İçindekiler Önsöz ^ Kısaltmalar 2 5 Giriş 2 7 1. Bölüm TIP HUKUKUNA GİRİŞ 1.ÖN AÇIKLAMALAR 2 9 2. KAVRAM 30 3. HUKUKSAL KAYNAKLAR 35 4. HASTA İLE HEKİM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ 39 5. HASTA HAKLARI 45 I. Adalet ve Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma 48 II. Bilgi İsteme 49 III. Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme 49 IV. Personeli Tanıma, Seçme ve Değiştirme 50 V. Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme 5"! VI. Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım 51 VII. Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Yasağı 52 VIII. Ötenazi Yasağı 5 2 IX. Tıbbi Özen Gösterilmesi 53 X. Genel Olarak Bilgi İsteme 53 XI. Kayıtları İnceleme 54 XII. Mahremiyete Saygı Gösterilmesi 55 XIII. Bilgilerin Gizli Tutulması 5 6 XIV. Tıbbi Müdahalede Hastanın Rızası 57 XV. Alışılmış Olmayan Tedavi Usullerinin Uygulanması 0 0 XVI. Aile Planlaması Hizmetleri ve Gebeliğin Sona Erdirilmesi 59 XVII. Tıbbi Araştırmalarda Hasta Hakları 5 9 XVIII. Güvenliğin Sağlanması 60
14 Tıp Hukuku XIX. Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme ve Dini Hizmetlerden Faydalanma 60 XX. İnsani Değerlere Saygı Gösterilmesi ve Ziyaret 61 XXI. Refakatçi Bulundurma 62 XXII. Hizmetin Sağlık Kurum ve Kuruluşu Dışında Verilmesi 62 XXIII. Hastaya Yeterli Vakit Ayrılması ve Hastanın Vaktine Riayet Edilmesi 62 XXIV. Müracaat, Şikâyet ve Dava Hakkı 63 6. MESLEK ETİĞİ 64 I. Genel Olarak 64 II. Hekim ve Özel Şirket İlişkileri 75 III. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri 79 7. MESLEK KURULUŞLARI VE MESLEKİ DİSİPLİN 81 I. Meslek Kuruluşları 81 A. Tabip Odası 81 B. Türk Tabipleri Birliği 81 C. Uzmanlık Derneği 82 II. Mesleki Disiplin 85 2. Bölüm TIP HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI 1. TIBBİ MÜDAHALENİN HUKUKA UYGUNLUĞUNUN KOŞULLARI 93 I. Giriş 93 II. Tıbbi Müdahalenin Bir Sağlık Personeli Tarafından Yapılması 94 A. Genel Olarak 94 B. Hekim Olma ve Uzmanlık Şartı 96 III. Aydınlatma ve Rıza 103 A. Temel Kurallar 103 B. Aydınlatma Çeşitleri 109 1. Tedavi Aydınlatması (Güvenlik Aydınlatması) 109 a. Kavram b. Teşhise Yönelik Aydınlatma. c. ilaç ve Profilaks d. Araç Kullanmama Uyarısı 2. Otonomi (Karar) Aydınlatması a. Temel Sorunlar
