MUĞLA İLİ, MİLAS İLÇESİ, DÖRTEPE KÖYÜ MEVKİİ NİHAİ TEMMUZ-2013 AK-TEL MÜHENDİSLİK EĞT.TUR.GD.SAN.TİC.LTD. ŞTİ. Adres:1330.Sokak No: 16/16 Aşağı Öveçler Posta Kodu 06460, ANKARA, TÜRKİYE Telefon Faks Mobil e-posta web : +90 312 472 40 17 : +90 312 472 31 69 : +90 532 333 87 39 : aktel1@aktel1.com : www.aktel1.com Bu rapor, ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemine uygunluğu TR1210-QC lisans nolu sertifika ile TQCSI tarafından belgelendirilmiş olan AK-TEL MÜHENDİSLİK Eğt. Tur. Gd. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmıştır. This report is prepared by AK-TEL ENGINEERING CO. whose ISO 9001:2000 Quality Management System is certified by TQCSI. (License no: TR1210-QC)
PROJE SAHİBİNİN ADI ADRESİ TELEFON VE FAKS NUMARALARI PROJENİN ADI PROJE BEDELİ PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ (İLİ, İLÇESİ, MEVKİİ) PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI, ZONE AKDENİZ İNŞAAT EĞİTİM AĞAOĞLU MY WORLD MERKEZ OFİS BATI ATAŞEHİR / İSTANBUL TELEFON : (216) 687 11 11 FAKS : (216) 687 13 58 1.071.785.365 TL MUĞLA İLİ, MİLAS İLÇESİ, DÖRTEPE KÖYÜ MEVKİİ Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Boylam,Enlem Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M. : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak. : -- 551749:4118681 551861:4118923 551862:4118925 551864:4118927 551865:4118927 552124:4119014 552140:4119028 552223:4119143 552235:4119154 552245:4119173 552263:4119195 552269:4119197 552347:4119195 552407:4119206 552422:4119214 552475:4119266 552485:4119276 552500:4119290 552673:4119356 552685:4119362 552739:4119392 552754:4119401 552806:4119429 552818:4119444 552909:4119633 552913:4119644 552913:4119720 552917:4119737 552928:4119768 552967:4119889 552974:4119895 553197:4119987 553340:4120127 553383:4120204 553392:4120220 553416:4120399 553418:4120418 27.58275191:37.21151676 27.58403092:37.21369183 27.58404233:37.21370980 27.58406501:37.21372772 27.58407628:37.21372766 27.58700127:37.21449741 27.58718257:37.21462271 27.58812603:37.21565463 27.58826204:37.21575311 27.58837607:37.21592380 27.58858048:37.21612109 27.58864824:37.21613879 27.58952718:37.21611639 27.59020417:37.21621217 27.59037379:37.21628343 27.59097477:37.21674916 27.59108818:37.21683873 27.59125822:37.21696408 27.59321265:37.21754923 27.59334832:37.21760263 27.59395905:37.21786999 27.59412874:37.21795026 27.59471679:37.21819970 27.59485310:37.21833422 27.59589213:37.22003263 27.59593799:37.22013155 27.59594338:37.22081658 27.59598967:37.22096958 27.59611585:37.22124838 27.59656401:37.22233681 27.59664333:37.22239049 27.59916337:37.22320705 27.60078518:37.22446078 27.60127536:37.22515236 27.60137795:37.22529606 27.60166129:37.22690811 27.60168519:37.22707925
553420:4120423 553448:4120469 553453:4120479 553451:4120517 553456:4120536 553485:4120482 553500:4120473 553518:4120479 553566:4120492 553627:4120532 553643:4120542 553735:4120604 553842:4120674 553855:4120674 553867:4120671 553876:4120664 554033:4120305 554053:4120255 554052:4120167 554057:4120139 554046:4119380 554138:4119181 554126:4119035 554103:4118995 554081:4118971 554051:4118958 554035:4118935 554020:4118913 554011:4118891 554008:4118872 554010:4118851 554039:4118671 554082:4118552 554098:4118491 554111:4118443 554113:4118425 554101:4118273 554096:4118219 554097:4118209 554103:4118184 554107:4118169 554107:4118160 554104:4118151 554098:4118144 554085:4118138 554068:4118131 554060:4118126 554050:4118118 554021:4118072 553993:4117995 553936:4117833 553918:4117692 553913:4117656 553910:4117599 553906:4117573 27.60170809:37.22712420 27.60202700:37.22753722 27.60208408:37.22762707 27.60206426:37.22796970 27.60212198:37.22814067 27.60244500:37.22765228 27.60261343:37.22757029 27.60281676:37.22762334 27.60335874:37.22773776 27.60404921:37.22809480 27.60423028:37.22818402 27.60527178:37.22873756 27.60648295:37.22936233 27.60662949:37.22936158 27.60676454:37.22933385 27.60686548:37.22927024 27.60860921:37.22602530 27.60883102:37.22557347 27.60881338:37.22478034 27.60886770:37.22452767 27.60868874:37.21768704 27.60971119:37.21588802 27.60956536:37.21457274 27.60930325:37.21421353 27.60905358:37.21399848 27.60871454:37.21388304 27.60853255:37.21367666 27.60836191:37.21347923 27.60825889:37.21328145 27.60822371:37.21311037 27.60824473:37.21292097 27.60855852:37.21129685 27.60903449:37.21022175 27.60921038:37.20967100 27.60935340:37.20923760 27.60937464:37.20907524 27.60922839:37.20770587 27.60916813:37.20721943 27.60917868:37.20712924 27.60924448:37.20690355 27.60928847:37.20676812 27.60928782:37.20668700 27.60925336:37.20660605 27.60918524:37.20654330 27.60903831:37.20648997 27.60884623:37.20642786 27.60875572:37.20638326 27.60864245:37.20631173 27.60831233:37.20589879 27.60799124:37.20520636 27.60733723:37.20374946 27.60712422:37.20247959 27.60706528:37.20215539 27.60702736:37.20164179 27.60698041:37.20140767
553908:4117547 553910:4117523 553908:4117505 553908:4117482 553903:4117466 553890:4117459 553874:4117464 553859:4117469 553679:4117564 553588:4117613 553556:4117605 553495:4117596 553492:4117598 553463:4117603 553454:4117605 553446:4117606 553430:4117598 553420:4117594 553415:4117592 553369:4117569 553308:4117558 553256:4117602 553219:4117612 553181:4117600 553135:4117561 553110:4117549 553086:4117545 553068:4117548 553041:4117563 552996:4117568 552949:4117685 552912:4117711 552863:4117657 552827:4117658 552795:4117634 552751:4117592 552779:4117509 552793:4117475 552788:4117446 552776:4117404 552761:4117387 552740:4117369 552722:4117360 552700:4117352 552659:4117357 552649:4117385 552646:4117438 552615:4117508 552583:4117549 552581:4117591 552598:4117678 552606:4117690 552623:4117738 552624:4117783 552601:4117803 27.60700107:37.20117320 27.60702187:37.20095676 27.60699804:37.20079463 27.60699638:37.20058732 27.60693888:37.20044339 27.60679190:37.20038105 27.60661197:37.20042704 27.60644331:37.20047297 27.60442191:37.20133963 27.60340003:37.20178652 27.60303888:37.20171624 27.60235088:37.20163862 27.60231722:37.20165682 27.60199080:37.20170355 27.60188953:37.20172209 27.60179946:37.20173156 27.60161860:37.20166037 27.60150563:37.20162489 27.60144915:37.20160715 27.60092917:37.20140246 27.60024103:37.20130680 27.59965823:37.20170636 27.59924202:37.20179861 27.59881298:37.20169261 27.59829187:37.20134370 27.59800932:37.20123696 27.59773860:37.20120227 27.59753599:37.20123033 27.59723282:37.20136707 27.59672611:37.20141469 27.59620480:37.20247195 27.59578972:37.20270840 27.59523375:37.20222444 27.59482817:37.20223549 27.59446589:37.20202098 27.59396712:37.20164489 27.59427676:37.20089518 27.59443211:37.20058793 27.59437372:37.20032682 27.59423554:37.19994893 27.59406532:37.19979655 27.59382743:37.19963549 27.59362397:37.19955538 27.59337551:37.19948451 27.59291389:37.19953190 27.59280318:37.19978484 27.59277311:37.20026273 27.59242874:37.20089543 27.59207105:37.20126679 27.59205147:37.20164547 27.59224915:37.20242869 27.59234014:37.20253640 27.59253509:37.20296810 27.59254953:37.20337365 27.59229176:37.20355522
PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ) 552584:4117782 552507:4117796 552491:4117784 552482:4117783 552472:4117788 552456:4117786 552439:4117792 552425:4117814 552409:4117813 552380:4117833 552367:4117836 552331:4117857 552324:4117865 552311:4117895 552300:4117912 552287:4117925 552265:4117944 552191:4117985 552167:4118006 552164:4118012 552144:4118042 552141:4118056 552145:4118121 552183:4118191 552191:4118225 552187:4118233 552180:4118240 552146:4118266 552135:4118276 552130:4118287 552137:4118307 552137:4118326 552127:4118384 552125:4118393 552119:4118401 552065:4118434 552042:4118456 552029:4118464 552003:4118517 551995:4118524 551981:4118535 551931:4118534 551889:4118542 551841:4118578 551799:4118627 27.59209872:37.20336689 27.59123204:37.20349742 27.59105090:37.20339015 27.59094942:37.20338165 27.59083708:37.20342728 27.59065665:37.20341015 27.59046551:37.20346518 27.59030929:37.20366427 27.59012893:37.20365615 27.58980355:37.20383805 27.58965727:37.20386582 27.58925307:37.20405713 27.58917476:37.20412963 27.58903037:37.20440076 27.58890760:37.20455461 27.58876202:37.20467251 27.58851544:37.20484500 27.58768443:37.20521870 27.58741545:37.20540933 27.58738206:37.20546358 27.58715878:37.20573510 27.58712595:37.20586146 27.58717557:37.20644712 27.58760868:37.20707595 27.58770120:37.20738196 27.58765669:37.20745429 27.58757829:37.20751778 27.58719696:37.20775403 27.58707370:37.20784478 27.58701812:37.20794421 27.58709840:37.20812409 27.58709973:37.20829535 27.58699109:37.20881869 27.58696918:37.20889993 27.58690212:37.20897237 27.58629589:37.20927283 27.58603823:37.20947242 27.58589228:37.20954525 27.58560297:37.21002442 27.58551330:37.21008796 27.58535630:37.21018789 27.58479276:37.21018166 27.58432000:37.21025610 27.58378157:37.21058326 27.58331165:37.21102725 Toplam Alan 4.454.395 m 2 16.12.2003 TARİH VE 25318 SAYILI RESMİ GAZETE'DE YAYIMLANAN ÇED YÖNETMELİĞİ'NİN EK-I ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ UYGULANACAK PROJELER LİSTESİ MADDE; 37-TOPLU HALDE PROJELENDİRİLEN KONUTLAR (1000 KONUT VE ÜZERİ) 38-TURİZM KONAKLAMA TESİSLERİ (500 ODA VE ÜZERİ) TATİL KÖYLERİ VE TURİZM KOMPLEKSLERİ
ÇED HAZIRLAYAN KURULUŞ/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADI ÇED HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADRESİ, TELEFON, VE FAKS NUMARALARI ÇED SUNUM TARİHİ (GÜN, AY, YIL) AK-TEL MÜH. EĞT. TRZ. GD. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. Adresi : 1330. Sokak No: 16/16 Aşağı Öveçler / ANKARA Telefon : (312) 472 40 17 Faks : (312) 472 31 69 TEMMUZ-2013
İçindekiler BÖLÜM 1. PROJENİN TANITIMI VE AMACI...1 1.1. Projenin Tanımı, Hizmet Amaçları, Mevcut ve/veya Planlanan Projelerle İlişkisi, Ekonomik ve Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve/veya İl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği, Projenin Yatırım ve İşletme Süresi, Proje Alanının Tanıtımı, Koordinatları...1 1.2. Proje Kapsamındaki Faaliyet Ünitelerinin Konumu, (Tüm Ünitelerin Proje Alanı İçindeki Konumlarının Projenin Vaziyet Planı Üzerinde Gösterimi, Bu Üniteler İçin Belirlenen Kapalı ve Açık Alan Büyüklükleri)...9 1.3. Proje için Seçilen Yer ve Kullanılan Teknoloji Alternatiflerinin ve Seçilen Yerin ve Teknolojinin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi... 22 1.4. Projeye İlişkin Fayda-Maliyet Analizi... 23 1.5. Projenin Fiziksel ve Teknik Özellikleri... 25 1.5.1. Kullanılacak Malzemenin Özellikleri, Miktarı, Nereden Temin Edileceği, Gerekli Çizimler (detay görünüşler, kesitler vb.)... 25 1.5.2. İnşaat Aşamasının Etapları... 28 1.6. Projeye İlişkin Politik, Yasal ve İdari Çerçeve... 31 1.6.1. Projeye İlişkin İzin Prosedürü (ÇED Sürecinden Sonra Alınacak İzinler)... 31 1.6.2. Proje İle İlgili Olarak Bu Aşamaya Kadar Gerçekleştirilmiş Olan İş ve İşlemlerin Kısaca Açıklanması, Zamanlama Tablosu... 32 1.6.3. Projeye İlişkin Finans Kaynakları... 34 BÖLÜM 2: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU... 38 2.1. Proje Alanını ve Alternatiflerini Tanıtıcı Bilgiler... 38 2.2. Proje Alanının varsa Lejand ve Plan Notlarının da Yer Aldığı Onanlı 1/100.000 Ölçekli Plan, 1/25.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, Onanlı Çevre Düzeni Planına Göre Düzenlenecek 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı, 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Üzerinde (Onay Tarihi ve Sayısı İle Birlikte Aslının Aynıdır İbaresinin Bulunması), Bu Planlar Yoksa Mevcut Arazi Kullanım Haritası veya Kroki Üzerinde Gösterimi, Proje Sahası ve Yakın Çevresinde Bulunan Tarım, Sanayi ve Koruma Alanlarının, Yerleşimlerin, Sağlık Koruma Bandının Harita Üzerinde Gösterilmesi, Mesafelerin Belirtilmesi, Alanın/Yakın Çevresinin Fotoğraflandırılması, 1/1.000 Ölçekli İmar Planları ve Kıyı Kanunu Kapsamında Sahil Şeridinde ve Tüm Alanda Kamuya Terk Edilen Alanlar ile İlgili Bilgi Verilmesi... 40 2.3. Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan İlan Edilmiş Özel Statülü Alanlar (Birinci Derece Doğal Sit Alanı, Turizm Merkezi/Alanı, Ramsar Alanı, Sulak Alan, Özel Çevre Koruma Alanı, Milli Parklar, Av-Yaban Hayatı Koruma Alanı v.b.) Var İse Bu Alanların Tanımlanması Bu Alanların Proje Alanı Ve Etki Alanına Olan Uzaklıkların Belirtilmesi, Koruma Alanlarının Sınırları İle Proje Alanı Ve Etki Alanı Sınırlarının Üst Ölçekli Haritalar, Planlar Üzerinde Mesafeleri İle Gösterimi... 45 2.4. Projenin Sosyal ve Ekonomik Boyutu... 53 2.5. Peyzaj Projesi İle İlgili Bilgiler... 54 2.6. Projenin Mülkiyetine İlişkin Bilgiler, Tapu Kayıtları... 54 BÖLÜM 3: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ... 55 3.1. Proje Alanı ve Etki Alanındaki Hava, Su, Toprak Özellikleri ve Kullanım Durumu, Mevcut Kirlilik Yükü... 55 3.2. Tarım Alanları (Tarımsal Gelişim Proje Alanları, Özel Plantasyon Alanları, Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü, Ürün Desenleri ve Yıllık Üretim Miktarları)... 62 i
3.3. Proje Alanının Jeolojik Özellikleri (Tektonik Hareketler, Mineral Kaynaklar, Deprem, Sel Riski, Benzersiz Oluşumlar vb.), İnceleme Alanının İmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporunun, 31.05.2006 Tarih ve 4343 Sayılı Genelge Formatına Uygun Hazırlatılarak, 04.04.2003 Tarih ve 4256 Sayılı Genelgeye Göre İlgili Kuruma Onaylatılması, ÇED Raporuna, Hazırlatılacak Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporunda Belirtilen; İmar Durumu, Afet Durumu, Yerleşime Uygunluk Durumu, Sonuç ve Öneriler Bölümü ve Onay Sayfasının Eklenmesi, İnceleme Alanının 1/1000 ve 1/2000 Ölçekli Jeoloji ve Yerleşime Uygunluk Paftaları... 64 3.4. Taban Suyu Seviyeleri, Zemin Akışkanlığı ve Taşıma Kapasitelerinin Belirtilmesi... 77 3.5. Proje Alanında Yağışa Bağlı Taşkın, Sel, Göllenme ve Yeraltı Suyu Baskın Riski, Hesaplamaların Yapılması... 77 3.6. Meteorolojik Özellikler, Bölge Özelinde Hava Koşulları... 78 3.7. Proje Alanı ve Etki Alanının Hidrolojik ve Hidrojeolojik Özellikleri, Yüzeysel ve Yer Altı Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı, Proje Alanına Mesafeleri, Debileri, 1/25000 Topoğrafik Haritada Gösterimi... 94 3.8. Proje Alanı ve Etki Alanındaki Flora/Fauna ve Yaşam Alanları (Türler, Endemik Özellikle Lokal Endemik Bitki Türleri, Alanda Doğal Olarak Yaşayan Hayvan Türleri, Ulusal ve Uluslararası Yasalarla Koruma Altına Alınan Türler (Fauna Çalışmalarına Ait Bölümde lucn'e Göre Tehlike Kategorilerine Göre Değerlendirme Yapılması, "Koruma Statülerinin RDB (Kırmızı Liste, Bern Sözleşmesi Tür Listeleri Baz Alınarak Belirlenmesi ve Alınacak Önlemlerin Belirtilmesi, Fauna Açısından Önemli Alanların Verilmesi), Nadir ve Nesli Tehlikeye Düşmüş Türler ve Bunların Alandaki Bulunuş Yerleri, Arazi ve Literatür Çalışmalarının Ayrı Ayrı Değerlendirilmesi, Av Hayvanlarının Adları Ve Popülasyonları) (Fauna ve Flora Çalışmalarının Vejetasyon Dönemi Dikkate Alınarak Yapılması, Arazi Çalışmaları ve Sonuçlarının Beraber Verilmesi) Proje Alanındaki Vejetasyon Tiplerinin Bir Harita Üzerinde Gösterilmesi, Bern Sözleşmesine ve IUCN 2007-2008 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları Çerçevesinde Amfibi, Sürüngen, Kuş ve Memeli Türlerinin Sınıflandırılması, Proje Alanı Yakınında Bulunan Tuzla Sulak Alanına Ait Kuş Türlerinin Tesbiti, Sayıları ve Üreme Biyolojilerine Ait Detay Bilgiler... 95 3.10. Projenin İnşaatı ve İşletme Aşamasında Su Temini Sistemi Planı, Suyun Nereden Temin Edileceği, Suyun Temin Edileceği Kaynaklardan Alınacak Su Miktarı (Bu Hususta Gerekli İzinlerin Alınması ve Bu Hususta Temin Edilen İzin, Ruhsat vb. Belgelerin Rapor Ekinde Sunulması) ve Bu Suların Kullanım Amaçlarına Göre Miktarları (Golf Alanı v.b.), Proje Alanına Açılmış ve Açılacak Olan Kuyularla İlgili Bilgi Verilmesi (Su İhtiyacının Yer Altı Suyundan Temin Edilmesi Durumunda, 167 Sayılı Kanun Gereği Temin Edilmesi Gerekli İznin, DSİ Bölge Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Şube Müdürlüğünden Temin Edilmesi), Proje Alanına Mesafeleri, Debileri... 108 3.10.1. Proje Kapsamında Kullanma Suyunun Denizden Sağlanması Alternatifinin Düşünülmesi Halinde, Hangi Teknoloji İle Suyun Arıtılacağı, Makine Aksamına Dair Teknik Özelliklerin Ortaya Konması, Kapasite ve Elde Edilecek Su Miktarının Teknik Detaylarının Konuyla İlgili Bir Kurumca Onayı (Üniversite V.B.) Deniz Ekosisteminde Meydana Gelebilecek Değişikliklerin ve Alınacak Tedbirlerin Açıklanması ve Deniz Suyu Tahlilinin Yapılması (İşletme Aşamasında Belirli Periyotlarla Su Analizlerinin Yapılacağı Taahhüdünün Yer Alması)... 116 3.11. Orman Alanları... 123 3.11.1. Proje Sahasının Orman Alanları İçinde Bulunması Halinde;... 124 3.11.1.1. Proje Sahasının Bulunduğu Orman Alanı Miktarının (m 2 ) Belirtilmesi... 124 ii
3.11.1.2. Projenin Orman Alanlarına Muhtemel Olumsuz Etkilerinin İrdelenmesi ve Etki Azaltıcı Tedbirlerin Belirtilmesi... 124 3.11.1.3. Proje Sahasının İşaretlendiği 1/25.000 Ölçekli Mescere Haritası, 1/1.000 Ölçekli Ağaç Röleve Planı... 124 3.11.1.4. Projenin Orman Alanlarından Geçen Bölümünde Ne Kadar Ağaç Kesileceği Kesilecek Bu Ağaçların Mescere Tipi Kapalılığı v.s. Özelliklerin Belirtilmesi... 125 3.11.1.5. Orman Alanları İçin Kamulaştırmanın Söz Konusu Olmadığının Belirtilerek Orman Alanları İçin 6831 Sayılı Orman Kanunu'nun 5191 Sayılı Kanun İle Değişik 17/3. Maddesi Gereğince İzin Alınacağının Belirtilmesi... 125 3.11.1.6. Orman Bölge Müdürlüğü'nün Görüşü... 125 3.11.2. Proje Sahasının Orman Alanları Dışında Bulunması Halinde;... 125 3.11.2.1. Proje Sahasının En Yakın Orman Alanı Mesafesi... 125 3.11.2.2. Mesafeye Bağlı Olarak Orman Yangınlarına Karşı Alınacak Önlemler... 126 3.11.2.3. Proje İle İlgili Olarak Orman Alanlarına Muhtemel Olumsuz Etkiler ve Etki Azaltıcı Tedbirler... 126 3.11.2.4. Proje Yerinin Orman Alanları Dışında Olduğuna Dair Orman Bölge Müdürlüklerinin Görüşü... 126 3.12. Projenin Mevcut Trafik Yüküne Olan Etkileri ve Alınacak Önlemler, (Projenin İnşaat ve İşletme Aşamasında Mevcut Yol Güzergahında, Özellikle Tesislerin İnşaatı Aşamasında Trafik Yoğunluğu Artacağından Bu Yoğunluğun Tespiti ile Alınacak Önlemler, Meskun Mahallerden Geçişlerde, Trafik Sıkışıklığı, Gürültü, Toz ve Buna Benzer Olumsuzlukların Çevre ve İnsanları Etkilememesi Amacıyla Varsa Alternatif Yol Güzergahı)... 127 BÖLÜM 4: PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER... 131 4.1. Arazinin Hazırlanması İçin Yapılacak İşler Kapsamında Nerelerde ve Ne Kadar Alanda Hafriyat Yapılacağı, Hafriyat Artığı Toprak, Taş, Kum vb. Maddelerin Nerelere Taşınacakları veya Hangi Amaçlar İçin Kullanılacakları, Hafriyat Sırasında Kullanılacak Malzemeler... 131 4.2. Projenin İnşaatı ve İşletme Aşamasında Oluşacak Katı Atıkların Cinsi, Miktarı ve Bertaraf Yöntemleri (Tıbbi Atıklar, Ambalaj Atıkları ve Bitkisel Yağlar İçin İlgili Yönetmeliklere Atıfta Bulunulması, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Hafriyat Toprağı İnşaat Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği, Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliklerine Göre İrdelenmesi)... 133 4.3. Projenin İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Atık Suların Cins ve Miktarları, (Evsel Nitelikli Atık Su, Bakım-Onarım ve İş Makinelerinden Kaynaklanan Atık Yağlar vb.) Bertaraf Yöntemleri (Arıtma Tesisi Akım Şeması, Kapasitesi) ve Deşarj Edileceği Ortamlar (Burada gerekli izinler alınmalı ve izin belgeleri rapora eklenmelidir).... 142 4.4. İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Toz (Toz Yayma İşlemleri, Toz Miktarı), Gürültü (01.07.2005 Tarih Ve 25862 Sayılı ÇGDY Yönetmeliği'ne Göre Ekte Verilen Akustik Rapor Formatına Göre Hazırlanması), Vibrasyon Kaynakları, Bunlara İlişkin Hesaplamalar ve Alınacak Önlemler... 147 4.5. Projenin Kıyı Ekosistemi İle Etkileşiminin Detaylandırılması... 159 4.6. Projenin İşletme Aşamasında Isınma Amaçlı Kullanılacak Yakıt Cinsi ve Miktarı, Hava Kirliliğine Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler... 161 4.7. Projede Derin Denizi Deşarjı Yapılacaksa Deşarj Edilecek Alan Mevcut Deniz Suyu Kalitesi Kriterleri Tablo 4'e Göre Analizi... 161 4.8. Proje İnşaat, İşletme Aşamasında ve Faaliyete Kapandıktan Sonra Mevcut Yüzeysel ve Yer Altı Sularına Etkileri Alınacak Önlemler... 162 iii
4.9. Proje Alanında Kullanılacak Çim Türü, Gübre Türleri, Çimlerin Gübrelenmesi Esnasında Kimyasal Gübrelerin Kullanılmasının Yer Altı Sularına Olabilecek Etkileri ve Alınacak Önlemler ve Çimlerin Biyolojilerine Ait Teknik Raporlar... 162 4.10. Taşkın Önleme ve Drenaj İle İlgili İşlemler (Drenaj Kanalları İle Proje Alanındaki 2 Adet Kuru Derenin Mevcut Durumlarının Aynen Korunup Ulaşım Yolu Olarak Kullanılmaması ve Bunun Taahhüt Edilmesi)... 164 4.11. Proje Kapsamında Orman Alanlarında Kesilecek Ağaç Miktarı (Sökülüp, Başka Yere Dikilecek Ağaçların Nerelerde Kullanılacağı), Kesilecek Ağaçların Mescere Tipi, Kapalılığı vs. Özelliklerinin Belirtilmesi, Mesafeye Bağlı Orman Alanlarına Muhtemel Olumsuz Etkiler ve Alınacak Önlemler, Orman Yangınlarına Karşı Alınacak Önlemler... 165 4.12. Projenin Etki Alanı İçerisindeki Tarım Alanlarına Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler (1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu Kapsamında Değerlendirilmesi)... 166 4.13. Projenin Flora ve Fauna Üzerine Etkileri, Alınacak Önlemler, Önemli Olabilecek Türlerin Yaşam Ortamlarına Etkiler ve Koruma Kriterleri... 167 4.14. Sıvılaşma Riski ve Deprem Riskine Karşı Alınacak Önlemler... 168 4.15. Nüfus Hareketleri (İnşaat ve İşletme Döneminde Sağlanacak İstihdam, Yerleşimlere Olabilecek Etkiler, Ekonomik Değişiklikler, Göç Hareketi)... 170 4.16. Proje Kapsamındaki Peyzaj ve Çevre Düzenleme Çalışmaları... 171 4.17. Tehlikeli Durumlar İçin Acil Eylem Planı (Yangın, Doğal Afet Riski, Kaza vb. İçin Alınacak Önlemler), Gerekli Ekipmanlar ve İlk Yardım İmkanları... 171 4.18. Proje Alanı Yakınında Bulunan Tuzla Sulak Alanına Olacak Etkilerin Ve Alınacak Önlemlerin Detaylandırılması... 174 BÖLÜM 5: HALKIN KATILIMI... 176 5.1. Projeden Etkilenmesi Muhtemel Yöre Halkının Tanıtımı... 176 5.1.1. Halkın ÇED Sürecine Katılımı İçin Kullanılan Yöntemler... 176 5.1.2. Halkın Projeye İlişkin Endişe, Görüş/Önerileri ve Konu İle İlgili Değerlendirmeler...176 5.2. Görüşlerine Başvurulan Diğer Proje İlgili Tarafları ve Görüş/Önerileri ve Konu İle İlgili Değerlendirmeler... 177 BÖLÜM 6: YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ... 178 BÖLÜM 7: SONUÇLAR... 185 BÖLÜM 8: İZLEME VE KONTROL... 217 Projenin Başlangıç, İnşaat ve İşletme Dönemine Ait İzleme ve Kontrol Programı... 217 iv
Tablolar Tablo 1: Proje Etaplarındaki Üniteler... 2 Tablo 2: Proje Alanının Koordinatları... 5 Tablo 3: Proje Kapsamında Yapılacak Üniteler ve Özellikleri... 10 Tablo 4: 1. Fazda Yapılacak Üniteler ve Emsalleri... 13 Tablo 5: 2. Fazda Yapılacak Üniteler ve Emsalleri... 14 Tablo 6: 3. Fazda Yapılacak Üniteler ve Emsalleri... 14 Tablo 7: 4. ve 5. Fazlarda Yapılacak Üniteler ve Emsalleri... 15 Tablo 8: Tüm Proje Yatırımının Özeti... 24 Tablo 9: Proje Genelinde Gelirlerin 10 Yıllık Özeti... 25 Tablo 10: Proje Genelinin IRR Özeti... 25 Tablo 11.Zamanla Tablosu... 34 Tablo 12: 1. Faz İçin Öngörülen Yatırım özeti... 35 Tablo 13: 2. Faz İçin Öngörülen Yatırım Özeti... 36 Tablo 14: 3. Faz İçin Öngörülen Yatırım Özeti... 36 Tablo 15: 4. ve 5. Fazlar İçin Öngörülen Yatırım Özeti... 36 Tablo 16: Proje alanının çevrede bulunan yerleşim merkezlerine uzaklığı... 39 Tablo 17: Milas İlçesindeki Baraj ve Göletler ile Depolama Yapılarının Özellikleri... 60 Tablo 18: Milas İlçesinin yer altı suyu Envanteri... 60 Tablo 19: Milas İlçesinin Tarım Arazisi Dağılımı... 62 Tablo 20: Milas İlçesinin Tarım Ürünleri... 63 Tablo 21: Örtü Altı Sebze Üretimi... 64 Tablo 22: Muğla İlinde Meydana Gelen Depremler... 74 Tablo 23: Milas Meteoroloji İstasyonu Genel Sıcaklık Değerleri... 78 Tablo 24: Milas Meteoroloji İstasyonu Basınç Değerleri... 80 Tablo 25: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Toplam Yağış Ve Günlük Maksimum Yağış Miktarları... 82 Tablo 26: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Nem Miktarı... 83 Tablo 27: Milas Meteoroloji İstasyonu Sayılı Gün Miktarları... 84 Tablo 28: Milas Meteoroloji İstasyonu Buharlaşma Miktarları... 87 Tablo 29: Milas Meteoroloji İstasyonu rüzgarların esme sayıları toplamı... 88 Tablo 30: Milas Meteoroloji İstasyonu Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızı... 91 Tablo 31: Milas Meteoroloji İstasyonu Ayara Göre Ortalama Rüzgar Hızı... 92 Tablo 32: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Fırtınalı Gün Sayısı... 92 Tablo 33: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Gün Sayısı... 93 Tablo 34: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Bulutluluk... 93 Tablo 35:Proje alanı ve yakın çevresinin florası... 97 Tablo 36: Proje alanı ve etki alanında habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel Ikiyaşamlı (Amphibia) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri... 101 Tablo 37: Proje alanı ve etki alanında habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel Sürüngen (Reptilia) türleri, Korunma Durumları ve Statüleri... 102 Tablo 38:Proje Alanı ve Etki Alanında Habitat Özelliği Nedeniyle Bulunması Muhtemel Kuş (Aves) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri... 103 Tablo 39: Proje alanı ve Etki Alanında Habitat Özelliği Nedeniyle Bulunması Muhtemel Memeli (Mammalia) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri... 105 Tablo 40: Proje kapsamında yapılan nüfus hesapları... 108 Tablo 41:Su Yönetim Planı... 113 Tablo 42:Atıksu arıtma tesisi özellikleri... 114 v
Tablo 43: D330 Karayolundaki trafik hacmi... 130 Tablo 44: Projede yer alacak ünitelerin toplam inşaat alanları... 131 Tablo 45: Projenin fazlarına göre hafriyat miktarı... 131 Tablo 46: Kullanılacak makineler ve özellikleri... 147 Tablo 47: Motorinin Özellikleri... 147 Tablo 48:Dizel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Yayın Faktörleri (gr/lt)... 148 Tablo 49:İş makinelerinden kaynaklanacak kirletici değerleri... 148 Tablo 50: Emisyon faktörleri... 149 Tablo 51: Tesis Etki Alanında Uzun vadeli, Kısa Vadeli Sınır Değerler ve Kademeli Azaltım Tablosu... 149 Tablo 52: Hafriyat İşlemleri Sırasında Kontrollü Durum Esnasında Tüm Yönlere Göre Havada Asılı Partiküllerin (PM) Mesafeye Göre Maksimum Dağılımı(µg/m 3 )... 154 Tablo 53:Hafriyat İşlemleri Sırasında Kontrollü Durum Esnasında Tüm Yönlere Göre Çöken Toz Miktarının (PM) Mesafeye Göre Maksimum Dağılımı(µg/m 2 -gün)... 155 Tablo 54: Milas İlçesinin nüfus verileri... 170 Şekiller Şekil 1: Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi (Kırmızı Alan)... 12 Şekil 2: Metruk Tuzlası Tampon Bölgesi (Pembe Alan)... 13 Şekil 3: Proje Alanı, Metruk Tuzlası ve Sırtlandağı Halepçamı Tabiatı Koruma Alanını Gösteren Uydu Görüntüsü... 46 Şekil 4: Planlama Alanı Sit Alanları... 47 Şekil 5: Metruk Tuzlası Sulak Alan Sınırları... 49 Şekil 6:Yatağan Hava Kalitesi Ölçüm İstasyonu... 58 Şekil 7: Genelleştirilmiş Stratigrafik Kesit... 72 Şekil 8: Deprem haritası... 75 Şekil 9: Proje alanı diri fay haritası... 76 Şekil 10: Faaliyet alanı ve yakın çevresinin habitat ve vejetasyon tipi... 96 Şekil 11: Genel Su Yönetimi Planı Şeması... 113 Şekil 12: Muğla İli Vejetasyon Haritası... 124 Şekil 13: Proje Alanı Ulaşım Yolu... 127 Şekil 14: Proje alanı trafik yükü haritası... 129 Şekil 15: Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi (Kırmızı Alan)... 159 Şekil 16: Metruk Tuzlası Tampon Bölgesi (Pembe Alan)... 160 Şekil 17: Acil Müdahale Planı... 173 vi
Grafikler Grafik 1: Muğla İli Toprak Yetenek Sınıflaması...57 Grafik 2: Alibeyköy İstasyonu SO 2 ve PM10 konsantrasyonları...59 Grafik 3: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Sıcaklık Grafiği...79 Grafik 4: Milas Meteoroloji İstasyonu Maksimum Sıcaklık Grafiği...79 Grafik 5: Milas Meteoroloji İstasyonu Minimum Sıcaklık Grafiği...79 Grafik 6: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Basınç Grafiği...80 Grafik 7: Milas Meteoroloji İstasyonu Maksimum Basınç Grafiği...81 Grafik 8: Milas Meteoroloji İstasyonu Minimum Basınç Grafiği...81 Grafik 9: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Toplam Yağış Miktarı Grafiği...82 Grafik 10: Milas Meteoroloji İstasyonu Günlük Maksimum Yağış Miktarı Grafiği...83 Grafik 11: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Nem Grafiği...84 Grafik 12: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Kar Yağışlı Gün Sayısı Grafiği...85 Grafik 13: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Kar Örtülü Gün Sayısı Grafiği...85 Grafik 14: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Sisli Gün Sayısı Grafiği...85 Grafik 15: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Dolulu Gün Sayısı Grafiği...86 Grafik 16: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Kırağılı Gün Sayısı Grafiği...86 Grafik 17: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Orajlı Gün Sayısı Grafiği...86 Grafik 18: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Açık Yüzey Buharlaşma Grafiği...87 Grafik 19: Milas Meteoroloji İstasyonu Maksimum Açık Yüzey Buharlaşma Grafiği...88 Grafik 20: Milas Meteoroloji İstasyonu Hakim Rüzgar Yönü Grafiği...89 Grafik 21: Milas Meteoroloji İstasyonu Mevsimsel Rüzgar Yönü Grafiği...89 Grafik 22:Milas Meteoroloji İstasyonu Aylık Rüzgar Yönü Grafiği...91 Grafik 23: Milas Meteoroloji İstasyonu Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızı Grafiği...91 Grafik 24: Milas Meteoroloji İstasyonu Ayara Göre Ortalama Rüzgar Hızı Grafiği...92 Grafik 25: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Fırtınalı Gün Sayısı Grafiği...92 Grafik 26: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Gün Sayısı Grafiği...93 Grafik 27: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Bulutluluk Grafiği...93 Grafik 28: Kontrollü durum etkin yöne göre havada asılı toz dağılımı... 154 Grafik 29: Kontrollü durum tüm yönlere göre havada asılı toz dağılımı... 154 Grafik 30: Kontrollü durum etkin yöne göre çöken toz dağılımı... 155 Grafik 31:Kontrollü durum tüm yönlere göre çöken toz dağılımı... 155 vii
EKLER EK-1: YERBULDURU HARİTASI EK-2: 1/25.000 ÖLÇEKLİ TOPOGRAFİK HARİTA EK-3: PROJE ALANI UYDU GÖRÜNTÜSÜ EK-4: PROJE ALANI FOTOĞRAFLARI EK-5: JEOLOJİ HARİTASI EK-6: TAPU SENEDİ LİSTESİ EK-7: DEPREM HARİTASI EK-8: BİYOLOJİK ARITMA TESİSİ EK-9: FIRAT ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TARAFINDAN ONAYLI DENİZ SUYU ARITMA TESİSİ PROJESİ EK-10: 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI VE LEJANDI EK-11: GENEL VAZİYET PLANI EK-12: 1/1.000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANI EK-12A: 1/2.000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANI KISMI REVİZYONU EK-13: MUĞLA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ GÖRÜŞÜ VE 1/25.000 ÖLÇEKLİ MESCERE HARİTASI EK-14: METRUK TUZLASI SULAK ALAN KORUMA BÖLGELERİ EK-14A: SENTEZ HARİTASI EK-14B: 1/25.000 ÖLÇEKLİ TAMPON VE EKOLOJİK ETKİLENME ALANLARI HARİTASI EK-15: MİLAS BELEDİYESİ KATI ATIK YAZISI EK-16: PROJE ALANI JEOLOJİK VE JEOTEKNİK ETÜT RAPORU EK-17: AKUSTİK RAPOR EK-18: MÜLGA ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GÖRÜŞÜ EK-19: ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI GÖRÜŞÜ EK-20: MÜLGA KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA BÖLGE KURULUNUN SİT ALANLARI İLE İLGİLİ GÖRÜŞÜ EK-21: AV HARİTASI EK-22: DUYARLI YÖRE HARİTASI EK-23: METEOROLOJİK BÜLTEN viii
BÖLÜM 1. PROJENİN TANITIMI VE AMACI 1.1. Projenin Tanımı, Hizmet Amaçları, Mevcut ve/veya Planlanan Projelerle İlişkisi, Ekonomik ve Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve/veya İl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği, Projenin Yatırım ve İşletme Süresi, Proje Alanının Tanıtımı, Koordinatları Projenin Tanımı Yapılması planlanan Turizm kenti projesi için 16.12.2003 Tarih ve 25318 Sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan ÇED Yönetmeliği'nin 16. maddesine istinaden hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı'na 10.12.2007 tarihinde sunulmuştur. 17.01.2008 tarihinde Halkın Katılımı Toplantısı, 23.01.2008 tarihinde ise Kapsam ve Özel Format Belirleme Toplantısı yapılmıştır. Yapılan toplantı sonucu verilen Özel ÇED formatına göre ÇED Raporu hazırlanmış ve İnceleme Değerlendirme Komisyonu 1.Toplantısı 13.05.2008 tarihinde yapılmış olup; bu toplantıda proje alanının bir kısmının "Metruk Tuzlası Sulak Alanı Ekolojik Etkilenme Bölgesi" ve Metruk Tuzlası Sulak Alan Tampon Bölgesi sınırları içerisinde bulunması nedeniyle ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izni alınmadan hiçbir suretle projeye başlanamayacağından ÇED Sürecinin durdurulmasına komisyon tarafından 13.05.2008 tarihinde karar verilmiştir. Ancak Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 27.05.2008 Tarih ve 4159 Sayılı yazısı ile projenin yapılması uygun görülmüş ve söz konusu görüşün Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunulması ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 29.01.2013 Tarih ve 1676 Sayılı yazısı ile gerekli güncellemeler yapılarak ÇED Raporu hazırlamıştır(bkz. Ek-18, Ek-19). Söz konusu proje kapsamında, Akdeniz İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. tarafından, Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde, 1/25.000 ölçekli topoğrafik haritada N19-d1 paftasında bulunan 3.399.860 m 2 'lik tapulu alanda; konut, golf tesisi, otel, alışveriş merkezi, sağlık, günübirlik tesisler, eğitim vb. öğeleri içerecek Turizm Kenti Projesi yapılması planlanmaktadır. Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Proje alanını, çevresi ve koordinatlarını gösteren, yerbulduru haritası, 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita, uydu görüntüsü ve proje alanı fotoğrafları eklerde sunulmuştur(bkz.ek-1, Ek-2, Ek-3, Ek-4). Söz konusu proje, satışların, doluluk oranlarının ve getirisinin en yüksek düzeyde gerçekleşmesi amacıyla 'otel ve konut' projesi olarak değil, kendi başına yaşayan bir 'kasaba' projesi olarak ele alınmış ve 5 faz, 6 etap kapsamında tanımlanmıştır. Proje kapsamında yapılacak olan üniteler ve kapasiteleri aşağıda açıklanmaktadır; 1
Tablo 1: Proje Etaplarındaki Üniteler ETAPLAR ÖZELLİKLER 1. Etap Golf Sahası + Golf Klubü + Golf Otel + Golf Villa + Çarşı + Gölet + Yaşamköy 2. Etap Göl Villaları + Rekreasyon Alanı + Çarşı 3. Etap Merkez Çarşı + Su Oyunları Parkı + Resort Otel + Arkeolojik Villalar + Rekreasyon Alanı 4. Etap Sosyo - Kültürel Merkez + Seminer Oteli + Plaj Tesisleri + Villalar + Rekreasyon Alanı 5. Etap Çarşı Merkezi + Eğitim Oteli + Manzara Villaları + Rekreasyon Alanı 6. Etap Çarşı Merkezi + Göl Villaları + Rekreasyon Alanı + Manzara Villaları Hizmet Amaçları Proje alanı, özellikle golf turizminin gelişmesine olanaklı bir bölgedir. Golf alanı bu yerleşimin en güçlü iç dinamiklerinden birini oluşturacaktır. Golf alanının tasarımı ve sulama konularında beklenen gelişim sağlandıktan sonra golf konutları ve golf oteli, golf alanının kimliğini ortaya çıkaracak bir tutumda olacaktır. Söz konusu arazide yeni bir golf sahası ve bütünleşmiş tesislere yer verilerek, gerçekte arzu edilen yeşil rekreasyon alanları oluşturulması düşünülmektedir. Söz konusu proje, tek elden ve her türlü sosyal ve teknik altyapısı planlanarak yapılacak inşaatı ve işletmesi ile bölgenin yapılaşmasına örnek olacak şekilde tasarlanmıştır. Yapılması planlanan projenin tanımlayacağı sosyolojik var oluş ve yaşam kimliği elde edilecek başarı için önemli olacaktır. Projenin ana çekim noktaları golf, spa ve proje içerisinde yer alan sahil şeridi olarak belirlenmiştir. Proje alanında, değişik yaşam fonksiyonlarının ve tarzlarının birleşmesinden oluşmuş, tüm yıl yaşanan bir 'Kasaba' oluşturulması ana hedeftir. Tüm yıl boyunca yaşayabilmesi için projede yer alması planlanan birimler; - Turizm Konaklama Tesisleri - Konut Alanları - Günübirlik Alanlar - Sosyal - Kültürel Alanlar - Spor Aktiviteleri - Ticaret Alanları- - Rekreasyon Alanları - Parklar ve Yeşil Alanlar 2
Mevcut ve/veya Planlanan Projelerle İlişkisi, Ekonomik ve Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve/veya İl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği Turizm kenti projesi, alan büyüklüğü itibariyle etrafındaki projelere örnek olacaktır. Ayrıca proje sahasının diğer yörelere göre daha peneplen 1 olması gibi önemli ve ayrıcalıklı bir özelliği de mevcuttur. Proje alanının lagün 2 yanında olması da projenin bir diğer özelliğidir. Bu nitelikteki yer sayısı Türkiye'de hem ekolojik açıdan, hem de kıyı tipolojisi bakımından azdır. Bu özelliklerinden dolayı proje, ülkemizin tanıtımında çok önemli bir öğe olacaktır. Söz konusu proje ile, bozulmamış coğrafyası, el değmemiş kıyı alanları, barındırdığı doğal çeşitlilik ve tarihsel değerleriyle yerleşim kültürünü geliştirecek özgün bir yaşam tarzı benimsenmektedir. Ayrıca bu proje ile özelleşmiş kent mantığından uzak, içine kapalı olmayan, bütünleştirici, sosyal ve kültürel çeşitliliği ile hayattan keyif alınmasına olanak sağlayan bir yerleşim alanı yaratılması planlanmaktadır. Aynı zamanda geniş kitlelerin kullanımına olanak tanıyan, farklı kullanıcı gruplarına uyumlu bir çevre sunan Turizm Kenti Projesi ile yaşam kalitesine yeni bir boyut kazandırılması amaçlanmaktadır. Turizm Kenti Projesi olarak tasarlanan yeni yerleşim birimi, burada yaşayacak olan insanlara yüksek yaşam kalitesi sunmayı amaçlamaktadır. Hedeflenen yaşam kalitesi, çeşitli ve yüksek düzeyde sunulacak kentsel servislerle beraber, sürdürülebilirlik ilkesi ışığında, kişiler arası iletişim ve paylaşım ortamlarının geliştirilmesi ile sağlanacaktır. Genel olarak yaşam kalitesinin çerçevesini Avrupa Kentsel Şartı'nın temel ölçütleri çizmektedir. Buna göre; - Emin ve güvenli bir yerleşim, - Hava, gürültü, su ve toprak kirliliği olmayan, doğası ve doğal kaynakları korunan bir çevre, - Mahremiyet ve dokunulmazlığının garanti edildiği, sağlıklı, çeşitli konut stoğunun sağlanması, - Beden ve ruh sağlığının korunmasına yardımcı çevrenin ve koşulların sağlanması, - Her birey için, spor ve boş vakitlerini değerlendirebileceği olanakların sağlanması, - Nitelikli çağdaş mimarisinin uygulanmasıyla, uyumlu ve güzel fiziksel mekanların yaratılması, - Yaşama, çalışma, seyahat işlevleri ve sosyal aktivitelerin olabildiğince birbiriyle ilintili olmasının sağlanması, - Kurum ve kuruluşlar arasındaki dayanışmanın esas olduğu kent yönetimlerinde; gereksiz bürokrasiden arındırma, yardımlaşma ve bilgilendirme ilkelerinin sağlanması, - Yerel doğal kaynak ve değerlerin; yerel yönetimlerce, akılcı, dikkatli, verimli ve adil bir biçimde, beldede yaşayanların yararı gözetilerek, korunması ve idaresi, - Bireyin sosyal, kültürel, ahlaki ve ruhsal gelişimine, kişisel refahına yönelik kentsel koşulların oluşturulması, - Kültürel çeşitliliğin oluşturulması, ana amaçlardır. 1 Peneplen: Dış güçlerin aşındırması sonucunda meydana gelen, deniz seviyesine yakın, hafif dalgalı arazi biçimi 2 Lagün: Kıyılarda, denizden setle ayrılmış, genellikle sığ göl veya deniz girintisi. (Deniz kulağı) 3
Kamu hizmetlerine hızlı şekilde erişim ve verimli kullanım kent yaşamındaki kaliteyi arttıran en önemli unsurdur. Turizm kenti projesinin hizmet anlayışını, uygun teknolojilerin kullanımı, yüksek kalitede, hızlı ve eşit hizmet sunumu oluşturacaktır. Projenin amacı 'entegre yeni yerleşim alanı' yapılmasıdır. Böyle büyük ve bütüncül bir projenin yapılması hem Bodrum hem de yakın çevresi için önem teşkil etmektedir. Çok boyutlu bir tasarım gücü ile küresel ve ulusal alanda başarılı bir yerleşim modeli oluşturmak, bir yerleşim kimliği yaratmak, bu kimliği sosyal ortamda yaşatmak projenin önemli amaçlarındandır. Proje alanında, değişik yaşam fonksiyonlarının ve tarzlarının birleşmesinden oluşmuş, tüm yıl yaşanan bir "kasaba", diğer bir deyişle turizm kenti oluşturulması planlanmaktadır. Yaşam olarak KASABA'nın özelliği; - Çağa uyumlu olarak planlanmış, yüksek yaşam kalitesini simgeleyen, Doğa ile iç içe tarihi bir atmosferde, İçerisinde her türlü (hedef kitle beklentilerinin üzerine çıkan) ihtiyacı karşılayabilecek fonksiyonları barındıran, konforlu, alternatifli bir yaşam sunması olacaktır. Konutların yapılaşmasında; - Projede tek bir hakim (egemen) mimari olmaması, birbiriyle iyi geçinen ve birbirini tamamlayan mimari tarzlara yer verilmesi, - Tekdüze bir mimari tarzın uygulanmaması, - Bölgede var olan yamaçlara sıralanmış, sık dokulu, uzaktan fazlasıyla belirgin 'Beyaz Boyalı Tipik Bodrum' site konseptinden kesinlikle uzak durulması, - Akdeniz mimarisinin kötü uygulanmalarından kaçınılması, - Akdeniz mimarisinde yer alan pencere ebadındaki imitasyondan kaçınılması, proje gereksinimlerine göre, manzarayı maksimize edilebilecek şekilde, uyarlanması ve özellikle zemin katlarda bahçe ile uyum sağlanması ve ferah bir atmosfer yaratılması, - Arazi ve çevre ile uyumsuz, çok modern bir mimari tarza gidilmemesi planlanmaktadır. Ayrıca; - Bölgesel mimariden temasal alıntı yapılarak bunların modernize edilmesi, - Akdeniz ve Adriyatik ve Hinterlanda mimarisinin modernize edilerek sentezlenmesi, - Villa, Town-house, apartman gruplarından oluşması planlanan konutlarda özellikle tüm birimlerin müstakil gibi algılanması planlanmaktadır. - Proje alanında yat limanı, çekek yeri, iskele, deniz ortamında dip taraması, kazı dolgu vb. herhangi bir işlem yapılmayacaktır. 4
Projenin Yatırım ve İşletme Süresi Faaliyetin ömrü kapsamında, günümüz teknolojisine uygun teknik-idari-yasal düzenlemeler yapılarak, faaliyetin sürekli olarak işletilmesi planlanmaktadır. Yapılması planlanan proje herhangi bir ömrü belli olan veya rezerv miktarı, tespit edilen maden v.b. projelerden olmadığı için sürekli olarak işletilmesi gerekmektedir. Projenin yatırım zamanlama tablosu Tablo 11.'de verilmiştir. Proje Alanının Tanıtımı Proje alanının toplam tapulu yüzölçümü 3.399.860 m 2 olup, alanın tüm mülkiyeti Akdeniz İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş.'ye aittir. Proje alanının imar planları mevcut olup arazi vasfı "arsa" niteliğindedir. Alanın tapu senetlerine ilişkin listeler eklerde sunulmuştur(bkz.ek-6). Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Söz konusu proje alanı Milas Belediyesi sınırları içinde kalmaktadır. Turizm Kenti olarak planlanması düşünülen 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı 09.03.2011 tarihinde onaylanan ve 05.07.2011 tarihinde değişiklik yapılan Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi N-19 Paftasında Turizm Tesis Alanı ve Golf Alanı olarak planlanmıştır Koordinatları Tablo 2: Proje Alanının Koordinatları Koor. Sırası : Sağa,Yukarı Koor. Sırası : Boylam,Enlem Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK D.O.M. : 27 D.O.M. : -- Zon : 35 Zon : -- Ölçek Fak. : 6 derecelik Ölçek Fak. : -- 551749:4118681 551861:4118923 551862:4118925 551864:4118927 551865:4118927 552124:4119014 552140:4119028 552223:4119143 552235:4119154 552245:4119173 552263:4119195 552269:4119197 552347:4119195 552407:4119206 552422:4119214 552475:4119266 552485:4119276 27.58275191:37.21151676 27.58403092:37.21369183 27.58404233:37.21370980 27.58406501:37.21372772 27.58407628:37.21372766 27.58700127:37.21449741 27.58718257:37.21462271 27.58812603:37.21565463 27.58826204:37.21575311 27.58837607:37.21592380 27.58858048:37.21612109 27.58864824:37.21613879 27.58952718:37.21611639 27.59020417:37.21621217 27.59037379:37.21628343 27.59097477:37.21674916 27.59108818:37.21683873 5
6 552500:4119290 552673:4119356 552685:4119362 552739:4119392 552754:4119401 552806:4119429 552818:4119444 552909:4119633 552913:4119644 552913:4119720 552917:4119737 552928:4119768 552967:4119889 552974:4119895 553197:4119987 553340:4120127 553383:4120204 553392:4120220 553416:4120399 553418:4120418 553420:4120423 553448:4120469 553453:4120479 553451:4120517 553456:4120536 553485:4120482 553500:4120473 553518:4120479 553566:4120492 553627:4120532 553643:4120542 553735:4120604 553842:4120674 553855:4120674 553867:4120671 553876:4120664 554033:4120305 554053:4120255 554052:4120167 554057:4120139 554046:4119380 554138:4119181 554126:4119035 554103:4118995 554081:4118971 554051:4118958 554035:4118935 554020:4118913 27.59125822:37.21696408 27.59321265:37.21754923 27.59334832:37.21760263 27.59395905:37.21786999 27.59412874:37.21795026 27.59471679:37.21819970 27.59485310:37.21833422 27.59589213:37.22003263 27.59593799:37.22013155 27.59594338:37.22081658 27.59598967:37.22096958 27.59611585:37.22124838 27.59656401:37.22233681 27.59664333:37.22239049 27.59916337:37.22320705 27.60078518:37.22446078 27.60127536:37.22515236 27.60137795:37.22529606 27.60166129:37.22690811 27.60168519:37.22707925 27.60170809:37.22712420 27.60202700:37.22753722 27.60208408:37.22762707 27.60206426:37.22796970 27.60212198:37.22814067 27.60244500:37.22765228 27.60261343:37.22757029 27.60281676:37.22762334 27.60335874:37.22773776 27.60404921:37.22809480 27.60423028:37.22818402 27.60527178:37.22873756 27.60648295:37.22936233 27.60662949:37.22936158 27.60676454:37.22933385 27.60686548:37.22927024 27.60860921:37.22602530 27.60883102:37.22557347 27.60881338:37.22478034 27.60886770:37.22452767 27.60868874:37.21768704 27.60971119:37.21588802 27.60956536:37.21457274 27.60930325:37.21421353 27.60905358:37.21399848 27.60871454:37.21388304 27.60853255:37.21367666 27.60836191:37.21347923
7 554011:4118891 554008:4118872 554010:4118851 554039:4118671 554082:4118552 554098:4118491 554111:4118443 554113:4118425 554101:4118273 554096:4118219 554097:4118209 554103:4118184 554107:4118169 554107:4118160 554104:4118151 554098:4118144 554085:4118138 554068:4118131 554060:4118126 554050:4118118 554021:4118072 553993:4117995 553936:4117833 553918:4117692 553913:4117656 553910:4117599 553906:4117573 553908:4117547 553910:4117523 553908:4117505 553908:4117482 553903:4117466 553890:4117459 553874:4117464 553859:4117469 553679:4117564 553588:4117613 553556:4117605 553495:4117596 553492:4117598 553463:4117603 553454:4117605 553446:4117606 553430:4117598 553420:4117594 553415:4117592 553369:4117569 553308:4117558 27.60825889:37.21328145 27.60822371:37.21311037 27.60824473:37.21292097 27.60855852:37.21129685 27.60903449:37.21022175 27.60921038:37.20967100 27.60935340:37.20923760 27.60937464:37.20907524 27.60922839:37.20770587 27.60916813:37.20721943 27.60917868:37.20712924 27.60924448:37.20690355 27.60928847:37.20676812 27.60928782:37.20668700 27.60925336:37.20660605 27.60918524:37.20654330 27.60903831:37.20648997 27.60884623:37.20642786 27.60875572:37.20638326 27.60864245:37.20631173 27.60831233:37.20589879 27.60799124:37.20520636 27.60733723:37.20374946 27.60712422:37.20247959 27.60706528:37.20215539 27.60702736:37.20164179 27.60698041:37.20140767 27.60700107:37.20117320 27.60702187:37.20095676 27.60699804:37.20079463 27.60699638:37.20058732 27.60693888:37.20044339 27.60679190:37.20038105 27.60661197:37.20042704 27.60644331:37.20047297 27.60442191:37.20133963 27.60340003:37.20178652 27.60303888:37.20171624 27.60235088:37.20163862 27.60231722:37.20165682 27.60199080:37.20170355 27.60188953:37.20172209 27.60179946:37.20173156 27.60161860:37.20166037 27.60150563:37.20162489 27.60144915:37.20160715 27.60092917:37.20140246 27.60024103:37.20130680
8 553256:4117602 553219:4117612 553181:4117600 553135:4117561 553110:4117549 553086:4117545 553068:4117548 553041:4117563 552996:4117568 552949:4117685 552912:4117711 552863:4117657 552827:4117658 552795:4117634 552751:4117592 552779:4117509 552793:4117475 552788:4117446 552776:4117404 552761:4117387 552740:4117369 552722:4117360 552700:4117352 552659:4117357 552649:4117385 552646:4117438 552615:4117508 552583:4117549 552581:4117591 552598:4117678 552606:4117690 552623:4117738 552624:4117783 552601:4117803 552584:4117782 552507:4117796 552491:4117784 552482:4117783 552472:4117788 552456:4117786 552439:4117792 552425:4117814 552409:4117813 552380:4117833 552367:4117836 552331:4117857 552324:4117865 552311:4117895 27.59965823:37.20170636 27.59924202:37.20179861 27.59881298:37.20169261 27.59829187:37.20134370 27.59800932:37.20123696 27.59773860:37.20120227 27.59753599:37.20123033 27.59723282:37.20136707 27.59672611:37.20141469 27.59620480:37.20247195 27.59578972:37.20270840 27.59523375:37.20222444 27.59482817:37.20223549 27.59446589:37.20202098 27.59396712:37.20164489 27.59427676:37.20089518 27.59443211:37.20058793 27.59437372:37.20032682 27.59423554:37.19994893 27.59406532:37.19979655 27.59382743:37.19963549 27.59362397:37.19955538 27.59337551:37.19948451 27.59291389:37.19953190 27.59280318:37.19978484 27.59277311:37.20026273 27.59242874:37.20089543 27.59207105:37.20126679 27.59205147:37.20164547 27.59224915:37.20242869 27.59234014:37.20253640 27.59253509:37.20296810 27.59254953:37.20337365 27.59229176:37.20355522 27.59209872:37.20336689 27.59123204:37.20349742 27.59105090:37.20339015 27.59094942:37.20338165 27.59083708:37.20342728 27.59065665:37.20341015 27.59046551:37.20346518 27.59030929:37.20366427 27.59012893:37.20365615 27.58980355:37.20383805 27.58965727:37.20386582 27.58925307:37.20405713 27.58917476:37.20412963 27.58903037:37.20440076
552300:4117912 552287:4117925 552265:4117944 552191:4117985 552167:4118006 552164:4118012 552144:4118042 552141:4118056 552145:4118121 552183:4118191 552191:4118225 552187:4118233 552180:4118240 552146:4118266 552135:4118276 552130:4118287 552137:4118307 552137:4118326 552127:4118384 552125:4118393 552119:4118401 552065:4118434 552042:4118456 552029:4118464 552003:4118517 551995:4118524 551981:4118535 551931:4118534 551889:4118542 551841:4118578 551799:4118627 Toplam Alan 4.454.395 m 2 27.58890760:37.20455461 27.58876202:37.20467251 27.58851544:37.20484500 27.58768443:37.20521870 27.58741545:37.20540933 27.58738206:37.20546358 27.58715878:37.20573510 27.58712595:37.20586146 27.58717557:37.20644712 27.58760868:37.20707595 27.58770120:37.20738196 27.58765669:37.20745429 27.58757829:37.20751778 27.58719696:37.20775403 27.58707370:37.20784478 27.58701812:37.20794421 27.58709840:37.20812409 27.58709973:37.20829535 27.58699109:37.20881869 27.58696918:37.20889993 27.58690212:37.20897237 27.58629589:37.20927283 27.58603823:37.20947242 27.58589228:37.20954525 27.58560297:37.21002442 27.58551330:37.21008796 27.58535630:37.21018789 27.58479276:37.21018166 27.58432000:37.21025610 27.58378157:37.21058326 27.58331165:37.21102725 1.2. Proje Kapsamındaki Faaliyet Ünitelerinin Konumu, (Tüm Ünitelerin Proje Alanı İçindeki Konumlarının Projenin Vaziyet Planı Üzerinde Gösterimi, Bu Üniteler İçin Belirlenen Kapalı ve Açık Alan Büyüklükleri) Turizm kenti projesi kapsamında inşaat aşamasında 1.000 kişi, işletme aşamasında ise 500 kişi çalışacaktır. Bu anlamda projenin yörede istihdam sağlaması açısından çalışacak nüfus yakın yerleşimlerden sağlanacaktır. İnşaat döneminde şantiye olarak kullanılacak olan alan faaliyet sahibine ait Sera-Net içerisinde, prefabrike yapılardan oluşacak ve bunun dışında herhangi bir yapılaşma söz konusu olmayacaktır. İşletme döneminde turizm kentinin projeksiyon nüfusu gelecek olan müşteriler ve personellerle birlikte toplam 16.049 olacaktır. Projede yapılacak olan ünitelerin kapalı ve açık alan büyüklükleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. 9
Tablo 3: Proje Kapsamında Yapılacak Üniteler ve Özellikleri NO PROJE TİPİ KAPASİTE VE ÖZELLİKLERİ 1 Konut 2 3 Turizm Konaklama Tesisleri (4 adet otel, toplam 1.500 oda) Günübirlik Tesis ve Günübirlik Alanlar 4 Golf Alanı 5 Eğitim, Sağlık, Sosyal, Kültürel Tesisler 25 bölümde toplam 3.683 adet konut Golf Oteli, 5 Yıldızlı, 230 oda Spa Otel, 5 Yıldızlı, 505 oda Apart Otel, 5 Yıldızlı, 255 oda Grand Otel, 5 Yıldızlı, 510 oda TOPLAM ALAN (m 2 ) İNŞAAT ALANI (m 2 ) 1.781.432 499.803 146.733 118.834 6 adet 126.578 20.662 1 adet 18 delikli (9 gidiş ve 9 geliş) 559.946 2.799 1 adet 45.020 13.506 6 Ticaret Merkezi 6 adet 107.500 71.160 7 Rekreasyon Alanları 21 adet 406.588 16.263 8 9 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı Parselsiz Alan Toplamı (Park+Refuj+Ark 1. Sit+Açık Spor Alanı 1 adet 28.666-22 Adet (1 adet 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı) 880.841-10 Yol alanları --- 371.091-11 Toplam --- 4.454.395 743.027 Proje alanının toplam tapulu yüzölçümü 3.399.860 m 2 olup, Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Proje alanına ait 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı 28.07.1994 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından uygun görüş verilmiş olup, 31.08.1994 tarih ve 192 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. Ayrıca Net-Milas Karayolu Ulaşım Ağı 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı 30.10.1996 tarih ve 168 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. Proje alanına ait hazırlanan 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı 29.08.1997 tarih ve 154 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır(bkz.ek-12). Milas Belediye Başkanlığı tarafından 09.02.2007 tarih ve 51 sayılı kararla 18. Madde uygulamasına izin verilmiştir. Ayrıca 10.05.2007 tarihinde onaylı 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planına uygun olarak "Kamu Terkleri" yapılmış olup yeni yapı adaları düzeni kesinleşmiştir. Ancak Söz konusu 29.08.1997 tarihinde Milas Belediyesi tarafından onaylanarak yürürlüğe giren "Net-Milas Turizm Geliştirme İmar Uygulama Planı'nın" güney bölümündeki yaklaşık 152.93 hektarlık alan ile ilgili olarak; 10
Bölgeye ilişkin olarak planların onay tarihinden günümüze kadar; - Planlama alanı içerisinde yer alan "Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri Haritası" 06.11.2008 tarihinde "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği" uyarınca onaylanarak yürürlüğe girmiştir. - Planlama alanının güneyinde bir bölüm Mülga Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 29.09.2005 tarih ve 1188 sayılı kararı ile 1. derece doğal sit alanı olarak tescil edilmiştir. Daha sonra ise planın güneybatısında kalan üç ayrı bölge Mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı ve 10.11.2010 tarih ve 6614 nolu kararı ile I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir(bkz.ek-20). Yeni sit alanlarının ilanı ile birlikte 2863 sayılı "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu"nun 17. maddesi uyarınca sit statüleri dikkate alınarak onaylı planların yeniden düzenlenmesi gerekmiş ve bu kapsamda yaklaşık 152.93 hektar büyüklüğündeki bölgede plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu yapılmış ve söz konusu planlar Muğla Valiliği Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulmuş ve onay işlemleri devam etmektedir. Söz konusu Net-Milas Turizm Geliştirme Bölgesi 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı kısmi revizyonu rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-12a). Ayrıca proje kapsamında plan revizyonu yapılmadan önce onaylı uygulama imar planının plan notlarının "yapılaşma katsayısı" başlıklı bölümünde belirtilen "tasdikli alan sınırları içerisinde kalan alan bütününde 1/25.000 ve 1/5.000 nazım planı gereği toplam inşaat alanı 760.000 m 2 'dir" hükmü doğrultusunda plan revizyonu yapılan bölgede onaylı planlardan gelen toplam inşaat alanı artırılmamıştır. Plan revizyonu yapılan bölgede; onaylı planlarda yaklaşık olarak 279.457,01 m 2 inşaat alanı öngörülmüş olup yapılan düzenlemede ise 269.989,2 m 2 inşaat alanı önerilmiştir. Dolayısıyla proje kapsamında 760.000 m 2 olan toplam inşaat alanı Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne onay için sunulan revize planlara göre 750.532,19 m 2 'ye düşürülmüştür. Ancak söz konusu proje kapsamında 743.027 m 2 inşaat alanı yapılması düşünülmektedir. 4.454.395 m 2 'lik alanının Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde yaklaşık 241.565 m 2 'si, Tampon Bölgesi içerisinde 3.365.984 m 2 'si kalmaktadır(bkz.ek-14, Ek-14A, EK-14B). 11
Şekil 1: Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi (Kırmızı Alan) 12
Şekil 2: Metruk Tuzlası Tampon Bölgesi (Pembe Alan) Projedeki toplam inşaat alanı ise 743.027 m 2' dir. Projede 1.500 oda kapasitesine sahip 4 otel olması planlanmaktadır. Bu otellerin gerek hizmet vereceği müşteri kitlesi gerekse fonksiyon ve tema olarak birbirinden farklı ancak birbirini tamamlayıcı nitelikte olması planlanmaktadır. Proje alanındaki faaliyet ünitelerinin konumunu gösterir vaziyet planı eklerde sunulmuştur(bkz.ek-11). Projede yer alacak ünitelerin özellikleri aşağıda açıklanmıştır. 1. FAZ Üniteleri Tablo 4: 1. Fazda Yapılacak Üniteler ve Emsalleri PROJE TÜRÜ PARSEL NO EMSAL Konut 6516 0,26 Konut 6519 0,27 Konut 6521 0,30 Konut 6523 0,27 Golf Otel 6524 1 Ticaret 6517 0,5 Ticaret 6525 0,75 Rekreasyon 6548 0,04 Rekreasyon 6518 0,04 Rekreasyon 6520 0,04 Park 6562 - Golf Sahası 6522 0,005 13
2. FAZ Üniteleri Tablo 5: 2. Fazda Yapılacak Üniteler ve Emsalleri PROJE TÜRÜ PARSEL NO EMSAL Konut 6526 0,3 Konut 6528 0,3 Konut 6553 0,3 Konut 6554 0,3 Grand Otel 6531 1 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı 6531 - Günübirlik Alan 6531 - Park 6531 - Ticaret 6530 0,75 Konut 6527 0,3 Günübirlik 6529 0,2 3. FAZ Üniteleri Tablo 6: 3. Fazda Yapılacak Üniteler ve Emsalleri PROJE TÜRÜ PARSEL NO EMSAL Konut 6507 0,28 Konut 6509 0,28 Konut 6537 0,28 Konut 6540 0,28 Konut 6552 0,28 Spa Otel 6550 0,75 Ticaret 6538 0,5 Rekreasyon 6508 0,04 Rekreasyon 6539 0,04 Rekreasyon 6551 0,04 Rekreasyon 6557 0,04 14
4. ve 5. FAZ Üniteleri Tablo 7: 4. ve 5. Fazlarda Yapılacak Üniteler ve Emsalleri PROJE TÜRÜ PARSEL NO EMSAL Günübirlik 6500 0,2 Konut 6501 0,3 Günübirlik 6532 0,2 Konut 6533 0,26 Konut 6535 0,26 Konut 6504 0,26 Konut 6512 0,28 Konut 6513 0,28 Konut 6542 0,28 Konut 6543 0,28 Konut 6546 0,28 Konut 6547 0,28 Konut 6549 0,28 Konut 6559 0,28 Apart Otel 6502 0,75 Ticaret 6560 0,50 Ticaret 6561 0,28 Eğitim + Sosyal + Kültürel Tesis 6555 0,3 Rekreasyon 6503 0,04 Rekreasyon 6506 0,04 Rekreasyon 6534 0,04 Rekreasyon 6536 0,04 Rekreasyon 6556 0,04 Rekreasyon 6505 0,04 Rekreasyon 6510 0,04 Rekreasyon 6511 0,04 Rekreasyon 6514 0,04 Rekreasyon 6515 0,04 Rekreasyon 6541 0,04 Rekreasyon 6544 0,04 Rekreasyon 6545 0,04 Rekreasyon 6558 0,04 15
1 Adet Golf Alanı No Proje türü Parsel Toplam Alan (m 2 ) Kapasite Emsal 1 GOLF KULÜBÜ 1 adet 18 delikli (9 gidiş ve 9 geliş) 6522 559.946 18 delikli Golf sahası (9 gidiş 9 geliş) İnşaat alanı (m 2 ) 0,005 2.799 TOPLAMLAR (m 2 ): 559.946 2.799 Yapılması planlanan golf sahası için düşünülen alan toplam 559.946 m 2 'dir. Söz konusu golf sahası Metruk Tuzlası Sulak Alanı Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde kalmamaktadır. Ancak bu alanın tamamı Metruk Tuzlası Tampon Alanı içerisinde kalmaktadır. Golf sahası Golf alanında yapılacak sosyal tesislerin inşaat alanı 2.799 m 2 'dir. Golf sahası 18 delikli olup, 9 gidiş 9 geliş şeklinde yapılması düşünülmektedir. Yapılacak olan golf sahasının bir yarışma sahası olarak değil, gerek profesyonel golfcüler gerekse spora yeni başlayanlar tarafından kullanılacağı göz önüne alınarak tasarlanıp planlanmaktadır. Mimari olarak lüks, samimi, sıcak ve rahat bir tarzın benimsenmesi düşünülmektedir. 8 Adet Gölet Proje alanında 6522 nolu parselde golf sahası içerisinde ve 6548 nolu Rekreasyon alanında 138.150 m 2 'lik alana sahip toplam 8 adet gölet yapılması planlanmıştır. Böylece proje alanında yapılması planlanan göletlerin ortalama derinliği 3 m olacak göletlerin su toplama hacmi ise 414.450 m 3 olacaktır. Söz konusu golf sahası içerisinde ve 6548 nolu Rekreasyon alanında kalacak göletler Metruk Tuzlası Sulak Alanı Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde kalmamaktadır. Ancak bu göletlerin tamamı Metruk Tuzlası Tampon Alanı içerisinde kalmaktadır. Proje alanındaki sulama suyu, 8 adet göletten temin edilecektir. 4 Adet Turizm Tesisi (Otel) No Proje tipi Parsel Oda Kapasitesi 1 TURİZM TESİSİ 6524 2 TURİZM TESİSİ 6550 Golf oteli, 5 yıldızlı 230 oda kapasiteli Spa Otel, 5 yıldızlı 505 oda kapasiteli Toplam Alan (m2) Emsal İnşaat Alanı (m2) 21.437 1 21.437 52.982 0,75 39.763 3 TURİZM TESİSİ 6502 Apart Oteli, 5 yıldızlı 255 oda kapasiteli 58.614 0,75 43.961 4 TURİZM TESİSİ 6531 Grand Otel, 5 yıldızlı 510 oda kapasiteli 13.700 1 13.700 TOPLAM: 1.500 oda 146.733 118.834 16
