1
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014 2015 IMF 2.3 3.1 OECD 2.8 4.0 DÜNYA B. 2.4 3.5 OVP 4.0 5.0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014* 2015* Kaynak: TÜİK 2013 büyümesi %4, 2014 1. çeyrek büyümesi ise %4.3 2
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME Türkiye de Dönemlere Göre GSYİH Büyüme Oranları (%) Kaynak: TÜİK 3
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME Sektörlere Göre Çeyrek Dönemler İtibariyle GSYİH Büyüme Oranları (%) 25.0 20.0 15.0 10.0 5.0 % 0.0-5.0-10.0-15.0 Son 18 Çeyrekte pozitif büyüme (ortalama; % 6.0) -20.0-25.0 2007-1 2007-2 2007-3 2007-4 2008-1 2008-2 2008-3 2008-4 2009-1 2009-2 2009-3 2009-4 2010-1 2010-2 2010-3 2010-4 20-1 20-2 20-3 20-4 2012-1 2012-2 2012-3 2012-4 2013-1 2013-2 2013-3 2013-2014- 4 1 İmalat 9.8 4.3 4.8 4.1 8.5 3.9-0.6-12.0-22.4 -.7-4.4 12.7 22.0 15.4 7.2.3 15.4 9.6 9.9 5.6 2.9 3.2 1.1-0.1 1.8 3.6 4.9 4.9 4.9 İnşaat 12.7 7.3 3.9 0.3-3.1-5.0-9.6-14.1-18.5-20.9-18.2-6.5 9.0 21.7 23.7 18.7 15.7 13.5 10.7 7.1 2.4-0.8-0.8 1.5 5.8 7.6 8.6 6.2 5.2 GSYİH 8.1 3.8 3.2 4.2 7.0 2.6 0.9-7.0-14.7-7.8-2.8 5.9 12.6 10.4 5.3 9.3 12.4 9.3 8.7 5.3 3.1 2.8 1.5 1.4 2.9 4.5 4.3 4.4 4.3 Kaynak: TÜİK 4
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME Sektörlerin Yıllık Büyüme Oranları (%) 20.0 15.0 10.0 5.0 0.0-5.0-10.0-15.0 Kaynak: TÜİK -20.0 2006 2007 2008 2009 2010 2012 2013 2014/1 Tarım 1.3-7.0 4.6 3.7 2.4 3.1 3.1 3.9 Madencilik 5.2 8.1 5.4-6.7 4.7 0.8-3.5 7.3 İmalat 8.4 5.6-0.1-7.2 13.6 1.7 3.8 4.9 İnşaat 18.5 5.7-8.1-16.1 18.3 0.6 7.1 5.2 GSYİH 6.9 4.7 0.7-4.8 9.2 2.1 4.0 4.3 5
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME % 12.0 Harcama Kalemlerinin GSYİH Büyüme Oranına Katkıları 10.0 8.0 8.7 8.4 6.4 10.1 9.2 9.7 8.8 6.0 6.9 4.0 2.0 0.0 1.0 0.9 0.8 4.4 4.7 2.7 1.9 0.6 0.8 0.9 0.7 0.4 2.1 1.0 4.0 4.0 3.2 1.5-2.0-1.4-0.3-1.2-2.2-1.1-1.4-2.3-4.0-4.8-4.4-6.0-6.0-8.0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 Kaynak: TÜİK Kamu Özel Net İhracat GSYİH Büyümesi (%) 6
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME % 10.0 Özel Sektör ve Kamu Kesiminin Büyümeye Katkısı 8.0 6.0 4.0 2.0 0.0-2.0-4.0-6.0 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 Özel Sektör Yatırım 0.6-2.0-4.4 5.4 4.4-1.1 0.1 Özel Tüketim Harcamaları 3.8-0.2-1.6 4.7 5.3-0.3 3.1 Kamu tüketim 0.6 0.2 0.8 0.2 0.5 0.6 0.6 Kamu Yatırım 0.2 0.4 0.0 0.7-0.1 0.4 0.9 GSYİH Büyümesi (%) 4.7 0.7-4.8 9.2 8.8 2.1 4.0 Kaynak: TÜİK 7
BEKLENTİLER; KÜRESEL BÜYÜME (YILLIK % DEĞİŞİM) 14.0 Ülke Gruplarına Göre Büyüme Oraları (%) 12.0 10.0 8.0 6.0 4.0 2.0 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014 2015 Dünya 4.8 2.4 2.9 3.7 4.9 4.6 5.3 5.3 2.7-0.4 5.2 3.9 3.2 3.0 3.6 3.9 Gelişmiş Ekonomiler 4.1 1.5 1.7 2.0 3.1 2.6 3.0 2.7 0.1-3.4 3.0 1.7 1.4 1.3 2.2 2.3 Avrupa Birliği 4.0 2.3 1.4 1.6 2.6 2.3 3.6 3.4 0.6-4.4 2.0 1.7-0.3 0.2 1.6 1.8 Gelişen Ekonomiler 5.9 3.8 4.7 6.3 7.5 7.3 8.3 8.7 5.9 3.1 7.5 6.3 5.1 4.7 4.9 5.3 Yükselen Asya 6.8 5.8 6.8 8.1 8.5 9.5 10.4.5 7.3 7.7 9.7 7.9 6.7 6.5 6.7 6.8 Türkiye 6.8-5.7 6.2 5.3 9.4 8.4 6.9 4.7 0.7-4.8 9.2 8.8 2.2 4.3 2.3 3.1 Kaynak : IMF WEO Büyümenin motoru, gelişmekte olan ülkeler.. 8
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - ÜRETİM Endeks (2010 =100) 130 Sanayi Üretim Endeksi (Aylık Endeks Değerleri ve Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Yüzde Değişim) (%) 20.0 120 9 121 15.0 2 2 0 108 10.0 100 4.6 5.0 90 0.0 80 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1012 1 2 3 4 2010 20 2012 2013 2014-5.0 Kaynak: TÜİK Toplam Sanayi Sanayi Değişim (%) (Sağ Eksen) 9
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - ÜRETİM Endeks (2010 =100) 130 İmalat Sanayi Üretim Endeksi (Aylık Endeks Değerleri ve Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Yüzde Değişim) (%) 25.0 120 120 121 20.0 0 0 2 2 15.0 100 10.0 90 4.1 5.0 80 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1012 1 2 3 4 2010 20 2012 2013 2014 0.0 Kaynak: TÜİK İmalat Sanayi İmalat San. Değişim (%) (Sağ Eksen) 10