içindekiler 15 b. Otonomi Aydınlatmasının Çeşitleri 1 1 5 aa. Genel Olarak 1 1 5 bb. Teşhis Aydınlatması " 1 1 cc. Süreç Aydınlatması ' 1 dd. Alternatifler Konusunda Aydınlatma 1, 8 3. Riziko Aydınlatması " 9 C. Özel Durumlarda Aydınlatma 1 2 3 1. Kısırlaştırma ve Özürlü Cenin 1 2 3 2. Tıptaki Yeni Teşebbüsler 1 2 4 3. Hekim Hatası 1 2 5 4. Masraflar ve Ekonomik Zorunluluklar 1 2 7 5. Kalite Aydınlatması 1 2 7 D. Aydınlatılacak Kişi 1 2 8 E. Aydınlatma Yükümlüsü 1 2 9 F. Aydınlatmanın Zamanı ^ 3 u G. Aydınlatmanın Kapsamı 1 3 1 H. Aydınlatmanın Şekli 1 3 3 I. Aydınlatmanın Mümkün Olmaması ve Ameliyat Sırasında Aydınlatma 137 J. Aydınlatma Zorunluluğunun Bulunmadığı Durumlar 1 3 8 1. Aydınlatmadan Vazgeçme 1 3 2. Hastanın Bilgisinin Bulunması 1 3 9 3. Aydınlatmanın Olumsuz Etkide Bulunması 1 4^ 4. Acil Haller 1 4 1 5. Aydınlatmanın Hasta Bakımından Anlamını Yitirmiş Olması 1 4 2 6. Psikiyatri Hastalarının Aydınlatılması K. Aydınlatmanın Geri Alınması, Düzeltilmesi 1 L. Hukuka Aykırı Aydınlatmanın Sonuçları 1 4 3 1. Tedavi Aydınlatmasının İhlali Durumunda ^ 4 4 2. Otonomi Aydınlatmasının İhlali Durumunda 1 4 4 M. Yanılgı ve İspat Sorunları N. Rıza 1 4 6 1. Genel Olarak 1 4 7 2. Rıza Açıklaması 149 3. Rıza Verme Yetkisi (Rıza Ehliyeti) lb 1 a. Genel Olarak b. Çocuklar Bakımından Rıza Ehliyetinin Belirlenmesi c. Kanuni Temsilcinin Tıbbi Müdahaleye Rıza Göstermemesi 4. Rızanın Kapsamı 5. Rızanın Aranmadığı Haller 6. Tıbbi Müdahalenin Rızaya Rağmen Hukuka Aykırılığı 1 6 4 14? 142 151 153 159 ICO 1 P>â
16 Tıp Hukuku 7. Varsayılan Rıza 165 a. Genel Olarak 165 b. Ameliyatın Genişletilmesi 168 c. Önceki İrade Açıklamalarının Geçerliliği 171 8. Rızayı Sakatlayan Haller 174 0. Aydınlatma ve Rıza Konusundaki Yanılgının Sonuçları 175 1. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Yanılma 175 2. Hukuksal Yanılgı 177 IV. Tıp Biliminin Verilerine Göre Zorunlu ve Bu Verilere Uygun Tıbbi Müdahale 178 A. Endikasyon (Zorunluluk) 178 1. Kavram 178 2. Endikasyonsuz Müdahaleler 180 B. Özenli Tıbbi Müdahale 185 2. HEKİMLİK MESLEĞİNİN İCRASI (TEDAVİ ÖZGÜRLÜĞÜ) 186 3. HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 196 I. Genel Olarak 196 II. Hekimin Kişisel Edim Yükümlülüğü 198 A. Kişisel Edim Kavramı 198 B. Temsil Edilebilir Edimler 200 C. Temsil Edilemeyen Edimler 201 III. Öykü Alma Yükümlülüğü 202 A. Kavram 202 B. Hekimin Öykü Alma Yükümlülüğü 203 IV. Muayene Yükümlülüğü 204 A. Muayene Kavramı 204 B. Hekim Muayenesinin Özel Şekilleri 205 1. Teşhis Muayenesi 205 2. Önleyici ve Erken Tanı Muayenesi 205 3. Kontrol Muayenesi 205 4. AİDS Muayenesi 206 V. Teşhis Yükümlülüğü 207 A. Teşhis Kavramı 207 B. Teşhis Türleri 207 C. Hekimin Teşhis Yükümlülüğü 208 D. Doğum Öncesi Teşhis 210 E. Teşhisi Kontrol Yükümlülüğü 210
