Global Kronik Hastalık Salgını Dünyada morbidite ve mortalite oranlarında kronik hastalıklar enfeksiyon hastalıklarından daha büyük bir paya sahiptir. Söz konusu olgu sadece gelişmiş ülkeler için söz konusu olmayıp gelişmekte olan ülkelerde de temel problem haline gelmektedir. Bu hastalıkların içinde, kardiyovasküler hastalıklar (KVH) en önemli olanlarıdır. 2004 yılında dünyada 17.1 milyon kişi KVH dan hayatını kaybetmiştir. Bu rakam tüm ölümlerin %29 unu oluşturmaktadır. 2030 yılında bu rakamın 23.6 milyona ulaşması beklenmektedir. Yaşanan bu gerçeklik dünyada benzeri görülmemiş bir halk sağlığı epidemisidir. Sebep sadece dünya nüfusunun yaşlanıyor olması değildir. Sedanter yaşam ve farklı beslenme biçimlerinin yarttığı devasa sorunlar nedeniyle obezitenin ve hipertansiyonun artması sonucu diyabet ve kronik böbrek hastalıkları insidansı artmaktadır. Hükümetler söz konusu riskleri azaltmak, kronik hastalıkları tıbbi olarak yönetebilmek, önlem alarak erken evrede hastalıkları tedavi edebilmek için araştırmalar yapmaktadırlar. Kanıta dayalı tıp uygulamalarına kazandırılmak üzere Standart protokoller ve hastalık spesifik test algoritmalarının belirlenmesi için çalışmalar yapılmakta. Kanıta dayalı tıp uygulamalarının toplum genelinde değerlendirilmesi laboratuvar hatalarının ve hatalı test sonuçlarının önemine ışık tutmaktadır. 107 laboratuvarın katıldığı, kreatinin test doğruluğunun araştırıldığı bir bilimsel çalışma önemli bir örnek oluşturmaktadır. (Komenda, P, Beaulieu, M, Seccombe D and Levin A. Regional Implementation of Creatinine Measurement Standardization. J Am Soc Nephrol (2008); 19:164-169). Bu çalışma sonucunda elde edilen sonuçlarda onaylanmış hedef değere göre pozitif bir sapma olduğu saptandı. Söz konusu sapma düzeltilmediği takdirde sonuçların % 10 oranında daha fazla kronik böbrek hastalığı teşhisi konulmasına neden olacaktır (yalancı pozitif). İncelenen populasyon değerlendirildiğinde bu rakam 500.000 kişiye yanlış teşhis konulması analmını doğurmaktadır. Kronik Böbrek hastalığı ve diyabetin kardiyovasküler hastalıkların temelinde yatan aterosklerotik prosesleri içeren etiyolojik faktörler ile karmaşık bir ilişkiye sahip oldukları çok iyi bilinmektedir. Henüz çok az sayıda rutin laboratuvar testi bu karmaşık ilişkinin belirlenmesinde kullanılmaktadır; kreatinin, egfr, HbA1c, Total Kolesterol, HDL kolesterol, LDL kolesterol ve trigliseritler. Bu testler genel olarak risk belirleme ve teşhis yönünden Kronik Böbrek Hastalığı (KBH), diyabet ve KVH ların teşhis ve tedavisinde kullanılmaktadır. Yüksek risk faktörlerinin belirlenmesi veya hastalığın erken evresinde teşhisi etkin, düşük maliyetli ve hastalığı ilerletmeyen bir tedaviye imkan sağlayacaktır. 1 11
Standardize Edilmemiş Test Sonuçları Ne yazık ki, dünya çapındaki pek çok laboratuar kreatinin, egfr, hemoglobin A1c, total kolesterol, HDL kolesterol, LDL kolesterol ve trigliserit ölçümlerini standardize etmemiştir. Laboratuarların test sonuçları, normal (referans) aralıkları ve doktorlara sundukları klinik yorumlar arasında anlamlı farklar ve hatalar bulunmaktadır. Sonuç olarak, bu kronik hastalıkların erken teşhis ve tedavisinde standardize olmamış test sonuçlarının değeri büyük ölçüde riske girmektedir. Böbrek hastalığının ilk belirtileri hemen fark edilmediğinden, KBH hastaları sağlıklı görünebilir. Dolayısıyla, dünya ölçeğinde KBH nin ilk evrelerindeki