Projede maksimum 1.500 oda kapasitesine sahip 4 otel olması planlanmaktadır. Bu otellerin gerek hizmet vereceği müşteri kitlesi gerekse fonksiyon ve tema olarak birbirinden farklı ancak birbirini tamamlayıcı nitelikte olması planlanmaktadır. Bu 4 Otel; - Golf Otel, - Grand Otel, - Spa Otel, - Apart Otel, Golf Otel; Toplam inşaat alanı; 21.437 m 2, oda sayısı; 230, ortalama oda m 2 'si; 48'dir. Golf Otel'in uzun dönemli müşteri kitlesinin özellikle Avrupalı golfçülerden oluşması hedeflenmektedir. 'Akdeniz- İspanyol' mimarisi planlanmaktadır. Bu mimarinin en önemli özelliği, büyük kemerler altında, manzaraya açık büyük gölgeli alanların oluşturduğu teraslar ve iklime uygun yapı tarzıdır.tasarım esnasında standart odaların net alanları hariç geniş balkon, ve teraslara sahip olması, özellikle iyi sezonlarda dış ve iç mekanın birlikte yaşanır kılınması planlanmaktadır.golf Oteli'nin içerisinde lobi, oturma odaları, business center ve spa'nın yer alması planlanmaktadır. Spa Otel; Toplam inşaat alanı; 52.982 m 2, oda sayısı; 505, ortalama oda m 2 'si; 45'dir. Sahil ve Konferans Oteli olarak kullanılacak ve projenin kapasite olarak en büyük oteli olması planlanan bu tesiste 'Klasik New England' tarzı planlanmaktadır. Yazın tatil müşterilerini, ilkbahar, sonbahar ve kış dönemlerinde ise Kongre ve Konferans Merkezi ile değişik büyüklüklerde ki yerli ve yabancı toplantı ve kongrelere ev sahipliği yapacağı öngörülmektedir. Tasarım esnasında standart odaların net alanları hariç geniş balkon ve teraslara sahip olması, özellikle iyi sezonlarda dış ve iç mekanın birlikte yaşanır kılınması planlanmaktadır. Grand Otel'in içerisinde lobi, oturma odaları, çocuk kulübü, konferans merkezi ve spa'nın yer alması planlanmaktadır. Apart Otel; Toplam inşaat alanı; 58.614 m 2, oda sayısı; 255, ortalama oda m 2 'si; 44 ile 66 m 2 'dir. Oda sayısının maksimum değerde olması amacıyla 44 m 2 'lik alan göz önünde bulundurularak hesap yapılmıştır. Çiftlik evlerinden (Farm House) oluşan kümeler yaratılması planlanmaktadır. Tüm yıl boyunca paket programlarla medikal bakımlar dışında kalan tüm sağlık ve güzellik bakımlarını kapsaması planlanan Spa Otel'in Avrupa başta olmak üzere, tüm dünyada spa paketleri pazarlayan butik acenteler tarafından pazarlanması planlanmaktadır. Grand Otel; Toplam inşaat alanı; 13.710 m 2, oda sayısı; 510, ortalama oda m 2 'si; 36 m 2 'dir. Oda sayısının maksimum değerde olması amacıyla 36 m 2 'lik alan göz önünde bulundurularak hesap yapılmıştır. Apart otelin içerisinde lobi, oturma odaları ile spa'nın yer alması planlanmaktadır. 17
6 Adet Ticaret Merkezi No Proje türü Parsel Toplam Alan (m2) Emsal İnşaat alanı (m2) 1 TİCARET 6517 2.450 0,50 1.225 2 TİCARET 6525 10.358 0,75 7.769 3 TİCARET 6530 60.315 0,75 45.237 4 TİCARET 6538 12.745 0,50 6.373 5 TİCARET 6560 20.445 0,50 10.223 6 TİCARET 6561 1.187 0,28 333 TOPLAM 107.500 71.160 Proje alanında 6 adet ticaret merkezi bulunması planlanmaktadır. Ticaret merkezinin inşaat alanı toplam; 71.160 m 2 'dir. Ticaret alanında yer alması planlanan ticari alanlar; - Market, şarküteri, pastane, cafe shop - Önünde mini restoranı olan özellikli bir kasap - Organik meyve ve sebze ağırlıklı bir manav - Şarap ve tabacco shop - Kitap, gazete, CD, DVD, satan kitapçı - Eczane- kozmetik dükkanı - Work- shop'lar ile entegre sanat galerisi - Günlük spor ve golf malzemeleri satan mağaza - Günlük kreş ve oyun odası (çocuk kulübü) - 10-15 yaş arası gençler için buluşma yeri-cafe - Banka şubesi ve atm, kuru temizleme, anahtarcı, terzi, kuaför, çiçekçi, postane, veteriner ve doktor ofisi gibi hizmetlerin bulunduğu bir alan - Hediyelik eşya, küçük ev eşyaları, mefruşat, zücaciye satan dükkanların yer aldığı bir perakende satış alanı 18
21 Adet Rekreasyon Alanı No Proje türü Parsel Toplam Alan (m 2 ) Emsal İnşaat Alanı (m2) 1 Rekreasyon 6444 15.739 0,04 629,56 2 Rekreasyon 6503 7.049 0,04 281,96 3 Rekreasyon 6505 6.058 0,04 242,32 4 Rekreasyon 6506 10.111 0,04 404,44 5 Rekreasyon 6508 5.340 0,04 213,6 6 Rekreasyon 6510 101.883 0,04 4.075,32 7 Rekreasyon 6511 9.851 0,04 394,04 8 Rekreasyon 6514 7.285 0,04 291,4 9 Rekreasyon 6515 40.543 0,04 1.621,72 10 Rekreasyon 6518 9.056 0,04 362,24 11 Rekreasyon 6520 14.053 0,04 562,12 12 Rekreasyon 6534 5.151 0,04 206,04 13 Rekreasyon 6536 9.945 0,04 397,8 14 Rekreasyon 6539 8.078 0,04 323,12 15 Rekreasyon 6541 39.167 0,04 1.566,68 16 Rekreasyon 6545 13.197 0,04 527,88 17 Rekreasyon 6548 59.004 0,04 2.360,16 18 Rekreasyon 6551 17.364 0,04 694,56 19 Rekreasyon 6556 1.693 0,04 67,72 20 Rekreasyon 6557 12.348 0,04 493,92 21 Rekreasyon 6558 13.673 0,04 546,92 TOPLAMLAR 406.588 16.263 Proje alanında 21 adet Rekreasyon alanı bulunmaktadır. Rekreasyon alanlarının toplam inşaat alanı; 16.263 m 2' dir. Park ve Yeşil Alanlar Proje alanında yer alacak park ve yeşil alanlar ise 492.401 m 2 içerisindeki konumları genel vaziyet planı'nda gösterilmiştir(bkz.ek-11). olup, proje alanı Park ve yeşil alanlar için ayrılan kısımların Ekolojik Etkilenme Bölgesinde kalan yerlerde 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'nin" 20. maddesinde belirtilen Ekolojik Etkilenme Bölgesinde uygulama esaslarına göre yapımına izin verilen faaliyetler yer alacaktır. Dolayısıyla bu parsellerde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün izni doğrultusunda günü birlik kullanım amacıyla lokanta, büfe, çay bahçesi, plaj kabini, gezi parkurları, kuş gözlem kuleleri, yürüyüş yolları inşa edilebilir. 19
25 Adet Konut Alanı No Proje türü Parsel Toplam Alanı Kapasite Emsal İnşaat alanı (m 2 ) (konut sayısı) (m 2 ) 1 KONUT 6501 25.834 0,3 7.750,2 2 KONUT 6504 45.902 0,26 11.934,5 3 KONUT 6507 31.194 0,28 8.734,32 4 KONUT 6509 58.757 0,28 16.452 5 KONUT 6512 21.421 0,28 5.997,88 6 KONUT 6513 116.808 0,28 32.706,2 7 KONUT 6516 95.869 0,26 24.925,9 8 KONUT 6519 115.639 0,27 31.222,5 9 KONUT 6521 57.405 0,3 17.221,5 10 KONUT 6523 120.337 0,3 36.101,1 11 KONUT 6526 74.045 0,3 22.213,5 12 KONUT 6527 56.796 0,3 17.038,8 13 KONUT 6533 117.450 3.683 adet konut 0,26 3.0537 14 KONUT 6535 48.856 0,26 12.702,6 15 KONUT 6537 95.934 0,28 26.861,5 16 KONUT 6540 88.495 0,28 24.778,6 17 KONUT 6542 79.247 0,28 22.189,2 18 KONUT 6543 5.409 0,28 15.14,52 19 KONUT 6546 20.281 0,28 56.78,68 20 KONUT 6547 103.018 0,28 28.845 21 KONUT 6549 163.374 0,28 45.744,7 22 KONUT 6552 123.922 0,28 34.698,2 23 KONUT 6553 37.378 0,3 11.213,4 24 KONUT 6554 44.235 0,3 13.270,5 25 KONUT 6559 33.826 0,28 9.471,28 TOPLAM 1.781.432 3.683 499.803 Arazinin eğimli yapısı konutların mümkün olduğunca çoğunun manzaradan faydalanacak şekilde planlanmasını sağlamaktadır. Proje alanında 25 adet konut alanı bulunması planlanmaktadır. Konutların inşaat alanı toplam; 499.803 m 2 'dir. Projede 3.683 adet konutun yer alması da planlanmaktadır. 6 Adet Günübirlik Tesis ve Günübirlik Alanlar No Proje türü Parsel Toplam Alanı Emsal İnşaat alanı (m 2 ) (m 2 ) 1 GÜNÜBİRLİK ALAN 6500 42.215 0,2 8.443 2 GÜNÜBİRLİK ALAN 6529 14.712 0,2 2.942,4 3 GÜNÜBİRLİK ALAN 6530 2.472 0,2 494,4 4 GÜNÜBİRLİK ALAN 6531 8.160 0,2 1.632 5 GÜNÜBİRLİK ALAN 6532 35.751 0,2 7.150,2 6 GÜNÜBİRLİK TESİS ALANI 6531 23.268 - - TOPLAM 126.578 20.662 20
Proje alanında 5 adet günübirlik alan, 1 adet günübirlik tesis alanı yapılması planlanmıştır. Ancak yapılması planlanan günübirlik alanlar ve günübirlik tesis alanı, Ekolojik Etkilenme Alanı içerisinde kaldığından bu alanlarda 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'nin" 20. maddesinde belirtilen Ekolojik Etkilenme Bölgesi'nde uygulama esaslarına göre yapımına izin verilen faaliyetler yer alacaktır. 1 Adet Eğitim Kompleksi No Proje türü Parsel Alanı (m 2 ) Emsal İnşaat alanı (m 2 ) 1 EĞİTİM, SAĞLIK, SOSYO KÜLTÜREL TESİSLER 6555 45.020 0,30 13.506 Proje alanında 1 adet Eğitim, Sağlık, Sosyo/Kültürel Tesis bulunması planlanmaktadır. Eğitim, Sağlık, Sosyo/Kültürel Tesisinin inşaat alanı toplam; 13.506 m 2' dir. Sağlık Hizmetleri: Tek bir alanda uzmanlaşmış kliniklerin hepsi veya birkaçının bu konuda uzman kişilerin fikirleri alınarak proje içerisinde yer alması planlanmaktadır. Örneğin diş, göz, güzellik, iyileştirme (rehabilite) kliniği vb merkezlerin kurulması planlanmaktadır. Sosyal Alanlar: Sosyal alanlarda bulunması planlanan mekânlar; Kütüphane, İlköğretim Okulu, Dinler Merkezi, Poliklinik, Anahtarcı, kuru temizleme, terzi, ayakkabı tamircisi gibi ikincil hizmetlerin yer alacağı bir alan, Banka şubesi ve ATM'lerin olduğu bir alan, Ofis alanı, Sinema / tiyatro binası, bowling salonu, Modern köy kahvesi, Yetişkinler için hobi ve eğitim merkezi, Sporklubü 21
Spor Aktiviteleri: Yapılması planlanan spor aktiviteleri; Golf, Su Sporları (Yelken, Sörf, Dalgıç Okulu, Kürek vb.), Mini Atlı Spor, Okçuluk, Yürüyüş ve Koşu Parkuru, Bisiklet Parkuru, Basketbol Sahası, Squash Club, Voleybol Sahası, Mini Futbol Sahası, Tenis Kortları, Indoor Pool, Fitness & Cardıo, Tırmanma Duvarları. 1.3. Proje için Seçilen Yer ve Kullanılan Teknoloji Alternatiflerinin ve Seçilen Yerin ve Teknolojinin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi Proje için seçilen alan Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde bulunan 3.399.860 m 2 'lik tapulu alanda yer almaktadır. Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Proje alanını, çevresi ve koordinatlarını gösteren, yerbulduru haritası, 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita, uydu görüntüsü ve proje alanı fotoğrafları eklerde sunulmuştur(bkz.ek-1, Ek-2, Ek-3, Ek-4). Yapılması planlanan Turizm Kenti Projesinin alansal olarak büyüklüğü, kapasitesi ve çevresel ilişkileri göz önüne alındığında böyle bir proje için üretilebilecek alternatifler kısıtlıdır. Planlanan projenin büyüklüğü ve yaratacağı ekonomik ve sosyal etkisi itibariyle etrafındaki projelere örnek olması beklenmektedir. Ayrıca proje sahasının diğer yörelere göre daha peneplen olması gibi önemli bir ayrıcalık özelliği de mevcuttur. Proje alanının lagün yanında olması da ayrı bir özellik katmaktadır. Bu nitelikteki yer sayısı Türkiye'de hem ekolojik açıdan, hem de kıyı tipolojisi bakımından azdır. Bu özelliklerinden dolayı proje, ülkemizin tanıtımda çok önemli bir örnek olacaktır. Proje alanının bir 'lagün' girişinde 'Cindye arkeolojik sit' alanına sahip olması ve bu alanın karşı yakasında 'Bargylia arkeolojik sit' alanının bulunması da Türkiye'de az bulunan bir özelliktir. Türkiye'de arkeolojik sit ilişkisi olan yerleşim alanı sayısı çok olmasına karşın yukarıdan ve karşıdan algılanabilecek bir sit grubu olması ve bu alanın 'lagün' ile bütünleşmesi çok önemli bir özelliktir. 22
Turizm açısından diğer önemli bir faktör de yörenin iklimsel özellikleridir. Bu açıdan Muğla ili Ege Denizi kıyısında Türkiye'nin güneybatısında yer almaktadır. Şehir önemli bir turizm cenneti olup; plajları, Antik Roma ve Yunan Harabeleri, ve 7-8 ay boyunca hüküm süren güzel iklimi ile tanınmaktadır. Proje alanının imar planlarının olması, ulaşım avantajları, tapulu ve özel mülkiyette bulunması önemli bir tercih nedenidir. Bu kadar önemli ve ayrıcalıklı özellikleri bir arada taşıyan çevrede başka bir alan bulunmaktadır. Bu açıdan seçilen proje alanı çok büyük avantajları bünyesinde doğal olarak taşımaktadır. Başka bir alanda aynı şartlar altında yatırım yapmak işletmenin devamlılığı yönünden herhangi bir avantaj sağlamayacağı gibi ekonomik yönden ve işletmenin devamlılığı açısından da dezavantajları beraberinde getirecektir. Söz konusu proje turizm amaçlı yapılması planlanan bir proje olduğu için herhangi bir üretim teknolojisinin kullanımı söz konusu değildir. Proje kapsamında kullanılacak teknoloji alternatifleri incelendiğinde, ahşap ve/veya çelik yapılaşma teknolojisi gerek maliyet gerekse kullanım açısından önerilmemektedir. Ahşabın yarı ciddi tatil / sayfiye evi imajının tüm yıl yaşaması hedeflenen bu projede yetersiz kalacağı düşünülmektedir. Yapılaşmada bu nedenle betonarmenin tercih edilmesi, binaların dış cephesinde ise, taş, yalı baskısı ve doğal renklerde boya önerilmektedir. Projenin yapımı ve işletme aşamasında en son teknoloji kullanılarak dünya standartlarına uygun ve çevreye uyumlu mimari yapılar yapılacağından başka teknoloji alternatifleri kullanılması söz konusu değildir. 1.4. Projeye İlişkin Fayda-Maliyet Analizi Projenin yatırımları 5 ana başlık altında toplanmıştır; 1- Tasarım mühendislik ve ön çalışmalar 2- Altyapı Yatırımları 3- İnşaat Yatırımları 4- Proje Bedeli 5- Arazi Bedeli 23
Tablo 8: Tüm Proje Yatırımının Özeti YATIRIM KALEMİ TOPLAM TUTAR (USD) Tasarım Mühendislik ve Ön Çalışmalar 25.028.000 M 2 FİYAT BAZI Altyapı Yatırımları 84.435.000 İnşaat Yatırımları Konutlar 314.317.000 529 Otel İnşaat Toplam 73.453.000 820 Golf Kulübü 4.027.000 640 Alışveriş Merkezi 15.458.000 Diğer 62.610.000 Proje Yönetimi 15.036.000 Arazi Bedeli 332.305.000 Toplam Yatırım 926.669.000 Tüm maliyetler için dünya çapında benzeri projelerin ortalama maliyetleri ile Türkiye'de geçerli inşaat bedelleri esas alınmış olup, kullanılan para birimi Amerikan Dolarıdır. Özellikle tasarım mühendislik ve ön çalışmalar ile altyapı yatırımlarının tüm proje için bir bütün olarak yapılacağı ve yatırım süresi olarak da bu kalemlerin toplam 5 sene içerisinde tamamlanacağı öngörülmektedir. Arazi maliyeti olarak yatırımcıdan alınan bilgiler esas alınmış ve buna göre 100.000.000 USD'lik nakit ödeme ve toplam gelirlerin %19'u baz olarak hesaplamalarda kullanılmıştır. Projenin toplam arazi payına düşen bedeller dahil (100.000.000 USD nakit ve tüm brüt gelirlerden %19 pay olarak baz alınmıştır) 926.669.000 USD'ye mal olacağı ve konut ünitelerin satışından toplam 1.194.615.000 USD brüt, pazarlama ve satış masrafları çıktıktan sonra 1.114.482.000 USD net gelir elde edileceği öngörülmektedir. (2008 Yılı 1 $ = 1,1566 TL) Projenin içerisinde yer alacak oteller, alışveriş merkezleri ve golf kulübünden de 2018 yılından itibaren (5. proje yılı, 3. full operasyon yılı) yıllık 12.976.000 USD işletme kârı (vergi öncesi) elde edileceği öngörülmektedir. Projenin yatırımının öz kaynak ile yapılacağı ve geri dönüş süresinin inşaatın başlamasından sonra 7. sene itibariyle olacağı ve sermaye ihtiyacının arazi bedeli dahil 170.648.000 USD olacağı öngörülmektedir. Projenin toplam IRR 3 'ı % 26 olarak öngörülmüştür. 3 IRR: İç Verimlilik Oranlı 24
Tablo 9: Proje Genelinde Gelirlerin 10 Yıllık Özeti GELİRLER USD Konut Satışlarından Elde Edilen Brüt 1.194.615.000 Gelir Satış ve Pazarlama Giderleri 80.133.000 Net Satış Giderleri 1.114.482.000 Oteller 3. Yıl Golf Otel 3.567.000 Grand Otel 5.991.000 Apart Otel 4.990.000 Ticari Alanlar 2015 Yılı Kar (2. Operasyon 3.440.000 Yılı) Tablo 10: Proje Genelinin IRR Özeti USD Toplam Yatırım Tutarı (Arazi Hariç) 594.364.000 Toplam Sermaye İhtiyacı (Arazi Dahil) 170.648.000 Max. Nakit İhtiyacı (1. Yıl - Arazi için ödenen 126.525.000 100.000 dahil) Yatırımın Geri Dönme Süresi 7 Yıl Terminal Değer (satılmayan tüm varlıklar için) 218.142.000 IRR Oranı %26 1.5. Projenin Fiziksel ve Teknik Özellikleri 1.5.1. Kullanılacak Malzemenin Özellikleri, Miktarı, Nereden Temin Edileceği, Gerekli Çizimler (detay görünüşler, kesitler vb.) Proje kapsamında yapılacak binalarda yapı, betonarme karkas sistem, büyük çatı açıklıkları çelik konstrüksiyon olacaktır. Duvarlar izolasyonlu tuğladan yapılacak, böylece kullanılacak bu malzeme ile aynı zamanda ısı ve ses izolasyonlarına pozitif değerler kazandırılacaktır. İzolasyonlu tuğlanın yangına karşı dayanıklılığı da ayrı bir tercih nedenidir. Söz konusu malzeme satın alma yolu ile temin edilecektir. Projesine göre kiremit yada teras çatı uygulaması yapılarak mimari proje ve detaylarında belirtilen teknolojik çözümlerle birlikte ısı ve su izolasyonları tatbik edilecektir. Birçok binanın çatılarında toprak dolgular kullanılarak bina çatılarının peyzaj unsuru olarak bitkilendirilip yeşillendirilmesi, böylece bina çatılarının farklı algılanması hedeflenmiştir. Dış duvarlarda kaplama malzemesi olarak mimari projesine göre suni/tabi taş kaplama, ahşap kaplamalar ve yer yer sıva akrilik esaslı boya tatbik edilecektir. Dışa bakan giriş ve diğer servis kapıları ile pencerelerde mimari projesine göre alüminyum, pvc ya da ahşap doğrama yapılacak, doğramalarda ısı cam kullanılarak gerekli ısı ve ses izolasyonu sağlanacaktır. Servis alanları, müşterek kullanılan wc ve lavabolar ile diğer ıslak hacimlerde taban döşemeleri doğal taş ya da kaymaz seramikten oluşacak, tesisatı gizlemede çeşitli mimari çözümlerle birlikte asma tavan da kullanılarak dekoratif görüntü verilecektir. 25
Tesisat ve mekanik hacimlerinde tabanlar mimari projesine göre seramik ya da doğal taş döşeme kaplaması, duvarlarda ve tavanlarda akrilik esaslı boya tatbik edilecektir. Odalarda ve genel mekanlarda müşterek kullanılan wc ve lavabolarda uluslararası standartta yeni tasarım vitrifiye ve armatürler ile diğer her türlü teknolojik gereksinimler (ayna, sabunluk, etajer, askılık, saç ve el kurutma gibi) kullanılarak tam hijyenik ortam sağlanacaktır. Uluslararası standart ve normlara uygun olarak yangın ikaz sistemi ile yangından korunma tedbirleri düşünülmüş olup aynı anlayışa uygun olarak yangın kaçışları ve tahliye kapıları olacaktır. Giriş holü, resepsiyon, ana lobi, asansör holleri taban döşemeleri mimari projesine göre doğal taş kaplama yapılacak diğer ortak kullanım alanları ise dekorasyon projelerinde belirtilen malzemeler kullanılarak tamamlanacaktır. Kapılar dekorasyon projelerinde aksi belirtilmediği sürece ahşap pres kapı olacaktır. Odalarda ve diğer genel mekanlarda, yaz aylarında soğutma "fan-coil" sistemi ile sağlanacaktır. Isıtma sıcak suyu, yapının bütününde projesine uygun olarak yerleştirilmiş termo-statik kontrollü fan-coil elemanlarında serbest ve müstakilen sirkülasyon yapılabilecektir. Sıcak yaz günlerinde kapalı hacimlerde soğutma sistemi gruplarından elde edilecek sirkülasyon sağlanacaktır. Ana girişte ve sık kullanılan diğer giriş kapılarında hava perdeleri bulunacak, fan-coil cihazları dekorasyona uygun olarak gerekli mahallerde gizli (tavanda ve/veya duvarda) yer alacaktır. İklimlendirme ve havalandırma kontrolü, ana mekanik kontrol merkezinden yapılacaktır. Odalarda, restaurant, konferans ve toplantı salonları ile diğer kapalı mahallerde teneffüs ihtiyacı kadar temiz hava verilecek, kirli hava exhaust fanları ile emilecektir. Tesiste inşaat ve işletme aşamasında kullanılacak kullanma suyu Deniz Suyu Reverse Osmosis Tesisi ile deniz suyunun arıtılması yoluyla ve göletlerden sağlanacaktır. Herhangi bir elektrik kesintisi olması halinde sistemin çalışabilmesi için jeneratörler devreye girecektir. Golf sahasındaki çim ve ağaçların sulanması için gerekli su göletlere deşarj edilen atık su arıtma tesisinden çıkan sularla karşılanacaktır. Sahadaki bitki ve ağaç topluluklarının sulanması, mevsimsel sıcaklık değişimlerine, yağış miktarına bağlı olarak değişimler gösterecektir. Atık sular inşaat aşamasında Milas Belediyesi tarafından alınacak olup, işletme aşamasında faaliyet sahibi tarafından yaptırılacak olan atık su arıtma tesisinde arıtılarak bertaraf edilecektir. Ayrıca, atık su arıtma tesisinden çıkan sular göletler deşarj edildikten sonra peyzaj öğesi olarak kullanılan alanların ve golf sahalarının sulanmasında kullanılacaktır. 26
Turizm konaklama tesislerinde ve konutlarda servis ve yük asansörleri bulunacaktır. Elektrik sistemi ve donanımı "TEDAŞ" sistemlerine ve standartlarına uygun olarak, sistemde %10'luk rezerv güç kullanılmaktadır. Alçak gerilim kablolarının kablo taşıyıcı galvaniz tavalarla dağıtımı sağlanmakta olup her türlü revizyon ve ilaveye uygun tarzda döşenecektir. Emniyet çıkışları beslenmesi ayrı ve tam otomatik ayrı olarak tesis edilecek, olası enerji kesilmelerinde çalışabilmesi için akü grupları ile beslenmesi yapılacaktır. Emniyet çıkışlarının yanı sıra diğer genel mahallerde de olası enerji kesintilerinde gerekli müdahaleler ve sistemin yedek güç kaynakları ile beslenmesi otomasyon sistemine bağlı olarak çalışacaktır. Havalandırma, iklimlendirme (ısıtma-soğutma), sıhhi ve mekanik tesisat, yangın alarmı ve güvenlik sistemleri otomatik kontrol merkezinde dijital kontrol sistemine bağlı olarak monitörden sürekli takip edilerek kontrol altında tutulacak, arıza ikazında derhal müdahale edilerek ilgili görevlilere ulaşılacak ve gereken yapılacaktır. Otomatik kontrol merkezinde yukarıdaki fonksiyonların yanı sıra fan-coil cihazlarının ısı kontrolleri yapılacak, yangın durumunda havalandırma sistemi devre dışı kalacak, duman exhaust fanlar ile su pompaları derhal devreye girecektir. Isı değerleri, sistemdeki basınç miktarı, akış debileri gibi sensörlerden ve sayaçlardan gelen gerekli datalar monitör merkezindeki bilgisayarla sürekli kaydedileceğin Ayrıca sistemde olabilecek arızalar da kayda girecektir. Müstakil çalışması planlanan sistemler ayrı bir monitörden takip edilecek ve bağlı alt panodan beslenecektir. Tesiste yeterli sayıda dış hat, her odadan santral üzerinden dış görüşmelere ulaşabilen tam otomatik dijital telefon santralı bulunacaktır. Yangın Alarmı, Acil Durum ve Korunma Sistemi Yangın basınç fanları, duman exhaust (emici) fanları, yangın pompaları, duman damperleri, asansörler, yangın ikaz sistemleri ve bütün yangın tahliye kapıları olası bir yangın ve acil durumda otomatik olarak çalışacaktır. Havalandırma, ısıtma ve soğutma sistemi ile hava exhaust fanları, sisteme yangın ikazı ulaştığı anda derhal devre dışı kalacaktır. Duman exhaust fanları yangına dayanıklı müstakil mahallerde bulunacaktır. Yangın ikaz ve korunma sistemi uluslararası standartlarda dizayn edilerek donatılacaktır. Her katta yangın hidrantları bulunacaktır. Yangın hortumları dahili yangın söndürme merkezinden gelecek basınçlı su ile müstakilen beslenecektir. Yangın suyu basıncı projesinde öngörülen parametrelerde olacaktır. Gerekli basınç yangın pompaları ile sağlanacaktır. 27
Güvenlik Sistemi Kapalı devre kamera kontrol sistemi, kodlu kart sistemi güvenliğin esasını oluşturmaktadır. Güvenlik kontrol merkezine yerleştirilecek monitörler tesisin gerekli yerlerine yerleştirilmiş kameralardan gelen görüntüler güvenlik görevlilerince takip edilecek ve her türlü görüntüler kaydedilecektir. Güvenlik kontrolü yapılacak kısımlar; Ana giriş kapısı ve diğer girişler, Resepsiyon ve etrafı, Genel kullanım mahalleri, Servis mahalleri, Tesisat merkezleri, Tesisat merkezi, teknik hacimler, yangın tahliye kapıları ve sensörlü kayar kapılar manyetik kilit donanımlı olacaktır. Proje kapsamında kullanılacak malzemeler kullanıma hazır olarak üretici firmalardan satın alma yöntemiyle karşılanacaktır. Söz konusu proje ile ilgili gerekli çizimler (detay görünüşler, kesitler, v.b.) projenin tasarım aşamasında yapılacak olup, hazırlanan ÇED raporunda yer verilmemiştir. 1.5.2. İnşaat Aşamasının Etapları Yapılması planlanan Turizm Kenti Projesi, satışların, doluluk oranlarının ve getirişinin en yüksek düzeyde olması amacıyla 'otel ve konut' projesi olarak değil, kendi başına yaşayan bir 'kasaba' projesi olarak ele alınmış ve 5 faz, 6 etap kapsamında tanımlanmıştır. Tüm proje ile ilgili fazlar ve etaplar aşağıda özet bir şekilde belirtilmiştir: 1. Faz (Golf); birinci faz olarak planlanmış bu bölge, içerisinde oteli, konutları ve alışveriş alanlarını bulunduran kendi başına yaşayabilecek bir bölüm olarak düşünülmüştür. Bu bölgenin ana atraksiyon noktası golf sahasıdır. Bu golf sahası hem tüm Milas turizm kenti projesinin hem de geniş anlamda Bodrum ve Milas bölgesinin kullanımına açık olarak planlanmıştır. 1. fazın içinde yer alan otel ve konutlar dışında, dışarıdan gelenlere hizmet vermek için bir golf kulübünün tasarlanması da önerilmektedir. 2. Faz (Sahil); ikinci faz arkeolojik alan içerisinde yer alan bölgedir. Birinci fazda olduğu gibi içerisinde otel, konutlar ve alışveriş alanları bulunduran kendi başına da yaşayabilecek bir bölüm olarak düşünülmüştür. Bu bölgenin ana atraksiyonu plajıdır. Bu plaj tüm projenin denizle bağlantı noktasıdır. Bunun dışında bir sahil ve konferans oteli olacak Grand Otel ve tüm kasabanın yönetim ve ana alışveriş merkezi olacak kasaba meydanı ve sosyal merkezin de bu fazda yer alması önerilmektedir. Yeşil alan olarak belirlenen kısımda denizden beslenen bir gölet oluşturularak burasının yüzme ve su sporları amaçlı kullanılması önerilmektedir. Bu sayede göl manzaraları satılabilir konut birimleri de yaratılabilecektir. 28
3. Faz (Spa); sağlık ve güzellik merkezi olarak da hizmet verecek SPA'nın da içerisinde yer aldığı SPA Oteli'nde çiftlik evlerinden oluşan kümeler yaratılması önerilmektedir. Bu fazda imar izni olarak verilmiş olan turizm alanlarının hepsinin kullanılması önerilmemekte bu iznin turizm apart olarak satılabilir konut envanterine katılması tavsiye edilmektedir. 4. ve 5. Faz (Seaside Valley); bu fazların zaman içinde diğer fazlara gelen talepler ve genel trendler doğrultusunda revize edilmesi önerilmektedir. Bu fazda otel için ayrılan alanların apart / otel olarak değerlendirilmesi önerilmektedir. Bu fazlarda oluşacak talep doğrultusunda içerisinde huzurevi, bakımevi ve sağlık tesisleri de barındıran daha çok küçük iki odalı daireler ve yine küçük bahçeli villalardan oluşacak bir emekliler köyü de oluşturulması öngörülmektedir. Proje kapsamında inşaat aşaması her faz için 4 etapta gerçekleştirilecektir: Arazi Hazırlığı Projede inşaat alanı toplamı 743.027 m 2 'dir. Toplam 743.027 m 2 'lik alanda ortalama 1 m derinliğinde kazı yapılacak olup, bu işlemler sırasında 743.027 m 2 x 1 m = 743.027 m 3 hafriyat oluşacaktır. Buda 1.337.448,6 ton hafriyat toprağına eşittir. (Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Şevket ATEŞ Yrd. Doç. Dr. Süleyman ADANUR Toprak Sertlikleri, Sert Toprak: Kazmanın yassı ve ara sıra sivri ucu ile kazılan toprak, kumlu kil, gevşek kil, killi kum, çakıllı, kürekle atılabilen taşlı toprak ve benzeri zeminlerdir. Yoğunluğu 1,8 t/m 3 tür.) Hafriyat işlemleri her faz için yaklaşık 1 yıl olup, toplam 5 yıl sürmesi planlanmaktadır. İş makinesi olarak bekoloder ve kamyon kullanılacaktır. Projenin inşaat aşamasında çıkması muhtemel hafriyat toprağı, atık veya herhangi bir malzeme (beton, taş vb.) orman alanlarına, tarım alanlarına, göllere, denizlere ve akarsulara dökülmeyecektir. Oluşacak hafriyat atıkları proje alanında geçici depolanarak ünitelerin inşasında, peyzaj öğesi olarak, golf sahasının düzenlenmesinde ve göletlerin yapımında kullanılacaktır. Temel hazırlıkları Proje kapsamında arazi hazırlığı aşaması tamamlandıktan sonra oteller, golf klubü, konut birimleri ve sosyal-kültürel tesislerin inşaatı için zeminin taşıma kapasitesi göz önüne alınarak, radye temel yapılacaktır. (Yapı yükü ve zemin taşıma gücü, yani zemin emniyet gerilmesi hesaplanarak, yapının zemin tarafından güvenlikle taşınması gerekmektedir.) İnşaat aşaması Temel yapıldıktan sonra söz konusu projede yapılması planlanan yapıların inşaatına başlanacaktır. Yapı, betonarme karkas sistemde olacaktır. Dış ve iç duvarlar, izolasyonlu tuğla malzemesi kullanılarak yapılacak, kullanılacak bu malzeme ile aynı zamanda ısı ve ses izolasyonlarına pozitif değerler kazandırılacaktır. 29
Büyük çatı açıklıkları çelik konstrüksiyon olacaktır. Dış duvarlarda kaplama malzemesi olarak mimari projesine göre suni/tabi taş kaplama, ahşap kaplamalar ve yer yer sıva akrilik esaslı boya tatbik edilecektir. Dışa bakan giriş ve diğer servis kapıları ile pencerelerde mimari projesine göre alüminyum, pvc ya da ahşap doğrama yapılacak, doğramalarda ısı cam kullanılarak gerekli ısı ve ses izolasyonu sağlanacaktır. Dekorasyon İşlemleri Projede inşaat işlemleri tamamlandıktan sonra bina içi dekorasyon işlemleri başlayacaktır. Servis alanları, müşterek kullanılan wc ve lavabolar ile diğer ıslak hacimlerde taban döşemeleri kaymaz doğal taş ya da seramikten oluşacak, tesisatı gizlemede çeşitli mimari çözümlerle birlikte asma tavan da kullanılarak dekoratif görüntü verilecektir. Odalarda ve genel mekanlarda müşterek kullanılan wc ve lavabolarda uluslararası standartta yeni tasarım vitrifiye ve armatürler ile diğer her türlü teknolojik gereksinimler (ayna, sabunluk, etajer, askılık, saç ve el kurutma gibi) kullanılarak tam hijyenik ortam sağlanacaktır. Tesisat ve mekanik hacimlerinde tabanlar mimari projesine göre seramik ya da doğal taş döşeme kaplaması, duvarlarda ve tavanlarda akrilik esaslı boya tatbik edilecektir. Uluslararası standart ve normlara uygun olarak yangın ikaz sistemi ile yangından korunma tedbirleri düşünülmüş olup aynı anlayışa uygun olarak yangın çıkışlar ve tahliye kapıları olacaktır. Giriş holü, resepsiyon, ana lobi, asansör holleri taban döşemeleri mimari projesine göre doğal taş kaplama yapılacak diğer ortak kullanım alanları ise dekorasyon projelerinde belirtilen malzemeler kullanılarak tamamlanacaktır. Kapılar dekorasyon projelerinde aksi belirtilmediği sürece ahşap pres kapı olacaktır. Ayrıca bu aşamada tesis bünyesinde yer alan havuzlar, spor alanları vb. yapıların yapımı ve faal hale geçecek şekilde düzenlemesi yapılacaktır. Ayrıca bu aşamada golf sahasının zemini düzenlenerek standartlara uygun hale getirilecek ve sahanın çimlendirilmesi yapılacaktır. Golf sahasının çimlendirilmesinde kullanılacak çim türü Paspalum çimidir. Bu çim çevresel streslere karşı tolerans göstermektedir. Tuzluluk stresine karşı aşırı dirençlidir. 30
Bazı türlerin deniz suyu ile sulanacak kadar toleranslı olduğu bilinmektedir. (34400 ppm, E.C. 54 ds/m, SAR 57.4 meq/l, Na 10556 ppm, Cl 18980, ppm, Mg 1304 ppm, Ca 420 ppm, K 390 ppm) ph aralığı 3.2-10.2'dir, kuraklığa dayanımı en iyi olan Centipedegrass (Eremochloa ophiourides MJ ile eşit düzeydedir, gölge performansı, düşük ışıkta hayatta kalabilme yeteneği en iyi Bermuda (Cynodon dactylon L.C. Rich.) türlerinden daha yüksektir. Paspalum uzun vadeli bakım programlarında minimal gübre ve ilaç ihtiyacı duymaktadır. Kritik besin maddesi düzeylerine iyi adapte olmakta ve arıtma suları ile sulanabilmektedir. Bu çim aynı zamanda çevre temizlemede (Bioremedation, metallerin ve organik kimyasalların topraktan temizlenmesi) kullanılabilmektedir. Paspalum çim türü geliştirilmiş variyetler, kısa biçime ve hastalıklara dayanıklı olması nedeniyle golf sahaları için tercih edilebilir. Paspalum çimi bölgenin mevsimsel özelliklerine, toprağın su tutma kapasitesine uygun olarak özenle seçilmiştir. Bu çim türü piyasadan elde edilecek ve aşağıdaki işlemler yapılarak alana ekilecektir. Toprak 15-20 cm derinlikte bellenecek ve çapalanacaktır. Kabartılan toprak gereken ilaveler yapılarak kutlanacaktır. Ekimden önce toprak 5-6 gün sulanarak yabancı otların çıkması sağlanacaktır. Çıkan otlar fiziksel yöntemlerle temizlenecektir. Toprak ph değeri ölçülecek, eğer toprak asidik (ph 6) özellikte ise dolomit ilavesi, alkaline ise (ph 7) organik ilavesi yapılarak ph dengelenecektir. Tohum yatağı bir silindir yardımı ile düzeltilerek kotlanacaktır. Uygun orandaki (60-80 gr/m 2 ) tohum alana serilecektir. Tohumun atılmasında önce dikine sonra da enine uygulama yapılarak homojen bir dağılım sağlanacaktır. Bu aşamada başlangıç gübresi olarak organik gübreler kullanılacaktır. Tohum yatağını 0,5-1 cm kalınlığında kapak toprağı ile kapatılıp silindirlenecektir. Tohumlar çimlenene kadar toprak nemli tutulacak, çimlenme tamamlandıktan sonra sulama sayısı azaltılıp sulama süresinin arttırılması gerekir. Çim kökleri düzenli bir sulama ile büyür derinlere gider ve bu da sağlıklı bir çim ortaya çıkarır. Çimlendirme işleminden sonra delikler açılara golf sahasının hazırlanması tamamlanacaktır. 1.6. Projeye İlişkin Politik, Yasal ve İdari Çerçeve İzinler) 1.6.1. Projeye İlişkin İzin Prosedürü (ÇED Sürecinden Sonra Alınacak Projenin ÇED süreci tamamlandıktan sonra, takip edilecek izin prosedürü aşağıdaki gibidir: -Proje alanına ait Uygulama Projeleri ile Planların ilgili kurumlardan nihai onaylarının alınması, -Milas Belediye Başkanlığı'ndan inşaat ruhsatının alınması, -İnşaat işlemlerine başlanması (arazi, temel, peyzaj, v.b.) -Milas Belediye Başkanlığı'ndan yapı ruhsatlarının alınması, -Nihai inşaat çalışmalarına başlanması 31
-Tefrişat ve dekorasyon işlemlerinin tamamlanması -Tesisin yerleşme planlarının hazırlanarak Kültür ve Turizm Bakanlığına sunulmasından sonra Turizm Yatırım ve İşletmeleri Nitelikleri Yönetmeliği" hükümlerine göre proje hazırlanarak Kültür ve Turizm Bakanlığı'na sunulacaktır. -Bu projelerin Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca onaylanmasını takiben 2634 Sayılı "Turizmi Teşvik Kanunu" ve "Turizm Tesisleri Yönetmeliği'ne" uygun olarak kurumdan "Turizm İşletme Belgesi" alınacaktır. -Yetkili firma, gerekli işlemlerin tamamlamasının ardından tesisin inşaat ruhsatı ile yatırım zamanlama tablosu çerçevesinde inşaatı tamamlayıp yatırıma başlayacaktır. -Proje kapsamında inşaat dönemi öncesinde uygulama imar planına esas ayrıntılı Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporu hazırlanarak yetkili kurum ve birimlere onaylatılacaktır. Hazırlanacak ayrıntılı Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporunun sonucuna göre deprem riski de göz önüne alınarak inşaat çalışmaları yapılacaktır. -İnşaat ve işletme aşamasında 29.04.2009 Tarih ve 27214 Sayılı (16.08.2011 Tarihli ve 28027 Sayı ile değişiklik) Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik gereğince gerekli tüm çevre izin ve lisansları alınacaktır. 1.6.2. Proje İle İlgili Olarak Bu Aşamaya Kadar Gerçekleştirilmiş Olan İş ve İşlemlerin Kısaca Açıklanması, Zamanlama Tablosu Proje kapsamında gerçekleştirilmiş işlemler: - 20.06.1989 tarihinde proje parsellerini oluşturan 3078, 3079, 3080, 3081, 3082, 3083, 3084, 3085, 3086, 3087, 3088, 3089, 3090, 3091 ve 3092 nolu parseller Net Holding tarafından satın alınmıştır. - Ağustos 1991 tarihinde "Turizm Kenti" konsepti hazırlanmış olup, Eylül 1991 tarihinde bu konu ile ilgili Milas Belediyesi'ne 1/25.000 ölçekli planlarda değişiklik talebinde bulunulmuştur. Söz konusu 1/25.000 ölçekli plan değişikliği Turizm Bakanlığı tarafından onaylanmıştır. - 04.07.1989 tarihinde onaylanan 1/25.000 Ölçekli Yenihisar - Güllük - Akbük Çevre Düzeni Planında 09.03.1994 tarih ve 4488 Sayılı kararla değişiklik yapılmış olup, Mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından onaylanmıştır. - 31.08.1994 tarih ve 192 sayı ile 1/5.000 Ölçekli Milas Nazım İmar Planı Milas Belediyesi tarafından onaylanmıştır. - Haziran 1996 tarihinde Kıyı Kenar Çizgisi araziye aplike edilmiştir. - 30.10.1996 tarih ve 168 sayı ile Milas Belediyesi tarafından 1/5.000 Ölçekli Net- Milas Karayolu Ulaşım Ağı Nazım İmar Planı onaylanmıştır. 32
- 29.08.1997 tarih ve 154 sayı ile 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. - 02.06.2007 tarihinde NET Holding - Akdeniz İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. arasında "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Hasılat Paylaşımı Esasına Göre İnşaat Sözleşmesi" başlıklı çerçeve antlaşması imzalanmıştır. - 20.04.2007 tarihinde 18.madde uygulaması yapılacak parseller hakkında Milas Belediye Meclisi'nde askıda bulunan karar askıdan inmiştir. - 10.05.2007 tarihinde 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planına uygun olarak Kamu Terkleri yapılmış olup yeni yapı adaları düzeni kesinleşmiştir. - 21.06.2007 tarihinde 18. madde imar uygulaması ile kesinleşen yeni yapı adalarının tapu işlemleri tamamlanmıştır. - 17.07.2007 tarihinde 1/100.000 Ölçekli Aydın - Muğla - Denizli illerini kapsayan Çevre Düzeni Planı Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından onaylanmıştır. - 17.08.2007 tarihinde Milas Belediye Fen İşleri Müdürlüğü'nün tarafımıza gönderdiği yazıda "Dörttepe Köyü 6522 parselde Golf Saha yapımı için İmar Planına (İmar Plan Notlarına) ve ekli vaziyet planına uygun olarak hafriyat yapılmasında sakınca yoktur" ifadesi ile tarafımıza "golf saha yapımı için toprak hafriyat izni" verilmiştir. - 10.12.2007 ÇED için, Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı, ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü Altyapı Yatırımları ÇED Dairesi Başkanlığı, Turizm ve Konut Yatırımları Şube Müdürlüğü'ne ÇED sürecinin başlaması için "Turizm Kenti Projesi" başlıklı dilekçe ve Proje Tanıtım Dosyası ile başvuru yapılmıştır. - 26.12.2007 Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı, ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü 13820 sayılı yazısı ile ÇED başvurusu için yaptığımız dilekçeye cevaben "ÇED Sürecinin Başlatıldığını" haber veren yazı tarafımıza bildirilmiştir. - 17.01.2008 Turizm Kenti Projesi "Halkın Katılımı Toplantısı" ÇED Raporu için SeraNet ağırlama salonunda gerçekleştirilmiştir. - 23.01.2008 ÇED Raporu için Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı bünyesinde "ÇED Kapsam ve Özel Format Belirleme Toplantısı yapılmıştır. - 13.05.2008 tarihinde İnceleme Değerlendirme Komisyonu 1.Toplantısı yapılmış olup; bu toplantıda proje alanının bir kısmının "Metruk Tuzlası Sulak Alanı Ekolojik Etkilenme Bölgesi" ve Metruk Tuzlası Sulak Alan Tampon Bölgesi sınırları içerisinde bulunması nedeniyle ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izni alınmadan hiçbir suretle projeye başlanamayacağından ÇED Sürecinin durdurulmasına komisyon tarafından 13.05.2008 tarihinde karar verilmiştir. 33
- Ancak Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 27.05.2008 Tarih ve 4159 Sayılı yazısı ile projenin yapılması uygun görülmüş ve söz konusu görüşün Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunulması ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 29.01.2013 Tarih ve 1676 Sayılı yazısı ile gerekli güncellemeler yapılarak ÇED Raporu hazırlamıştır(bkz. Ek-18, Ek-19). Tablo 11.Zamanla Tablosu 2 Yapılacak 0 İşler/Dönemler 0 7 2 0 0 8 2 0 0 9 2 0 1 0 2 0 1 1 2 0 1 2 2 0 1 3 2 0 1 4 2 0 1 5 2 0 1 6 2 0 1 7 2 0 1 8 2 0 1 9 2 0 2 0 ÇED ve İzinler Süreci Proje Hazırlıkları Saha Uygulamaları Konut Golf Otel İşleri Golf Club İşleri Rekreasyon Alanı İşleri Günübirlik Yapılaşma İşleri Golf Sahası Altyapı İşleri ve Parkur Düzenlemesi Üstyapı ve Çimleme işleri Alt Yapı ve Peyzaj Çalışmaları İşletme Aşaması 1.6.3. Projeye İlişkin Finans Kaynakları Proje genelinde gelirlerin 10 yıllık özeti GELİRLER USD Konut Satışlarından Elde Edilen Brüt Gelir 1.194.615.000 Satış ve Pazarlama Giderleri 80.133.000 Net Satış Gelirleri 1.114.482.000 Oteller 3. Yıl Golf Otel 3.567.000 Grand Otel 5.991.000 Spa Otel 4.990.000 Ticari Alanlar 2020 Yılı Kâr (2. Operasyon 3.440.000 Yılı) 34
Projenin yatırımları 5 ana başlık altında toplanmıştır; 1-Tasarım mühendislik ve ön çalışmalar 2-Altyapı Yatırımları 3-İnşaat Yatırımları 4-Proje Bedeli 5-Arazi Bedeli Özellikle tasarım mühendislik ve ön çalışmalar ile altyapı yatırımlarının tüm proje için bir bütün olarak yapılacağı ve yatırım süresi olarak da bu kalemlerin toplam 5 sene içerisinde tamamlanacağı öngörülmektedir. Toplam maliyeti etkileyen bu iki ana başlık altında toplanmış olan yatırımlar ile arazi maliyeti raporun konusu ön fizibilitenin rahat hesaplanabilmesi açısından her bir faz'ın toplam inşaat metrekaresi baz alınarak yüzdesel olarak fazlara bölünmüştür. Bunun dışında kalan inşaat maliyeti ve proje geliştirme bedeli ise her faz için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Arazi maliyeti olarak yatırımcıdan alınan bilgiler esas alınmış ve buna göre 100.000.000 USD'lik nakit ödeme ve toplam gelirlerin %19'u baz olarak hesaplamalarda kullanılmıştır. Tüm maliyetler için dünya çapında benzeri projelerin ortalama maliyetleri ile Türkiye'de geçerli inşaat bedelleri esas alınmış olup, kullanılan para birimi Amerikan Dolarıdır. 1. Faz (Golf) Tablo 12: 1. Faz İçin Öngörülen Yatırım özeti YATIRIM KALEMİ TOPLAM TUTAR (USD) M 2 FİYAT BAZI Tasarım Mühendislik ve Ön Çalışmalar 4.755.000 Altyapı Yatırımları 16.043.000 İnşaat Yatırımları Konutlar 51.833.000 494 Otel İnşaat Toplam 17.738.000 780 Golf Klubü 4.027.000 780 Alışveriş Merkezi 3.227.000 625 Diğer 24.529.000 Proje Yönetimi 3.243.000 Arazi Bedeli 61.282.000 Toplam Yatırım 186.677.000 35
2. Faz (Sahil) Tablo 13: 2. Faz İçin Öngörülen Yatırım Özeti YATIRIM KALEMİ TOPLAM TUTAR (USD) M 2 FİYAT BAZI Tasarım Mühendislik ve Ön Çalışmalar 5.006.000 Altyapı Yatırımları 16.887.000 İnşaat Yatırımları Konutlar 43.521.000 509 Otel İnşaat Toplam 28.477.000 735 Alışveriş Merkezi 12.231.000 644 Diğer 17.958.000 Proje Yönetimi 3.270.000 Arazi Bedeli 60.814.000 Toplam Yatırım 188.164.000 3. Faz (Spa) Tablo 14: 3. Faz İçin Öngörülen Yatırım Özeti YATIRIM KALEMİ TOPLAM TUTAR (USD) M 2 FİYAT BAZI Tasarım Mühendislik ve Ön - 5.256.000 Çalışmalar Altyapı Yatırımları 17.731.000 İnşaat Yatırımları Konutlar 68.373.000 524 Otel İnşaat Toplam 18.858.000 827 Alışveriş Merkezi Diğer 11.862.000 Proje Yönetimi 3.162.000 Arazi Bedeli 77.653.000 Toplam Yatırım 202.623.000 4. ve 5. Faz (Seaside Valley); Tablo 15: 4. ve 5. Fazlar İçin Öngörülen Yatırım Özeti YATIRIM KALEMİ TOPLAM TUTAR (USD) M 2 FİYAT BAZI Tasarım Mühendislik ve Ön Çalışmalar 10.011.000 Altyapı Yatırımları 33.774.000 İnşaat Yatırımları Konutlar 150.590.000 550 Otel İnşaat Toplam 8.654.000 850 Alışveriş Merkezi Diğer 8.262.000 Proje Yönetimi 5.360.000 Arazi Bedeli 132.557.000 Toplam Yatırım 349.209.000 36
Tüm proje yatırımının özeti YATIRIM KALEMİ TOPLAM TUTAR (USD) M 2 FİYAT BAZI Tasarım Mühendislik ve Ön Çalışmalar 25.028.000 Altyapı Yatırımları 84.435.000 İnşaat Yatırımları Konutlar 314.317.000 529 Otel İnşaat Toplam 73.453.000 820 Golf Klubü 4.027.000 640 Alışveriş Merkezi 15.458.000 Diğer 62.610.000 Proje Yönetimi 15.036.000 Arazi Bedeli 332.305.000 Toplam Yatırım 926.669.000 Projenin toplam arazi payına düşen bedeller dahil (100.000.000 USD nakit ve tüm brüt gelirlerden %19 pay olarak baz alınmıştır) 926.669.000 USD'ye mal olacağı ve konut ünitelerin satışından toplam 1.194.615.000 USD brüt, pazarlama ve satış masrafları çıktıktan sonra 1.114.482.000 USD net gelir elde edileceği öngörülmektedir. (2008 Yılı 1 $ = 1,1566 TL) Projenin içerisinde yer alacak oteller, alışveriş merkezleri ve golf kulübünden de 2018 yılından itibaren (5. proje yılı, 3. full operasyon yılı) yıllık 12.976.000 USD işletme kârı (vergi öncesi) elde edileceği öngörülmektedir. Projenin yatırımının öz kaynak ile yapılacağı ve geri dönüş süresinin inşaatın başlamasından sonra 7. sene itibariyle olacağı ve sermaye ihtiyacının arazi bedeli dahil 170.648.000 USD olacağı öngörülmektedir. Projenin toplam IRR'ı (İç Verimlilik Oranı) % 26 olarak öngörülmüştür. Proje Genelinin IRR Özeti USD Toplam Yatırım Tutarı (Arazi Hariç) 594.364.000 Toplam Sermaye İhtiyacı (Arazi Dahil) 170.648.000 Max. Nakit İhtiyacı (1. Yıl -Arazi için ödenen 100.000 126.525.000 dahil) Yatırımın Geri Dönme Süresi 7 Yıl Terminal Değer (satılmayan tüm varlıklar için) 218.142.000 IRR Oranı %26 37
BÖLÜM 2: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU 2.1. Proje Alanını ve Alternatiflerini Tanıtıcı Bilgiler Proje yeri ve çevresinin tanıtıcı bilgiler aşağıda detaylı olarak açıklanmıştır. Proje alanının yer aldığı Muğla ili, Ege Denizi kıyısında Türkiye'nin güneybatısında yer almaktadır. Türkiye'nin en uzun kıyı şeridine sahiptir. Türkiye turizminde çok önemli yer tutan bu kıyılardan bazıları, Bodrum, Datça, Marmaris, Göçek ve Fethiye marinaları çok hareketli yat turizmi iskeleleridir. Proje alanı turizm potansiyeli bakımından ülkemizin en önemli bölgelerinden olan Bodrum-Milas bölgesinde, Milas- Bodrum karayolunu kuzeybatısında, Milas Havaalanının güneyinde, Tuzla gölünün kuzeydoğusunda yer almaktadır. Alana ulaşımı Milas-Bodrum karayolu üzerinden sağlanmakta olup Milas'a 35 km., Bodrum'a 25 km., Milas Havaalanına 5 km uzaklıktadır. Planlama alanı 25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak ilan edilen "Muğla-Milas, Bodrum Tuzla Gölü Turizm Merkezi" dâhilinde kalmaktadır. Planlama alanı içerisinde 1. derece doğal sit alanı, 3. derece doğal sit alanı, 1. derece arkeolojik sit alanı ve 3. derece arkeolojik sit alanı bulunmaktadır. Bunlar; Cindiye I. ve III. Derece Arkeolojik Sit Alanı; 19.10.1984 tarihinde I. Derece Sit Alanı olarak tescil edilen Cindiye Sit Alana doğusunda bulunan alan 20.10.2007 tarihli karar ile Cindiye Sit Alanı'na tescillenerek eklenmiştir. Ayrıca Mülga Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 nolu karar ve 10.11.2010 tarih ve 6614 nolu karar ile alanda arkeolojik kalıntılar olması nedeniyle ve sit alanından yaklaşık 200 metre uzaklıkta oda mezarı ve gözetleme kulesi olduğu düşünülen kalıntılara rastlandığı için bu alanlar I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir. Tuzla Gölü ve Çevresi I. Derece Doğal Sit Alanı 29.09.2005 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Muğla ili, 36 171 ve 37 331 kuzey enlemleri ile 27 131 ve 29 461 doğu boylamları arasında kalmaktadır. Deniz kıyı uzunluğu kara sınır uzunluğundan fazladır. Muğla'nın yüzölçümü 13.338 km 2 'dir. Deniz seviyesinden yüksekliği 620 m.dir. Muğla iline Denizli'den (D-330), İzmir-Aydın'dan (D550) ve Antalya-Fethiye (D400) yönünden karayolu ulaşımı bulunmaktadır. Muğla ilinde iki adet havalimanı bulunmaktadır. Milas-Bodrum Havalimanı 01.04.1997 tarihinde hizmete girmiş olup, sivil statüde uluslararası tarifeli ve tarifesiz seferler ile iç hat seferlerine açık, sürekli hizmet veren havalimanlarımızdandır. 1981 yılında hizmete giren Dalaman Havalimanı da Muğla İlinde bulunmaktadır. 38
Muğla ili Anadolu'nun güneybatısındadır. Güneybatısı, Fethiye Körfezi'nden Mandalya Körfezi'ne kadar olan sahilleri kapsar. Muğla ilinin doğusunda Antalya, Burdur ve Denizli illeri, kuzeyinde Aydın ili, batısında Güllük, Gökova ve Datça Körfezleri'nin yer aldığı Ege Denizi (Marmaris-Karaağaç koyuna kadar) ve güneyinde Akdeniz uzanmaktadır. İlin en güneyindeki en uç noktası, Fethiye Kumluova'dır (Esen Çayı). Kuzeyindeki en uç noktada ise Oltalı Gedik bulunmaktadır. 1.124 km olan kıyı uzunluğu ile (deniz kıyısı 840 km., adalar çevresi 231,4 km., göl kıyısı 52,6 km.) en uzun sahil şeridine sahip olan ildir. Proje alanının bulunduğu Milas ilçesi, Muğla merkezinin batısında, Aydın il sınırında, Merkez, Yatağan, Milas ve Bodrum ile komşu bir ilçedir. İlin en eski ilçelerinden biri olan Milas'a bağlı 5 belde (Bafa, Beçin, Güllük, Ören ve Selimiye) ve 114 köy yerleşmesi bulunmaktadır. İlçenin yüzölçümü 2.167 km 2 olup Türkiye İstatistik Kurumu Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (Adnks) Veri Tabanı 2012 yılı verilerine göre toplam nüfusu 128.006'dir. Milas, Muğla ilinin en fazla nüfusa sahip 2. ilçesidir. Proje alanı coğrafi konum olarak Ege Bölgesi'nde, Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde yer almaktadır. Genel eğim haritasına bakıldığında, çalışma alanı, %0-20 topografik eğim alanları içerisinde kalmaktadır. En düşük noktası (29.00 m.) olup, en yüksek noktası 70.00 m'dir. Proje alanını, çevresi ve koordinatlarını gösteren, yerbulduru haritası, 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita, uydu görüntüsü ve proje alanı fotoğrafları eklerde sunulmuştur(bkz.ek-1, Ek-2, Ek-3, Ek-4). Tablo 16: Proje alanının çevrede bulunan yerleşim merkezlerine uzaklığı Yerleşim Merkezleri Uzaklık (km) Muğla 97 km Milas 35 km Bodrum 25 km Dörttepe Köyü 4.3 km Güllük Beldesi 1 km Boğaziçi Köyü 1 km Bodrum-Milas Hava Alanı 5 km Proje alanının imar planlarının olması, ulaşım avantajları, tapulu ve özel mülkiyette bulunması önemli bir tercih nedenidir. Proje alanının bu özelliklerinden dolayı başka bir alternatif alan bulunmamaktadır. Bununla birlikte yapılması planlanan Turizm Kenti Projesinin alansal olarak büyüklüğü, kapasitesi ve çevresel ilişkileri göz önüne alındığında böyle bir proje için üretilebilecek alternatifler kısıtlıdır. Planlanan projenin büyüklüğü ve yaratacağı ekonomik ve sosyal etkisi itibariyle etrafındaki projelere örnek olması beklenmektedir. Ayrıca proje sahasının diğer yörelere göre daha peneplen olması gibi önemli bir ayrıcalık özelliği de mevcuttur. Proje alanının lagün yanında olması da ayrı bir özellik katmaktadır. Bu nitelikteki yer sayısı Türkiye'de hem ekolojik açıdan, hem de kıyı tipolojisi bakımından azdır. Bu özelliklerinden dolayı proje, Ülkemizin tanıtımda çok önemli bir öğe olacaktır. 39
2.2. Proje Alanının varsa Lejand ve Plan Notlarının da Yer Aldığı Onanlı 1/100.000 Ölçekli Plan, 1/25.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, Onanlı Çevre Düzeni Planına Göre Düzenlenecek 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı, 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Üzerinde (Onay Tarihi ve Sayısı İle Birlikte Aslının Aynıdır İbaresinin Bulunması), Bu Planlar Yoksa Mevcut Arazi Kullanım Haritası veya Kroki Üzerinde Gösterimi, Proje Sahası ve Yakın Çevresinde Bulunan Tarım, Sanayi ve Koruma Alanlarının, Yerleşimlerin, Sağlık Koruma Bandının Harita Üzerinde Gösterilmesi, Mesafelerin Belirtilmesi, Alanın/Yakın Çevresinin Fotoğraflandırılması, 1/1.000 Ölçekli İmar Planları ve Kıyı Kanunu Kapsamında Sahil Şeridinde ve Tüm Alanda Kamuya Terk Edilen Alanlar ile İlgili Bilgi Verilmesi Proje alanı Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde bulunan tapulu 3.399.860m 2 'lik alandır. Söz konusu arazinin vasfı "arsa" niteliğinde olup mülkiyeti Akdeniz İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş.'ye aittir. Proje alanına ait tapu senetlerine ilişkin listeler Ek-6'de yer verilmiştir. Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Proje alanının bulunduğu Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli N19 pafta numaralı Çevre Düzeni Planı 09.03.2011 tarihinde onaylanmış ve 11.11.2008 tarih ve 27051 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Çevre Düzeni Planlarına Dair Yönetmelik", 4856 sayılı Kanun'un 2 (h) ve 10 (c) maddeleri ile 2872/5491 sayılı Kanun'un 9 (b) maddesi uyarınca 05.07.2011 tarihinde değişiklik yapılmıştır. Söz konusu plana göre proje alanı Turizm Tesis Alanı olarak planlanmış olup lejand bölümünde golf tesislerinin yapılabileceği belirtilmiştir. Söz konusu Çevre Düzeni Planı, Lejandı ve Plan Hükümleri rapor ekinde sunulmuştur(bkz.ek-10). Proje alanına ait 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı 28.07.1994 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından uygun görüş verilmiş olup, 31.08.1994 tarih ve 192 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. Ayrıca Net-Milas Karayolu Ulaşım Ağı 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı 30.10.1996 tarih ve 168 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. Proje alanına ait hazırlanan 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı 29.08.1997 tarih ve 154 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır(bkz.ek-12). Milas Belediye Başkanlığı tarafından 09.02.2007 tarih ve 51 sayılı kararla 18. Madde uygulamasına izin verilmiştir. Ayrıca 10.05.2007 tarihinde onaylı 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planına uygun olarak "Kamu Terkleri" yapılmış olup yeni yapı adaları düzeni kesinleşmiştir. 40
1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planında yapılanma koşullarına bakıldığında; - Ada ölçeğinde yapı düzeni serbesttir, yapılar ayrık, bitişik, ikiz ve sıra şeklinde olabilir. - Kat yükseklikleri arazinin yapısı topoğrafik durum ve mimari karakteristikler dikkate alınarak konut bölgelerinde toplam emsal aşılmamak koşulu ile max kat yüksekliği 3 kat olup h=9.50'dir. - Ticaret ve turizm alanları hariç emsal hiçbir yapı adasında E=0.30'u geçemez. - Yoğunluklar otellerde 150 ki/ha, tatil köylerinde 117 ki/ha'dır. Konut alanlarında toplam inşaat alanları aşılmamak ve her etapta brüt yoğunluk 65 ki/ha, net yoğunluk ise 130 ki/ha'dan fazla olmayacaktır. - Turizm ve II. Konut yerleşme alanlarında konut yapılması halinde, yukarda açıklanan yapılanma koşulları, yapı düzeni ve yapılanma katsayısı geçerlidir. Turistik tesis yapılması halinde ise yapılanma koşulları; Otellerde, KAKS=0.90, H: 15.50 Minimum Parsel Büyüklüğü : 1.000 m 2 Motellerde ve Tatil Köylerinde, KAKS: 0.40, H:9.50 olacaktır. Konut alanlarında turizm amaçlı kullanımlar yer alabilir. Alan bütününde brüt emsal E (KAKS)= 0.16'dır. 4.454.395 m 2 'lik alanının Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde yaklaşık 241.565 m 2 'si, Tampon Bölgesi içerisinde 3.365.984 m 2 'si kalmaktadır(bkz.ek-14, Ek-14A, EK-14B). Bu bölgelerde 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19., 20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır. Ancak Söz konusu 29.08.1997 tarihinde Milas Belediyesi tarafından onaylanarak yürürlüğe giren "Net-Milas Turizm Geliştirme İmar Uygulama Planı'nın" güney bölümündeki yaklaşık 152.93 hektarlık alan ile ilgili olarak; Bölgeye ilişkin olarak planların onay tarihinden günümüze kadar; - Planlama alanı içerisinde yer alan "Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri Haritası" 06.11.2008 tarihinde "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği" uyarınca onaylanarak yürürlüğe girmiştir. - Planlama alanının güneyinde bir bölüm Mülga Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 29.09.2005 tarih ve 1188 sayılı kararı ile 1. derece doğal sit alanı olarak tescil edilmiştir. Daha sonra ise planın güneybatısında kalan üç ayrı bölge mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı ve 10.11.2010 tarih ve 6614 nolu kararı ile I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir(bkz.ek-20). 41
Yeni sit alanlarının ilanı ile birlikte 2863 sayılı "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu"nun 17. maddesi uyarınca sit statüleri dikkate alınarak onaylı planların yeniden düzenlenmesi gerekmiş ve bu kapsamda yaklaşık 152.93 hektar büyüklüğündeki bölgede plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu yapılmış ve söz konusu planlar Muğla Valiliği Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulmuş ve onay işlemleri devam etmektedir. Söz konusu Net-Milas Turizm Geliştirme Bölgesi 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı kısmi revizyonu rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-12a). Ayrıca proje kapsamında plan revizyonu yapılmadan önce onaylı uygulama imar planının plan notlarının "yapılaşma katsayısı" başlıklı bölümünde belirtilen "tasdikli alan sınırları içerisinde kalan alan bütününde 1/25.000 ve 1/5.000 nazım planı gereği toplam inşaat alanı 760.000 m 2 'dir" hükmü doğrultusunda plan revizyonu yapılan bölgede onaylı planlardan gelen toplam inşaat alanı artırılmamıştır. Plan revizyonu yapılan bölgede; onaylı planlarda yaklaşık olarak 279.457,01 m 2 inşaat alanı öngörülmüş olup yapılan düzenlemede ise 269.989,2 m 2 inşaat alanı önerilmiştir. Dolayısıyla proje kapsamında 760.000 m 2 olan toplam inşaat alanı Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne onay için sunulan revize planlara göre 750.532,19 m 2 'ye düşürülmüştür. Ancak söz konusu proje kapsamında 743.027 m 2 inşaat alanı yapılması düşünülmektedir. Uygulama İmar planı revizyonu sonrası revizyon yapılan kısımlardaki kullanım açıklamaları aşağıda verilmiştir. Konut Alanları Plan revizyonu yapılan bölge içerisinde 47,6 hektar alan konut alanı olarak işaretlenmiştir. Eski imar planlarında konut alanlarında bazı imar adalarında E=0,26 ve E=0,27 bazı imar adalarında ise E=0,28 ve E=0,30 olarak öngörülmüştür. Hazırlanan plan revizyonunda ise konut adalarının tamamının inşaat emsali E=0,30 olarak yeniden düzenlenerek bütünlüğün sağlanması amaçlanmıştır. Maksimum yapı yüksekliği ise h maks =9,50 m olarak belirlenmiştir. Konut adalarında yapılar ayrık ve ikiz nizam yapılabilir. Yapılar arasında bitişik veya blok yapılaşmalardan dolayı kıyı ile irtibatı kesecek yapı kütlelerinin ortaya çıkmasını önlemek ve yapılar arası oluşan boşluklar ile de kıyıdaki hava akımlarının daha iç kesimlere ulaşmasını sağlamak amacıyla bitişik ve blok nizam uygulaması yapılamaz. Turizm Tesis Alanları Planlama alanının batı bölümünde 1,37 hektar, doğusunda ise 2,14 hektar olmak üzere iki ayrı bölgede toplam 3,51 hektar turizm tesis alanı planlanmıştır. Turizm Tesis Alanları için inşaat alanı katsayısı E=1,00 ve h maks =12,50 m olarak belirlenmiştir. Bu alanlarda 2634 sayılı "Turizmi Teşvik Kanunu" ve ilgili yönetmelikleri doğrultusunda uygulama yapılacaktır. Bu alanlarda 'Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelikle tanımlanan tesisler yapılacaktır. 42
Bir parselde tesis bütünlüğü içinde birden fazla yapı yapılabilir. İnşaat cephesi ve inşaat derinliği, hazırlanacak olan vaziyet planlarında belirlenecek olup çekme mesafeleri hariç herhangi bir ölçü ile sınırlı değildir. Bu amaçla yapılacak olan yapıların doğa ile uyumlu olmasına özen gösterilecektir. Turizm tesislerinin devamı ve tamamlayıcısı niteliğinde sahil şeridinin ikinci 50 m.lik kısmında "Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik" hükümlerinin 13. 14. ve 17. maddelerinde tanımlanan günübirlik turizm yapı ve tesisleri yer alacaktır. Bu bölümde yapılacak yapılarda E=0,20 ve h maks =4,50 (1kat) metredir. Ticaret + Konut Alanları Planlama alanında batısında ve doğusundaki iki ayrı bölgede toplam 7,07 hektar alan ticaret + konut alanı olarak işaretlenmiştir. Ticaret + Konut Alanları için inşaat alanı katsayısı E=0,75 ve h maks =9,50 m olarak belirlenmiştir. Bu alanlarda ticaret ve konut kullanımları bir arada yer alabilecektir. Alanda konut yapılması halinde, konutlar için kullanılacak emsal E=0,30'u geçmeyecektir. Konut kullanımından artan emsal değeri ticari fonksiyonlar için kullanılacaktır. Günübirlik Alanlar Planlama alanında ilgili kanun ve yönetmelikler uyarınca Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme bölgesi içerisinde kalan yaklaşık 10.34 hektarlık alan günübirlik alan olarak işaretlenmiştir. Bu alanlarda; yeme-içme, dinlenme eğlence ve spor kullanımlarından birkaçını günübirlik olarak sağlayan ve konaklama içermeyen tesisler yer alacaktır. Günübirlik alanlarda; inşaat alanı katsayısı E=0,20 ve maksimum yapı yüksekliği h maks =4.50 (1kat) metredir. Asma kat yapılması halinde h maks =5.50 (1 kat) metredir. Spor Tesisleri Alanı Planda büyük bölümü 1. derece doğal ve 3. derece arkeolojik sit alanı kapsamında kalan 8,51 hektar büyüklüğündeki alan spor tesisleri alanı olarak düzenlenmiştir. Bu alanlarda; futbol, basketbol, voleybol, tenis, yüzme, atletizm ve golf sporuna yönelik açık tesisler yer alacaktır. Spor tesisleri olarak tanımlanan bölgede golf alanı yapılması durumunda golf sporuna yönelik açık düzenlemeler ile peyzaj düzenlemeleri yapılabilecek olup yapılaşmaya ilişkin kullanımlar yer almayacaktır. Eğitim-Sağlık ve Sosyo-Kültürel Tesisler Planlama alanının kuzeyindeki yaklaşık 4,5 hektarlık alan "Eğitim-Kültür ve Sosyo- Kültürel Tesis Alanı" olarak işaretlenmiştir. Bu alanlarda inşaat alanı katsayısı E=0,30 ve maksimum yapı yüksekliği h maks =9.50 metredir. 43