içindekiler F. Uzaktan Teşhis Yasağı 211 G. Teşhisi Bildirme Yükümlülüğü 211 VI. Hekimin Tedavi Yükümlülüğü 212 A. Hekimin Tedavisi 212 B. Tedavi Yükümlülüğü ve Hukuksal Temelleri 213 C. Zamanında Tedavi Yükümlülüğü 214 D. Uzaktan Tedavi Yasağı 214 E. Hekimin Tedavi Yükümlülüğünün Sınırları 215 1. Hastanın Kendi Geleceğini Belirleme Hakkı 2 1 5 2. Tedaviyi Ret Hakkı 2 1 6 a. Genel Olarak 2 1 6 b. Tedaviyi Ret Hakkının içeriği 2 1 9 c. Zorla Tıbbi Müdahale 2 2 1 aa. Kamu Sağlığının Korunmasına ilişkin Düzenlemeler 221 bb. Ceza Hukukunun Öngörmüş Olduğu Düzenlemeler 224 (1) Ceza Hukuku Yaptırımları "4 (2) Ceza Yargılamasından Kaynaklanan Tıbbi Müdahaleler "4 (3) Ceza infaz Kurumlarındaki Tıbbi Müdahaleler ^25 (a) Karşılaştırmalı Hukuk 225 ih) Türk Hukuku 2 2 9 cc. Diğer Hukuk Dallarındaki Düzenlemeler 231 d. Hekimin Ölüm Yardımı Konusunda Özel Hukuk Yükümlülüğü 2^ 1 3. Ağır Özürlü Yeni Doğan Çocuklar Bakımından Tedavi Yükümlülüğünün Sınırları 232 4. AİDS Hastasını Tedavi Yükümlülüğü 2 3 3 5. Hekimin Kürtajı Ret Hakkı 2 3 3 VII. Reçete Yazma Yükümlülüğü 234 A. Kavram 234 B. Reçetenin Hukuksal Niteliği 234 C. Reçete Düzenlemenin Hukuksal Dayanağı 234 D. Reçetenin Şekli 2 3 5 E. Reçete Düzenleme Yükümlülüğünün içeriği 236 VIII. Tıbbi Teknik Kullanma Yükümlülüğü 2 3 7 A. Tıbbi Teknik Standardın Uygulanması Yükümlülüğü 237 B. Tıbbi Teknik Araçların Bakımı ve Kontrolü 238 IX. Tedaviyi Kesme Yükümlülüğü A. Tedaviyi Kesme ve Sözleşmeyi Sona Erdirme 2 3 B. Tedaviyi Kesme Nedenleri 239 C. Ağır Özürlü Yeni Doğanlarda Tedavinin Kesilmesi 239 D. Ölmekte Olan Hastalarda Tedavinin Kesilmesi 240
18 Tıp Hukuku X. Kayıt Tutma Yükümlülüğü 240 A. Genel Olarak 240 B. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün Türü, İçeriği ve Kapsamı 243 1. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün Amacı 243 2. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün İçerik ve Kapsamı 246 3. Kayıtların Şekli 247 4. Kaydın Zamanı 247 5. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün ihlalinin Sonuçları 249 C. Kayıtları İnceleme Hakkı 250 1. Hukuksal Dayanak 250 2. Kayıtları inceleme Hakkının Çeşitleri 251 a. Dava Dışı İnceleme Hakkı 251 b. Dava Dolayısıyla inceleme Hakkı 253 3. Kayıt İnceleme Hakkına İlişkin Diğer Hususlar 253 4. Kayıtların Düzeltilmesini İsteme 255 XI. Sır Saklama Yükümlülüğü 255 XII. Organizasyon Yükümlülükleri 258 3. HASTANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 259 I. İşbirliği Yükümlülüğü 259 II. Hastanın Hekimin Tavsiyelerine Uyma Yükümlülüğü 261 III. Katlanma Yükümlülüğü 262 A. Kavram 262 B. Yasal Katlanma Yükümlülükleri 262 C. Diğer Katlanma Yükümlülükleri 263 IV. Hastanın Bildirme Yükümlülüğü 263 V. Ücret Ödeme Yükümlülüğü 265 4. DİKEY VE YATAY İŞBİRLİĞİ 265 I. Genel Olarak 265 II. Sorumluluk Alanlarının Bölünebilirliği: Bağımsız Sorumluluk Prensibi 269 III. Güven İlkesi 270 IV. Sorumlunun Belirlenmesindeki Güçlükler 271 A. Ayakta Tedavi Halinde Sorumlunun Belirlenmesi 271 1. Tek Hekimin Çalıştığı Muayenehanelerde 271 2. Birden Fazla Hekimin Müştereken Çalıştığı Polikliniklerde 272 3. Danışma 272 4. Başka Yerde Yaptırılan Tetkik ve Tahlil Sonuçlarına Güvenilmesi 272 B. Ücretsiz Tedavilerde Sorumlunun Belirlenmesi 273
