Bir Quadrigeminal Sistern Araknoid Kist Olgusu

Benzer belgeler
Posterior Fossa Araknoid Kisti: Bir Olgu Sunumu

Dandy-Walker Malformasyonu

Kafa Travmas Sonras Orta Fossa Araknoid Kistinin Subdural Mesafeye Rüptürü: Olgu Sunumu

Prepontin Arachnoid Kist: Bir Vaka Sunumu

Cerrahi: Hangi Hastalara Prof. Dr. Sertaç İşlekel

Konjenital Araknoid Kistler

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim Dalı, Ankara 2. Obstructive Hydrocephallus Due to Aqueductal Web

1-Tosun H, Göksel M, Aykol Ş. Antıbıyotıc Prophylaxıs In Clean Neurosurgıcal Procedures. Gazi Medical Journal 3: ,1992

Mehmet Sait Doğan, Selim Doğanay, Gonca Koç, Süreyya Burcu Görkem, Abdulhakim Coşkun

Dr. Halil İbrahim SÜNER, Dr. Özgür KARDEŞ, Dr. Kadir TUFAN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirürji A.D. Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve

Arşiv Kaynak Tarama Dergisi

Adalet Elçin Yıldız, Sinan Genç, Berna Uçan, Suat Fitoz. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Radyolojisi Bilim Dalı, Ankara

NÖROŞİRÜRJİ EĞİTİM TUTANAĞI

24. ULUSAL TÜRK OTORİNOLARENGOLOJİ & BAŞ - BOYUN CERRAHİSİ KONGRESİ

Akciğerin Primer Skuamöz Hücreli Kanserlerinin Kranial Metastazları

Dr. Mehmet Seçer,* Dr. Nilay Taş,** Dr. İsmail Ulusal*

TEKNİK TEKNİK TEKNİK TEKNİK TEKNİK BOS AKIM GÖRÜNTÜLEME Dr. Yusuf Öner PC SİSTERNOGRAFİ PC SİSTERNOGRAFİ PC SİSTERNOGRAFİ PC SİSTERNOGRAFİ

Araknoid Kistlerde Tedavi Seçenekleri

Ders Yılı Dönem-V Beyin ve Sinir Cerrahisi Staj Programı

Mutism after posterior fossa tumor resection

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD

Anahtar kelimeler: Pineal bölge tümörleri, glioblastoma. J Nervous Sys Surgery 2008; 1(3): Key words: Pineal region tumors, glioblastoma

HİZMET KAPSAMI. 3. SIKLIKLA TEDAVİ EDİLEN HASTALIKLAR, UYGULANAN PROSEDÜRLER VE HİZMETLER 3.1 Hastalıklar ve Prosedürler

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi?

KRANİAL BT YORUMLAMA. Uzm. Dr. Mehtap KAYNAKCI BAYRAM

Posterior Fossa İntraaksiyel Tümörlerinin Retrospektif İncelenmesi

Trikoryonik Triamniyotik Üçüz Gebelikte Monofetal Cantrell Pentalojisi

Rejin Kebudi, Samuray Tuncer, Omer Gorgun, F. Betul Cakır, Sema Bay Büyükkapu, Inci Ayan, Gönül Peksayar, Fulya Yaman Ağaoğlu, Emin Darendeliler

Ventrikulomegali. Prof Dr Rıza Madazlı Istanbul Universitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

(RANULA : TEKRARLAYAN BİR OLGU) RANULA : AĞIZ TABANINDA TEKRARLAYAN BİR OLGU ÖZET

MSS anomalilerinde fetal mrg ne kadar katkı sağlıyor?

Kapalı sistem beyin biyopsi yöntemleri; histopatolojik değerlendirmede algoritma

Posterior Fossa Tümörlerinde Cerrahi Tedavi Sonuçları

NF-2 VAKALARINDA İNTRAKRANİAL TÜMÖR YÖNETİMİ. Doç.Dr. Kadir Tufan Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi A.D.