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - KKO % 85 İmalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranı (KKO) 80 79.2 75 73.6 76.0 74.4 75.6 75.5 70 65 64.9 67.7 60 58.7 55 50 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014 Kaynak: TCMB
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - İŞSİZLİK 17 Aylar İtibariyle İşsizlik Oranı (%) 16 15 14 13 12 İşsizlik Oranı (%) 10 9 8 7 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 2009 15.5 16.1 15.8 14.9 13.6 13 12.8 13.4 13.4 13 13.1 13.5 2010 14.5 14.4 13.7 12 10.5 10.6.4.3.2.4 20.9.5 10.8 9.9 9.4 9.2 9.1 9.2 8.8 9.1 9.1 9.8 2012 10.2 10.4 9.9 9 8.2 8 8.4 8.8 9.1 9.1 9.4 10.1 2013 10.6 10.5 10.1 9.3 8.8 8.8 9.3 9.8 9.9 9.7 9.9 10 2014 10.3 10.2 9.7 Kaynak: TÜİK 12
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - İŞSİZLİK İŞGÜCÜ DURUMU 15 ve Daha Yukarı Yaştaki Nüfus İşgücü Arzı İstihdam Edilenler Bin Kişi Ek İstihdam İşsizler Kayıt Dışı İstihdam İşgücüne Katılma Oranı İstihdam Oranı İşsizlik Oranı Kayıt Dışı İstihdam Oranı 2002 48,041 23,818 21,354-170 2,464,133 49.6 44.4 10.3 52.1 2003 48,912 23,640 21,147-207 2,493 10,943 48.3 43.2 10.5 51.7 2004 47,544 22,016 19,632-1,515 2,385 9,843 46.3 41.3 10.8 50.1 2005 48,359 22,455 20,067 435 2,388 9,666 46.4 41.5 10.6 48.2 2006 49,174 22,751 20,423 356 2,328 9,593 46.3 41.5 10.2 47.0 2007 49,994 23,4 20,738 315 2,376 9,423 46.2 41.5 10.3 45.4 2008 50,772 23,805 21,194 456 2,6 9,220 46.9 41.7.0 43.5 2009 51,686 24,748 21,277 83 3,471 9,328 47.9 41.2 14.0 43.8 2010 52,541 25,641 22,594 1,317 3,046 9,772 48.8 43.0.9 43.3 20 53,593 26,725 24,0 1,516 2,615 10,139 49.9 45.0 9.8 42.1 2012 55,394 26,443 23,984-126 2,458 9,686 47.7 43.3 9.3 37.4 2013 55,486 26,902 24,320-501 2,582 9,255 47.6 43.1 9.6 37.4 2013/3 55,658 26,597 24,101 2,496 8,943 47.8 43.3 9.4 37.5 2014/3 56,718 28,330 25,583 1,482 2,747 8,788 49.9 45.1 9.7 34.4 Kaynak: TÜİK Yüzde 13
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - ENFLASYON % Aylar İtibariyle Yıllık Enflasyon 16.0 14.0 13.3 12.0 10.0 8.0 8.4 8.9 10.5 7.4.3 9.7 6.0 7.6 6.4 6.2 7.0 4.0 2.0 2.5 0.0-2.0-4.0 06 07 08 09 10 12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 01 02 03 04 05 2010 20 2012 2013 2014 ÜFE 7.6 8.2 9.0 8.9 9.9 8.2 8.9 10.8 10.9 10.1 8.2 9.6 10.2 10.3.0 12.2 12.6 13.7 13.3.1 9.2 8.2 7.7 8.1 6.4 6.1 4.6 4.0 2.6 3.6 2.5 1.9 1.8 2.3 1.7 2.2 5.2 6.6 6.4 6.2 6.8 5.7 7.0 10.7 12.4 12.3 13.0.3 TÜFE 8.4 7.6 8.3 9.2 8.6 7.3 6.4 4.9 4.2 4.0 4.3 7.2 6.2 6.3 6.7 6.2 7.7 9.5 10.5 10.6 10.4 10.4.1 8.3 8.9 9.1 8.9 9.2 7.8 6.4 6.2 7.3 7.0 7.3 6.1 6.5 8.3 8.9 8.2 7.9 7.7 7.3 7.4 7.8 7.9 8.4 9.4 9.7 ÜFE TÜFE Kaynak: TÜİK 14
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - ENFLASYON 14.00 Enflasyon ve Enflasyon Beklentileri (Yıllık % Değişim) 12.00 10.00 9.66 8.00 6.74 6.58 6.00 4.00 2.00 4.2008 6.2008 8.2008 10.2008 12.2008 2.2009 4.2009 6.2009 8.2009 10.2009 12.2009 2.2010 4.2010 6.2010 8.2010 10.2010 12.2010 2.20 4.20 6.20 8.20 10.20 12.20 2.2012 4.2012 6.2012 8.2012 10.2012 12.2012 2.2013 4.2013 6.2013 8.2013 10.2013 12.2013 2.2014 4.2014 6.2014 8.2014 10.2014 12.2014 2.2015 4.2015 6.2015 8.2015 10.2015 12.2015 2.2016 4.2016 Kaynak: TÜİK,TCMB TÜFE 12 Ay Sonrası 24 Ay Sonrası 15
ENFLASYON, AYLIK (BAZ ETKİSİ) Enflasyon (Bir Önceki Aya Göre Yüzde Değişim) Yıl Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık 2006 0.75 0.22 0.27 1.34 1.88 0.34 0.85-0.44 1.29 1.27 1.29 0.23 2007 1.00 0.43 0.92 1.21 0.50-0.24-0.73 0.02 1.03 1.81 1.95 0.22 2008 0.80 1.29 0.96 1.68 1.49-0.36 0.58-0.24 0.45 2.60 0.83-0.41 2009 0.29-0.34 1.10 0.02 0.64 0. 0.25-0.30 0.39 2.41 1.27 0.53 2010 1.85 1.45 0.58 0.60-0.36-0.56-0.48 0.40 1.23 1.83 0.03-0.30 20 0.41 0.73 0.42 0.87 2.42-1.43-0.41 0.73 0.75 3.27 1.73 0.58 2012 0.56 0.56 0.41 1.52-0.21-0.90-0.23 0.56 1.03 1.96 0.38 0.38 2013 1.65 0.30 0.66 0.42 0.15 0.76 0.31-0.10 0.77 1.80 0.01 0.46 2014 1.98 0.43 1.13 1.34 0.40 1.98 Kaynak: TÜİK 16