içindekiler 3. Bölüm TIP CEZA HUKUKU 1. TIBBİ MÜDAHALENİN CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 275 I. Temel Tartışma: Hekimin Tıbbi Müdahalesinin Cezasızlığının Hukuksal Dayanağı Nedir? 275 A. Tipikliğin Bulunmaması 276 B. Maddi Unsurun Gerçekleşmemesi 279 C. Manevi Unsurun Gerçekleşmemesi 279 D. Tıbbi Müdahalenin Hukuka Uygun Olması 279 1. Hakkın Kullanılması 2 8 0 2. Hastanın Rızası 2 8 1 3. Birden Fazla Hukuka Uygunluk Nedeni Kabul Eden Görüşler 2 85 II. Görüşüm 286 III. Özel Düzenlemeler 288 2. HEKİMLER TARAFINDAN İŞLENEBİLECEK SUÇLAR VE KABAHATLER 289 I. Kasten Öldürme ve Yaralama Suçları 290 A. Genel Olarak 290 B. Aydınlatma, Rıza ve Kasten Öldürme/Yaralama Suçları 295 1. Genel Olarak 2 9 5 2. Ceza Mahkemesi Kararlarında Aydınlatma Zorunluluğu ve Sonuçları 29 & C. Hekimin Hastanın Ölümüne Yardımı (Ötenazi) 301 1. Sorun 3 0 1 2. Hayatta Tutma Yükümlülüğü ve Kendi Geleceğini Belirleme Hakkı 3 u 2 3. Çeşitli Ötenazi Türleri ve Hukuksal Sonuçlan 3 u 4 a. Aktif Ötenazi 3 0 4 b. Dolaylı Ötenazi 3 0 5 c. Pasif Ötenazi 3 0 6 D. Kasten Öldürme ve Yaralama Suçlarının Nitelikli Halleri ve Kovuşturma 3 0 8 II. Kasten Öldürmenin İhmali Davranışla İşlenmesi 3^9 III. Taksirle Öldürme ve Yaralama Suçları 316 A. Taksirle Öldürme ve Yaralama Suçlarına ilişkin Müşterek Açıklamalar 3 1 7 1. Ön Açıklama: Aydınlatma, Rıza ve Malpraktis ilişkisi 3 1 7 2. Taksir Kavramı 3 1 8 3. Hareket 3 1 9 4. Neticenin Öngörülebilir Olması ve Bilinçli-Basit Taksir Ayırımı 3^ 9 5. Özen Yükümlülüğünün ihlali ' 3 2 a. Genel Olarak 3 2 1
20 Tıp Hukuku b. Tıbbi Standart 327 aa. Kavram 327 bb. Tıbbi Standarttan Sapma: Yeni Yöntemler 334 c. Uygulama Hatası (Tıbbi Hata) 337 aa. Kavram 337 bb. Hata (Malpraktis) Örnekleri 339 (1) Teşhis Hatası 343 (2) Tedavi Hatası 348 (a) Müdahalenin Yapılmaması 350 (h) Hasta Vücudunda Yabancı Madde Unutulması 352 (cj Eksik Ön Muayene ve Yetersiz Hasta Öyküsü Alma 353 İd) Teşhise Yönelik Gerekli Tetkiklerin Yapılmaması 354 le) Yanlış Tedavi Yöntemi Seçme 356 (f) Kontrol ve Gözetim Hatası 357 (g) Tedavi Sonrası Danışma ve Tavsiye Hataları 359 Ih) Yanlış ilaç, Hasta Karıştırma 360 (i) Ölçüsüz Tıbbi Müdahale 362 (j) Bir Komplikasyonun Fark Edilememesi 363 (k) Hatalı Ameliyat Tekniği. 