Osteoid osteoma genellikle uzun kemiklerin korteksini, vertebraları ve nadiren kranial

Santral Sinir Sistemi Rabdoid Teratoid Tümörü Radyoterapisi. Dr. Ayşe Hiçsönmez AÜTF Radyasyon Onkolojisi Nisan 2013

Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları I epidural, subdural, intraparankimal kanamalar

PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA EPİFORA VE ENDOSKOPİK DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ

SEREBRAL TROMBOZLU ÇOCUKLARDA KLİNİK BULGULAR VE TROMBOTİK RİSK FAKTÖRLERİ

Acil Serviste Kafa BT (Bilgisayarlı Tomografi) Değerlendirmesi. Uzm. Dr. Alpay TUNCAR Acil Tıp Uzmanı KIZILTEPE DEVET HASTANESİ

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Öğretim Yılı Dönem 5. Beyin ve Sinir Cerrahisi STAJ TANITIM REHBERİ

BİR PEDİATRİK SPONTAN SPİNAL EPİDURAL HEMATOM OLGUSU

Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Dural AVF lerde Tedavi. Prof.Dr.Saruhan Çekirge Bayındır Hastanesi Koru Hastaneleri Ankara

Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak

Temporal Araknoid Kistler, EEG Bulguları Ve Nöbet Tipleri

Paratiroid lezyonlarında USG ve Sintigrafinin Karşılaştırılması

HİDROSEFALİ. Ankara Tıp Nöroşirürji

ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR LİSTESİ. Derece Alan Üniversite Yıl

ADRENAL KİTLELERK TLELERİNDE DR. FATİH H TUNCA İSTANBUL TIP FAKÜLTES LTESİ GENEL CERRAHİ

Travma Sonrasý Geliþen Dev Ýntratorasik Meningosel; Olgu Sunumu

Middle Cerebral Artery (MCA) Aneurysms in Multiple Intracranial Aneurysms

tek tek incelenir. Sunum sırasında görevli asistan doktorlar hastaların klinik ve

BİR OLGU NEDENİYLE CLEIDOCRANIAL DYSOSTOSIS

KAFA TRAVMALI HASTALARDA GÖRÜNTÜLEMENİN TANI, TEDAVİ VE PROGNOZA KATKISI. Dr. Fatma Özlen İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi AD

Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip. Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu. *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi

Tiroidin en sık görülen benign tümörleri foliküler adenomlardır.

Giriş Güncel cerrahide tanı ve tedavi planlamalarında ultrasonografinin önemli bir yeri bulunmaktadır. Ultrasonografinin cerrah tarafından gerçekleşti

UYGUNSUZ ADH SENDROMU

KARACİĞER KİST HİDATİĞİNİN PERKÜTAN TEDAVİSİNDE SEKDİNGER VE TROKAR TEKNİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Dr. Mustafa Özdemir

Oksipital Kemi in Dev ntradiploik Epidermoid Tümörü: Olgu Sunumu

Erken Çocuklukta Hidrosefali Hydrocephalus in Early Childhood

BilateralOrta Fossa Araknoid Kisti ve. Bilateral Subdural Hematom: Olgu Sunumu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Elektif İntra-Kranial Cerrahi Girişim Sonrası Kafa İçi Basıncı İzlemi

Hidrosefali Tedavisinde Endoskopik Üçüncü Ventrikülostomi

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

İatrojenik Bilateral İliak Arter Komplikasyonunda Başarılı Hibrit Tedavi

Dr Gökhan ORCAN, Dr Figen PALABIYIK, Dr Zeynep YAZICI Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Radyolojisi Bilim Dalı, Bursa

Temel Nöroşirürji Kursları Dönem 4, 3. Kurs Mart 2018, Altınyunus Hotel, Çeşme, İzmir

PRİMER SPİNAL GLİOBLASTOMA

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Düşüğe Neden Olan Bir Hipertansif Fibromusküler Displazi Vakası. A Case of Hypertensive Fibromuscular Dysplasia Leading To Abortus

SEREBELLER KAVERNÖZ ANJİOMLAR

Konvülsiyon tanımı ve sınıflandırması Epilepsi tanım ve sınıflandırması İlk afebril nöbet ile başvuran çocuğa yaklaşım Epileptik sendrom kavramı

Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor

Sak Olmaksızın İntraventriküler Kanama ile Prezente Olan Rüptüre Anterior Komminikan Anevrizması: Olgu Sunumu ve Literatürün Gözden Geçirilmesi

Nadir Görülen Servikal Anterior Araknoid Kistlerde Alternatif Minimal İnvaziv Cerrahi Yöntem

Kanamayla Basvuran Si1viyan Araknoid Kist Olgularinda Tedavi

Posterior Fossa Tümörü Olan Pediatrik Olgularda Hidrosefaliye Yaklaşım Management of Hydrocephalus in Pediatric Cases with Posterior Fossa Tumors

Nörofibromatozis Tip 1 Tanılı Olguların Değerlendirilmesi: Tek Merkez Deneyimi

Ne zaman? Tarihçe. Neurosurgeon of the century MİKROCERRAHİ TEKNİK FELSEFE SANAT

29 yaşında erkek aktif şikayeti yok. sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması. üzerine hasta polikliniğimize başvurdu

Dr. Murat DAŞ Çanakkale Onsekiz Mart Ünivetsitesi Acil Tıp AD.

Dr.Öğr.Üyesi, Ordu Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniği, Ordu, Türkiye 2

İlaç ve Vaskülit. Propiltiourasil. PTU sonrası vaskülit. birkaç hafta yıllar sonrasında gelişebilir doza bağımlı değil ilaç kesildikten sonra düzelir.

SEREBRAL PALSİ TANILI SKOLYOZLU HASTADA SOLUNUM FİZYOTERAPİSİNİN FONKSİYONEL KAPASİTEYE ETKİSİ: OLGU SUNUMU. Candan Algun 2

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10

BİLDİRİ. 3 (Bildiri ID: 60)/Travmatik orbital leptomeningeal kist Poster Bildiri

Çocukluk çağı özofajitleri: Eozinofilik Özofajit...? Reflü Özofajit...?

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

Skolyoz. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Serebral Kist Hidatiklerin Bilgisayarlı Tomografi Bulguları

Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar. Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD.

Glial tümör olguları Hipotalamik pilositik astrositom

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk

Transkript:

Bir Quadrigeminal Sistern Araknoid Kist Olgusu A Patient with Quadrigeminal Cistern Arachnoid Cyst Önder OKAY Ergün DA LIO LU Ali DALGIÇ Serkan ATASOY Mehmet Fikret ERGÜNGÖR ÖZ Araknoid kistler çocukluk çağında kistik BOS kaviteleridir. Gelişmiş radyolojik tekniklerle insidanslarında artış görülmektedir. Sık görülen pediatrik orta fossa araknoid kistleri dışında, quadrigeminal sistern araknoid kistleri(qsak) posterior fossa araknoid kistlerinin üçüncü sıklıkta görülen tipidir. Konjenital olduğu düşünülen bu bölge araknoid kistlerinde başağrısı, bulantı, kusma, nöbet, işitme kaybı, başdönmesi, davranış değişiklikleri ve psikomotor retardasyon en sık semptomlardır. Özellikle infantlarda makrosefali sık görülmekte ancak serebral kolliküller, pineal bez ve beyin sapının kompresyonuna bağlı lokalize ettirici fokal nörolojik bulgular daha az görülmektedir. QSAK tentorial açıklıkta kolliküller arasında yer alıp, serebellum kist tarafından genellikle inferiora itilmiştir. Kusma, bacaklarda kasılma, çift görme, dengesizlik, başağrısı şikayetleriyle başvuran 14 yaşında bir kız çocuğunda QSAK ne sekonder gelişen hidrosefali tanısıyla opere edildi. Daha önce takılan şant sistemi yeniden düzenlendi: lateral ventriküle yeni bir şant yerleştirildi ve ayrı ayrı pompalardan gelen peritoneal uçlar Y-konnektör ile birleştirilerek daha önceki peritoneal uca konnekte edildi. Postoperatif dönemde erken ve geç dönem kontrol tomografik incelemelerinde kist ve ventriküllerin kontrollü bir şekilde küçüldüğü, hastanın tüm nörolojik bulgularının düzeldiği saptandı. Stereotaktik aspirasyon, kraniotomiyle kist eksizyonu, kist fenestrasyonu, kistosisternostomi, ventrikülokistostomi, kistoperitoneal şant, endoskopik fenestrasyon QSAK lerinde en sık kullanılan tedavi yöntemleridir. Bu nedenle aquadukt stenozuyla birlikte seyreden QSAK olgularında kistoperitoneal şant uygulamasına ventriküloperitoneal şant uygulaması da dahil edilmelidir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Kuadrigeminal sistern, Araknoid kist, Ventriküloperitoneal şant, Hidrosefali, Y konnektör Ankara Numune Hastanesi, 2. Nöroşirürji Kliniği, Ankara, Türkiye Geliş Tarihi : 26.05.2007 Kabul Tarihi : 29.07.2009 ABSTRACT Quadrigeminal cistern arachnoid cysts (QACs) are the third most common posterior fossa arachnoid cysts of childhood if middle fossa arachnoid cysts are excluded. These cavities are believed to be congenital and patients usually present with headache, nausea, vomiting, hearing loss, dizziness, behavioral disturbances and psychomotor retardation. QACs are localized between the collicules and cerebellum is usually compressed inferiorly. 14 year old girl was referred with vomiting, diplopia, headache, imbalance and muscle cramps in lower extremities. It was learnt from the clinical history that she had been shunted due to hydrocephalus secondary to QAC. At the operation shunt system was reorganized: A separate pump and shunt catheter was inserted into the QAC which were connected with the pump and shunt from the lateral ventricle with a Y connector to the peritoneal end. Postoperative CT examination showed decrease in dimensions of both cyst and the ventricles together with marked improvement in clinical condition. Stereotactic aspiration, cyst fenestration with endoscopy, cystocisternostomy, cystoventriculostomy, cystoperitoneal shunt and excision with craniotomy are the most commonly used surgical methods. Patients having QAC with aqueduct stenosis should be shunted with separate pumps which supply discrete control of pressures both in cyst and ventricle. KEY WORDS: Quadrigeminal cistern, Arachnoid cyst, Ventriculoperitoneal shunt, Hydrocephalus, Y connector Yazışma adresi: Ergün DAĞLIOĞLU E-posta: edaglioglu@gmail.com 55