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER EMTİA FİYATLARI 700 Seçilmiş Fiyat Endeksleri (2000 = 100) 600 500 465.5 400 374.7 300 282.7 200 247.6 191.1 100 0 Jan2000 Apr2000 Jul2000 Oct2000 Jan2001 Apr2001 Jul2001 Oct2001 Jan2002 Apr2002 Jul2002 Oct2002 Jan2003 Apr2003 Jul2003 Oct2003 Jan2004 Apr2004 Jul2004 Oct2004 Jan2005 Apr2005 Jul2005 Oct2005 Jan2006 Apr2006 Jul2006 Oct2006 Jan2007 Apr2007 Jul2007 Oct2007 Jan2008 Apr2008 Jul2008 Oct2008 Jan2009 Apr2009 Jul2009 Oct2009 Jan2010 Apr2010 Jul2010 Oct2010 Jan20 Apr20 Jul20 Oct20 Jan2012 Apr2012 Jul2012 Oct2012 Jan2013 Apr2013 Jul2013 Oct2013 Jan2014 Apr2014 Kaynak: UNCTAD GIDA TARIMSAL HAMMADDELER MİNERAL CEVHER VE METALLER HAM PETROL ALTIN 17
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER EMTİA FİYATLARI 140 Ham Petrol Fiyatları (Aylık Ortalama Varil Fiyatı USD) Tem.08; 126.5 Nis.; 124.4 Mar.12; 126.7 120 May.14; 0 100 Aralık.12;0.7 80 60 40 Ara.08; 38.2 20 0 Oca.00 Nis.00 Tem.00 Eki.00 Oca.01 Nis.01 Tem.01 Eki.01 Oca.02 Nis.02 Tem.02 Eki.02 Oca.03 Nis.03 Tem.03 Eki.03 Oca.04 Nis.04 Tem.04 Eki.04 Oca.05 Nis.05 Tem.05 Eki.05 Oca.06 Nis.06 Tem.06 Eki.06 Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca. Nis. Tem. Eki. Oca.12 Nis.12 Tem.12 Eki.12 Oca.13 Nis.13 Tem.13 Eki.13 Oca.14 Nis.14 18 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER DIŞ TİCARET İhracat ve İthalatın Gelişimi (Milyar USD) 25 20 15 10 İthalat 240.8 238.8 5 0 185.5 İhracat 6 8 140.9 139.6 10 12 2 4 134.9 6 8 10 2009 12 2 4 6 8 3.9 2010 10 12 2 4 102.1 6 8 20 10 12 2 4 6 8 2012 10 12 2 4 2013 2014 2009 2010 20 2012 2013 2014 6 7 8 9 10 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 1 2 3 4 5 İhracat 8.3 9.1 7.8 8.5 10. 8.9 10. 7.8 8.3 9.9 9.4 9.8 9.5 9.6 8.5 8.9. 9.4. 9.6 10... 10.... 10... 12. 10.. 13. 12. 13. 13. 12. 12. 13. 13. 13. 12.. 12. 13. 12. 13. 12. 13.. 13. 12. 14. 13. 12. 13. 14. 13. 13. İthalat 12. 12. 12. 12. 12. 12. 15... 15. 14. 14. 15. 16. 15. 15. 17. 17. 20. 16. 17. 21. 21. 21. 21. 21. 19. 21. 19. 18. 20. 17. 17. 20. 19. 21. 20. 20. 18. 19. 18. 20. 19. 18. 19. 20. 22. 23. 21. 23. 18. 20. 19. 21. 23. 19. 18. 19. 20. 20. Kaynak: TÜİK 19
250 200 150 100 50 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER DIŞ TİCARET Aylar İtibariyle Yıllık Dış Ticaretin Gelişimi İthalat Dış Ticaret Açığı İhracat 0 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 01 02 03 04 05 2009 2010 20 2012 2013 2014 Aylar 20 Milyar Dolar Kaynak: TÜİK
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER DIŞ TİCARET HADLERİ % Dış Ticaret Hadleri (%) 0 108.6 105.5 105 100 95 100.3 202.0 101.8 99.6 132.0 96.0 98.9 101.8 99.4 140.9 102.1 94.0 94.8 98.2 185.5 3.9 97.4 230.7 100.0 100.6 129.8 97.6 90 85 12345678910121234567891012123456789101212345678910121234567891012123456789101212345678910121234 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014 Kaynak: TÜİK 21
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER İHRACAT Ülke Gruplarına Göre İhracat 100% 6.1 4.8 4.6 4.7 4.1 3.9 3.7 2.8 2.3 2.4 1.9 2.0 1.6 90% 80% 70% 60% 50% 40% 14.5 16.5 16.6 18.0 17.8 18.9 4.7 4.5 4.7 4.9 5.3 5.6 10.9 9.0 9.1 8.1 7.4 5.2 7.2 7.1 7.1 8.0 9.3 10.1 24.6 25.4 28.0 28.3 6.9 9.9 8.2 7.7 4.9 4.8 5.3 5.9.9 10.9 9.8 9.4 34.8 8.8 6.3 9.3 31.4 9.3 6.4 9.4 29.7 9.0 6.0 10.8 30% 56.6 58.0 57.9 56.3 56.0 56.3 20% 48.0 46.2 46.5 46.4 39.0 41.5 42.9 10% 0% 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/Mayıs Kaynak : TUİK AB ÜLKELERİ (AB 28) AB HARİÇ DİĞER AVRUPA AMERİKA AFRİKA ASYA DİĞER Geleneksel ihracat pazarı olan gelişmiş ekonomiler yerine, bilhassa kriz sonrası gelişen ekonomiler 22ve komşu ülkelere olan ihracat yapısal bir değişim gösterecek şekilde artmıştır.