Park Alanları Planlama alanında yaklaşık 18,50 (18,47) hektar büyüklüğündeki alan park alanı olarak düzenlenmiştir. Yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçlarına cevap verecek söz konusu park alanlarında büfe, havuz, pergole ve spor tesisleri yapılacaktır. Doğal Sit Alanları Bölgenin doğusunda Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 29.09.2005 tarih ve 1188 sayılı kararı ile 1. derece doğal sit alanı olarak tescil edilen bölgenin doğu kısmı açık spor tesisleri alanı ve park alanı olarak düzenlenmiştir. Arkeolojik Sit Alanları Hazırlanan plan revizyonunda; bölge Mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı doğrultusunda 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir. Söz konusu I. derece arkeolojik sit alanları çevresi yeşil alan olarak düzenlenmiştir. Bölgenin doğu bölümünde ise 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilen ancak Mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı ile bir bölümü 3. derece arkeolojik sit alanı olarak yeniden tescillenen bölge bu karar doğrultusunda 3. derece arkeolojik sit alanı olarak işaretlenmiştir. Söz konusu planda da bu bölüm spor tesisleri alanı ve park alanları olarak düzenlenmiştir. Sulak Alanlar Planlama alanı; 12.10.2004 tarih ve 06-2004/1 sayılı UŞAK kararı ile onaylanan ve 12-13.06.2008 tarihinde sınırları yeniden belirlenen "Muğla-Milas Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri" haritalarına göre ekolojik etkilenme ve tampon bölgede içerisinde kalmaktadır. 44
2.3. Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan İlan Edilmiş Özel Statülü Alanlar (Birinci Derece Doğal Sit Alanı, Turizm Merkezi/Alanı, Ramsar Alanı, Sulak Alan, Özel Çevre Koruma Alanı, Milli Parklar, Av-Yaban Hayatı Koruma Alanı v.b.) Var İse Bu Alanların Tanımlanması Bu Alanların Proje Alanı Ve Etki Alanına Olan Uzaklıkların Belirtilmesi, Koruma Alanlarının Sınırları İle Proje Alanı Ve Etki Alanı Sınırlarının Üst Ölçekli Haritalar, Planlar Üzerinde Mesafeleri İle Gösterimi Proje alanı ve yakın çevresinde ÇED Yönetmeliği Ek-5 te verilen; 1. Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar a) Milli Parklar: 09/08/1983 tarihli ve 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2. maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları ; Proje alanında 25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak ilan edilen "Muğla-Milas, Bodrum Tuzla Gölü Turizm Merkezi" dâhilinde kalmaktadır. Planlama alanı içerisinde 1. derece doğal sit alanı, 3. derece doğal sit alanı, 1. derece arkeolojik sit alanı ve 3. derece arkeolojik sit alanı bulunmaktadır. Söz konusu arkeolojik ve doğal sit alanlarında herhangi bir yapılaşmaya gidilmeyecektir. Bu projenin bütününde yapılacak bütün fiziki-inşai uygulamalarda herhangi bir kültür varlığına rastlanılması durumunda 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Haber Verme Zorunluluğu başlıklı 4. maddesinin gereği en yakın Mülki İdare Amirliğe veya Müze Müdürlüğüne haber verilecektir. Ayrıca tescili yapılmış alanlar haricinde doğal sit veya tabiat varlığı bulunması halinde 644 sayılı KHK'nin 13/A maddesi çerçevesinde; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine göre işlem yapılacak ve Muğla Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Komisyonuna intikali sağlanarak komisyon kararına göre değerlendirme yapılacaktır. Proje alanının yaklaşık 2,5 km güneyinde Sırtlandağı Halepçamı Tabiatı Koruma Alanı bulunmaktadır. Ancak söz konusu projenin söz konusu alana herhangi bir olumsuz etkisi olmayacaktır. 45
Şekil 3: Proje Alanı, Metruk Tuzlası ve Sırtlandağı Halepçamı Tabiatı Koruma Alanını Gösteren Uydu Görüntüsü b) Yaban Hayatı Koruma Sahaları: 01/07/2003 tarihli ve 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları" bulunmamaktadır. Ancak Proje alanın güneyinde kalan bir kısım bölge ava yasak sahada bulunmaktadır. Söz konusu ava yasak saha ile ilgili olarak 26.05.2013 Tarih ve 28658 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 2013-1014 Merkez Av Komisyonu Kararlarına uyulacaktır. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Muğla İli Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-21). c) Kültür ve Tabiat Varlıkları: 21/07/1983 tarihli ve 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar; Proje alanında 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olan 'Cindye arkeolojik sit' alanı ve bu alanın karşı yakasında proje alanına 1 km uzaklıkta bulunan Boğaziçi Köyü'nde ise yine 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı 'Bargylia arkeolojik sit' alanı bulunmaktadır. Cindiye I. ve III. Derece Arkeolojik Sit Alanı; 19.10.1984 tarihinde I. Derece Sit Alanı olarak tescil edilen Cindiye Sit Alana doğusunda bulunan alan 20.10.2007 tarihli karar ile Cindiye Sit Alanı'na tescillenerek eklenmiştir. Ayrıca 25.06.2010 tarihli karar ile sit alanının kuzeybatısındaki alanda arkeolojik kalıntılar olması nedeniyle ve sit alanından yaklaşık 200 metre uzaklıkta oda mezarı ve gözetleme kulesi olduğu düşünülen kalıntılara rastlandığı için bu alanlar I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir. 46
Mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı ve 10.11.2010 tarih ve 6614 nolu kararı ile I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildiğini gösteren yazılar rapor eklerinde sunulmuştur (Bkz.Ek-20). Arkeolojik Sit Alanı Turizm ve Kültür Bakanlığı'nın denetiminde, Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi, arkeoloji profesörleri gözetiminde, kazıların yapılması, çıkan tarihi eserlerin replikalarının alanda yapılacak müzede sergilenmesi planlanmaktadır. Böylece arkeolojik sit alanı bir değer olarak projeye katılmış olacaktır. Arkeolojik sit alanında herhangi bir yapılaşmaya gidilmeyecektir. Bu projenin bütününde yapılacak bütün fiziki-inşai uygulamalarda herhangi bir kültür varlığına rastlanılması durumunda 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Haber Verme Zorunluluğu başlıklı 4. maddesinin gereği en yakın Mülki İdare Amirliğe veya Müze Müdürlüğüne haber verilecektir. Türkiye'de arkeolojik sit ilişkisi olan yerleşim alanı sayısı çok olmasına karşın yukarıdan ve karşıdan algılanabilecek bir sit grubu olması ve bu alanın 'lagün' ile bütünleşmesi çok önemli bir özelliktir. Şekil 4: Planlama Alanı Sit Alanları ç) Su Ürünleri Kanunu: 22/03/1971 tarihli ve 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları bulunmamaktadır. d) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği: 31/12/2004 tarihli ve 25687 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar bulunmamaktadır. 47
e) Hassas Kirlenme Bölgeleri: 02/11/1986 tarihli ve 19269 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49 uncu maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri" bulunmamaktadır. f) Özel Çevre Koruma Bölgeleri: 09/08/1983 tarihli ve 2872 Sayılı Çevre Kanunu nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar bulunmamaktadır. g) Boğaziçi Kanunu: 18/11/1983 tarihli ve 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar bulunmamaktadır. ğ) Orman Kanunu: 31/8/1956 tarihli ve 6831 Sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerlerden değildir. Konu ile ilgili Muğla Orman Bölge Müdürlüğüne görüş sorulmuş olup İnceleme Değerlendirme Formu ve Meşcere haritası rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-13). h) Kıyı Kanunu: 4/4/1990 tarihli ve 3621 Sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar bulunmamaktadır. ı) Zeytinciliğin Islahı Kanunu: 26/1/1939 tarihli ve 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar bulunmaktadır. Ancak söz konusu proje zeytin ağaçlarının bitkisel gelişimini ve çoğalmalarını engelleyecek kimyevi atık, toz ve duman çıkaran tesislerden değildir. i) Mera Kanunu: 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. j) Sulak Alan: 17.05.2005 tarih ve 25818 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği 4. maddesinde tanımlanan alanlar: Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suları durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gelgit hareketlerinin çekilme devresinde altı metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık, sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerleri, Ekolojik Etkilenme Bölgesi: Sulak alan ekosistemi ile ilişkili ve sistemi destekleyen deniz, kumul, kumsal, çalılık, ağaçlık, orman, çayır, mera ve çeltik alanları gibi habitatların oluşturduğu bölgeyi ifade eder. Tampon Bölge: Sulak alan havzasının coğrafi durumu, topoğrafik özellikleri ve arazinin mevcut kullanım durumuna göre; sulak alan ekosistemini korumak maksadı ile ayrılan ve sulak alanın su toplama sınırını geçmemek veya topoğrafik, coğrafik olarak bir sınır değeri bulunmayan düz alanlarda varsa ekolojik etkilenme bölgesinden yoksa sulak alan bölgesinden itibaren azami 2.500 metreyi geçmemek üzere ayrılan bölgeyi ifade eder 48
Proje alanında uluslararası öneme sahip Metruk Tuzlası Sulak Alanı bulunmaktadır. Proje alanının tamamı, Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgelerinin içinde yer almaktadır. Faaliyet alanının güneyinde yer alan yaklaşık 100 hektarlık kısım Ekolojik Etkilenme Bölgesi, diğer kısım ise Tampon Bölge sınırları içinde yer almaktadır. Metruk Tuzla sulak alanı, Muğla'nın Milas ilçesi sınırları içerisinde, Bodrum'un 25 km kuzeyinde, 37 derece 12 dakika boylam ve 27 derece 34 dakika enlem üzerinde bulunmaktadır. Sulak Alan toplam 1.398 ha'lık bir alanı kaplamaktadır. Bu alan Güney Ege Bölgesi'nin önemli ve az sayıdaki sulak alanlarından birisini oluşturmaktadır. Sulak alanın çevresinde Bargylia Antik Kenti ve Halep Çamı Doğal Koruma alanları yer almaktadır. Ayrıca Milas ilçesinde proje alanı içinde kalmamakla birlikte önemli birçok sulak alan bulunmaktadır. Bunlar; Milas Geyik Barajı, Sarıçay, Hacat Gölü ve Denizcik Gölü'dür. Şekil 5: Metruk Tuzlası Sulak Alan Sınırları Metruk Tuzlası Sulak Alanı ile ilgili olarak - Faaliyet alanın güneyinde yer alan Ekolojik Etkilenme Bölgesine hiçbir şekilde müdahale edilmeyecek, - Ekolojik Etkilenme Bölgesinin bitişiğinde ve/veya yakınında olan yerlerde eğer yapılacaksa yere yakın ışık şiddeti düşük olmak üzere ışıklandırma yapılacak, - Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgelerine hiçbir suretle katı atık ve atık su bırakılmayacak, - Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri içinden yüzeysel su veya yeraltı suyu kullanılmayacak, 49
- Proje alanında peyzaj amacı ile yapılan bitkilendirme ve ağaçlandırma çalışmalarında, yöreye uyumlu türler kullanılacaktır - 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19.,20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır. - Bölgede yapılacak faaliyetler konusunda etaplar şeklinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünden izin alınacaktır. Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 27.05.2008 Tarih ve 4159 Sayılı yazısı ile projenin yapılması uygun görüldüğü görüş yazısı rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-18). 2. Proje Alanı ve Yakın Çevresinde; Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar a) Bern Sözleşmesi: 20/2/1984 tarihli ve 18318 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları" bulunmamaktadır. b) Barcelona Sözleşmesi: 12/6/1981 Tarih ve 17368 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar bulunmamaktadır. ı) Akdenize Özel Koruma Alanı: 23/10/1988 tarihli ve 19968 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar bulunmamaktadır. ıı) Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit: 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar bulunmamaktadır. ııı) Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türleri: Cenova Deklerasyonu nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar bulunmamaktadır. c) Kültürel Miras" ve "Doğal Miras: 14/2/1983 tarihli ve 17959 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren" Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar; 50
Proje alanında 25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak ilan edilen "Muğla-Milas, Bodrum Tuzla Gölü Turizm Merkezi" dâhilinde kalmaktadır. Planlama alanı içerisinde 1. derece doğal sit alanı, 3. derece doğal sit alanı, 1. derece arkeolojik sit alanı ve 3. derece arkeolojik sit alanı bulunmaktadır. Söz konusu arkeolojik ve doğal sit alanlarında herhangi bir yapılaşmaya gidilmeyecektir. Bu projenin bütününde yapılacak bütün fiziki-inşai uygulamalarda herhangi bir kültür varlığına rastlanılması durumunda 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Haber Verme Zorunluluğu başlıklı 4. maddesinin gereği en yakın Mülki İdare Amirliğe veya Müze Müdürlüğüne haber verilecektir. Ayrıca tescili yapılmış alanlar haricinde doğal sit veya tabiat varlığı bulunması halinde 644 sayılı KHK'nin 13/A maddesi çerçevesinde; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine göre işlem yapılacak ve Muğla Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Komisyonuna intikali sağlanarak komisyon kararına göre değerlendirme yapılacaktır. ç) Ramsar: 17/5/1994 tarihli ve 21937 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar bulunmamaktadır. d) Avrupa Peyzaj Sözleşmesi: 27/7/2003 tarihli ve 25181 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi kapsamında korunan alanlar bulunmamaktadır. 3. Proje Alanı ve Yakın Çevresinde Korunması Gereken Alanlar a) Tabii karakteri korunacak alan: Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri), bulunmamaktadır. b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı proje alanında bulunmamaktadır. c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler; Proje alanında uluslararası öneme sahip Metruk Tuzlası Sulak Alanı bulunmaktadır. Proje alanının tamamı, Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgelerinin içinde yer almaktadır. Faaliyet alanının güneyinde yer alan yaklaşık 100 hektarlık kısım Ekolojik Etkilenme Bölgesi, diğer kısım ise Tampon Bölge sınırları içinde yer almaktadır. 51
Metruk Tuzlası Sulak Alanı ile ilgili olarak - Faaliyet alanın güneyinde yer alan Ekolojik Etkilenme Bölgesine hiçbir şekilde müdahale edilmeyecek, - Ekolojik Etkilenme Bölgesinin bitişiğinde ve/veya yakınında olan yerlerde eğer yapılacaksa yere yakın ışık şiddeti düşük olmak üzere ışıklandırma yapılacak, - Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgelerine hiçbir suretle katı atık ve atık su bırakılmayacak, - Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri içinden yüzeysel su veya yeraltı suyu kullanılmayacak, - Proje alanında peyzaj amacı ile yapılan bitkilendirme ve ağaçlandırma çalışmalarında, yöreye uyumlu türler kullanılacaktır - 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19.,20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır. - Bölgede yapılacak faaliyetler konusunda etaplar şeklinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünden izin alınacaktır. Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 27.05.2008 Tarih ve 4159 Sayılı yazısı ile projenin yapılması uygun görüldüğü görüş yazısı rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-18). ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları, proje alanında bulunmamaktadır. d) biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları: Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar proje alanı ve yakın çevresinde bulunmamaktadır. Proje alanında ve etki alanında; dağlık, milli parklar, erozyon alanları, heyelan alanları, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları ile 167 Sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun gereğince korunması gereken akiferler kapsamında; kaynak olarak kullandığımız http://geodata.ormansu.gov.tr/3d/indexv5.aspx veri tabanı ve diğer araştırmalarda yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. ÇED süreci kapsamında ilgili resmi kurum ve kuruluşlarca belirlenen, güncel veri tabanına işlenen veya onaylanan duyarlı yöreler olması durumunda, gerekli bilgi ve açıklamalar yapılacak gerekli koruma önlemleri alınacaktır. Duyarlı yöre haritası eklerde sunulmuştur(bkz.ek-22). 52
2.4. Projenin Sosyal ve Ekonomik Boyutu Yapılması planlanan Turizm Kenti Projesinin alansal olarak büyüklüğü, kapasitesi ve çevresel ilişkileri göz önüne alındığında böyle bir projenin Türkiye için bir ilk olacağı düşünülmektedir. Planlanan proje, büyüklüğü ve yaratacağı ekonomik ve sosyal etkisi itibariyle etrafındaki projelere örnek olacak nitelikte bir projedir. Ayrıca proje sahasının diğer yörelere göre daha peneplen olması gibi önemli bir ayrıcalık özelliği de mevcuttur. Proje alanının lagün yanında olması da projeye ayrı bir önem katmaktadır. Bu nitelikteki yer sayısı Türkiye'de hem ekolojik açıdan, hem de kıyı tipolojisi bakımından azdır. Bu özelliklerinden dolayı proje, Ülkemizin tanıtımda çok önemli bir örnek olacaktır. Projenin amacı 'entegre yeni yerleşim alanı' yapılmasıdır. Böyle büyük ve bütüncül bir projenin yapılması hem Bodrum hem de yakın çevresi için çok önemli sosyo-ekonomik katkılar sağlayacaktır. Çok boyutlu bir tasarım gücü ile küresel ve ulusal alanda başarılı bir yerleşim modeli oluşturmak, bir yerleşim kimliği yaratmak ve bu kimliği sosyal ortamda yaşatmak amaçlanmıştır. Ayrıca tesisin işletmeye geçmeye başlamasıyla beraber özellikle yurtdışı kaynaklı olarak bölgeye gelecek turistlerin konaklamasında gerek kapasite, gerekse tesisin günümüz turizm yatırımları açısından son teknolojik donanıma sahip olması hedeflenerek yüksek kalitede hizmet sunulması amaçlanmaktadır. Bu durumun gerçekleşmesiyle beraber ülkemizdeki turizm yatırımları arasında, söz konusu tesis önemli bir yere sahip olacaktır. Bunun sonucunda tesiste konaklayacak turistler işletmeye ve yöre ekonomisine dolayısıyla da ülke ekonomisine kaynak girişi sağlayacaktır. Ayrıca proje kapsamında arazi hazırlığı ve inşaat aşamasında 1.000 kişi, işletme aşamasında ise 500 kişi çalıştırılacaktır. Çalıştırılacak personel yakın yerleşim birimlerinden karşılanacak olup, yörede istihdam olanakları sağlayacaktır. Yapılması planlanan projenin tanımlayacağı sosyolojik var oluş ve yaşam kimliği elde edilecek başarı için önemli olacaktır. Projenin ana çekim noktaları golf, spa ve proje içerisinde yer alan sahil şeridi olarak belirlenmiştir. Proje alanında, değişik yaşam fonksiyonlarının ve tarzlarının birleşmesinden oluşmuş, tüm yıl yaşanan bir "kasaba" veya diğer bir deyişle turizm kenti oluşturulması planlanmaktadır. Yaşam olarak KASABA'nın özelliği; - Çağa uyumlu olarak planlanmış, yüksek yaşam kalitesini simgeleyen, - Doğa ile iç içe tarihi bir atmosferde, - İçerisinde her türlü (hedef kitle beklentilerinin üzerine çıkan) ihtiyacı karşılayabilecek fonksiyonları barındıran, - Konforlu, alternatifli bir yaşam sunması olacaktır. 53
Konutların yapılaşmasında; - Projede tek bir hakim (egemen) mimari olmaması, birbiriyle iyi geçinen ve birbirini tamamlayan mimari tarzlara yer verilmesi, - Tekdüze bir mimari tarzın uygulanmaması, - Bölgede var olan yamaçlara sıralanmış, sık dokulu, uzaktan fazlasıyla belirgin 'Beyaz Boyalı Tipik Bodrum' site konseptinden kesinlikle uzak durulması, - Akdeniz mimarisinin kötü uygulanmalarından kaçınılması, - Akdeniz mimarisinde yer alan pencere ebadındaki imitasyondan kaçınılması, proje gereksinimlerine göre, manzarayı maksimize edilebilecek şekilde, uyarlanması ve özellikle zemin katlarda bahçe ile uyum sağlanması ve ferah bir atmosfer yaratılması, - Arazi ve çevre ile uyumsuz, çok modern bir mimari tarza gidilmemesi planlanmaktadır. Ayrıca; - Bölgesel mimariden temasal alıntı yapılarak bunların modernize edilmesi, - Akdeniz ve Adriyatik ve Hinterlanda mimarisinin modernize edilerek sentezlenmesi, - Villa, Town-house, apartman gruplarından oluşması planlanan konutlarda özellikle tüm birimlerin müstakil gibi algılanması planlanmaktadır. 2.5. Peyzaj Projesi İle İlgili Bilgiler Söz konusu proje bir turizm kenti projesi olduğu için gerekli olan peyzaj ile ilgili tasarımlar ve planlar, proje kapsamında oluşturulacaktır. Ayrıca alana sınır konumda bulunan Metruk Tuzla Sulak Alanı, projedeki en önemli peyzaj öğesidir. Bunun dışında planlanan projede, peyzaj öğesi olarak golf sahası, park ve rekreasyon alanları, yeşil alanlar v.b. çok sayıda fonksiyon yer alacaktır. Bu alanlarda alanın iklimine uygun bitki kompozisyonları seçilecektir. Bu fonksiyonlara ait uygulama projeleri, projenin genel planlaması ve tasarımı sırasında oluşturulacaktır. Turizm kenti projesinde peyzaja verilen önem çerçevesinde yıllarca önceden bitkilendirme için hazırlık çalışmalarına başlanmış ve proje kapsamında kullanılmak üzere binlerce ağaç ve bitkinin yetiştirildiği bir sera kurulmuştur. Halkın katılım toplantısının yapıldığı Sera-Net'te (Fidanlık) yaklaşık 100.000 fidenin yetiştirildiği faaliyet sahibi tarafından belirtilmiştir. Söz konusu fidanlık ile projede peyzaj ve çevre düzenlemesine önem verildiği görülmektedir. 2.6. Projenin Mülkiyetine İlişkin Bilgiler, Tapu Kayıtları Yaklaşık 3.399.860 m 2 'lik tapulu alanda; konut, golf tesisi, otel, alışveriş merkezi, sağlık, günübirlik tesisler, eğitim vb. öğeleri içerecek Turizm Kenti Projesi yapılması planlanmaktadır. Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Yapılması planlanan projenin mülkiyeti Akdeniz İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş.'ye aittir. Alanın tapu senetlerine ilişkin listeler eklerde verilmiştir(bkz.ek-6). 54
BÖLÜM 3: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ 3.1. Proje Alanı ve Etki Alanındaki Hava, Su, Toprak Özellikleri ve Kullanım Durumu, Mevcut Kirlilik Yükü Toprak Muğla ilinde, kırmızı Akdeniz toprakları, kahverengi orman toprakları, allüviyal ve kolliviyal topraklar ve rendzina topraklar olmak üzere 4 ana toprak grubu yer almaktadır. Muğla ilinde bu ana toprak grupları dışında, tuzlu-alkali topraklar, yüksek dağ-çayır toprakları, kalkersiz kahverengi topraklar, kalkersiz kahverengi orman toprakları ve kırmızıkahverengi Akdeniz toprakları da yer almaktadır. Kırmızı Akdeniz Toprakları Büyük Menderes ve Batı Akdeniz havzalarına giren il alanında dağların yüksek kesimleriyle havza tabanları arasında geniş yer kaplar. Bu topraklar, bir yandan kırmızı kahverengi Akdeniz topraklarıyla, bir yandan da havza tabanlarına doğru alüvyal ve kalüvyal topraklarla geçişli olarak yayılır. Dalgalı ve eğimli alanlardan oluşmuştur. Toprak genellikle sığ ya da çok sığdır. Çoğunlukla tam bir tabakalaşma yoktur. Kırmızı Akdeniz Topraklarının büyük bölümü ormanlık ve fundalıktır. Havza tabanlarına yakın kesimlerde bazı alanlar ise ya mera ve bağ-bahçe kullanımı altında ya da kuru ve sulu tarıma ayrılmıştır. Kahverengi Orman Toprakları İlin dağlık kesimleri yer yer kestane rengi topraklarla ve kahverengi orman toprakları ile kaplıdır. Ana madde kireçli marn ve kalkerlidir. Bunlar yarı olgun topraklardır. Yayılım alanlarında eğim yüksektir. Bu toprakların doğal bitki örtüsü orman, ağaç ve ağaççıklardan oluşmaktadır. Allüviyal ve Kolliviyal Topraklar Alanca çok büyük önem taşımakla birlikte il tarımı açısından önemi büyük olan toprak grubu allüviyal topraklardır. Vadi tabanları,ovalar ve iç kesimlerdeki çöküntü düzlükleri allüviyal topraklarla kaplıdır.akarsuların taşıdığı maddelerin yığılmasıyla oluşan bu genç topraklarda taşınma yoğunluğuna göre çeşitli tabakalar ortaya çıkmıştır.bu toprakların özellikleri ırmak yataklarından uzaklaştıkça değişmeye başlar.bu topraklarda hemen hemen tüm tarım ürünleri yetiştirilebilir. İlde allüviyal toprakları çevreleyen az eğimli alanlar, kolliviyal topraklarla kaplıdır.bunlar yüzey sularının yakın yerlerden taşıdığı maddelerin, eğim azaldığı için kesimlerde birikmesiyle oluşmuştur.bu toprak grubunda allüviyal toprak grubunda olduğu gibi hemen hemen tüm tarım ürünleri yetiştirilir. 55
Allüviyal ve kolliviyal topraklarla kaplı yörelere komşu kesimlerde, yer yer kestane rengi topraklar oluşmuştur. Marn, yumuşak kalker ve konglomeralar üzerinde oluşan bu olgun topraklarda tabaklanma düzeyi yüksektir. Rendzina Topraklar Kıyı kuşağında rastlanan bir toprak grubudur. Bunlar ovaların yüksek eğimli kesimlere yakın yerlerdeki III.zaman yaşlı, çok kireçli marnlar ve yumuşak kalkerler üzerinde oluşmuş yarı olgun topraklardır. Rendzina toprakların yayılım alanında eğim yüksek değildir,dalgalı bir yapı vardır. Bu toprakların doğal bitki örtüsü makilerle otsu bitkiler oluşturmaktadır. İlde yetişen tüm maki türlerine bu topraklar üzerinde rastlanabilir. Muğla ilinde bu ana toprak grupları dışında, öbür toprak gruplarına da rastlanır. Bunların başlıcaları; tuzlu-alkali topraklar, yüksek dağ-çayır toprakları, kalkersiz kahverengi topraklar, kalkersiz kahverengi orman toprakları ve kırmızı kahverengi Akdeniz topraklarıdır. Köyceğiz Gölü ve çevresindeki tektonik bölge, peridotit anakayalarla dağlık bölgeye bağlanmaktadır. Bu anakayalar üzerindeki kırmızımsı ve sarımtrak kırmızı renkli topraklar bitki besin maddeleri yönünden fakir, magnezyumca zengindir. Genelde sığ ve çakıllı, ancak kimi yerlerde derin olan kırmızı topraklar kireçtaşı ana kayaların çatlaklarında yaygın olarak bulunur. Kireçtaşı anakayaların üstünde genelde terra rossa, terra fusca ve kahverengi orman toprakları vardır. Gerek peridotit ve gerek kireçtaşı anakayalar üzerinde kızılçam (P. Brutia) ve/veya maki toplulukları egemen bitki örtüsünü oluşturur. Dağların eteklerinden başlayıp alüvyal ovalara kadar uzanan alanlarda, oldukça taşlı ve çakıllı kolüvyal topraklar bulunur. Bu topraklar üzerinde, yer yer 200 m yüksekliğe varan kesimlerde tarımsal üretim yapılmaktadır. Alandaki diğer bir temel toprak grubu ise, Köyceğiz Gölü ve akarsuların çevresinde bulunan ovalardaki alüvyal topraklardır. Bu alüvyal ovalar ile 1.,2. ve 3. arazi kullanım kabiliyet sınıfına giren diğer topraklar yaygın biçimde tarımsal üretime tahsis edilmiştir Alüvyal subasar ovanın küçük bir bölümü de yüksek taban suyu düzeyini tolere edebilen endemik sığla (Liquidambar orientalis) ağacı meşcereleri ile halofit ve hidrofil bitkilerin bulunduğu bataklık görünümünde alanlarla kaplıdır. Bağlar ve zeytinlikler 4. sınıf topraklar üzerindedir. 56
Grafik 1: Muğla İli Toprak Yetenek Sınıflaması (Kaynak: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı) Arazi üzerinde eğimin fazla olması nedeniyle arazi üzerinde toprak işlemek mümkün olmamaktadır. Bu nedenle uzun yıllar tarım yapılmamış ve arazinin büyük bir kısmı daha çok doğal bitki örtüsü ve makilerle kaplanmıştır. Tesis bölgesinde ve sahile paralel topraklar üzerinde daha çok doğal fundalıklar ve kızılcam bulunmaktadır. Proje kapsamında 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliği Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine uyulacaktır. Hava: Muğla ili, coğrafi konumundan dolayı, hava kirliliği riski açısından özel bir öneme sahiptir. İlde hava kirliliğine neden olan başlıca etmenler, ısınma amaçlı kullanılan kömür, araçlardan çıkan egzoz gazları ve termik santrallerdir. Muğla ili, 28.09.2010 tarihinde Mülga T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Hava Kirliliğinin Kontrolü ve Önlenmesi konulu genelgede EK I: Sınır Değerlerinin Aşıldığı İl ve İlçeler 2010 2011 Kış Sezonu için I. Grup Kirli İller ve Bu İllere Bağlı İlçelerin Kirlilik Dereceleri tablosunda I. Grupta değerlendirilmiştir. Ancak Muğla iline bağlı Marmaris, Köyceğiz, Bodrum, Ölüdeniz, Datça ve Milas ta Mahalli Çevre Kurulu tarafından kömür yakılması yasaklanmıştır dolaysıyla proje alanı çevresinde hava kalitesinde kirlilik yükü bulunmamaktadır. Egzoz gazları ile ilgili olarak motorlu kara taşıtlarının egzoz gazı ölçümü sürekli olarak yapılmaktadır. Termik santrallerden kaynaklanan hava kirliliğinde Baca Gazı Arıtma Tesislerinin devreye girmesiyle gelişme sağlanmıştır. 57
Söz konusu faaliyetin bulunduğu arazi ve yakın çevresinde hava kirliliğine yol açacak bir faaliyet bulunmamaktadır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Hava Kalitesi İzleme İstasyonları web sitesinden alana en yakın ölçüm istasyonu olan Yatağan İstasyonundan alınan 6 aylık hava kalitesi grafiği ve verileri aşağıda verilmiştir. Kaynak: http://www.havaizleme.gov.tr/ Ayrıca Yatağan ölçüm istasyonu proje alanına kuş uçuşu 48 Km mesafe uzaklıkta olup istasyon yeri aşağıdaki haritada gösterilmiştir. Şekil 6:Yatağan Hava Kalitesi Ölçüm İstasyonu Hava kalitesi indeksi 6 kategoriden oluşmaktadır. 1 (çok iyi)- 6 (çok kötü) olarak sınıflandırılır. Hava Kalitesi İndeksi SO 2 1 saatlik ortalama [µg/m³] PM10 24 saatlik ortalama [µg/m³] 1 (Çok İyi) 0-50 0-25 2 (İyi) 51-199 26-69 3 (Yeterli) 200-399 70-109 4 (Orta) 400-899 110-139 5 (Kötü) 900-1499 140-599 6 (Çok Kötü) >1500 > 600 58
Grafik 2: Alibeyköy İstasyonu SO 2 ve PM10 konsantrasyonları Yatağan istasyonu SO 2 ve PM10 konsantrasyonları bakımından incelendiğinde son 6 aylık periyotta ısınmadan ve termik santralden kaynaklı hava kirliliğine bağlı olarak ilgili parametrelerden SO 2 konsantrasyonu hava kalitesi indeksi derecelendirmesinde kış aylarında 2-3 değerinin altına düşmemiştir. SO 2 konsantrasyonunun ana kaynağı fosil yakıt yanmasıdır. PM10 konsantrasyonlarının ana kaynağı sanayi, yakıt yanması, tarım ve ikincil kimyasal reaksiyonlar, evsel ısınma gibi sebeplerdir. Kış aylarında ısınmadan, termik santralden ve sanayiden kaynaklı hava kirliliğine bağlı olarak hava kalitesi indeksi derecelendirmesinde 2 ile 5 arasında değişmektedir. PM10 konsantrasyonları yaz ve bahar aylarında ise trafiğin yoğunluğundan dolayı derecelendirmesi 5 değerlerindedir. Su Proje alanının yer aldığı Milas ilçesi yakınlarında Hacat Gölü, ilçenin kuzeybatı ucunda Bafa Gölü ve Beçin Platosu üzerinde yer alan Denizcik Gölü bulunmaktadır. Hacat Gölü Milas yakınındaki Hacat Gölü, Sarı Çay ın denize açılma noktasında, eski bir koy ağzının akarsuyun taşıdığı alüvyonlarla kapanması sonucu oluşmuştur. Derinliği en çok 1,5 m olan sığı bir göldür. Bol balık bulunan gölde, denize açılan boğazda bir dalyan kurulmuştur. Kışın kabaran gölün denize boşalışı kolayca izlenebilmektedir. Bafa Gölü Milas İlçesi nin kuzeybatı ucunda yer alan Bafa Gölü, Büyük Menderes Irmağı nın yüzyıllar boyu getirdiği birikintilerin, eski Latmos Körfezi nin batısını doldurmasıyla oluşmuştur. Yüzölçümü yaklaşık 64 km2 olan gölün 28 km 2 si Muğla, kalan bölümü ise Aydın ilinde kalmaktadır. Bol balık bulunan gölün Söke kesiminde bir dalyan kurulmuştur. 59
Denizcik Gölü Milas İlçesi nde Beçin Platosu üzerinde yer alan küçük bir krater gölüdür. Yaklaşık 4 km 2 lik bir alanı kaplayan gölün derinliği 18-28 m arasında değişmektedir. Milas ilçesinde işletmede olan Mumcular Barajı, Geyik Barajı ve Akgedik Barajı bulunmaktadır. Tablo 17: Milas İlçesindeki Baraj ve Göletler ile Depolama Yapılarının Özellikleri Baraj Adı Yeri Amacı Aşaması Mumcular Barajı Muğla-Milas Sulama, İçme ve Kullanama Göl Alanı (ha) Göl Hacmi (rezerv hm 3 ) İşletmede 145 19,4 Akgedik Barajı Muğla-Milas Sulama İşletmede 145 29 Geyik Barajı Muğla-Milas Sulama, İçme ve Kullanama İşletmede 380 41,1 Proje alanının yakınında yerüstü suları olarak Tuzla Gölü ve Sarımehmet deresi bulunmaktadır. Tuzla Gölü inceleme alanının ve havzanın yeraltı ve yerüstü sularıyla deniz sularının karışımından oluşmaktadır. İnceleme alanının içinden geçen Sarımehmet Deresi yıllık yağışlara bağlı olarak değişik debiler sunmaktadır. Söz konusu dere dar bir alandaki drenaj ağlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Proje alanında bulunan kuru dere vadileri doğubatı uzanımlıdır. Yer Altı Suları Muğla ilinin yeraltı su miktarına bakıldığında; DSİ 21. Bölge 2011 verilerine göre 220,5 hm 3 /yıl'dır. Proje alanının bulunduğu Milas ilçesinin yeraltı suyu yapısına baktığımızda işletme rezervi olarak 18 hm 3 /yıl, tahsis edilen toplam rezerv miktarı 13,58 hm 3 /yıl, kalan toplam rezerv miktarı 4,42 hm 3 /yıl 'dır. Tablo 18: Milas İlçesinin yer altı suyu Envanteri İşletme Rezervi Toplam Miktarı 18 hm 3 /yıl Tahsis Edilen Toplam Rezerv Miktarı 13,58 hm 3 /yıl İçme Suyu Miktarı 7,6 hm 3 /yıl Sulama Suyu Miktarı 5,98 hm 3 /yıl Sanayi Miktarı - Kalan Toplam Rezerv Miktarı 4,42 hm 3 /yıl Kaynak: DSİ 21.Bölge Müdürlüğü İl Bazında yer altı suyu Envanteri Proje alanı yüzey suları açısından zengin değildir. Mevsimsel değişimlere göre rejim değiştiren dere ve kuru dere vadileri doğu - batı uzanımlıdır. 60
Proje özelliğine bağlı olarak, çalışma alanı yeraltı suyu yönünden değerlendirilmiştir. Yörede, yüzey suyu, kuru-dere yatağı olarak iki koldan oluşmaktadır. Yapılan saha gözlemlerine ve açılan araştırma sondajlarındaki derinliklere göre, yeraltı suyu seviyesi, tespit edilememiştir. Denizler Muğla ili, Anadolu'nun güneybatısındadır. İlin güneybatısı, Fethiye Körfezi'nden Mandalya Körfezi'ne kadar olan sahilleri kapsar. Muğla ilinin doğusunda Antalya, Burdur ve Denizli illeri, kuzeyinde Aydın ili, batısında Güllük, Gökova ve Datça Körfezleri'nin yer aldığı Ege Denizi (Marmaris-Karaağaç koyuna kadar) ve güneyinde Akdeniz uzanmaktadır. Muğla, 1.124 km. olan kıyı uzunluğu ile (deniz kıyısı=840 km., adalar çevresi=231.4 km., göl kıyısı=52.6 km.) Türkiye'de en uzun sahil şeridine sahip olan ildir. Çok genç oluşumlu kıyılarda sayısız girintiler ve çıkıntılar ile çok sayıda ada bulunmaktadır. Dağların kıyı çizgisine dik uzanmasının yanı sıra, deniz tabanında oluşan çöküntüler, kıyıların girintili çıkıntılı olmasına yol açmıştır. Lagünler Köyceğiz Gölü, denizle doğal dar bir su yoluyla bağlantısı bulunan, denizden çoğunlukla da dar bir karayla ayrılmış olan bir lagündür. Kıyılarda oluşan delta gölü ya da lagün (deniz kulağı) özelliği taşıyan göllerin bazıları Eşen Çayı ağzında Ovagöl, Dalaman Çayı ağzında Kocagöl ve Kargın Gölü ile Dalyan; İztuzu, Fethiye; Ölüdeniz gibi sığ deniz önlerinin kıyı birikintileriyle tıkanması sonucunda oluşmuş çok genç şekillerdir. Orhaniye kız kumu ise bir kıyı oku (kıyı kordonu) oluşumudur. Proje alanının lagün yanında yer alması, projenin önemini büyük oranda artırmaktadır. 61
3.2. Tarım Alanları (Tarımsal Gelişim Proje Alanları, Özel Plantasyon Alanları, Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü, Ürün Desenleri ve Yıllık Üretim Miktarları) Milas İlçesi, İlçe nüfusunun %55'inin geçim kaynağı tarımdır. İlçedeki en önemli tarımsal ürünler tütün, pamuk, susam, arpa ve zeytindir. İlçede balıkçılık da önemli bir ekonomik girdi oluşturmaktadır. Milas ta tarımı meyve ve sebze üretimi, hububat, sanayi bitkileri üretimi olarak incelememiz mümkündür. Milas'ta tarımsal ürünlerin satışı Toprak Mahsulleri Ofisi, sanayi ve tüccar alımlı olarak yapılmaktadır. Tarımla uğraşan çiftçiler tarafından direkt olarak tüketilen ürünler veya müstahsil tarafından direkt olarak tarladan alınan ürünler, küçümsenemeyecek kadar fazladır. Tablo 19: Milas İlçesinin Tarım Arazisi Dağılımı Ürün Grupları (ha) Hububat 11.006 Yemeklik Dane Baklagiller 2.410 Endüstri Bitkileri 2.450 Yem Bitkileri 3.005 Meyvelik 928,4 Sebze 4.378,5 Bağ 145 Zeytinlikler 53.200 Ekili Dikili Alan (Toplam ) 77.522,9 Nadas ve Ekilmeyen Alan 6.858,1 Toplam Tarım Arazisi 84.381 Milas sahip olduğu iklim ve coğrafi yapısı itibarı ile pek çok ürünün bir arada yetişebildiği ender yörelerden birisidir. 62
Tablo 20: Milas İlçesinin Tarım Ürünleri Ürünler Yem Bitkileri Ekiliş (da) 25.376 Buğday Arpa Dane Mısır Pamuk Susam Tütün Zeytin Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim(Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) 51.430 400 20.572 25.920 280 7.257,6 2.181 1.000 2.181 3.864 400 1.545,6 456 80 36,4 2.272 50 113,6 235.702 25 5.892,5 Turunçgiller Ekiliş (da) 1.321 Domates Biber (Sivri-Dolma ) Patlıcan Salatalık Taze Fasulye S.Kabağı Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) Ekiliş (da) Verim (Kg/da) Üretim (Ton) 774 5.500 4.257 91 1.250 113,7 75 2.000 150 58 4.500 261 21 750 15,7 62 4.000 248 Diğer Sebzeler Ekiliş (da) 4.400 63
Tablo 21: Örtü Altı Sebze Üretimi (Ton) Domates 1.370 Salatalık 98 Biber-Sivri 42 Patlıcan 78 Toplam 1.588 Proje Alanı Proje alanı tarım alanı içerisinde yer almamaktadır. Proje alanının bağlı bulunduğu Aydın - Muğla - Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planında Turizm Tesis Alanı olarak planlanmıştır(bkz.ek-10) Projeye en yakın tarım alanı 4.3 km uzaklıkta bulunan Dörttepe köyü ile 1 km uzaklıkta bulunan Boğaziçi köyünde bulunmaktadır. Özellikle Boğaziçi köyünde balık çiftlikleri bulunmakta olup balıkçılık yaygın konumdadır. Proje alanının batısında ve doğusunda ise makilik-fundalık-çalılık alanlar bulunmaktadır. Yapılması planlanan turizm kenti projesinin mevcut tarım alanlarına ve balık çiftliklerine herhangi bir olumsuz etkisi söz konusu değildir. 3.3. Proje Alanının Jeolojik Özellikleri (Tektonik Hareketler, Mineral Kaynaklar, Deprem, Sel Riski, Benzersiz Oluşumlar vb.), İnceleme Alanının İmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporunun, 31.05.2006 Tarih ve 4343 Sayılı Genelge Formatına Uygun Hazırlatılarak, 04.04.2003 Tarih ve 4256 Sayılı Genelgeye Göre İlgili Kuruma Onaylatılması, ÇED Raporuna, Hazırlatılacak Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporunda Belirtilen; İmar Durumu, Afet Durumu, Yerleşime Uygunluk Durumu, Sonuç ve Öneriler Bölümü ve Onay Sayfasının Eklenmesi, İnceleme Alanının 1/1000 ve 1/2000 Ölçekli Jeoloji ve Yerleşime Uygunluk Paftaları Jeolojik Özellikler: Proje alanının Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporu, 24 Eylül 2007 tarihinde Beril Madencilik İnş. Jeoloji Jeoteknik Sondajcılık Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmıştır. Ayrıca Enerson Mühendislik Şirketi tarafından inceleme alanının Zemin Sondajı yapılmıştır(bkz.ek-16). Arazi ve literatür çalışmaları sonucunda elde edilen jeolojik, hidrolojik, zemin, afet durumunu ile ilgili açıklamalar aşağıda detaylı olarak verilmiştir. Bölgenin Genel Jeolojisi ve Tektoniği: Bir geçiş alanı özelliği gösteren (Likya napları) Muğla arazisi, eski Saruhan- Menteşe kitlesinin başkalaşmış ve billursal yapıdaki kayaçları ile (gnays, mikaşist, granit v.d. gibi) kıvrımlı tabakalardan oluşan ve billurlaşmış kalker (kireçtaşı) ve şistli kayalardan oluşmuştur. 64
Batı Anadolu'da yer alan Bodrum yarımadasında temeli Paleozoyik yaşlı ve "Güllük Formasyonu" olarak adlandırılan konglomera - kumtaşı - şeyi ardalanmasından meydana gelen hafif metamorfik bir birim oluşturur. Mesozoyik yaşlı birimler, Triyas - Liyaş yaşlı dolomotik kireçtaşları (Pazardağı Formasyonu), Liyas - Malm yaşlı siltli-marnlı kireçtaşları (Karadağ Formasyonu) ve daha üstte Malm - Senomaniyen yaşlı pelajik kireçtaşları (Kışladağı Formasyonu) ile tüm bu çökelleri üstleyen Üst Kretase -Paleosen yaşlı bir vahşi filiş (Bodrum Formasyonu) ile belirgindir. Senozoyik kaya birimleri, Oligosen yaşlı çökelier (Koyunbaba Formasyonu) ile başlar. Oligosen sonrası yarımadada şiddetli bir magmatizma etkin olarak çeşitli evrelerde plütonik ve volkanik kayaçları oluşturmuştur. İlk kez Orta Miyosende bir monzonit intruzyonu izlenir. Daha sonra bölgede yaygın bir kalkalkalin volkanizma etkin olmuş ve tüf - aglomera yatakları, andezit - trakiandezit- latit - dasit türde lavlar oluşmuştur. Kabuksal malzeme ürünü bu kalkalkalin volkanizma belirgin bir süreçten sonra gittikçe manto ürünü alkali olivin bazaltik oluşumlara dönüşmüştür. Bu suretle ikinci volkanik evre başlamış olup, bu kez alkali nitelikte ve dayklar şeklinde bazalt - trakibazalt - trakit türde lavlar oluşmuştur. İnceleme alanında volkanizmanın Üst Miyosende bitiminden sonra Alt Pliyosende oluşmuş kireçtaşları izlenir. Daha sonra kuvaternerde travertenler, yamaç molozları, alüvyonlar ve olasılıkla komşu Kos adasından havadan gelen süngertaşı parçaları ve tüfler yer alırlar. Paleozoyik İnceleme alanında Paleozoyik salt Güllük Formasyonu ile temsil edilmektedir. Güllük Formasyonu (Şptr): Çalışma alanında temeli, konglomera - kumtaşı - şeyl detritik ardalanmasından oluşmuş ve hafif metamorfizma geçirmiş bir birim oluşturur. Konglomera, metakumtaşı ve şeyl düzeyleri, parlak, alacalı, kızıl, mor, kahverengi olup, gelişkin şistozite sunarlar. Kuvars, yer yer gnays ve şist çakıllardan oluşan konglomeralarda çakıllar 6-7 cm iriliğe erişmekte olup, yuvarlak ve yarı yuvarlaktır. Metakumtaşları daha belirgin şistoziteleri ve mor renkleri ile belirgindirler. En tipik yüzlekleri, inceleme alanı kuzeyinde Güllük ilçe merkezi çevresinde izlendiğinden, bu formasyon Güllük Formasyonu olarak adlandırılmıştır. İnceleme alanında bu formasyon üzerinde bulunan Pazardağı Formasyonu içinde Üst Triyas - Üst Liyas yaşlı fosiller bulunduğundan, Güllük formasyonunun yaşının Üst Permiyen - Alt Triyas olduğu kabul edilmiştir. Güllük formasyonu üst düzeylerinde tedrici olarak dolomitik kireçtaşlarına geçmektedir. Mesozoyik İnceleme alanında Mesozoyik; Pazardağı Formasyonu, Bozdağ Formasyonu, Karadağ Formasyonu, Kışladağı Formasyonu, Bodrum Formasyonu ve Kadıkalesi Formasyonu ile temsil edilir. 65
Pazardağı Formasyonu (Ktr): Güllük Formasyonu üzerinde uyumlu olarak izlenen dolomotik kireçtaşlarıdır. Kireçtaşları çoğun masif, yer yer kalın katmanlı, beyaz renkte olup, yer yer de gri renkli dolomitlerle ardalanmalıdır. Yer yer rekristalizasyona uğramış olup, içinde iskeletsi kavkı parçacıkları ve algler izlenir. Bazı düzeylerde ikincil kuvars ve kalsit damarları içerir. Kireçtaşları içinde üst düzeylerde Paleodacycladus Mediterraneus (Pia) fosili bulunmuştur. Bulunan fosillere göre Pazardağı Formasyonunun yaşının Üst Triyas - Üst Liyas olduğu ortaya çıkmaktadır. Pazardağı Formasyonu dolomitik kireçtaşları bölgede geniş alanlar kaplar. Bozdağ Formasyonu (Mr): Bodrum Yarımadasının batısında Turgutreis bucak merkezi yakınında Kadıkalesi çevresinde yüzlek veren monzonit plütonunun dokanağında Pazardağı Formasyonuna ilişkin dolomitik kireçtaşları kontakt metamorfizmaya uğrayarak ilksel kayaç durumlarını kaybetmişler ve mermerleşmişlerdir. Dolomitik mermerler genellikle masif, som bir yapıda bol erime boşluklu ve kırıklıdır. Mermerleri kesen Üst Miyosen yaşlı trakit daykları, faylı olan kenarlarına, çatlak ve kırıklara hidrotermal cevher eriyikleri getirerek katılaştırmış ve çökeltmişlerdir. Karadağ Formasyonu (Kju): Pazardağı Formasyonu üzerinde uyumlu olarak yer alan şiltti marnlı kireçtaşlarıdır. Bunlar ince düzgün katmanlı, sarı-pembe renkli olup, yer yer çört bantları da içerirler. Bu formasyon üzerinde yer alan Kışladağı Formasyonu çörtlü kireçtaşlarına çok benzer ve yer yer bu iki formasyonu ayırtmak güçleşir. Bazı araştırmacılar tarafından Kışladağı Formasyonunun tabanı olarak kabul edilmektedir. İnceleme alanında en çok 120 m kalınlığa erişir. Dolayısıyla bu formasyona Üst Triyas - Alt Malm yaşı verilmiştir. Kışladağ Formasyonu (Kkr): Karadağ Formasyonu üzerinde uyumlu olarak yer alan gri renkli, düzgün ince-orta katmanlı ve bol kavkı parçacıkları içeren yer yer çört bant ve yumruları gözlenen pelajik kireçtaşlarıdır. Kireçtaşı düzeyleri içinde yer yer de ince marnlı seviyeler bulunmaktadır. Kalınlık yaklaşık 800 m kadardır. Üst Jura (Malm) - Alt Kretase Formasyonu değişil litoloji ve boyutlarda konglomera, kumtaşı, miltaşı, siltttaşı ardalanmaları şeklinde olup, alt düzeylerde birleşik zonlar izlenir, içinde çakıltaşı iriliğinden büyük olistolitlere kadar değişen boyda ekzotik kireçtaşı blokları yer alır. Vahşi filiş olarak nitelendirilebilir. Vahşi filiş çökel topluluğu fosilli kireçtaşı düzeyleri üzerinde de bir miktar devam ettiğinden tüm birimin yaşı Üst Kretase - Paleosen'dir. Kadıkalesj Formasyonu (HrFs): Bu formasyon Bodrum formasyonuna ilişkin vahşi filiş çökellerin Kadıkalesi ve çevresinde, monzonit plütonunun dokanak zonlannda kontakt metamorfizm aya uğramaları sonucu ilksel kayaç durumlarını kaybetmeleri ile oluşan homfelslerdir. Hornfelsler koyu yeşil ve yeşil renkli, sert ve düzgün yapraklanmalıdırlar. İnce kesitlerinin incelenmeleri sonucu örneklerin blasto kataklastik ve poiklitik tekstür gösterdikleri en çok kuvars ve feldispat, daha az klorit, epidot, aktinolit içerdikleri; kuvars ve albitten oluşan felsitik tekstürlü kısımların blasto kataklastik olarak parçalandıkları ve çoğunun belirli bir doğrultuda dizildikleri görülmüştür. 66
Senozoyik İnceleme alanında Senozoyik; Koyunbaba Formasyonu (Kf) magmatik kayaçlar, Akyar Formasyonu (Pik), traverten, yamaç molozu, tüf ve süngertaşı parçaları ve alüvyonlar ile temsil edilir. Koyunbaba Formasyonu (Kf): İnceleme alanında çok küçük bir bölgede Koyunbaba Mevkiinde izlenen bu formasyon sarı-boz renkli, ince, düzgün kumtaşı mam-kiltaşı katman ardalanmalarından oluşur. İçlerinde yer yer de kumtaşı yumrularına rastlanmaktadır. Bu düzgün ince-orta kalınlıktaki katmanlar volkanik kayaçlar tarafından kesilmişler ve dokanak zonlannda pişmeler oluşmuştur. Yaklaşık 80 m görünür kalınlığa erişmekte olup gerçek kalınlığı gözlenememiştir. Tüm araştırmalara karşın içlerinde fosil de bulunamamıştır. Formasyonun Oligosen yaşta olabileceği düşünülmektedir. Ancak inceleme alanında Koyunbaba Formasyonunun oluşumu ve yaşı henüz tam aydınlığa kavuşamamıştır. Mağmatizma: Menderes masifinin kayaçları sık sık, potaslı feldspattı gnayslara, granitik gnayslara geçerler. Gözlü gnayslar, potaslı feldspatlar yanında ince taneli kuvarsla şistli bir doku gösterirler. Gnayslarla, granitleşmiş gnayslar ve ganyslaşmış sedimentler arasında ilkel sınırlar takip olunamaz. Bunun için orto materyalin derinlerde bulunduğu ve enjeksiyonlarla aslında metamorfize olmuş sedimenter karakterli granitoit kayaçların submağmatik sıcaklıkta, yaklaşık olarak granit bileşiminde, alkalice zenginleştirilmiş, migmatit-gnayslara dönüşmüş olması muhtemeldir. Büyük masifler halinde granitoit kayaçlar Beşparmak Dağları, Tekeler Dağı, Turgut Dağı ve Oyukbaba Dağı'nda bulunmaktadır. Akyar Formasyonu (Pik): İnceleme alanında Akyar burnunda küçük bir yüzleği bulunan Akyar formasyonu, bu yörede Üst Miyosen yaşlı lavlar üzerinde uyumsuz olarak izlenen marnlı - killi kireçtaşlarından oluşur. Kireçtaşları beyaz renkli, sert, kavkı parçalı ve yatay, düzgün ince katmanlı olup, kalınlıkları 25-30 m'yi aşmamaktadır. İçlerinde ostrokod fosilleri saptanmıştır. Bu fosillerin acı su-lagün ve çok sığ deniz ortamlarda yaşadıkları bilinmektedir. Üst Miyosen'den zamanımıza kadar yaşadıklarından kesin yaşları bulunamamıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda Akyar Formasyonunun Üst Miyosen - Alt Pliyosen yaşta olduğu kabullenilmiştir. Traverten (Qtr); Yamaç Molozlan (Qym); Süngertaşı - Tüfyataklan (Qs) ve Alüvyonlar (Aly): İnceleme alanında Kadıkalesi Mahallesi yakınında Boztepe eteklerinde izlenen travertenler, kırık hatlarından çıkan kireçli suların buharlaşmaları sonucu oluşmuşlardır. Yine aynı mevkide küçük bir alanda görülen yamaç molozlan, monzonit, mermer ve hornfels çöküntülerinden oluşmuşlardır. 100.000 yıl önce meydana gelen patlamada tüfler ve süngertaşı parçaları geniş bir alana yayılmışlardır. İnceleme alanında yer yer Ege Denizine ulaşan akarsuların oluşturduğu alüvyonlarda izlenmektedir. Muğla şehir merkezi ve ova, Karabağlar Yaylası düz ve hafif eğimli alanlarda en üstte 0-70-110 m. kalınlıklara ulaşan şilt, kil, çamur, kum ve çakıl litojilerinden oluşan kuvaterner alüvyon birimleri yer alır. Alüvyon birimlerini oluşturan ana materyal genelde çevrede yer alan mevcut kayaçların (kireçtaşı, şist, serpantinit gibi) bunların alterasyon (ayrışma), rüzgar ve akarsu, erozyonu (koparılma) sayesinde oluşmuştur. 67
Muğla ve ovanın tabanında ise, hakim jeolojik oluşumlar çok çatlaklı ve parçalı olan Permo- Karbonifer yaşında olduğu söylenen kireçtaşları yer almaktadır. Bu çatlaklı kayalara kadar ulaşan suların çatlaklar vasıtasıyla Gökova'da azmaklardan yüzeye debili kaynaklar şeklinde boşaldığı söylenmektedir. Muğla Merkez ve çevresinde düz alanlarda istiflenen çakıl ağırlıklı kumlu seriler genelde sıkı ve çok sıkı zemin grubunda, sarımsı siltli kumlu seriler ise orta sıkı ve sıkı zemin grubunda yer almaktadır. Dike yakın yamaç arazilerde ise orta sıkı ve sıkı çimentolu konglomeratik seviyeler ile çimentolu yamaç molozlu seviyeler yer almaktadır. Bu seviyelere Kızıldağ ve Masa Dağı (Hisar) eteklerine doğru dik eğimli alanlara da rastlanılmaktadır. Muğla ve yakın çevresinde yüksek eğimli dağlık alanlarda üstte genelde çok çatlaklı ve parçalı vaziyette muhtemelen Permo- Karbonifer yaşında olduğu belirtilen kireçtaşları yer alır. Kireçtaşları genelde orta sert ve sert yapılı olup tabakalı durumdadır. Bu birimlere kuzeyde Kızıldağ, Masa dağı; kuzeydoğuda Göktepe yolu ve çevresi ile batı ve güneybatı taraflarda Dirgeme (Akaya) yolu çevresiyle, Gökova yolu çevresinde rastlanılmaktadır. Kireçtaşları şistler ile son metamorfizmayı beraber geçirdiklerinden metamorfizmanın izlerini taşırlar ve yarı mermer görünümünü kazanmışlardır. Örneğin Kızıldağ ve Masa Dağı çevresinde görülen kireçtaşları daha kırılgan ve yumuşak görünüm arz etmesine rağmen Göktepe, Dirgeme, Gökova yolu üzerinde bulunan kireçtaşları daha sert görünümlü olup serttir. Muğla'nın kuzeydoğu taraflarında, Kötekli köyünün kuzey taraflarında dağlık alanların tabanında örtü kireçtaşlarının altında koyu gri- açık yeşil renklerde tabakalı ve kıvrımlı yapı kazanmış olup muhtemelen mezozoik- paleozoik yaşında olduğu tahmin edilen şistli birimler yer almaktadır. Şistler de kısmen geçirimsiz kayaç grubunda yer almaktadır. Şistler, Menderes kristalan masifi örtü şistleri olarak da bilinmektedir. Konglomeratik seriler ile kaya birimler sıkı ve sert zemin grubunda yer almaktadır. Metamorfik Şistler (mş): Bölgenin en eski kaya topluluğunu oluştururlar. Kristalen seri olarak da adlandırılmışlardır. Alttan itibaren Metamorfik Şistler ve Kuvarsit Şistler (Metamorfik Şist üyesi) inceleme alanı içinde gözlenmektedir. İnceleme alanı içinde gözlenmeyen taban birimiyle uyumludur. Ortalama 250 m kalınlıktadır. Değişik yerlerden alınan numuneler; petrografik incelemeler sonucu, muskovit, kuvars, klorit şist olarak adlandırılmıştır. Tekstür şistidir. Az miktarda, kalsit, biotit ve titanit mineralleri ile opak kırıntılar kapsarlar. Sert mermer ve kuvarsit bantları, yüzeylerde çıkıntılar halinde görünür ve genel tabakalanma yönünün bulunmasına yardımcı olurlarsa da, devamlı değillerdir. Şistozite yönleri genellikle belirgindir. Kuvarsit Şist (kş): Bu birim, metamorfik şistlerin içinde görülen bantların haritaya alınabilen kısımlarını oluşturmaktadır. Metamorfik şistler içinde, yatay ve düşey olarak değişik konumlarda görülmektedir. 68
Mikroskobik incelemeleri sonucunda, şistli tekstür gösteren ve bir miktar muskovit ile seritiz kapsayan kuvarsit şist olarak adlandırılmıştır. Şistozite tabakalanmaya paralel olup mika pulları, şistozite düzlemi yönünde dizilim gösterirler. Kirli sarı kahverenklidir. Son derece sert ve geçirimsizdir. Kuvarsit şist üyesinin metamorfik şistlerdeki dağılımı çok önemlidir. Çünkü geçirimsiz olmaları nedeniyle örtü kaya niteliğindedir. Birimlerin yaşı Paleozoyik olarak kabul edilmektedir. Muğla Merkez ve yakın çevresinde kararlı debili yeterli kaynaklar bulunmamaktadır. Bunun başlıca nedeni mevcut kayaçlar ile zeminlerin çatlaklı ve geçirgen olmalarıdır. Tektonik Yapı: Muğla ili 1. derece deprem kuşağında yer almaktadır. İlde iki önemli deprem bölgesi bulunmaktadır. Bunlar, Kemre Körfezi- Köyceğiz bölgesi ile Rodos-Fethiye Körfezi bölgesidir. Kemre Körfezi-Köyceğiz Bölgesi; bu bölge kuzeyde Bodrum Yarımadası ile Muğla'nın güneyinde yükselen dağlar ve Sandras Dağı, güneyde Reşadiye Yarımadası'ndaki mezozoik formasyonlar tarafından sınırlanmıştır. Çukurluk, batıdan doğuya doğru, Kemre Körfezi (-540 m.), Gökova alçak arazisi ve Köyceğiz havzasından ibarettir. Çukurluğun güney kenarında (Muğla-Marmaris yolunda) mezozoik kalkerlerinin körfeze doğru çok dik eğimli olduğu görülmektedir. Körfezin kuzey kenarı oldukça diktir ve bir kalker duvarına benzer. Burada 750 metreye kadar yükselen kalkerler, Gökova'da 50 m. seviyesindedir. Körfezin derinliği hesaba katılırsa, buradaki dikey atım (rejet) 1.300 m.'dir. Bu fay, birçok sıcak ve soğuk maden su kaynakları tarafından da işaretlenmiştir. Körfezin ağzında, ancak çok genç bir devirde (kuvaterner) sönmüş olan volkanik Nisiros Adası vardır. Bölgenin en önemli olan üst merkezi, körfez önünde bulunan İstanköy (Kos) Adası'dır. Reşadiye Yarımadası'ndan doğugüneydoğu doğrultusundan geçen ve E. CHAPUT tarafından tarif edilen tektonik çukuru bu bölgede bulunmaktadır. Tarihsel ve aletsel dönemi içeren deprem kataloglar ı ve bölgenin aktif fay hareketleri incelendiğinde, bölgede sık sık büyük depremler olduğu anlaşılmaktadır. Deprem tehlike derecesi 'Birinci derece' olarak tanımlanan bölgenin jeolojik bulguları göz önüne alındığında, bölgedeki küçük depremlerin etkinliğinin izlenmesi ve fayların etkinlik durumunun saptanması gereklidir. Alüvyonlar (Qal): Kuvaterner yaşlı alüvyonlar değişik boyuttaki kil, mil, şilt, kum, çakıl ve bloklardan oluşur. İnceleme alanı yakın çevresinde en önemli oluşum inceleme alanı güneyinde kuru dere yatağı boyunca gözlenir. Taneler köşeli, yassı, yarı yuvarlak, yuvarlaktır. Proje alanının Jeolojik - Jeoteknik Etüt Raporu, 24 Eylül 2007 tarihinde Beril Madencilik İnş Jeoloji Jeoteknik Sondajcılık Tic. Ltd. Şti. tarafından, zemin sondajı ise Enerson Mühendislik Şirketi tarafından hazırlanmıştır. 69
İnceleme Alanının Jeolojik Özellikleri: İnceleme alanı; Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde 1/25.000 ölçekli N19-d1 nolu pafta içerisinde yer almaktadır. İnceleme alanı coğrafi konum olarak Ege Bölgesi'nde, Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde yer almaktadır. Muğla ili, Milas ilçesi, genel eğim haritasına bakıldığında, çalışma alanı, %0-20 topografik eğim alanları içerisinde kalmaktadır. En düşük noktası (29.00 m.) olup, en yüksek noktası 70.00 m.'dir. İnceleme alanında yapılan çalışmalara sonucu etüt alanının üç birimden oluştuğu gözlenmiştir. Bu birimler metamorfik kayaçların oluşturduğu kaya birimi, yamaç molozu ve alüvyondur. İnceleme alanındaki kayaçlar yapısal olarak genellikle tabakalı bir yapı sunmaktadır. Tabakalar orta kalınlıkta olup düşük dayanım değerleri verirler. Özellikle şiştik yapılarda S biçimli kıvnmlanmalar, metakumtaşiarında budinajlar yer yer gözlenmiştir. Şist lineasyonlu, metakumtaşları ve metaçakıltaşlarında tabakalanmalı ve masif yapılar görülmektedir. Kayaçlar seyrek çatlaklı olup 1 metredeki çatlak sayısı 8-10 adet ve çatlak aralıkları 2 mm - 15 cm arasında değişmekte olup çatlaklar enine boyuna ve verevine olarak gelişmiştir. Çatlak aralıkları mevcut kayaca göre kalsit, kuvars ve kil dolguludur. Etüt alanındaki tepelik kesimlerde bikri örtüsü yoğunluk göstermektedirler. Bu yoğunlukların dışında kayaçlar yer yer yüzeylemiştir. Kayaçların tabaka doğrultuları genel yönelimi NE - SW ve eğimlerde NW yönünde değişik açılarda bulunmaktadır. Etüt alanındaki kayaçların dış yüzeyleri çevresel etkiler sonucu deformasyona uğramış mantarımsı bitkilerle kaplanmıştır. Ayrıca etüt alanının değişik kesimlerinde yine dış olayların etkisiyle kayaçlarda bozuşmalarda meydana gelmiştir. Etüt alanında bulunan kayaçlar genel istif olarak üste az bir kalınlık sunan yamaç molozu, bunun altında metaçakıltaşları ve metakumtaşları, altında şist aralarda-ise serpantinitler ve kalsit damarları olarak gözlenmekte ise de bütün alanda aynı istifi görmek mümkün değildir. Etüt alanındaki kaya biriminin yaşı Alt Triyas olarak belirtilmiş ve bütün bu kayaçları içeren birime tldm ismi verilmiştir. Etüt alanındaki kayaçlar çeşitli kuvvetlerin etkisiyle çok düşük ve düşük derece metamorfizmaya maruz kalmıştır. Metamorfizma derecesinin çok düşük ve düşük derece olmasının en iyi göstergeleri S tipi kıvrımlanmalar, budinajlar ve serpantinitleşmeler gösterilebilir. Ayrıca çok düşük dereceli metamorfik bölgelerde kayaçlar metamorfizma izlerini gösterirler, ancak bunlar tamamen dönüşmemiş izlerdir. Bu kayaçlarda hakim mineraller ana kayacı oluşturan minerallerdir ve özellikle çöküntü havza metamorfizması içerenlerde ana kayacın dokusu olduğu gibi korunmuştur. Etüt alanının kayalık alanlarıyla alüvyonal alanların arasında kalan kesimde yamaç molozu birimi bulunmakta olup bu birim metamorfik kayaç çakılları blokları ile kalsit çakıllarından ve kumdan oluşmaktadır. Etüt alanının tepelik kesiminin yamaçlarında da düşük kalınlıklar vermektedir. Yaş olarak günceldir. 70
İnceleme alanının deniz kesimine doğru alüvyonal birim bulunmakta olup etüt alanının değişik kesimlerinde açmış olduğumuz araştırma çukurlarında bu birimin üstünde 40-50 cm'lik bir kalınlık sunan bitkisel toprak ve bunun altında kötü derecelenmiş çakıllı, kumlu kil birimi gelmektedir. Denize doğru olan kesimlerde ise kumlu killi şilt şeklinde bir istiflenme görülmüştür. Genel olarak nemli kahve rengindedir. Yaş olarak kuvatemerdir. Varvil -1 Gölet alanında yüzeyleyen birimlerin jeoteknik özelliklerini ortaya koyabilmek, yanal ve düşey dağılım ve özelliklerini daha iyi gözlemleyebilmek için, derinlikleri 20 m. ile 10.00'er m. arasında değişen derinliklerde 7 lokasyonda, (toplam 110 metre) jeoteknik amaçlı delgi yapılmıştır. Yapılacak olan Gplf sahası sulama göletinin kret kotu 50.00 m. olup, talveg kotu 29.00 m. olarak planlanmıştır. İnceleme alanının geneli düşünüldüğünde Eğim; %0-20 arasındadır. En düşük noktası 29.00 m olup, en yüksek noktası 70.00 m'dir. İnceleme alanının yapılan çalışmalar sonucunda 1 formasyon tespit edilmiştir. Bu formasyon alanın temel kayaçlarını oluşturan paleozoik yaşlı metamorfik birimleri (Şist, Kuvarşist) oluşturmaktadır. Metamorfik birimlerin üst kesimleri (0.00-3.00 m.) parçalı kırıklı, çok ayrışmış zayıf dirençli olup tabana inildikçe daha dirençli az kırıklı, az çatlaklı, az ayrışmış, kuvarsit zonlu kuvarsişt- şist hakim olarak izlenir. Bu alanın kuru dere yatağında ve yamaçlarında, yamaç molozu ile birlikte karışık alüvyon çökelleri izlenmektedir. Gölet eksen yerini içeren Jeolojik kesit BB' olarak hazırlanmış ve arazi gözlemleri ile korele edilmiştir. Metemorfik Şistler: Bölgenin en eski kaya topluluğunu oluştururlar. Kristalen seri olarak da adlandırılmışlardır. Alttan itibaren Metamorfik Şistler ve Kuvarsit Şistler (Metamorfik Şist üyesi) inceleme alanı içerisinde gözlenmektedir. Kuvarsit Şist: Bu birim, metamorfik şistlerin içinde görülen bantların haritaya alınabilen kısımlarını oluşturur. Metamorfik şistler içinde, yatay ve düşey olarak değişik konumlarda görülmektedir. Kuvarsit şist üyesinin metamorfik şistlerdeki dağılımı çok önemlidir. Çünkü geçirimsiz olmaları nedeniyle örtü kaya niteliğindedir. Birimlerin yaşı son M.T.A Yayınlarına göre Alt Trias olarak ayıklanmıştır. Proje alanının gösterildiği Jeoloji haritası eklerde sunulmuştur(bkz.ek-5) 71
Şekil 7: Genelleştirilmiş Stratigrafik Kesit 72