Araknoid Kistler GİRİŞ Araknoid kistler özellikle çocukluk çağında görülen, içi BOS benzeri bir sıvı ve duvarı araknoid membran ile kaplı, genellikle intrakranial dinamiklerde bozukluğa yol açan kaviteler olarak tanımlanmışlardır. Araknoid kistler ender görülmekte olup, intrakranial tümörlerin %1 ini oluşturur (5). Asemptomatik hastalarda rastgele yapılan kranial CT ve MRI incelemeleri sonucunda saptanmaktadır. Günümüzde gelişmiş radyolojik tekniklerin kullanımıyla bu kistlerin insidansının arttığı düşünülmektedir. Leptomeninkslerin defektif duplikasyonu veya ependimal ve araknoid dokunun ektopik gelişimi sonucu gelişimsel anomalilere bağlı primer araknoid kistler olduğu gibi, travmatik, enfeksiyöz etkenlerle geliştiği düşünülen sekonder araknoid kist olguları da bildirilmiştir (6). En sık olarak pediatrik olguların üçte biri ve erişkin olguların yarısını oluşturan, tipik olarak solda görülen, nöbet ve/veya fokal bulgular ile seyreden orta fossa araknoid kistleri görülmektedir (11,29,39). Araknoid kistlerin büyük bir çoğunluğu (%60-80) pediatrik yaş grubunda tanı almakla birlikte, %30 u asemptomatik olmakta ve daha ileri yaş grubunda insidental olarak görülmektedir (30). Araknoid kistlerin hacimsel artışının hangi mekanizma ile gerçekleştiği halen tam olarak anlaşılamamıştır (16). Kist genişlemesinde kist içindeki sıvının pulsasyonu önemli faktörlerden birisi olarak görülmektedir (15). Bazı olgularda araknoid kistlerin tespitinden sonra hiç büyüme görülmezken, bazı olgularda progresif olarak büyüme saptanmıştır. Günlük olarak 300-500 ml. gibi dolaşım hacimlerine ulaşabilen kist içeriğinin duvar hücreleri tarafından mı salgılandığı, yoksa protein ve sodyum oranındaki farklılıklara bağlı mı arttığı, veya tek taraflı kapak mekanizması sonucunda mı geliştiği bugün net olarak belirlenememiştir (10,15,21). Kafa içi basınç artışı ve ilgili klinik bulgularla kiste bağlı bası bulguları geliştiğinde cerrahi tedavinin gerekliliği tartışmasızdır ancak asemptomatik olgularda tedavi endikasyonu bazen tartışmalı olabilmektedir (16,26). Çünkü araknoid kistlerde büyüme, spontan olarak veya travmaya bağlı gelişen ve kafa içi basınç artışına neden olan subdural higroma gibi komplikasyonlar bildirilmiş ve bu riskler nedeniyle bu hastaların asemptomatik bile olsa cerrahi olarak tedavi edilmesi gerektiği öne sürülmüştür (1,16,26,37). Quadrigeminal Sistern Araknoid Kistleri Quadrigeminal sistern, araknoid kistlerin yaklaşık üçte birlik bir bölümünü oluşturan posterior fossa araknoid kistlerinin, üçüncü sıklıkta bildirilen bir lokalizasyonudur (8). Tüm araknoid kistlerin % 10 dan daha küçük bir grubunu oluşturmaktadır (8,28,33,35). Bununla birlikte, literatürdeki tüm seriler gözden geçirilmesine karşın, muhtemelen tanısal güçlükler ile ilişkili olarak, olgu sayısı 100 e ulaşmamaktadır. Araknoid kistlerin etyolojisinde meningeal iritasyon ve travmanın önemli etyolojik faktörler olduğu gözönüne alındığında, quadrigeminal sistern araknoid kistlerinin daha çok pediatrik yaş grubunda görülmeleri ve çoğu olguda bu iki etiyolojinin tespit edilememesi bu bölge kistlerinin konjenital patolojiler olduklarını düşündürmektedir (6,21,25). Başağrısı, bulantı, kusma, nöbet, işitme kaybı, başdönmesi, davranış değişiklikleri ve psikomotor retardasyon ile kafa içi basınç artışına bağlı lokalize ettirmeyen spesifik olmayan bazı şikayetler önemli semptomlardan bazılarıdır (4, 6, 8). Tüm bunların etkeni olduğu düşünülen aquadukt stenozu yanında, korpus kallozum agenezisi ve kranial asimetri birlikte en sık görülen bulgulardır. Özellikle infantlarda bu bölgedeki araknoid kistlerde, kraniumda progresif büyüme (makrosefali) dikkati çeken bir bulgudur (4,6). Serebral kolliküller, pineal bez, beyin sapının kompresyonuna bağlı lokalize ettirici fokal nörolojik bulgular daha az görülmektedir (3,12,34). Parinaud sendromu, bilateral 4. sinir parezisi, görme bozuklukları, nistagmus ve öğrenme bozuklukları ise enderdir (4,6,27,34,37). Ayrıca 3. ventrikül komşuluğundaki quadrigeminal sistern araknoid kistleri olan hastalarda, titübasyon tarzında senkronize hareketler ve erken ergenlik bulguları bildirilmiştir (3,12,34). Mental gelişim ise genellikle normal olarak değerlendirilmiştir (37). Quadrigeminal sistern araknoid kistleri tentorial açıklıkta kolliküller arasında yer alıp, serebellum kist tarafından genellikle inferiora itilmiştir. Tanı yöntemleri arasında yer alan yüksek rezolüsyonlu CT ve özellikle MR görüntüleri, bu lezyonların kistik astrositom, enfarkt, megasisterna magna, Dandy-Walker sendromu veya varyantları, epidermoid, ependimal kistler ve subdural higromadan ayrımını mümkün kılmaktadır (2,8,35). Metrizamid CT ve radyoizotop sisternografi diğer tanı metotlarıdır (6,35). Kistin tipi ve anatomisi, büyüme şekli, nörovasküler yapılar ile ilişkisi, kistin içeriği ile hastanın semptom ve bulguları, etkin bir tedavi planlaması açısından önemlidir (35). OLGU 14 yaşında, kız çocuğu 1 haftadır bulantı, kusma, bacaklarda kasılma, çift görme, dengesizlik ve başağrısı şikayetleriyle kliniğe başvurdu. Öyküsünden 1.5 yaşında iken başka bir merkezde, quadrigeminal sistern 56