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER İTHALAT 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% Ülke Gruplarına Göre İthalat 8.2 6.2 4.8 5.1 4.9 3.7 4.8 4.6 4.4 4.4 6.1 6.4 6.2 17.2 18.9 20.3 22.8 24.6 25.8 25.1 25.5 28.8 30.6 30.0 30.5 31.5 2.4 2.2 2.7 2.8 7.9 7.1 6.8 2.8 3.0 2.8 2.8 6.7 6.7 2.6 7.1 8.5 8.7 2.8 2.5 2.4 9.1 2.4 14.5 14.9 16.1 9.4 8.6 7.5 7.7 17.4 18.4 20.1 18.3 21.8 16.2 14.8 15.7 16.4 15.1 30% 20% 49.8 50.7 49.3 45.2 42.6 40.3 36.9 40.2 39.0 38.0 37.1 36.7 37.2 10% 0% 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/Mayıs AB ÜLKELERİ (AB 28) AB HARİÇ DİĞER AVRUPA AMERİKA AFRİKA ASYA DİĞER Kaynak : TUİK 23
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER İHRACAT Geniş Ekonomik Grupların Sınıflamasına (GEGS) Göre İhracat 100% 90% 80% 47 44 41 36 40 40 39 36 40 40 70% 60% 50% 40% 30% 41 44 46 51 49 50 50 54 49 50 20% 10% 0% 13 13 10 9 10 10 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/May YATIRIM MALLARI ARA MALI VE HAMMADDELER TÜKETİM MALLARI Kaynak : TÜİK 24
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER İTHALAT 100% 90% Geniş Ekonomik Grupların Sınıflamasına (GEGS) Göre İthalat 12 12 14 13 12 12 12 80% 70% 60% 50% 70 71 73 75 71 71 72 74 73 73 40% 30% 20% 10% 0% 17 17 16 14 15 16 15 14 15 15 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/May YATIRIM MALLARI ARA MALI VE HAMMADDELER TÜKETİM MALLARI Kaynak : TÜİK 25
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER ÖDEMELER DENGESİ ANALİTİK SUNUM (Milyon ABD Dolar) 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/4 CARİ İŞLEMLER HESABI -37,781-40,438-12,168-45,447-75,092-48,497-65,073-16,372 Dış Ticaret Dengesi -46,852-53,021-24,850-56,413-89,139-65,331-80,026-17,402 Toplam Mal İhracatı 5,361 140,800 109,647 120,902 143,396 163,221 163,355 58,167 İthalat Mal İthalatı -162,213-193,821-134,497-177,315-232,535-228,552-243,381-75,569 Hizmetler Dengesi 13,954 18,817 18,581 16,658 20,130 22,562 23,122 3,990 Gelir Dengesi -7,108-8,366-8,308-7,215-7,841-7,161-9,350-3,132 Cari Transferler 2,225 2,132 2,409 1,523 1,758 1,433 1,181 172 FİNANS HESABI 49,287 34,730 10,123 59,061 66,698 68,304 73,468 8,442 Net Doğrudan Yatırımlar 19,941 17,2 7,0 7,572 13,698 9,150 9,809 3,832 Net Portföy Hesabı 833-5,014 227 16,093 21,986 40,789 23,691 1,700 Net Diğer Yatırımlar 28,513 22,533 2,786 35,396 31,014 18,365 39,968 2,910 NET HATA VE NOKSAN 517 3,0 2,879 1,405 9,433 1,059 2,460 5,788 Δ REZERV VARLIKLAR -12,015 2,758-791 -14,968-1,014-20,866-10,855 2,158 Kaynak: TCMB 26
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER CARİ İŞLEMLER DENGESİ Kaynak: TCMB 27
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER CARİ İŞLEMLER DENGESİ 40,000 Aylar İtibariyle Yıllık Cari İşlemler Dengesi ve Net Enerji İthalatı Hariç Cari İşlemler Dengesi (Milyon USD) 20,000 13,816 0-9,576-775 -,419-1,542-6,909-20,000-12,168-27,513-40,000-38,3-45,447-41,524-60,000-53,820-56,790-75,835-80,000 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 Kaynak: TCMB,TUİK 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ ENERJİ HARİÇ CİD 28
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER CARİ İŞLEMLER DENGESİ -90 Cari Açığın Kompozisyonu(Milyar USD) -80-70 -60-50 -40-27 -30-31-30-23 -21-14 -16-31 -31-30-28-26-24-20-16-14 -9-9 -5-2 0-3 -4-6 -8-9 -12-12-16-15 -13-10 -7-30 -20-35-36-37-38-39-40-42 -43-44-46-47-48-49-49-50-51-51-52-51-52-52-52-52-52-52-52-51-51-51-51-51-50-50-50-49-49-50-50-50-50-10 0 1 3 5 5 4 3 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 1 2 3 4 20 2012 2013 2014 Kaynak: TCMB,TUİK ENERJİ ENERJİ DIŞI CİD 29
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER CARİ AÇIK VE FİNASMANI Milyar USD 80.0 Türkiye Cari İşlemler Açığı ve Finansmanı % 12.0 70.0 60.0 9.7 10.0 50.0 7.9 8.0 40.0 6.0 5.8 5.4 6.2 6.2 6.3 6.0 30.0 3.7 4.4 4.0 20.0 10.0 2.5 2.0 2.0 0.0 0.3 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/1Ç 0.0 Cari İşlemler Açığı Finans Hesabı Cari İşlemler Açığı/GSYİH Kaynak: TUİK,TCMB 30
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER CARİ AÇIK VE FİNASMANI Kaynak: TCMB 31
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER CARİ AÇIK VE FİNASMANI Kaynak: TCMB 32
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER CARİ AÇIK VE FİNASMANI 100,000 Cari İşlemler Açığı ve Finansman Kaynakları (12 Aylık Birikimli, Milyon USD) 80,000 60,000 40,000 20,000 0-20,000 01/08 04/08 07/08 10/08 01/09 04/09 07/09 10/09 01/10 04/10 07/10 10/10 01/ 04/ 07/ 10/ 01/12 04/12 07/12 10/12 01/13 04/13 07/13 10/13 01/14 Kaynak: TCMB DOĞRUDAN YATIRIMLAR PORTFÖY YATIRIMLARI DİĞER YATIRIMLAR CARİ İŞLEMLER AÇIĞI 33