bireylerin büyük çoğunluğuna teşhis koyulmadan kalır. Bu koşullarda doktorların erken evre KBH yi teşhis etme yeteneği hemen tamamen standardize edilmiş, doğru kreatinin test sonuçları ile doğru egfr değerlerine bağlıdır. Bununla birlikte dünya çapında çoğu laboratuar kreatinin ölçümlerini standardize etmemiştir ve pek azı standardize kreatinin ölçümlerinden hesaplanan egfr değerleri bir yana, egfr değerlerini kaydetmektedir. Doktorlar doğru egfr değerleri bulunan standardize kreatin in test sonuçlarını alana dek erken evre KBH yi teşhis etme yetileri zayıf kalır. Bir başka ifade ile, insanların erken evre KBH den böbrek yetmezliğine geçişi fark edilmez. Bunun sonucunda ya renal replasman tedavisi (RRT) yapılır ya da erken ölüm gerçekleşir. RRT, yaşam boyu diyaliz ya da böbrek naklini içerir. Gelişmiş ülkelerde en muhtemel sonuç, açık ara farkla erken ölümdür. RRT yapılan hastaların % 80 den fazlası gelişmiş ülkelerde yaşarken, gelişmekte olan ülkelerde RRT büyük ölçüde mevcut değildir ya da çok pahalıdır. Dahası KBH varsa onunla birlikte büyük bir kalp damar hastalığı riski de bulunmaktadır. KBH hastaları böbrek yetmezliği gelişse de gelişmese de kalp damar hastalığından en az on kat fazla ölüm riski taşımaktadır. Kreatinin testlerinin standardize edilmesinin doğru egfr değerlerini vereceği tezi ikna edicidir. KBH nin erken teşhis ve tedavisi hastaların son evre böbrek yetmezliğine doğru gitmesini yalnızca yavaşlatıp durdurmakla kalmaz, aynı zamanda dünyanın her yanında erken ölümlerin ortak nedeni olan KBH oranlarındaki artışı anlamlı düzeyde azaltır. Hemoglobin A1c nin standardize edilmesi yalnızca KBH ve KDH nin temel nedeni olan diyabetin erken tespitini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda diyabet hastasının ve doktorun hastalığı aşmasında da önemli bir denektaşı rolü oynar. Lipid analitlerin standardize edilmesi de dislipideminin yaygın olduğu diyabet ve KBH hastaları için KDH riski değerlendirmesi ve tedavisindeki kritik rollerinden dolayı önem taşımaktadır. 2 11
Test Standardizasyonu İçin Kullanıma Hazır Çözüm Standardizasyon Programları özgün, kullanıma hazır ve doğrulanmıştır. Katılımcıların kreatinin ölçümleini standardize etmesini (ve doğru egfr değerlerini kaydetmesini), hemoglobin A1c ve lipid analitleri ölçümlerini uluslar arası ölçekte kabul edilmiş doğruluk tabanları ile belgelenmiş izlenebilirlik çerçevesinde standardize etmesini sağlamaktadırlar. Bu programlar, aynı zamanda katılımcıların eşlik eden normal (referans) aralıklarını ve doktorlara sağladıkları klinik yorumları da standardize etmelerini mümkün kılmaktadırlar. Bu programlar hem tek tek katılımcıları hem de bütün katılımcı ağlarını desteklemektedir. Birleşik ağların yanı sıra bölgesel, eyalet ve ülke çapında ağlar da mevcuttur. Bu programlar Kanada nın bir dizi eyaletinde başarıyla uygulanmıştır ve bir dizi ulusal standardizasyon girişimi de halen yürürlüktedir. Bu girişimlerde uygun yönetim, sürdürülebilir finansman ve laboratuar, klinisyen ve hasta gruplarından paydaş desteği edinmek için Collaboration Sekreteryasının deneyiminden yararlanılmaktadır. Ülkenizde bir ulusal standardizasyon girişimi başlatmak amacı ile daha fazla bilgi ve yardım almak için lütfen secretariat@ ile temasa geçiniz. CEQAL bütün Standardizasyon programlarının bilim mimarıdır. Bütün analitler CEQAL Referans Metodu bölümünde tanımlanan, uluslar arası ölçekte