Afet Durumu Proje etki alanında doğal afet yönünden; potansiyel, çığ, kaya düşmesi gibi doğal afet riskleri yoktur. Proje kapsamında yağmur sularının güvenli bir şekilde toplanacağı yağmur suyu toplama kanalları inşa edilecektir. İnşaat ve işletme aşamasında yapılacak olan yağmur suyu toplama kanalları standart zamanlarda gözlenen en büyük yağış değerlerine göre yapılacaktır. İnceleme alanı A1 grubu zemine sahip yerel zemin sınıfı Z 1 olup yerleşim açısından nispeten riskli bölgede yer almaktadır. Projenin inşaat aşamasında 14.07.2007 tarih ve 26582 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca projenin inşası sırasında proje kapsamındaki tesislere ait sanat yapılarının taşkınlardan korunması ile ilgili önlemler de 09.09.2006 Tarih ve 26284 Sayı ile yürürlüğe giren "Dere Yatakları ve Taşkınlar' adı ile yayımlanan 2006/27 no'lu Başbakanlık Genelgesine uyulacaktır. Deprem Durumu Muğla ili I. derece deprem kuşağında yer almaktadır. İl de 2 önemli deprem bölgesi bulunmaktadır. Kerme körfezi-köyceğiz bölgesi ve Rodos-Fethiye Körfezi Bölgesidir. Kerme Körfezi-Köyceğiz Bölgesi: Bu bölge kuzeyde Bodrum yarımadası ile Muğla nın güneyinde yükselen dağlar ve Sandras dağı, Güneyde Reşadiye yarımadasındaki Mesozoik formasyonlar tarafından sınırlanmıştır. Çukurluk batıdan doğuya doğru Kerme Körfezi, Gökova alçak arazisi ve Köyceğiz havzasından ibarettir. Çukurluğun güney kenarında (Muğla Marmaris yolunda) Mesozoik kalkerlerinin körfeze doğru çok dik eğimli olduğu görülür. Körfezin kuzey kenarı oldukça diktir ve kalker duvarına benzer. Burada 750 m. ye kadar yükselen kalkerler, Gökova da 50 m. seviyesindedir. Körfezin derinliği hesaba katılırsa, buradaki dikey atım 1.300 m. dir. Bu fay, birçok sıcak ve soğuk maden suyu kaynakları tarafından işaretlenmiştir. Körfezin ağzında, ancak çok genç bir devirde sönmüş olan volkanik Nisiros adası vardır. Bölgenin en önemli olan üst merkezi, körfez önünde bulunan İstanköy adasıdır. Tarihsel ve aletsel dönem içeren deprem katalogları ve bölgenin aktif fay hareketleri incelendiğinde bölgede sık sık büyük depremlerin olduğu anlaşılmaktadır. 73
Muğla yöresi, III. Zaman ve IV. Zamanda yoğun tektonik hareketlerle alçalma ve yükselmelere uğradığından, yer yer ilk zaman ve I. Zaman oluşumları açığa çıkmıştır. Yörenin çok engebeli oluşunda da bu gelişmenin payı büyüktür. Alp kıvrımlaşması sırasında, Toroslar ve Batı Anadolu Dağları oluşurken, il alanında yoğun tektonik hareketler yaşanmış, çok sayıda çöküntü alanı ortaya çıkmıştır. Böylece, bölgede çok sayıda neojen gölü oluşmuştur. Sonradan bu göllerin bir bölümü kurumuş ya da denize boşalmıştır. Bu nedenle, il topraklarındaki çöküntü alanları ile vadilerin bazı bölümlerinde III. Zaman yaşlı göl tortullarına rastlanmaktadır. Neojen göllerinin denize boşalmasıyla ortaya çıkan alanlar, kıyıya yakın kesimlerde daha yoğun olmak üzere, IV. Zaman alüvyonları ile dolmuştur. III. ve IV. zamanlarda sık sık aktif hale gelen Muğla yöresi, faylar üzerindedir. Fethiye nin doğusu, Ula-Köyceğiz-Marmaris arası, Milas ın doğusu ve Yatağan ın doğu ve batısı depremlerin çok olduğu tektonik çukurlar ve kırıklar dizisi üzerinde kalır. Muğla-Bodrum çizgisinin doğusunda ve güneyinde kalan bölgenin büyük bölümü şiddetli sarsıntılar görülen I.derece deprem kuşağı içine girmektedir. İlde sarsıntıların zararsız geçtiği tehlikesiz bölgeler, Milas ve Merkez İlçe nin batısında ve kuzeyinde kalan kesimlerdir. İnceleme alanının yer aldığı Muğla ili Milas ilçesi Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasında 1. Derece Deprem Bölgesi içinde yer almaktadır. Türkiye Deprem Araştırma Dairesi Başkanlığı verilerine göre; magnitüd -frekans ilişkisi ve deprem tehlikesinin belirli yıl aralıklarında oluşma olasılıkları yüzde olarak incelenmiştir. Proje Alanı 1. Derece Deprem Bölgesi içerisinde yer aldığından kati proje aşamasında yapılacak deprem risk analizi sonuçları ile proje alanında inşa edilecek mühendislik yapılarında 06.03.2007 Tarih ve 26454 Sayılı (03.05.2007 Tarih ve 26511 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Tablo 22: Muğla İlinde Meydana Gelen Depremler Tarih Merkez üssü MD(Şiddeti) M.S.127 Rodos-Muğla-Fethiye 7.3 1941 Muğla 6.2 1941 Muğla 6.2 1957 Rodos-Muğla-Fethiye 6.6 1959 Köyceğiz 6.2 1961 Marmaris 6.2 1999 Marmaris 5.6 2004 Gökova Körfezi 5.4 İnceleme alanı; topografik yapı, jeolojik durumu ve jeoteknik veriler dikkate alındığında yerleşime ve yapılaşmaya (Gölet) uygun alanlar içerisinde kalmaktadır. İnceleme alanında yapılan sondajlı çalışmalar sonucunda; üst kesimde şistlerin tamamen parçalanması ve ayrışması ile oluşmuş yamaç molozları ile birleşmiş (Siltli killi Kum) örtü birimi ve alt kesimleri ise dayanımlı az kırıklı genel olarak iyi kaliteli kayaçlardan oluşmuş Şist ve Kuvarşist olarak tespit edilmiştir. İnceleme alanında heyelan; göleti tehdit edecek kaya düşmesi v.b. gibi afet riski bulunmamaktadır. 74
Şekil 8: Deprem haritası 75
Proje alanı Şekil 9: Proje alanı diri fay haritası Söz konusu proje alanı şekil-9 da görüldüğü üzere aktif fay hatlarının oldukça yakınında kalmaktadır. Proje alanı aktif faylarla sınırlandırılmış çöküntü alanları içerisinde kalmaktadır. Proje alanına ait Jeoloji Haritası ve Deprem Haritası ekte sunulmuştur(bkz.ek-5, Ek-7). 76
3.4. Taban Suyu Seviyeleri, Zemin Akışkanlığı ve Taşıma Kapasitelerinin Belirtilmesi Proje alanının yakın çevresinde yüzey suyu olarak mevsimsel yağışa bağlı kuru dere özelliğinde olan Sarımehmet Deresi ve ayrıca Tuzla Gölü yer almaktadır. Tuzla Gölü inceleme alanımızın ve havzanın yeraltı ve yer üstü sularıyla deniz sularının karışımından oluşmaktadır. İnceleme alanının içinden geçen Sarımehmet Deresi yıllık yağışlara bağlı olarak değişik debiler sunmaktadır. Söz konusu dere dar bir alandaki drenaj ağlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Proje alanda bulunan kuru dere vadileri doğu-batı uzanımlıdır. Bu derelerin yağış sularına bağlı olarak akış miktarlarında meteorolojik değişimlere paralel olarak düzensizlik görülebilmektedir. Kuru dere sularında yazları azalma görülürken, ilkbahar ve sonbahar aylarında ise herhangi bir taşkın riski bulunmamaktadır. İnceleme alanı Güllük Formasyonu'ndan oluşmuş olup, bu formasyon konglomera - kumtaşı ardalanmasından oluşmuştur. Söz konusu formasyondan oluşan proje alanı zemini yüksek geçirimliliğe sahip olduğundan yağmur suları hemen akışa geçmeyecek ve bu geçirimlilikten dolayı yağmur suları geçirimli kısımdan süzülerek yer altı su seviyesine karışıp taban suyu seviyesinde bir artışa neden olacaktır. Faaliyet alanı ve çevresinde kuru dereler dışında herhangi bir yüzeysel akarsu kaynağı bulunmamaktadır. Proje alanında ve yakın çevresinde yüzey sularını drene etmek amacıyla oluşturulmuş kanallar bulunmaktadır. 3.5. Proje Alanında Yağışa Bağlı Taşkın, Sel, Göllenme ve Yeraltı Suyu Baskın Riski, Hesaplamaların Yapılması Proje alanı ve yakın çevresinde krip ve akma şeklinde heyelan, kaya düşmesi, çığ, yağışa bağlı taşkın, sel baskını, göllenme ve yeraltı suyu baskını gibi doğal afet olaylarına rastlanılmamıştır. İnceleme alanı A1 grubu zemine sahip yerel zemin sınıfı Z 1 olup yerleşim açısından nispeten riskli bölgede yer almaktadır. Faaliyet sahibi tarafından zemin iyileştirmesi yapılarak ve sıvılaşma olasılığına karşı gerekli önlemler alınarak inşaat işlemleri yapılacaktır. Ayrıca projenin inşası sırasında proje kapsamındaki tesislere ait sanat yapılarının taşkınlardan korunması ile ilgili önlemler de 09.09.2006 Tarih ve 26284 Sayı ile yürürlüğe giren "Dere Yatakları ve Taşkınlar' adı ile yayımlanan 2006/27 no'lu Başbakanlık Genelgesine uyulacaktır. 77
3.6. Meteorolojik Özellikler, Bölge Özelinde Hava Koşulları Proje alanının içinde bulunduğu Muğla ili, Akdeniz iklim kuşağında olup, kışları ılık ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak geçmektedir. 800 m. yüksekliğe kadar olan alanlarda "Asıl Akdeniz İklimi" ve daha yüksek alanlarda "Akdeniz Dağ İklimi" hissedilir. Bölgenin meteorolojik ve genel iklimsel şartları için 1970-2012 yılları Milas Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtları kullanılmıştır(bkz.ek-23). Sıcaklık: 1970-2012 yılları Milas Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre en yüksek sıcaklık 45,7 0 C ile 2012 yılı Temmuz ayında, en düşük sıcaklık ise -7,6 0 C ile 1973 yılı Ocak ayında ölçülmüştür. Milas Meteoroloji İstasyonunda ölçülen sıcaklık değerleri aşağıdaki tabloda sayısal olarak verilmiştir. Tablo 23: Milas Meteoroloji İstasyonu Genel Sıcaklık Değerleri Ortalama Maksimum Minimum AYLAR Sıcaklık( o C) Sıcaklık( o C) Sıcaklık( o C) Ocak 9.1 22.5-7.6 Şubat 9.6 24.9-6 Mart 11.9 31.3-4 Nisan 15.6 33.6-1.1 Mayıs 20.6 38.2 4.6 Haziran 25.9 43.4 8.4 Temmuz 28.8 45.7 12.2 Ağustos 28 43.6 12.4 Eylül 23.8 41.1 7.6 Ekim 18.8 39.4 0.2 Kasım 13.6 31.5-3.2 Aralık 10.4 24.6-4 Yıllık 18 45.7-7.6 78
Ortalama Sıcaklık( o C) 35 30 25 20 15 10 5 0 Ortalama Sıcaklık( o C) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Sıcaklık(oC) Grafik 3: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Sıcaklık Grafiği Maksimum Sıcaklık( o C) 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 Maksimum Sıcaklık( o C) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Maksimum Sıcaklık(oC) 15 Grafik 4: Milas Meteoroloji İstasyonu Maksimum Sıcaklık Grafiği Minimum Sıcaklık( o C) 10 Minimum Sıcaklık( o C) 5 0-5 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Minimum Sıcaklık(oC) -10 Grafik 5: Milas Meteoroloji İstasyonu Minimum Sıcaklık Grafiği 79
Basınç: 1970-2012 yılları Milas Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre en yüksek yerel basınç 1.027,3 hpa ile Ocak ayında, en düşük yerel basınç ise 975,6 hpa ile Ocak ayında görülmüştür. 1970-2012 yılları Milas Meteoroloji istasyonunda ölçülen basınç değerleri aşağıdaki tabloda sayısal olarak verilmiştir. Tablo 24: Milas Meteoroloji İstasyonu Basınç Değerleri Maksimum Minimum Ortalama AYLAR Basınç Basınç Basınç(hPa) (hpa) (hpa) Ocak 1010.6 1027.3 975.6 Şubat 1009.1 1025.2 983.8 Mart 1008.1 1023.4 986.1 Nisan 1006.2 1022.7 988.6 Mayıs 1005.8 1015.3 993.3 Haziran 1003.8 1012.4 992.5 Temmuz 1001 1009.6 994 Ağustos 1001.7 1008.1 994.9 Eylül 1005.8 1015.2 997.2 Ekim 1009 1018.4 996 Kasım 1010.7 1022.7 994.4 Aralık 1010.9 1024.9 987.7 Yıllık 1006.89 1027.3 975.6 Ortalama Basınç(hPa) 1012 1010 1008 1006 1004 1002 1000 998 996 Ortalama Basınç(hPa) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Basınç(hPa) Grafik 6: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Basınç Grafiği 80
Maksimum Basınç (hpa) 1030 1025 1020 1015 1010 1005 1000 995 Maksimum Basınç (hpa) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Maksimum Basınç (hpa) Grafik 7: Milas Meteoroloji İstasyonu Maksimum Basınç Grafiği Minimum Basınç (hpa) 1000 995 990 985 980 975 970 965 960 Minimum Basınç (hpa) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Minimum Basınç (hpa) Grafik 8: Milas Meteoroloji İstasyonu Minimum Basınç Grafiği Yağış: 1970-2012 yılları Milas Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre ortalama yıllık toplam yağış miktarı 685 mm dir. Bugüne kadar gözlemlenen günlük maksimum yağış miktarı 100,2 mm ile Ekim ayında görülmektedir. Milas Meteoroloji İstasyonunda ölçülen ortalama toplam yağış miktarları ve maksimum yağış miktarları aşağıdaki tabloda sayısal olarak verilmiştir. 81
Tablo 25: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Toplam Yağış Ve Günlük Maksimum Yağış Miktarları AYLAR Ortalama Toplam Yağış Miktarı (mm) Günlük Maksimum Yağış Miktarı (mm) Ocak 129.9 82.1 Şubat 108.3 90.4 Mart 75.8 55.5 Nisan 47.7 46.1 Mayıs 28.5 53.3 Haziran 12.3 71.2 Temmuz 2.6 36 Ağustos 2.3 38.9 Eylül 9.3 30.4 Ekim 45.4 100.2 Kasım 98.8 89.2 Aralık 124.1 73.7 Yıllık 685 100.2 Ortalama Toplam Yağış Miktarı (mm) 140 120 100 80 60 40 20 0 Ortalama Toplam Yağış Miktarı (mm) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Toplam Yağış Miktarı (mm) Grafik 9: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Toplam Yağış Miktarı Grafiği 82
Günlük Maksimum Yağış Miktarı (mm) Günlük Maksimum Yağış Miktarı (mm) 120 100 80 60 40 20 0 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Günlük Maksimum Yağış Miktarı (mm) Grafik 10: Milas Meteoroloji İstasyonu Günlük Maksimum Yağış Miktarı Grafiği Ortalama Nem: 1970-2012 yılları Milas Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre ölçülen ortalama nem değişimleri aşağıdaki tabloda sayısal olarak verilmiştir. Tablo 26: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Nem Miktarı Ortalama AYLAR Nem (%) Ocak 70.3 Şubat 68.1 Mart 66.4 Nisan 64.4 Mayıs 59.3 Haziran 50.2 Temmuz 47.6 Ağustos 51.5 Eylül 56.5 Ekim 63.4 Kasım 69.6 Aralık 72.5 Yıllık 61.65 83
Ortalama Nem (%) 80 70 60 50 40 30 20 10 0 Ortalama Nem (%) Ortalama Nem (%) Sayılı Günler: Grafik 11: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Nem Grafiği 1970-2012 yılları Milas Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre kar yağışlı gün sayısının, kar örtülü gün sayısının, sisli gün sayısının, dolulu gün sayısının, kırağılı gün sayısının, orajlı gün sayısının ortalama değerleri aşağıdaki tabloda sayısal olarak verilmiştir. AYLAR Tablo 27: Milas Meteoroloji İstasyonu Sayılı Gün Miktarları Ortalama Ortalama Ortalama Ortalama Kar Ortalama Dolulu Kırağılı Kar Yağışlı Örtülü Sisli Gün Gün Gün Gün Sayısı Gün Sayısı Sayısı Sayısı Sayısı Ortalama Orajlı Gün Sayısı Ocak 0.1 0 0.6 0.3 7 2.6 Şubat 0.1 0 0.5 0.6 4.9 2.5 Mart 0.1 0 0.2 0.5 3.1 2.2 Nisan 0 0 0 0.3 0.1 2.4 Mayıs 0 0 0 0.2 0 3.2 Haziran 0 0 0 0 0 1.8 Temmuz 0 0 0 0 0 0.9 Ağustos 0 0 0 0 0 0.5 Eylül 0 0 0 0 0 0.7 Ekim 0 0 0.1 0 0 1.8 Kasım 0 0 0.2 0.1 1.1 2.2 Aralık 0 0 0.6 0.1 4.4 2.6 Yıllık Toplam 0.3 0 2.2 2.1 20.6 23.4 84
Ortalama Kar Yağışlı Gün Sayısı 0.12 0.1 0.08 0.06 0.04 0.02 0 Ocak Ortalama Kar Yağışlı Gün Sayısı Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Kar Yağışlı Gün Sayısı Grafik 12: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Kar Yağışlı Gün Sayısı Grafiği Ortalama Kar Örtülü Gün Sayısı 1 0.9 0.8 0.7 0.6 0.5 0.4 0.3 0.2 0.1 0 Ocak Ortalama Kar Örtülü Gün Sayısı Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Kar Örtülü Gün Sayısı Grafik 13: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Kar Örtülü Gün Sayısı Grafiği Ortalama Sisli Gün Sayısı 0.7 0.6 0.5 0.4 0.3 0.2 0.1 0 Ortalama Sisli Gün Sayısı Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Sisli Gün Sayısı Grafik 14: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Sisli Gün Sayısı Grafiği 85
Ortalama Dolulu Gün Sayısı 0.7 0.6 0.5 0.4 0.3 0.2 0.1 0 Ocak Şubat Ortalama Dolulu Gün Sayısı Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Dolulu Gün Sayısı Grafik 15: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Dolulu Gün Sayısı Grafiği Ortalama Kırağılı Gün Sayısı 8 7 6 5 4 3 2 1 0 Ocak Şubat Mart Ortalama Kırağılı Gün Sayısı Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Kırağılı Gün Sayısı Grafik 16: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Kırağılı Gün Sayısı Grafiği Ortalama Orajlı Gün Sayısı 3.5 3 2.5 2 1.5 1 0.5 0 Ocak Şubat Mart Ortalama Orajlı Gün Sayısı Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Orajlı Gün Sayısı Grafik 17: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Orajlı Gün Sayısı Grafiği 86
Buharlaşma: 1970-2012 yılları Milas Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına günlük maksimum açık yüzey buharlaşması 40,7 mm ile Şubat ayında gözlenmiştir. Yıllık toplam buharlaşma miktarı 583,3 mm'dir. Ölçülen ortalama ve maksimum buharlaşma değerleri aşağıdaki tabloda sayısal olarak verilmiştir. Tablo 28: Milas Meteoroloji İstasyonu Buharlaşma Miktarları Ortalama Açık Yüzey Maksimum Açık Yüzey Buharlaşma Buharlaşması AYLAR (mm) (mm) Ocak 0 0 Şubat 71.4 40.7 Mart 0 0 Nisan 8.3 10.8 Mayıs 49.5 6.7 Haziran 105.5 12.6 Temmuz 87.7 10.3 Ağustos 86.4 9.6 Eylül 75.6 8.3 Ekim 42.4 5.2 Kasım 56.5 19.9 Aralık 0 0 Yıllık 583.3 40.7 120 Ortalama Açık Yüzey Buharlaşma (mm) 100 80 60 40 20 0 Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Grafik 18: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Açık Yüzey Buharlaşma Grafiği 87
25 Maksimum Açık Yüzey Buharlaşması (mm) 20 15 10 5 0 Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Grafik 19: Milas Meteoroloji İstasyonu Maksimum Açık Yüzey Buharlaşma Grafiği Yıllık, Mevsimlik, Aylık Rüzgar Yönü: 1970-2012 yılları Milas Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtları yönlere göre rüzgarın esme sayısı toplamları yıllık, mevsimlik ve aylık olarak aşağıdaki tablolarda sayısal olarak verilmiştir. Tablo 29: Milas Meteoroloji İstasyonu rüzgarların esme sayıları toplamı AYLAR / YÖNLER Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık TOPLAM İlkbahar Yaz Sonbahar Kış N 3842 3637 2985 1927 1880 3182 3671 2982 2412 3315 3261 4021 37115 6792 9835 8988 11500 NNE 3236 2545 2302 1719 1774 2115 2397 2487 2235 2639 2661 2941 29051 5795 6999 7535 8722 NE 2033 1669 1601 1306 1433 1344 1291 1443 1444 1759 1979 2171 19473 4340 4078 5182 5873 ENE 2185 1735 2305 2273 2286 1608 1553 1495 1892 2389 2215 2121 24057 6884 4656 6496 6041 E 1296 1151 1504 1772 1952 1572 1353 1655 1555 1695 1636 1599 18740 5228 4580 4886 4046 ESE 1624 1330 1819 2081 2210 1863 1695 1876 1982 1794 2029 1691 21994 6110 5434 5805 4645 SE 1181 1121 1419 1232 1489 1248 1412 1765 1500 1565 1257 1173 16362 4140 4425 4322 3475 SSE 1772 2185 2419 2299 2368 2074 2046 2397 2217 2395 2048 1858 26078 7086 6517 6660 5815 S 3663 3567 3615 3599 3239 2303 2371 2492 2472 2596 3546 3856 37319 10453 7166 8614 11086 SSW 1974 2025 2157 2525 2377 1973 1827 1858 1980 2039 1900 1831 24466 7059 5658 5919 5830 SW 686 1073 1442 1937 2384 2261 1804 1953 1909 1435 1074 720 18678 5763 6018 4418 2479 WSW 816 1059 1868 2462 3160 3048 2665 2859 3095 2204 1147 903 25286 7490 8572 6446 2778 W 583 556 800 787 717 1037 1143 1227 1021 713 641 577 9802 2304 3407 2375 1716 WNW 1108 1026 1044 843 716 1132 1443 1231 1037 871 821 1099 12371 2603 3806 2729 3233 NW 1086 1099 1196 862 817 1133 1660 1200 941 829 860 1097 12780 2875 3993 2630 3282 NNW 3383 2458 2296 1903 1661 1934 2714 2059 1883 2488 2696 3399 28874 5860 6707 7067 9240 88
HAKİM RÜZGAR YÖNÜ N NNW 40000 NNE NW 30000 NE WNW 20000 10000 ENE W 0 E HAKİM RÜZGAR YÖNÜ WSW ESE SW SSW S SSE SE Grafik 20: Milas Meteoroloji İstasyonu Hakim Rüzgar Yönü Grafiği Grafik 21: Milas Meteoroloji İstasyonu Mevsimsel Rüzgar Yönü Grafiği 89
90
Grafik 22:Milas Meteoroloji İstasyonu Aylık Rüzgar Yönü Grafiği Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızı: Tablo 30: Milas Meteoroloji İstasyonu Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızı YÖNLER N NNE NE ENE E ESE SE SSE S SSW SW WSW W WNW NW NNW ORTALAMA 1.48 1.14 0.79 0.59 0.49 0.52 0.7 1.29 1.73 1.68 2.21 2.55 1.8 1.7 1.49 1.36 RÜZGAR HIZI WNW W NW NNW 3 2.5 2 1.5 1 0.5 0 N NNE NE ENE E WSW ESE SW SE SSW S SSE Grafik 23: Milas Meteoroloji İstasyonu Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızı Grafiği 91
Aylara Göre Ortalama Rüzgar Hızı: Tablo 31: Milas Meteoroloji İstasyonu Ayara Göre Ortalama Rüzgar Hızı AYLAR Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Ortalama Rüzgar Hızı 1.04 1.24 1.33 1.37 1.48 1.59 1.71 1.64 1.50 1.21 1.04 0.99 1.3 1.8 1.6 1.4 1.2 1 0.8 0.6 0.4 0.2 0 Ortalama Rüzgar Hızı Ortalama Rüzgar Hızı Grafik 24: Milas Meteoroloji İstasyonu Ayara Göre Ortalama Rüzgar Hızı Grafiği Ortalama Fırtınalı Gün Sayısı: Tablo 32: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Fırtınalı Gün Sayısı AYLAR Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Rasat Son 42 Yıl Yıllık Toplam 0.8 0.9 0.7 0.4 0 0 0 0.1 0 0.1 0.3 0.5 3.8 1 0.9 0.8 0.7 0.6 0.5 0.4 0.3 0.2 0.1 0 Fırtınalı Gün Sayısı Grafik 25: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Fırtınalı Gün Sayısı Grafiği 92
Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Gün Sayısı: Tablo 33: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Gün Sayısı AYLAR Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Rasat Son 42 Yıl Yıllık Toplam 4 4.7 4.7 4.5 4.9 5.3 6.5 6.2 4.7 2.4 3.7 4.2 55.8 7 6 5 4 3 2 1 0 Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı gün Sayısı Grafik 26: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Gün Sayısı Grafiği Ortalama Bulutluluk: Tablo 34: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Bulutluluk AYLAR Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Rasat Son 42 Yıl 4.6 4.7 4.2 4.2 2.9 1.2 0.6 0.5 1.0 2.6 3.8 4.6 34.9 5 4.5 4 3.5 3 2.5 2 1.5 1 0.5 0 Ortalama Bulutluluk Grafik 27: Milas Meteoroloji İstasyonu Ortalama Bulutluluk Grafiği 93
3.7. Proje Alanı ve Etki Alanının Hidrolojik ve Hidrojeolojik Özellikleri, Yüzeysel ve Yer Altı Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı, Proje Alanına Mesafeleri, Debileri, 1/25000 Topoğrafik Haritada Gösterimi Hidrojeoloji Proje alanında, projeye etkisi yönünden, önemli yer tutan kaynaklar bulunmamaktadır. Açılan sondajların derinliği itibariyle yeraltı suyuna rastlanmamıştır. a) Yüzey suları: Bölge yüzey suları açısından zengin değildir. Mevsimsel değişimlere göre rejim değiştiren dere ve kuru dere vadileri doğu - batı uzanımlıdır. b) Yeraltısuyu: Proje özelliğine bağlı olarak, çalışma alanı yeraltısuyu yönünden değerlendirilmiştir. Yörede, yüzey suyu olarak kuru dere yatağı olarak iki koldan oluşmaktadır. Yapılan saha gözlemlerine ve açılan araştırma sondajlarındaki derinliklere göre, yeraltı suyu seviyesi, tespit edilememiştir. Bu durum, baraj, göl alanı geçirimsizliği yönünden de önem taşımaktadır. Çalışma alanında, en yaşlı (alt triyas) birim, şist kuvarşist olup tabanları geçirimsiz özelliktedir ve yeraltı suyu taşımaz. Bunun geçirimsizliği, yapılan arazi deneylerinde de belirlenmiştir. Hidrojeolojik yönden de geçirimsiz temeli oluşturan, bu geçirimsiz birimlerin üzerine gelen örtü birimi ve yamaç molozu ile kırıklı, ayrışmış rezidüel zemin özelliğinde malzemeler bulunmaktadır. Bu birimler geçirimli özellik göstermektedir. İnceleme alanımız yakınında yerüstü suları olarak Tuzla Gölü ve Sarımehmet deresi bulunmaktadır. Tuzla Gölü inceleme alanımızın ve havzanın yer altı ve yer üstü sularıyla deniz sularının karışımından oluşmaktadır. İnceleme alanının içinden geçen Sarımehmet Deresi yıllık yağışlara bağlı olarak değişik debiler sunmaktadır. İnceleme yapılan tarihlerde bu derenin kuru olduğu görülmüştür. Bu dere dar bir alandaki drenaj ağlarının birleşmesiyle oluşmuştur. İnceleme alanındaki yeraltı su durumunu öğrenmek için 12 adet elektrik öz direnç çalışması yapılmış ve ayrıca tüm alandaki birimler gözlemlenmiştir. Mevcut alanımızdaki kayaçlar genel stratigrafik sıralamada metakumtaşları ve metaçakıltaşlarının altında bulunan çeşitli şist seviyeleri bölgede yer almakta olup bariyer niteliğindedir. Yer altı suyu taşımaya ve depolamaya elverişli değildir. Etüt alanında bulunan 25-55 cm'lik kesimi bitkisel toprak, altı yamaç molozu ve daha sonra kumlu çakıllı bir istiflenme göstermektedir. Deniz etüt alanı ile direk temasta olması hidrojeoloji olarak olumsuzluk arz etmektedir. Bu olumsuzluk alüvyonun denize açık bölümlerinden tuzlusu intrizyonlarına tamamen açık bir jeolojik model oluşturmasına neden olur. Genel olarak etüt alanı üzerinde açılmış bulunan sondaj kuyularından ve araştırmalarımızdan elde ettiğimiz bilgiler doğrultusunda bölgede 12-15 metreden başlayan bir yer altı suyunun olduğu görülmektedir. 94
Etüt alanının değişik kesimlerinde 100-200 metre derinliklerde 12 adet rezistivite noktasında ölçüm yapılmıştır. Bu 12 adet rezistivite sonucu değerlendirilmiştir. Rezistivite sonuçlarına göre sulu zon olarak iki kesim bulunduğu öngörülmektedir. Bunları bulundukları derinlikler yaklaşık 12 m'den başlayıp 35 m'de biten birinci zon olan 23, 24, 25, 26, 27, 30, 32, 33, 34 numaralı ölçüm noktaları olan 2. zon denize doğru olan kesimlerde aldığımız ölçü değerlerinin düşük omajlar sunması bu kesimlerde bulunabilecek sularda tuzluluk oranlarının yüksek değerlerde olma ihtimalini düşündürmektedir. Ayrıca bu kesimlerde açılmış bulunan sondaj kuyularında da rezistivite sonuçlarının doğruluğunu ispatlamaktadır. Mevcut etüt alanımızdaki kayaçlardan yeraltı suyu çatlak ve dokunaklardan alınabilir ancak bu kayaçlardan alınacak suların kalitesi iyi olsa bile verimlilikleri çok düşüktür. 3.8. Proje Alanı ve Etki Alanındaki Flora/Fauna ve Yaşam Alanları (Türler, Endemik Özellikle Lokal Endemik Bitki Türleri, Alanda Doğal Olarak Yaşayan Hayvan Türleri, Ulusal ve Uluslararası Yasalarla Koruma Altına Alınan Türler (Fauna Çalışmalarına Ait Bölümde lucn'e Göre Tehlike Kategorilerine Göre Değerlendirme Yapılması, "Koruma Statülerinin RDB (Kırmızı Liste, Bern Sözleşmesi Tür Listeleri Baz Alınarak Belirlenmesi ve Alınacak Önlemlerin Belirtilmesi, Fauna Açısından Önemli Alanların Verilmesi), Nadir ve Nesli Tehlikeye Düşmüş Türler ve Bunların Alandaki Bulunuş Yerleri, Arazi ve Literatür Çalışmalarının Ayrı Ayrı Değerlendirilmesi, Av Hayvanlarının Adları Ve Popülasyonları) (Fauna ve Flora Çalışmalarının Vejetasyon Dönemi Dikkate Alınarak Yapılması, Arazi Çalışmaları ve Sonuçlarının Beraber Verilmesi) Proje Alanındaki Vejetasyon Tiplerinin Bir Harita Üzerinde Gösterilmesi, Bern Sözleşmesine ve IUCN 2007-2008 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları Çerçevesinde Amfibi, Sürüngen, Kuş ve Memeli Türlerinin Sınıflandırılması, Proje Alanı Yakınında Bulunan Tuzla Sulak Alanına Ait Kuş Türlerinin Tesbiti, Sayıları ve Üreme Biyolojilerine Ait Detay Bilgiler Flora-Fauna Proje Alanı ve Etki Alanı Florası Proje kapsamında, proje alanı ve yakın çevresinde flora ve fauna türlerinin tespiti, arazi gözlemleri ve literatür çalışmalarına dayalı olarak Biyolog Oya ORBAY ve Biyolog Tolga ÇETİNKAYA tarafından yapılmıştır. Arazi çalışmaları Mart ve Temmuz 2013 vejetasyon dönemlerinde yapılmıştır. Proje kapsamında 4.454.395 m 2 'lik alanının Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde yaklaşık 241.565 m 2 'si, Tampon Bölgesi içerisinde 3.365.984 m 2 'si kalmaktadır(bkz.ek-14, Ek-14A, EK-14B). Orta-Akdeniz kuşakta sert yapraklı meşe formasyonlarına (herdem yeşiller, kermez mesesi) sık rastlanılmaktadır. Az-çok sık konifer (halep çamı, kızılçam) formasyonları da görülmektedir. 95
Ege bölgesinde maki, kıyı bölgelerden başlar ve özellikle tektonik kökenli depresyonlar aracılığı ile İçbatı Anadolu' ya kadar sokulur. Bölgede kızılçam ormanlarının tahrip edildiği sahalar çoğunlukla makilerle kaplanmıştır. Ancak tür itibariyle önemli değişme görülür. Genel olarak, bölge şartlarına göre kurak ve toprak örtüsünün aşınarak doğal dengenin bozulduğu metamorfik şistler üzerinde kermez meşeleri (Quercus coccifera) yaygındır. Buna karşılık nemli ortamlarda ve karstik alanlarda defne (Laurus nobilis), sandal (Arbutus andrachne), kocayemiş (Arbutus unedo), mersin (Mrytus communis), katırtırnağı (Spartium junceum) hâkimdir. Faaliyet alanı ve yakın çevresinde görülen habitat ve vejetasyon tipleri Şekil-10'da verilmiştir. Şekil 10: Faaliyet alanı ve yakın çevresinin habitat ve vejetasyon tipi Yapılan çalışmalarda bitkiler, ulusal ve uluslararası sözleşmeler, IUCN kategorileri ve endemizm açısından irdelenmiş ve bölgede bulunan türler tablo halinde aşağıda verilmiştir. Literatür çalışmalarında; T. Ekim, M. Koyuncu, M. Vural, H. Duman, Z. Aytaç ve N. Adıgüzel tarafından hazırlanan Türkiye bitkileri kırmızı kitabı 2000, P. H. Davis in Flora of Turkey And The East Aegean Islands (11 cilt) adlı eseri, Y. Akman Türkiye Orman Vejetasyonu ve T. Baytop un hazırladığı Türkçe Bitki Adları Sözlüğü adlı eserlerden yararlanılmıştır. Ayrıca söz konusu proje kapsamında proje alanı ve çevresinde olumsuz yönde etkilenecek flora ve fauna araştırması, literatür çalışmaları ile http://turkherb.ibu.edu.tr. bilgi sistemine göre yapılmıştır. Buna göre arazi gözlemleri ve literatür çalışmalarında, proje etki alanındaki bitkiler, uluslararası sözleşmeler (BERN), IUCN kategorileri ve endemizm açısından irdelenmiş ve bölgede bulunan türler tablo halinde aşağıda verilmiştir. 96
Tablo 35:Proje alanı ve yakın çevresinin florası FAMİLYA/ TÜR(SPECİES) TÜRKÇE ADI HABİTAT FİTOCOĞRAFİK BÖLGE ENDEMİZM IUCN KATEGORİSİ BERN KAYNAK (*) ANACARDIACEAE Cotinus coggyria Pamuklu Maki, çalılık ve - - G - - sumak ormanlar Pistacia leutiscus - Maki Akdeniz - - - G APIACEAE (UMBELLİFERAE) Centaurea cyanus - - - L Peygamber çiçeği Pinus ormanı, tarla, yolkenarı Daucus carota - Çayırlar, yamaçlar, kumlu kumlar, tarlalar Bupleurum anatolicum - Seyrek Pinus brutia ormanı, serpantin Peucedanum chryseum Pinus brutia ormanları, dereler ASTERACEAE (COMPOSITAE) Anthemis chia Beyaz papatya Yol kenarı, denize yakın kalkerli topraklar Maki, Pinus orman açıklığı - D. Akdeniz - end - - end - D. Akdeniz - - - G - - - L L - - G D. - - G Centaurea urvillei - - Akdeniz Chrysanthemum coronarium - Kıyılar, yol kenarı Akdeniz - - - L Echinops viscosus Topuz Carlina corymbosa - Crepis foetida subsp. commutata Helichrysum orientale Tüylü kanak Solmaz çiçek Centaurea austro-anatolica - BORAGINACEAE Echium parviflorum - CARYOPHYLLACEAE Maki, step, Quercus ve Pinus ormanları, yol kenarı nadas Pinus brutia ormanı, Quercus infectoria çalılığı, Quercus ormanı, Pinus ormanı Maki, serpantin üzeri Pinus brutia ormanı Orman, maki, çakıllık Çimenlik yerler, yakınları D. Akdeniz Akdeniz - - - Akdeniz - D. Akdeniz - - - L end Akdeniz - - - - - - - - - - - L G G L L 97
Silene vulgaris var. vulgaris Nakil Çiçeği Çalılık, yamaçlar, - - - - açık yerler L Gypsophila confertifolia - Kuru Pinus brutia - - - D. ormanları, maki, - Akdeniz nehir yatakları CUPRESSACEAE Juniperus phoenicia Ardıç Sahil, çalılık Akdeniz - - - G CONVOLVULACEAE Convolvulus scammonia Mahmude otu Maki kareketli kayalık, çakıllı kıyılar D. Akdeniz - - - ERICACEAE Arbutus andrachne Hartlap Maki, çam - - - - ormanları L Arbutus unedo Kocayemiş, Maki, ekseriya - - - G Çİlek Erica arborea ile veya Pinus brutia - altında EUPHORBIACEAE Euphorbia rigida Sütleğen Pinus brutia orman - - - L açıklığı, Quercus - coccifera makiliği, FABACEAE (LEGIMİNOSAE) Trifolium hirtum - Çalılık, Akdeniz - - - L Cercis siliquastrum. Erguvan Maki ve yaprak Akdeniz - - L - subsp. siliquastrum döken ormanlar Anthyllis hermanniae - Maki, frigana Akdeniz - - - G Ceratonia siliqua Keçiboynuzu Sabit kumullar, - - L Akdeniz - maki Pinus brutia - - L Medicago coronata Yonca ormanı, maki, çorak yerler Akdeniz - Trigonella monspeliaca Çemenotu Meşe çalılık, çam - - L Akdeniz - ormanları, kumullar Vicia cassia Burçak Orman, maki, çitler, D. - - L - kayalık yamaçlar Akdeniz Astragalus prusianus - Maki, ormanlık D. end - L - yerler, çayırlık Akdeniz Astragalus hamosus Geven Kırlar, yol kenarları - - - - L Spartium junceum Katırtırnağı Maki ve yalılar Akdeniz - - - G FAGACEAE Quercus coccifera Quercus cerris var. cerris GUTTİFERAE Kermes meşesi Tüysüz meşe Frigana ve maki, Akdeniz - - Karışık ve yaprak döken ormanlarda Akdeniz - - - - L L G Hypericum aviculariifolium - Kızılçam ve kermes meşesi D. Akdeniz end - - L 98
makisi, HAMAMELİDACEAE Liquidambar orientalis - Sel basmış ovalar, bataklık yerler, JUNCACEAE Juncus hybridus - Islak, tuzlu habitatlar IRİDACEAE Iris xanthospuria MYRTACEAE Myrtus communis Thymus zygioides var. zygioides Salvia viridis Sarı süsen (Köyceğiz- Muğla) Mersin Kekik Ada çayı Dere kenarı ve marş çayırlığı Pinus brutia ormanları, maki, kumullar Pinus brutia koruluğundaki kayalık yerler Cistus ile maki, firigana, kumullar, tarlalar D. Akdeniz - D. Akdeniz - end - - - end - - - - Akdeniz - - - - - - - L G L - L Mentha spicata - - L Antep nanesi Islak kıyılar, - - subsp. spicata Sideritis curvidens Dağ çayı Yolkenarları Akdeniz - - - L LAURACEAE Laurus nobilis Akdeniz - - L Kıyı makileri Akdeniz - defnesi LİLİACEAE Fritillaria elwesii - Pinus brutia orman end - L D. kenarı, maki, tahıl - Akdeniz tarlası RANUNCULACEAE Clematis vitalba Peçek - - L Çalılık, orman - (Erzincan), - MYRTACEAE Myrtus communis subsp. Mersin Kızılçam ormanları, - - - L - communis Maki PINACEAE Pinus brutia var. brutia Kızılçam Maki D. Akd - LR G - (lc) ROSACEAE Crataegus aronia var. aronia Sarı Alıç Meşe çalılıkları, - - - - G SANTALACEAE Osyris alba Süpürge çalısı Maki Pinus ve Quercus ormanı, duvarları Akdeniz - - SCROPHULARİACEAE Veronica anagallis-aquatica - Kıyılar, sazlıklar - - - - L - - - L L G 99
subsp. anagallis-aquatica Verbascum cariense - Quercus çalılığı, D. end - - Pinus ormanı Akdeniz L Verbascum lydium - Otlaklar, yol D. end - - kenarları, Pinus Akdeniz L ormanı, maki OLEACEAE Phillyrea latifolia Akçakesme Yaprak döken - - - Akdeniz Quercus ormanı L VERBENACEAE Verbena officinalis - Kumullar, orman, - - - L - çalılık Kaynak: http://turkherb.ibu.edu.tr/index.php, Baytop T., 1994, Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, TDK, Ankara, www.iucnredlist.org Kaynak (*): G: Gözlem, L: Literatür D: Duyum Proje alanı ve yakın çevresinde Bern sözleşmesi kapsamında bulunan türlere rastlanmamıştır. Proje kapsamında yapılan literatür çalışmalarında habitat özelliğine bağlı olarak, yörede bulunması muhtemel türler Bupleurum anatolicum, Peucedanum chryseum, Centaurea austro-anatolica, Astragalus prusianus, Hypericum aviculariifolium, Liquidambar orientalis, Iris xanthospuria, Fritillaria elwesii, Verbascum cariense, Verbascum lydium türleridir. Söz konusu türler Muğla il bazında ve komşu birkaç ilde görülen endemik olan türlerdendir. Söz konusu tesisin inşaat sürecinde ya da daha evvel özellikle faaliyet alanı ve yakın çevresinde bulunabilecek yöreye özgü ve tehdit altındaki taksonların tohumları toplanarak ilgili Tohum Gen Bankalarına ulaştırılacaktır. Hassas türler tohumlar yada fide olarak ekolojik özellikleri yakın olan alan dışı habitatlara taşınarak (Ex-Situ) yeni popülasyonlar oluşturulacaktır. 100
FAALİYET ALANI FAUNASI: Faaliyet alanı ve yakın çevresinde yer alan, gözlem ve literatüre dayalı fauna listesi aşağıda verilmiştir. Literatür çalışmalarında ise; Mustafa Kuru nun Omurgalı Hayvanlar, A. Demirsoy un Türkiye Omurgalıları- Memeliler, Amfibiler, İbrahim Baran ın Türkiye nin Amfibi ve Sürüngenleri adlı eseri, İ. Kiziroğlu (2008) tarafından hazırlanan Türkiye Kuşları Kırmızı Listesi (Species List in Red Data Book) adlı eserlerden faydalanılmıştır. Tablo 36: Proje alanı ve etki alanında habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel Ikiyaşamlı (Amphibia) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri TAKIM/FAM İLYA TÜR ADI TÜRKÇE ADI HABİTAT MAK IUCN BERN KAYNAK (*) Tkm:URODELA Kuyruklu kurbağalar Fam: Salamandridae Salamandra Benekli semender - LC EK 3 L salamandra salamandra Fam: Bufonidae Bufo bufo bufo Siğilli kurbağa Taş altı, toprak içi - LC EK 3 G Pseudepidalea viridis Gece kurbağası Göl ve kanal bölgesi - LC EK 2 G Fam: Hylidae Hyla arborea arborea Ağaç kurbağası Göl çevresinde uygun - LC EK 2 L habitatlarda Fam: Pelobatıdae Pelobates syriacus Toprak kurbağası Göl ve kanal bölgesi - LC EK 2 L Kaynak: Demirsoy, A., 2003, Türkiye Omurgalıları Amfibiler, Çevre Bakanlığı Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K-1000-90. Ankara. Baran, İ, 2005, Türkiye Amfibi ve Sürüngenleri, Ankara. Kaynak (*): G: Gözlem, L: Literatür D: Duyum 101
Tablo 37: Proje alanı ve etki alanında habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel Sürüngen (Reptilia) türleri, Korunma Durumları ve Statüleri TAKIM/FAMİLYA TÜR ADI TÜRKÇE ADI HABİTAT MAK IUCN BERN KAYNAK (*) Tkm: CHELONIA Kaplumbağalar Fam:TESTUDINIDAE Kara kaplumbağaları Testudo graeca Adi tosbağa Taşlı kumlu EK 1 VU EK-2 L araziler, Fam:EMYDİDAE Mauremys rivulata Çizgili Kaplumbağa Sulak alanlar, - LC EK-3 G göletler, kanallar LACERTILIA Kertenkeleler GEKKONIDAE Ev kelerleri Cyrtopodion kotschyi İnce Parmaklı keler Az bitkili EK 1 LC EK-3 L taşlık kısımlar ve kayalıklar SCINCIDAE Parlak kertenkeleler Mabuya vittata Şeritli kertenkele Açık ormanlık EK 1 LC EK 3 L arazi, çalılık ve taşlık kısımlar LACERTIDAE Gerçek kertenkeleler Ophisops elegans Tarla kertenkelesi Az bitkili açık EK 1 - EK 2 G alanlar Ablepharus kitabielli İnce kertenkele Seyrek ağaçlı EK 1 LC EK 2 L kısımlar ANGUIDAE Yılan kertenkeleleri Anguis fragilis Yılan kertenkelesi Taşlık çakıllık EK 1 - EK-3 L alan Tkm: OPHIDIA Yılanlar Fam: TYPHLOPİDAE Typhlops vermicularis Kör Yılan Az bitkili açık EK 1 - EK 2 L arazi, nemli toprak ve taş altlarında Fam:COLUBRIDAE Eirenis modestus Uysal Yılan Kuru araziler EK 1 LC EK-3 L Natrix natrix Yarı sucul Yılan Sulak alanlar, EK 1 LC EK-3 L göletler, Natrix tessellata Su Yılanı Sulak alanlar, EK 1 LC EK-3 L göletler Telescopus fallax Kedigözlü yılan Orman ve EK 1 LC EK-2 L çalılıklar Kaynak: Demirsoy, A., 2006, Türkiye Omurgalıları Sürüngenler, Çevre Bakanlığı Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K-1000-90. Ankara. Baran, İ, 2005, Türkiye Amfibi ve Sürüngenleri, Ankara. Kaynak (*): G: Gözlem, L: Literatür D: Duyum 102
Tablo 38:Proje Alanı ve Etki Alanında Habitat Özelliği Nedeniyle Bulunması Muhtemel Kuş(Aves) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri TAKI/M FAMİLYA TÜR ADI TÜRKÇE ADI HABİTAT KONUM MAK RDB BERN Tkm:ACCIPITRIFORMES Fam: Accipitridae Yırtıcı kuşlar Circus cyaneus Mavi doğan Ağaçsız düzlük, tepelik Fam: Falconidae CHARADRIIFORMES Yağmur kuşları COLUMBIFORMES Güvercinler Y, KZ Ek-1 A.1.2 EK 2 Columba livia Tkm: APODIFIRMES Fam: Apodidae Kaya güvercini Sağanlar Kayalıklarda oyuklar Apus apus Siyah sağan Oyuklu ağaç ve kayalıklarda Tkm: CORACIIFORMES Fam: Coraciidae Mavi kuzgunlar Coracias garrulus Gök Kuzgun Açık ve ağaçlık alanlar Fam: UPUPIDAE Y Ek-3 A.5 EK 3 G,T Ek-1 A.3.1 - G Ek-1 A.2 EK 2 Upupa epops İbibik YZ Ek-1 A.2 EK 2 Tkm:PASSERIFORMES Ötücü kuşlar Fam: LANIIDAE Örümcek Kuşları Lanius minor Siyah alınlı Ağaçlık alanlar ve T,G Ek- A.3 EK 2 örümcek kuşu kenarlarındaki çıplak alanlar 1 Fam: SITTIDAE Sıvacı kuşları Sitte neumayer Kaya sıvacı Kayalık alanlarda Y - A.2 EK 2 kuşu Fam: CORVIDAE Kargalar Corvus corax Kara karga Orman, çayır, bahçe Y Ek- 2 Corvus frugilegus Ekin kargası Tarım alanları Y Ek- 3 Pica pica Saksağan Y Ek- 3 Fam: PASSERİDAE Passer domesticus Ev serçesi Yerleşim yeri ve Y Ektarlalar 3 Fam: STURNİDAE Sturnus vulgaris Sığırcık Ormanlık, Ağaçlık yerlerde KZ EK- 2 A.5 EK 3 A.5 EK 3 A.5 EK 3 A.5 EK 3 A.5 EK-3 103
Fam: FRINGILLIDAE Fringilla coelebs Carduelis carduelis Tkm:PODICIPEDIFORMES İspinoz Saka Ormanlarda, bahçe ve parklarda Orman kenarlarında ve ağaçlık yerlerde Y Y EK- 2 EK- 1 A.4 EK-3 A.3.1 EK-2 Fam: PODICIPEDIDAE Tachybaptus ruficollis Fam: PHALACROCORACIDAE Phalacrocorax carbo Tkm: CİCONİİFORMES Küçük batağan Karabatak Sulak Alanlarda Y EK-1 A.3.1 EK-2 Deniz kıyısında, gö l ve ırmakta Y EK-2 A.3 EK-3 Fam: ARDEİDAE Egretta garzetta Küçük Sığ su ve Kuru Y EK-1 A.3.1 EK-2 akbalıkçıl Habitatlar Ardea cinerea Gri balıkçıl Sığ sularda Y EK-2 A.3.1 EK-3 Ardea purpurea Fam: CICONIIDAE Ciconia nigra Ciconia ciconia Tkm: CHARADRIIFORMES Erguvani balıkçıl Kara leylek Ak leylek Sığ sularda T EK-1 A.2 EK-2 Nehir kollarının orman kıyılarında oluşturdukları sulak, yarı bataklık alanlar, Tatlısu kaynakları Bataklık, sulak alan ve açık araziler, T EK-1 A.3 EK-2 T EK-1 A.3.1 EK-2 Fam: LARIDAE Sterna hirundo Sumru Göllerde (tatlı ve KZ EK-2 A.5 EK-3 tuzlu), deltalarda ve barajlarda Larus ridibundus Karabaş Göl, deniz kıyıları, T EK-1 A.3 EK-2 Martı bataklıklar Tkm: ANSERIFORMES Fam: ANATIDAE Göl ve nehir KZ EK-1 A.4 EK-2 Tadorna ferruginea Angıt kıyılarındaki sazlıklarda Her türlü sulak KZ EK-3 A.5 EK-3 Anas platyrhynchos Yeşilbaş kıyılarında alanda ve korunaklı deniz Kaynak: Kiziroğlu, İ., 2008, Türkiye Kuşları (Species List in Red Data Book), Ankara, www.trakus. 104
Tablo 39: Proje alanı ve Etki Alanında Habitat Özelliği Nedeniyle Bulunması Muhtemel Memeli (Mammalia) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri TÜR (SPECİES) TÜRKÇE ADI HABİTAT MAK IUCN (TEHLİKE DURUMU) BERN KAYNAK (*) ERINACEIDAE Kirpiler Erinaceus concolor Kirpi Fundalıklar ve çalılıklar EK-1 LC Ek-2 L MİCROTİNAE Microtus majori Kısa kulaklı fare Orman içi çayırlıklarda - LC - L Spalacidae Kör fareler Spalax leucodon Kör fare Verimli alanlarda,bağ ve - DD - L bahçelerde GLİRİDAE Yediuyurlar Dryomys nitedula Ağaç yediuyuru Karışık ormanlarda EK-1 LC EK III L MURİDAE Sıçanlar Apodemus sylvaticus Orman faresi Orman kenarlarındaki yerleşim - LC - L yerlerine yakın yerlerde Rattus rattus Ev Sıçanı Dere kenarlarına yakın sık - LC - L bitkili alanlar CANIDAE Köpekler Vulpes vulpes Tilki Ormanlarda, çakıllı arazilerde EK-3 LC - L Canis familiaris Evcil köpek Her yerde - - - G FELIDAE Kediler Felis domestica Evcil kedi - - - - G MUSTELLİDAE Sansarlar Mustela nivalis Gelincik Orman kenarı,çalılık ve EK-2 LC EK III L fundalık Meles meles Porsuk Orman içi açıklık, kayalık ve EK-2 LC EK III L çayırlıklar Martes martes Ağaç sansarı Orman, kayalık ve stepler EK-3 LC EK III L SORİCİDAE Crocidura suaveolens Bataklık Sivrifaresi Sazlık ve dere kenarları ve nemli çayırlık alanlarda ARVİCOLİDAE Arvicola terrestris Su Sıçanı Sık otlu ve kamışlı durgun su kenarlarında - LC EK III L - LC - L SCİURİDAE Sciurus anomalus Anadolu Sincabı Ağaçlıklarda EK-1 LC EK III L DIPODIDAE Arap tavşanları Allactaga wiliamsi Arap tavşanı Stepler EK-1 - - L BOVINAE Sığırlar Bos bubalis bubalis Camız, evcil Her yerde - - - L manda Bos taurus Evcil sığır Her yerde - - - L TALPİDAE Talpa europaea Köstebek Orman içi açıklık, - LC - L gençlik sahaları Kaynak: Demirsoy, A., 2006, Türkiye Omurgalıları Memeliler, Çevre Bakanlığı Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K-1000-90. Ankara, Kaynak (*): G: Gözlem, L: Literatür D: Duyum 105
Bazı kısaltmalar ve açıklamalar: EX : Tükenmiş VU : Zarar Görebilir EW : Doğada Tükenmiş LR : Az Tehdit Altında CR : Çok Tehlikede a-(cd) : Koruma Önlemi Gerektiren EN : Tehlikede b- (nt) : Tehdit Altına Girebilir DD : Veri Yetersiz c- (lc) : En az endişe verici NE : Değerlendirilemeyen Yukarıdaki fauna tabloları, Orman ve Su İşleri Bakanlığı'na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün 16.05.2013 Tarih ve 28658 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Merkez Av Komisyonu'nun 2013 2014 av dönemi kararına göre irdelenmiş ve bununla ilgili kısaltmalar aşağıda verilmiştir. EK Liste 1 EK Liste 2 EK Liste 3 Orman ve Su İşleri Bakanlığınca Korumaya Alınan Yaban Hayvanları Merkez Av Komisyonunca Koruma Altına Alınan Av Hayvanları Merkez Av Komisyonunca avına belli edilen sürelerde izin verilen av hayvanları Bern sözleşmesine göre koruma altına alınan fauna türleri iki kategoriye ayrılmıştır. II Kesin olarak koruma altına alınan türler III Korunan türler II- Kesin Olarak Koruma Altına Alınan Türler Her türlü kasıtlı yakalamada alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya bunları tahrip etmek Yabani faunayı bu sözleşmenin şartlarına ters düşecek şekilde özellikle üreme, - geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek, Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak, Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır. III- Korunan fauna türleri Yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla uygun durumlarda geçici veya bölgesel yasaklama. Kapalı av mevsimleri ve diğer ulusal esaslar (Merkez Av Komisyonu Kararı) 106
IUCN e göre koruma altına alınan fauna türleri şu şekilde sınıflandırılmıştır. EX (EXTINCT) Nesli tükenmiş olan takson Şiddetli tehdit altında olan takson. CR (CRITICALLY ENDANGERED) Bu kategorinin taksonları yakın gelecekte yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Nesli tehlike altında olan takson. Bu kategorideki türlerin nesilleri şiddetli tehdit altında EN ( ENDANGERED) değildir, ancak yakın gelecekte yok olma sinyalleri vermektedir. VU ( VULNERABLE) Zarar görebilir. Düşük risk. LR/nt (LOWER RİSK/ Near Threatened) Nesli tehlike altında olmayan takson. Düşük risk. LR/Ic (LOWER RİSK/ Least Consern) Nesli gelecekte de tehlike altında olmayan takson. Türkiye Kuşları (Kiziroğlu, 2008) adlı esere göre proje alanı ve çevresinde bulunan ve bulunması muhtemel kuş türleri için yapılan Red Data Book sınıflandırması ve Türkiye de bulunan statüleri aşağıda verilmiştir. A.1.1. Nesli tükenmiş A.1.2. Nesli tehlikede olanlar A.2 Şiddetli tehlike altında olanlar A.3 Tehlike altındakiler A.4 Potansiyel olarak tehlike sinyali verenler A.5 Tehditsiz A.6 Veri eksikliği olan A.7 Veriler sağlıklı ve güvenli değil B Kategorileri Geçici- Transit Türler Yine aynı esere göre bu kuş türlerinin Türkiye de bulundukları statüler ise şöyle sınıflandırılmıştır. Y G/KG K T R N Yerli Türler Göçmen türler (Yaz göçmeni) Kış ziyaretçileri Transit göçerler Rastlantısal türler Nadir türler 4.454.395 m 2 'lik alanının Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde yaklaşık 241.565 m 2 'si, Tampon Bölgesi içerisinde 3.365.984 m 2 'si kalmaktadır(bkz.ek-14, Ek-14A, EK-14B). Bu bölgelerde 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19., 20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır(bkz. Bölüm 4.13) 107
Yukarıdaki fauna listesinde belirtilen ve Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine bu faaliyet ile; bu türlerin avlanması, kasıtlı olarak öldürülmesi veya alıkonulması, yumurtalara zarar verilmesi gibi etkiler kesinlikle söz konusu değildir. Söz konusu faaliyette Orman ve Su işleri Bakanlığı 2013-2014 Merkez Av Komisyonu kararlarına ve Bern Sözleşmesi hükümlerine uyulacaktır. Proje alanının işaretlendiği av haritası rapor eklerinde verilmişir(bkz.ek-21). Proje alanında ve etki alanında; dağlık, milli parklar, erozyon alanları, heyelan alanları, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları ile 167 Sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun gereğince korunması gereken akiferler kapsamında; kaynak olarak kullandığımız http://geodata.ormansu.gov.tr/3d/indexv5.aspx veri tabanı ve diğer araştırmalarda yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. ÇED süreci kapsamında ilgili resmi kurum ve kuruluşlarca belirlenen, güncel veri tabanına işlenen veya onaylanan duyarlı yöreler olması durumunda, gerekli bilgi ve açıklamalar yapılacak gerekli koruma önlemleri alınacaktır. Duyarlı yöre haritası eklerde sunulmuştur(bkz.ek-22). 3.10. Projenin İnşaatı ve İşletme Aşamasında Su Temini Sistemi Planı, Suyun Nereden Temin Edileceği, Suyun Temin Edileceği Kaynaklardan Alınacak Su Miktarı (Bu Hususta Gerekli İzinlerin Alınması ve Bu Hususta Temin Edilen İzin, Ruhsat vb. Belgelerin Rapor Ekinde Sunulması) ve Bu Suların Kullanım Amaçlarına Göre Miktarları (Golf Alanı v.b.), Proje Alanına Açılmış ve Açılacak Olan Kuyularla İlgili Bilgi Verilmesi (Su İhtiyacının Yer Altı Suyundan Temin Edilmesi Durumunda, 167 Sayılı Kanun Gereği Temin Edilmesi Gerekli İznin, DSİ Bölge Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Şube Müdürlüğünden Temin Edilmesi), Proje Alanına Mesafeleri, Debileri Proje kapsamında ihtiyaç duyulan su miktarını belirlemek amacıyla yapılmış olan nüfus ile ilgili hesaplamalar aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 40: Proje kapsamında yapılan nüfus hesapları Projeye Göre Proje Tipi Alınan Nüfus Konut (3.683 adet) Turizm Konaklama Tesisleri (Oteller) Diğer alanlar (Günübirlik, eğitimsağlık-sosyalkültürel tesisler, golf alanları, ticaret, rekreasyon, park, yeşil alanlar v.b.) Projeye Göre Toplam Nüfus: 3.683x3=11.049 1.500x2 = 3.000 1.000-2.000 kişi (Turizm kentine gelecek olan ort. ziyaretçi sayısı + personel) 16.049 kişi 108
Plan notlarında, genel olarak hektar başına net yoğunluk 130 kişi olarak belirtilmektedir. Hektar başına net yoğunluk proje alanına göre uyarlandığında 44.198 kişi yapmaktadır. Ancak yukarıda görüldüğü gibi personel dâhil, tüm ünitelerin %100 doluluk oranına göre olan nüfus, 16.049 kişidir. Diğer alanlardaki nüfus ise fayda maliyet hesapları yapılırken ki, kişi başına düşen gelir hesabından alınmıştır. Projede su temini için yapılan yeraltı suyu araştırmalarında yeterli düzeyde yer altı suyu bulunamamıştır. Dolayısıyla proje kapsamında herhangi bir şekilde yeraltı suyu kullanımı olmayacaktır. Bunun yanında turizm bölgelerindeki en önemli sorun su ihtiyacıdır. Projedeki en önemli su kaynağı, deniz suyu olup, deniz suyunun ters osmoz yoluyla geri arıtımının sağlanarak kullanıma hazır hale getirilmesi sağlanacaktır. Projenin inşaat ve işletme aşamasında kullanma suyu olarak ters osmoz yoluyla arıtılmış deniz suyu kullanılacak olup içme suyu ise serbest piyasadan damacanalarla temin edilecektir. İnşaat aşaması İnşaat aşamasında çalışacak personelden kaynaklı içme ve kullanma sularından oluşacak evsel nitelikli atık sular oluşacaktır. Proje kapsamında inşaat aşamasında 1.000 personel çalışacak olup günlük su tüketimi 150 lt ve tüm atık suyun %100 geri döndüğü tahmini ve kabulü ile oluşacak atık suyun miktar ve özellikleri aşağıdaki gibidir. (Bir kişinin günlük su kullanımı Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller Bankası içme suyu projelerine dair şehir ve kasabaların içme suyu projelerin hazırlanmasına ait yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.) Personelden 1.000 x 150/1.000 = 150 m 3 /gün atık su oluşacaktır. Proje alnında kanalizasyon sistemi bulunmadığı için; 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin; Evsel Nitelikli Atıksular İçin Deşarj Standartları, Madde 32 gereğince tüm kapasiteyi karşılayacak şekilde biyolojik atık su arıtma tesisi kurulacak ve arıtılan su peyzaj unsurlarının sulanması, toz indirgeme için yolların ve arazinin sulanması ve kullanma suyu olarak değerlendirilecektir. İşletme Aşamasında: Projede su temini için yapılan yeraltı suyu araştırmalarında yeterli düzeyde yer altı suyu bulunamamıştır. Bunun yanında turizm bölgelerindeki en önemli sorun su ihtiyacıdır. Projede su temini ile ilgili aşağıdaki hesaplamalar ve açıklamalar yapılmıştır. Oluşacak atıksular kurulacak olan Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisinde arıtıldıktan sonra "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerince peyzaj unsurlarının sulanmasında ve alanda yer alacak golf sahaları için oluşturulacak göletlere deşarjı yapılacaktır. 109
Proje alanında su ihtiyacı olan alanlar; ALANLAR Toplam Alanı (m 2 ) İnşaat Alanı (m 2 ) Net su ihtiyacı / sulama yapılacak alan (m 2 ) 1-Park alanları ve Açık Spor Alanı 569.154-569.154 2-Rekreasyon alanları 406.588 16.263 390.325 3-Golf alanı 559.946 2.799 557.147 Toplam 1.535.688 m 2 19.062 m 2 1.516.626 m 2 FONKSİYONLAR Toplam Hacim (m 3 ) Adet Net su ihtiyacı (m 3 ) 1-Otel Havuzları (hacim olduğu için çıkartılmıştır) 1.600 4 adet 1.600 2- Göletler 414.450 8 adet 414.450 Toplam 416.050 416.050 m 3 1 )Müşteri + Personel İçme Suyu KAYNAK Müşteri + Personel İçme Suyu Müşteri + Personel Kullanma Suyu Damacana, pet şişe v.b. kaynaklardan sağlanacaktır. Deniz Suyu Arıtma Tesisinden sağlanacaktır. (16.049 x 150 lt /gün = 2.407,35 m 3 /gün) Müşteri + Personel için gerekli günlük içme suyu ihtiyacı hazır damacana, pet şişe v.b. hazır su kullanılarak sağlanacaktır. 2) Müşteri + Personel Kullanma Suyu Müşteri + Personel için gerekli kullanma suyu Deniz Suyu Arıtma Tesisinden sağlanacaktır. Proje kapsamında toplam 4 adet Deniz Suyu Arıtma Tesisi kurulacaktır. Her bir tesisin günlük kapasitesi 1.000 m 3 /gün olacaktır. İhtiyaç duyulduğu takdirde 5. olarak düşünülen Deniz Suyu Arıtma Tesisi yedek olarak kurulacaktır. Deniz Suyu Arıtma Tesisleri ile ilgili gerekli bilgiler bölüm 3.10.1'de açıklanmıştır. İşletme aşamasında tesise gelecek müşterilerden ve personelden kaynaklı içme ve kullanma sularından oluşacak evsel nitelikli atık sular oluşacaktır. Proje kapsamında işletme aşamasında projeksiyon nüfusun 16.049 kişi olması planlanmakta olup günlük su tüketimi 150 lt ve tüm atık suyun %100 geri döndüğü tahmini ve kabulü ile oluşacak atık suyun miktar ve özellikleri aşağıdaki gibidir. (Bir kişinin günlük su kullanımı Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller Bankası içme suyu projelerine dair şehir ve kasabaların içme suyu projelerin hazırlanmasına ait yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.) 110
Müşterilerden ve personelden kaynaklı 16.049 x 150/1.000 = 2.407,35 m 3 /gün atık su oluşacaktır. Proje alnında kanalizasyon sistemi bulunmadığı için; 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin; Evsel Nitelikli Atıksular İçin Deşarj Standartları, Madde 32 gereğince tüm kapasiteyi karşılayacak şekilde biyolojik atık su arıtma tesisi kurulacak ve arıtılan su peyzaj unsurlarının sulanması, arazinin sulanması, golf göletlerinin doldurulması ve kullanma suyu olarak değerlendirilecektir. Atıksu arıtma tesisinde %20 su kaybı kabulü ile net geri dönen su miktarı 1.925,88 m 3 /gün'dür. 3) Gölet ve Havuzlar Proje alanındaki sulama suyu, golf sahası için oluşturulacak 8 adet göletten ve Deniz Suyu Arıtma Tesisinden temin edilecektir. Bu göletlerin toplam alanı ise 138.150 m 2 'dir. Ortalama derinliği 3 m olacak göletlerin toplam hacmi 414.450 m 3 'tür. Böylece göletler için gerekli su miktarı da 414.450 m 3 olacaktır. Göletler için gerekli su miktarı Atıksu Arıtma Tesisinde gelen su (günlük 1.925,88 m 3 ) ve otel havuzlarından gelecek sular ile sağlanacaktır. Göletlerdeki toplanacak su sulama suyu olarak kullanılacak olup, havuz suları da gölet suyundan karşılanacaktır. Havuzlardaki suyun bir süre sonra değiştirilmesi söz konusudur(yılda 4 defa). Bu esnada çıkan sular da göletlere devredilecektir Proje alanında yer alacak olan otellerin her birinde 1 adet olmak üzere toplam 4 adet havuz bulunacaktır. Havuzların her biri 200 m 2 olup, toplam da 800 m 2 olacaktır. Havuzların, her biri 2 m derinliğe sahip olacağından toplam 1.600 m 3 (800 m 2 x 2 m=1.600m 3 ) suya ihtiyaç duyulacaktır. Proje alanında bulunan havuzların su temini yine göletlerden sağlanacaktır. (Havuz suyu 3 ayda bir olmak üzere yılda 4 defa değiştirileceği kabul edilmiştir) Havuz suyu ph ve asidik değerinin ayarlanması, ozonlama ve klorlanması, suyun özelliklerinin ayarlanması ve kayıt şekli, numune alınması, kontrol raporunun düzenlenmesi, bakım ve temizliği ile güvenlik ve işletmesi TSE standartlarına göre yapılacaktır. Klorlama ve ph ölçümleri yaz aylarında günde 3 kez yapılacaktır. Ölçümler otomatik kontrollü olarak yapılacaktır. Yapay göllerin temizlik işlemleri sürekli yapılacak ve membran ile yalıtılmış olacaktır. Bu sayede göllerde su kaybı olmayacaktır. Yapay göllerin ve havuzların periyodik su değişimi yapılacak ve çıkan su yeşil alanların sulanmasında kullanılacaktır. Proje kapsamında otel havuz sularının toplamı, 1.600 m 3 olacak ve yine %20 su kaybı varsayılarak kalan net su 1.280 m 3 olacaktır (yılda 4 defa havuz suyu değiştirilecektir). 111
4) Sulama Suyu Proje alanı içinde sulama suyuna ihtiyaç duyan alanlar golf sahası, rekreasyon alanları, parklar, açık spor alanı ve yeşil alanlardır. Bu alanlarda inşaat alanları dışında sulama yapılacak alan miktarı toplam 1.516.626 m 2 'dir. 75 ha için 500 m 3 sulama suyu kullanılacağı kabulü ile; (Kaynak: Türkiye Golf Federasyonu) 151,66 ha için 1.010 m 3 /gün sulama suyuna ihtiyaç duyulmaktadır. Golf Sahası Proje alanında yapılması planlanan golf sahası toplam alanı 559.946 m 2 olup, toplam inşaat alanı 2.799 m 2 'dir. Türkiye Golf Federasyonu'ndan alınan bilgilere göre 18 delikli golf sahası için gerekli su miktarı sıcaklığın yoğun olduğu Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında günde max. 1.000 m 3 'tür. Golf sahasının % 50'si çimlerle kaplı olup geriye kalan bölümler ise Tee'ler (vuruş alanı) Fairwayler (golf bantları) arasında çim olmayışı, bu alanın doğal bırakılmasını ve çim alanının % 50 daha az olmasını sağlayacaktır. Böylece gerekenden 1/2 oranında daha az su kullanımı sağlanacaktır. Dolayısıyla 1.000 m 3 su tüketimi yerine 500 m 3 'lük su tüketimi olacaktır. Söz konusu projede yapılması planlanan golf sahasının sadece 278.573 m 2 'lik bölümü sulanacak olup golf sahasının sulanması için gerekli su miktarı sıcaklığın yoğun olduğu Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında günde max. 500 m 3 olacaktır. Golf sahasının çimlendirilmesinde kullanılacak çim türü Paspalum çimidir. Bu çim türü az bakım gerektiren bir türdür. Asitli topraklarda suyun kısıtlı olduğu alanlarda ve gölgede rahatlıkla yetişir ve Paspalum çim türünün diğer bir özelliği ise tuza dayanıklılığı ve atık su kullanımı ile sulanabilir özellikte olmasıdır. Proje toplam alanının yaklaşık % 50'si çimlendirilecek olup çimlerin gelişimi ve bakımı için sulama işlemi yapılacaktır. Sulama işlemi için gerekli su miktarı 500 m 3 olup günde toplam 2 saat sulama işlemi yapılacaktır. (Sulama sıklığı; bitkilerin su alma kapasiteleri, mevsimsel sıcaklıklar, buharlaşma, toprağın su tutma kapasitesi v.b. faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterecektir.) Parklar, Rekreasyon Alanları ve Açık Spor Alanı Proje alanı içinde toplam 959.479 m 2 (inşaat alanları hariç) büyüklüğünde peyzaj öğesi olarak park alanları rekreasyon alanları ve açık spor alanı planlanmıştır. Bu alanların sulanması için gerekli su miktarı atık su arıtma tesisinden çıkan suların göletlere verilerek kullanılması ile sağlanacaktır. 112
Tablo 41:Su Yönetim Planı İHTİYAÇ DUYULAN ALANLAR KAPASİTE TEMİN ETME YÖNTEMİ 1- Nüfus 16.049 kişi 2.407,35 m 3 /gün - Deniz Suyu Arıtma Tesisi (1.000m 3 /gün) 4 adet + 1 yedek 2-Peyzaj Alanları + Golf Alanı 1.010 m 3 /gün - Göletler (414.450 m 3 ) 3- Gölet 414.450 m 3 (1.000m 3 /gün) 4 adet+1 yedek - Atıksu Arıtma Tesisi - Yağmur suyu Atık su arıtma tesisinden yıllık (1.925,88 m 3 /gün x 365) 702.946 m 3 su arıtılacak olup yağmur suyu miktar hariç proje alanında toplam 702.946 m 3 'lük su kaynağı sağlanacaktır. Elde edilen su miktarının 368.650 m 3 (1.010 x 365)'lük miktarı yıllık sulama suyu olarak, geri kalan 334.296 m 3 'lük bölümü ise göletlerde rezerv su olarak depolanacaktır. Yukarıdaki hesaplamalardan da anlaşılacağı üzere proje kapsamında sulama için önemli bir su kaynağı olan göletlerin dolması için gerekli su miktarı Atık Su Arıtma Tesisinden sağlanacaktır. Göletler toplam 414.450 m 3 'lük hacme sahip sürekli devir daim olacağı için sulamada herhangi bir su temin sorunu yaşanmayacaktır. Genel Su Yönetimi Planı Şeması %20 Kek, Çamur, Gübre bertaraf v.b. Peyzaj projesinde kullanım Deniz Suyu 4.000 m 3 /gün 2.407,35 m 3 /gün Arıtma Tesisi Nüfus 4 x 1.000 m 3 16.049 kişi Atık Su Arıtma Tesisi 4 x 1.000 m 3 1.925,88 m 3 /gün 702.946,2 m 3 /yıl Göletler 414.450 m 3 Sulama 1.010 m 3 /gün 368.650 m 3 /yıl Toplam Yıllık Su Miktarı 702.946 m 3 (yağmur suyu hariç) Şekil 11: Genel Su Yönetimi Planı Şeması 113
