PELVİS KIRIKLARI Prof. Dr. Mehmet Aşık
PELVİS KIRIKLARI Pelvis, lokomotor sistemin en fazla yük taşıyan bölümüdür. İçindeki majör damar, sinir ve organ yapıları nedeniyle pelvis travmaları kalıcı sakatlık ve ölümle sonuçlanabilir.
PELVİS KIRIKLARI Ortalama % 10 mortalite Bunun %60 ı hemoraji nedeniyle erken ölüm
PELVİS KIRIKLARI Sakrum Kemik pelvis İnominat kemik (2) İlium İskium Pubis
İliolumbar ligament Lateral lumbosacral ligament Anterior sacroiliac ligament Sacropinous ligament Sacrotuberous ligament
İliolumbar ligament Posterior sacroiliac ligament Sacrotuberous ligament Sacropinous ligament
PELVİS KIRIKLARI Pelvis kırıkları başlıca iki gruba ayrılır Düşük enerji travmaları sonucu gelişen pelvis kırıkları ör. Yaşlı hastalarda düşme sonucu gelişen kırıklar (iskion, pubis kolları kırıkları) Yüksek enerjili travma sonucu gelişen pelvis kırıkları Trafik kazası, yüksekten düşme
PELVİS KIRIKLARI Düşük enerji travmaları meydana gelen kırıklar, genellikle yatak istirahati ile tedavi edilebilecek stabil kırıklardır. Yüksek enerjili travmalar sonucu gelişen pelvis kırıkları önemli morbidite ve mortalite içerir. Kırığın stabilite açısından iyi değerlendirilmesi gerekir.
Yaralayıcı kuvvetlerin yapısı: Anteroposterior kompresyon (eksternal rotasyon) Lateral kompresyon (internal rotasyon) Vertikal ayrılma kuvvetleri Kompleks kuvvetler
Tile sınıflaması Tip A: STABİL PELVİK HALKA YARALANMALARI A1: Innominate kemik avulsiyonları A2: Stabil iliak kanat kırığı yada stabil minimal deplase pelvik halka kırığı A3: Sakrum ve koksiks transvers kırığı TİP B: PARSİYEL STABİL YARALANMALAR (ROTASYONEL İNSTABİL, VERTİKAL STABİL) B1: Open Book tipi yaralanmalar B2: Lateral kompresyon yaralanmaları B3: Bilateral Tip B yaralanmaları TİP C: İNSTABİL YARALANMALAR (ROTASYONEL VE VERTİKAL İNSTABİL) C1: Unilateral C2: Bilateral bir taraf Tip B, bir taraf Tip C C3: Bilateral tip C yaralanmalar
PELVİS KIRIKLARI İnstabilite Kriterleri Posterior sakrum veya sakroiliak eklemde 1cm den fazla ayrışma Simfis pubisin 2.5 cm den fazla ayrışması 1.5 cm in üzerinde boy eşitsizliği 30 nin üzerinde internal rotasyon deformitesi
PELVİS KIRIKLARINDA TEDAVİ YÖNTEMLERİ 1. Traksiyon 2. Eksternal fiksasyon 3. Eksternal fiksasyon ve traksiyon 4. Açık redüksiyon ve internal fiksasyon a) Simfiz Fiksasyonu b) Posterior fiksasyon I. Anterior Sl eklem fiksasyonu II. Posterior SL eklem fiksasyonu III. Sakral bar IV. İliak kanat fiksasyonu
PELVİS KIRIKLARI Konservatif tedavi Aşırı deplase olmuş kırıklar dışında stabil pelvis kırıkları genellikle konservatif olarak tedavi edilir
Cerrahi Tedavi