kabul edilmiş Referans Metodlarını kullanarak atanan hedef değerlere sahiptir. Aynı zamanda bütün programlar aşağıdaki özelliklere sahip insan kökenli numune setlerine ağırlık vermektedir: Taze insan serumu ya da tam kan. Bunlar dengeleyici, koruyucu ve diğer büyütücüler (augmentation) kullanılmaksızın damardan yeni alınmıştır. Bu numuneler, her program için istenen klinik profile sahip hastalardan CEQAL ın yönetimi altında donör ün tam onayı ile alınmaktadır. İnsan serumu. Bu numunelerde dengeleyici ve koruyucu eklemeler kullanılmamaktadır. CEQAL yönetiminde alınan temel materyal yalnızca insan kökenli saflaştırılmış materyal ve proteinleri kullanan bir patentli büyütme (augmentation) sürecinden geçirilir. Bu numunelerde, numune matrisi üzerinde yan etkiyi etkin biçimde ortadan kaldıran ya da azaltan dengeleyici, koruyucu ve insan kökenli olmayan diğer materyaller bulunmamaktadır. Bu numunelerin hasta numunelerine benzemesinden dolayı hasta numuneleri ile aynı şekilde ve aynı zaman diliminde test edilmelidir. Bu yüzden bütün Standardizasyon Programlarının lük Pencere Dönemi vardır. Numunelerin özelliğinden dolayı, sonuçların son teslim tarihi hiçbir şekilde ertelenemez. 3 11
2013 Test Yükleme Takvimi Aşağıdaki test yükleme programı GFRB716 içindir. Program tek yükleme içermekte olup aşağıdaki yükleme opsiyonları mevcuttur. GFRC715, GFRB716 dan 1 hafta sonra yüklenmektedir. Test Yükleme Opsiyonları Test Yükleme Açılış Pencere Dönemi Sonuç Bildirim Son Günü 1 Mart 06, Çarşamba Mart 13, Çarşamba 2 Nisan 10, Çarşamba Nisan 17, Çarşamba 3 Haziran 12, Çarşama Haziran 19, Çarşamba 4 Temmuz 17, Çarşamba Temmuz 24,Çarşamba 5 Eylül 18, Çarşamba Eylül 25, Çarşamba 6 Kasım 20, Çarşamba Kasım 27, Çarşamba Aşağıdaki test yüklemesi GFRM733, GHBM733 ve LIPM733 için uygulanır. Test Yükleme Opsiyonları Test Yükleme Açılış Pencere Dönemi Sonuç Bildirim Son Günü 1 Mart 06, Çarşamba Mart 13, Çarşamba 2 Haziran 12, Çarşamba Haziran 19, Çarşamba 3 Eylül 18, Çarşamba Eylül 25, Çarşamba Aşağıdaki test yüklemesi CHOL726 için uygulanır. Test Yükleme Opsiyonları Test Yükleme Açılış Pencere Dönemi Sonuç Bildirim Son Günü 1 Mart 06, Çarşamba Mart 13, Çarşamba 2 Eylül 18, Çarşamba Eylül 25, Çarşamba 4 11
Aşağıdaki test yükleme GFRR733 için uygulanır. Test Yükleme Test Yükleme Açılış Pencere Dönemi Sonuç Bildirim Son Günü 1 Nisan 10, Çarşamba Nisan 17, Çarşamba 2 Ağustos 14, Çarşamba Ağustos 21, Çarşamba 3 Aralık 04, Çarşamba Aralık 11, Çarşamba Üyelik Seçenekleri Aşağıdaki üyelik seçenekleri bu bölümdeki tüm programlar için geçerlidir. Full +Ro +So Oc Va Full Tüm programlar Sadece Raporlama Tüm Programlar Sadece Örnek Tüm Programlar Dönem Dışı Tüm Programlar Doğrulama Tüm Programlar için kullanılabilir için kullanılabilir için kullanılabilir için kullanılabilir için kullanılabilir 5 11
1. SERTİFİKA - TOTAL KOLESTROL Bilim Mimarı Kantitatif Taze İnsan serumu matrikse-duyarsız CHOL726 Herhangi bir yöntem veya analizör ile uyum sorunu yok. 2 yükleme x 6 numune x 1,5 ml Program, katılımcılarının CDC CRMLN (Centers for Disease Control and Prevention-Cholestrol Refernce Method Laboratory) tarafından desteklenen doğruluk tabanına uyumlu, NCEP performans hedeflerine uygun total kolestrol ölçümünü belgelendirmelerini sağlar. Sertifika: Total Kolestrol ölçümünde toplam hata, kalibrasyonda sapma, CV ölçümü için imkan sağlar. Program, bir yılda her biri altı ay