363 (I) Teknik Aletlerin Kullanılmasında Yapılan Hatalar 363 (m) Derhal Hastaneye Yapılması Gereken Şevkin Yapılmaması, Uzman Hekime Çok Geç Danışılması 364 İn) Enfeksiyon ve Hijyen Kurallarına Uyulmaması 364 (3) Organizasyon Kusuru 365 (4) Üstlenme Kusuru 374 la) Genel Olarak 374 fh) ilk Ameliyat 377 (5) Tedavi Sonrası Yükümlülüklerin ihlali 379 (6) Uygulamadan Ağır Hata Örnekleri 379 (7) Hekimin Uygulama Hatasını Hastaya Bildirme Yükümlülüğü 38 i d. Özen Yükümlülüğü ihlalinin Tespiti 381 6. Nedensellik Bağı 388 B. Taksirle Öldürme Suçu 394 C. Taksirle Yaralama Suçu 395 1. Korunan Hukuksal Yarar ve Suçun Konusu 395 2. Yaralama Kavramı 397 3. Nitelikli Haller 398 4. Soruşturma ve Kovuşturma 399 IV. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama 399 V. Klinik Araştırma (İnsan Üzerinde Deney ve Deneme) 401 A. Giriş 401 B. Kavram 403 C. İnsan Üzerinde Deney ve Denemenin Hukuka Uygunluğuna İlişkin Koşullar 406 1. İnsan Üzerinde Deneyin Koşulları 407 a. Yetişkinler Üzerinde Deneyin Koşulları 407 b. Çocuklar Üzerinde Deneyin Koşulları 411 2. İnsan Üzerinde Denemenin Koşulları 414 a. Yetişkinler Üzerinde Denemenin Koşullan 414
içindekiler 21 b. Çocuklar Üzerinde Denemenin Koşulları 4 1 6 D. İnsan Üzerinde Deney ve Denemenin Cezalandırılabilirliği 4 1 7 E. Etik Kurullar 4 2 0 1. Genel Olarak 4 2 0 2. Bakanlık Etik Kurulu 4 2 0 3. Yerel Etik Kurulları 4 2 1 4. Etik Kurulların Kararlarına Karşı Kanun Yolları 4 2 2 F. İnsan Dokusu veya Ceset Üzerinde Yapılacak Araştırmalar 4 2 2 VI. Organ veya Doku Ticareti Suçu 4 2 2 A. Genel Olarak Organ ve Doku Nakli 4 2 2 1. Kavram 4 2 2 2. Hukuksal Temel ve Kapsam 4 2 4 3. Organ ve Doku Nakli Çeşitleri 4 2 5 a. Ölülerden Organ Nakli 4 2 5 aa. Ölüm Halinin Belirlenmesi 4 2 5 bb. Ölünün Kendi Geleceğini Belirleme Hakkına Saygı Gösterilmesi 4 2 7 b. Canlılardan Organ Nakli 4 2 8 B. Organ veya Doku Naklinin ve Ticaretinin Cezalandırılabilirliği 430 1. Organ ve Doku Nakli Kanunu ve Türk Ceza Kanunu ilişkisi 4 3 u 2. Nakil Eyleminin Niteliği ve Ceza Hukuku Yönünden Sonuçları 434 3. Organ ve Doku Ticaretinin Cezalandırılabilirliği 4 3 7 4. Zorunluluk Hali 4 3 8 5. Etkin Pişmanlık 4 3 9 C. Hayvanlardan Organ Nakli 4 4 0 VII. Çocuk Düşürtme 4 4 2 A. Genel Olarak 4 4 2 B. Korunan Hukuksal Yarar 4 4 2 C. Suçun Konusu 4 4 3 D. Maddi Unsur 4 4 5 E. Manevi Unsur 4 5 0 F. Hukuka Uygunluk Nedenleri 4 5 0 1. Süre Esaslı isteğe Bağlı Rahim Tahliyesi 4 5 1 2. Çocuk ile Onu Takip Edecek Nesiller Açısından Ağır Maluliyet (Özürlülük Endikasyonu).452 3. Zorunluluk Hali 4 5 6 G. Nitelikli Haller 4 5 8 H. Teşebbüs 4 5 8 I. İştirak 4 5 9 i. içtima 4 6 0 J. Yanılgı 4 6 1