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri (Milyon TL) 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/ May Harcamalar 178,126 203,501 225,967 267,275 293,628 313,302 361,887 407,890 178,686 Cari Harcamalar 61,889 71,510 79,167 92,730 102,184 8,199 134,085 138,8 68,265 Transferler 49,851 63,249 70,6 91,761 101,891 0,075 129,477 148,735 67,882 Faiz Harcamaları 45,963 48,732 50,661 53,201 48,296 42,212 48,616 49,986 24,891 Diğer 20,423 20,010 26,023 29,583 41,257 42,816 49,709 70,358 17,648 Gelirler 173,483 189,617 208,898 215,060 254,028 295,862 332,475 389,441 175,924 Vergi Gelirleri 137,480 152,832 168,087 172,417 210,532 253,765 278,781 326,125 143,337 Dahilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri 59,408 63,590 67,253 73,135 91,736 103,380 3,817 123,456 54,987 Uluslararası Ticaret ve Muamelelerden Alınan V. 27,563 28,970 32,775 28,647 39,527 53,450 55,310 62,726 29,162 Diğer Vergi Gelirleri 50,509 60,272 68,060 70,635 79,269 96,935 109,654 139,943 59,189 Diğer Gelirler 36,003 36,785 40,8 42,643 43,496 42,097 53,694 63,316 32,587 Bütçe Dengesi -4,643-13,883-17,069-52,215-39,600-17,440-29,412-18,449-2,762 Faiz Dışı Denge 41,320 34,848 33,592 986 8,697 24,773 19,204 31,537 22,129 (% Pay) Cari Harcamalar/Harcamalar 34.7 35.1 35.0 34.7 34.8 37.7 37.1 34.0 38.2 Transferler/Harcamalar 28.0 31.1 31.0 34.3 34.7 35.1 35.8 36.5 38.0 Faiz Harcamaları/Harcamalar 25.8 23.9 22.4 19.9 16.4 13.5 13.4 12.3 13.9 Vergi Gelirleri/Gelirler 79.2 80.6 80.5 80.2 82.9 85.8 83.9 83.7 81.5 Dolaylı Vergiler/Vergi Gelirleri 63.3 60.6 59.5 59.0 62.4 61.8 60.7 57.1 58.7 Dâhilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri/Vergi Gelirleri 43.2 41.6 40.0 42.4 43.6 40.7 40.8 37.9 38.4 Uluslararası Ticaret ve Muamelelerden Alınan V./Vergiler 20.0 19.0 19.5 16.6 18.8 21.1 19.8 19.2 20.3 34 Kaynak: MB Muhasebat Genel Müdürlüğü
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ Milyar TL 450 Aylar İtibariyle Bütçe Gerçekleşmeleri (Bütçe Dönemi İtibariyle Birikimli) 400 350 Bütçe Açığı 28.8 14.7 300 250 52.2 39.6 17.4 200 150 100 215.1 254.0 295.9 331.7 389.4 2.7 175.9 50 0 Bütçe Gelirleri 01 03 05 07 09 01 03 05 07 09 01 03 05 07 09 01 03 05 07 09 01 03 05 07 09 01 03 05 2009 2010 20 2012 2013 2014 Aylar Kaynak: MB Muhasebat Genel Müdürlüğü 35
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ Milyar TL 450 Aylar İtibariyle Yıllık Bütçe Gerçekleşmeleri 400 350 Bütçe Açığı 300 250 200 150 Bütçe Gelirleri 100 50 0 010203040506070809101201020304050607080910120102030405060708091012010203040506070809101201020304050607080910120102030405 2009 2010 20 2012 2013 2014 Aylar Kaynak: MB Muhasebat Genel Müdürlüğü 36
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ % 24 20 16 12 Türkiye Bütçe Gerçekleşmeleri (GSYİH nin Yüzdesi) % 41 34 27 20 8 4 0-4 -8 13 6-1 -8 Kaynak: MB, TUİK -12 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 BÜTÇE DENGESİ -7.9 -.9 -.5-8.8-5.2-1.1-0.6-1.6-1.8-5.5-3.6-1.4-2.1-1.2-0.4 FAİZ DIŞI DENGE 4.4 5.2 3.3 4 4.9 6 5.4 4.2 3.5 0 0.7 1.9 1.3 2.0 3.1 Harcamalar(sağ eksen) 30.8 36.2 34.1 31.1 27.2 24.6 23.5 24.2 23.9 28.2 26.8 24.2 25.5 26.1 26.0 Gelirler (sağ eksen) 22.9 24.3 22.7 22.2 22 23.5 22.9 22.6 22.1 22.6 23.1 22.9 23.5 24.9 25.6 2014/1 Ç 37-15
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER İKİZ AÇIKLAR % Türkiye'nin İkiz Açıkları (GSYİH nin Yüzdesi) 6 4 4.2 3.5 3.1 2 0 0 0.7 1.9 1.3 2.0-2 -1.6-1.8-2.0-1.4-2.1-1.2-0.4-4 -3.6-6 -5.8-5.4-5.5-6.2-6.2-6.3-8 -7.9-10 -9.7-12 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/1Ç BÜTÇE DENGESİ/GSYİH CİD/GSYİH FAİZ DIŞI DENGE/GSYH Kaynak: TCMB, Hazine Müsteşarlığı 38
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER KAMU BORÇ STOKU Milyar TL 700 Türkiye Toplam Brüt Kamu Borcu % 80 600 73 66 70 500 400 60 54 48 42 43 49 45 42 40 40 39 60 50 40 300 30 200 20 100 10 0 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/1Ç 0 Türkiye Toplam Brüt Kamu Borcu Top. Kamu Borcu/GSYH (sağ eksen) Kaynak: Hazine Müsteşarlığı, TÜİK Kaynak: Hazine Müsteşarlığı * Son 4 çeyrek dönem GSYİH dikkate alınmıştır. 39
BORÇLANMA GÖSTERGELERİ (Milyon Dolar) 350,000 Merkezi Yönetim Brüt Borç Stokunun Dağılımı 300,000 250,000 200,000 68,584 64,585 66,223 67,121 69,757 74,054 78,085 78,454 81,709 88,765 87,132 63,346 150,000 100,000 139,261 167,262 182,265 177,956 219,207 181,728 219,170 228,228 193,432 216,842 195,664 197,054 50,000 0 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/5 Kaynak : Hazine Müsteşarlığı İç Borç Stoku Dış Borç Stoku 2014 Mayıs Sonu İtibariyle Merkezi Yönetim Toplam Borç Stoku 284 Milyar USD olurken bunun 197 Milyar USD siiç 40borç; 87 Milyar USD si dış borçlardan oluşmuştur.