geçerlli olan iki sertifika sağlar. Performans Hedef Katılımcı total kolestrol ölçümünde NCEP performans hedeflerine ulaşması için mutlak sapmanın 3% ve CV 3% olmalıdır. Katılımcılara, klinik değeri farklı olan taze insan serumları gönderilir. Numunelerin hedef değerleri CDC-CMRLN doğruluk tabanı için yetkilendirilmiş laboratuarlar tarafında tayin edilmiştir. Numune setleri her biri 1,5 ml olan 6 numuneden oluşur (A-F) Numuneler hasta gibi 3 gün arka arkaya çalışılmalıdır. Numuneler üç gün boyunce iki kez çalışılmalıdır: Gün 1 - A A B B C C D D E E F F Gün 2 - A A B B C C D D E E F F Gün 3 - A A B B C C D D E E F F Sonuçlar online olarak analiz için CDC ye gönderilmekte ve elektronik olarak performans raporu katılımcıya iletilmektedir. Rapor şunları kapsamaktadır: Hedef değerleri karşı ölçülen değerler. Total Kolestrol ölçümünde toplam hata, kalibrasyonda sapma, CV ölçümü raporlanır. Referans metodu ile laboratuarınızda kullanılan metodun korelasyonu sağlanır. Hedef değerlerinden sapma grafiği. Sertifika NCEP performans hedeflerine uygun ölçüm için yapan katılımcılar CDC-CRLMN den sertifika alacaktır. Sertifika total kolestrol ölçümünde sertifika programını başarı ile tamamladığınızı gösterir. 6 11
2. egfr BASELINE Bilim Mimarı Kantitatif İnsan serum GFRB716 matrikse duyarsız Herhangi bir yöntem veya analizör ile uyum sorunu yok 1 yükleme x 6 numune x 1 ml egfr Baseline ücretsiz olarak egfr hesaplamasını içerir. egfr Baseline katılımcılara: Kreatinin ölçümünde toplam hata, kalibrasyondaki sapma ve CV degerlendirmesi sağlar. Kalibrasyondaki sapmayı düzeltecek özel Bias Correction Formula Sağlanan özel Bias Correction Formula nın teyidi. Bu formül ile kreatin ölçümündek hata azalacaktır. Hedef Katılımcılar üç ayrı toplam hata performans hedeflerine göre değerlendirilir. Optimum hata performans hedefi %7,6. Katılımcılara erken dönem böbrek hastalığının teşhisi için tek yüklemede değişik seviyeler içeren insan serumu gönderilmektedir. Numuneler ID/IMS tarafından belirlenen hedef değerlerine sahiptir. Numuneler A-F ye her biri 1 ml olan serumlardır. Serumlar hasta gibi çalışılmalıdır. A-C ye olan numuneler üç kez, D-F ye olan numuneler ise 3 gün boyunce bir kez çalışılmalıdır. Gün 1 - A A A B B B C C C D Gün 2 - A A A B B B C C C E Gün 3 - A A A B B B C C C F Sonuçlar online olarak gönderilir. Katılımcıların kreatinin ölçümleri üç ayrı performans hedeflarine göre değerlendirilir. Ve sonuçlar elektronik posta ile katılımcıya gönderilir. Rapor şunları kapsar. Ölçülen kreatinin değerleri ve hedef değerler. Toplam hata raporu kalibrasyonda sapma ve kreatinin ölçümündeki CV Laboratuar yöntemi ile ID MS Referans metodun korelasyonu. Laboratuar metodunda görülen sapmanın grafik olarak gösterimi. Kalibrasyondaki sapmayı önleyecek Bias Correction Formula. Bu formül ile kalibrasyondaki sapma düzeltilir. Sağlanan Bias Correction Formula nın teyidi. Sertifika Kreatinin ölçümünde sürekli olarak toplam optimum hata performansının yakalayan ve egfr yi doğru hesaplayan katılımcılara başarı sertifikası gönderilir. 7 11