Projedeki su kaynağı, deniz suyu olup, deniz suyunun ters osmoz yoluyla geri arıtımının sağlanarak kullanıma hazır hale getirilmesi sağlanacaktır. Bu sisteme göre günlük denizden elde edilecek toplam su üretim debisi 4.000 m 3 /gün olup 4 adet Deniz Suyu Arıtma Tesisi kullanılacaktır. Her bir arıtma tesisi su arıtma debisi 1.000 m 3 /gün, bir ünitenin kaplayacağı alan ise en fazla 4 m x 14 m olacaktır. Söz konusu tesisin Fırat Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü tarafından onaylanmış projesi eklerde verilmiştir(bkz.ek-9). Projede planlanan diğer su kaynağı atık suların arıtılarak tekrar kullanımıdır. Projede Atık Su Arıtma Tesisinden arıtılarak kullanıma hazır hale getirilecek toplam atık su arıtma tesisi debisi 4.000 m 3 /gün olup, 4 adet biyolojik atık su arıtma tesisi kullanılacaktır. Her bir atık su arıtma tesisinin debisi 1.000 m 3 /gün'dür(bkz.ek-8). Biyolojik Atık Su Arıtma Ünitesi Atık su arıtma tesisinden arıtılarak kullanıma hazır hale getirilecek toplam atık su - debisi 4.000 m 3 /gün olup, 4 adet evsel atık su arıtma tesisi kullanılacaktır. Her bir atık su arıtma tesisinin debisi 1000 m 3 /gün'dür. (Atık Su Arıtma Tesisleri her faz için ayrı ayrı yapılacaktır) - Atık Su Özellikleri Proje alanından kaynaklanan evsel nitelikli atık suların miktarı değişen kişi sayısına göre farklılıklar göstereceğinden kullanılacak arıtma ünitesinin farklı doluluk oranlarında aynı performans ile çalışacak olup, çıkış suyu ayrıca 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ndeki Tablo 21/3 Alıcı Ortama Deşarj Standartlarına uygun olacaktır. Tablo 42:Atıksu arıtma tesisi özellikleri Tesis Eşdeğer Nüfusu 5.000 Kişi Atık Su Debisi (Yaklaşık) 1.000 m 3 /gün Birim BOİ 5 Yükü 60 gr/kişi.gün Toplam BOİ 5 Yükü 300 kg/gün Bu verilere göre yaklaşık 1.000 m 3 /gün evsel nitelikli atık suyu ve 300 kg/gün organik yükü arıtabilecek kapasitede (EVA/S - 8x4 Adet) Paket Tip Biyolojik Atık Su Arıtma Ünitesi proje için uygun görülmüştür(bkz.ek-8). - Arıtma Tesisi Çıkış Suyu Kalitesi Arıtılmış su 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Tablo 21/3 Alıcı Ortama Deşarj Standartlarını sağlar vaziyette olması için bulunmasına izin verilen maksimum kirletici konsantrasyonlar aşağıdaki değerlerdir. 114
Tablo 21.3: Sektör: Evsel Nitelikli Atıksular (Sınıf 3: Kirlilik Yükü Ham BOİ Olarak 600-6000 Kg/Gün den Büyük, Nüfus=10000-100000) KOMPOZİT KOMPOZİT NUMUNE NUMUNE PARAMETRE BİRİM 2 SAATLİK 24 SAATLİK BİYOKİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI (BOİ5) (mg/l) 50 45 KİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI (KOİ) (mg/l) 140 100 ASKIDA KATI MADDE (AKM) (mg/l) 45 30 ph - 6-9 6-9 Söz konusu Biyolojik Atık Su Arıtma Ünitesi ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın 14.02.2013 Tarih ve 2013/4 Sayı ile yürürlüğe giren "Atıksu Arıtma / Derin Deniz Deşarjı Tesisi Proje Onayı Genelgesi" kapsamında atık su arıtma tesisi için proje onayı alınacaktır. Ayrıca 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Evsel atıksular için kurulacak biyolojik atıksu arıtma tesisi aşağıdaki ünitelerden oluşmaktadır. -Dengeleme Tankı -Biyolojik Arıtma Tankı -Çamur Çürütme Tankı Biyolojik Atık Su Arıtma Ünitesi ile ilgili gerekli bilgiler eklerde verilmiştir(bkz.ek-8). 115
Deniz Suyu Ters Osmoz Tesisi Projedeki en önemli su kaynağı, deniz suyu olup, deniz suyunun ters osmoz yoluyla arıtılarak kullanıma hazır hale getirilmesi sağlanacaktır. Bu sisteme göre günlük denizden elde edilecek toplam su üretim debisi 4.000 m 3 /gün olup 4 adet Deniz Suyu Arıtma Tesisi kullanılacaktır. Her bir arıtma tesisinin debisi 1.000 m 3 /gün, bir ünitenin kaplayacağı alan ise en fazla 4m x 14m olacaktır. 5. Deniz Suyu Arıtma Tesisi yedekolark kurulacaktır. Denize yakın uygun bir yerde açılan kuyulardan yeterli kapasitede alınan deniz suyu klorlama ve gerekirse PAC dozajlama işlemi yapıldıktan sonra kum filtresi ünitelerine alınacaktır(kuyuların durumuna göre gerekirse faaliyet sahibi tarafından ham su deposu yapılacaktır). Kum filtresi ünitelerinin çıkışında antiscalant, SMBS ve gerekirse asit dozajlama işlemi yapılarak ham su güvenlik filtrelerine alınır. Güvenlik filtresi çıkış hattı yüksek basınç pompası emiş hattı olduğundan hat üzerindeki basınç devamlı kontrol altında tutulur. Yüksek basınca yükseltilen su ters osmose işlemini yapacak olan membranlara gönderilir. Ürün suyu hattına kurulacak olan ph kontrol sensörü vasıtasıyla otomatik olarak çalışacak olan Kostik Dozajlama Ünitesi insan müdahalesi gerektirmez. Ters Osmoz tesisi üzerinde belirli aralıklarla membranları ürün suyu ile durulayacak yıkama ünitesi ve ayrıca kimyasal yıkama işlemi yapacak olan CİP (Clean-ln-Place) ünitesinde mevcuttur. Deniz Suyu Ters Osmoz Sistemi ile ilgili gerekli bilgiler Bölüm 3.10.1.'de açıklanmıştır. 3.10.1. Proje Kapsamında Kullanma Suyunun Denizden Sağlanması Alternatifinin Düşünülmesi Halinde, Hangi Teknoloji İle Suyun Arıtılacağı, Makine Aksamına Dair Teknik Özelliklerin Ortaya Konması, Kapasite ve Elde Edilecek Su Miktarının Teknik Detaylarının Konuyla İlgili Bir Kurumca Onayı (Üniversite V.B.) Deniz Ekosisteminde Meydana Gelebilecek Değişikliklerin ve Alınacak Tedbirlerin Açıklanması ve Deniz Suyu Tahlilinin Yapılması (İşletme Aşamasında Belirli Periyotlarla Su Analizlerinin Yapılacağı Taahhüdünün Yer Alması) Yapılması planlanan Turizm Kenti Projesi için, inşaat aşamasında ihtiyaç duyulan su miktarı inşaat ve işletme aşamasında kişi başına 150 lt/gün'dür. Proje kapsamında en önemli su kaynağı deniz suyu olup, deniz suyunun ters osmoz yoluyla arıtılarak kullanımı planlanmaktadır. Deniz suyunun arıtılmasından sonra kullanılacak olan su biyolojik arıtmadan geçtikten sonra göletlere deşarj edilecektir. Söz konusu proje kapsamında Muğla Mahalli Çevre Kuru Kararı gereği derin deniz deşarjı kesinlikle yapılmayacaktır. Ayrıca projenin işletme aşamasında belirli periyotlarla su analizleri yapılacaktır. 116
Bu sisteme göre günlük denizden elde edilecek toplam su üretim debisi 4.000 m 3 /gün olup 4 adet Deniz Suyu Arıtma Tesisi kullanılacaktır. Her bir Arıtma Tesisinin su üretim debisi 1.000 m 3 /gün, bir ünitenin kaplayacağı alan ise en fazla 4m x 14 m olacaktır. Söz konusu tesisin Fırat Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü tarafından onaylanmış projesi eklerde verilmiştir(bkz.ek-9). 1.000 m 3 /Gün Deniz Suyu Reverse Osmosis Tesisi Proje Değerleri Üretim Kapasitesi (m 3 /gün) Minimum Servis Basıncı (bar) Maksimum Servis Basıncı (bar) :1.000 m 3 /gün : 3 bar : 5 bar ( ters ozmos girişi) Deniz Suyu Arıtma Tesisi Proses Dizayn Değeri TDS :39.000 mg/lt PH :7.5-8.9 HCO 3 :195 mg/lt Bor :0.2 mg/lt Sr :8 mg/lt Mg :1100 mg/lt Ca :450 mg/lt Na :12.700 mg/lt Cl :21.750 mg/lt SO 4 :2.550 mg/lt K :460 mg/lt Su Sıc :20 C 0 -Deniz Suyu Arıtma Tesisi Proses Açıklaması Denize yakın uygun bir yerde açılan kuyulardan yeterli kapasitede alınan deniz suyu klorlama ve gerekirse PAC dozajlama işlemi yapıldıktan sonra kum filtresi ünitelerine alınacaktır.(kuyuların durumuna göre gerekirse faaliyet sahibi tarafından ham su deposu yapılacaktır). Kum filtresi ünitelerinin çıkışında antiscalant, SMBS ve gerekirse asit dozajlama işlemi yapılarak ham su güvenlik filtrelerine alınır. Güvenlik filtresi çıkış hattı Yüksek Basınç pompası emiş hattı olduğundan hat üzerindeki basınç devamlı kontrol altında tutulur. Yüksek basınca yükseltilen su ters osmose işlemini yapacak olan membranlara gönderilir. Ürün suyu hattına kurulacak olan ph kontrol sensörü vasıtasıyla otomatik olarak çalışacak olan Kostik Dozajlama Ünitesi insan müdahalesi gerektirmez. Ürün suyu proje alanında yapılacak olan depoya alınacaktır. Reverse Osmosis tesisi üzerinde, belirli aralıklarla membranları ürün suyu ile durulayacak yıkama ünitesi ve ayrıca kimyasal yıkama işlemi yapacak olan CİP (Clean-ln- Place) ünitesinde mevcuttur. 117
- Deniz Suyu Arıtma Tesisi Ekipmanları Kuyu Dalgıç Pompaları Debi :110 m 3 /h Basınç :6 Bar Adet :3 Elektrik : 380 V - 50 Hz Malzeme :904 L NaOHCI Dozajlama Ünitesi Giriş suyuna klor dozajlamak için ham su deposunda önce sisteme montajı yapılacaktır. Maksimum Geri Basınç : 8 Bar Enjeksiyon Hızı : 2-125 Damla/Dakika İzin Verilen Max. Ortam Şart : +5 C 0 / +40 C 0, % 90 Bağıl Nemlilik Maksimum Emiş Yüksekliği : 2 mss Besleme Akımı : 220 V, 50 Hz, 20 VA Adet :1 PACI Dozajlama Ünitesi Yüksek olan askıda katı madde miktarını düşürmek için kullanılacaktır. Suya food grade PAC chemical enjekte edecektir. Koagülasyon ve flokasyon işlemini gerçekleştirmek amacı ile ham su deposundan önce boru hattı üzerine kurulacaktır. Maksimum Geri Basınç : 8 Bar Enjeksiyon Hızı : 2-125 Damla /Dakika İzin Verilen Max. Ortam Şart : +5 C 0 / +40 C 0, % 90 Bağıl Nemlilik Maksimum Emiş Yüksekliği : 2 mss Besleme Akımı : 220 V, 50 Hz, 20 VA Adet :1 Ham Su Deposu Gerekirse ham su deposu faaliyet sahibi tarafından temin edilecektir. 118
Filtre Besleme Pompalan Ham su deposundan emiş yapacak olan pompalar arıtma tesisine su sağlayacak olup tamamen otomatik olarak çalışacaktır. Bir asıl, bir yedek pompa olarak düşünülmüştür. Debi : 2x110m 3 /h Basınç : 3-5 Bar Adet : 2 Elektrik : 380V-50HZ Malzeme : Korozyona dayanıklı SS316 veya bronz Multi-Media Filtrasyon Ünitesi Filtrasyon işlemi suçla bulunan tortuların filtre ünitesi içinde bulunan farklı yapıdaki mineraller sayesinde tutulması ile sağlanır. Filtre yatağını oluşturan dört katmanlı mineral değişik mesh kalınlıklarında ve farklı kimyasal yapıdadırlar. Bu dört katmanlı mineral yatağı içinden geçen su da bulunan tortular nedeni ile zamanla dolar. Bu nedenle ünite belirli aralıklarda kendini ters yıkayarak (backvvash) temizler. Tamamen otomatik kontrollü olarak gerçekleşen ters yıkama işlemlerinde insan müdahalesi gerekmez. 10-30 mikren düzeyine kadar filtrasyon işlemi yapmaktadır. Tortu - Filtrasyon sistemi TCS kontrole girilen datalara göre ters yıkama işlemlerini otomatik olarak yapar. Min - Max Çalışma Basıncı : 2-8 Bar Elektrik Tüketimi : 25W/220V-50Hz Giriş - Çıkış : 4 Tip : 4886 PF76 Çap (mm) : 2.300 mm Kontrol : PLC Kontrollü 6 Adet Pnömatik Vana Adet : 2 119
Reverse Osmosis Ünite ve Aksesuarları Reverse Osmose Ünite Genel Özellikleri Reverse Osmosis Unit'in ürettiği su miktarı; giriş suyu sıcaklığı, basınç ve TDS (Toplam Çözünmüş Madde Miktarı) değerlerine göre değişiklik göstermektedir. Model : TAP PURE 1010K-DLX Recovery : % 40-42 Kapasite : 1.000m 3 /gün Membran Tipi : Hydranautics, GE Desal, Toray, Filmtec veya muadili Membran Adeti : 66 Adet 80" x 40" Membran Kılıfı : 11 adet 6'lı Maksimum Sıcaklık : 40 C Min. Giriş Basıncı : 3,1 bar Max. Giriş Basıncı : 5,0bar Max. Ph : 10 Prefilters (Güvenlik Filtresi) Membranların girişinde filtreleme işlemi yapacak olan güvenlik filtresi korozyona karşı dayanıklıdır. Min. - Max. Çalışma Basıncı : 2-8 bar Kartuş Adedi : 21 Adet 40" x 2 Malzeme : HDPE veya SS316 Ünite Adedi : 2 SWRO Skin Ünitesi RO sistemi çelikten imal edilmiş kasa üzerine monte edilmiş şekilde yer alacaktır. SWRO Yüksek Basınç Pompa ve Enerji Geri Kazanımı Ünitesi Membranlardan su, geçişini sağlayacak olan yüksek basıncı sağlamak için kullanılacaktır. Quantity Elektrik Pompa Tipi Debi Basınç : 1 Ünite : 380 V - 50 Hz : Grundfos BMEX veya muadili : 105.000 lt/saat : 61 bar (min. 3 bar besleme basıncı) SWRO Membranları ve Housingleri Membranlar: 8" x 40 boyutunda olup 66 adet kullanılacaktır. Hydranautics SVVC5 GE Desal, Toray, Filmtec veya muadili. Su özelliklerine bağlı olarak % 40-42 oranında rejection oranına sahiptir. 120
Membrane Housing: 80" x 40" FRP malzemeden imal, 1.000 psi basınca dayanıklı 11 adet housing kullanılacaktır. Kontrol Sistemi Ana kontrol merkezi ve elektrik bağlantıları tam otomatik olarak Reverse Osmosis sisteminin çalışmasına olanak sağlar. Suya ve korozyona dayanıklı olup, NEMA 4 standartlarına sahiptir. (SIEMENS marka) Diğer Özellikler Otomatik Giriş Valfı R/O kapalıyken su geçişini otomatik olarak engeller. PLC (Programmable Logic Controller) R/O sistemini otomatik olarak kontrol edecektir. Indicator Lights On/Off lamba ile sistemin çalışması hakkında etraflı bilgi edinilir. Emniyet Valfleri Düşük Giriş Basıncı: yüksek basıncı pompasını, yetersiz su debisi ve basıncına karşı korumak için otomatik stop sviçi. Yüksek Pompa Basıncı: Membranları, pompayı ve tüm borulama sistemini yüksek basınçtan korumak için monte edilmiştir. Basınç çok arttığında R/O sistemini otomatik olarak kapatacaktır. Yüksek Basınç Pompası Basınç Ayar Valfi: Basıncı ve debiyi ayarlamada kullanılır. Drenaj Ayar Vanası 1 adet drenaj çıkışına monte edilmiştir. Drenaj debisi, basıncı ve pompa basıncının set edilmesinde kullanılır. Auto - Flush Kontrol Sistemi Membranlar üzerinde birikmiş solidleri dışarı atmak için yıkama işlemini kontrol etmek için dizayn edilmiştir. Debi Ölçer 2 adet kinetik tip debi ölçer, 1 adet üretilen suda ve 1 adet drenajda. 121
İletkenlik Ölçer 1 adet elektronik iletkenlik ölçer üretilen su hattına monte edilecektir. Basınç Göstergeleri R/O paneline monte edilmiş vaziyettedir. Gliserinli Tip. Borulama, Valf ve Fittingler Tüm yüksek basınç boru, valf ve fittingler 316 paslanmaz çelikten diğer boru hatları yüksek kalite PVC PN 16 malzemeden olacaktır. CİP (Clean-ln-Clean) Membrane Temizleme Sistemi Ters osmoz işlemini gerçekleştiren membrane'lerin özel kimyasallarla temizlenmesini sağlayacak olan sistem tesis üzerinde bulunmaktadır. Anti - Scalant Dozajlama Ünitesi Suda bulunması olası "dissolved solid"leri ve diğer kirlilik yükünün "Membrane" yüzeyinde yapışarak bloke olmasını engellemek amacı ile sisteme montajı yapılacaktır. Max. Kapasite Max. Basınç İletkenler Gövde Vana Kimyasal Tank :1,6 l/h :7 bar :6x4 mm :PVC :PVC :100 lt Asit Dozajlama Ünitesi (ph Kontrollü) Suyun ph değerini ayarlamak üzere membrane girişine kurulum işlemi yapılacaktır. Boru hattı üzerine yerleştirilen probu sayesinde ph değeri otomatik olarak okunmaktadır. Max. Kapasite Max. Basınç İletkenler Gövde :1.6 l/h :7 bar :6x4 mm :PVC 122
SMBS Dozajlama Ünitesi (ORP Kontrollü) Membrane'ları korumak amacı ile sisteme montajı yapılacaktır. Max. Kapasite Max. Basınç İletkenler Gövde Vana Kimyasal Tank :1,6 l/h :7 bar :6x4 mm :PVC :PVC :100 lt Kostik Dozajlama Ünitesi (ph Kontrollü) Reverse Osmosis çıkış hattındaki ürün suyunun ph değerini ayarlamak için kullanılacaktır. Boru hattı üzerine yerleştirilen probu sayesinde ph değeri otomatik olarak okunmaktadır. Max. Kapasite Max. Basınç İletkenler Gövde Vana Kimyasal Tank :1,6 l/h :7 bar :6x4 mm :PVC :PVC :100 lt Ürün Suyu Deposu Elde edilecek olan ürün suyunun depolanması amacı ile proje sahibi tarafından yapılacaktır. 3.11. Orman Alanları Muğla toprakları Akdeniz ve Ege Bölgeleri'nin birleşme noktasında ve orman kuşağı üzerinde kalır. İl alanının %77'sini kaplayan dağların büyük bölümü ormanlarla örtülüdür. İlde 835.621 ha orman alanı bulunmaktadır. Bu rakam il yüzölçümünün %62'sini oluşturur. Bölgede doğal bitki örtüsünü genellikle makiler ve iğne yapraklı orman ağaçları oluşturur. Kıyılardan başlayan ve dağların yamaçlarına dek yayılan makilikler pek sık değildir, boyları 2 metrenin üstüne çıkmayan bodur çalılıklar şeklindedir. Ormanlarda çok çeşitli ağaç türleri yoktur. Ormanlar dağların yüksek kesimleriyle denize doğru uzanan vadi yamaçlarında çok sıktır. İlde egemen orman ağacı kızılçamdır. Bunu karaçam, fıstıkçamı, sedir ve ardıç gibi ibreli ağaçlarla, meşe ve günlük (sığla) gibi yapraklı ağaçlar izler. Bu nedenle Muğla'da tarım ekonomisinin en gelişmiş sektörlerinden biri ormancılıktır. 123
Şekil 12: Muğla İli Vejetasyon Haritası (Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü) 3.11.1. Proje Sahasının Orman Alanları İçinde Bulunması Halinde; Proje alanı orman sahası içinde yer almamaktadır. Konu ile ilgili Muğla Orman Bölge Müdürlüğü görüşü eklerde verilmiştir(bkz.ek-13). 3.11.1.1. Proje Sahasının Bulunduğu Orman Alanı Miktarının (m 2 ) Belirtilmesi Proje alanı orman sahası içerisinde yer almadığından orman alanı miktarı söz konusu değildir. 3.11.1.2. Projenin Orman Alanlarına Muhtemel Olumsuz Etkilerinin İrdelenmesi ve Etki Azaltıcı Tedbirlerin Belirtilmesi Proje alanı orman sahası içinde yer almadığından projenin orman alanlarına muhtemel bir olumsuz etkisi söz konusu değildir. 3.11.1.3. Proje Sahasının İşaretlendiği 1/25.000 Ölçekli Mescere Haritası, 1/1.000 Ölçekli Ağaç Röleve Planı Proje alanı orman sahası içinde yer almadığından 1/1.000 Ölçekli Ağaç Röleve Planı bulunmamaktadır. Ancak bölgeye ait 1/25.000 Ölçekli Meşcere Haritası eklerde sunulmuştur(bkz.ek-13). 124
3.11.1.4. Projenin Orman Alanlarından Geçen Bölümünde Ne Kadar Ağaç Kesileceği Kesilecek Bu Ağaçların Mescere Tipi Kapalılığı v.s. Özelliklerin Belirtilmesi Proje alanı orman sahası içinde yer almadığından ağaç kesilmesi gibi bir durum söz konusu değildir. 3.11.1.5. Orman Alanları İçin Kamulaştırmanın Söz Konusu Olmadığının Belirtilerek Orman Alanları İçin 6831 Sayılı Orman Kanunu'nun 5191 Sayılı Kanun İle Değişik 17/3. Maddesi Gereğince İzin Alınacağının Belirtilmesi Proje alanı orman sahası içinde yer almadığından bu konuda herhangi bir izin alınması söz konusu değildir. 3.11.1.6. Orman Bölge Müdürlüğü'nün Görüşü Proje alanının orman sahası içinde yer almadığını belirten Muğla Orman Bölge Müdürlüğü görüşü eklerde sunulmuştur(bkz.ek-13). 3.11.2. Proje Sahasının Orman Alanları Dışında Bulunması Halinde; Proje alanının orman sahası içinde yer almadığını belirten Muğla Orman Bölge Müdürlüğü görüşü eklerde sunulmuştur(bkz.ek-13). 3.11.2.1. Proje Sahasının En Yakın Orman Alanı Mesafesi Proje alanına en yakın orman alanı proje alanının kuzey sınırından başlayıp doğu sınırında da devam etmektedir. Konu ile ilgili gerekli bilgiler eklerde verilmiş olan Çevre Düzeni Planı'nda da gösterilmiştir(bkz.ek-10). 125
3.11.2.2. Mesafeye Bağlı Olarak Orman Yangınlarına Karşı Alınacak Önlemler Proje alanı ve çevresinde gerek inşaat aşamasında gerekse işletme aşamasında çıkması muhtemel yangınlara karşı, tesiste kazma, kürek, yangın müdahale araçları ve yangın söndürme aletleri bulundurulacaktır. Herhangi bir nedenle yangın çıkması durumunda ilk müdahale çalışanlar tarafından yapılacaktır. Projenin inşaat ve işletme aşamasında orman yangınlarına karşı alınacak önlemler 1. Projenin inşaat aşamasında olabilecek yangınları engellemek için Çalışan personel Orman yangınları konusunda bilgilendirilecektir. 2. Kullanılacak malzemelerin cinsine ve risk içeriğine dikkat edilerek uygun şartlarda korunaklı depolanacaktır. 3. Olası orman yangınlarının önlenmesi için, proje alanında ve yakınında uyarıcı levhalar görünebilir yerlerde bulundurulacaktır. 4. İşletme Müdürlükleri tarafından hazırlanmış bulunan yangın söndürme planlarında belirtilen tedbirlerin eksiksiz alınmasının sağlanması, plan gereği yangına hassas noktalara konmak üzere teşkil edilecek Yangın İlk Müdahale Ekipleri elemanlarının seçilmesinde azami hassasiyet gösterilecektir. 5. Ormanlık alanda çıkacak yangınlar çeşidi ve büyüklüğü ne olursa olsun, mutlaka 6831 Sayılı yasanın ilgili maddesi ve buna dayalı olarak düzenlenen Bakanlar Kurulunca çıkarılan 10.09.1976 gün ve 7/12520 sayılı Yönetmelik hükümleri gereğince eksiksiz olarak ve en kısa zamanda ilgili mercilere bildirilecektir. 6. Yanan orman sahaları; işgal edilmemesi için, mutlaka emniyet altına alınacaktır. 7. Personelinin orman yangınlarına karşı her an hassas, koordineli bir çalışma düzeni içinde olmaları, yangın tehlikesi karşısında bütün imkanların ve kaynakların en uygun şekilde harekete geçirilmesi sağlanacaktır. 3.11.2.3. Proje İle İlgili Olarak Orman Alanlarına Muhtemel Olumsuz Etkiler ve Etki Azaltıcı Tedbirler Söz konusu projenin çevrede bulunan orman alanlarına herhangi bir olumsuz etkisi bulunmamaktadır. Projenin inşaat aşamasında çıkması muhtemel hafriyat toprağı, atık veya herhangi bir malzeme (beton, taş vb.) orman alanlarına, tarım alanlarına, göllere, denizlere ve akarsulara dökülmeyecektir. Oluşacak hafriyat atıkları proje alanında geçici depolanarak ünitelerin inşasında, peyzaj öğesi olarak, golf sahasının düzenlenmesinde ve göletlerin yapımında kullanılacaktır. 3.11.2.4. Proje Yerinin Orman Alanları Dışında Olduğuna Dair Orman Bölge Müdürlüklerinin Görüşü Proje alanının orman sahası içinde yer almadığını belirten Muğla Orman Bölge Müdürlüğü görüşü eklerde sunulmuştur(bkz.ek-13). 126
3.12. Projenin Mevcut Trafik Yüküne Olan Etkileri ve Alınacak Önlemler, (Projenin İnşaat ve İşletme Aşamasında Mevcut Yol Güzergahında, Özellikle Tesislerin İnşaatı Aşamasında Trafik Yoğunluğu Artacağından Bu Yoğunluğun Tespiti ile Alınacak Önlemler, Meskun Mahallerden Geçişlerde, Trafik Sıkışıklığı, Gürültü, Toz ve Buna Benzer Olumsuzlukların Çevre ve İnsanları Etkilememesi Amacıyla Varsa Alternatif Yol Güzergahı) İnşaat Aşaması için İlave Araç Yükü Turizm Kenti projesinin inşaat aşamasında çalışan personelin taşınmasının ve proje için gerekli olan malzemenin (beton, demir vb.) proje alanına nakledilmesinin mevcut trafik yüküne etkisi olacaktır. Bu bağlamda inşaat aşamasında günlük 10 adet bekoloader, 10 adet nakliye kamyonu, 5 adet beton mikseri ve 5 adet beton pompası olmak üzere toplamda 30 adet iş makinesi kullanılacaktır. Söz konusu iş makineleri ilk etapta proje alanına getirilecek ve bu araçlardan sadece 5 adet beton mikseri ve 5 adet kamyonun malzeme sirkülasyonu yapması ve mevcut trafiğe karışması beklenmektedir. Bunun haricindeki iş makinelerinin proje alanı içerisinde arazi düzenleme ve inşaat çalışmaları bitene kadar trafiğe dahil olması söz konusu değildir. Nakliye araçları ve inşaat malzemelerinin proje alanına taşınması esnasında D330 Muğla-Bodrum Devlet Yolu kullanılacak olup D330 yolundan proje alanına 2 km'lik tali yol ile ulaşılmaktadır. Şekil 13: Proje Alanı Ulaşım Yolu İnşaat aşamasında malzemelerin taşınması sırasında karayollarına zarar verilmemesi için azami derecede özen gösterilecektir. Mevcut yollara zarar verilmesi durumunda zarar, yatırımcı firma tarafından karşılanacaktır. 127
İnşaat aşamasında kullanılacak karayolunda malzemelerin vs. taşınmasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 65. maddesi hükümlerine ve Karayolları Trafik Yönetmeliği nin 128. maddesinde belirtilen araçların boyut, ağırlık şartlarına ve tonaja uygun olarak taşıma yapılacak, trafik ve yol güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek önleyici tüm tedbirler alınacaktır. Projeden kaynaklı oluşacak trafik yüküne karşı, nakliye aşamasında kullanılacak yolların yoğun olmadığı dönemlerde trafiğe çıkılacak ve trafiğe çıkan her tür araca hız, yük sınırlaması getirilecek, sürücülerin trafik kurallarına uyması sağlanacaktır. Taşıma faaliyetleri sırasında ve şantiyeye giriş-çıkışlarda 2918 sayılı Trafik Kanunu nun ilgili maddelerine ve 25.02.2004 tarih ve 25384 sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliği ve aynı yönetmelikte 08.09.2004 tarih 25577 sayılı değişikliğe, 18.07.1997 tarih ve 23053 sayılı Karayolları Trafik Yönetmelik hükümlerine riayet edilecektir. İşletme Aşaması için İlave Araç Yükü İşletme döneminde turizm kentinin projeksiyon nüfusu gelecek olan müşteriler ve personellerle birlikte toplam 16.049 olacaktır. İşletme aşamasında 01.07.1993 Tarih ve 21624 Sayılı "Otopark Yönetmeliği" ve 26.04.2006 Tarih ve 26150 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Otopark Yönetmeliği Hakkında Genel Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ çerçevesinde turizm konaklama tesislerinde 5 oda için 1 otopark, 3 konut için 1 otopark, ticaret alanları için her 50 m 2 'ye 1 otopark ve Eğitim, Sağlık, Sosyal, Kültürel Tesisler için 30 kişilik oturma yeri için 1 otopark hesabından yola çıkarak, turizm kentinde yaklaşık 2.700 adet araçlık otopark yapılması planlanmaktadır. Söz konusu otopark ihtiyacı uygulama aşamasında yapılacak hesaplara göre daha fazla olabilecek şekilde inşa edilecektir. Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı Ulaşım ve Maliyet Etütleri Şubesi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Otoyollar ve Devlet Yolları Trafik Hacim Haritası (2012) Şekil-14'de, D330 Karayolundaki trafik hacmi Tablo-43'de verilmiştir. 128
Şekil 14: Proje alanı trafik yükü haritası (Kaynak:http://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Trafik/trafikhacimha ritasi/trafikhacim2012.pdf) 129
Tablo 43: D330 Karayolundaki trafik hacmi Araç Türü D330 Karayolu (Adet) Otomobil 12.051 Orta Yüklü Ticari Taşıt 948 Otobüs 221 Kamyon 1.661 Kamyon+Römork, Çekici+Yan Römork 750 Toplam 15.631 Projenin işletme aşamasında mevcut D330 karayoluna ilave olarak minimum 2.500 adet otomobil, 100 adet orta yüklü ticari taşıt ve 100 adet otobüsün eklenmesi tahmin edilmektedir. Buna göre; karayolunun trafik yüküne minimum 2.700 adet taşıt/gün eklenmiş olacaktır. D330 Muğla-Bodrum Karayolunun toplam taşıt hacmi 15.631 taşıt/gün olup, projenin işletme aşamasında 18.331 taşıt/gün olacaktır. Bu durumda işletme aşamasında D330 Muğla-Bodrum karayolunun mevcut taşıt hacmi %17 oranında artacaktır. Söz konusu taşıt trafiğinin proje alanı yakın çevresine ve mevcut yol güzergahlarına olumsuz herhangi bir etkisi olması beklenmemektedir. Bu araçların yaratacağı gürültü v.b. etkiler raporun Bölüm 4.4'te açıklanmış olup yönetmeliklerde yer alan kriterlere uygun değerler bulunmuştur. Yapılan araç sayısı projeksiyonu sonucu proje alanı çevresinde bir trafik yoğunluğu oluşacaktır. Ancak bu durum sadece belli dönemlerde (turizm sezonu) yaşanacak olup, trafik sıkışıklığı, gürültü, toz ve buna benzer olumsuzluklara neden olmayacaktır. İhtiyaç duyulduğu takdirde hem proje alanı içinde hem de dışında alternatif yol güzergahları planlanabilecektir. 130
BÖLÜM 4: PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER 4.1. Arazinin Hazırlanması İçin Yapılacak İşler Kapsamında Nerelerde ve Ne Kadar Alanda Hafriyat Yapılacağı, Hafriyat Artığı Toprak, Taş, Kum vb. Maddelerin Nerelere Taşınacakları veya Hangi Amaçlar İçin Kullanılacakları, Hafriyat Sırasında Kullanılacak Malzemeler Proje kapsamında, Akdeniz İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. tarafından, Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde bulunan 3.399.860 m 2 'lik tapulu alanda; konut, golf tesisi, otel, alışveriş merkezi, sağlık, günübirlik tesisler, eğitim vb. öğeleri içerecek Turizm Kenti Projesi yapılması planlanmaktadır. Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Tablo 44: Projede yer alacak ünitelerin toplam inşaat alanları NO PROJE TİPİ İNŞAAT ALANI (m 2 ) 1 Konut 499.803 2 Turizm Konaklama Tesisleri 118.834 3 Günübirlik Tesis ve Günübirlik Alanlar 20.662 4 Golf Alanı 2.799 5 Eğitim, Sağlık, Sosyal, Kültürel Tesisler 13.506 6 Ticaret Merkezi 71.160 7 Rekreasyon Alanları 16.263 8 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı - 9 Parselsiz Alan Toplamı (Park+Refuj+Ark 1. - Sit+Açık Spor Alanı 10 Yol alanları - 11 Toplam 743.027 Tablo 45: Projenin fazlarına göre hafriyat miktarı Fazlar Toplam İnşaat Alanı Toplam Hafriyat Miktarı Arazi ve İnşaat Süresi 1. Faz 142.988 m 2 257.378,4 ton 1 Yıl 2. Faz 128.741 m 2 231.733,8 ton 1 Yıl 3. Faz 160.358 m 2 288.644,4 ton 1 Yıl 4.ve 5. Faz 310.940 m 2 559.692 ton 2 Yıl Toplam 743.027 m 2 1.337.448,6 ton 5 Yıl (Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Şevket ATEŞ Yrd. Doç. Dr. Süleyman ADANUR Toprak Sertlikleri, Sert Toprak: Kazmanın yassı ve ara sıra sivri ucu ile kazılan toprak, kumlu kil, gevşek kil, killi kum, çakıllı, kürekle atılabilen taşlı toprak ve benzeri zeminlerdir. Yoğunluğu 1,8 t/m 3 tür.) 131
1. Faz Toplam inşaat alanı 142.988 m 2 Ortalama kazı derinliği 1 m olup inşaat yapılacak alanlarda toplam hafriyat miktarı; 142.988 m 2 x 1 m = 142.988 m 3 = 257.378,4 ton olacaktır. Arazi hazırlığı ve inşaat aşaması her faz için yaklaşık 1 yıl, 300 gün olacaktır. 2. Faz Toplam inşaat alanı 128.741 m 2 Ortalama kazı derinliği 1 m olup inşaat yapılacak alanlarda toplam hafriyat miktarı; 128.741 m 2 x 1 m = 128.741 m 3 = 231.733,8 ton Arazi hazırlığı ve inşaat aşaması her faz için yaklaşık 1 yıl, 300 gün olacaktır. 3. Faz Toplam inşaat alanı 160.358 m 2 Ortalama kazı derinliği 1 m olup inşaat yapılacak alanlarda toplam hafriyat miktarı; 160.358 m 2 x 1 m = 160.358 m 3 = 288.644,4 ton Arazi hazırlığı ve inşaat aşaması her faz için yaklaşık 1 yıl, 300 gün olacaktır. 4. ve 5. Fazlar Toplam inşaat alanı 310.940 m 2 Ortalama kazı derinliği 1 m olup inşaat yapılacak alanlarda toplam hafriyat miktarı; 310.940 m 2 x 1 m = 310.940 m 3 = 559.692 ton Arazi hazırlığı ve inşaat aşaması her faz için yaklaşık 1 yıl, 300 gün olacaktır. 4. ve 5. fazlar için toplam hafriyat süresi 2 yıl alınmıştır. Oluşacak hafriyatın özellikle üst toprağını (bitkisel organik toprak kısmı) peyzaj düzenlemesinde yine üst toprak olarak kullanılması için ayrı bir alanda depolanarak çevre düzenlemesi için kullanılacaktır. 132
Projenin inşaat aşamasında meydana gelecek hafriyat toprağı, atık veya herhangi bir malzeme (beton, taş vb.) orman alanlarına, tarım alanlarına, göllere, denizlere ve akarsulara dökülmeyecektir. Oluşacak hafriyat atıkları proje alanında geçici depolanarak ünitelerin inşasında, peyzaj öğesi olarak, golf sahasının düzenlenmesinde ve göletlerin yapımında kullanılacaktır. Bu kapsamda tesisin işletmeye açılabilmesi için kaba inşaat işlemlerinin tamamlanmasının ardından iç mimari, dekorasyon ve peyzaj düzenlemesi gibi işlemler yapılacaktır. Bu dönemde oluşacak inşaat atıkları hurda olarak değerlendirilmek üzere kullanılacaktır. Proje kapsamında oluşacak inşaat atıkları ile ilgili olarak 2010/16 sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğe İlişkin Genelge ye uyulacak ve 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliği Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 4.2. Projenin İnşaatı ve İşletme Aşamasında Oluşacak Katı Atıkların Cinsi, Miktarı ve Bertaraf Yöntemleri (Tıbbi Atıklar, Ambalaj Atıkları ve Bitkisel Yağlar İçin İlgili Yönetmeliklere Atıfta Bulunulması, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Hafriyat Toprağı İnşaat Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği, Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliklerine Göre İrdelenmesi) 1-Arazi Hazırlığı ve İnşaat aşaması: Proje kapsamında arazi hazırlığı ve İnşaat aşamasında oluşacak katı atıklar; -Çalışanlardan kaynaklı evsel nitelikli katı atıklar ve ambalaj atıkları, -Hafriyat toprağı, -Atıksu Arıtma Tesisi Çamurları, -Tıbbi atıklar, -İnşaattan kaynaklanan katı atıklar, - Tehlikeli atıklar - Bakım ve onarım işlerinden kaynaklanan katı atıklar (Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatör, Pil, Üstübü, Tıbbi Atıklar) - Bitkisel Atık Yağlar 133
-Evsel Nitelikli Katı Atıklar Söz konusu projenin inşaat aşamasında toplam 1.000 kişi istihdam edilecektir. Çalışacak personelin ihtiyaçları kurulacak sosyal tesisten (şantiye binasından) karşılanacaktır. 2010 yılı TÜİK verilerine göre kişi başına 1,14 kg/gün olarak ele alınmıştır. Katı atık miktarı; 1,14 kg/kişi-gün x 1.000kişi = 1.140 kg/gün olarak hesaplanmıştır. İnşaat sırasında oluşacak evsel katı atıklar 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 05.04.2005 Tarih ve 25777 Sayılı Resmi Gazete ile değiştirilen "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" in 18. maddesinde belirtildiği üzere "Denizlere, Göllere Akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır" hükmü gereği proje alanında oluşturulacak atık biriktirme alanında geçici olarak sızdırmaz biriktirme kaplarında biriktirilecek ve Milas Belediyesi ekipleri tarafından toplanacaktır(bkz.ek-15) - Ambalaj Atıkları Söz konusu 1.140 kg/gün lük evsel nitelikli katı atıkların değerlendirilebilir sınıfına giren metal, karton, cam, plastik, kağıt, v.b. atıklar, çalışan personelden kaynaklanan ambalaj atıkları 24.08.2011 Tarih ve 28035 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrol Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda, kimyasal özellikleri göz önünde bulundurularak ayrı ayrı toplanıp, proje sahasında özel olarak hazırlanacak atık biriktirme bölümünde biriktirilecek ve geri kazanımı sağlanacaktır. Konu ile ilgili olarak Muğla ili genelinde hizmet veren lisanslı toplama ayırma tesislerinden (TAT) biri ile sözleşme yapılarak faaliyet sahasında biriktirildikleri alandan toplanması sağlanacaktır. Ambalaj atığı miktarı ÇEVKO verilerine göre evsel nitelikli katı atıkların %25 ini oluşturmaktadır. Dolayısıyla projenin inşaat aşamasında 285 kg/gün lük ambalaj atığı oluşması beklenmektedir. -Hafriyat Toprağı Miktarı Projenin inşaat aşamasında meydana gelecek hafriyat toprağı, atık veya herhangi bir malzeme (beton, taş vb.) orman alanlarına, tarım alanlarına, göllere, denizlere ve akarsulara dökülmeyecektir. Oluşacak hafriyat atıkları proje alanında geçici depolanarak ünitelerin inşasında, peyzaj öğesi olarak, golf sahasının düzenlenmesinde ve göletlerin yapımında kullanılacaktır. Bu kapsamda tesisin işletmeye açılabilmesi için kaba inşaat işlemlerinin tamamlanmasının ardından iç mimari, dekorasyon ve peyzaj düzenlemesi gibi işlemler yapılacaktır. Bu dönemde oluşacak inşaat atıkları hurda olarak değerlendirilmek üzere kullanılacaktır. Proje kapsamında oluşacak inşaat atıkları ile ilgili olarak 2010/16 sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğe İlişkin Genelge ye uyulacak ve 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 134
Proje kapsamında 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliği Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. İnşaat işlemleri için yapılacak hafriyat çalışmaları hakkında detaylı bilgiler Bölüm 4.1'de sunulmuştur. -Tehlikeli Atıklar Projenin inşaat aşamasında ortaya çıkabilecek kontamine olmuş ambalaj malzemeleri (boya, çözücü, yağ, solvent vb. kutuları) ve inşaat artığı (kırık kiremit, tuğla ve ısı yalıtım malzemeleri vb.) kullanılmayacak malzemeler için ayrı toplama sistemi uygulanacaktır. Ortaya çıkması muhtemel bu atık maddeler, sızdırmaz konteynırlarda geçici olarak biriktirildikten sonra, atık sınıflarına göre Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerince lisanslı bertaraf tesislerine verilecektir. Bu konuda 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.10.2010 Tarih ve 27744 Sayı ile değişik) Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin 14. Maddesinde "Atıkların geri kazanılması ve tekrar kullanılması esastır. Atıkların geri kazanılmasının ve tekrar kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda atıklar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeden bertaraf edilir. Bertaraf sistemleri EK-5'deki atık özelliklerine ve uygun teknolojilere göre seçilir. EK 2 de verilen tüm bertaraf ve geri kazanım işlemlerini gerçekleştirmek isteyen özel ve tüzel kişiler Bakanlıktan ön-lisans ve lisans almakla yükümlüdür." hükümleri doğrultusunda geri kazanımı veya bertarafı sağlanacaktır. Bu konuda 05.07.2008 Tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelikte belirtilen atık sınıflarına göre analizleri yapılacak veya atık sınıflarına göre bertaraf ve/veya geri kazanımı sağlanacaktır. Lisanslı bertaraf tesislerine verilen tehlikeli atıklar Tehlikeli Atık Beyan Sistemine girilerek kayıt altına alınacaktır. -Atıksu Arıtma Tesisi Çamuru Miktarı Proje kapsamında inşaat aşamasında kurulacak atıksu arıtma tesisinden kaynaklı arıtma çamuru oluşacaktır. İnşaat aşamasında 1.000 kişi çalışacaktır. Arıtma tesisinde kişi başına günde 170-210 g katı madde (çamur) oluşumu beklenmektedir. (Kaynak:Çevre Mühendisleri Odası 2010 yılı Ajandası Mühendislik Bilgileri) Çalışacak kişi sayısı : 1.000 kişi Kişi başına üretilecek çamur miktarı : 210 g/kişi/gün Toplam çamur miktarı : 1.000 kişi x 0,21 kg/kişi/gün =210 kg/gün İnşaat aşamasında kurulacak atıksu arıtma tesisinde günde 210 kg çamur oluşumu beklenmektedir. Oluşacak atıksu arıtma tesisi çamurları 05.07.2008 Tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre ve 26.03.2010 Tarih ve 27533 Sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre Atıkların Düzenli Depo Tesislerine Depolanabilme Kriterleri ne göre analizi yaptırılacaktır. Analiz sonucuna göre bertarafı sağlanacaktır. 135
-Tıbbi Atık Miktarı İnşaat aşamasında 1.000 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Çalışacak personel sayısının 49 kişiyi geçmesi nedeniyle revir ünitesi kurulacaktır. Proje alanında kurulacak olan revir ünitesinde; tesiste oluşacak yaralanmalı kazalarda; kazazedenin bölgede yer alan tam teşekküllü hastanelere sevkiyatını sağlamak amacıyla ilk müdahalede küçük çaplı pansumanlar yapılacaktır. Bu ünitede oluşacak tıbbi atık, pansuman yapılmış pamuk, sargı bezi gibi atıklardır. Tıbbi atıkların miktarı çoğunlukla yaralanma ve kaza gibi nedenlere bağlı olduğundan tespit edilememektedir. Ancak; personelden kaynaklanması muhtemel tıbbi atık miktarı 1 gr/gün- kişi olarak alınmıştır. (Kaynak: Patrick, 1981, Chzm, 1992) 1.000 kişi-gün x 1 gr/gün-kişi = 1.000 gr/gün = 1 kg/gün olarak hesaplanmıştır. Tıbbi atıklar bu iş için eğitilmiş personel tarafından diğer atıklardan ayrı olarak toplanacaktır. Tıbbi atıklar delinmeye ve taşınmaya dayanıklı 150 mikron kalınlığında kırmızı plastik torbalara konulacaktır. Tıbbi atıklar kırmızı torbalarda toplandıktan sonra proje alanında özel olarak hazırlanmış tıbbi atık konteynırlarda muhafaza edilecek ve Muğla ilinde hizmet veren lisanlı araçlarla taşınarak, lisanslı tesislerde bertaraf edilecektir. Konu ile ilgili 22.07.2005 Tarih ve 25883 Sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değişiklik) "Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine uyulacaktır. -İnşaattan Kaynaklanan Katı Atık Miktarı Proje kapsamında inşaat çalışmaları sırasında oluşacak atık miktarları değişken olduğu için tahmini bir miktar verilmemiştir. Oluşması muhtemel atıklar tahta parçaları, inşaat demiri, beton fazlası v.b. atıklardır. İnşaatlardan kaynaklanacak atıklar ile ilgili olarak 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. - Bakım ve Onarım İşlerinden Kaynaklanan Katı Atık Miktarı (Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatör, Pil, Üstübü v.s.) Proje kapsamında inşaat aşamasında araçların ve iş makinelerinin bakım ve onarımları şantiye sahası içerisinde sızdırmazlığı sağlanmış üstü kapalı alanda yapılacaktır. Bakım ve onarımdan kaynaklı Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatör, Pil, Üstübü v.b. atıkların oluşması beklenmektedir. Bakım onarım sırasında oluşacak atık miktarları değişken olduğu için tahmini bir miktar verilmemiştir. -Atık Pil ve Akü Proje kapsamında oluşması muhtemel atık piller 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik ) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda; TAP (Taşınabilir Pil Üreticileri ve İthalatçıları Derneği) tarafından sağlanan atık pil kutularında biriktirilecek ve kutuların dolması ile birlikte faaliyet sahibi tarafından TAP yetkililerine haber verilerek toplanılması sağlanılacaktır. 136
Proje kapsamında kullanılacak iş makineleri ve binek araçlardan meydana gelebilecek aküler akü satışı yapan akü bayilerinden depozito karşılığı alınıp değişimi yapılacaktır. Söz konusu oto aküleri depozitolu olup akü üreticilerinin aküleri toplama zorunluluğu vardır. Atık aküler 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik ) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda depozitolu olarak değiştirilecektir. -Ömrünü Tamamlamış Lastikler Proje kapsamında inşaat aşamasında kullanılacak ekipmanlar veya binek araçlarından meydana gelebilecek ömrünü tamamlamış lastiklerin değişimi proje alanında yapılmayacak olup gerektiği durumlarda oto sanayi sitelerinde veya yetkili servislerde yapılacaktır. Söz konusu ömrünü tamamlamış lastikler ile ilgili olarak 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik) Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. - Bitkisel Atık Yağlar Projenin inşaat aşamasında çalışacak personele hizmet verecek yemekhaneden kaynaklı bitkisel atık yağların bertarafı ile ilgili olarak 19.04.2005 Tarih ve 25791 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değişiklik) Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği madde 17. de belirtilen hükümler doğrultusunda tesiste geçici olarak biriktirildikten sonra lisanslı bitkisel atık yağ taşıyan araçlar tarafından toplanacak ve geri kazanım firmasına verilecektir. Mutfak bölümünde çalışacak personel bitkisel atıkyağlar ile ilgili olarak, Bitkisel atıkyağları diğer atık madde ve çöplerden ayrı olarak biriktirecektir. Mutfaktan çıkacak bitkisel atık yağların biriktirilmesi için sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı bidon, konteynır yada tankta toplayacaktır. Mutfaktan kaynaklanacak atıksu önüne yağ tutucu yapılacak ve düzenli olarak bu noktadan alınan atık yağlar ayrı bir sızdırmaz bidonda biriktirilecektir. Toplanan bitkisel atıkyağlar Lisanslı Bitkisel atıkyağ taşıyıcı firmalara Ulusal atık Taşıma Formu karşılığında teslim edilecektir. Ulusal atık Taşıma Formlarının birer örneği Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacaktır. Ayrıca yapılacak denetimlerde istenilmesi halinde Ulusal Atık Taşıma Formları ibraz edilebilmesi için tesis yetkilisince saklanacaktır. 137
2-İşletme Aşaması : Proje kapsamında işletme aşamasında oluşacak katı atıklar; -Çalışacak personelden ve projeksiyon nüfustan kaynaklı evsel nitelikli katı atıklar ve ambalaj atıkları, -Sağlık tesisinden kaynaklı tıbbi atıklar, - Atıksu Arıtma Tesisi Çamurları, - Bakım ve onarım işlerinden kaynaklanan katı atıklar (Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatör, Pil, Üstübü, Tıbbi Atıklar) - Bitkisel atık yağlar -Tehlikeli Atıklar - Çalışacak Personelden ve Projeksiyon Nüfustan Kaynaklı Evsel Nitelikli Katı Atıklar Turizm kenti projesinin işletme aşamasında çalışacak personel ve tesiste konaklayacak müşterilerle birlikte tesisin projeksiyon nüfusunun 16.049 kişi olması beklenmektedir. 2010 yılı TÜİK verilerine göre kişi başına 1,14 kg/gün olarak ele alınmıştır. Katı atık miktarı; 1,14 kg/kişi-gün x 16.049 kişi = 18.295,86 kg/gün olarak hesaplanmıştır. Projenin işletme aşamasında oluşacak evsel katı atıklar 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 05.04.2005 Tarih ve 25777 Sayılı Resmi Gazete ile değiştirilen "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" in 18. maddesinde belirtildiği üzere "Denizlere, Göllere Akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır" hükmü gereği proje alanında oluşturulacak atık biriktirme alanında geçici olarak sızdırmaz biriktirme kaplarında biriktirilecek ve Milas Belediyesi ekipleri tarafından toplanacaktır(bkz.ek-15) 138
- Ambalaj Atıkları Projenin işetme aşamasında meydana gelmesi beklenen 18.295,86 kg/gün lük evsel nitelikli katı atıkların değerlendirilebilir sınıfına giren metal, karton, cam, plastik, kağıt, v.b. atıklar, 24.08.2011 Tarih ve 28035 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrol Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda, kimyasal özellikleri göz önünde bulundurularak turizm kenti projesinin genel kullanım alanlarında ve diğer tüm birimlerinde ayrı ayrı toplanıp proje sahasında özel olarak hazırlanacak atık biriktirme bölümünde biriktirilecek ve geri kazanımı sağlanacaktır. Konu ile ilgili olarak Muğla ili genelinde hizmet veren lisanslı toplama ayırma tesislerinden (TAT) biri ile sözleşme yapılarak faaliyet sahasında biriktirildikleri alandan toplanması sağlanacaktır. Ambalaj atığı miktarı ÇEVKO verilerine göre evsel nitelikli katı atıkların %25 ini oluşturmaktadır. Dolayısıyla projenin inşaat aşamasında 4.573,9 kg/gün lük ambalaj atığı oluşması beklenmektedir. - Sağlık Tesisinden Kaynaklı Tıbbi Atık Miktarı Proje kapsamında İşletme aşamasında çalışacak personel ve konaklayacak müşterilere acil durumlarda sağlık hizmeti verilebilmesi için sağlık tesisi kurulacaktır. Tıbbi atıkların miktarı çoğunlukla yaralanma ve kaza gibi nedenlere bağlı olduğundan tespit edilememektedir. Ancak; personelden kaynaklanması muhtemel tıbbi atık miktarı 1 gr/günkişi olarak alınmıştır. (Kaynak: Patrick, 1981, Chzm, 1992) Projeksiyon nüfus dikkate alındığında tıbbi atık miktarı; 16.049 kişi-gün x 1 gr/gün-kişi 16.049 gr/gün = 16,049 kg/gün olarak hesaplanmıştır. Tıbbi atıklar bu iş için eğitilmiş personel tarafından diğer atıklardan ayrı olarak toplanacaktır. Tıbbi atıklar delinmeye ve taşınmaya dayanıklı 150 mikron kalınlığında kırmızı plastik torbalara konulacaktır. Tıbbi atıklar kırmızı torbalarda toplandıktan sonra sağlık tesisi bahçesinde özel olarak hazırlanmış tıbbi atık konteynırlarda muhafaza edilecek ve Muğla ilinde hizmet veren lisanlı araçlarla taşınarak, lisanslı tesislerde bertaraf edilecektir. Konu ile ilgili 22.07.2005 Tarih ve 25883 Sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değişiklik) "Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine uyulacaktır. - Atıksu Arıtma Tesisi Çamur Miktarı Projenin işletme aşamasında projeksiyon nüfusun 16.049 kişi/gün olması planlanmaktadır. Projede Atık Su Arıtma Tesisinden arıtılarak kullanıma hazır hale getirilecek toplam atık su arıtma tesisi debisi 4.000 m 3 /gün olup, 4 adet biyolojik atık su arıtma tesisi kullanılacaktır. Her bir atık su arıtma tesisinin debisi 1.000 m 3 /gün'dür(bkz.ek-8). Kurulacak olan atıksu arıtma tesisinde kişi başına günde 170-210 g katı madde (çamur) oluşumu beklenmektedir.(kaynak:çevre Mühendisleri Odası 2010 yılı Ajandası Mühendislik Bilgileri) 139
Çalışacak kişi sayısı : 16.049 kişi Kişi başına üretilecek çamur miktarı : 210 g/kişi/gün Toplam çamur miktarı : 16.049 kişi x 210 g/kişi/gün =3.370,3 kg/gün İşletme aşamasında atıksu arıtma tesisinde günde 3.370,3 kg çamur oluşumu beklenmektedir. Oluşacak atıksu arıtma tesisi çamurları 05.07.2008 Tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre ve 26.03.2010 Tarih ve 27533 Sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre Atıkların Düzenli Depo Tesislerine Depolanabilme Kriterleri ne göre analizi yaptırılacaktır. Analiz sonucuna göre bertarafı sağlanacaktır. - Bakım ve Onarım İşlerinden Kaynaklanan Katı Atık Miktarları (Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatör, Pil, Üstübü, Elektronik atıklar) Proje kapsamında işletme aşamasında makine ve ekipmanların, tesis araçlarının bakım ve onarımları sırasında Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatör, Pil, Üstübü v.b. atıkların oluşması beklenmektedir. Bakım onarım sırasında oluşacak atık miktarları değişken olduğu için tahmini bir miktar verilmemiştir. Atık Pil - Akü atıkları İşletme aşamasında oluşması muhtemel atık piller tesiste konaklayacak müşterilerin elektronik cihazlarında kullanılan pillerden, işletme kapsamında kullanılan klima ve televizyon kumandaları vb gibi elektronik aletlerden kaynaklı olacaktır. Proje kapsamında oluşması muhtemel atık piller 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik ) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda; TAP (Taşınabilir Pil Üreticileri ve İthalatçıları Derneği) tarafından sağlanan atık pil kutuları tesiste belirli noktalara koyulacaktır(tesisin girişi, yönetim binası ve genel mahaller). Kutuların dolması ile birlikte TAP yetkililerine haber verilerek Lisanslı geri kazanım tesislerine iletilmesi sağlanacaktır. İşletme aşamasında araçlardan meydana gelebilecek aküler akü satışı yapan akü bayilerinden depozito karşılığı alınıp değişimi yapılacaktır. Söz konusu oto aküleri depozitolu olup akü üreticilerinin aküleri toplama zorunluluğu vardır. Atık aküler 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik ) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda depozitolu olarak değiştirilecektir. -Ömrünü Tamamlamış Lastikler Proje kapsamında işletme aşamasında kullanılacak ekipmanlar veya binek araçlarından meydana gelebilecek ömrünü tamamlamış lastiklerin değişimi tesis alanında yapılmayacak olup gerektiği durumlarda oto sanayi sitelerinde veya yetkili servislerde yapılacaktır. Söz konusu ömrünü tamamlamış lastikler ile ilgili olarak 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik) Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 140
-Bitkisel Atık Yağ Proje kapsamında işletme aşamasında konutların, sosyal tesislerin, restoranların, otellerin mutfaklarından kaynaklı bitkisel atık yağ oluşması söz konusu olacaktır. Oluşacak olan bitkisel atıkyağlar ile ilgili 19.04.2005 Tarih ve 25791 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değişiklik) Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği madde 17. de belirtilen hükümler doğrultusunda tesiste geçici olarak biriktirildikten sonra lisanslı bitkisel atık yağ taşıyan araçlar tarafından toplanacak ve geri kazanım firmasına verilecektir. Mutfak bölümünde çalışacak personel bitkisel atıkyağlar ile ilgili olarak, Bitkisel atıkyağları diğer atık madde ve çöplerden ayrı olarak biriktirecektir. Mutfaktan çıkacak bitkisel atık yağların biriktirilmesi için sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı bidon, konteynır yada tankta toplayacaktır. Mutfaktan kaynaklanacak atıksu önüne yağ tutucu yapılacak ve düzenli olarak bu noktadan alınan atık yağlar ayrı bir sızdırmaz bidonda biriktirilecektir. Toplanan bitkisel atıkyağlar Lisanslı Bitkisel atıkyağ taşıyıcı firmalara Ulusal atık Taşıma Formu karşılığında teslim edilecektir. Ulusal atık Taşıma Formlarının birer örneği Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacaktır. Ayrıca yapılacak denetimlerde istenilmesi halinde Ulusal Atık Taşıma Formları ibraz edilebilmesi için tesis yetkilisince saklanacaktır. -Tehlikeli Atıklar Projenin işletme aşamasında havuz kimyasalları ambalaj kutuları, tesisin tüm ünitelerinde yer alan flüoresan lambalar ve tasarruf ampuller, ayakkabı boyaları, çamaşır suyu ambalajları v.b atıklar tehlikeli atık olarak değerlendirilmektedir. Tesisten oluşabilecek bu atıklar diğer atıklardan ayrı bir şekilde toplanacaktır. Ortaya çıkması muhtemel bu atık maddeler, sızdırmaz konteynırlarda geçici olarak biriktirildikten sonra, atık sınıflarına göre ve diğer atıklarla karıştırılmadan sınıflandırılması düzgün yapılarak Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerince lisanslı bertaraf tesislerine verilecektir. İşletme döneminde havuzlarda kullanılan kimyasalları depozitolu alınacak ve kullanıldıktan sonra boşalan kapları tedarikçi firmaya tekrar iade edilecektir. Faaliyetin işletme döneminde oluşacak tehlikeli atıklar lisanslı tehlikeli atık toplayan firmalara Ulusal Atık Taşıma Formu karşılığında verilecektir. Denetimler sırasında sorulması halinde ilgililere Ulusal Atık Taşıma Formaları verilebilmesi için tesis yetkilisi tarafından muhafaza edilecektir. Lisanslı bertaraf tesislerine verilen tehlikeli atıklar Tehlikeli Atık Beyan Sistemine girilerek kayıt altına alınacaktır. Bu konuda 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.10.2010 Tarih ve 27744 Sayı ile değişik) Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır ve söz konusu işletmeden kaynaklanabilecek tehlikeli atıkların usulüne göre bertarafı veya geri kazanımı sağlanacaktır. 141
4.3. Projenin İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Atık Suların Cins ve Miktarları, (Evsel Nitelikli Atık Su, Bakım-Onarım ve İş Makinelerinden Kaynaklanan Atık Yağlar vb.) Bertaraf Yöntemleri (Arıtma Tesisi Akım Şeması, Kapasitesi) ve Deşarj Edileceği Ortamlar (Burada gerekli izinler alınmalı ve izin belgeleri rapora eklenmelidir). 1) İnşaat Aşamasında Oluşacak Sıvı Atıklar Evsel Nitelikli Atık Sular İnşaat aşamasında çalışacak personelin içme ve kullanma sularından oluşan evsel nitelikli atık sular oluşacaktır. Tesiste inşaat aşamasında kullanılacak kullanma suyu Deniz Suyu Reverse Osmosis Tesisi ile deniz suyunun arıtılması yoluyla sağlanacaktır. Projenin inşaat aşamasında 1.000 personel çalışacak olup günlük su tüketimi 150 lt ve tüm atık suyun %100 geri döndüğü tahmini ve kabulü ile oluşacak atık suyun miktar ve özellikleri aşağıdaki gibidir. (Bir kişinin günlük su kullanımı Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller Bankası içme suyu projelerine dair şehir ve kasabaların içme suyu projelerin hazırlanmasına ait yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.) Personelden 1.000 x 150/1.000 = 150 m 3 /gün atık su oluşacaktır. ise; Personel kullanımından kaynaklanacak evsel nitelikli atıksu miktarı ve karakteristiği Çalışacak kişi sayısı : 1.000 Kişi başına düşen günlük kullanım : 150 lt/gün Oluş an atık su : 150 m 3 /gün BOI : 200 mg/lt BOI olarak kirlilik yükü : 30 kg/gün KOI : 300 mg/lt KOI olarak kirlilik yükü : 45 kg/gün AKM : 200 mg/l AKM olarak kirlilik yükü : 30 kg/gün (Kaynak: USLU, O. Kullanılmış Suların Arıtılması, 1992 İzmir ) Proje kapsamında oluşacak olan atık sular kurulacak biyolojik atık su arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra peyzaj unsurlarının sulanmasında, toz indirgeme için yolların ve arazinin sulanmasında kullanılacaktır. Söz konusu arıtılmış sular hiç bir suretle Metruk Tuzlasına veya denize deşarj edilmeyecektir. Proje alanından kaynaklanan evsel nitelikli atık suların miktarı değişen kişi sayısına göre farklılıklar göstereceğinden kullanılacak arıtma ünitesinin farklı doluluk oranlarında aynı performans ile çalışacak olup, çıkış suyu ayrıca 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ndeki Tablo 21/2 Alıcı Ortama Deşarj Standartlarına uygun olacaktır. 142
Arıtılmış su 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Tablo 21/2 Alıcı Ortama Deşarj Standartlarını sağlar vaziyette olması için bulunmasına izin verilen maksimum kirletici konsantrasyonlar aşağıdaki değerlerdir. Tablo 21.2: Sektör: Evsel Nitelikli Atıksular (Sınıf 2: Kirlilik Yükü Ham BOİ Olarak 60-600 Kg/Gün, Nüfus = 1000-10000) KOMPOZİT KOMPOZİT NUMUNE NUMUNE PARAMETRE BİRİM 2 SAATLİK 24 SAATLİK BİYOKİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI (BOİ5) (mg/l) 50 45 KİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI (KOİ) (mg/l) 140 100 ASKIDA KATI MADDE (AKM) (mg/l) 45 30 ph - 6-9 6-9 Söz konusu Biyolojik Atık Su Arıtma Ünitesi ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın 14.02.2013 Tarih ve 2013/4 Sayı ile yürürlüğe giren "Atıksu Arıtma / Derin Deniz Deşarjı Tesisi Proje Onayı Genelgesi" kapsamında atık su arıtma tesisi için proje onayı alınacaktır. Ayrıca 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Evsel atıksular için kurulacak biyolojik atıksu arıtma tesisi aşağıdaki ünitelerden oluşmaktadır. -Dengeleme Tankı -Biyolojik Arıtma Tankı -Çamur Çürütme Tankı Biyolojik Atık Su Arıtma Ünitesi ile ilgili gerekli bilgiler eklerde verilmiştir(bkz.ek-8). 143
Atık Yağların Bertarafı Turizm Kenti projesinin inşaat aşamasında kullanılacak yakıt, iş makineleri için kullanılacaktır. Proje alanında araçların ve iş makinelerinin sadece arıza durumunda veya zorunlu bakım ve ikmal çalışmaları sahada tabanı sızdırmaz uygun bir alanda tamirci ustaları tarafından yapılacaktır. Proje alanında bakım ve ikmal çalışmaları sonucu oluşması muhtemel atık yağlar özelliklerine göre üzerinde Atık Yağ ibaresi olan bidonlarda geçirimsiz zemin üzerinde depolanacak ve kontamine yağlar birbirine karıştırılmayacaktır. Söz konusu yağlar Bakanlık Tarafından Lisans almış firmalarca 05.07.2008 Tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin EK-2B R1 Maddesi "Enerji üretimi amacıyla başlıca yakıt olarak veya başka şekillerde kullanma" gereğince enerji olarak geri kazanımı sağlanacaktır. Söz konusu proje alanında sızdırmaz zeminde ve etrafı 25 cm yüksekliğinde duvar örülmüş taşma havuzu içerisindeki bidonlarda biriktirilen atık yağlar Muğla ilinde yer alan lisanslı firmalarca taşınacaktır. Arıza/zorunlu durumlar haricinde araçların ve iş makinelerinin yağ bakım ve onarımları Sanayi Sitesinde yapılacaktır. Proje kapsamında ekipmanlardan kaynaklanacak atık yağlarının ve yakıtların insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih ve 27527 Tarih ile değişik) "Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği" ve atık yağların yönetimi konusunda çıkartılacak mevzuat hükümlerine uygun olarak en aza düşürecek atık yönetimi sağlanacaktır. Ayrıca konu ile ilgili geri kazanıma gönderilen yağlar ile ilgili ulusal atık formları düzenli olarak tutulacak, formun yeşil nüshası Muğla Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne iletilecektir. Ayrıca yapılan sözleşmenin birer örneği Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacak ve atık beyanı düzenli olarak yapılacaktır. 2) İşletme Döneminde Oluşacak Sıvı Atıklar İşletme aşamasında çalışacak personel ve müşterilerin içme ve kullanma sularından oluşan evsel nitelikli atık sular oluşacaktır. İşletme döneminde içme suyu damacana, hazırpet şişe v.b. kaynaklardan sağlanacaktır. Pet şişeler geri dönümlü malzemeden imal edilmiş veya depozitolu yeniden kullanılan malzemeden imal edilmiş olmasına dikkat edilecektir. Müşteri ve personelin ihtiyaç duyduğu kullanma suyu ise Deniz Suyunun arıtılması yoluyla elde edilecektir. Konu ile ilgili gerekli bilgiler bölüm 3.10.'da açıklanmıştır. Projenin İşletme aşamasında projeksiyon nüfus 16.049 olup günlük su tüketimi 150 lt ve tüm atık suyun %100 geri döndüğü tahmini ve kabulü ile oluşacak atık suyun miktar ve özellikleri aşağıdaki gibidir. (Bir kişinin günlük su kullanımı Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller Bankası içme suyu projelerine dair şehir ve kasabaların içme suyu projelerin hazırlanmasına ait yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.) Projeksiyon nüfustan 16.049 x 150/1.000 = 2.407,35 m 3 /gün atık su oluşacaktır. 144
Projeksiyon nüfusun kullanımından kaynaklanacak evsel nitelikli atıksu miktarı ve karakteristiği ise; Projeksiyon nüfus : 16.049 Kişi başına düşen günlük kullanım : 150 lt/gün Oluş an atık su : 2.407,35 m 3 /gün BOI : 200 mg/lt BOI olarak kirlilik yükü : 481,47 kg/gün KOI : 300 mg/lt KOI olarak kirlilik yükü : 722,205 kg/gün AKM : 200 mg/l AKM olarak kirlilik yükü : 481,47 kg/gün (Kaynak: USLU, O. Kullanılmış Suların Arıtılması, 1992 İzmir ) Proje alnında kanalizasyon sistemi bulunmadığı için; 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin; Evsel Nitelikli Atıksular İçin Deşarj Standartları, Madde 32 gereğince tüm kapasiteyi karşılayacak şekilde biyolojik atık su arıtma tesisi kurulacak ve arıtılan su peyzaj unsurlarının sulanması, arazinin sulanması, golf göletlerinin doldurulması ve kullanma suyu olarak değerlendirilecektir. İşletme aşamasında oluşacak olan atık sular hiçbir şekilde proje alanı dışına çıkmayacaktır. Evsel nitelikli atık sular biyolojik arıtmadan geçtikten sonra göletlere deşarj edilip, göletlerde tekrar bir doğal arıtmadan geçen atık sular peyzaj öğesi olarak planlanan alanların sulanmasında kullanılacaktır. Evsel nitelikli atık suların arıtılacağı "Biyolojik Atık Su Arıtma Ünitesi"'nin teknik özellikleri ve çalışma sistemi Ek-8'de sunulmuştur. Proje alanından kaynaklanan evsel nitelikli atık suların miktarı değişen kişi sayısına göre farklılıklar göstereceğinden kullanılacak arıtma ünitesinin farklı doluluk oranlarında aynı performans ile çalışacak olup, çıkış suyu ayrıca 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ndeki Tablo 21/3 Alıcı Ortama Deşarj Standartlarına uygun olacaktır. Arıtılmış su 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Tablo 21/3 Alıcı Ortama Deşarj Standartlarını sağlar vaziyette olması için bulunmasına izin verilen maksimum kirletici konsantrasyonlar aşağıdaki değerlerdir. 145