BORÇLANMA GÖSTERGELERİ 100% 90% Merkezi Yönetim Brüt Borç Stokunun Faiz Dağılımı (%) 6.5 5.8 5.6 5.2 6.7 5.7 8.5.2 12.4 14.3 16.4 17.0 80% 70% 44.6 40.3 44.3 40.8 37.5 37.3 38.0 32.8 28.4 25.9 22.1 19.3 60% 50% 40% 30% 20% 48.9 53.8 50.2 54.0 55.8 57.0 53.4 56.0 59.2 59.8 61.5 63.7 10% 0% 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/5 Kaynak : Hazine Müsteşarlığı Sabit Değişken TÜFE'ye Endeksli 41
BORÇLANMA GÖSTERGELERİ 10.0 9.0 Merkezi Yönetim Borç Stokunun Vadeye Kalan Süresi (Yıl) 9.4 9.0 9.3 8.8 9.7 8.0 7.7 7.9 7.9 7.0 7.0 6.0 5.7 5.6 6.0 5.0 4.0 3.0 2.9 3.4 3.4 3.6 3.5 4.1 2.6 2.6 4.4 2.8 4.6 3.9 4.4 2.0 2.0 2.0 2.1 2.0 2.0 1.0 0.0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014 Mayıs Kaynak : Hazine Müsteşarlığı İÇ BORÇ STOKU DIŞ BORÇ STOKU TOPLAM STOK 42
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER KAMU BORÇ STOKU Merkezi Yönetim Toplam Borç Stokunun Elinde Bulunduranlara Göre Dağılımı (Milyar TL) 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/5 TOPLAM 273.4 280.7 300.5 365.9 393.8 395.0 437.9 422.2 443.1 Yurt İçi Yerleşikler 236.2 243.1 269.4 334.5 344.6 326.8 336.2 331.3 351.8 Bankacılık Kesimi 134.2 145.1 164.8 232.1 247.6 223.8 221.1 2.6 221.6 Kamu Bankaları 66.1 65.6 78.1 98.5 101.2 94.9 89.0 88.2 93.0 Özel Bankalar 58.7 65.8 70.1 2.9 120.9 102.3 104.7 96.0 102.1 Yabancı Bankalar 7.9.5 14.7 17.8 21.6 22.4 22.3 23.6 22.9 Kalkınma ve Yatırım Bankaları 1.5 2.3 2.0 2.9 3.9 4.3 5.0 3.8 3.6 Banka Dışı Kesim 83.2 81.1 90.9 93.9 89.1 95.2 106.7 0.7 121.1 Gerçek Kişiler 24.1 16.5 16.4 10.6 6.1 6.3 2.9 3.7 3.3 Tüzel Kişiler 49.5 51.9 59.6 67.7 67.0 74.1 86.8 87.2 97.7 Menkul Kıymet Yatırım Fonları 9.6 12.7 14.9 15.5 16.0 14.9 17.0 19.8 20.1 TCMB 18.8 16.9 13.7 8.5 8.0 7.8 8.5 9.0 9.1 Yurtdışı Yerleşikler 37.2 37.5 31.1 31.4 49.2 68.2 101.6 90.9 91.3 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 43
BORÇLANMA GÖSTERGELERİ DIŞ BORÇLAR Türkiye Brüt Dış Borç Stoku (Milyon Dolar) 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/1Ç TOPLAM BRÜT DIŞ BORÇ STOKU 208,402 250,290 281,159 269,074 291,850 303,658 337,679 388,137 386,786 Kısa Vade 42,860 43,145 52,519 48,990 77,294 81,628 100,077 129,304 124,681 Uzun Vade 165,542 207,145 228,640 220,084 214,556 222,030 237,602 258,833 262,105 1.Kamu Sektörü 71,587 73,525 78,306 83,482 89,081 94,205 103,947 5,8 7,034 Kısa Vade 1,750 2,163 3,248 3,598 4,290 7,013,040 17,605 17,843 Uzun Vade 69,837 71,362 75,058 79,884 84,791 87,192 92,907 98,206 99,191 2.TCMB 15,678 15,801 14,066 13,162,565 9,334 7,088 5,234 4,862 Kısa Vade 2,563 2,282 1,874 1,764 1,553 1,239 1,036 833 762 Uzun Vade 13,5 13,519 12,192,398 10,012 8,095 6,052 4,401 4,100 3.Özel Sektör 121,137 160,963 188,787 172,430 191,205 200,9 226,643 267,092 264,890 Kısa Vade 38,547 38,700 47,397 43,628 71,451 73,376 88,001 0,866 106,076 Uzun Vade 82,590 122,263 141,390 128,802 9,754 126,743 138,642 156,226 158,814 TOPLAM BRÜT DIŞ BORÇ STOKU / GSYH (%) 39.6 38.6 37.9 43.6 39.9 39.2 42.9 47.3 48.0 Kaynak : TCMB 44
BORÇLANMA GÖSTERGELERİ DIŞ BORÇLAR Borçlu Bazında Kısa Vadeli Dış Borç Stoku (Milyon Dolar) 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014 1.Çeyrek KISA VADELİ BORÇLAR 43,145 52,519 48,990 77,294 81,628 100,077 129,304 124,681 KAMU 2,163 3,248 3,598 4,290 7,013,040 17,605 17,843 1. GENEL YÖNETİM 0 0 0 0 0 0 0 0 2. FİNANSAL KURULUŞLAR 2,163 3,148 3,598 4,290 7,013,040 17,605 17,843 BANKALAR 2,163 3,148 3,598 4,290 7,013,040 17,605 17,843 BANKACILIK DIŞI 0 0 0 0 0 0 0 0 3. FİNANSAL OLMAYAN KURULUŞLAR 0 100 0 0 0 0 0 0 TCMB 2,282 1,874 1,764 1,553 1,239 1,036 833 762 ÖZEL 38,700 47,397 43,628 71,451 73,376 88,001 0,866 106,076 1. FİNANSAL KURULUŞLAR 16,656 24,088 21,858 47,630 46,553 59,209 75,816 72,839 BANKALAR 16,184 23,692 21,587 46,576 45,226 57,143 73,224 70,725 BANKACILIK DIŞI 472 396 271 1,054 1,327 2,066 2,592 2,4 2. FİNANSAL OLMAYAN KURULUŞLAR 22,044 23,309 21,770 23,821 26,823 28,792 35,050 33,237 Kaynak : TCMB 45
BORÇLANMA GÖSTERGELERİ DIŞ BORÇLAR Milyon USD 300,000 Özel Sektör Dış Borç Stokunun Vadeye Göre Dağılımı (Milyon USD) 250,000 200,000 0,866 106,076 88,001 150,000 38,703 47,400 43,631 71,483 73,682 100,000 50,000 0 38,542 156,226 158,814 34,020 141,339 122,332 128,830 138,642 9,841 127,065 27,076 82,557 36,858 50,652 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 20 2012 2013 2014/1Ç Uzun Vadeli Kısa Vadeli Kaynak : Hazine Müsteşarlığı 46
