Konut Kredileri Raporu Mart 2013
İnşaat Sektörünün Ekonomiye Katkısı GSYH Payı 5,7% İstihdam Payı 7,0% 94,3% 93,0% Diğer Sektörler İnşat Diğer Sektörler İnşat İnşaat sektörü istihdamın yaklaşık %7 sini sağlamaktadır. İnşaat sektöründe istihdam edilen kişi sayısı yaz aylarında daha da yükselmekle birlikte yıllık ortalama 1,6 milyon seviyesindedir. İnşaat sektörünün tek başına gayri safi yurt içi hasıla içindeki payı %5,7'dir. İnşaat sektörü kendisine mal ve hizmet üreten 250 ye yakın alt sektörü beslemekte ve gayri safi yurt içi hasılaya bu sektörler üzerinden dolaylı olarak da büyük bir katkı yapmaktadır. Bina inşaatlarının %75'ini konut inşaatları oluşturmaktadır. Dolaysıyla inşaat sektörü ile konut sektörü iç içe geçmiş durumdadır. Konut üretiminde kullanılan ürünlerin %90'ı yerli üretim olup, cari açık yaratmayan başlıca sektörlerden biridir. Son bir yıldır konut kredisi faizleri tekrar iniş trendine girmiş ve tarihi dip seviyelerini yakalamıştır. Buna paralel olarak konut kredisi kullanımı da tekrar hızlanmıştır. Konut ve inşaat sektörü büyüme ve istihdam üzerinde olumlu etkiler yapmaya devam edecek potansiyeli barındırmaktadır. 2
Konut Üretimi 1.000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 545 249 598 581 294 325 501 516 468 356 902 430 742 650 555 540 160.000.000 140.000.000 120.000.000 100.000.000 80.000.000 60.000.000 40.000.000 20.000.000 0 2.005 2.006 2.007 2.008 2.009 2.010 2.011 2.012 0 2.005 2.006 2.007 2.008 2.009 2.010 2.011 2.012 Yapı Ruhsatları (Bin Adet) Yapı Kullanma İzni (Bin Adet) Yapı Ruhsatları (m2) Yapı Kullanma İzni (m2) Yapı ruhsatı verileri inşaata başlanabilmesi için belediyeden izin alan konutları göstermektedir. Yapı kullanma izni verileri ise inşaatı tamamlanan konutları göstermektedir. Buna göre ülkemizde yaklaşık 600.000 civarında konut üretildiği, ancak bunların bir kısmı için yapı kullanma izni alınmadığı görülmektedir. 3
Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Satış Verileri 2011 2012 Kat İrtifaklı Konut Satışı 570.370 723.155 Kat Mülkiyetli Konut Satışı 474.321 427.439 Toplam 1.044.691 1.150.594 1.400.000 1.200.000 1.000.000 800.000 600.000 400.000 200.000 0 1.150.594 1.044.691 427.439 474.321 723.155 570.370 2011 2012 TKGM verilerine göre ülkemizde her yıl 1 milyondan fazla konut tapusu el değiştirmektedir. Bu adetin yarısına yakını kat mülkiyetli konut tapu devirlerinden kaynaklanırken, daha büyük kısmı kat irtifaklı tapu devirlerinden kaynaklanmaktadır. Kat İrtifaklı Konut Satışı Kat Mülkiyetli Konut Satışı Toplam 4
Pazar Büyüklüğü Ülkemizde her yıl 600.000 adet konut için ruhsat alınırken, tapuda el değiştiren konut sayısı ise 1.100.000 adettir. Dolayısıyla yaklaşık 500.000 adet konutun ikinci elde el değiştirdiği anlaşılmaktadır. Konutlara dair yapı ruhsatları bilgileri bize ülkemizde ortalama ev büyüklüğünün 150 m2 civarında olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla birinci ve ikinci elde el değiştiren 1.100.000 adet konutun alanı tahmini olarak 165 milyon m2'dir. Tüm Türkiye'de ortalama m2 konut satış fiyatını 1.200 TL/m2 kabul edersek, her yıl yaklaşık 200 milyar TL tutarında konut satışı olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. 5
Konut Kredisi Kullanımı TCMB verilerine göre ülkemizde konut kredisi hacmi 80 milyar TL düzeyine ulaşmıştır. TBB tarafından açıklanan verilere göre ise her yıl yaklaşık 20 milyar TL tutarında konut kredisi kullandırılmaktadır. Türkiye'de her yıl yaklaşık 200 milyar TL tutarında konut satışı gerçekleştiği dikkate alındığında, konut alımlarının sadece %10'unun bankalarca finanse edildiği görülmektedir. Diğer alıcılar kendi tasarruflarına ilave olarak yakınlarından borç almakta veya firmaların taksitli ödeme seçeneklerini değerlendirmektedir. Konut kredisi kullanımı olması gereken düzeye ulaşmadığından, konut üreten firmalar alıcılarına vadeli ödeme seçenekleri sunmak zorunda kalmakta ve önemli bir finansman yükü altına girmektedir. 6
Diğer Bireysel Krediler Ülkemizde konut kredisi hacmi 80 milyar TL düzeyine gelmiş olmakla birlikte diğer bireysel kredilerde de durum aşağıdaki gibidir: Taşıt Kredileri : 8 milyar TL İhtiyaç ve Diğer Krediler : 100 milyar TL Kredi Kartları : 70 milyar TL Görüldüğü üzere ülkemizde ihtiyaç kredileri konut kredilerinden daha büyük bir hacim kaplamakta olup, bu yönüyle ülkemiz dünyadaki ender örneklerden biri durumundadır. Bankaları tüketici kredileri yerine daha güvenilir olan ve ödenmeme oranlarının düşük olduğu konut kredilerine yönlendirilmesi önem taşımaktadır. Konut kredileri için uygulanan risk ağırlıklarının bu açıdan gözden geçirilmesinde fayda bulunmaktadır. 7