Tablo 21.3: Sektör: Evsel Nitelikli Atıksular (Sınıf 3: Kirlilik Yükü Ham BOİ Olarak 600-6000 Kg/Gün den Büyük, Nüfus=10000-100000) KOMPOZİT KOMPOZİT NUMUNE NUMUNE PARAMETRE BİRİM 2 SAATLİK 24 SAATLİK BİYOKİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI (BOİ5) (mg/l) 50 45 KİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI (KOİ) (mg/l) 140 100 ASKIDA KATI MADDE (AKM) (mg/l) 45 30 ph - 6-9 6-9 Söz konusu Biyolojik Atık Su Arıtma Ünitesi ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın 14.02.2013 Tarih ve 2013/4 Sayı ile yürürlüğe giren "Atıksu Arıtma / Derin Deniz Deşarjı Tesisi Proje Onayı Genelgesi" kapsamında atık su arıtma tesisi için proje onayı alınacaktır. Ayrıca 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında atık suların arıtıldıktan sonra kullanma ve sulama (golf sahası, yeşil alanlar, rekreasyon alanları v.b.) suyu olarak tekrar kullanımı söz konusudur. Konu ile ilgili "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nin" madde 37 ve madde 39'da belirtilen arıtılan suyun kullanımı ile ilgili kriterlere uyulacaktır. Konu ile ilgili detaylı açıklamalar bölüm 3.10.'da verilmiştir. Atık Yağların Bertarafı Turizm Kenti projesinin işletme aşamasında atık yağ; işletme aşamasında işletmenin kullanacağı araçlar ve makine dairesinde bulunan ekipmanların yağ değişimi sırasında meydana gelecektir. Faaliyetin işletme aşamasında kullanılacak araçların yağ değişimleri kesinlikle tesis alanı içerisinde yapılmayacaktır. Yağ değişimleri faaliyet alanına en yakın oto sanayi sitesinde yapılacaktır. Proje alanında araçların sadece arıza durumunda veya zorunlu bakım ve ikmal çalışmaları sahada tabanı sızdırmaz uygun bir alanda tamirci ustaları tarafından yapılacaktır. Proje alanında bakım ve ikmal çalışmaları sonucu oluşması muhtemel atık yağlar özelliklerine göre üzerinde Atık Yağ ibaresi olan bidonlarda geçirimsiz zemin üzerinde depolanacak ve kontamine yağlar birbirine karıştırılmayacaktır. Söz konusu yağlar Bakanlık Tarafından Lisans almış firmalarca 05.07.2008 Tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin EK-2B R1 Maddesi "Enerji üretimi amacıyla başlıca yakıt olarak veya başka şekillerde kullanma" gereğince enerji olarak geri kazanımı sağlanacaktır. Söz konusu proje alanında sızdırmaz zeminde ve etrafı 25 cm yüksekliğinde duvar örülmüş taşma havuzu içerisindeki bidonlarda biriktirilen atık yağlar Muğla ilinde yer alan lisanslı firmalarca taşınacaktır. Ayrıca konu ile ilgili geri kazanıma gönderilen yağlar ile ilgili ulusal atık formları düzenli olarak tutulacak, formun yeşil nüshası Muğla Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne iletilecektir. Ayrıca yapılan sözleşmenin birer örneği Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacak ve atık beyanı düzenli olarak yapılacaktır. 146
4.4. İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Toz (Toz Yayma İşlemleri, Toz Miktarı), Gürültü (01.07.2005 Tarih Ve 25862 Sayılı ÇGDY Yönetmeliği'ne Göre Ekte Verilen Akustik Rapor Formatına Göre Hazırlanması), Vibrasyon Kaynakları, Bunlara İlişkin Hesaplamalar ve Alınacak Önlemler Gaz atıklar ve özellikleri: Proje kapsamında kullanılacak yakıt, bekoloader, nakliye kamyonu, beton mikseri ve beton pompası gibi makineler için gerekli olup, ısınma vb. amaçlı yakıt tüketimi olmayacaktır. Makinelerde yakıt olarak motorin kullanılacaktır. Motorinin genel özellikleri aşağıda verilmiştir. Tablo 46: Kullanılacak makineler ve özellikleri Makine Cinsi Adet Gücü Çalışma Süresi (1 gün 8 saat çalışma) Bekoloader 10 140 (HP) Toplam 80 saat Kamyon 10 110 (HP) Toplam 80 saat Beton Mikseri 5 115 (HP) Toplam 40 saat Beton Pompası 5 115 (HP) Toplam 40 saat Tablo 47: Motorinin Özellikleri Özellikler Motorin Kıvam Çok Akıcı Tip Damıtılmış Renk Amber Yoğunluk(15 0 C-Gr/Cm 3 ) 0,8654 Viskozite(38 0 c) 2,68 Akma Noktası(0 0 c) -18 Atomizasyon Sıcaklığı(0 0 c) Atmosferik Pompalama Sıcaklığı(0 0 c) Atmosferik Karbon Artıkları(%) Eser Kükürt(%) 0,4-0,7 Oksijen-Azot(%) 0,2 Hidrojen(%) 12,7 Karbon(%) 86,4 Su ve Çökelti(%) Eser Kül(%) Eser Isı Değeri(Kcal /Lt) 9,387 (Kaynak: Hava Kirliliği Kontrol ve Denetim, Kimya Müh. Odası, Mayıs, 1991) Sahada çalışacak iş makineleri için gerekli motorin ihtiyacı yaklaşık; Harcanacak yakıt = HP X Çalışma Süresi X 0,18 formülü ile; (140x80x0,18)+(110x80x0,18)+(115x40x0,18)+(115x40x0,18)= 5.256 lt/gün dür. Toplam çalışma süresi bir günde 240 saattir. Buna göre bir gündeki mesai saatlerinde harcanacak yakıt miktarı: 5.256 / 240= 21,9 lt/saat'dir. 147
Sahada iş makinelerinin çalışması sonucu emisyon oluşumu söz konusu olacaktır. Araçlardan oluşacak kirlenmenin birim değerleri aşağıda verilmiştir. Tablo 48:Dizel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Yayın Faktörleri (gr/lt) KİRLETİCİ DİESEL(gr/lt) Karbonmonoksit 9,7 Hidrokarbonlar 29,0 Azot Oksitler 36,0 Kükürt Oksitler 6,5 Toz 18,0 (Kaynak: Hava Kirliliğinin Ve Kontrolünün Esasları, 1991) Tablo 49:İş makinelerinden kaynaklanacak kirletici değerleri Karbon monoksit 9,7 gr/lt x 21,9 lt/saat x 0,8654 /1000 0,183 kg/saat Hidrokarbonlar 29,0 gr/lt x 21,9 lt/saat x 0,8654 /1000 0,549 kg/saat Azot Oksitler 36,0 gr/lt x 21,9 lt/saat x 0,8654 /1000 0,682 kg/saat Kükürt Oksitler 6,50 gr/lt x 21,9 lt/saat x 0,8654 /1000 0,123 kg/saat Toz 18,00 gr/lt x 21,9 lt/saat x 0,8654 /1000 0,341 kg/saat Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1. de belirtilen; normal işletme şartlarında ve haftalık iş günlerindeki işletme saatleri için kütlesel debilerde belirtilen; sınırların altında olduğundan mevcut hava kalitesini olumsuz yönde etkilemeyecektir. Proje kapsamında 08.08.2009 Tarih ve 27190 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyon Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve araçların periyodik bakımları yaptırılacaktır. Toz Emisyonları: İnşaat Aşaması Proje kapsamında, Akdeniz İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. tarafından, Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde bulunan 3.399.860 m 2 'lik tapulu alanda; konut, golf tesisi, otel, alışveriş merkezi, sağlık, günübirlik tesisler, eğitim vb. öğeleri içerecek Turizm Kenti Projesi yapılması planlanmaktadır. Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Arazi düzenleme faaliyetleri esnasında toz emisyonu oluşumu söz konusu olacaktır. Bu emisyonlar toprak yapısına (malzeme cinsi, rutubeti ve tane boyut dağılımı), kazıcı cinsine, yükleme boşaltma yüksekliğine, taşıyıcı araçlarının tonajına, hızına, tekerlek sayısına, kullanılan yolların yüzey kaplaması özelliklerine ve mesafeye bağlı olarak değişmektedir. Toz yayıcı işlemleri aşağıdaki başlıklar altında ele alınabilir; Bitkisel Toprağın sıyrılması esnasında oluşacak toz emisyonu Temel kazısı ve hafriyat çalışmaları esnasında oluşacak toz emisyonu 148
Proje kapsamında bitkisel toprağın sıyrılması ile temel kazısı ve hafriyat çalışmaları esnasında herhangi bir patlatma işlemi yapılmayacaktır. Tablo 50: Emisyon faktörleri Kaynaklar Emisyon Faktörleri kg/ton Kontrolsüz Kontrollü Sökme 0,025 0,0125 Yükleme 0,010 0,005 Nakliye (gidiş-dönüş toplam mesafesi) 0,7 0,35 Boşaltma 0,010 0,005 Depolama 5,8 2,9 (Kaynak: 03.07.2009 Tarih ve 27277 sayılı SKHKKY, (Tablo 12.5) ) Tablo 51: Tesis Etki Alanında Uzun vadeli, Kısa Vadeli Sınır Değerler ve Kademeli Azaltım Tablosu Süre Sınır değer YIL Parametre [µg/m 3 ] [CO mg/m 3 ] [Çöken toz 2008 2009 2010 2011 2012 2013 mg/m 2 gün] Havada Asılı KVS 300* 300 260 220 180 140 100 Partikül Madde (PM 10) UVS 150* 150 132 114 96 78 60 Çöken toz KVS 650* 650 598 546 494 442 390 UVS 350* 350 322 294 266 238 210 (Kaynak: 03.07.2009 Tarih ve 27277 sayılı SKHKKY) Bitkisel Toprağın Sıyrılması Esnasında Oluşacak Toz Emisyonu: Proje kapsamında inşası yapılacak yapıların temel oturum alanında kalan yaklaşık 5 cm kalınlığındaki bitkisel toprak iş makineleri ile sıyrılacak ve temel inşası yapılacak alanın yanına sıyrıldığı gibi peyzaj unsurlarında kullanılmak üzere geçici olarak depolanacaktır. Depolanan bitkisel toprağın tozumasının engellenmesi için sulama işlemi yapılacak ve geçici depolama sırasında üzeri branda ile kapatılacaktır. Proje kapsamında tüm yapıların temel oturum alanından çıkacak toplam bitkisel toprak miktarı; Yaklaşık temel oturum alanı 743.027 m 2 x 5 cm bitkisel toprak = 37.151,35 m 3 37.151,35 m 3 x 1,6 t/m 3 (bitkisel toprak yoğunluğu) = 59.442,16 ton (Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Şevket ATEŞ Yrd. Doç. Dr. Süleyman ADANUR Toprak Sertlikleri Yumuşak Toprak: Bel küreği ve kürekle kazılabilen gevşek toprak, bitkisel toprak, gevşek kum ve benzeri zeminler. Yoğunluğu 1.6 t/m 3 tür.) 149
Üst toprağın sıyrılması esnasında herhangi bir patlatma işlemi yapılmayacak olup, faaliyete üst toprak sıyrıldıktan sonra başlanacaktır, Üst toprağın sıyrılma süresi tüm fazlar için toplamda 10 ay (300 gün) olarak düşünülmektedir. Dolayısıyla 1 günde sıyrılması düşünülen üst toprak miktarı; 59.442,16 ton / 300 gün = 198,14 ton/gün olarak bulunur, a) Bitkisel toprağın sıyrılması ile oluşan toz emisyonu; Günlük sıyrılacak malzeme miktarı = 198,14 ton Toplam çalışma süresi = 8 saat Sıyrılacak miktar = 198,14/ 8 = 24,76 ton/saat Sökülme emisyon faktörü = 0,0125 kg/ton Toplam emisyon debisi = 24,76 x 0,0125 = 0,3095 kg/saat (a) b) Bitkisel toprağın stok alanına boşaltılması ile oluşan toz emisyonu; Boşaltılacak malzeme miktarı = 198,14 ton Toplam çalışma süresi = 8 saat Boşaltılacak miktar = 198,14/ 8 = 24,76 ton/saat Boşaltma emisyon faktörü = 0,005 kg/ton Toplam emisyon debisi = 24,76 x 0,005 = 0,1238 kg/saat (b) c) Bitkisel toprağın depolanması ile oluşan toz emisyonu; Stoklanacak bitkisel toprak miktarı 198,14 ton/gün olup, bitkisel toprak depolama alanı temel kazı çalışması yapılacak alanın hemen yanında yer alacaktır. Kazı çalışması yapılan yapı başına depolama alanı ortalama 350 m 2 olup toplamda 24.150 m 2 'lik alanda bitkisel toprağın depolanması işlemleri esnasında oluşması muhtemel toz emisyonu miktarını hesaplayabiliriz, Toplam çıkacak miktar Stoklanacak malzeme miktarı Stok sahasının alanı Emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 59.442,16 ton = 198,14 ton/gün = 24.150 m 2 = 2,415 hektar = 2,9 kg toz/ hektar gün = 2,415 x 2,9 = 7,0035 kg/gün = 7,0035 kg/gün / 24 saat = 0,29 kg/saat,(c) Toz emisyonu; (a)+(b)+(c)= 0,7233 kg/saat (0,2 gr/sn) Üst toprağın sıyrılması esnasında oluşacak toplam toz emisyonu değeri 0,7233 kg/saat (0,2 gr/sn) olacaktır, Üst toprağın sıyrılması esnasında tüm faaliyetler duracağından oluşan toplam toz emisyon değeri sıyrılma esnasında oluşacak toplam toz emisyon değeridir. 150
Partiküler madde (PM) emisyonu kütlesel debi hesaplamaları kontrollü şartlar düşünülerek yapılmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucu bitkisel toprak sıyrılması, boşaltılması ve depolanması gibi çalışmalar esnasında oluşacak olan partiküler madde (PM) emisyonu 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin 7. Maddesi g) bendi gereği Ek.2 Tablo 2.1 de verilen baca dışındaki yerlerde toz emisyonu sınır debisi 1,0 kg/saat değerini sağladığından her hangi bir toz modellemesi yapılmamıştır. Temel Kazısı ve Hafriyat Çalışmaları Esnasında Oluşacak Toz Emisyonu Proje kapsamında fazlara göre yapılacak olan inşaat alanı ve hafriyat miktarları Bölüm 4.1 de detaylı olarak verilmiştir. Proje kapsamında toplam 5 fazdan oluşacak inşaat çalışmalarındaki toplam hafriyat miktarı 1.337.448,6 ton'dur. Söz konusu proje kapsamında tüm fazların arazi hazırlığı, temel kazısı ve inşaat süresi 5 yıl sürecek olup toz modellemesi çalışmalarında kümülatif hesaplama yapılmıştır. Hafriyat işlemlerinin 5 yıl (1.500 gün veya 12.000 saat) sürmesi planlanmaktadır. Dolayısıyla 1 saatte oluşacak hafriyat toprağı miktarı 1.337.448,6 ton / 12.000 saat = 111,4 ton/saat olarak bulunur. Buna göre arazi hazırlığı, temel kazısı ve inşaat çalışmaları esnasında oluşan toz emisyonu; a ) Hafriyat sökülmesi ile oluşan toz emisyonu; Sökülecek miktar = 111,4 ton/saat Emisyon faktörü = 0,0125 kg/ton Toplam emisyon debisi = 111,4 x 0,0125 = 1,39 kg/saat...(a) b ) Hafriyatın yüklemesi sırasında oluşan toz emisyonu; Yüklenecek miktar = 111,4 ton/saat Yükleme emisyon faktörü = 0,005 kg/ton Toplam emisyon debisi = 111,4 x 0,005 = 0,557 kg/saat...(b) 151
c ) Hafriyatın peyzaj düzenlemesi yapılacak alana taşınması ile oluşan toz emisyonu; Taşınacak malzemenin 25 ton luk kamyonlarla proje alanı içerisinde en fazla 1,5 km mesafe yol alacaktır. Yapılan hesaplamalarda en olumsuz şartlar göz önüne alındığından çıkarılacak malzemenin tamamının peyzaj ve arazi düzenleme çalışması yapılacak alanlara taşınacağı düşünülmüştür. Kamyonlar gidiş dönüş olarak her seferde 3 km yol alacaktır. Toplam taşınacak malzeme 1.337.448,6 ton alındığında toplam 53.498 kamyon seferi olacaktır. Günlük 36 sefer yapılacaktır. Günlük yapılacak toplam sefer süresi; 5 sefer/saat olacaktır. Taşınacak malzeme miktarı = 1.337.448,6 ton Günlük sefer sayısı = 5 sefer/saat Emisyon faktörü = 0,35 kg/km Taşıma mesafesi = 3 km (gidiş-geliş) Toplam emisyon debisi = 4 x 0,35 x 3 = 4,2 kg/saat...(c) d ) Hafriyatın peyzaj düzenlemesi yapılacak alana boşaltılması ile oluşan toz emisyonu; Boşaltılacak miktar = 111,4 ton/saat Boşaltma emisyon faktörü = 0,005 kg/ton Toplam emisyon debisi = 111,4 x 0,005 = 0,557 kg/saat... (d) e ) Hafriyatın geçici depolanması ile oluşan toz emisyonu; Peyzaj düzenlemesi için geçici olarak stoklanacak hafriyat miktarı 891,6 ton/gündür. Çıkarılacak hafriyat proje alanı içerisinde peyzaj ve arazi düzenleme çalışması yapılacak alanlara taşınacak olup proje alanı içerisinde farklı noktalarda toplamda 128.000 m 2 'lik alanda hafriyatın depolanması esnasında oluşması muhtemel toz emisyonu miktarını hesaplayabiliriz, Stoklanacak malzeme miktarı Stok sahasının alanı Emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 891,6 ton/gün = 128.000 m 2 = 12,8 hektar = 2,9 kg toz/ hektar gün = 12,8 x 2,9 = 37,12 kg/gün = 37,12 kg/gün / 24 saat = 1,54 kg/saat,(e) Toz emisyonu; (a)+(b)+(c)+(d)+(e)= 8,244 kg/saat (2,29 gr/sn) Hafriyat İşlemleri Sırasında Kontrollü Toz Emisyonu; Çöken toz emisyon debisi Havada asılı toz emisyon debisi = 8,244 x 0,8 = 6,5952 kg/saat (1,832 gr/sn) = 8,244 x 0,2 = 1,6488 kg/saat (0,458 gr/sn) 152
Yapılan hesaplamalar sonucu proje alanı içerisinde oluşacak partiküler madde (PM) ve toz emisyonu 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin Ek.2 Tablo2.1 de verilen 1,0 kg/saat değerinden yüksek olduğu için hava kirlenmesine katkı değerlerinin hesaplanması gerekmektedir. Bu nedenle Yönetmelik uyarınca oluşacak toz emisyonu için Gaussian Dispersiyon modeli kullanılarak Hava Kirlenmesine Katkı Değeri(HKKD) hesaplanmıştır. Simge Açıklamaları: X: x, y, z koordinatlarındaki bir noktadaki hesaplanmak istenen kirletici konsantrasyonu (kg/m 3 ) Q: Kaynaktan bırakılan emisyon (kg/sn) H: Etkin baca yüksekliği ũ: Ortalama serbest (yerden 10m. Yüksekte) rüzgar hızı(m/sn) σy ve σz: y ve z doğrultularında dispersiyonun standart sapma değerleri e: Doğal logaritma tabanı (2,71828182845904) y: Dağılım doğrultusunda, x uzaklıkta, doğrultuya dik yatay konumdaki uzaklık (m) z: Dağılım doğrultusunda, x uzaklıkta, doğrultuya dik düşey konumdaki uzaklık (m) Çöken toz emisyonlarının hesabında ise; h 2 2 - y 2 2 X 2σ 2 6 - (z-h) (z+h) 2 Vdi 1 z 2 - - 2 2 -.. e dx 2σy 2σz 2σz π U h 0 σz 10 Q C i(x,y,z) =..e. e + e. e 3600.2π Uσσ h y z formülü kullanılmıştır. Bu formülde geçen; V di : Alçalma Hızı (m/sn) ξ : x Yönünde İntegrasyon Değişkeni 153
Tablo 52: Hafriyat İşlemleri Sırasında Kontrollü Durum Esnasında Tüm Yönlere Göre Havada Asılı Partiküllerin (PM) Mesafeye Göre Maksimum Dağılımı(µg/m 3 ) Kaynaktan uzaklıklar (m) 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1000 συ 25 50 75 92 120 140 160 180 200 220 σζ 17 34 55 85 140 200 260 350 450 600 Etkin Yön-konst.(µg/m 3 ) 198.28 49.57 20.43 10.78 5.02 3.01 2.03 1.34 0.94 0.64 KUZEY (N) 231.77 57.94 23.88 12.60 5.86 3.52 2.37 1.56 1.09 0.75 KUZEYDOĞU (NE) 434.21 108.55 44.74 23.60 10.98 6.59 4.44 2.93 2.05 1.40 DOĞU (E) 700.05 175.01 72.13 38.05 17.71 10.63 7.15 4.72 3.31 2.25 GÜNEYDOĞU (SE) 490.04 122.51 50.49 26.63 12.40 7.44 5.01 3.31 2.31 1.58 GÜNEY (S) 198.28 49.57 20.43 10.78 5.02 3.01 2.03 1.34 0.94 0.64 GÜNEYBATI (SW) 155.22 38.80 15.99 8.44 3.93 2.36 1.59 1.05 0.73 0.50 BATI (W) 190.57 47.64 19.63 10.36 4.82 2.89 1.95 1.29 0.90 0.61 KUZEYBATI(NW) 230.22 57.55 23.72 12.51 5.82 3.49 2.35 1.55 1.09 0.74 250.00 Havada Asılı Toz Konsantrasyonu µg/m 3 200.00 150.00 100.00 50.00 0.00 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1000 uzaklık, m Grafik 28: Kontrollü durum etkin yöne göre havada asılı toz dağılımı W NW 800.00 N 600.00 NE 400.00 200.00 0.00 E 200 m 300 m 400 m 500 m 600 m 100 m 700 m SW SE 800 m 900 m S 1000 m Grafik 29: Kontrollü durum tüm yönlere göre havada asılı toz dağılımı 154
Tablo 53:Hafriyat İşlemleri Sırasında Kontrollü Durum Esnasında Tüm Yönlere Göre Çöken Toz Miktarının (PM) Mesafeye Göre Maksimum Dağılımı(µg/m 2 -gün) Kaynaktan uzaklıklar (m) 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1000 συ 25 50 75 92 120 140 160 180 200 220 σζ 17 34 55 85 140 200 260 350 450 600 Etkin Yön-konst.(µg/m 2 -gün) 793.12 198.28 81.72 43.10 20.06 12.04 8.10 5.35 3.75 2.55 KUZEY (N) 927.10 231.77 95.52 50.39 23.45 14.07 9.47 6.25 4.38 2.98 KUZEYDOĞU (NE) 1736.84 434.21 178.95 94.39 43.94 26.36 17.74 11.72 8.20 5.59 DOĞU (E) 2800.21 700.05 288.51 152.19 70.84 42.50 28.61 18.89 13.22 9.02 GÜNEYDOĞU (SE) 1960.15 490.04 201.95 106.53 49.59 29.75 20.03 13.22 9.26 6.31 GÜNEY (S) 793.12 198.28 81.72 43.10 20.06 12.04 8.10 5.35 3.75 2.55 GÜNEYBATI (SW) 620.86 155.22 63.97 33.74 15.71 9.42 6.34 4.19 2.93 2.00 BATI (W) 762.28 190.57 78.54 41.43 19.28 11.57 7.79 5.14 3.60 2.45 KUZEYBATI(NW) 920.88 230.22 94.88 50.05 23.30 13.98 9.41 6.21 4.35 2.96 250.00 Çöken Toz Konsantrasyonu µg/m 2 -gün 200.00 150.00 100.00 50.00 0.00 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1000 uzaklık, m Grafik 30: Kontrollü durum etkin yöne göre çöken toz dağılımı W NW 800.00 N 600.00 NE 400.00 200.00 0.00 E 200 m 300 m 400 m 500 m 600 m 100 m 700 m SW SE 800 m 900 m S 1000 m Grafik 31:Kontrollü durum tüm yönlere göre çöken toz dağılımı 155
Sonuçlar: Hafriyat İşlemleri Sırasında Kontrollü Durum Esnasında Havada Asılı Partikül Madde: Sonuç olarak, 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayı ile değişiklik) Ek-2 Tablo 2.1 de Baca dışındaki yerlerden toz emisyonlarının kaynaklandığı tesisler için emisyon faktörleri kullanılarak kütlesel debi hesaplanır. Bu değerin Ek-2 Tablo 2.1 de belirtilen sınırları aşması halinde, bu işletmeler etrafında hakim rüzgar yönü de dikkate alınarak toz modellemesi yapılır. Tesis etki alanında 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayı ile değişiklik) Tablo 2.2 Tesis Etki Alanında Uzun Vadeli, Kısa Vadeli Sınır Değerler ve Kademeli Azaltım Tablosu nda 2013 yılı için belirtilen havada asılı partikül madde genel bölgeler için; UVS için 60 µg/m 3, KVS için 100 µg/m 3 değerlerinin altında olması gerektiği belirtilmiştir. Milas meteoroloji istasyonu verilerine göre hakim rüzgar yönü Güney olup ortalama rüzgar hızı 1,73 m/s dir(bkz.ek-23). Tablo-52 de verilen kontrollü durum esnasında havada asılı partiküller için etkin yöne göre konsantrasyon değerinin, 200 m de 49.57 µg/m 3 olduğu görülmektedir. Proje sahasında kontrollü durum esnasında havada asılı toz partikülleri göz önüne alındığında, UVS ve KVS sınır değerleri 200 metrenin de altındaki mesafede sağlanmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim yeri proje alanının batı sınırından yaklaşık 100 m mesafede bulunan yazlık evler ve sitelerdir. Ancak söz konusu 100 m'lik mesafe alanın batı sınırından itibaren ölçülmüş olup kümülatif toz modellemesi çalışmasında emisyon kaynağı tüm alanın merkezi alındığında bu mesafe yerleşim yerlerine 1 km uzaklıkta kalmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim yerlerinde hafriyat işlemlerinden kaynaklı olabilecek toz emisyonları hesaplanmış olup, UVS ve KVS sınır değerlerini sağlamaktadır. Yapılan hesaplamalarda tozuma için kontrollü olarak çalışılacağı varsayılarak hesaplamalar yapılmıştır. Söz konusu proje alanında tozumayı engellemek amacı ile sulama yapılacak ve gerektiği durumlarda perdeleme çalışmaları yapılarak toz emisyonunun dağılması engellenecektir. 156
Hafriyat İşlemleri Sırasında Kontrollü Durum Esnasında Çöken Toz Miktarı: Tesis etki alanında 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayı ile değişiklik) Tablo 2.2 Tesis Etki Alanında Uzun Vadeli, Kısa Vadeli Sınır Değerler ve Kademeli Azaltım Tablosu nda 2013 yılı çöken toz; UVS için 210 µg/m 2 -gün, KVS için 390 µg/m 2 -gün değerlerinin altında olması gerektiği belirtilmiştir. Tablo-53 de verilen kontrollü durum esnasında çöken toz miktarı için etkin yöne göre konsantrasyon değerinin, 200 m de 198.28 µg/m 2 -gün olduğu görülmektedir. Proje sahasında hafriyat işlemleri sırasında kontrollü durum esnasında çöken toz partikülleri göz önüne alındığında, UVS ve KVS sınır değerleri 200 metrede sağlanmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim yeri proje alanının batı sınırından yaklaşık 100 m mesafede bulunan yazlık evler ve sitelerdir. Ancak söz konusu 100 m'lik mesafe alanın batı sınırından itibaren ölçülmüş olup kümülatif toz modellemesi çalışmasında emisyon kaynağı tüm alanın merkezi alındığında bu mesafe yerleşim yerlerine 1 km uzaklıkta kalmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim yerlerinde hafriyat işlemlerinden kaynaklı olabilecek toz emisyonları hesaplanmış olup, UVS ve KVS sınır değerlerini sağlamaktadır. Yapılan hesaplamalarda tozuma için kontrollü olarak çalışılacağı varsayılarak hesaplamalar yapılmıştır. Söz konusu proje alanında tozumayı engellemek amacı ile sulama yapılacak ve gerektiği durumlarda perdeleme çalışmaları yapılarak toz emisyonunun dağılması engellenecektir. Oluşacak toz emisyonları ile ilgili olarak, 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca, şehir içi ve Devlet Karayollarına giriş ve çıkış yapacak olan araçların trafik güvenliği bakımından gerekli olan trafik işaretlemeleri faaliyet sahibince yapılacak ve bu husustaki tüm hüküm ve yönetmeliklere riayet edilecektir. İşçi sağlığı ve iş güvenliği açısından toz oluşabilecek ortamlarda (özellikle iç dekorasyonun yapıldığı kapalı ortamlarda) maske kullanılacak ve ilgili yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. İşletme Aşaması Projenin işletme aşamasında toz emisyonu oluşturacak herhangi bir faaliyet söz konusu değildir. 157
Gürültü-Vibrasyon Kirliliğini Ve Çevreye Olabilecek Etkileri ÇED Raporu Özel Formatı ekinde verilen Akustik Rapor Formatına göre hazırlanmış akustik rapor eklerde sunulmuştur(bkz.ek-17). Hazırlanan akustik rapor sonucunda, projenin, en yakın yerleşim birimi üzerinde herhangi bir olumsuz etki oluşturmayacaktır. 04.06.2010 Tarih ve 27601 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren(27.04.2011 Tarih 27917 Sayılı R.G. değişiklik) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin "Şantiye alanları için çevresel gürültü kriterleri" başlıklı 23. Maddesine ve "Yapılarda çevresel titreşim kriterleri" başlıklı 25. Maddesinde belirtilen hükümlere uyulacaktır. Gürültü konusunda 09.12.2003 Tarih ve 25311 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği nin ilgili maddeleri uyarınca önlem alınacak, yine aynı tüzüğün Madde 22 de belirtildiği gibi faaliyet alanında çalışanların gürültüden etkilenmemeleri için kulaklık, kask ve iş elbisesi vb. kullanmaları sağlanacak ve Madde 5, 6, 7 ve 8 de belirtilen hükümlere uyulacaktır. Ayrıca projenin inşaat aşamasında çalışma süresi bir günde 8 saat olup 09:00 ile 17:00 saatleri arasında olacaktır. Belirtilen çalışma saatleri aşılmayacak ve belirtilen saatlerin dışına kesinlikle çıkılmayacaktır. 158
4.5. Projenin Kıyı Ekosistemi İle Etkileşiminin Detaylandırılması 4.454.395 m 2 'lik alanının Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde yaklaşık 241.565 m 2 'si, Tampon Bölgesi içerisinde 3.365.984 m 2 'si kalmaktadır(bkz.ek-14, Ek-14A, EK-14B). Şekil 15: Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi (Kırmızı Alan) 159
Şekil 16: Metruk Tuzlası Tampon Bölgesi (Pembe Alan) Bu bölgelerde 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19., 20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır. Yukarıda anılan yönetmeliğin ilgili maddeleri aşağıda verilmiştir; Sulak alan bölgesinde uygulama esasları Madde 19 Bu bölgede; a) Mevcut arazi kullanımı dışında yeni tarımsal alanlar açılamaz, mevcut tarım arazilerinde suni gübre ve tarım ilaçları kullanılamaz. b) Ağaç kesimi yapılamaz. c) Kuş gözlem kuleleri, gözlemevleri, seyir amaçlı yaya yolları, Genel Müdürlük izni ile yapılır. d) İçme, kullanma ve sulama suyu projelerine ait zorunlu tesisler, Genel Müdürlük izni ile yapılır. e) Madensel tuzların çıkarılması, su ürünleri istihsali ve bunlara ait zorunlu tesisler Genel Müdürlük izni ile yapılır. f) Bu Yönetmeliğin 9 uncu ve 10 uncu maddelerinde tanımlanan usul ve esaslar çerçevesinde turba çıkarımı ve saz kesimi yapılır. g) Hayvan otlatılmasına izin verilebilir. Bu Yönetmelikte izin verilenlerin dışında hiçbir faaliyete ve yapılaşmaya izin verilmez. 160
Ekolojik etkilenme bölgesinde uygulama esasları Madde 20 Bu bölgede; a) Alanın ekolojik karakterinin korunması esastır. b) Mevcut arazi kullanımı dışında yeni tarımsal alanlar açılması yasaktır. c) 19 uncu maddede belirtilen faaliyetlere ilave olarak, günü birlik kullanım amacıyla lokanta, büfe, çay bahçesi, plaj kabini, gezi parkurları, kuş gözlem kuleleri, balıkçı tekneleri için iskele, yürüyüş yolları inşa edilebilir. Bu madde kapsamında planlanan projelere, alanların ekolojik yapılarına göre Genel Müdürlükçe izin verilir. d) Bu alanda ekolojik karakteri bozacak şekilde ağaç kesimi yapılamaz. Bu Yönetmelikte izin verilenlerin dışında hiçbir faaliyete ve yapılaşmaya izin verilmez. Tampon bölgede uygulama esasları Madde 21 Bu bölgede; a) Katı atık düzenli depolama alanına, katı atık bertaraf tesislerine, bu Yönetmelikle izin verilenlerin dışında maden ocaklarının açılmasına ve işletilmesine, endüstri bölgesi ilan edilmesine, organize sanayi bölgesi ve serbest bölge sanayi alanı kurulmasına ve Ek-1 de belirtilen faaliyetlerin yapılmasına izin verilemez. b) Ek-2 de belirtilen faaliyetlerin yapımı Genel Müdürlüğün iznine tabidir. Bu listede yer alan faaliyetler için Bakanlıkça belirlenecek başvuru formu çerçevesinde, Bakanlığa müracaat edilir, müracaatın uygun görülmesi halinde başvuru sahibine izin belgesi verilir. c) Coğrafik, topoğrafik ve zemin şartları sebebiyle yerleşim ve kentsel gelişimi zorunlu olarak bu bölgede kalan yerleşim yerlerinin zorunlu gelişimi için 17 nci maddede belirtilen koruma bölgelerinin tespiti esnasında veya 26 ncı maddede belirtilen yönetim planları ile özel hüküm bölgesi ihdas edilebilir. Bu bölgelerdeki uygulamalar Bakanlığın uygun görüşü alınarak sorumlu kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilir. Proje alanında yukarda bahsedilen yönetmelik kapsamındaki kullanımlar dışında kıyı ekosistemine zarar verecek herhangi bir faaliyet söz konusu değildir. 4.6. Projenin İşletme Aşamasında Isınma Amaçlı Kullanılacak Yakıt Cinsi ve Miktarı, Hava Kirliliğine Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler Proje kapsamında planlanan Turizm Kentinde ısınma sistemi elektrik enerjisi ile sağlanacaktır dolayısıyla herhangi bir baca gaz emisyonu söz konusu değildir. Tesiste merkezi klima sistemi bulunacaktır. Elektrik enerjisinin kullanımı sırasında herhangi bir hava kirliliği söz konusu değildir. 4.7. Projede Derin Denizi Deşarjı Yapılacaksa Deşarj Edilecek Alan Mevcut Deniz Suyu Kalitesi Kriterleri Tablo 4'e Göre Analizi Söz konusu projede su ihtiyacı çok önemli olduğu için proje alanı içinde oluşacak olan atık sular arıtıldıktan sonra göletlere deşarj edilerek sulamada tekrar kullanımı sağlanacaktır. Dolayısıyla proje kapsamında ne Metruk Tuzlasına nede deniz ortamına deşarj yapılmayacaktır. 161
4.8. Proje İnşaat, İşletme Aşamasında ve Faaliyete Kapandıktan Sonra Mevcut Yüzeysel ve Yer Altı Sularına Etkileri Alınacak Önlemler Projenin inşaat ve işletme aşamasında mevcut yüzeysel ve yeraltı sularına herhangi bir olumsuz etki oluşturması beklenmemektedir. Turistik tesisler; endüstriyel tesisler gibi tehlikeli toksik, sıvı, katı atık ve emisyon kaynağı oluşturmadıklarından, yüzeysel sulara ve yeraltı sularına herhangi bir zararı olmayacaktır. 4.9. Proje Alanında Kullanılacak Çim Türü, Gübre Türleri, Çimlerin Gübrelenmesi Esnasında Kimyasal Gübrelerin Kullanılmasının Yer Altı Sularına Olabilecek Etkileri ve Alınacak Önlemler ve Çimlerin Biyolojilerine Ait Teknik Raporlar Kullanılacak Çim Türü Golf sahasının çimlendirilmesinde kullanılacak çim türü Paspalum çimidir. Normal şartlarda paspalum tee-green-fairway ve rough olmak üzere her tarafta kullanılabilir. Ancak projede Greenlerde reel olarak Tif-eagle kullanılacaktır. Bu durumda su tüketimi belirlenen oranların %15-20 altına düşecektir. Paspalum az bakım gerektiren bir türdür. Büyüme sırasında biraz daha az miktarda azota ihtiyaç duymaktadır. Asitli topraklarda suyun kısıtlı olduğu alanlarda ve gölgede rahatlıkla yetişir ve bu çim türünün diğer bir özelliği ise tuza dayanıklılığı ve atık su kullanımı ile sulanabilir özellikte olmasıdır. Paspalum çim türleri geliştirilmiş variyetler, kısa biçme ve hastalıklara dayanıklı olması nedeniyle golf sahaları için tercih edilebilir. Bazı türlerin deniz suyu ile sulanacak kadar toleranslı olduğu bilinmektedir. (34400 ppm, E.C. 54 ds/m, SAR 57.4 meq/l, Na 10556 ppm, Cl 18980, ppm, Mg 1304 ppm, Ca 420 ppm, K 390 ppm) ph aralığı 3.2-10.2' dir, kuraklığa dayanımı en iyi olan Centipedegrass {Eremochloa ophiouhdes M.J ile eşit düzeydedir, gölge performansı, düşük ışıkta hayatta kalabilme yeteneği en iyi Bermuda (Cynodon dactylon L.C. Rich.) türlerinden daha yüksektir. Paspalum çim türü ile su tüketimi belirlenen oranların %15-20 altına düşmektedir. Paspalum uzun vadeli bakım programlarında minimal gübre ve ilaç ihtiyacı duymaktadır. Kritik besin maddesi düzeylerine iyi adapte olmakta ve arıtma suları ile sulanabilmektedir. Bu çim aynı zamanda çevre temizlemede (Bioremedation, metallerin ve organik kimyasalların topraktan temizlenmesi) kullanılabilmektedir. Paspalum çim türü geliştirilmiş variyetler, kısa biçime ve hastalıklara dayanıklı olması nedeniyle golf sahaları için tercih edilebilir. Paspalum çimi bölgenin mevsimsel özelliklerine, toprağın su tutma kapasitesine uygun olarak özenle seçilmiştir. Bu çim türü piyasadan elde edilecek ve aşağıdaki işlemler yapılarak alana ekilecektir. Çimlendirme işleminde sonra delikler açılacaktır. (Kaynak: Türkiye Golf Federasyonu) 162
Gübreleme Çalışmaları Zirai anlamda gübre kullanılan her yerde kirlilik teorik olarak vardır. Özellikle tarımda kullanılan gübrelerde amaç bitkinin kök üstü gelişimini olabildiğince sağlamak olduğu için Azot esaslı gübreler kullanılır. Azot, fosfat ve potasyum karışımından oluşan temel gübre formülünde bitki Azot'u 2-3 gün içinde alır ve geriye kalanlar topraktan zaman içinde süzülerek suların kirlenmesine sebep olur. Oysaki golf sahalarında yavaş salınımlı gübreler kullanılır. Eskiden reçine esaslı tutucu maddeyle sarılan NPK formülü, son yıllarda Pollyon denen maddeyle sarılmaktadır. Yani gübre toprağa düştükten sonra bitki-tarafından günlük ihtiyacı kadar alınmaktadır. Toprakta kalma süresi 3-4 ay civarında olan bu tip gübreler bitki tarafından tamamen kullanılmaktadır. Yılın her dönemi oynanabilir kondisyonlarda olması gereken golf sahaları, Türkiye'de özellikle Akdeniz bölgesinde yoğunluk göstermektedir. Kışın yağmurlardan sonra hızlı bir şekilde oyuna hazır hale gelmesi gereken golf sahalarında profesyonel drenaj sistemleri ve geçirgen bir toprak yapısı kullanılmaktadır. Bu yapı beraberinde bitki besin maddesi kayıplarını minimuma indirmek için ileri bakım tekniklerini zorunlu kılmaktadır. Bu ileri bakım tekniklerinin başında; bilgisayardan idare edilen otomatik sulama sistemleri ve bununla birlikte toprak ve su analizlerine dayalı olarak yapılan bitki besleme ve gübreleme programları gelmektedir. Golf sahalarında sulama her bir metre kareye düşen su miktarının kontrol edilip ayarlanabildiği oldukça maliyetli otomasyon sistemleriyle yapılmaktadır. Verilecek suyun miktarı toprak yapısı ve bölgenin su buharlaşma yüzdeleri baz alınarak hazırlanan programlarla belirlenmektedir. Burada amaç verilen suyun bitki tarafından optimal düzeyde kullanılması ve optimal düzeyde boşa harcanmamasıdır. (yeraltı suyuna karışma v.s.) Bununla birlikte kullanılan gübrelerde bitki tarafından maksimum düzeyde alınabilecek şekilde uygulanmaktadır. Toprak analizleri yapılarak eksik olan bitki besin maddeleri tespit edilir ve buradan yola çıkarak bitkinin ihtiyacı olan gübreler uygun dozlarda bitkiye uygulanır. Oldukça büyük alanlara yayılan ve ticari birer işletme olan golf sahalarında özellikle gübrelemenin de ince hesaplarla gübreyi sarf etmeden yapılması gerekmektedir. Öncelikle fazla gübre sarfiyatı daha fazla malzeme alımı demektir, bunun yanında çim bitkisini fazla gübrelemek daha fazla kesim yapmak anlamına gelmektedir, bu da daha fazla işgücü kaybı daha fazla yakıt sarfiyatı demektir. Tüm bu faktörler düşünüldüğünde golf sahasına uygulanan her bir gübre bitkinin ihtiyacı kadar verilmekte ve gübre yeraltı sularına karışmadan bitki tarafından optimal düzeyde kullanılmaktadır. Bunu sağlamak için tüm bu analizlerin yanında "yavaş salınımlı gübre" dediğimiz gübreler golf sahalarında kullanılmaktadır. Bu gübrelerde besin maddeleri toprakta kalıcı olmayan bir kılıf içine yerleştirilmiştir. Hava sıcaklığı ve su miktarı uygun olduğunda kılıf erimekte ve besin maddelerini kontrollü bir şekilde bitkinin alacağı formda köklere vermektedir. Dolayısıyla gübre atıldıktan sonra hemen eriyip yeraltına gitmemekte bitki ihtiyaç duydukça uygun sulama ile yavaş yavaş kullanılmaktadır. Bu gübreler ortalama 2 ay süreyle bitkinin ihtiyacını karşılamaktadır, böylece klasik hızlı eriyen gübrelere göre hem daha az dozaj hem de daha az sayıda gübreleme yapılmaktadır. 163
Ayrıca golf alanlarına yeni giren bir gübreleme tarzı olan enjeksiyon yöntemi (injection veya fertigation system) ile yapraktan gübreleme yapılmaktadır. Bu sistemde bitki besin maddeleri sıvı formda sulama sistemine çok hassas çalışan tanklar vasıtasıyla enjekte edilmekte ve tüm alan sulama ile birlikte gübrelenmektedir. Bu sistemin en önemli avantajı bitki besin maddelerini çok hızlı bir biçimde yapraktan almakta dolayısıyla topraktan veya buharlaşma ile besin maddesi kayıpları minimuma düşmektedir. Klasik tarımda kullanılan gübreler ve sulama sistemleri yurdumuzda büyük oranda kontrolsüz koşullarda gerçekleşmektedir. Kullanılan gübreler salma sulama veya herhangi bir yöntemle eriyene kadar sulanmakta ve bu gübreler çok hızlı eridiği için yaklaşık % 40'ı kaçınılmaz bir şekilde yıkanarak yeraltı sularına karışmaktadır. Dolayısıyla aşırı büyümenin istenmediği golf alanlarının aşırı gübrelenerek toprağın kirletildiği bir yer olarak gösterilmesi oldukça mantıksız görünmektedir. Oysa bu durumun ürün artışı sağlamak için çiftçi tarafından gelişi güzel gübre verilen bölgelerde irdelenmesi; hem yediğimiz besinler açısından hem de kirlenen topraklarımız açısından daha da önemlidir. Yavaş salınımlı ve yaprak gübrelerinin kullanıldığı 18 çukurlu bir golf alanına yılda giren gübre miktarı yaklaşık 15-25 ton civarında olmaktadır. Kullanılan ilaçlarda da durum benzerdir. Çim bitkisi ürün veren bir canlı değildir. Dolayısıyla sadece hayatta kalmasını sağlamak ana prensiptir. Golf alanlarında da bu prensiple minimal insektisit ve fungusit kullanılmaktadır (haşere ve mantar ilacı). Örnek olarak pamukta da görülen yerel dilde Manas denilen (white grub, scarabaeidae family) zararlı golf alanlarında da görülmektedir. Bunun için yarı ilaç, yarı kültürel yöntemlerle önlem alınmaktadır. Sahada içinde organik madde içeren çukurlar açılarak zararlı buraya çekilir ve buradan manuel olarak toplanıp imha edilir. Golf sahalarında ilaç kullanımı genelde olası mantar hastalıklarına karşı yapılır. Oysaki zehirli ilaçlar insect grubu olup tarımda kullanılan böcek ilaçlarıdır. Golf sahalarında bu tip ilaç kullanımı çok nadirdir. Aynı zararlı için pamuk veya benzeri tarımlarda havadan uçak ile defalarca ilaçlama yapılmaktadır. Ekteki tablolardan da anlaşılacağı üzere Golf sahalarında kullanılan su, gübre ve kimyasal ilaç miktarı çeşitli tarım alanlarında kullanılan miktarların oldukça altında değerlerdir ve golf sahalarından alınan su analizlerinin neticeleri de bunu doğrular niteliktedirler. (Kaynak: Türkiye Golf Federasyonu) 4.10. Taşkın Önleme ve Drenaj İle İlgili İşlemler (Drenaj Kanalları İle Proje Alanındaki 2 Adet Kuru Derenin Mevcut Durumlarının Aynen Korunup Ulaşım Yolu Olarak Kullanılmaması ve Bunun Taahhüt Edilmesi) Proje alanında Beril Madencilik İnş Jeoloji - Jeoteknik Sondajcılık Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmış olan Jeolojik - Jeoteknik Etüt Raporu ve Enerson Mühendislik tarafından yapılan zemin sondajı sonuçlarından elde edilen bilgilere göre proje alanı ve yakın çevresinde krip ve akma şeklinde heyelan, kaya düşmesi, çığ, sele baskını, göllenme ve yer altı suyu baskını gibi doğal afet olaylarına rastlanılmamıştır. Proje alanında olası bir taşkın durumunda gerekli önlemler yatırımcı tarafından alınacaktır. 164
Proje alanı, A1 grubu zemine sahip yerel zemin sınıfı Z : olup yerleşim açısından nispeten riskli bölgede yer almaktadır. Projenin inşaat aşamasında 14.07.2007 tarih ve 26582 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun hükümlerine uyulacaktır. Proje alanında, Sarımehmet Deresi ile Tuzla Deresi olmak üzere toplam 2 adet kuru derenin mevcut durumları aynen korunacak olup, ulaşım yolu olarak kullanılmayacaktır. Ayrıca projenin inşası sırasında proje kapsamındaki tesislere ait sanat yapılarının taşkınlardan korunması ile ilgili önlemler de 09.09.2006 Tarih ve 26284 Sayı ile yürürlüğe giren "Dere Yatakları ve Taşkınlar' adı ile yayımlanan 2006/27 no'lu Başbakanlık Genelgesine uyulacaktır. 4.11. Proje Kapsamında Orman Alanlarında Kesilecek Ağaç Miktarı (Sökülüp, Başka Yere Dikilecek Ağaçların Nerelerde Kullanılacağı), Kesilecek Ağaçların Mescere Tipi, Kapalılığı vs. Özelliklerinin Belirtilmesi, Mesafeye Bağlı Orman Alanlarına Muhtemel Olumsuz Etkiler ve Alınacak Önlemler, Orman Yangınlarına Karşı Alınacak Önlemler Proje alanı orman sahası içerisinde kalmadığı için herhangi bir ağaç kesimi söz konusu değildir. Ayrıca projenin çevrede bulunan orman alanlarına herhangi bir olumsuz etkisi bulunmamaktadır. Proje alanının orman sahası içinde yer almadığını belirten Muğla Orman Bölge Müdürlüğü görüşü ve proje sahasının İşaretlendiği 1/25.000 Ölçekli Meşcere Haritası eklerde sunulmuştur(bkz.ek-13). Proje alanı ve çevresinde gerek inşaat aşamasında gerekse işletme aşamasında çıkması muhtemel yangınlara karşı, 6831 No'lu Orman Kanunu'nun orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi ile ilgili hükümlerine riayet edilecektir. Proje alanı ve çevresinde gerek inşaat aşamasında gerekse işletme aşamasında çıkması muhtemel yangınlara karşı, tesiste kazma, kürek, yangın müdahale araçları ve yangın söndürme aletleri bulundurulacaktır. Herhangi bir nedenle yangın çıkması durumunda ilk müdahale çalışanlar tarafından yapılacaktır. 165
Projenin inşaat ve işletme aşamasında orman yangınlarına karşı alınacak önlemler 1. Projenin inşaat aşamasında olabilecek yangınları engellemek için Çalışan personel Orman yangınları konusunda bilgilendirilecektir. 2. Kullanılacak malzemelerin cinsine ve risk içeriğine dikkat edilerek uygun şartlarda korunaklı depolanacaktır. 3. Olası orman yangınlarının önlenmesi için, proje alanında ve yakınında uyarıcı levhalar görünebilir yerlerde bulundurulacaktır. 4. İşletme Müdürlükleri tarafından hazırlanmış bulunan yangın söndürme planlarında belirtilen tedbirlerin eksiksiz alınmasının sağlanması, plan gereği yangına hassas noktalara konmak üzere teşkil edilecek Yangın İlk Müdahale Ekipleri elemanlarının seçilmesinde azami hassasiyet gösterilecektir. 5. Ormanlık alanda çıkacak yangınlar çeşidi ve büyüklüğü ne olursa olsun, mutlaka 6831 Sayılı yasanın ilgili maddesi ve buna dayalı olarak düzenlenen Bakanlar Kurulunca çıkarılan 10.09.1976 gün ve 7/12520 sayılı Yönetmelik hükümleri gereğince eksiksiz olarak ve en kısa zamanda ilgili mercilere bildirilecektir. 6. Yanan orman sahaları; işgal edilmemesi için, mutlaka emniyet altına alınacaktır. 7. Personelinin orman yangınlarına karşı her an hassas, koordineli bir çalışma düzeni içinde olmaları, yangın tehlikesi karşısında bütün imkanların ve kaynakların en uygun şekilde harekete geçirilmesi sağlanacaktır. Söz konusu projenin çevrede bulunan orman alanlarına herhangi bir olumsuz etkisi bulunmamaktadır. Projenin inşaat aşamasında çıkması muhtemel hafriyat toprağı, atık veya herhangi bir malzeme (beton, taş vb.) orman alanlarına, tarım alanlarına, göllere, denizlere ve akarsulara dökülmeyecektir. Oluşacak hafriyat atıkları proje alanında geçici depolanarak ünitelerin inşasında, peyzaj öğesi olarak, golf sahasının düzenlenmesinde ve göletlerin yapımında kullanılacaktır. 4.12. Projenin Etki Alanı İçerisindeki Tarım Alanlarına Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler (1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu Kapsamında Değerlendirilmesi) Proje alanına en yakın yerleşim yeri proje alanının batı sınırından yaklaşık 100 m mesafede bulunan yazlık evler ve siteler ile, kuzeyde 1 km uzaklıkta bulunan Güllük Beldesi ile güneyde 1 km uzaklıkta bulunan Boğaziçi köyüdür. Proje alanının içinde bulunduğu Dörttepe köyüne uzaklığı ise 4,3 km'dir. Proje alanına ortalama 1 km uzaklıkta bulunan Boğaziçi köyünde yöre halkına ait tarım alanları bulunmaktadır. Ancak projeden kaynaklı olarak mevcut tarım alanlarının olumsuz etkilenmesi söz konusu değildir. Projenin uygulanacağı alanda yer alan araziler tepelik yamaç ve etek arazi konumunda olup engebeli bir yapıya sahiptir. Söz konusu arazi tarım alanı olmadığından herhangi olumsuz bir durum mevcut değildir. 166
4.13. Projenin Flora ve Fauna Üzerine Etkileri, Alınacak Önlemler, Önemli Olabilecek Türlerin Yaşam Ortamlarına Etkiler ve Koruma Kriterleri Proje alanı ve yakın çevresinde Bern sözleşmesi kapsamında bulunan türlere rastlanmamıştır. Proje kapsamında yapılan literatür çalışmalarında habitat özelliğine bağlı olarak, yörede bulunması muhtemel türler Bupleurum anatolicum, Peucedanum chryseum, Centaurea austro-anatolica, Astragalus prusianus, Hypericum aviculariifolium, Liquidambar orientalis, Iris xanthospuria, Fritillaria elwesii, Verbascum cariense, Verbascum lydium türleridir. Söz konusu türler Muğla il bazında ve komşu birkaç ilde görülen endemik olan türlerdendir. Söz konusu tesisin inşaat sürecinde ya da daha evvel özellikle faaliyet alanı ve yakın çevresinde bulunabilecek yöreye özgü ve tehdit altındaki taksonların tohumları toplanarak ilgili Tohum Gen Bankalarına ulaştırılacaktır. Hassas türler tohumlar yada fide olarak ekolojik özellikleri yakın olan alan dışı habitatlara taşınarak (Ex-Situ) yeni popülasyonlar oluşturulacaktır. 4.454.395 m 2 'lik alanının Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde yaklaşık 241.565 m 2 'si, Tampon Bölgesi içerisinde 3.365.984 m 2 'si kalmaktadır(bkz.ek-14, Ek-14A, EK-14B). Bu bölgelerde 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19., 20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır. Yukarıda anılan yönetmeliğin ilgili maddeleri aşağıda verilmiştir; Sulak alan bölgesinde uygulama esasları Madde 19 Bu bölgede; a) Mevcut arazi kullanımı dışında yeni tarımsal alanlar açılamaz, mevcut tarım arazilerinde suni gübre ve tarım ilaçları kullanılamaz. b) Ağaç kesimi yapılamaz. c) Kuş gözlem kuleleri, gözlemevleri, seyir amaçlı yaya yolları, Genel Müdürlük izni ile yapılır. d) İçme, kullanma ve sulama suyu projelerine ait zorunlu tesisler, Genel Müdürlük izni ile yapılır. e) Madensel tuzların çıkarılması, su ürünleri istihsali ve bunlara ait zorunlu tesisler Genel Müdürlük izni ile yapılır. f) Bu Yönetmeliğin 9 uncu ve 10 uncu maddelerinde tanımlanan usul ve esaslar çerçevesinde turba çıkarımı ve saz kesimi yapılır. g) Hayvan otlatılmasına izin verilebilir. Bu Yönetmelikte izin verilenlerin dışında hiçbir faaliyete ve yapılaşmaya izin verilmez. Ekolojik etkilenme bölgesinde uygulama esasları Madde 20 Bu bölgede; a) Alanın ekolojik karakterinin korunması esastır. b) Mevcut arazi kullanımı dışında yeni tarımsal alanlar açılması yasaktır. c) 19 uncu maddede belirtilen faaliyetlere ilave olarak, günü birlik kullanım amacıyla lokanta, büfe, çay bahçesi, plaj kabini, gezi parkurları, kuş gözlem kuleleri, balıkçı tekneleri için iskele, yürüyüş yolları inşa edilebilir. Bu madde kapsamında planlanan projelere, alanların ekolojik yapılarına göre Genel Müdürlükçe izin verilir. 167
d) Bu alanda ekolojik karakteri bozacak şekilde ağaç kesimi yapılamaz. Bu Yönetmelikte izin verilenlerin dışında hiçbir faaliyete ve yapılaşmaya izin verilmez. Tampon bölgede uygulama esasları Madde 21 Bu bölgede; a) Katı atık düzenli depolama alanına, katı atık bertaraf tesislerine, bu Yönetmelikle izin verilenlerin dışında maden ocaklarının açılmasına ve işletilmesine, endüstri bölgesi ilan edilmesine, organize sanayi bölgesi ve serbest bölge sanayi alanı kurulmasına ve Ek-1 de belirtilen faaliyetlerin yapılmasına izin verilemez. b) Ek-2 de belirtilen faaliyetlerin yapımı Genel Müdürlüğün iznine tabidir. Bu listede yer alan faaliyetler için Bakanlıkça belirlenecek başvuru formu çerçevesinde, Bakanlığa müracaat edilir, müracaatın uygun görülmesi halinde başvuru sahibine izin belgesi verilir. c) Coğrafik, topoğrafik ve zemin şartları sebebiyle yerleşim ve kentsel gelişimi zorunlu olarak bu bölgede kalan yerleşim yerlerinin zorunlu gelişimi için 17 nci maddede belirtilen koruma bölgelerinin tespiti esnasında veya 26 ncı maddede belirtilen yönetim planları ile özel hüküm bölgesi ihdas edilebilir. Bu bölgelerdeki uygulamalar Bakanlığın uygun görüşü alınarak sorumlu kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilir. Proje kapsamında oluşacak olan atık sular kurulacak biyolojik atık su arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra peyzaj unsurlarının sulanmasında, toz indirgeme için yolların ve arazinin sulanmasında kullanılacaktır. Söz konusu arıtılmış sular hiç bir suretle Metruk Tuzlasına veya denize deşarj edilmeyecektir. Projenin inşaat aşamasında meydana gelecek hafriyat toprağı, atık veya herhangi bir malzeme (beton, taş vb.) orman alanlarına, tarım alanlarına, göllere, denizlere, akarsulara ve Metruk Tuzlasına dökülmeyecektir. Alanda, Metruk Tuzlası sınırları içerisinde kalan saha haricinde, faunistik açıdan endemik veya çok dar yayılışa sahip türlere rastlanmamaktadır. Fauna listesinde belirtilen ve Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine bu faaliyet ile; bu türlerin avlanması, kasıtlı olarak öldürülmesi veya alıkonulması, yumurtalara zarar verilmesi gibi etkiler kesinlikle söz konusu değildir. Söz konusu faaliyette Orman ve Su işleri Bakanlığı 2013-2014 Merkez Av Komisyonu kararlarına ve Bern Sözleşmesi hükümlerine uyulacaktır. Proje alanının işaretlendiği av haritası rapor eklerinde verilmiştir(bkz.ek-21). 4.14. Sıvılaşma Riski ve Deprem Riskine Karşı Alınacak Önlemler İnceleme alanının yer aldığı Muğla ili Milas ilçesi Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasında 1. Derece Deprem Bölgesi içinde yer almaktadır. Türkiye Deprem Araştırma Dairesi Başkanlığı verilerine göre; magnitüd -frekans ilişkisi ve deprem tehlikesinin belirli yıl aralıklarında oluşma olasılıkları yüzde olarak incelenmiştir. Proje Alanı 1. Derece Deprem Bölgesi içerisinde yer aldığından kati proje aşamasında yapılacak deprem risk analizi sonuçları ile proje alanında inşa edilecek mühendislik yapılarında 06.03.2007 Tarih ve 26454 Sayılı (03.05.2007 Tarih ve 26511 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 168
Sıvılaşmaya karşı alınabilecek önlemler: Suya doygun, gevşek kum/kumlu zeminler, tekrarlı yükler etkisinde, sıkışma ve hacim daralması eğilimi gösterirler. Bu eğilim, drenajın olmadığı koşullarda, boşluk suyu basıncını artırır. Tekrarlı yükler kum tabakası içindeki boşluk suyu basıncının artmasını desteklediği zaman, toplam normal gerilme, boşluk suyu basıncına eşit değere ulaşabilir(das,1983). Bu durumda, kohezyonsuz zemin kayma direnimini kaybeder ve bir sıvı gibi davranarak büyük yer değiştirmelerine maruz kalır. Böylece sıvılaşma evresine geçilmiş olur (Das,1983). Sıvılaşma ve Etkisine Karşı Alınabilecek Önlemler Zemin sıvılaşması, zemin yüzeyinde ve yapılar üzerinde önemli etkilere neden olmaktadır. Bunlar arasında en belirgin olanları; yüzeye kum ve su fışkırması, büyük oturmalar, büyük genlikli yer hareketleri, taşıma gücü kaybı, istinat duvarlarında ve rıhtımlarda hasarlar, evlerde akma, zeminde yayılma olarak da adlandırılan kalıcı yatay deformasyonlar ve yeraltı yapılarının yüzmesi olarak sayılabilir. Yukarıda belirlenen, sıvılaşma etkilerini ortadan kaldırabilmek için alınabilecek önlemler iki başlık altında incelenebilir: (1) Zemin iyileştirmesi yoluyla sıvılaşma olasılığının ortadan kaldırılması, (2) Yapısal önlemlerle sıvılaşma etkisinin ortadan kaldırılması. (1) Zemin iyileştirmesi Yoluyla Sıvılaşma Riskinin Ortadan Kaldırılması Zeminlerin sıvılaşmaya karşı direncini artırmak amacıyla uygulanan zemin iyileştirmesi tekniklerinin asıl hedefi, deprem sırasında aşırı boşluk suyu basıncı oluşumunu önlemektir. Hedefe ulaşmak için zeminin sıkılığı artırılır veya zemin içindeki suyun drenajı sağlanır. a) Dinamik kompaksiyon b) Vibroflotasyon c) Taş kolonları d) Sıkıştırma enjeksiyonu e) Zemin değiştirme f) Drenaj teknikleri (2) Yapısal Önlemlerle Sıvılaşma Riskinin Ortadan Kaldırılması Sıvılaşma etkisinin ortadan kaldırılabilmesi amacıyla, yapının temelini oluşturan yapı elemanları sıvılaşmanın etkilerini karşılayabilecek şekilde tasarımlanır. Eğer yüzeysel temel yapılacaksa radye temel tipi seçilmelidir. Temelin altında yerel olarak bulunan bir sıvılaşma zonundan kaynaklanacak yükler, bu tür bir temel tarafından sıvılaşan zonun çevresindeki sıvılaşmayan zonlara aktarılarak, yapının görebileceği hasarlar en aza indirilmekte veya önlenmektedir. 169
Ayrıca, sığ derinliklere yerleştirilen ve zeminin içinde gömülü durumda bulunan atık su şebekesi ve su borusu gibi alt yapı elemanlarının sıvılaşmadan kaynaklanabilecek hareketlerden ve oturmalardan etkilenmemesi için bunların bağlantılarının mümkün olduğunca esnek olmasına özen gösterilirken gerekirse yüzme ankrajlarına yer verilir. Derin temellerde ise; zemin sıvılaşması derin temellerin üzerinde büyük yanal yüklerin etkimesine neden olur. Bu nedenle, zayıf ve sıvılaşmaya yatkın zeminler içinde yapılan kazık temeller, sadece yapıdan gelen üst yükleri zemine aktarmakla kalmayacak, aynı zamanda zayıf zeminin sıvılaşması halinde yatay yönde etkiyen yüklere ve eğilme momentlerine de karşı koyacaktır. Sıvılaşmanın etkilerine karşı yeterince direnç gösterebilmesi için kazıkların daha büyük çaplı ve yeter donatılı yapılması gerekir. Kazık temel uygulamalarında dikkat edilmesi gereken önemli bir konu da, kazıklar ile yapı tabanı arasındaki bağlantıların esnek bir şekilde yapılmasıdır(ulusay, 2000). Söz konusu proje kapsamında inşaat döneminde zeminde meydana gelebilecek olası sıvılaşma problemine karşı belirtilen önlemlerin alınması sağlanacaktır. Projenin inşaatı aşamasında 02.09.1997 tarih ve 23098 (değişiklik: 14.07.2007 tarih ve 26582 sayılı R.G.) sayılı R.G. de yayımlanarak yürürlüğe giren Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun hükümlerine uyulacaktır. 4.15. Nüfus Hareketleri (İnşaat ve İşletme Döneminde Sağlanacak İstihdam, Yerleşimlere Olabilecek Etkiler, Ekonomik Değişiklikler, Göç Hareketi) Proje alanı Muğla İli, Milas İlçesine bağlı Dörttepe köyü sınırları içerisinde kalmaktadır. Milas İlçesinin nüfus verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 54: Milas İlçesinin nüfus verileri İl/İlçe merkezi Belde/Köy Toplam Muğla Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Milas 55.348 27.883 27.465 72.658 36.978 35.68 128.006 64.861 63.145 Toplam 55.348 27.883 27.465 72.658 36.978 35.68 128.006 64.861 63.145 (Kaynak: http://tuikapp.tuik.gov.tr/adnksdagitapp/adnks.zul) Proje alanının bulunduğu Milas ilçesi, Muğla merkezinin batısında, Aydın il sınırında, Merkez, Yatağan, Milas ve Bodrum ile komşu bir ilçedir. İlin en eski ilçelerinden biri olan Milas'a bağlı 5 belde (Bafa, Beçin, Güllük, Ören ve Selimiye) ve 114 köy yerleşmesi bulunmaktadır. İlçenin yüzölçümü 2.167 km 2 olup Türkiye İstatistik Kurumu Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (Adnks) Veri Tabanı 2012 yılı verilerine göre toplam nüfusu 128.006'dir. Milas, Muğla ilinin en fazla nüfusa sahip 2. ilçesidir. Proje alanı coğrafi konum olarak Ege Bölgesi'nde, Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde yer almaktadır. Genel eğim haritasına bakıldığında, çalışma alanı, %0-20 topografik eğim alanları içerisinde kalmaktadır. En düşük noktası (29.00 m.) olup, en yüksek noktası 70.00 m.'dir. 170
Projenin hem inşaat hem de işletme aşamasında çalışacak personelin yakın yerleşim birimlerinden karşılanacak olması yörede istihdam olanaklarını artıracaktır. Çalışacak personel sayısı inşaat aşamasında 1.000 kişi, işletme aşamasında ise 500 kişi olacaktır. Projenin yaratacağı istihdam yöre halkına ekonomik açıdan büyük fayda sağlayacaktır. 4.16. Proje Kapsamındaki Peyzaj ve Çevre Düzenleme Çalışmaları Proje konusu turizm faaliyetleri olduğu için peyzaj ve çevre düzenleme çalışmaları, proje kapsamında planlanacaktır. Proje alanına sınır konumda bulunan Metruk Tuzlası Sulak Alanı, projedeki en önemli peyzaj öğesidir. Bunun dışında planlanan projede, peyzaj öğesi olarak golf sahası, park ve rekreasyon alanları, yeşil alanlar v.b. çok sayıda fonksiyon yer alacaktır. Bu alanlarda alanının iklimine uygun bitki kompozisyonları seçilecektir. Bu fonksiyonlara ait uygulama projeleri, projenin genel planlaması ve tasarımı sırasında oluşturulacaktır. Turizm kenti projesinde peyzaja verilen önem çerçevesinde yıllar öncesinden bitkilendirme için hazırlık çalışmalarına başlanmış ve proje kapsamında kullanılmak üzere binlerce ağaç ve bitkinin yetiştirildiği bir sera kurulmuştur. Halkın katılım toplantısının yapıldığı Sera-Net'te (Fidanlık) yaklaşık 100.000 fidenin yetiştirildiği faaliyet sahibi tarafından belirtilmiştir. Söz konusu fidanlık ile projede peyzaj ve çevre düzenlemesine önem verildiği görülmektedir. 4.17. Tehlikeli Durumlar İçin Acil Eylem Planı (Yangın, Doğal Afet Riski, Kaza vb. İçin Alınacak Önlemler), Gerekli Ekipmanlar ve İlk Yardım İmkanları Projenin inşaat döneminde aşağıdaki talimatlara uyulacaktır: 1. Şantiye içinde iş güvenliğine uygun tabelalar asılacaktır. 2. Şantiye çevresi uygun malzeme ile çevrilecek ve içeri yabancıların girmesi engellenecektir. 3. Şantiye içerisinde kesinlikle baret takılacaktır. 4. Elektrikli testerelerde koruma kalkanı olacak, kullanıcılar mutlaka koruyucu gözlüğü takacaktır. 5. Fişsiz, izolesi soyulmuş elektrik kabloları kesinlikle kullanılmayacak, elektrikli el aletlerinin ve seyyar kabloların tamiratları yetkili servis tarafından yapılacaktır. 6. Zemin ve katlardaki boşluklara korkuluk yapılıp, ikaz bantlarıyla ikaz edilecektir. 7. Geceleri proje sahası ve geçiş bölgeleri yeterli derecede aydınlatılacaktır. 8. İnşaat alanından gelişi güzel malzeme atılmayacak, atıldığı bölgeye ikaz şeridi çekilip, bölgeye gözlemci bırakılacak, 9. Vinç sepetlerinde sepet boyunu aşacak malzeme taşınmayacak, sepetlerde işçi bulunmayacak, vinçlerin hareket ve tehdit sahasında çalışma yapılmayacaktır. 10. Bina işyeri ve çevresinde ayrıca iş makineleri etrafında dinlenilmeyecek ve uyunmayacaktır. 11. İnşaat sahasına misafir alınmayacaktır. 12. İşçi yatakhanelerinde yemek yenmeyecek ve tüp bulundurulmayacaktır. 13. Şantiye güvenlik görevlilerinin talimatlarına uyulacaktır. 14. Şantiyede ve işçi yatakhanelerinde en yakın güvenlik birimlerinin telefonları yazılı olarak bulundurulacaktır. 171
15. Şantiyede revir oluşturulacak ve 24 saat ambulans hazır bulundurulacaktır. vb. hususlara titizlikle uyulacaktır. Projenin yapısı ve yeri itibari ile işletme esnasında herhangi bir patlayıcı-parlayıcı madde kullanımı söz konusu değildir. Tesis kapsamında oluşabilecek kaza riskleri; kullanılacak makine ve ekipmanlardan, personelden ve gelecek olan konuklardan kaynaklı patlama, yangın, iş kazaları, spor kazaları, boğulma vb. olup, sabotaj, doğal afet gibi durumları içermektedir. Projenin iletme aşamasında konaklayacak misafirler, tesiste çalışan personel için tehlike ve risk oluşturabilecek kaynaklar ve alınacak önlem ve müdahaleler aşağıda verilmiştir. Tehlike ve Risk Kaynakları Elektrik tesisatı ve elektrikle çalışan sistemlerden kaynaklanabilecek kaza riskleri Alınacak Önlemler ve Gerekli Müdahale Ekipmanları Tesisatın yetkili kişiler tarafından projelendirilip, uygulanması ve işletme aşamasında sürekli olarak ilgili bir teknik eleman tarafından kontrol ve bakım işlemleri yapılacaktır, gerekli yerlere uyarıcı levha ve bakım talimatları koyulacaktır. Yangın riski Tesiste yangın oluşmasına sebep olabilecek kaynakların ve bu kaynakların bulunduğu ünitelerin tespit edilip, bu ünitelerde gerekli uyarıcı levha ve talimatların konulması, yeteri kadar ve standartlara uygun yangın söndürme cihazı ve sistemleriyle donatılmış, önceden uyarıcı yangın ikaz sistemlerinin dizayn edilmiş, sürekli çalışır vaziyette bulundurulması sağlanacaktır. Yüzme havuzlarında olabilecek kaza ve boğulma riski Mutfakta kullanılacak LNG'den kaynaklanabilecek kaza riski Gıda zehirlenmeleri Haşere ve diğer insan bünyesine zararlı etki gösterebilecek organizmalardan kaynaklı riskler Yüzme havuzlarının derinliklerini gösteren, her kesin görebileceği şekilde belirtilmiş uyarı levhaları konulacak olup, boğulmalara karşı tesis bünyesinde yeterli sayıda cankurtaran elemanının istihdam edilmesi sağlanacaktır. Tesis mutfağında kullanılacak LNG' den kaynaklanabilecek patlama ve parlama riskine karşı, LNG depolama tankları ve teçhizatı TSE standartları dikkate alınarak seçilerek yerleştirilecektir. LNG kullanımına ilişkin tesis faaliyeti aşamasında kullanım ve tankların dolumu sırasında ve çevresinde, gazın parlama ve patlama özelliklerine karşı standartlara uygunluğu doğrultusunda gerekli yerlere, yeteri miktar ve adetlerde yangın söndürme tertibatı ve uyarıcı işaretler konulacaktır. Tesiste gıda zehirlenmesi riskine karşı, tesise alınacak gıdaların gerekli sağlık kontrolleri yapılarak alınmaları sağlanacaktır. Yiyeceklerin hazırlanması esnasında gerekli hijyen sağlanacak, bozulmuş gıdalar kullanılmayacak, gıdalar uygun saklama koşullarında saklanacaktır. Buna rağmen tesiste meydana gelebilecek gıda zehirlenmelerine karşı tesis bünyesinde bulundurulacak sağlık ekibi tarafından ilk müdahale yapılacaktır. Tesis yetkili kişiler tarafından periyodik olarak ilaçlanacaktır. İlaçlama esnasında tesiste kimsenin bulunmamasına dikkat edilecektir. 172