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER REEL FAİZLER Reel Faiz (%) 15.00 Türkiye ve ABD'de Reel Faizlerin Seyri 12.50 10.00 7.50 5.00 2.50 0.00-2.50-5.00 2005-1 3 5 7 9 2006-1 3 5 7 9 2007-1 3 5 7 9 2008-1 3 5 7 9 2009-1 3 5 7 9 2010-1 3 5 7 9 20-1 3 5 7 9 2012-1 3 5 7 9 2013-1 3 5 7 9 2014-1 3 Aylar Reel Faiz Farkı TR Reel Faiz ABD Reel Faiz Kaynak: Hazine Müsteşarlığı, St louis FED 47
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER İMKB Ortalama Bileşik Endeks 95,000 90,000 85,000 80,000 75,000 70,000 65,000 60,000 55,000 50,000 45,000 40,000 35,000 30,000 25,000 20,000 15,000 10,000 5,000 0 Aylık Ortalama BIST 100 Endeksi ve İşlem Hacmi Ortalama İşlem Hacmi Milyon TL 4,250 2007-1 3 5 7 9 2008-1 3 5 7 9 2009-1 3 5 7 9 2010-1 3 5 7 9 20-1 3 5 7 9 2012-1 3 5 7 9 2013-1 3 5 7 9 2014-1 3 5 4,000 3,750 3,500 3,250 3,000 2,750 2,500 2,250 2,000 1,750 1,500 1,250 1,000 750 500 250 0 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Ortalama Endeks Ortalama İşlem Hacmi (Milyon TL) 48
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER KURLAR (AYLIK ORTALAMA) 3.20 Kurların Gelişimi 3.00 2.80 2.88 2.60 2.40 2.20 2.48 2.00 1.80 2.09 1.60 1.40 1.38 1.20 1.00 2003-1 7 2004-1 7 2005-1 7 2006-1 7 2007-1 7 2008-1 7 2009-1 7 2010-1 7 20-1 7 2012-1 7 2013-1 7 2014-1 Kaynak: TCMB Döviz Kuru Sepeti (%50 USD+%50 EUR) Dolar/TL Euro/TL Çapraz Kur 49
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER REEL KUR VE DÖVİZ SEPETİ 180 Döviz Kuru Sepeti ve TÜFE Bazlı Reel Kur Endeksi 170 160 150 Ort:4.4 156.1 140 130 131.8 120 0 0.2 100 90 92.1 80 2003-1 35 7 9 2004-1 35 7 9 2005-1 35 7 9 2006-1 35 7 9 2007-1 35 7 9 2008-1 35 7 9 2009-1 35 7 9 2010-1 35 7 9 20-1 35 7 9 2012-1 35 7 9 2013-1 35 7 9 2014-1 35 TUFE Bazli Reel Efektif Doviz Kuru (2003=100) Döviz Kuru Sepeti (2003=100) Doğrusal (TUFE Bazli Reel Efektif Doviz Kuru (2003=100)) Kaynak: TCMB 50
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER TÜRKİYE NİN KREDİ NOTU GELİŞİMİ Uzun Vadeli Yabancı Para Standard& Poors Moody's Fitch 2006 Sonu BB -(Durağan) Ba3 (Durağan) BB -(Pozitif) 2007 Sonu BB -(Durağan) Ba3 (Durağan) BB -(Durağan) 2008 Sonu BB -(Negatif) Ba3 (Durağan) BB -(Durağan) 2009 Sonu BB -(Durağan) Ba3 (Pozitif) BB + (Durağan) 2010 Sonu BB (Pozitif) Ba2 (Pozitif) BB + (Pozitif) 20 Sonu BB (Pozitif) Ba2 (Pozitif) BB + (Durağan) 2012 Sonu BB (Durağan) Ba1 (Pozitif) BBB -(Durağan) 2013 Sonu BB+ (Durağan) Baa3 (Durağan) BBB -(Durağan) Mevcut Durum BB+ (Negatif) Baa3 (Negatif) BBB -(Durağan) Uzun Vadeli TL Standard& Poors Moody's Fitch 2006 Sonu BB (Durağan) Ba3 (Durağan) BB -(Pozitif) 2007 Sonu BB (Durağan) Ba3 (Durağan) BB (Durağan) 2008 Sonu BB (Negatif) Ba3 (Durağan) BB (Durağan) 2009 Sonu BB (Durağan) Ba3 (Pozitif) BB + (Durağan) 2010 Sonu BB + (Pozitif) Ba2 (Pozitif) BB + (Pozitif) 20 Sonu BBB -(Pozitif) Ba2 (Pozitif) BB + (Durağan) 2012 Sonu BBB -(Durağan) Ba1(Pozitif) BBB (Durağan) 2013 Sonu BBB (Durağan) Baa3 (Durağan) BBB (Durağan) Mevcut Durum BBB (Durağan) Baa3(Durağan) BBB (Durağan) Standard & Poor's AAA AA+ AA AA- A+ A A- BBB+ BBB+ BBB- BB+ BB BB- B+ B B- CCC+ CCC+ CCC- CC C D Moody's Aaa Aa1 Aa2 Aa3 A1 A2 A3 Baa1 Baa2 Baa3 Ba1 Ba2 Ba3 B1 B2 B3 Caa1 Caa2 Caa3 Ca C Fitch Ratings AAA AA+ AA AA- A+ A A- BBB+ BBB+ BBB- BB+ BB BB- B+ B B- CCC DDD DD D Not Karşılığı 90-100 80-90 70-80 65-70 60-65 55-60 50-55 45-50 40-45 0-40 51
BANKACILIK SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER Kaynak : BDDK 52
BANKACILIK SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER 18.0 Krediler ve Mevduatın Önceki Yılın Son Ayına Göre Artış Oranları (%) 16.0 16.5 14.0 12.0 12.2 10.0 8.0 6.0 4.0 5.8 9.2 5.3 7.2 8.2 2.0 0.0 2.8 3.0 1.2 Oca.14 Şub.14 Mar.14 Nis.14 May.14 Kredi Mevduat Kaynak : BDDK 53
BANKACILIK SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER Kaynak : BDDK 54
BANKACILIK SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER Kaynak : BDDK 55
BANKACILIK SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER 56 Kaynak : BDDK