3. egfr Hesaplama Kantitatif Vakalar GFRC715 Herhangi bir yöntem veya analizör ile uyum sorunu yok 1 yükleme x 5 olgu egfr hesaplama, egfr referans ile ücretsiz olarak sağlanmaktadır. Katılımcılara, özel Bias Correction Formula kullanarak düzeltilmş kreatinin ölçüm imkanı sağlar. Bu formül egfr baseline ile sağlanmakta olup, doğru egfr değeri için MDRD denklemi kullanılır. Katılımcılara beş ayrı hastanın/vakanın bilgisi ve kreatinin sonuçları iletilir. Katılımcılar her vaka için Bias Correction Formula kullanarak, düzeltilmiş kreatinin hesaplaması gerekmektedir. Gerektiği taktirde MDRD Denklemi kullanarak egfr değeri de rapor ediliebilir. Sonuçlar on line olarak iletilir. MDRD denklemine göre analiz edilip sonuçlar elektronik posta ile raporlanır: Gerektiği taktirde custom Bias Correction Formula kullanarak elde edilen düzeltilmiş kreatinin değeri. MDRD denklemi kullanarak bulunan doğru egfr değeri.. MDRD (Modification of Diet in Renal Disease) denklemi : Sonuşçlar mg/dl olarak rapor edildiğinde: egfr (ml/min/1.73 m 2 ) = 175 x (P creatinine ) - 1.154 x (Age) - 0.203 x (0.742 if Female) x (1.210 if African American) Sonuçlar μmol/l olarak rapor edildiğinde: egfr (ml/min/1.73 m 2 ) = 30848.92 x (P creatinine ) - 1.154 x (Age) - 0.203 x (0.742 if Female) x (1.210 if African American) 8 11
4. egfr TARAMA Bilim Mimarı Kantitatif İnsan serumu GFRM733 GFRR733 matrikse duyarsız Herhangi bir yöntem veya analizör ile uyum sorunu yok 3 yüklemex 3 numunex 1 ml MDRD denklemi Afrika-Amerika kökenli hastalar için kullanılan bir değişken içerir. GFRR733 programını Afrika-Amerika kökenli hasta nufusunuz çok ise sipariş edebilirsiniz. Eğer hasta nüfusunuz bu kökende hastaları kapsamıyorsa lütfen GFRM733 sipariş ediniz. Bu program katılımcılara kreatinin ölçümünde toplam hata hesaplamalarının degerlendirilmesi ve MDRD denklemleri kullanılarak egfr raporlamasında doğruluk sağlar. Performans Hedefi Katılımcılar üç ayrı toplam hata performans hedeflerine göre değerlendirilir. Optimum hata performans hedefi %7,6 dır. Katılımcılara erken dönem böbrek hastalığının teşhisi için üç ayrı yüklemede klinik değerleri farklı olan insan serumu numuneleri gönderilmektedir. Numuneler ID/MS Referans metotları ile belirlenen hedef değerlere sahiptir. Numune setleri A dan C ye farklı hasta/vaka bilgileri içeren numunelerden oluşmaktadır. Numuneler hasta numuneleri gibi test edilmelidir. Katılımcıların: Düzeltilmemiş kreatinin değerlerini; Eğer herhangibir doğrulama formulü kullanmışlarsa formulü ve doğrulanmış kreatin degerlerini; MDRD denklemi kullanılarak hesaplanan egfr değerini; Kreatin için referans aralıklarını ve egfr değeri ile ilgili klinik yorumları raporlamaları gerekmektedir. Sonuçlar online olarak iletilir. Katılımcıların kreatinin ölçümleri üç ayrı toplam hata performans hedeflerine göre değerlendirilir ve sonuçlar elektronik performans raporu ile özetlenir. Rapor şunları kapsar: Ölçülen kreatinin değerleri ve hedef değerler. Kreatinin ölçümünde toplam hata raporu. Laboratuar metodunda görülen sapmanın grafik olarak gösterimi. Kullanılan laboratuar metodunun teyidi. MDRD denklemi kullanılarak doğru egfr değeri sağlar. Bias Correction Formula kullanılırsa doğrulanmış kreatin değeri sağlar. Sertifika Kreatin ölçümünü devamlı olarak %7,6 optimum toplam hata performans hedefine uygun olarak yapan ve doğru egfr değerlerini tüm vaka bilgileri için doğru hesaplayan katılımcılar egfr programını başarı ile tamamladıklarını gösteren sertifikalarını alacaklardır. 9 11