PELVİS KIRIKLARI Komplikasyonlar Majör damar sinir, barsak, mesane ve üretra gibi organ yaralanmaları Kronik ağrı Kalıcı nöropatiler Alt ekstremite boy eşitsizliği Yürüme bozuklukları Pelvik deformite
ASETABULUM KIRIKLARI
TILE SINIFLAMASI TİP A: PARSİYEL ARTİKÜLER KIRIKLAR (TEK KOLON TUTULMUŞ) A1 : Posterior duvar kırıkları A2 : Posterior kolon kırıkları A3 : Anterior duvar veya anterior kolon kırıklar TİP B: PARSİYEL ARTİKÜLER KIRIKLAR (HER İKİ KOLON TUTULMUŞ) B1 : Transvers kırıklar B2 : T tipi kırıklar B3 : Anterior kolon ve posterior hemitransvers kırıklar TİP C: KOMPLET ARTİKÜLER KIRIKLAR (HER İKİ KOLON KIRIKLARI; FLOATING ACETABULUM) C1 : Her iki kolon kırıkları (Yüksek seviyede) C2 : Her iki kolon kırıkları (Alçak seviyede) C3 : Her iki kolon kırıkları (Sakroiliak eklem tutulmuş)
ASETABULUM KIRIKLARI Fizik muayene Şiddetli kanama ve diğer yaralanmalar Dizde posterior çıkık Patella kırığı Syatik sinir lezyonu Alt ekstremitenin duruşu (TKÇ)
ASETABULUM KIRIKLARI Nondeplase Minimal deplase (3mm ) Konservatif tedavi İnstabilite Kalça eklemi uyumu bozulması Eşlik eden femur başı kırığı Cerrahi tedavi
ASETABULUM KIRIKLARI İnstabilite Cerrahi tedavi Arka duvar ve kolonun deplase kırıkları Ön duvar ve kolonun deplase kırıkları
ASETABULUM KIRIKLARI Cerrahi tedavi Anatomik Uyumsuzluk Asetabulum tavanını içeren kırıklar - Tavanın deplase kırıkları - Transvers veya T tipi kırıklar - Her iki kolonun deplase kırıkları Eklem içi serbest kemik fragman Femur başı deplase kırıkları Yumuşak doku interpozisyonu
ASETABULUM KIRIKLARI Komplikasyonlar Psödoartroz Avasküler nekroz Heterotopik ossifikasyon Osteoartroz
TKÇ (TRAVMATİK KALÇA ÇIKIĞI) Femur başının asetabulumdan travma Sonucu femur şaftı boyunca gelen Kuvvetlerle çıkmasıdır (Dislokasyon)
TKÇ (TRAVMATİK KALÇA ÇIKIĞI) Posterior dislokasyon - İliak (yukarı) - İskiadik (aşağı) Anterior dislokasyon - Suprapubik (yukarı) - İnfrapubik (aşağı) = Obturator Santral dislokasyon
Çıkık kalça ilk 6-8 saat içinde redükte edilmelidir!
TKÇ (Travmatik Kalça Çıkığı) Komplikasyonlar İrredüktibl (redükte edilmeyen) dislokasyon Asetabulum kırığı Femur başı kırığı Femur boynu kırığı Femur diafiz kırığı Patella kırığı Syatik sinir paralizisi Myositis ossifikans Avasküler nekroz Artroz
KOKSİKS KIRIKLARI Genellikle oturur pozisyonda, sert bir zemine düşme sonucu meydana gelir Lokal ağrı ve hassasiyet vardır Sert yüzeylere oturma çok ağrılıdır
Sınıflama : 1. Koksikste kırık 2.Koksikste anterior subluksasyon 3.Distal sakrum kırığı ile birlikte koksiksin anterior deplasmanı 4.Koksikste posterior sublüksasyon (nadir) KOKSİKS KIRIKLARI
KOKSİKS KIRIKLARI Tedavi Bariz deplasman Anal tuşe ile redüksiyon Simit bandaj üzerine oturma Kronik ağrı (Koksigodini) - Lokal enjeksiyon - Koksiks ekstirpasyonu