22 Tıp Hukuku K. Cezasızlık Sebebi 462 L. Yaptırım 465 VIII. Kısırlaştırma ve Hadımlaştırma 465 A. Kısırlaştırma 466 1. Genel Olarak 466 2. Kısırlaştırmanın Cezalandırılabilirliği 468 B. Hadımlaştırma 471 1. Genel Olarak 471 2. Hadımlaştırmanın Cezalandırılabilirliği 471 IX. Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme (Sır Saklama Yükümlülüğünün İhlali) Suçu 472 A. Genel Olarak 472 B. Korunan Hukuksal Yarar 473 C. Suçun Unsurları 473 1. Maddi Unsur 473 2. Manevi Unsur 481 3. Hukuka Uygunluk Nedenleri 482 a. Hastanın Rızası 482 aa. Genel Olarak 482 bb. Varsayılan Rıza 484 b. Zorunluluk Hali 484 c. Bildirme Yükümlülüğü 487 d. Basının Haber Verme Hakkı 490 D. Nitelikli Haller 490 E. Yanılgı 490 F. Bazı Hekim Faaliyetleri Açısından Kişisel Verileri Açıklama Suçu 492 1. Resmi Bilirkişi Hekim 492 2. İşyeri Hekimi 492 3. Cezaevi Hekimi 493 4. Adli Tabip 493 5. Tıbbi Araştırmalar 493 6. Bilimsel Çalışmalar 493 7. Kovuşturma Organlarının Bilgi Talebi 494 X. Belgede Sahtecilik 495 A. Suçun Unsurları 496 B. Nitelikli Haller 500 XI. İrtikap Suçu 503 XII. Görevi Kötüye Kullanma 508 A. Görevin Gereklerine Aykırı Hareket Etmek Suretiyle, Kişilerin Mağduriyetine veya Kamunun Zararına Neden Olmak ya da Kişilere Haksız Bir Kazanç Sağlamak 508
içindekiler B. Görevin Gereklerini Yapmakta ihmal veya Gecikme Göstererek, Kişilerin Mağduriyetine veya Kamunun Zararına Neden Olmak ya da Kişilere Haksız Bir Kazanç Sağlamak 509 C. Kişilerin Mağduriyetine veya Kamunun Zararına Neden Olmak ya da Kişilere Haksız Bir Kazanç Sağlamak Koşulu 5 1 3 D. Yükümlülüklerin Çatışması XIII. Kamu Görevlisinin Ticareti Suçu 5 1 6 XIV. Bilirkişi Olarak Hekim ve Bilirkişinin Cezai Sorumluluğu 5 1 7 A. Bilirkişi Olarak Hekim 5 1 7 B. Bilirkişi-Mahkeme ilişkisi 5 1 8 C. Bilirkişiliği Üstlenme Yükümlülüğü 519 D. Bilirkişinin Yükümlülüklerini ihlalinin Sonuçları 5 1 9 1. Bilirkişilik Görevinin Yapılmaması 5 2 0 2. Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik 5 2 0 XV. Sağlık Mesleği Mensuplarının Suçu Bildirmemesi 522 XVI. Genital Muayene 5 2 7 XVII. Hekim Olmadığı Halde Hasta Tedavi Etme veya Hekim Unvanını Takınma 530 XVIII. Kök Hücre Çalışmalarının Ceza Hukuku Açısından Değerlendirilmesi 533 A. Genel Olarak 5 3 3 B. Kök Hücre Organ mıdır? 5 3 4 C. Kök Hücre İlaç mıdır? 5 3 4 D. Yetişkin Kök Hücre Çalışmaları 5 3 5 E. Embriyonik Kök Hücre Çalışmaları ^35 F. İnsan Üzerinde Deney ve Deneme ^ 3 7 G. Sağlık Bakanlığı Genelgesi 5 3 8 H. Değerlendirme 5 4 0 XIX. Kabahatler 5 4 1 A. Yetkisiz Hekimlik 5 4 1 B. Bazı Normlara Aykırılık 5 4 2 C. Yetkisiz Diş Hekimliği Yapmak 5 4 3 D. Hastanın Rızası Olmaksızın Tıbbi Müdahale Yapmak 5 4 4 Sonuç 5 4 7 Yararlanılan Kaynaklar 3 3 Kanunlar Dizini 5 6 9 Kavramlar Dizini Yazarın Diğer Çalışmaları 5 9 7