BANKACILIK SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER Kaynak : BDDK 57
BANKACILIK SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER Kaynak : BDDK 58
SEÇİLMİŞ ÜLKE GÖSTERGELERİ - BÜYÜME Seçilmiş Ülkeler Büyüme Oranları (%) 2014* 2013 2012 20 ABD İNGİLTERE TÜRKİYE İSPANYA RUSYA KORE JAPONYA İTALYA ENDONEZYA HİNDİSTAN YUNANİSTAN ALMANYA FRANSA ÇİN KANADA BREZİLYA ARJANTİN -8.0-6.0-4.0-2.0 0.0 2.0 4.0 6.0 8.0 10.0 59 Kaynak: IMF, World Economic Outlook Database, April 2014
SEÇİLMİŞ ÜLKE GÖSTERGELERİ - ENFLASYON Seçilmiş Ülkeler Enflasyon (CPI) Oranları (%) 2014* 2013 ABD İNGİLTERE TÜRKİYE İSPANYA RUSYA KORE JAPONYA İTALYA ENDONEZYA HİNDİSTAN YUNANİSTAN ALMANYA FRANSA ÇİN KANADA BREZİLYA ARJANTİN -2.0 0.0 2.0 4.0 6.0 8.0 10.0 12.0 Kaynak: IMF, World Economic Outlook Database, April 2014 60
SEÇİLMİŞ ÜLKE GÖSTERGELERİ BÜTÇE AÇIĞI Seçilmiş Ülkeler Bütçe Açığı/GDP Oranları (%) 2014* 2013* 2012 ÇİN HİNDİSTAN İTALYA İNGİLTERE YUNANİSTAN ABD JAPONYA FRANSA İRLANDA BREZİLYA KORE İSPANYA ALMANYA RUSYA TÜRKİYE Maastricht Kriteri % -3 Kaynak: OECD veri tabanı -14.0-12.0-10.0-8.0-6.0-4.0-2.0 0.0 2.0 4.0 61
SEÇİLMİŞ ÜLKE GÖSTERGELERİ CARİ İŞLEMLER DENGESİ Seçilmiş Ülkeler Cari İşlemler Dengesi/GDP Oranları (%) 2014* 2013* 2012 ABD İNGİLTERE TÜRKİYE İSPANYA RUSYA MEKSİKA KORE JAPONYA HİNDİSTAN YUNANİSTAN ALMANYA FRANSA ÇİN KANADA BREZİLYA ARJANTİN -10.0-8.0-6.0-4.0-2.0 0.0 2.0 4.0 6.0 8.0 10.0 Kaynak: IMF, World Economic Outlook Database, April 2014 62
SEÇİLMİŞ ÜLKE GÖSTERGELERİ KAMU BORCU Seçilmiş Ülkeler Kamu Brüt Borcu/GDP Oranları (%) 2014* 2013* 2012 ABD İNGİLTERE TÜRKİYE İSPANYA RUSYA KORE JAPONYA İTALYA ENDONEZYA HİNDİSTAN YUNANİSTAN ALMANYA FRANSA ÇİN KANADA BREZİLYA ARJANTİN Maastricht 0 50 100 150 200 250 Kriteri % 60 63 Kaynak: IMF, World Economic Outlook Database, April 2014
TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER 2012 2013 2014 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs GSYH Büyümesi (Yıllık) (%) 2.1 4.0 4.3 GSYH (Milyon TL) 1,416,798 1,561,510 407,310 GSYH (Milyon $) 786,283 820,012 184,176 Sanayi Üretim Endeksi (Yıllık) (%) 2.5 3.4 7.1 4.6 4.2 4.6 İmalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranı 74.2 74.6 73.9 73.3 73.1 74.4 74.4 İşsizlik Oranı 8.4 9.0 10.3 10.2 9.7 Tarım Dışı İşsizlik Oranı 10.3 10.9 12.1 12.1.6 Cari İşlemler Dengesi (Milyon $) -48,497-65,073-4,993-3,310-3,281-4,788 Dış Ticaret Dengesi (Milyon $) -65,331-80,026-5,197-3,482-3,349-5,374-7,108 İhracat (Milyon $) 152,462 151,787 12,431 13,087 14,714 13,449 13,750 İthalat (Milyon$) -236,544-251,649-19,292-18,249-19,943-20,662-20,859 Doğrudan Yabancı Yatırım (Milyon $) 9,150 9,809 959 1,237 968 668 Portföy Yatırımları (Milyon $) 40,789 23,691 72-1,497-1,049 4,174 Diğer Yatırımlar Net (Milyon $) 18,365 39,6-4,141 3,192 318 3,541 Bütçe Gelirleri (Milyon TL) 332,475 389,441 37,908 72,332 104,300 138,369 175,924 Bütçe Giderleri (Milyon TL) 361,887 407,890 36,001 68,757 105,817 142,606 178,686 Bütçe Dengesi (Milyon TL) -29,412-18,449 1,907 3,575-1,517-4,237-2,762 Merkezi Yönetim Toplam Borç Stoku (Milyar TL) 532.2 585.8 602.6 600.1 598.4 595.4 594.7 Merkezi Yönetim İç Borç Stoku (Milyar TL) 386.5 403.0 406.3 407.1 409.0 409.4 412.4 Merkezi Yönetim Dış Borç Stoku (Milyar TL) 145.7 182.8 196.3 193.0 189.4 186.0 182.3 Bankacılık Sektörü Sermaye Yeterlilik Oranı (Yüzde) 17.9 15.3 15.1 15.5 15.7 16.1 Mevduat Hacmi (Milyon TL) 816,807 1,014,603 1,023,238 1,021,339 1,026,656 1,022,274 1,012,955 Kredi Hacmi (Milyon TL) 805,684 1,064,7 1,094,884 1,095,926 1,101,186 1,097,176 1,0,013 TCMB Ağırlıklı Ortalama Fonlama Maliyeti 5.55 7.10 9.96 10.23 10.27 10.03 9.53 Merkez Bankası Döviz Rezervleri (Milyon $) 100,320 2,003 104,628 106,453 105,897 108,990 0,337 TÜFE (Yıllık Yüzde Değişim) 6.16 7.40 7.75 7.89 8.39 9.38 9.66 Yİ-ÜFE (Yıllık Yüzde Değişim) 2.45 6.97 10.72 12.40 12.31 12.98.28 İletişim Bilgileri Kaynak: TÜİK, TCMB, Hazine Müsteşarlığı, Oktay KÜÇÜKKİREMİTÇİ Müdür 03124179200/2340 oktay,kucukkiremitci@kalkinma,com,tr Maliye Bakanlığı Mustafa ŞİMŞEK Müdür Yardımcısı 03124179200/2340 mustafa,simsek@kalkinma,com,tr 64 Faruk SEKMEN Uzman 03124179200/2343 faruk.sekmen@kalkinma,com,tr