Acil Müdahale Planı; Bir işletmenin etkinliği sırasında anormal oluşum, doğal afet veya sabotaj sonucu beklenmeyen, birden oluşan (özellikle önemli yayılma, emisyon, yangın, patlama, sızıntı gibi), çalışan personeli, halkı ve çevreyi hemen ya da sonradan büyük tehlike altına alan, işletme içinde ya da dışında bir veya daha çok (özellikle tehlikeli) maddenin neden olduğu olaydır. Acil duruma müdahale planı; özellikle tehlikeli maddelerin üretimi, tüketimi, depolanması, transferi, boşaltımı süreçlerinden bir ya da birkaçının gerçekleştirilmesi sırasında çevre ve toplumu etkileyebilecek düzeyde yukarıda tanımı yapılan acil durumu oluşturacak; risk taşıyan sabit tesislerde, herhangi bir acil durum meydana gelmeden gerekli olan planların önceden yapılması işidir. Tesiste işletme aşamasında oluşacak yangın, kaza, sabotaj vs. durumlarda ilk yardım müdahale ekibi oluşturulacaktır. Ayrıca 4857 Sayılı İş Kanunu ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü ilgili hükümlerinin belirlediği kişisel koruyucu önlemler (koruyucu giysiler, kask vs.) yerine getirilecektir.acil müdahale planı kapsamında; yangın ve/veya patlama için yangın söndürme cihazları uygun yerlere yerleştirilecektir. Sabotaj, yangın, doğal afet gibi durumlarda yapılması gereken ilk yardım müdahaleleri, sivil savunma tedbir ve müdahale işlevleri hususunda gerekli eğitim ve uygulama çalışan personele verilecektir. Özellikle koordinasyon hususunda tesis yönetimi birinci derece sorumlu olacaktır. Koordinasyondan sorumlu acil müdahale anındaki yöneticinin görevi, gerekli ilgili makamlara bilgi vermek ve çalışan personelin acil müdahale görev dağılımını uygulamak ve yaptırmak olacaktır. Proje kapsamında olabilecek her türlü kaza, sabotaj ve doğal afet gibi maddi ve manevi zarar verici unsurlarda aşağıdaki acil müdahale planı takip edilecektir. Bu sayede faaliyetin bu olumsuzluklara karşıda sistemli olarak işlerliği sağlanacaktır. Acil müdahale planı ise aşağıdaki gibidir. Şekil 17: Acil Müdahale Planı 173
Proje alanı Milas İlçesinde yer aldığı için herhangi bir acil durum ve kaza riski sırasında gerekli malzeme ve personel ihtiyacı Milas Belediyesinden sağlanacaktır. İşletme aşamasındaki faaliyetlerden insan sağlığı ve çevre açısından riskli ve tehlikeli bir durum yoktur. Tesiste spor kazaları v.b. gibi durumlarda tesiste bulunan revirde ilk müdahale yapılacaktır. 4.18. Proje Alanı Yakınında Bulunan Tuzla Sulak Alanına Olacak Etkilerin Ve Alınacak Önlemlerin Detaylandırılması 4.454.395 m 2 'lik alanının Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde yaklaşık 241.565 m 2 'si, Tampon Bölgesi içerisinde 3.365.984 m 2 'si kalmaktadır(bkz.ek-14, Ek-14A, EK-14B) Bu bölgelerde 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19., 20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır. Yukarıda anılan yönetmeliğin ilgili maddeleri aşağıda verilmiştir; Sulak alan bölgesinde uygulama esasları Madde 19 Bu bölgede; a) Mevcut arazi kullanımı dışında yeni tarımsal alanlar açılamaz, mevcut tarım arazilerinde suni gübre ve tarım ilaçları kullanılamaz. b) Ağaç kesimi yapılamaz. c) Kuş gözlem kuleleri, gözlemevleri, seyir amaçlı yaya yolları, Genel Müdürlük izni ile yapılır. d) İçme, kullanma ve sulama suyu projelerine ait zorunlu tesisler, Genel Müdürlük izni ile yapılır. e) Madensel tuzların çıkarılması, su ürünleri istihsali ve bunlara ait zorunlu tesisler Genel Müdürlük izni ile yapılır. f) Bu Yönetmeliğin 9 uncu ve 10 uncu maddelerinde tanımlanan usul ve esaslar çerçevesinde turba çıkarımı ve saz kesimi yapılır. g) Hayvan otlatılmasına izin verilebilir. Bu Yönetmelikte izin verilenlerin dışında hiçbir faaliyete ve yapılaşmaya izin verilmez. Ekolojik etkilenme bölgesinde uygulama esasları Madde 20 Bu bölgede; a) Alanın ekolojik karakterinin korunması esastır. b) Mevcut arazi kullanımı dışında yeni tarımsal alanlar açılması yasaktır. c) 19 uncu maddede belirtilen faaliyetlere ilave olarak, günü birlik kullanım amacıyla lokanta, büfe, çay bahçesi, plaj kabini, gezi parkurları, kuş gözlem kuleleri, balıkçı tekneleri için iskele, yürüyüş yolları inşa edilebilir. Bu madde kapsamında planlanan projelere, alanların ekolojik yapılarına göre Genel Müdürlükçe izin verilir. d) Bu alanda ekolojik karakteri bozacak şekilde ağaç kesimi yapılamaz. Bu Yönetmelikte izin verilenlerin dışında hiçbir faaliyete ve yapılaşmaya izin verilmez. 174
Tampon bölgede uygulama esasları Madde 21 Bu bölgede; a) Katı atık düzenli depolama alanına, katı atık bertaraf tesislerine, bu Yönetmelikle izin verilenlerin dışında maden ocaklarının açılmasına ve işletilmesine, endüstri bölgesi ilan edilmesine, organize sanayi bölgesi ve serbest bölge sanayi alanı kurulmasına ve Ek-1 de belirtilen faaliyetlerin yapılmasına izin verilemez. b) Ek-2 de belirtilen faaliyetlerin yapımı Genel Müdürlüğün iznine tabidir. Bu listede yer alan faaliyetler için Bakanlıkça belirlenecek başvuru formu çerçevesinde, Bakanlığa müracaat edilir, müracaatın uygun görülmesi halinde başvuru sahibine izin belgesi verilir. c) Coğrafik, topoğrafik ve zemin şartları sebebiyle yerleşim ve kentsel gelişimi zorunlu olarak bu bölgede kalan yerleşim yerlerinin zorunlu gelişimi için 17 nci maddede belirtilen koruma bölgelerinin tespiti esnasında veya 26 ncı maddede belirtilen yönetim planları ile özel hüküm bölgesi ihdas edilebilir. Bu bölgelerdeki uygulamalar Bakanlığın uygun görüşü alınarak sorumlu kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilir. Proje alanının bahsedilen Tampon Bölge ve Ekolojik Etkilenme alanı içerisinde kalan kısımlarında "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'ne" uyularak yönetmeliğe uygun olarak faaliyetler yapılacağından, söz konusu projenin Tuzla Sulak Alanına herhangi bir etkisi olmayacaktır. 175
BÖLÜM 5: HALKIN KATILIMI 5.1. Projeden Etkilenmesi Muhtemel Yöre Halkının Tanıtımı Proje alanı Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyü mevkiinde yer almaktadır. Projeden en çok etkilenmesi beklenen nüfus Dörttepe köyü ile Boğaziçi köyü halkıdır. Yöre halkı geçimini tarım ve turizmden sağlamaktadır. Yörede yapılan turistik tesisler istihdam olanağı sağlamaktadır. Ayrıca yöreye gelen yerli ve yabancı turistler yöredeki esnaf ve işletmelerden alışveriş yaparak yöre ekonomisine katkı sağlamaktadır. 5.1.1. Halkın ÇED Sürecine Katılımı İçin Kullanılan Yöntemler Halkın ÇED sürecine katılımı için; 16.12.2003 Tarih ve 25318 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED yönetmeliğinin 9. maddesinde yer alan "Halkın Katılımı Toplantısı" bölümünde açıklanan ulusal ve/veya yerel gazete yoluyla toplantı yerini, tarihini ve projenin özet konusunu halka duyurmak için ilan verilmesi gerekliliği "ile ilgili olarak ulusal ve yerel gazetede ayrı ayrı ilanlar verilmiştir. Ayıca toplantı yeri ve tarihini kapsayan ilan, toplantı tarihinden 3 gün önce Dörttepe köyü mevkiinde ilan edilmiştir. Projeden en çok etkilenen yerleşim yeri Dörttepe Köyü ile Boğaziçi Köyü'dür. 17.01.2008 tarihinde yapılan Halkın Katılımı Toplantısı için faaliyet alanı yakınında bulunan Seranet Fidanlığı Toplantı Salonu seçilmiştir. 5.1.2. Halkın Projeye İlişkin Endişe, Görüş/Önerileri ve Konu İle İlgili Değerlendirmeler Projeden en çok etkilenen yerleşim yeri Dörttepe Köyü ile Boğaziçi Köyü'dür. 17.01.2008 tarihinde proje alanı yakınında bulunan Seranet Fidanlığı Toplantı Salonu'nda saat 11.00'da gerçekleştirilen Halkın Katılımı Toplantısı'na, faaliyet sahibi, Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı yetkilisi, Mülga Muğla İl Çevre ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, ildeki çeşitli kamu kuruluşlarından yetkililer ve yöre halkı katılmıştır. Halkın Katılımı Toplantısında öncelikle firmamızdan bir yetkili halkı bilgilendirmek amacıyla proje hakkında bilgiler vermiştir. Daha sonra yöre halkının görüşleri alınmıştır. Yöre halkı faaliyetin istihdam ve ekonomi açısından kendilerine ve yöreye yararlı olacağını belirtmişler ve faaliyetin gerçekleşmesinin çevreye zarar vermemek koşuluyla kendilerince sakıncası olmadığını belirtmişlerdir. 176
5.2. Görüşlerine Başvurulan Diğer Proje İlgili Tarafları ve Görüş/Önerileri ve Konu İle İlgili Değerlendirmeler Halkın Katılımı aşamasında görüşlerine başvurulan diğer taraflar, Mülga Muğla İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, DSİ Bölge Müdürlüğü ve Mülga Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu yetkilileridir. Bu kurum yetkilileri kendi yönetmelikleri çerçevesinde gerekli önlemlerin alınması durumunda çevresel etki bakımından projenin olumsuz herhangi bir etkisinin olmayacağını ve projenin ülkemize istihdam ve turizm gelirleri bakımından faydalı olacağını belirtmişlerdir. Konu ile ilgili kurumların vermiş olduğu görüşler doğrultusunda ÇED Raporunun ilgili yerlerinde ayrıntılı hesap ve detay bilgilere yer verilerek gerekli taahhütlerde bulunulmuştur. 177
BÖLÜM 6: YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ Yapılması planlanan Turizm kenti projesi için 16.12.2003 Tarih ve 25318 Sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan ÇED Yönetmeliği'nin 16. maddesine istinaden hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı'na 10.12.2007 tarihinde sunulmuştur. 17.01.2008 tarihinde Halkın Katılımı Toplantısı, 23.01.2008 tarihinde ise Kapsam ve Özel Format Belirleme Toplantısı yapılmıştır. Yapılan toplantı sonucu verilen Özel ÇED formatına göre ÇED Raporu hazırlanmış ve İnceleme Değerlendirme Komisyonu 1.Toplantısı 13.05.2008 tarihinde yapılmış olup; bu toplantıda proje alanının bir kısmının "Metruk Tuzlası Sulak Alanı Ekolojik Etkilenme Bölgesi" ve Metruk Tuzlası Sulak Alan Tampon Bölgesi sınırları içerisinde bulunması nedeniyle ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izni alınmadan hiçbir suretle projeye başlanamayacağından ÇED Sürecinin durdurulmasına komisyon tarafından 13.05.2008 tarihinde karar verilmiştir. Ancak Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 27.05.2008 Tarih ve 4159 Sayılı yazısı ile projenin yapılması uygun görülmüş ve söz konusu görüşün Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunulması ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 29.01.2013 Tarih ve 1676 Sayılı yazısı ile gerekli güncellemeler yapılarak ÇED Raporu hazırlamıştır(bkz. Ek-18, Ek-19). Söz konusu proje kapsamında, Akdeniz İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. tarafından, Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde, 1/25.000 ölçekli topoğrafik haritada N19-d1 paftasında bulunan 3.399.860 m 2 'lik tapulu alanda; konut, golf tesisi, otel, alışveriş merkezi, sağlık, günübirlik tesisler, eğitim vb. öğeleri içerecek Turizm Kenti Projesi yapılması planlanmaktadır. Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Proje alanını, çevresi ve koordinatlarını gösteren, yerbulduru haritası, 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita, uydu görüntüsü ve proje alanı fotoğrafları eklerde sunulmuştur(bkz.ek-1, Ek-2, Ek-3, Ek-4). Söz konusu proje, satışların, doluluk oranlarının ve getirisinin en yüksek düzeyde gerçekleşmesi amacıyla 'otel ve konut' projesi olarak değil, kendi başına yaşayan bir 'kasaba' projesi olarak ele alınmış ve 5 faz, 6 etap kapsamında tanımlanmıştır. Proje alanı, özellikle golf turizminin gelişmesine olanaklı bir bölgedir. Golf alanı bu yerleşimin en güçlü iç dinamiklerinden birini oluşturacaktır. Golf alanının tasarımı ve sulama konularında beklenen gelişim sağlandıktan sonra golf konutları ve golf oteli, golf alanının kimliğini ortaya çıkaracak bir tutumda olacaktır. Söz konusu arazide yeni bir golf sahası ve bütünleşmiş tesislere yer verilerek, gerçekte arzu edilen yeşil rekreasyon alanları oluşturulması düşünülmektedir. Söz konusu proje, tek elden ve her türlü sosyal ve teknik altyapısı planlanarak yapılacak inşaatı ve işletmesi ile bölgenin yapılaşmasına örnek olacak şekilde tasarlanmıştır. 178
Yapılması planlanan projenin tanımlayacağı sosyolojik var oluş ve yaşam kimliği elde edilecek başarı için önemli olacaktır. Projenin ana çekim noktaları golf, spa ve proje içerisinde yer alan sahil şeridi olarak belirlenmiştir. Proje alanında, değişik yaşam fonksiyonlarının ve tarzlarının birleşmesinden oluşmuş, tüm yıl yaşanan bir 'Kasaba' oluşturulması ana hedeftir. Tüm yıl boyunca yaşayabilmesi için projede yer alması planlanan birimler; - Turizm Konaklama Tesisleri - Konut Alanları - Günübirlik Alanlar - Sosyal - Kültürel Alanlar - Spor Aktiviteleri - Ticaret Alanları- - Rekreasyon Alanları - Parklar ve Yeşil Alanlar - Mevcut ve/veya Planlanan Projelerle İlişkisi, Ekonomik ve Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve/veya İl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği Turizm kenti projesi, alan büyüklüğü itibariyle etrafındaki projelere örnek olacaktır. Ayrıca proje sahasının diğer yörelere göre daha peneplen olması gibi önemli ve ayrıcalıklı bir özelliği de mevcuttur. Proje alanının lagün yanında olması da projenin bir diğer özelliğidir. Bu nitelikteki yer sayısı Türkiye'de hem ekolojik açıdan, hem de kıyı tipolojisi bakımından azdır. Bu özelliklerinden dolayı proje, ülkemizin tanıtımında çok önemli bir öğe olacaktır. Söz konusu proje ile, bozulmamış coğrafyası, el değmemiş kıyı alanları, barındırdığı doğal çeşitlilik ve tarihsel değerleriyle yerleşim kültürünü geliştirecek özgün bir yaşam tarzı benimsenmektedir. Ayrıca bu proje ile özelleşmiş kent mantığından uzak, içine kapalı olmayan, bütünleştirici, sosyal ve kültürel çeşitliliği ile hayattan keyif alınmasına olanak sağlayan bir yerleşim alanı yaratılması planlanmaktadır. Aynı zamanda geniş kitlelerin kullanımına olanak tanıyan, farklı kullanıcı gruplarına uyumlu bir çevre sunan Turizm Kenti Projesi ile yaşam kalitesine yeni bir boyut kazandırılması amaçlanmaktadır. Turizm Kenti Projesi olarak tasarlanan yeni yerleşim birimi, burada yaşayacak olan insanlara yüksek yaşam kalitesi sunmayı amaçlamaktadır. Hedeflenen yaşam kalitesi, çeşitli ve yüksek düzeyde sunulacak kentsel servislerle beraber, sürdürülebilirlik ilkesi ışığında, kişiler arası iletişim ve paylaşım ortamlarının geliştirilmesi ile sağlanacaktır. Genel olarak yaşam kalitesinin çerçevesini Avrupa Kentsel Şartı'nın temel ölçütleri çizmektedir. Buna göre; 179
- Emin ve güvenli bir yerleşim, - Hava, gürültü, su ve toprak kirliliği olmayan, doğası ve doğal kaynakları korunan bir çevre, - Mahremiyet ve dokunulmazlığının garanti edildiği, sağlıklı, çeşitli konut stoğunun sağlanması, - Beden ve ruh sağlığının korunmasına yardımcı çevrenin ve koşulların sağlanması, - Her birey için, spor ve boş vakitlerini değerlendirebileceği olanakların sağlanması, - Nitelikli çağdaş mimarisinin uygulanmasıyla, uyumlu ve güzel fiziksel mekanların yaratılması, - Yaşama, çalışma, seyahat işlevleri ve sosyal aktivitelerin olabildiğince birbiriyle ilintili olmasının sağlanması, - Kurum ve kuruluşlar arasındaki dayanışmanın esas olduğu kent yönetimlerinde; gereksiz bürokrasiden arındırma, yardımlaşma ve bilgilendirme ilkelerinin sağlanması, - Yerel doğal kaynak ve değerlerin; yerel yönetimlerce, akılcı, dikkatli, verimli ve adil bir biçimde, beldede yaşayanların yararı gözetilerek, korunması ve idaresi, - Bireyin sosyal, kültürel, ahlaki ve ruhsal gelişimine, kişisel refahına yönelik kentsel koşulların oluşturulması, - Kültürel çeşitliliğin oluşturulması, ana amaçlardır. Kamu hizmetlerine hızlı şekilde erişim ve verimli kullanım kent yaşamındaki kaliteyi arttıran en önemli unsurdur. Turizm kenti projesinin hizmet anlayışını, uygun teknolojilerin kullanımı, yüksek kalitede, hızlı ve eşit hizmet sunumu oluşturacaktır. Projenin amacı 'entegre yeni yerleşim alanı' yapılmasıdır. Böyle büyük ve bütüncül bir projenin yapılması hem Bodrum hem de yakın çevresi için önem teşkil etmektedir. Çok boyutlu bir tasarım gücü ile küresel ve ulusal alanda başarılı bir yerleşim modeli oluşturmak, bir yerleşim kimliği yaratmak, bu kimliği sosyal ortamda yaşatmak projenin önemli amaçlarındandır. Proje alanında, değişik yaşam fonksiyonlarının ve tarzlarının birleşmesinden oluşmuş, tüm yıl yaşanan bir "kasaba", diğer bir deyişle turizm kenti oluşturulması planlanmaktadır. Yaşam olarak KASABA'nın özelliği; - Çağa uyumlu olarak planlanmış, yüksek yaşam kalitesini simgeleyen, Doğa ile iç içe tarihi bir atmosferde, İçerisinde her türlü (hedef kitle beklentilerinin üzerine çıkan) ihtiyacı karşılayabilecek fonksiyonları barındıran, konforlu, alternatifli bir yaşam sunması olacaktır. 180
Konutların yapılaşmasında; - Projede tek bir hakim (egemen) mimari olmaması, birbiriyle iyi geçinen ve birbirini tamamlayan mimari tarzlara yer verilmesi, - Tekdüze bir mimari tarzın uygulanmaması, - Bölgede var olan yamaçlara sıralanmış, sık dokulu, uzaktan fazlasıyla belirgin 'Beyaz Boyalı Tipik Bodrum' site konseptinden kesinlikle uzak durulması, - Akdeniz mimarisinin kötü uygulanmalarından kaçınılması, - Akdeniz mimarisinde yer alan pencere ebadındaki imitasyondan kaçınılması, proje gereksinimlerine göre, manzarayı maksimize edilebilecek şekilde, uyarlanması ve özellikle zemin katlarda bahçe ile uyum sağlanması ve ferah bir atmosfer yaratılması, - Arazi ve çevre ile uyumsuz, çok modern bir mimari tarza gidilmemesi planlanmaktadır. Ayrıca; - Bölgesel mimariden temasal alıntı yapılarak bunların modernize edilmesi, - Akdeniz ve Adriyatik ve Hinterlanda mimarisinin modernize edilerek sentezlenmesi, - Villa, Town-house, apartman gruplarından oluşması planlanan konutlarda özellikle tüm birimlerin müstakil gibi algılanması planlanmaktadır. - Proje alanında yat limanı, çekek yeri, iskele, deniz ortamında dip taraması, kazı dolgu vb. herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Faaliyetin ömrü kapsamında, günümüz teknolojisine uygun teknik-idari-yasal düzenlemeler yapılarak, faaliyetin sürekli olarak işletilmesi planlanmaktadır. Yapılması planlanan proje herhangi bir ömrü belli olan veya rezerv miktarı, tespit edilen maden v.b. projelerden olmadığı için sürekli olarak işletilmesi gerekmektedir. Projenin yatırım zamanlama tablosu Tablo 11.'de verilmiştir. Turizm kenti projesi kapsamında inşaat aşamasında 1.000 kişi, işletme aşamasında ise 500 kişi çalışacaktır. Bu anlamda projenin yörede istihdam sağlaması açısından çalışacak nüfus yakın yerleşimlerden sağlanacaktır. İnşaat döneminde şantiye olarak kullanılacak olan alan faaliyet sahibine ait Sera-Net içerisinde, prefabrike yapılardan oluşacak ve bunun dışında herhangi bir yapılaşma söz konusu olmayacaktır. İşletme döneminde turizm kentinin projeksiyon nüfusu gelecek olan müşteriler ve personellerle birlikte toplam 16.049 olacaktır. Proje alanının toplam tapulu yüzölçümü 3.399.860 m 2 olup, Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Proje alanına ait 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı 28.07.1994 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından uygun görüş verilmiş olup, 31.08.1994 tarih ve 192 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. Ayrıca Net-Milas Karayolu Ulaşım Ağı 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı 30.10.1996 tarih ve 168 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. 181
Proje alanına ait hazırlanan 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı 29.08.1997 tarih ve 154 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır(bkz.ek-12). Milas Belediye Başkanlığı tarafından 09.02.2007 tarih ve 51 sayılı kararla 18. Madde uygulamasına izin verilmiştir. Ayrıca 10.05.2007 tarihinde onaylı 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planına uygun olarak "Kamu Terkleri" yapılmış olup yeni yapı adaları düzeni kesinleşmiştir. Ancak Söz konusu 29.08.1997 tarihinde Milas Belediyesi tarafından onaylanarak yürürlüğe giren "Net-Milas Turizm Geliştirme İmar Uygulama Planı'nın" güney bölümündeki yaklaşık 152.93 hektarlık alan ile ilgili olarak; Bölgeye ilişkin olarak planların onay tarihinden günümüze kadar; - Planlama alanı içerisinde yer alan "Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri Haritası" 06.11.2008 tarihinde "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği" uyarınca onaylanarak yürürlüğe girmiştir. - Planlama alanının güneyinde bir bölüm Mülga Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 29.09.2005 tarih ve 1188 sayılı kararı ile 1. derece doğal sit alanı olarak tescil edilmiştir. Daha sonra ise planın güneybatısında kalan üç ayrı bölge Mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı ve 10.11.2010 tarih ve 6614 nolu kararı ile I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir(bkz.ek-20). Yeni sit alanlarının ilanı ile birlikte 2863 sayılı "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu"nun 17. maddesi uyarınca sit statüleri dikkate alınarak onaylı planların yeniden düzenlenmesi gerekmiş ve bu kapsamda yaklaşık 152.93 hektar büyüklüğündeki bölgede plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu yapılmış ve söz konusu planlar Muğla Valiliği Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulmuş ve onay işlemleri devam etmektedir. Söz konusu Net-Milas Turizm Geliştirme Bölgesi 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı kısmi revizyonu rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-12a). Ayrıca proje kapsamında plan revizyonu yapılmadan önce onaylı uygulama imar planının plan notlarının "yapılaşma katsayısı" başlıklı bölümünde belirtilen "tasdikli alan sınırları içerisinde kalan alan bütününde 1/25.000 ve 1/5.000 nazım planı gereği toplam inşaat alanı 760.000 m 2 'dir" hükmü doğrultusunda plan revizyonu yapılan bölgede onaylı planlardan gelen toplam inşaat alanı artırılmamıştır. 182
Plan revizyonu yapılan bölgede; onaylı planlarda yaklaşık olarak 279.457,01 m 2 inşaat alanı öngörülmüş olup yapılan düzenlemede ise 269.989,2 m 2 inşaat alanı önerilmiştir. Dolayısıyla proje kapsamında 760.000 m 2 olan toplam inşaat alanı Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne onay için sunulan revize planlara göre 750.532,19 m 2 'ye düşürülmüştür. Ancak söz konusu proje kapsamında 743.027 m 2 inşaat alanı yapılması düşünülmektedir. 4.454.395 m 2 'lik alanının Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde yaklaşık 241.565 m 2 'si, Tampon Bölgesi içerisinde 3.365.984 m 2 'si kalmaktadır(bkz.ek-14, Ek-14A, EK-14B). Proje kapsamında gerçekleştirilmiş işlemler: - 20.06.1989 tarihinde proje parsellerini oluşturan 3078, 3079, 3080, 3081, 3082, 3083, 3084, 3085, 3086, 3087, 3088, 3089, 3090, 3091 ve 3092 nolu parseller Net Holding tarafından satın alınmıştır. - Ağustos 1991 tarihinde "Turizm Kenti" konsepti hazırlanmış olup, Eylül 1991 tarihinde bu konu ile ilgili Milas Belediyesi'ne 1/25.000 ölçekli planlarda değişiklik talebinde bulunulmuştur. Söz konusu 1/25.000 ölçekli plan değişikliği Turizm Bakanlığı tarafından onaylanmıştır. - 04.07.1989 tarihinde onaylanan 1/25.000 Ölçekli Yenihisar - Güllük - Akbük Çevre Düzeni Planında 09.03.1994 tarih ve 4488 Sayılı kararla değişiklik yapılmış olup, Mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından onaylanmıştır. - 31.08.1994 tarih ve 192 sayı ile 1/5.000 Ölçekli Milas Nazım İmar Planı Milas Belediyesi tarafından onaylanmıştır. - Haziran 1996 tarihinde Kıyı Kenar Çizgisi araziye aplike edilmiştir. - 30.10.1996 tarih ve 168 sayı ile Milas Belediyesi tarafından 1/5.000 Ölçekli Net- Milas Karayolu Ulaşım Ağı Nazım İmar Planı onaylanmıştır. - 29.08.1997 tarih ve 154 sayı ile 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. - 02.06.2007 tarihinde NET Holding - Akdeniz İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. arasında "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Hasılat Paylaşımı Esasına Göre İnşaat Sözleşmesi" başlıklı çerçeve antlaşması imzalanmıştır. - 20.04.2007 tarihinde 18.madde uygulaması yapılacak parseller hakkında Milas Belediye Meclisi'nde askıda bulunan karar askıdan inmiştir. - 10.05.2007 tarihinde 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planına uygun olarak Kamu Terkleri yapılmış olup yeni yapı adaları düzeni kesinleşmiştir. - 21.06.2007 tarihinde 18. madde imar uygulaması ile kesinleşen yeni yapı adalarının tapu işlemleri tamamlanmıştır. 183
- 17.07.2007 tarihinde 1/100.000 Ölçekli Aydın - Muğla - Denizli illerini kapsayan Çevre Düzeni Planı Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından onaylanmıştır. - 17.08.2007 tarihinde Milas Belediye Fen İşleri Müdürlüğü'nün tarafımıza gönderdiği yazıda "Dörttepe Köyü 6522 parselde Golf Saha yapımı için İmar Planına (İmar Plan Notlarına) ve ekli vaziyet planına uygun olarak hafriyat yapılmasında sakınca yoktur" ifadesi ile tarafımıza "golf saha yapımı için toprak hafriyat izni" verilmiştir. - 10.12.2007 ÇED için, Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı, ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü Altyapı Yatırımları ÇED Dairesi Başkanlığı, Turizm ve Konut Yatırımları Şube Müdürlüğü'ne ÇED sürecinin başlaması için "Turizm Kenti Projesi" başlıklı dilekçe ve Proje Tanıtım Dosyası ile başvuru yapılmıştır. - 26.12.2007 Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı, ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü 13820 sayılı yazısı ile ÇED başvurusu için yaptığımız dilekçeye cevaben "ÇED Sürecinin Başlatıldığını" haber veren yazı tarafımıza bildirilmiştir. - 17.01.2008 Turizm Kenti Projesi "Halkın Katılımı Toplantısı" ÇED Raporu için SeraNet ağırlama salonunda gerçekleştirilmiştir. - 23.01.2008 ÇED Raporu için Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı bünyesinde "ÇED Kapsam ve Özel Format Belirleme Toplantısı yapılmıştır. - 13.05.2008 tarihinde İnceleme Değerlendirme Komisyonu 1.Toplantısı yapılmış olup; bu toplantıda proje alanının bir kısmının "Metruk Tuzlası Sulak Alanı Ekolojik Etkilenme Bölgesi" ve Metruk Tuzlası Sulak Alan Tampon Bölgesi sınırları içerisinde bulunması nedeniyle ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izni alınmadan hiçbir suretle projeye başlanamayacağından ÇED Sürecinin durdurulmasına komisyon tarafından 13.05.2008 tarihinde karar verilmiştir. - Ancak Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 27.05.2008 Tarih ve 4159 Sayılı yazısı ile projenin yapılması uygun görülmüş ve söz konusu görüşün Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunulması ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 29.01.2013 Tarih ve 1676 Sayılı yazısı ile gerekli güncellemeler yapılarak ÇED Raporu hazırlamıştır(bkz. Ek-18, Ek-19). Proje kapsamında inşaat ve işletme aşamasında tüm kapasiteyi kaşılayacak şekilde deniz suyu arıtma tesisi ve biyolojik atık su arıtma tesisi kurulacaktır. Arıtılan sular kesinlikle Metruk Tuzlasına ve deniz ortamına deşarj edilmeyecektir. 184
BÖLÜM 7: SONUÇLAR Yapılması planlanan Turizm kenti projesi için 16.12.2003 Tarih ve 25318 Sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan ÇED Yönetmeliği'nin 16. maddesine istinaden hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı'na 10.12.2007 tarihinde sunulmuştur. 17.01.2008 tarihinde Halkın Katılımı Toplantısı, 23.01.2008 tarihinde ise Kapsam ve Özel Format Belirleme Toplantısı yapılmıştır. Yapılan toplantı sonucu verilen Özel ÇED formatına göre ÇED Raporu hazırlanmış ve İnceleme Değerlendirme Komisyonu 1.Toplantısı 13.05.2008 tarihinde yapılmış olup; bu toplantıda proje alanının bir kısmının "Metruk Tuzlası Sulak Alanı Ekolojik Etkilenme Bölgesi" ve Metruk Tuzlası Sulak Alan Tampon Bölgesi sınırları içerisinde bulunması nedeniyle ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izni alınmadan hiçbir suretle projeye başlanamayacağından ÇED Sürecinin durdurulmasına komisyon tarafından 13.05.2008 tarihinde karar verilmiştir. Ancak Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 27.05.2008 Tarih ve 4159 Sayılı yazısı ile projenin yapılması uygun görülmüş ve söz konusu görüşün Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunulması ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 29.01.2013 Tarih ve 1676 Sayılı yazısı ile gerekli güncellemeler yapılarak ÇED Raporu hazırlamıştır(bkz. Ek-18, Ek-19). Söz konusu proje kapsamında, Akdeniz İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. tarafından, Muğla ili, Milas ilçesi, Dörttepe köyünde, 1/25.000 ölçekli topoğrafik haritada N19-d1 paftasında bulunan 3.399.860 m 2 'lik tapulu alanda; konut, golf tesisi, otel, alışveriş merkezi, sağlık, günübirlik tesisler, eğitim vb. öğeleri içerecek Turizm Kenti Projesi yapılması planlanmaktadır. Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Proje alanını, çevresi ve koordinatlarını gösteren, yerbulduru haritası, 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita, uydu görüntüsü ve proje alanı fotoğrafları eklerde sunulmuştur(bkz.ek-1, Ek-2, Ek-3, Ek-4). Söz konusu proje, satışların, doluluk oranlarının ve getirisinin en yüksek düzeyde gerçekleşmesi amacıyla 'otel ve konut' projesi olarak değil, kendi başına yaşayan bir 'kasaba' projesi olarak ele alınmış ve 5 faz, 6 etap kapsamında tanımlanmıştır. Proje kapsamında yapılacak olan üniteler ve kapasiteleri aşağıda açıklanmaktadır; ETAPLAR ÖZELLİKLER 1. Etap Golf Sahası + Golf Klubü + Golf Otel + Golf Villa + Çarşı + Gölet + Yaşamköy 2. Etap Göl Villaları + Rekreasyon Alanı + Çarşı 3. Etap Merkez Çarşı + Su Oyunları Parkı + Resort Otel + Arkeolojik Villalar + Rekreasyon Alanı 4. Etap Sosyo - Kültürel Merkez + Seminer Oteli + Plaj Tesisleri + Villalar + Rekreasyon Alanı 5. Etap Çarşı Merkezi + Eğitim Oteli + Manzara Villaları + Rekreasyon Alanı 6. Etap Çarşı Merkezi + Göl Villaları + Rekreasyon Alanı + Manzara Villaları 185
Turizm kenti projesi kapsamında inşaat aşamasında 1.000 kişi, işletme aşamasında ise 500 kişi çalışacaktır. Bu anlamda projenin yörede istihdam sağlaması açısından çalışacak nüfus yakın yerleşimlerden sağlanacaktır. İnşaat döneminde şantiye olarak kullanılacak olan alan faaliyet sahibine ait Sera-Net içerisinde, prefabrike yapılardan oluşacak ve bunun dışında herhangi bir yapılaşma söz konusu olmayacaktır. İşletme döneminde turizm kentinin projeksiyon nüfusu gelecek olan müşteriler ve personellerle birlikte toplam 16.049 olacaktır. Projede yapılacak olan ünitelerin kapalı ve açık alan büyüklükleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. NO PROJE TİPİ KAPASİTE VE ÖZELLİKLERİ 1 Konut 2 3 Turizm Konaklama Tesisleri (4 adet otel, toplam 1.500 oda) Günübirlik Tesis ve Günübirlik Alanlar 4 Golf Alanı 5 Eğitim, Sağlık, Sosyal, Kültürel Tesisler 25 bölümde toplam 3.683 adet konut Golf Oteli, 5 Yıldızlı, 230 oda Spa Otel, 5 Yıldızlı, 505 oda Apart Otel, 5 Yıldızlı, 255 oda Grand Otel, 5 Yıldızlı, 510 oda TOPLAM ALAN (m 2 ) İNŞAAT ALANI (m 2 ) 1.781.432 499.803 146.733 118.834 6 adet 126.578 20.662 1 adet 18 delikli (9 gidiş ve 9 geliş) 559.946 2.799 1 adet 45.020 13.506 6 Ticaret Merkezi 6 adet 107.500 71.160 7 Rekreasyon Alanları 21 adet 406.588 16.263 8 9 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı Parselsiz Alan Toplamı (Park+Refuj+Ark 1. Sit+Açık Spor Alanı 1 adet 28.666-22 Adet (1 adet 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı) 880.841-10 Yol alanları --- 371.091-11 Toplam --- 4.454.395 743.027 Proje alanının toplam tapulu yüzölçümü 3.399.860 m 2 olup, Turizm Kenti projesi içerisinde yer alacak olan parklar, yollar, refüjler, günübirlik alanlar ile birlikte proje alanı toplamda 4.454.395 m 2 'dir. Proje alanına ait 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı 28.07.1994 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından uygun görüş verilmiş olup, 31.08.1994 tarih ve 192 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. Ayrıca Net-Milas Karayolu Ulaşım Ağı 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı 30.10.1996 tarih ve 168 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. 186
Proje alanına ait hazırlanan 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı 29.08.1997 tarih ve 154 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır(bkz.ek-12). Milas Belediye Başkanlığı tarafından 09.02.2007 tarih ve 51 sayılı kararla 18. Madde uygulamasına izin verilmiştir. Ayrıca 10.05.2007 tarihinde onaylı 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planına uygun olarak "Kamu Terkleri" yapılmış olup yeni yapı adaları düzeni kesinleşmiştir. Ancak Söz konusu 29.08.1997 tarihinde Milas Belediyesi tarafından onaylanarak yürürlüğe giren "Net-Milas Turizm Geliştirme İmar Uygulama Planı'nın" güney bölümündeki yaklaşık 152.93 hektarlık alan ile ilgili olarak; Bölgeye ilişkin olarak planların onay tarihinden günümüze kadar; - Planlama alanı içerisinde yer alan "Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri Haritası" 06.11.2008 tarihinde "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği" uyarınca onaylanarak yürürlüğe girmiştir. - Planlama alanının güneyinde bir bölüm Mülga Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 29.09.2005 tarih ve 1188 sayılı kararı ile 1. derece doğal sit alanı olarak tescil edilmiştir. Daha sonra ise planın güneybatısında kalan üç ayrı bölge Mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı ve 10.11.2010 tarih ve 6614 nolu kararı ile I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir(bkz.ek-20). Yeni sit alanlarının ilanı ile birlikte 2863 sayılı "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu"nun 17. maddesi uyarınca sit statüleri dikkate alınarak onaylı planların yeniden düzenlenmesi gerekmiş ve bu kapsamda yaklaşık 152.93 hektar büyüklüğündeki bölgede plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu yapılmış ve söz konusu planlar Muğla Valiliği Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulmuş ve onay işlemleri devam etmektedir. Söz konusu Net-Milas Turizm Geliştirme Bölgesi 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı kısmi revizyonu rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-12a). Ayrıca proje kapsamında plan revizyonu yapılmadan önce onaylı uygulama imar planının plan notlarının "yapılaşma katsayısı" başlıklı bölümünde belirtilen "tasdikli alan sınırları içerisinde kalan alan bütününde 1/25.000 ve 1/5.000 nazım planı gereği toplam inşaat alanı 760.000 m 2 'dir" hükmü doğrultusunda plan revizyonu yapılan bölgede onaylı planlardan gelen toplam inşaat alanı artırılmamıştır. Plan revizyonu yapılan bölgede; onaylı planlarda yaklaşık olarak 279.457,01 m 2 inşaat alanı öngörülmüş olup yapılan düzenlemede ise 269.989,2 m 2 inşaat alanı önerilmiştir. Dolayısıyla proje kapsamında 760.000 m 2 olan toplam inşaat alanı Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne onay için sunulan revize planlara göre 750.532,19 m 2 'ye düşürülmüştür. Ancak söz konusu proje kapsamında 743.027 m 2 inşaat alanı yapılması düşünülmektedir. 187
Golf Otel; Toplam inşaat alanı; 21.437 m 2, oda sayısı; 230, ortalama oda m 2 'si; 48'dir. Golf Otel'in uzun dönemli müşteri kitlesinin özellikle Avrupalı golfçülerden oluşması hedeflenmektedir. 'Akdeniz- İspanyol' mimarisi planlanmaktadır. Bu mimarinin en önemli özelliği, büyük kemerler altında, manzaraya açık büyük gölgeli alanların oluşturduğu teraslar ve iklime uygun yapı tarzıdır.tasarım esnasında standart odaların net alanları hariç geniş balkon, ve teraslara sahip olması, özellikle iyi sezonlarda dış ve iç mekanın birlikte yaşanır kılınması planlanmaktadır.golf Oteli'nin içerisinde lobi, oturma odaları, business center ve spa'nın yer alması planlanmaktadır. Spa Otel; Toplam inşaat alanı; 52.982 m 2, oda sayısı; 505, ortalama oda m 2 'si; 45'dir. Sahil ve Konferans Oteli olarak kullanılacak ve projenin kapasite olarak en büyük oteli olması planlanan bu tesiste 'Klasik New England' tarzı planlanmaktadır. Yazın tatil müşterilerini, ilkbahar, sonbahar ve kış dönemlerinde ise Kongre ve Konferans Merkezi ile değişik büyüklüklerde ki yerli ve yabancı toplantı ve kongrelere ev sahipliği yapacağı öngörülmektedir. Tasarım esnasında standart odaların net alanları hariç geniş balkon ve teraslara sahip olması, özellikle iyi sezonlarda dış ve iç mekanın birlikte yaşanır kılınması planlanmaktadır. Grand Otel'in içerisinde lobi, oturma odaları, çocuk kulübü, konferans merkezi ve spa'nın yer alması planlanmaktadır. Apart Otel; Toplam inşaat alanı; 58.614 m 2, oda sayısı; 255, ortalama oda m 2 'si; 44 ile 66 m 2 'dir. Oda sayısının maksimum değerde olması amacıyla 44 m 2 'lik alan göz önünde bulundurularak hesap yapılmıştır. Çiftlik evlerinden (Farm House) oluşan kümeler yaratılması planlanmaktadır. Tüm yıl boyunca paket programlarla medikal bakımlar dışında kalan tüm sağlık ve güzellik bakımlarını kapsaması planlanan Spa Otel'in Avrupa başta olmak üzere, tüm dünyada spa paketleri pazarlayan butik acenteler tarafından pazarlanması planlanmaktadır. Grand Otel; Toplam inşaat alanı; 13.710 m 2, oda sayısı; 510, ortalama oda m 2 'si; 36 m 2 'dir. Oda sayısının maksimum değerde olması amacıyla 36 m 2 'lik alan göz önünde bulundurularak hesap yapılmıştır. Apart otelin içerisinde lobi, oturma odaları ile spa'nın yer alması planlanmaktadır. 188
Proje alanında 6 adet ticaret merkezi bulunması planlanmaktadır. Ticaret merkezinin inşaat alanı toplam; 71.160 m 2 'dir. Ticaret alanında yer alması planlanan ticari alanlar; - Market, şarküteri, pastane, cafe shop - Önünde mini restoranı olan özellikli bir kasap - Organik meyve ve sebze ağırlıklı bir manav - Şarap ve tabacco shop - Kitap, gazete, CD, DVD, satan kitapçı - Eczane- kozmetik dükkanı - Work- shop'lar ile entegre sanat galerisi - Günlük spor ve golf malzemeleri satan mağaza - Günlük kreş ve oyun odası (çocuk kulübü) - 10-15 yaş arası gençler için buluşma yeri-cafe - Banka şubesi ve atm, kuru temizleme, anahtarcı, terzi, kuaför, çiçekçi, postane, veteriner ve doktor ofisi gibi hizmetlerin bulunduğu bir alan - Hediyelik eşya, küçük ev eşyaları, mefruşat, zücaciye satan dükkanların yer aldığı bir perakende satış alanı Proje alanında 21 adet Rekreasyon alanı bulunmaktadır. Rekreasyon alanlarının toplam inşaat alanı; 16.263 m 2' dir. Proje alanında yer alacak park ve yeşil alanlar ise 492.401 m 2 içerisindeki konumları genel vaziyet planı'nda gösterilmiştir(bkz.ek-11). olup, proje alanı Park ve yeşil alanlar için ayrılan kısımların Ekolojik Etkilenme Bölgesinde kalan yerlerde 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'nin" 20. maddesinde belirtilen Ekolojik Etkilenme Bölgesinde uygulama esaslarına göre yapımına izin verilen faaliyetler yer alacaktır. Dolayısıyla bu parsellerde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün izni doğrultusunda günü birlik kullanım amacıyla lokanta, büfe, çay bahçesi, plaj kabini, gezi parkurları, kuş gözlem kuleleri, yürüyüş yolları inşa edilebilir. Arazinin eğimli yapısı konutların mümkün olduğunca çoğunun manzaradan faydalanacak şekilde planlanmasını sağlamaktadır. Proje alanında 25 adet konut alanı bulunması planlanmaktadır. Konutların inşaat alanı toplam; 499.803 m 2 'dir. Projede 3.683 adet konutun yer alması da planlanmaktadır. Proje alanında 5 adet günübirlik alan, 1 adet günübirlik tesis alanı yapılması planlanmıştır. Ancak yapılması planlanan günübirlik alanlar ve günübirlik tesis alanı, Ekolojik Etkilenme Alanı içerisinde kaldığından bu alanlarda 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'nin" 20. maddesinde belirtilen Ekolojik Etkilenme Bölgesi'nde uygulama esaslarına göre yapımına izin verilen faaliyetler yer alacaktır. 189
Proje alanında 1 adet Eğitim, Sağlık, Sosyo/Kültürel Tesis bulunması planlanmaktadır. Eğitim, Sağlık, Sosyo/Kültürel Tesisinin inşaat alanı toplam; 13.506 m 2' dir. Sağlık Hizmetleri: Tek bir alanda uzmanlaşmış kliniklerin hepsi veya birkaçının bu konuda uzman kişilerin fikirleri alınarak proje içerisinde yer alması planlanmaktadır. Örneğin diş, göz, güzellik, iyileştirme (rehabilite) kliniği vb merkezlerin kurulması planlanmaktadır. Sosyal Alanlar: Sosyal alanlarda bulunması planlanan mekânlar; Kütüphane, İlköğretim Okulu, Dinler Merkezi, Poliklinik, Anahtarcı, kuru temizleme, terzi, ayakkabı tamircisi gibi ikincil hizmetlerin yer alacağı bir alan, Banka şubesi ve ATM'lerin olduğu bir alan, Ofis alanı, Sinema / tiyatro binası, bowling salonu, Modern köy kahvesi, Yetişkinler için hobi ve eğitim merkezi, Sporklubü Spor Aktiviteleri: Yapılması planlanan spor aktiviteleri; Golf, Su Sporları (Yelken, Sörf, Dalgıç Okulu, Kürek vb.), Mini Atlı Spor, Okçuluk, Yürüyüş ve Koşu Parkuru, Bisiklet Parkuru, Basketbol Sahası, Squash Club, Voleybol Sahası, Mini Futbol Sahası, Tenis Kortları, Indoor Pool, Fitness & Cardıo, Tırmanma Duvarları. Yapılması planlanan Turizm Kenti Projesi, satışların, doluluk oranlarının ve getirişinin en yüksek düzeyde olması amacıyla 'otel ve konut' projesi olarak değil, kendi başına yaşayan bir 'kasaba' projesi olarak ele alınmış ve 5 faz, 6 etap kapsamında tanımlanmıştır. 190
Tüm proje ile ilgili fazlar ve etaplar aşağıda özet bir şekilde belirtilmiştir: 5. Faz (Golf); birinci faz olarak planlanmış bu bölge, içerisinde oteli, konutları ve alışveriş alanlarını bulunduran kendi başına yaşayabilecek bir bölüm olarak düşünülmüştür. Bu bölgenin ana atraksiyon noktası golf sahasıdır. Bu golf sahası hem tüm Milas turizm kenti projesinin hem de geniş anlamda Bodrum ve Milas bölgesinin kullanımına açık olarak planlanmıştır. 1. fazın içinde yer alan otel ve konutlar dışında, dışarıdan gelenlere hizmet vermek için bir golf kulübünün tasarlanması da önerilmektedir. 6. Faz (Sahil); ikinci faz arkeolojik alan içerisinde yer alan bölgedir. Birinci fazda olduğu gibi içerisinde otel, konutlar ve alışveriş alanları bulunduran kendi başına da yaşayabilecek bir bölüm olarak düşünülmüştür. Bu bölgenin ana atraksiyonu plajıdır. Bu plaj tüm projenin denizle bağlantı noktasıdır. Bunun dışında bir sahil ve konferans oteli olacak Grand Otel ve tüm kasabanın yönetim ve ana alışveriş merkezi olacak kasaba meydanı ve sosyal merkezin de bu fazda yer alması önerilmektedir. Yeşil alan olarak belirlenen kısımda denizden beslenen bir gölet oluşturularak burasının yüzme ve su sporları amaçlı kullanılması önerilmektedir. Bu sayede göl manzaraları satılabilir konut birimleri de yaratılabilecektir. 7. Faz (Spa); sağlık ve güzellik merkezi olarak da hizmet verecek SPA'nın da içerisinde yer aldığı SPA Oteli'nde çiftlik evlerinden oluşan kümeler yaratılması önerilmektedir. Bu fazda imar izni olarak verilmiş olan turizm alanlarının hepsinin kullanılması önerilmemekte bu iznin turizm apart olarak satılabilir konut envanterine katılması tavsiye edilmektedir. 8. ve 5. Faz (Seaside Valley); bu fazların zaman içinde diğer fazlara gelen talepler ve genel trendler doğrultusunda revize edilmesi önerilmektedir. Bu fazda otel için ayrılan alanların apart / otel olarak değerlendirilmesi önerilmektedir. Bu fazlarda oluşacak talep doğrultusunda içerisinde huzurevi, bakımevi ve sağlık tesisleri de barındıran daha çok küçük iki odalı daireler ve yine küçük bahçeli villalardan oluşacak bir emekliler köyü de oluşturulması öngörülmektedir. Proje alanının bulunduğu Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli N19 pafta numaralı Çevre Düzeni Planı 09.03.2011 tarihinde onaylanmış ve 11.11.2008 tarih ve 27051 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Çevre Düzeni Planlarına Dair Yönetmelik", 4856 sayılı Kanun'un 2 (h) ve 10 (c) maddeleri ile 2872/5491 sayılı Kanun'un 9 (b) maddesi uyarınca 05.07.2011 tarihinde değişiklik yapılmıştır. Söz konusu plana göre proje alanı Turizm Tesis Alanı olarak planlanmış olup lejand bölümünde golf tesislerinin yapılabileceği belirtilmiştir. Söz konusu Çevre Düzeni Planı, Lejandı ve Plan Hükümleri rapor ekinde sunulmuştur(bkz.ek-10). Proje alanına ait 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı 28.07.1994 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından uygun görüş verilmiş olup, 31.08.1994 tarih ve 192 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. Ayrıca Net-Milas Karayolu Ulaşım Ağı 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı 30.10.1996 tarih ve 168 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır. 191
Proje alanına ait hazırlanan 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı 29.08.1997 tarih ve 154 sayı ile Milas Belediye Başkanlığı tarafından onaylanmıştır(bkz.ek-12). Milas Belediye Başkanlığı tarafından 09.02.2007 tarih ve 51 sayılı kararla 18. Madde uygulamasına izin verilmiştir. Ayrıca 10.05.2007 tarihinde onaylı 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planına uygun olarak "Kamu Terkleri" yapılmış olup yeni yapı adaları düzeni kesinleşmiştir. 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planında yapılanma koşullarına bakıldığında; - Ada ölçeğinde yapı düzeni serbesttir, yapılar ayrık, bitişik, ikiz ve sıra şeklinde olabilir. - Kat yükseklikleri arazinin yapısı topoğrafik durum ve mimari karakteristikler dikkate alınarak konut bölgelerinde toplam emsal aşılmamak koşulu ile max kat yüksekliği 3 kat olup h=9.50'dir. - Ticaret ve turizm alanları hariç emsal hiçbir yapı adasında E=0.30'u geçemez. - Yoğunluklar otellerde 150 ki/ha, tatil köylerinde 117 ki/ha'dır. Konut alanlarında toplam inşaat alanları aşılmamak ve her etapta brüt yoğunluk 65 ki/ha, net yoğunluk ise 130 ki/ha'dan fazla olmayacaktır. - Turizm ve II. Konut yerleşme alanlarında konut yapılması halinde, yukarda açıklanan yapılanma koşulları, yapı düzeni ve yapılanma katsayısı geçerlidir. Turistik tesis yapılması halinde ise yapılanma koşulları; Otellerde, KAKS=0.90, H: 15.50 Minimum Parsel Büyüklüğü : 1.000 m 2 Motellerde ve Tatil Köylerinde, KAKS: 0.40, H:9.50 olacaktır. Konut alanlarında turizm amaçlı kullanımlar yer alabilir. Alan bütününde brüt emsal E (KAKS)= 0.16'dır. 4.454.395 m 2 'lik alanının Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde yaklaşık 241.565 m 2 'si, Tampon Bölgesi içerisinde 3.365.984 m 2 'si kalmaktadır(bkz.ek-14, Ek-14A, EK-14B). Bu bölgelerde 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19., 20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır. Ancak Söz konusu 29.08.1997 tarihinde Milas Belediyesi tarafından onaylanarak yürürlüğe giren "Net-Milas Turizm Geliştirme İmar Uygulama Planı'nın" güney bölümündeki yaklaşık 152.93 hektarlık alan ile ilgili olarak; Bölgeye ilişkin olarak planların onay tarihinden günümüze kadar; - Planlama alanı içerisinde yer alan "Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri Haritası" 06.11.2008 tarihinde "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği" uyarınca onaylanarak yürürlüğe girmiştir. 192
- Planlama alanının güneyinde bir bölüm Mülga Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 29.09.2005 tarih ve 1188 sayılı kararı ile 1. derece doğal sit alanı olarak tescil edilmiştir. Daha sonra ise planın güneybatısında kalan üç ayrı bölge mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı ve 10.11.2010 tarih ve 6614 nolu kararı ile I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir(bkz.ek-20). Yeni sit alanlarının ilanı ile birlikte 2863 sayılı "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu"nun 17. maddesi uyarınca sit statüleri dikkate alınarak onaylı planların yeniden düzenlenmesi gerekmiş ve bu kapsamda yaklaşık 152.93 hektar büyüklüğündeki bölgede plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu yapılmış ve söz konusu planlar Muğla Valiliği Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulmuş ve onay işlemleri devam etmektedir. Söz konusu Net-Milas Turizm Geliştirme Bölgesi 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı kısmi revizyonu rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-12a). Ayrıca proje kapsamında plan revizyonu yapılmadan önce onaylı uygulama imar planının plan notlarının "yapılaşma katsayısı" başlıklı bölümünde belirtilen "tasdikli alan sınırları içerisinde kalan alan bütününde 1/25.000 ve 1/5.000 nazım planı gereği toplam inşaat alanı 760.000 m 2 'dir" hükmü doğrultusunda plan revizyonu yapılan bölgede onaylı planlardan gelen toplam inşaat alanı artırılmamıştır. Plan revizyonu yapılan bölgede; onaylı planlarda yaklaşık olarak 279.457,01 m 2 inşaat alanı öngörülmüş olup yapılan düzenlemede ise 269.989,2 m 2 inşaat alanı önerilmiştir. Dolayısıyla proje kapsamında 760.000 m 2 olan toplam inşaat alanı Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne onay için sunulan revize planlara göre 750.532,19 m 2 'ye düşürülmüştür. Ancak söz konusu proje kapsamında 743.027 m 2 inşaat alanı yapılması düşünülmektedir. Uygulama İmar planı revizyonu sonrası revizyon yapılan kısımlardaki kullanım açıklamaları aşağıda verilmiştir. Konut Alanları Plan revizyonu yapılan bölge içerisinde 47,6 hektar alan konut alanı olarak işaretlenmiştir. Eski imar planlarında konut alanlarında bazı imar adalarında E=0,26 ve E=0,27 bazı imar adalarında ise E=0,28 ve E=0,30 olarak öngörülmüştür. Hazırlanan plan revizyonunda ise konut adalarının tamamının inşaat emsali E=0,30 olarak yeniden düzenlenerek bütünlüğün sağlanması amaçlanmıştır. Maksimum yapı yüksekliği ise h maks =9,50 m olarak belirlenmiştir. Konut adalarında yapılar ayrık ve ikiz nizam yapılabilir. Yapılar arasında bitişik veya blok yapılaşmalardan dolayı kıyı ile irtibatı kesecek yapı kütlelerinin ortaya çıkmasını önlemek ve yapılar arası oluşan boşluklar ile de kıyıdaki hava akımlarının daha iç kesimlere ulaşmasını sağlamak amacıyla bitişik ve blok nizam uygulaması yapılamaz. 193
Turizm Tesis Alanları Planlama alanının batı bölümünde 1,37 hektar, doğusunda ise 2,14 hektar olmak üzere iki ayrı bölgede toplam 3,51 hektar turizm tesis alanı planlanmıştır. Turizm Tesis Alanları için inşaat alanı katsayısı E=1,00 ve h maks =12,50 m olarak belirlenmiştir. Bu alanlarda 2634 sayılı "Turizmi Teşvik Kanunu" ve ilgili yönetmelikleri doğrultusunda uygulama yapılacaktır. Bu alanlarda 'Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelikle tanımlanan tesisler yapılacaktır. Bir parselde tesis bütünlüğü içinde birden fazla yapı yapılabilir. İnşaat cephesi ve inşaat derinliği, hazırlanacak olan vaziyet planlarında belirlenecek olup çekme mesafeleri hariç herhangi bir ölçü ile sınırlı değildir. Bu amaçla yapılacak olan yapıların doğa ile uyumlu olmasına özen gösterilecektir. Turizm tesislerinin devamı ve tamamlayıcısı niteliğinde sahil şeridinin ikinci 50 m.lik kısmında "Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik" hükümlerinin 13. 14. ve 17. maddelerinde tanımlanan günübirlik turizm yapı ve tesisleri yer alacaktır. Bu bölümde yapılacak yapılarda E=0,20 ve h maks =4,50 (1kat) metredir. Ticaret + Konut Alanları Planlama alanında batısında ve doğusundaki iki ayrı bölgede toplam 7,07 hektar alan ticaret + konut alanı olarak işaretlenmiştir. Ticaret + Konut Alanları için inşaat alanı katsayısı E=0,75 ve h maks =9,50 m olarak belirlenmiştir. Bu alanlarda ticaret ve konut kullanımları bir arada yer alabilecektir. Alanda konut yapılması halinde, konutlar için kullanılacak emsal E=0,30'u geçmeyecektir. Konut kullanımından artan emsal değeri ticari fonksiyonlar için kullanılacaktır. Günübirlik Alanlar Planlama alanında ilgili kanun ve yönetmelikler uyarınca Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme bölgesi içerisinde kalan yaklaşık 10.34 hektarlık alan günübirlik alan olarak işaretlenmiştir. Bu alanlarda; yeme-içme, dinlenme eğlence ve spor kullanımlarından birkaçını günübirlik olarak sağlayan ve konaklama içermeyen tesisler yer alacaktır. Günübirlik alanlarda; inşaat alanı katsayısı E=0,20 ve maksimum yapı yüksekliği h maks =4.50 (1kat) metredir. Asma kat yapılması halinde h maks =5.50 (1 kat) metredir. Spor Tesisleri Alanı Planda büyük bölümü 1. derece doğal ve 3. derece arkeolojik sit alanı kapsamında kalan 8,51 hektar büyüklüğündeki alan spor tesisleri alanı olarak düzenlenmiştir. Bu alanlarda; futbol, basketbol, voleybol, tenis, yüzme, atletizm ve golf sporuna yönelik açık tesisler yer alacaktır. Spor tesisleri olarak tanımlanan bölgede golf alanı yapılması durumunda golf sporuna yönelik açık düzenlemeler ile peyzaj düzenlemeleri yapılabilecek olup yapılaşmaya ilişkin kullanımlar yer almayacaktır. 194
Eğitim-Sağlık ve Sosyo-Kültürel Tesisler Planlama alanının kuzeyindeki yaklaşık 4,5 hektarlık alan "Eğitim-Kültür ve Sosyo- Kültürel Tesis Alanı" olarak işaretlenmiştir. Bu alanlarda inşaat alanı katsayısı E=0,30 ve maksimum yapı yüksekliği h maks =9.50 metredir. Park Alanları Planlama alanında yaklaşık 18,50 (18,47) hektar büyüklüğündeki alan park alanı olarak düzenlenmiştir. Yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçlarına cevap verecek söz konusu park alanlarında büfe, havuz, pergole ve spor tesisleri yapılacaktır. Doğal Sit Alanları Bölgenin doğusunda Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 29.09.2005 tarih ve 1188 sayılı kararı ile 1. derece doğal sit alanı olarak tescil edilen bölgenin doğu kısmı açık spor tesisleri alanı ve park alanı olarak düzenlenmiştir. Arkeolojik Sit Alanları Hazırlanan plan revizyonunda; bölge Mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı doğrultusunda 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir. Söz konusu I. derece arkeolojik sit alanları çevresi yeşil alan olarak düzenlenmiştir. Bölgenin doğu bölümünde ise 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilen ancak Mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı ile bir bölümü 3. derece arkeolojik sit alanı olarak yeniden tescillenen bölge bu karar doğrultusunda 3. derece arkeolojik sit alanı olarak işaretlenmiştir. Söz konusu planda da bu bölüm spor tesisleri alanı ve park alanları olarak düzenlenmiştir. Sulak Alanlar Planlama alanı; 12.10.2004 tarih ve 06-2004/1 sayılı UŞAK kararı ile onaylanan ve 12-13.06.2008 tarihinde sınırları yeniden belirlenen "Muğla-Milas Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri" haritalarına göre ekolojik etkilenme ve tampon bölgede içerisinde kalmaktadır. 195
Proje alanı ve yakın çevresinde ÇED Yönetmeliği Ek-5 te verilen; 1. Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar a) Milli Parklar: 09/08/1983 tarihli ve 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2. maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları ; Proje alanında 25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak ilan edilen "Muğla-Milas, Bodrum Tuzla Gölü Turizm Merkezi" dâhilinde kalmaktadır. Planlama alanı içerisinde 1. derece doğal sit alanı, 3. derece doğal sit alanı, 1. derece arkeolojik sit alanı ve 3. derece arkeolojik sit alanı bulunmaktadır. Söz konusu arkeolojik ve doğal sit alanlarında herhangi bir yapılaşmaya gidilmeyecektir. Bu projenin bütününde yapılacak bütün fiziki-inşai uygulamalarda herhangi bir kültür varlığına rastlanılması durumunda 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Haber Verme Zorunluluğu başlıklı 4. maddesinin gereği en yakın Mülki İdare Amirliğe veya Müze Müdürlüğüne haber verilecektir. Ayrıca tescili yapılmış alanlar haricinde doğal sit veya tabiat varlığı bulunması halinde 644 sayılı KHK'nin 13/A maddesi çerçevesinde; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine göre işlem yapılacak ve Muğla Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Komisyonuna intikali sağlanarak komisyon kararına göre değerlendirme yapılacaktır. Proje alanının yaklaşık 2,5 km güneyinde Sırtlandağı Halepçamı Tabiatı Koruma Alanı bulunmaktadır. Ancak söz konusu projenin söz konusu alana herhangi bir olumsuz etkisi olmayacaktır. b) Yaban Hayatı Koruma Sahaları: 01/07/2003 tarihli ve 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları" bulunmamaktadır. Ancak Proje alanın güneyinde kalan bir kısım bölge ava yasak sahada bulunmaktadır. Söz konusu ava yasak saha ile ilgili olarak 26.05.2013 Tarih ve 28658 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 2013-1014 Merkez Av Komisyonu Kararlarına uyulacaktır. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Muğla İli Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-21). c) Kültür ve Tabiat Varlıkları: 21/07/1983 tarihli ve 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar; Proje alanında 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olan 'Cindye arkeolojik sit' alanı ve bu alanın karşı yakasında proje alanına 1 km uzaklıkta bulunan Boğaziçi Köyü'nde ise yine 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı 'Bargylia arkeolojik sit' alanı bulunmaktadır. 196
Cindiye I. ve III. Derece Arkeolojik Sit Alanı; 19.10.1984 tarihinde I. Derece Sit Alanı olarak tescil edilen Cindiye Sit Alana doğusunda bulunan alan 20.10.2007 tarihli karar ile Cindiye Sit Alanı'na tescillenerek eklenmiştir. Ayrıca 25.06.2010 tarihli karar ile sit alanının kuzeybatısındaki alanda arkeolojik kalıntılar olması nedeniyle ve sit alanından yaklaşık 200 metre uzaklıkta oda mezarı ve gözetleme kulesi olduğu düşünülen kalıntılara rastlandığı için bu alanlar I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir. Mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 25.06.2010 tarih ve 6174 sayılı kararı ve 10.11.2010 tarih ve 6614 nolu kararı ile I. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildiğini gösteren yazılar rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-20). Arkeolojik Sit Alanı Turizm ve Kültür Bakanlığı'nın denetiminde, Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi, arkeoloji profesörleri gözetiminde, kazıların yapılması, çıkan tarihi eserlerin replikalarının alanda yapılacak müzede sergilenmesi planlanmaktadır. Böylece arkeolojik sit alanı bir değer olarak projeye katılmış olacaktır. Arkeolojik sit alanında herhangi bir yapılaşmaya gidilmeyecektir. Bu projenin bütününde yapılacak bütün fiziki-inşai uygulamalarda herhangi bir kültür varlığına rastlanılması durumunda 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Haber Verme Zorunluluğu başlıklı 4. maddesinin gereği en yakın Mülki İdare Amirliğe veya Müze Müdürlüğüne haber verilecektir. Türkiye'de arkeolojik sit ilişkisi olan yerleşim alanı sayısı çok olmasına karşın yukarıdan ve karşıdan algılanabilecek bir sit grubu olması ve bu alanın 'lagün' ile bütünleşmesi çok önemli bir özelliktir. ç) Su Ürünleri Kanunu: 22/03/1971 tarihli ve 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları bulunmamaktadır. d) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği: 31/12/2004 tarihli ve 25687 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar bulunmamaktadır. e) Hassas Kirlenme Bölgeleri: 02/11/1986 tarihli ve 19269 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49 uncu maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri" bulunmamaktadır. f) Özel Çevre Koruma Bölgeleri: 09/08/1983 tarihli ve 2872 Sayılı Çevre Kanunu nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar bulunmamaktadır. g) Boğaziçi Kanunu: 18/11/1983 tarihli ve 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar bulunmamaktadır. ğ) Orman Kanunu: 31/8/1956 tarihli ve 6831 Sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerlerden değildir. Konu ile ilgili Muğla Orman Bölge Müdürlüğüne görüş sorulmuş olup İnceleme Değerlendirme Formu ve Meşcere haritası rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-13). 197