5. HEMOGLOBİN A1c TARAMA Bilim Mimarı Kantitatif Taze insan tam kanı matrikse duyarsız GHBM733 Herhangi bir yöntem veya analizör ile uyum sorunu yok 3 yükleme x 3 numune x 0,5 ml Diyabet böbrek hastalarında yaygın olarak görüldüğünden egfr stratejinize Hemoglobin A1c Tarama eklemeniz önerilir. Diyabet tanısı ve hastaların ne şekilde takip edileceği American Diabetes Association tarafından belirlenmiştir. Talimatnamede düzgün ve tek tip ölçüm için IFCC/DCCT tarafından belirlenen ölçüm metotları açıklanmıştır. Katılımcılara, Hemoglobin A1c ölçümündeki toplam hatanın sürekli olarak değerlendirilmesi için materyal sağlanır. Program ayrıca referans aralıkları ve rapor edilen sonuçlar hakkında yorumlar da içerir. Performans Katılımcılar üç ayrı toplam hata performans hedeflerine göre değerlendirilir. Optimum hata performans hedefi %5dir. Katılımcılara üç ayrı yüklemede klinik önemi olan değişik değerlere sahip taze insan serumu numuneleri gönderilir. Numuneler ID/MS Referans metotları ile belirlenen hedef değerlere sahiptir. Numune setleri A dan C ye 0,5 ml flakonlardan oluşmaktadır. Numuneler hasta numunelerinde olduğu gibi çalışılmalıdır. Sonuçlar on-line olarak gönderilir ve üç ayrı toplam hata performan hedefine göre değerlendirilip elektronik posta ile rapor edilir. Rapor şunları kapsamaktadır. HbA1c test sonuçları ve hedef değerlerin karşılaştırılması. Hemoglobin A1c ölçümündeki toplam hata. Hedef değerler ile laboratuar yöntemi arasındaki sapmanın grafik olarak gösterimi. Sertifika Toplam hata performans hedefi olan %5 değerini yakalayan katılımcılara sertifika verilir. Sertifika hedefe başarı ile ulaşıldığını göstermektedir 10 11
6. LİPİDLERİN TARAMASI Bilim Mimarı Kantitatif İnsan serum LIPM733 matrikse duyarsız Herhangi bir yöntem veya analizör ile uyum sorunu yok 3 yüklemex 3 numune x 1-2,5 ml NCEP (National Choletrol Education Program), Yetişkin Tedavi Paneli yönergesinde hastaların (ATPIII) koroner kalp hastalığı riskini sınıflandırırken lipoprotein test sonuçlarını kullanır. NCEP çalışma grubu, lipoproteinlerin ölçümündeki uygun performans hedeflerini tanımlamıştır. Program katılımcıların bu esaslara göre lipoprotein ölçümlerini değerlendirmesini amaçlar. Katılımcılara, Lipit testlerinin ölçümündeki toplam hatanın sürekli olarak değerlendirilmesi için materyal sağlanır. Program ayrıca referans aralıkları ve rapor edilen sonuçlar hakkında yorumlar da içerir. Performans Hedefi Katılımcılar National Cholesterol Education Plan (NCEP) toplam hata peformans hedeflerine göre değerlendirilir. Total cholesterol TE 9% (bias 3% CV 3%) HDL cholesterol TE 13% (bias 5% CV 4%) Triglycerides TE 15% (bias 5% CV 5%) LDL cholesterol TE 12% (bias 4% CV 4%) Katılımcılara üç yüklemede klinik önemi olan değişik değerlere sahip insan serumu gönderilir. CDC-CRMLN tarafından belirlenen hedef değerlere sahiptir. Numune setleri A dan C ye herbiri 2,5 ml insan serumu içeren flakonlardan oluşur. Numuneler hasta gibi çalışılmalıdır. Katılımcılar, her numune için uygulanabilir referans aralığı ile beraber lipid test sonuçlarını ve klinik yorumları sağlar. Sonuçlar onlne teslim edilir ve NCEP toplam hata performans hedeflerine göre değerlendirilir. Katılımcıya sonuçlar elektronik performans raporu ile iletilir. Bu rapor şunları kapsamaktadır. Hedef değerleri lipid test sonuçları ile karşılaştırır. Lipid ölçümünde toplam hata rapor edilir. Hedef değerler ile laboratuar yöntemi arasındaki sapmanın grafik olarak gösterimi. Sertifika NCEP toplam hata performansı hedefine ulaşan katılımcılara sertifika verilir. Sertifika hedefe başarı ile ulaşıldığını göstermektedir. 11 11