h) Kıyı Kanunu: 4/4/1990 tarihli ve 3621 Sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar bulunmamaktadır. ı) Zeytinciliğin Islahı Kanunu: 26/1/1939 tarihli ve 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar bulunmaktadır. Ancak söz konusu proje zeytin ağaçlarının bitkisel gelişimini ve çoğalmalarını engelleyecek kimyevi atık, toz ve duman çıkaran tesislerden değildir. i) Mera Kanunu: 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. j) Sulak Alan: 17.05.2005 tarih ve 25818 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği 4. maddesinde tanımlanan alanlar: Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suları durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gelgit hareketlerinin çekilme devresinde altı metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık, sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerleri, Ekolojik Etkilenme Bölgesi: Sulak alan ekosistemi ile ilişkili ve sistemi destekleyen deniz, kumul, kumsal, çalılık, ağaçlık, orman, çayır, mera ve çeltik alanları gibi habitatların oluşturduğu bölgeyi ifade eder. Tampon Bölge: Sulak alan havzasının coğrafi durumu, topoğrafik özellikleri ve arazinin mevcut kullanım durumuna göre; sulak alan ekosistemini korumak maksadı ile ayrılan ve sulak alanın su toplama sınırını geçmemek veya topoğrafik, coğrafik olarak bir sınır değeri bulunmayan düz alanlarda varsa ekolojik etkilenme bölgesinden yoksa sulak alan bölgesinden itibaren azami 2.500 metreyi geçmemek üzere ayrılan bölgeyi ifade eder Proje alanında uluslararası öneme sahip Metruk Tuzlası Sulak Alanı bulunmaktadır. Proje alanının tamamı, Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgelerinin içinde yer almaktadır. Faaliyet alanının güneyinde yer alan yaklaşık 100 hektarlık kısım Ekolojik Etkilenme Bölgesi, diğer kısım ise Tampon Bölge sınırları içinde yer almaktadır. Metruk Tuzla sulak alanı, Muğla'nın Milas ilçesi sınırları içerisinde, Bodrum'un 25 km kuzeyinde, 37 derece 12 dakika boylam ve 27 derece 34 dakika enlem üzerinde bulunmaktadır. Sulak Alan toplam 1.398 ha'lık bir alanı kaplamaktadır. Bu alan Güney Ege Bölgesi'nin önemli ve az sayıdaki sulak alanlarından birisini oluşturmaktadır. Sulak alanın çevresinde Bargylia Antik Kenti ve Halep Çamı Doğal Koruma alanları yer almaktadır. Ayrıca Milas ilçesinde proje alanı içinde kalmamakla birlikte önemli birçok sulak alan bulunmaktadır. Bunlar; Milas Geyik Barajı, Sarıçay, Hacat Gölü ve Denizcik Gölü'dür. 198
Metruk Tuzlası Sulak Alanı ile ilgili olarak - Faaliyet alanın güneyinde yer alan Ekolojik Etkilenme Bölgesine hiçbir şekilde müdahale edilmeyecek, - Ekolojik Etkilenme Bölgesinin bitişiğinde ve/veya yakınında olan yerlerde eğer yapılacaksa yere yakın ışık şiddeti düşük olmak üzere ışıklandırma yapılacak, - Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgelerine hiçbir suretle katı atık ve atık su bırakılmayacak, - Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri içinden yüzeysel su veya yeraltı suyu kullanılmayacak, - Proje alanında peyzaj amacı ile yapılan bitkilendirme ve ağaçlandırma çalışmalarında, yöreye uyumlu türler kullanılacaktır - 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19.,20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır. - Bölgede yapılacak faaliyetler konusunda etaplar şeklinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünden izin alınacaktır. Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 27.05.2008 Tarih ve 4159 Sayılı yazısı ile projenin yapılması uygun görüldüğü görüş yazısı rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-18). 2. Proje Alanı ve Yakın Çevresinde; Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar a) Bern Sözleşmesi: 20/2/1984 tarihli ve 18318 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları" bulunmamaktadır. b) Barcelona Sözleşmesi: 12/6/1981 Tarih ve 17368 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar bulunmamaktadır. ı) Akdenize Özel Koruma Alanı: 23/10/1988 tarihli ve 19968 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar bulunmamaktadır. ıı) Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit: 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar bulunmamaktadır. 199
ııı) Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türleri: Cenova Deklerasyonu nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar bulunmamaktadır. c) Kültürel Miras" ve "Doğal Miras: 14/2/1983 tarihli ve 17959 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren" Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar; Proje alanında 25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak ilan edilen "Muğla-Milas, Bodrum Tuzla Gölü Turizm Merkezi" dâhilinde kalmaktadır. Planlama alanı içerisinde 1. derece doğal sit alanı, 3. derece doğal sit alanı, 1. derece arkeolojik sit alanı ve 3. derece arkeolojik sit alanı bulunmaktadır. Söz konusu arkeolojik ve doğal sit alanlarında herhangi bir yapılaşmaya gidilmeyecektir. Bu projenin bütününde yapılacak bütün fiziki-inşai uygulamalarda herhangi bir kültür varlığına rastlanılması durumunda 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Haber Verme Zorunluluğu başlıklı 4. maddesinin gereği en yakın Mülki İdare Amirliğe veya Müze Müdürlüğüne haber verilecektir. Ayrıca tescili yapılmış alanlar haricinde doğal sit veya tabiat varlığı bulunması halinde 644 sayılı KHK'nin 13/A maddesi çerçevesinde; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine göre işlem yapılacak ve Muğla Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Komisyonuna intikali sağlanarak komisyon kararına göre değerlendirme yapılacaktır. ç) Ramsar: 17/5/1994 tarihli ve 21937 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar bulunmamaktadır. d) Avrupa Peyzaj Sözleşmesi: 27/7/2003 tarihli ve 25181 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi kapsamında korunan alanlar bulunmamaktadır. 3. Proje Alanı ve Yakın Çevresinde Korunması Gereken Alanlar a) Tabii karakteri korunacak alan: Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri), bulunmamaktadır. b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı proje alanında bulunmamaktadır. c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler; 200
Proje alanında uluslararası öneme sahip Metruk Tuzlası Sulak Alanı bulunmaktadır. Proje alanının tamamı, Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgelerinin içinde yer almaktadır. Faaliyet alanının güneyinde yer alan yaklaşık 100 hektarlık kısım Ekolojik Etkilenme Bölgesi, diğer kısım ise Tampon Bölge sınırları içinde yer almaktadır. Metruk Tuzlası Sulak Alanı ile ilgili olarak - Faaliyet alanın güneyinde yer alan Ekolojik Etkilenme Bölgesine hiçbir şekilde müdahale edilmeyecek, - Ekolojik Etkilenme Bölgesinin bitişiğinde ve/veya yakınında olan yerlerde eğer yapılacaksa yere yakın ışık şiddeti düşük olmak üzere ışıklandırma yapılacak, - Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgelerine hiçbir suretle katı atık ve atık su bırakılmayacak, - Metruk Tuzlası Sulak Alan Koruma Bölgeleri içinden yüzeysel su veya yeraltı suyu kullanılmayacak, - Proje alanında peyzaj amacı ile yapılan bitkilendirme ve ağaçlandırma çalışmalarında, yöreye uyumlu türler kullanılacaktır - 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19.,20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır. - Bölgede yapılacak faaliyetler konusunda etaplar şeklinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünden izin alınacaktır. Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 27.05.2008 Tarih ve 4159 Sayılı yazısı ile projenin yapılması uygun görüldüğü görüş yazısı rapor eklerinde sunulmuştur(bkz.ek-18). ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları, proje alanında bulunmamaktadır. d) biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları: Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar proje alanı ve yakın çevresinde bulunmamaktadır. Proje alanında ve etki alanında; dağlık, milli parklar, erozyon alanları, heyelan alanları, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları ile 167 Sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun gereğince korunması gereken akiferler kapsamında; kaynak olarak kullandığımız http://geodata.ormansu.gov.tr/3d/indexv5.aspx veri tabanı ve diğer araştırmalarda yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. ÇED süreci kapsamında ilgili resmi kurum ve kuruluşlarca belirlenen, güncel veri tabanına işlenen veya onaylanan duyarlı yöreler olması durumunda, gerekli bilgi ve açıklamalar yapılacak gerekli koruma önlemleri alınacaktır. Duyarlı yöre haritası eklerde sunulmuştur(bkz.ek-21). 201
Projede su temini için yapılan yeraltı suyu araştırmalarında yeterli düzeyde yer altı suyu bulunamamıştır. Dolayısıyla proje kapsamında herhangi bir şekilde yeraltı suyu kullanımı olmayacaktır. Bunun yanında turizm bölgelerindeki en önemli sorun su ihtiyacıdır. Projedeki en önemli su kaynağı, deniz suyu olup, deniz suyunun ters osmoz yoluyla geri arıtımının sağlanarak kullanıma hazır hale getirilmesi sağlanacaktır. Projenin inşaat ve işletme aşamasında kullanma suyu olarak ters osmoz yoluyla arıtılmış deniz suyu kullanılacak olup içme suyu ise serbest piyasadan damacanalarla temin edilecektir. İnşaat aşamasında çalışacak personelden kaynaklı içme ve kullanma sularından oluşacak evsel nitelikli atık sular oluşacaktır. Proje kapsamında inşaat aşamasında 1.000 personel çalışacak olup günlük su tüketimi 150 lt ve tüm atık suyun %100 geri döndüğü tahmini ve kabulü ile oluşacak atık suyun miktar ve özellikleri aşağıdaki gibidir. (Bir kişinin günlük su kullanımı Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller Bankası içme suyu projelerine dair şehir ve kasabaların içme suyu projelerin hazırlanmasına ait yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.) Personelden 1.000 x 150/1.000 = 150 m 3 /gün atık su oluşacaktır. Proje alnında kanalizasyon sistemi bulunmadığı için; 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin; Evsel Nitelikli Atıksular İçin Deşarj Standartları, Madde 32 gereğince tüm kapasiteyi karşılayacak şekilde biyolojik atık su arıtma tesisi kurulacak ve arıtılan su peyzaj unsurlarının sulanması, toz indirgeme için yolların ve arazinin sulanması ve kullanma suyu olarak değerlendirilecektir. Projede su temini için yapılan yeraltı suyu araştırmalarında yeterli düzeyde yer altı suyu bulunamamıştır. Bunun yanında turizm bölgelerindeki en önemli sorun su ihtiyacıdır. Oluşacak atıksular kurulacak olan Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisinde arıtıldıktan sonra "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerince peyzaj unsurlarının sulanmasında ve alanda yer alacak golf sahaları için oluşturulacak göletlere deşarjı yapılacaktır. Müşteri + Personel için gerekli günlük içme suyu ihtiyacı hazır damacana, pet şişe v.b. hazır su kullanılarak sağlanacaktır. Müşteri + Personel için gerekli kullanma suyu Deniz Suyu Arıtma Tesisinden sağlanacaktır. Proje kapsamında toplam 4 adet Deniz Suyu Arıtma Tesisi kurulacaktır. Her bir tesisin günlük kapasitesi 1.000 m 3 /gün olacaktır. İhtiyaç duyulduğu takdirde 5. olarak düşünülen Deniz Suyu Arıtma Tesisi yedek olarak kurulacaktır. Deniz Suyu Arıtma Tesisleri ile ilgili gerekli bilgiler bölüm 3.10.1'de açıklanmıştır. 202
İşletme aşamasında tesise gelecek müşterilerden ve personelden kaynaklı içme ve kullanma sularından oluşacak evsel nitelikli atık sular oluşacaktır. Proje kapsamında işletme aşamasında projeksiyon nüfusun 16.049 kişi olması planlanmakta olup günlük su tüketimi 150 lt ve tüm atık suyun %100 geri döndüğü tahmini ve kabulü ile oluşacak atık suyun miktar ve özellikleri aşağıdaki gibidir. (Bir kişinin günlük su kullanımı Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller Bankası içme suyu projelerine dair şehir ve kasabaların içme suyu projelerin hazırlanmasına ait yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.) Müşterilerden ve personelden kaynaklı 16.049 x 150/1.000 = 2.407,35 m 3 /gün atık su oluşacaktır. Proje alnında kanalizasyon sistemi bulunmadığı için; 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin; Evsel Nitelikli Atıksular İçin Deşarj Standartları, Madde 32 gereğince tüm kapasiteyi karşılayacak şekilde biyolojik atık su arıtma tesisi kurulacak ve arıtılan su peyzaj unsurlarının sulanması, arazinin sulanması, golf göletlerinin doldurulması ve kullanma suyu olarak değerlendirilecektir. Atıksu arıtma tesisinde %20 su kaybı kabulü ile net geri dönen su miktarı 1.925,88 m 3 /gün'dür. Proje alanındaki sulama suyu, golf sahası için oluşturulacak 8 adet göletten ve Deniz Suyu Arıtma Tesisinden temin edilecektir. Bu göletlerin toplam alanı ise 138.150 m 2 'dir. Ortalama derinliği 3 m olacak göletlerin toplam hacmi 414.450 m 3 'tür. Böylece göletler için gerekli su miktarı da 414.450 m 3 olacaktır. Göletler için gerekli su miktarı Atıksu Arıtma Tesisinde gelen su (günlük 1.925,88 m 3 ) ve otel havuzlarından gelecek sular ile sağlanacaktır. Göletlerdeki toplanacak su sulama suyu olarak kullanılacak olup, havuz suları da gölet suyundan karşılanacaktır. Havuzlardaki suyun bir süre sonra değiştirilmesi söz konusudur(yılda 4 defa). Bu esnada çıkan sular da göletlere devredilecektir Proje alanında yer alacak olan otellerin her birinde 1 adet olmak üzere toplam 4 adet havuz bulunacaktır. Havuzların her biri 200 m 2 olup, toplam da 800 m 2 olacaktır. Havuzların, her biri 2 m derinliğe sahip olacağından toplam 1.600 m 3 (800 m 2 x 2 m=1.600m 3 ) suya ihtiyaç duyulacaktır. Proje alanında bulunan havuzların su temini yine göletlerden sağlanacaktır. (Havuz suyu 3 ayda bir olmak üzere yılda 4 defa değiştirileceği kabul edilmiştir) Havuz suyu ph ve asidik değerinin ayarlanması, ozonlama ve klorlanması, suyun özelliklerinin ayarlanması ve kayıt şekli, numune alınması, kontrol raporunun düzenlenmesi, bakım ve temizliği ile güvenlik ve işletmesi TSE standartlarına göre yapılacaktır. Klorlama ve ph ölçümleri yaz aylarında günde 3 kez yapılacaktır. Ölçümler otomatik kontrollü olarak yapılacaktır. Yapay göllerin temizlik işlemleri sürekli yapılacak ve membran ile yalıtılmış olacaktır. Bu sayede göllerde su kaybı olmayacaktır. Yapay göllerin ve havuzların periyodik su değişimi yapılacak ve çıkan su yeşil alanların sulanmasında kullanılacaktır. 203
Proje kapsamında otel havuz sularının toplamı, 1.600 m 3 olacak ve yine %20 su kaybı varsayılarak kalan net su 1.280 m 3 olacaktır (yılda 4 defa havuz suyu değiştirilecektir). Proje alanı içinde sulama suyuna ihtiyaç duyan alanlar golf sahası, rekreasyon alanları, parklar, açık spor alanı ve yeşil alanlardır. Bu alanlarda inşaat alanları dışında sulama yapılacak alan miktarı toplam 1.516.626 m 2 'dir. 75 ha için 500 m 3 sulama suyu kullanılacağı kabulü ile; (Kaynak: Türkiye Golf Federasyonu) 151,66 ha için 1.010 m 3 /gün sulama suyuna ihtiyaç duyulmaktadır. Proje alanında yapılması planlanan golf sahası toplam alanı 559.946 m 2 olup, toplam inşaat alanı 2.799 m 2 'dir. Türkiye Golf Federasyonu'ndan alınan bilgilere göre 18 delikli golf sahası için gerekli su miktarı sıcaklığın yoğun olduğu Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında günde max. 1.000 m 3 'tür. Golf sahasının % 50'si çimlerle kaplı olup geriye kalan bölümler ise Tee'ler (vuruş alanı) Fairwayler (golf bantları) arasında çim olmayışı, bu alanın doğal bırakılmasını ve çim alanının % 50 daha az olmasını sağlayacaktır. Böylece gerekenden 1/2 oranında daha az su kullanımı sağlanacaktır. Dolayısıyla 1.000 m 3 su tüketimi yerine 500 m 3 'lük su tüketimi olacaktır. Söz konusu projede yapılması planlanan golf sahasının sadece 278.573 m 2 'lik bölümü sulanacak olup golf sahasının sulanması için gerekli su miktarı sıcaklığın yoğun olduğu Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında günde max. 500 m 3 olacaktır. Golf sahasının çimlendirilmesinde kullanılacak çim türü Paspalum çimidir. Bu çim türü az bakım gerektiren bir türdür. Asitli topraklarda suyun kısıtlı olduğu alanlarda ve gölgede rahatlıkla yetişir ve Paspalum çim türünün diğer bir özelliği ise tuza dayanıklılığı ve atık su kullanımı ile sulanabilir özellikte olmasıdır. Proje toplam alanının yaklaşık % 50'si çimlendirilecek olup çimlerin gelişimi ve bakımı için sulama işlemi yapılacaktır. Sulama işlemi için gerekli su miktarı 500 m 3 olup günde toplam 2 saat sulama işlemi yapılacaktır. (Sulama sıklığı; bitkilerin su alma kapasiteleri, mevsimsel sıcaklıklar, buharlaşma, toprağın su tutma kapasitesi v.b. faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterecektir.) Proje alanı içinde toplam 959.479 m 2 (inşaat alanları hariç) büyüklüğünde peyzaj öğesi olarak park alanları rekreasyon alanları ve açık spor alanı planlanmıştır. Bu alanların sulanması için gerekli su miktarı atık su arıtma tesisinden çıkan suların göletlere verilerek kullanılması ile sağlanacaktır. Atık su arıtma tesisinden yıllık (1.925,88 m 3 /gün x 365) 702.946 m 3 su arıtılacak olup yağmur suyu miktar hariç proje alanında toplam 702.946 m 3 'lük su kaynağı sağlanacaktır. Elde edilen su miktarının 368.650 m 3 (1.010 x 365)'lük miktarı yıllık sulama suyu olarak, geri kalan 334.296 m 3 'lük bölümü ise göletlerde rezerv su olarak depolanacaktır. 204
Yukarıdaki hesaplamalardan da anlaşılacağı üzere proje kapsamında sulama için önemli bir su kaynağı olan göletlerin dolması için gerekli su miktarı Atık Su Arıtma Tesisinden sağlanacaktır. Göletler toplam 414.450 m 3 'lük hacme sahip sürekli devir daim olacağı için sulamada herhangi bir su temin sorunu yaşanmayacaktır. Projedeki su kaynağı, deniz suyu olup, deniz suyunun ters osmoz yoluyla geri arıtımının sağlanarak kullanıma hazır hale getirilmesi sağlanacaktır. Bu sisteme göre günlük denizden elde edilecek toplam su üretim debisi 4.000 m 3 /gün olup 4 adet Deniz Suyu Arıtma Tesisi kullanılacaktır. Her bir arıtma tesisi su arıtma debisi 1.000 m 3 /gün, bir ünitenin kaplayacağı alan ise en fazla 4 m x 14 m olacaktır. Söz konusu tesisin Fırat Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü tarafından onaylanmış projesi eklerde verilmiştir(bkz.ek-9). Projede planlanan diğer su kaynağı atık suların arıtılarak tekrar kullanımıdır. Projede Atık Su Arıtma Tesisinden arıtılarak kullanıma hazır hale getirilecek toplam atık su arıtma tesisi debisi 4.000 m 3 /gün olup, 4 adet biyolojik atık su arıtma tesisi kullanılacaktır. Her bir atık su arıtma tesisinin debisi 1.000 m 3 /gün'dür(bkz.ek-8). Atık su arıtma tesisinden arıtılarak kullanıma hazır hale getirilecek toplam atık su - debisi 4.000 m 3 /gün olup, 4 adet evsel atık su arıtma tesisi kullanılacaktır. Her bir atık su arıtma tesisinin debisi 1000 m 3 /gün'dür. (Atık Su Arıtma Tesisleri her faz için ayrı ayrı yapılacaktır) Proje alanından kaynaklanan evsel nitelikli atık suların miktarı değişen kişi sayısına göre farklılıklar göstereceğinden kullanılacak arıtma ünitesinin farklı doluluk oranlarında aynı performans ile çalışacak olup, çıkış suyu ayrıca 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ndeki Tablo 21/3 Alıcı Ortama Deşarj Standartlarına uygun olacaktır. Söz konusu Biyolojik Atık Su Arıtma Ünitesi ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın 14.02.2013 Tarih ve 2013/4 Sayı ile yürürlüğe giren "Atıksu Arıtma / Derin Deniz Deşarjı Tesisi Proje Onayı Genelgesi" kapsamında atık su arıtma tesisi için proje onayı alınacaktır. Ayrıca 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Deniz Suyu Ters Osmoz Tesisi Projedeki en önemli su kaynağı, deniz suyu olup, deniz suyunun ters osmoz yoluyla arıtılarak kullanıma hazır hale getirilmesi sağlanacaktır. Bu sisteme göre günlük denizden elde edilecek toplam su üretim debisi 4.000 m 3 /gün olup 4 adet Deniz Suyu Arıtma Tesisi kullanılacaktır. Her bir arıtma tesisinin debisi 1.000 m 3 /gün, bir ünitenin kaplayacağı alan ise en fazla 4m x 14m olacaktır. 5. Deniz Suyu Arıtma Tesisi yedekolark kurulacaktır. Denize yakın uygun bir yerde açılan kuyulardan yeterli kapasitede alınan deniz suyu klorlama ve gerekirse PAC dozajlama işlemi yapıldıktan sonra kum filtresi ünitelerine alınacaktır.(kuyuların durumuna göre gerekirse faaliyet sahibi tarafından ham su deposu yapılacaktır). 205
Kum filtresi ünitelerinin çıkışında antiscalant, SMBS ve gerekirse asit dozajlama işlemi yapılarak ham su güvenlik filtrelerine alınır. Güvenlik filtresi çıkış hattı yüksek basınç pompası emiş hattı olduğundan hat üzerindeki basınç devamlı kontrol altında tutulur. Yüksek basınca yükseltilen su ters osmose işlemini yapacak olan membranlara gönderilir. Ürün suyu hattına kurulacak olan ph kontrol sensörü vasıtasıyla otomatik olarak çalışacak olan Kostik Dozajlama Ünitesi insan müdahalesi gerektirmez. Ters Osmoz tesisi üzerinde belirli aralıklarla membranları ürün suyu ile durulayacak yıkama ünitesi ve ayrıca kimyasal yıkama işlemi yapacak olan CİP (Clean-ln-Place) ünitesinde mevcuttur. Deniz Suyu Ters Osmoz Sistemi ile ilgili gerekli bilgiler Bölüm 3.10.1.'de açıklanmıştır. Proje alanı orman sahası içinde yer almamaktadır. Konu ile ilgili Muğla Orman Bölge Müdürlüğü görüşü eklerde verilmiştir(bkz.ek-13). Proje alanı orman sahası içinde yer almadığından 1/1.000 Ölçekli Ağaç Röleve Planı bulunmamaktadır. Ancak bölgeye ait 1/25.000 Ölçekli Meşcere Haritası eklerde sunulmuştur(bkz.ek-13). İnşaat sırasında oluşacak evsel katı atıklar 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 05.04.2005 Tarih ve 25777 Sayılı Resmi Gazete ile değiştirilen "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" in 18. maddesinde belirtildiği üzere "Denizlere, Göllere Akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır" hükmü gereği proje alanında oluşturulacak atık biriktirme alanında geçici olarak sızdırmaz biriktirme kaplarında biriktirilecek ve Milas Belediyesi ekipleri tarafından toplanacaktır(bkz.ek-15) Söz konusu evsel nitelikli katı atıkların değerlendirilebilir sınıfına giren metal, karton, cam, plastik, kağıt, v.b. atıklar, çalışan personelden kaynaklanan ambalaj atıkları 24.08.2011 Tarih ve 28035 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrol Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda, kimyasal özellikleri göz önünde bulundurularak ayrı ayrı toplanıp, proje sahasında özel olarak hazırlanacak atık biriktirme bölümünde biriktirilecek ve geri kazanımı sağlanacaktır. Konu ile ilgili olarak Muğla ili genelinde hizmet veren lisanslı toplama ayırma tesislerinden (TAT) biri ile sözleşme yapılarak faaliyet sahasında biriktirildikleri alandan toplanması sağlanacaktır. Ambalaj atığı miktarı ÇEVKO verilerine göre evsel nitelikli katı atıkların %25 ini oluşturmaktadır. Projenin inşaat aşamasında meydana gelecek hafriyat toprağı, atık veya herhangi bir malzeme (beton, taş vb.) orman alanlarına, tarım alanlarına, göllere, denizlere ve akarsulara dökülmeyecektir. Oluşacak hafriyat atıkları proje alanında geçici depolanarak ünitelerin inşasında, peyzaj öğesi olarak, golf sahasının düzenlenmesinde ve göletlerin yapımında kullanılacaktır. 206
Bu kapsamda tesisin işletmeye açılabilmesi için kaba inşaat işlemlerinin tamamlanmasının ardından iç mimari, dekorasyon ve peyzaj düzenlemesi gibi işlemler yapılacaktır. Bu dönemde oluşacak inşaat atıkları hurda olarak değerlendirilmek üzere kullanılacaktır. Proje kapsamında oluşacak inşaat atıkları ile ilgili olarak 2010/16 sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğe İlişkin Genelge ye uyulacak ve 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliği Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. İnşaat işlemleri için yapılacak hafriyat çalışmaları hakkında detaylı bilgiler Bölüm 4.1'de sunulmuştur. Projenin inşaat aşamasında ortaya çıkabilecek kontamine olmuş ambalaj malzemeleri (boya, çözücü, yağ, solvent vb. kutuları) ve inşaat artığı (kırık kiremit, tuğla ve ısı yalıtım malzemeleri vb.) kullanılmayacak malzemeler için ayrı toplama sistemi uygulanacaktır. Ortaya çıkması muhtemel bu atık maddeler, sızdırmaz konteynırlarda geçici olarak biriktirildikten sonra, atık sınıflarına göre Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerince lisanslı bertaraf tesislerine verilecektir. Bu konuda 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.10.2010 Tarih ve 27744 Sayı ile değişik) Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin 14. Maddesinde "Atıkların geri kazanılması ve tekrar kullanılması esastır. Atıkların geri kazanılmasının ve tekrar kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda atıklar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeden bertaraf edilir. Bertaraf sistemleri EK-5'deki atık özelliklerine ve uygun teknolojilere göre seçilir. EK 2 de verilen tüm bertaraf ve geri kazanım işlemlerini gerçekleştirmek isteyen özel ve tüzel kişiler Bakanlıktan ön-lisans ve lisans almakla yükümlüdür." hükümleri doğrultusunda geri kazanımı veya bertarafı sağlanacaktır. Bu konuda 05.07.2008 Tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelikte belirtilen atık sınıflarına göre analizleri yapılacak veya atık sınıflarına göre bertaraf ve/veya geri kazanımı sağlanacaktır. Lisanslı bertaraf tesislerine verilen tehlikeli atıklar Tehlikeli Atık Beyan Sistemine girilerek kayıt altına alınacaktır. Proje kapsamında oluşacak atıksu arıtma tesisi çamurları 05.07.2008 Tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre ve 26.03.2010 Tarih ve 27533 Sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre Atıkların Düzenli Depo Tesislerine Depolanabilme Kriterleri ne göre analizi yaptırılacaktır. Analiz sonucuna göre bertarafı sağlanacaktır. 207
İnşaat aşamasında 1.000 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Çalışacak personel sayısının 49 kişiyi geçmesi nedeniyle revir ünitesi kurulacaktır. Proje alanında kurulacak olan revir ünitesinde; tesiste oluşacak yaralanmalı kazalarda; kazazedenin bölgede yer alan tam teşekküllü hastanelere sevkiyatını sağlamak amacıyla ilk müdahalede küçük çaplı pansumanlar yapılacaktır. Bu ünitede oluşacak tıbbi atık, pansuman yapılmış pamuk, sargı bezi gibi atıklardır. Tıbbi atıkların miktarı çoğunlukla yaralanma ve kaza gibi nedenlere bağlı olduğundan tespit edilememektedir. Ancak; personelden kaynaklanması muhtemel tıbbi atık miktarı 1 gr/gün- kişi olarak alınmıştır. (Kaynak: Patrick, 1981, Chzm, 1992) Tıbbi atıklar bu iş için eğitilmiş personel tarafından diğer atıklardan ayrı olarak toplanacaktır. Tıbbi atıklar delinmeye ve taşınmaya dayanıklı 150 mikron kalınlığında kırmızı plastik torbalara konulacaktır. Tıbbi atıklar kırmızı torbalarda toplandıktan sonra proje alanında özel olarak hazırlanmış tıbbi atık konteynırlarda muhafaza edilecek ve Muğla ilinde hizmet veren lisanlı araçlarla taşınarak, lisanslı tesislerde bertaraf edilecektir. Konu ile ilgili 22.07.2005 Tarih ve 25883 Sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değişiklik) "Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında inşaat çalışmaları sırasında oluşacak atık miktarları değişken olduğu için tahmini bir miktar verilmemiştir. Oluşması muhtemel atıklar tahta parçaları, inşaat demiri, beton fazlası v.b. atıklardır. İnşaatlardan kaynaklanacak atıklar ile ilgili olarak 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında inşaat aşamasında araçların ve iş makinelerinin bakım ve onarımları şantiye sahası içerisinde sızdırmazlığı sağlanmış üstü kapalı alanda yapılacaktır. Bakım ve onarımdan kaynaklı Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatör, Pil, Üstübü v.b. atıkların oluşması beklenmektedir. Bakım onarım sırasında oluşacak atık miktarları değişken olduğu için tahmini bir miktar verilmemiştir. Proje kapsamında oluşması muhtemel atık piller 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik ) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda; TAP (Taşınabilir Pil Üreticileri ve İthalatçıları Derneği) tarafından sağlanan atık pil kutularında biriktirilecek ve kutuların dolması ile birlikte faaliyet sahibi tarafından TAP yetkililerine haber verilerek toplanılması sağlanılacaktır. Proje kapsamında kullanılacak iş makineleri ve binek araçlardan meydana gelebilecek aküler akü satışı yapan akü bayilerinden depozito karşılığı alınıp değişimi yapılacaktır. Söz konusu oto aküleri depozitolu olup akü üreticilerinin aküleri toplama zorunluluğu vardır. Atık aküler 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik ) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda depozitolu olarak değiştirilecektir. 208
Proje kapsamında inşaat aşamasında kullanılacak ekipmanlar veya binek araçlarından meydana gelebilecek ömrünü tamamlamış lastiklerin değişimi proje alanında yapılmayacak olup gerektiği durumlarda oto sanayi sitelerinde veya yetkili servislerde yapılacaktır. Söz konusu ömrünü tamamlamış lastikler ile ilgili olarak 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik) Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Projenin inşaat aşamasında çalışacak personele hizmet verecek yemekhaneden kaynaklı bitkisel atık yağların bertarafı ile ilgili olarak 19.04.2005 Tarih ve 25791 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değişiklik) Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği madde 17. de belirtilen hükümler doğrultusunda tesiste geçici olarak biriktirildikten sonra lisanslı bitkisel atık yağ taşıyan araçlar tarafından toplanacak ve geri kazanım firmasına verilecektir. Mutfak bölümünde çalışacak personel bitkisel atıkyağlar ile ilgili olarak, Bitkisel atıkyağları diğer atık madde ve çöplerden ayrı olarak biriktirecektir. Mutfaktan çıkacak bitkisel atık yağların biriktirilmesi için sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı bidon, konteynır yada tankta toplayacaktır. Mutfaktan kaynaklanacak atıksu önüne yağ tutucu yapılacak ve düzenli olarak bu noktadan alınan atık yağlar ayrı bir sızdırmaz bidonda biriktirilecektir. Toplanan bitkisel atıkyağlar Lisanslı Bitkisel atıkyağ taşıyıcı firmalara Ulusal atık Taşıma Formu karşılığında teslim edilecektir. Ulusal atık Taşıma Formlarının birer örneği Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacaktır. Ayrıca yapılacak denetimlerde istenilmesi halinde Ulusal Atık Taşıma Formları ibraz edilebilmesi için tesis yetkilisince saklanacaktır. Projenin işletme aşamasında oluşacak evsel katı atıklar 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 05.04.2005 Tarih ve 25777 Sayılı Resmi Gazete ile değiştirilen "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" in 18. maddesinde belirtildiği üzere "Denizlere, Göllere Akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır" hükmü gereği proje alanında oluşturulacak atık biriktirme alanında geçici olarak sızdırmaz biriktirme kaplarında biriktirilecek ve Milas Belediyesi ekipleri tarafından toplanacaktır(bkz.ek-15) Projenin işetme aşamasında meydana gelmesi beklenen evsel nitelikli katı atıkların değerlendirilebilir sınıfına giren metal, karton, cam, plastik, kağıt, v.b. atıklar, 24.08.2011 Tarih ve 28035 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrol Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda, kimyasal özellikleri göz önünde bulundurularak turizm kenti projesinin genel kullanım alanlarında ve diğer tüm birimlerinde ayrı ayrı toplanıp proje sahasında özel olarak hazırlanacak atık biriktirme bölümünde biriktirilecek ve geri kazanımı sağlanacaktır. Konu ile ilgili olarak Muğla ili genelinde hizmet veren lisanslı toplama ayırma tesislerinden (TAT) biri ile sözleşme yapılarak faaliyet sahasında biriktirildikleri alandan toplanması sağlanacaktır. Ambalaj atığı miktarı ÇEVKO verilerine göre evsel nitelikli katı atıkların %25 ini oluşturmaktadır. 209
Proje kapsamında İşletme aşamasında çalışacak personel ve konaklayacak müşterilere acil durumlarda sağlık hizmeti verilebilmesi için sağlık tesisi kurulacaktır. Tıbbi atıkların miktarı çoğunlukla yaralanma ve kaza gibi nedenlere bağlı olduğundan tespit edilememektedir. Ancak; personelden kaynaklanması muhtemel tıbbi atık miktarı 1 gr/günkişi olarak alınmıştır. (Kaynak: Patrick, 1981, Chzm, 1992) Tıbbi atıklar bu iş için eğitilmiş personel tarafından diğer atıklardan ayrı olarak toplanacaktır. Tıbbi atıklar delinmeye ve taşınmaya dayanıklı 150 mikron kalınlığında kırmızı plastik torbalara konulacaktır. Tıbbi atıklar kırmızı torbalarda toplandıktan sonra sağlık tesisi bahçesinde özel olarak hazırlanmış tıbbi atık konteynırlarda muhafaza edilecek ve Muğla ilinde hizmet veren lisanlı araçlarla taşınarak, lisanslı tesislerde bertaraf edilecektir. Konu ile ilgili 22.07.2005 Tarih ve 25883 Sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değişiklik) "Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine uyulacaktır. İşletme aşamasında oluşması muhtemel atık piller tesiste konaklayacak müşterilerin elektronik cihazlarında kullanılan pillerden, işletme kapsamında kullanılan klima ve televizyon kumandaları vb gibi elektronik aletlerden kaynaklı olacaktır. Proje kapsamında oluşması muhtemel atık piller 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik ) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda; TAP (Taşınabilir Pil Üreticileri ve İthalatçıları Derneği) tarafından sağlanan atık pil kutuları tesiste belirli noktalara koyulacaktır(tesisin girişi, yönetim binası ve genel mahaller). Kutuların dolması ile birlikte TAP yetkililerine haber verilerek Lisanslı geri kazanım tesislerine iletilmesi sağlanacaktır. İşletme aşamasında araçlardan meydana gelebilecek aküler akü satışı yapan akü bayilerinden depozito karşılığı alınıp değişimi yapılacaktır. Söz konusu oto aküleri depozitolu olup akü üreticilerinin aküleri toplama zorunluluğu vardır. Atık aküler 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik ) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda depozitolu olarak değiştirilecektir. Proje kapsamında işletme aşamasında kullanılacak ekipmanlar veya binek araçlarından meydana gelebilecek ömrünü tamamlamış lastiklerin değişimi tesis alanında yapılmayacak olup gerektiği durumlarda oto sanayi sitelerinde veya yetkili servislerde yapılacaktır. Söz konusu ömrünü tamamlamış lastikler ile ilgili olarak 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih 27537 Sayılı değişiklik) Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında işletme aşamasında konutların, sosyal tesislerin, restoranların, otellerin mutfaklarından kaynaklı bitkisel atık yağ oluşması söz konusu olacaktır. Oluşacak olan bitkisel atıkyağlar ile ilgili 19.04.2005 Tarih ve 25791 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değişiklik) Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği madde 17. de belirtilen hükümler doğrultusunda tesiste geçici olarak biriktirildikten sonra lisanslı bitkisel atık yağ taşıyan araçlar tarafından toplanacak ve geri kazanım firmasına verilecektir. 210
Mutfak bölümünde çalışacak personel bitkisel atıkyağlar ile ilgili olarak, Bitkisel atıkyağları diğer atık madde ve çöplerden ayrı olarak biriktirecektir. Mutfaktan çıkacak bitkisel atık yağların biriktirilmesi için sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı bidon, konteynır yada tankta toplayacaktır. Mutfaktan kaynaklanacak atıksu önüne yağ tutucu yapılacak ve düzenli olarak bu noktadan alınan atık yağlar ayrı bir sızdırmaz bidonda biriktirilecektir. Toplanan bitkisel atıkyağlar Lisanslı Bitkisel atıkyağ taşıyıcı firmalara Ulusal atık Taşıma Formu karşılığında teslim edilecektir. Ulusal atık Taşıma Formlarının birer örneği Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacaktır. Ayrıca yapılacak denetimlerde istenilmesi halinde Ulusal Atık Taşıma Formları ibraz edilebilmesi için tesis yetkilisince saklanacaktır. Projenin işletme aşamasında havuz kimyasalları ambalaj kutuları, tesisin tüm ünitelerinde yer alan flüoresan lambalar ve tasarruf ampuller, ayakkabı boyaları, çamaşır suyu ambalajları v.b atıklar tehlikeli atık olarak değerlendirilmektedir. Tesisten oluşabilecek bu atıklar diğer atıklardan ayrı bir şekilde toplanacaktır. Ortaya çıkması muhtemel bu atık maddeler, sızdırmaz konteynırlarda geçici olarak biriktirildikten sonra, atık sınıflarına göre ve diğer atıklarla karıştırılmadan sınıflandırılması düzgün yapılarak Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerince lisanslı bertaraf tesislerine verilecektir. İşletme döneminde havuzlarda kullanılan kimyasalları depozitolu alınacak ve kullanıldıktan sonra boşalan kapları tedarikçi firmaya tekrar iade edilecektir. Faaliyetin işletme döneminde oluşacak tehlikeli atıklar lisanslı tehlikeli atık toplayan firmalara Ulusal Atık Taşıma Formu karşılığında verilecektir. Denetimler sırasında sorulması halinde ilgililere Ulusal Atık Taşıma Formaları verilebilmesi için tesis yetkilisi tarafından muhafaza edilecektir. Lisanslı bertaraf tesislerine verilen tehlikeli atıklar Tehlikeli Atık Beyan Sistemine girilerek kayıt altına alınacaktır. Bu konuda 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.10.2010 Tarih ve 27744 Sayı ile değişik) Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır ve söz konusu işletmeden kaynaklanabilecek tehlikeli atıkların usulüne göre bertarafı veya geri kazanımı sağlanacaktır. İnşaat aşamasında çalışacak personelin içme ve kullanma sularından oluşan evsel nitelikli atık sular oluşacaktır. Tesiste inşaat aşamasında kullanılacak kullanma suyu Deniz Suyu Reverse Osmosis Tesisi ile deniz suyunun arıtılması yoluyla sağlanacaktır. Proje kapsamında oluşacak olan atık sular kurulacak biyolojik atık su arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra peyzaj unsurlarının sulanmasında, toz indirgeme için yolların ve arazinin sulanmasında kullanılacaktır. Söz konusu arıtılmış sular hiç bir suretle Metruk Tuzlasına veya denize deşarj edilmeyecektir. 211
Turizm Kenti projesinin inşaat aşamasında kullanılacak yakıt, iş makineleri için kullanılacaktır. Proje alanında araçların ve iş makinelerinin sadece arıza durumunda veya zorunlu bakım ve ikmal çalışmaları sahada tabanı sızdırmaz uygun bir alanda tamirci ustaları tarafından yapılacaktır. Proje alanında bakım ve ikmal çalışmaları sonucu oluşması muhtemel atık yağlar özelliklerine göre üzerinde Atık Yağ ibaresi olan bidonlarda geçirimsiz zemin üzerinde depolanacak ve kontamine yağlar birbirine karıştırılmayacaktır. Söz konusu yağlar Bakanlık Tarafından Lisans almış firmalarca 05.07.2008 Tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin EK-2B R1 Maddesi "Enerji üretimi amacıyla başlıca yakıt olarak veya başka şekillerde kullanma" gereğince enerji olarak geri kazanımı sağlanacaktır. Söz konusu proje alanında sızdırmaz zeminde ve etrafı 25 cm yüksekliğinde duvar örülmüş taşma havuzu içerisindeki bidonlarda biriktirilen atık yağlar Muğla ilinde yer alan lisanslı firmalarca taşınacaktır. Arıza/zorunlu durumlar haricinde araçların ve iş makinelerinin yağ bakım ve onarımları Sanayi Sitesinde yapılacaktır. Proje kapsamında ekipmanlardan kaynaklanacak atık yağlarının ve yakıtların insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (30.03.2010 Tarih ve 27527 Tarih ile değişik) "Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği" ve atık yağların yönetimi konusunda çıkartılacak mevzuat hükümlerine uygun olarak en aza düşürecek atık yönetimi sağlanacaktır. Ayrıca konu ile ilgili geri kazanıma gönderilen yağlar ile ilgili ulusal atık formları düzenli olarak tutulacak, formun yeşil nüshası Muğla Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne iletilecektir. Ayrıca yapılan sözleşmenin birer örneği Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacak ve atık beyanı düzenli olarak yapılacaktır. İşletme aşamasında çalışacak personel ve müşterilerin içme ve kullanma sularından oluşan evsel nitelikli atık sular oluşacaktır. İşletme döneminde içme suyu damacana, hazırpet şişe v.b. kaynaklardan sağlanacaktır. Pet şişeler geri dönümlü malzemeden imal edilmiş veya depozitolu yeniden kullanılan malzemeden imal edilmiş olmasına dikkat edilecektir. Müşteri ve personelin ihtiyaç duyduğu kullanma suyu ise Deniz Suyunun arıtılması yoluyla elde edilecektir. Konu ile ilgili gerekli bilgiler bölüm 3.10.'da açıklanmıştır. Proje alnında kanalizasyon sistemi bulunmadığı için; 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin; Evsel Nitelikli Atıksular İçin Deşarj Standartları, Madde 32 gereğince tüm kapasiteyi karşılayacak şekilde biyolojik atık su arıtma tesisi kurulacak ve arıtılan su peyzaj unsurlarının sulanması, arazinin sulanması, golf göletlerinin doldurulması ve kullanma suyu olarak değerlendirilecektir. İşletme aşamasında oluşacak olan atık sular hiçbir şekilde proje alanı dışına çıkmayacaktır. Evsel nitelikli atık sular biyolojik arıtmadan geçtikten sonra göletlere deşarj edilip, göletlerde tekrar bir doğal arıtmadan geçen atık sular peyzaj öğesi olarak planlanan alanların sulanmasında kullanılacaktır. Evsel nitelikli atık suların arıtılacağı "Biyolojik Atık Su Arıtma Ünitesi"'nin teknik özellikleri ve çalışma sistemi Ek-8'de sunulmuştur. 212
Turizm Kenti projesinin işletme aşamasında atık yağ; işletme aşamasında işletmenin kullanacağı araçlar ve makine dairesinde bulunan ekipmanların yağ değişimi sırasında meydana gelecektir. Faaliyetin işletme aşamasında kullanılacak araçların yağ değişimleri kesinlikle tesis alanı içerisinde yapılmayacaktır. Yağ değişimleri faaliyet alanına en yakın oto sanayi sitesinde yapılacaktır. Proje alanında araçların sadece arıza durumunda veya zorunlu bakım ve ikmal çalışmaları sahada tabanı sızdırmaz uygun bir alanda tamirci ustaları tarafından yapılacaktır. Proje alanında bakım ve ikmal çalışmaları sonucu oluşması muhtemel atık yağlar özelliklerine göre üzerinde Atık Yağ ibaresi olan bidonlarda geçirimsiz zemin üzerinde depolanacak ve kontamine yağlar birbirine karıştırılmayacaktır. Söz konusu yağlar Bakanlık Tarafından Lisans almış firmalarca 05.07.2008 Tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin EK-2B R1 Maddesi "Enerji üretimi amacıyla başlıca yakıt olarak veya başka şekillerde kullanma" gereğince enerji olarak geri kazanımı sağlanacaktır. Söz konusu proje alanında sızdırmaz zeminde ve etrafı 25 cm yüksekliğinde duvar örülmüş taşma havuzu içerisindeki bidonlarda biriktirilen atık yağlar Muğla ilinde yer alan lisanslı firmalarca taşınacaktır. Ayrıca konu ile ilgili geri kazanıma gönderilen yağlar ile ilgili ulusal atık formları düzenli olarak tutulacak, formun yeşil nüshası Muğla Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne iletilecektir. Ayrıca yapılan sözleşmenin birer örneği Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacak ve atık beyanı düzenli olarak yapılacaktır. Proje kapsamında 08.08.2009 Tarih ve 27190 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyon Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve araçların periyodik bakımları yaptırılacaktır. Hafriyat İşlemleri Sırasında Kontrollü Durum Esnasında Havada Asılı Partikül Madde: Sonuç olarak, 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayı ile değişiklik) Ek-2 Tablo 2.1 de Baca dışındaki yerlerden toz emisyonlarının kaynaklandığı tesisler için emisyon faktörleri kullanılarak kütlesel debi hesaplanır. Bu değerin Ek-2 Tablo 2.1 de belirtilen sınırları aşması halinde, bu işletmeler etrafında hakim rüzgar yönü de dikkate alınarak toz modellemesi yapılır. Tesis etki alanında 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayı ile değişiklik) Tablo 2.2 Tesis Etki Alanında Uzun Vadeli, Kısa Vadeli Sınır Değerler ve Kademeli Azaltım Tablosu nda 2013 yılı için belirtilen havada asılı partikül madde genel bölgeler için; UVS için 60 µg/m 3, KVS için 100 µg/m 3 değerlerinin altında olması gerektiği belirtilmiştir. Milas meteoroloji istasyonu verilerine göre hakim rüzgar yönü Güney olup ortalama rüzgar hızı 1,73 m/s dir(bkz.ek-23). 213
Tablo-52 de verilen kontrollü durum esnasında havada asılı partiküller için etkin yöne göre konsantrasyon değerinin, 200 m de 49.57 µg/m 3 olduğu görülmektedir. Proje sahasında kontrollü durum esnasında havada asılı toz partikülleri göz önüne alındığında, UVS ve KVS sınır değerleri 200 metrenin de altındaki mesafede sağlanmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim yeri proje alanının batı sınırından yaklaşık 100 m mesafede bulunan yazlık evler ve sitelerdir. Ancak söz konusu 100 m'lik mesafe alanın batı sınırından itibaren ölçülmüş olup kümülatif toz modellemesi çalışmasında emisyon kaynağı tüm alanın merkezi alındığında bu mesafe yerleşim yerlerine 1 km uzaklıkta kalmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim yerlerinde hafriyat işlemlerinden kaynaklı olabilecek toz emisyonları hesaplanmış olup, UVS ve KVS sınır değerlerini sağlamaktadır. Yapılan hesaplamalarda tozuma için kontrollü olarak çalışılacağı varsayılarak hesaplamalar yapılmıştır. Söz konusu proje alanında tozumayı engellemek amacı ile sulama yapılacak ve gerektiği durumlarda perdeleme çalışmaları yapılarak toz emisyonunun dağılması engellenecektir. Hafriyat İşlemleri Sırasında Kontrollü Durum Esnasında Çöken Toz Miktarı: Tesis etki alanında 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayı ile değişiklik) Tablo 2.2 Tesis Etki Alanında Uzun Vadeli, Kısa Vadeli Sınır Değerler ve Kademeli Azaltım Tablosu nda 2013 yılı çöken toz; UVS için 210 µg/m 2 -gün, KVS için 390 µg/m 2 -gün değerlerinin altında olması gerektiği belirtilmiştir. Tablo-53 de verilen kontrollü durum esnasında çöken toz miktarı için etkin yöne göre konsantrasyon değerinin, 200 m de 198.28 µg/m 2 -gün olduğu görülmektedir. Proje sahasında hafriyat işlemleri sırasında kontrollü durum esnasında çöken toz partikülleri göz önüne alındığında, UVS ve KVS sınır değerleri 200 metrede sağlanmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim yeri proje alanının batı sınırından yaklaşık 100 m mesafede bulunan yazlık evler ve sitelerdir. Ancak söz konusu 100 m'lik mesafe alanın batı sınırından itibaren ölçülmüş olup kümülatif toz modellemesi çalışmasında emisyon kaynağı tüm alanın merkezi alındığında bu mesafe yerleşim yerlerine 1 km uzaklıkta kalmaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim yerlerinde hafriyat işlemlerinden kaynaklı olabilecek toz emisyonları hesaplanmış olup, UVS ve KVS sınır değerlerini sağlamaktadır. Yapılan hesaplamalarda tozuma için kontrollü olarak çalışılacağı varsayılarak hesaplamalar yapılmıştır. Söz konusu proje alanında tozumayı engellemek amacı ile sulama yapılacak ve gerektiği durumlarda perdeleme çalışmaları yapılarak toz emisyonunun dağılması engellenecektir. Oluşacak toz emisyonları ile ilgili olarak, 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. 214
Ayrıca, şehir içi ve Devlet Karayollarına giriş ve çıkış yapacak olan araçların trafik güvenliği bakımından gerekli olan trafik işaretlemeleri faaliyet sahibince yapılacak ve bu husustaki tüm hüküm ve yönetmeliklere riayet edilecektir. İşçi sağlığı ve iş güvenliği açısından toz oluşabilecek ortamlarda (özellikle iç dekorasyonun yapıldığı kapalı ortamlarda) maske kullanılacak ve ilgili yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. ÇED Raporu Özel Formatı ekinde verilen Akustik Rapor Formatına göre hazırlanmış akustik rapor eklerde sunulmuştur(bkz.ek-17). Hazırlanan akustik rapor sonucunda, projenin, en yakın yerleşim birimi üzerinde herhangi bir olumsuz etki oluşturmayacaktır. 04.06.2010 Tarih ve 27601 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren(27.04.2011 Tarih 27917 Sayılı R.G. değişiklik) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin "Şantiye alanları için çevresel gürültü kriterleri" başlıklı 23. Maddesine ve "Yapılarda çevresel titreşim kriterleri" başlıklı 25. Maddesinde belirtilen hükümlere uyulacaktır. Gürültü konusunda 09.12.2003 Tarih ve 25311 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği nin ilgili maddeleri uyarınca önlem alınacak, yine aynı tüzüğün Madde 22 de belirtildiği gibi faaliyet alanında çalışanların gürültüden etkilenmemeleri için kulaklık, kask ve iş elbisesi vb. kullanmaları sağlanacak ve Madde 5, 6, 7 ve 8 de belirtilen hükümlere uyulacaktır. Ayrıca projenin inşaat aşamasında çalışma süresi bir günde 8 saat olup 09:00 ile 17:00 saatleri arasında olacaktır. Belirtilen çalışma saatleri aşılmayacak ve belirtilen saatlerin dışına kesinlikle çıkılmayacaktır. Proje alanı ve yakın çevresinde Bern sözleşmesi kapsamında bulunan türlere rastlanmamıştır. Proje kapsamında yapılan literatür çalışmalarında habitat özelliğine bağlı olarak, yörede bulunması muhtemel türler Bupleurum anatolicum, Peucedanum chryseum, Centaurea austro-anatolica, Astragalus prusianus, Hypericum aviculariifolium, Liquidambar orientalis, Iris xanthospuria, Fritillaria elwesii, Verbascum cariense, Verbascum lydium türleridir. Söz konusu türler Muğla il bazında ve komşu birkaç ilde görülen endemik olan türlerdendir. Söz konusu tesisin inşaat sürecinde ya da daha evvel özellikle faaliyet alanı ve yakın çevresinde bulunabilecek yöreye özgü ve tehdit altındaki taksonların tohumları toplanarak ilgili Tohum Gen Bankalarına ulaştırılacaktır. Hassas türler tohumlar yada fide olarak ekolojik özellikleri yakın olan alan dışı habitatlara taşınarak (Ex-Situ) yeni popülasyonlar oluşturulacaktır. 215
4.454.395 m 2 'lik alanının Metruk Tuzlası Ekolojik Etkilenme Bölgesi içerisinde yaklaşık 241.565 m 2 'si, Tampon Bölgesi içerisinde 3.365.984 m 2 'si kalmaktadır(bkz.ek-14, Ek-14A, EK-14B). Bu bölgelerde 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinin" 19., 20. ve 21. maddelerinde belirtilen Sulak Alan Bölgesinde, Ekolojik Etkilenme Bölgesinde ve Tampon Bölgede uygulama esasları ve yapımına izin verilen faaliyetlere göre uygulama yapılacaktır. Yukarıda anılan yönetmeliğin ilgili maddeleri aşağıda verilmiştir; Sulak alan bölgesinde uygulama esasları Madde 19 Bu bölgede; a) Mevcut arazi kullanımı dışında yeni tarımsal alanlar açılamaz, mevcut tarım arazilerinde suni gübre ve tarım ilaçları kullanılamaz. b) Ağaç kesimi yapılamaz. c) Kuş gözlem kuleleri, gözlemevleri, seyir amaçlı yaya yolları, Genel Müdürlük izni ile yapılır. d) İçme, kullanma ve sulama suyu projelerine ait zorunlu tesisler, Genel Müdürlük izni ile yapılır. e) Madensel tuzların çıkarılması, su ürünleri istihsali ve bunlara ait zorunlu tesisler Genel Müdürlük izni ile yapılır. f) Bu Yönetmeliğin 9 uncu ve 10 uncu maddelerinde tanımlanan usul ve esaslar çerçevesinde turba çıkarımı ve saz kesimi yapılır. g) Hayvan otlatılmasına izin verilebilir. Bu Yönetmelikte izin verilenlerin dışında hiçbir faaliyete ve yapılaşmaya izin verilmez. Ekolojik etkilenme bölgesinde uygulama esasları Madde 20 Bu bölgede; a) Alanın ekolojik karakterinin korunması esastır. b) Mevcut arazi kullanımı dışında yeni tarımsal alanlar açılması yasaktır. c) 19 uncu maddede belirtilen faaliyetlere ilave olarak, günü birlik kullanım amacıyla lokanta, büfe, çay bahçesi, plaj kabini, gezi parkurları, kuş gözlem kuleleri, balıkçı tekneleri için iskele, yürüyüş yolları inşa edilebilir. Bu madde kapsamında planlanan projelere, alanların ekolojik yapılarına göre Genel Müdürlükçe izin verilir. d) Bu alanda ekolojik karakteri bozacak şekilde ağaç kesimi yapılamaz. Bu Yönetmelikte izin verilenlerin dışında hiçbir faaliyete ve yapılaşmaya izin verilmez. Tampon bölgede uygulama esasları Madde 21 Bu bölgede; a) Katı atık düzenli depolama alanına, katı atık bertaraf tesislerine, bu Yönetmelikle izin verilenlerin dışında maden ocaklarının açılmasına ve işletilmesine, endüstri bölgesi ilan edilmesine, organize sanayi bölgesi ve serbest bölge sanayi alanı kurulmasına ve Ek-1 de belirtilen faaliyetlerin yapılmasına izin verilemez. b) Ek-2 de belirtilen faaliyetlerin yapımı Genel Müdürlüğün iznine tabidir. Bu listede yer alan faaliyetler için Bakanlıkça belirlenecek başvuru formu çerçevesinde, Bakanlığa müracaat edilir, müracaatın uygun görülmesi halinde başvuru sahibine izin belgesi verilir. c) Coğrafik, topoğrafik ve zemin şartları sebebiyle yerleşim ve kentsel gelişimi zorunlu olarak bu bölgede kalan yerleşim yerlerinin zorunlu gelişimi için 17 nci maddede belirtilen koruma bölgelerinin tespiti esnasında veya 26 ncı maddede belirtilen yönetim planları ile özel hüküm bölgesi ihdas edilebilir. Bu bölgelerdeki uygulamalar Bakanlığın uygun görüşü alınarak sorumlu kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilir. 216
Proje kapsamında oluşacak olan atık sular kurulacak biyolojik atık su arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra peyzaj unsurlarının sulanmasında, toz indirgeme için yolların ve arazinin sulanmasında kullanılacaktır. Söz konusu arıtılmış sular hiç bir suretle Metruk Tuzlasına veya denize deşarj edilmeyecektir. Projenin inşaat aşamasında meydana gelecek hafriyat toprağı, atık veya herhangi bir malzeme (beton, taş vb.) orman alanlarına, tarım alanlarına, göllere, denizlere, akarsulara ve Metruk Tuzlasına dökülmeyecektir. Alanda, Metruk Tuzlası sınırları içerisinde kalan saha haricinde, faunistik açıdan endemik veya çok dar yayılışa sahip türlere rastlanmamaktadır. Fauna listesinde belirtilen ve Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine bu faaliyet ile; bu türlerin avlanması, kasıtlı olarak öldürülmesi veya alıkonulması, yumurtalara zarar verilmesi gibi etkiler kesinlikle söz konusu değildir. Söz konusu faaliyette Orman ve Su işleri Bakanlığı 2013-2014 Merkez Av Komisyonu kararlarına ve Bern Sözleşmesi hükümlerine uyulacaktır. Proje alanının işaretlendiği av haritası rapor eklerinde verilmiştir(bkz.ek-21). BÖLÜM 8: İZLEME VE KONTROL Projenin Başlangıç, İnşaat ve İşletme Dönemine Ait İzleme ve Kontrol Programı Proje kapsamında ÇED Raporunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunulması ve bakanlık tarafından belirlenecek tarihte yapılacak İnceleme Değerlendirme Kurul Toplantısında Raporun nihai edilmesini müteakip belirlenecek periyotta projenin inşaat aşamasında İzleme-Kontrol Formunu doldurarak Bakanlığa sunulacaktır. Hazırlanan bu ÇED Raporu, faaliyetlerin inşaat ve işletme aşamalarında çevreye verebileceği zararları tespit etmek ve önlemek ya da en düşük seviyede tutmak için alınacak tedbirleri belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. ÇED Raporu nda yazılı tedbirlerin alınıp alınmadığının izlenmesi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve ona bağlı yerel kurumların sorumluluğunda olacaktır. Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 18 Aralık 2009 tarih ve 27436 sayılı resmi gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren Yeterlik Belgesi Tebliği, Yeterlik belgesi alan kurum/kuruluşların yükümlülükleri, Madde-9, 4. ve 5. Bendinde verilen hususlara uyulacaktır. 217
Yeterlik belgesi alan kurum/kuruluşların yükümlülükleri MADDE 9 (4) ÇED Olumlu Kararı verilen projelerle ilgili proje sahibi, bu Tebliğ kapsamında yetkilendirilmiş kurum/kuruluşlardan herhangi birine, yatırımın başlangıç ve inşaat dönemlerinde belirtilen taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğini, yatırımın işletmeye geçişine kadar proje sahasına giderek, yerinde izleme kontrolünü yaptırmakla yükümlüdür. İlgili ÇED Daire Başkanlıkları, proje sahibi tarafından yetkilendirilmiş kurum/kuruluşu bu Tebliğin Ek-4 formuyla Daire Başkanlığına bildirir. Proje sahibi tarafından yetkilendirilen kurum/kuruluş, bu Tebliğin Ek-4 ünde yer alan ÇED Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait Yatırımın İnşaat Dönemi İzleme-Kontrol Formunu doldurarak Nihai ÇED Raporunda belirtilen izleme-kontrol süreleri sonundan itibaren yirmi iş gününde Bakanlığa iletmekle yükümlüdür. Kurum/kuruluşun yeterlik belgesinin iptal edilmesi veya kuruluşun kapanması halinde, bu durumun proje sahibine bildirilmesinden itibaren bir ay içerisinde, proje sahibi yeterlik belgesi almış diğer kurum/kuruluşlardan herhangi biriyle sözleşme yaparak Bakanlığa bildirmekle, ilgili kurum/kuruluş bu Tebliğin Ek-4 ÇED Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait Yatırımın İnşaat Dönemi İzleme-Kontrol Formunu doldurarak Nihai ÇED Raporunda belirtilen izlemekontrol süreleri sonundan itibaren yirmi iş gününde Bakanlığa iletmekle yükümlüdür. (5) ÇED Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait Yatırımın İnşaat Dönemi İzleme-Kontrol Formunda belirtilen hususların, Nihai ÇED Raporundaki taahhütlerle ve proje alanındaki verilerle uyuşması zorunludur. Proje kapsamında ÇED Olumlu Kararı verildikten sonra yatırımın başlangıç ve inşaat dönemlerinde izleme kontrolu çalışmaları yapılacaktır. Projeyi uygulayacak müteahhit/yüklenici firma ile ÇED Raporunu hazırlayan danışman firma arasında protokol yapılacaktır. İzleme kontrolu çalışmaları protokole esas yürütülecektir. Ayrıca proje kapsamında T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığından Turizm İşletme Belgesi alınması için yazışmalar, Milas Belediyesinden atık alım hizmetleri ve diğer gerekli olabilecek mer'i mevzuat kapsamında tüm izin ve yazışmalar titizlikle yürütülecek ve izinler alınacaktır. Faaliyetin inşaat ve işletme aşamasında ÇED Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve bu kapsamda ÇED Olumlu kararı alınmadan faaliyete başlanmayacak, ayrıca 2872 sayılı Çevre kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan tüm Yönetmelik ve Mevzuat hükümlerine uyulacaktır. Projenin inşaat ve işletme aşamalarında bundan sonra gerekli olacak tüm izinler ilgili kurumlardan alınacak ve protokoller yapılacaktır. Söz konusu mevzuat ve yönetmelikler aşağıda listelenmiştir; - 11 Ağustos 1983 Tarih ve 18132 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve 13.05.2006 Tarih ve 26167 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 5491 Sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, - 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu 218
-1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu - 6831 Sayılı Orman Kanunu - 17.07.2008 Tarih ve 26939 Sayılı (05.04.2013 Tarih ve 28609 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de Yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, - 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik, - 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği, - 17.05.2005 Tarihli ve 25818 Sayılı (26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği hükümlerine, - 30.11.2012 Tarih ve 28483 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliği, - 07.04.2012 Tarih ve 28257 Sayılı Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe giren Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik; - 17.10.2012 Tarihli ve 28444 Sayılı Su Havzalarının Korunması ve Yönetim Planlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik, - 26.03.2010 Tarih ve 27533 Sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik, - 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, - 24.08.2011 Tarih ve 28035 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, - 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı (30.10.2010 Tarih ve 27744 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, - 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı (05.04.2005 Tarih ve 25777 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği - 22.07.2005 Tarih ve 25883 Sayılı (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, - 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık yağların Kontrolü Yönetmeliği, - 19.04.2005 Tarih ve 25791 Sayılı (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, 219
-31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil Ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği, - 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine, - 08.04.2009 Tarih ve 27190 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği - 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayılı değişiklik) Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, -04.06.2010 Tarih ve 27601 Sayılı (27.04.2011 Tarih ve 27917 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, - 19.07.2005 Tarih ve 25880 Sayılı (02.04.2008 Tarih ve 26835 Sayı ile değişiklik) Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, - 26.11.2005 Tarih ve 26005 Sayılı (30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı ile değişiklik) Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği, - 29.04.2009 Tarih ve 27214 Sayılı (16.08.2011 Tarihli ve 28027 Sayı ile değişiklik) Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik, hükümlerine uyulacaktır. 220