araknoid kistine sekonder gelişen hidrosefali tanısı ile opere edilerek ventriküloperitoneal şant takıldığı öğrenildi. Nörolojik muayenesinde bilateral yukarı bakış kısıtlılığı, ataksi, dismetri ve paraparezi mevcuttu. Kranial MRG incelemelerinde quadrigeminal sistern yerleşimli dev araknoid kist, her iki lateral ventrikül ve 3. ventrikülün dilatasyonuna bağlı ağır hidrosefali bulguları dikkati çekmekteydi (Şekil 1A,B). Şant disfonksiyonu olduğu düşünülen hastanın operasyonunda hem kiste daha önce takılan şant sistemi yeniden düzenlendi, hem de lateral ventriküle yeni bir şant yerleştirildi ve ayrı ayrı pompalardan gelen peritoneal uçlar Y-konnektör ile birleştirilerek daha önceki peritoneal uca konnekte edildi (Şekil 2A,B). Postoperatif dönemde erken ve geç dönem kontrol tomografik incelemelerinde kist ve ventriküllerin kontrollü bir şekilde küçüldüğü, hastanın tüm nörolojik bulgularının düzeldiği saptandı (Şekil 3A,B). 1A 1B Şekil 1. A B: Aksiyel (A) ve sagital (B) kontrastsız kranial MR incelemelerinde quadrigeminal sistern yerleşimli dev araknoid kist ve her iki lateral ventrikülün dilatasyonuna bağlı ağır hidrosefali bulguları mevcuttur. 2A 2B Şekil 2. A B: Postoperatif 3. ay aksiyel BT kesitlerinde sağ lateral ventrikül (A) ve quadrigeminal sistern araknoid kistinin içerisinde (B) uzanan şant uçlarına ait görünüm izlenmektedir. 57

3A 3B Şekil 3. A B: Birinci yıl kontrol kranial MRG incelemelerinde aksiyel (A) ve sagital (B) kesitlerde quadrigeminal sistern yerleşimli dev araknoid kistin küçüldüğü ve her iki lateral ventrikül dilatasyonun gerilediği izlenmektedir. TARTIŞMA Stereotaktik aspirasyon, kraniotomi ile kist eksizyonu, kist fenestrasyonu, kistosisternostomi, ventrikülokistostomi, kistoperitoneal şant, endoskopik fenestrasyon quadrigeminal sistern araknoid kistlerinde en sık kullanılan tedavi yöntemleridir (2,5-9,13,14,16,17,32,35,38). Kist fenestrasyonu cerrahi yöntem olarak seçildiğinde fenestrasyonların stratejik olarak lokalizasyonu ve mikroşirürjikal yöntemlerin kullanımı önemlidir (11,19,29,39). Kistin total eksizyonu genelde mümkün olmamakla birlikte komplikasyonları da birlikte getirmekte olup çoğu zaman gereksiz bir işlem olarak görülmekte, yüksek tekrarlama oranı, nörovasküler yapılara komşuluğu nedeni ile gelişebilecek peroperatif sorunlar ve cerrahi olarak dekompresyonu sonrasında gelişebilecek subdural hematom veya solunum ile ilgili bazı problemler ciddi mortaliteye neden olabilmektedir (5,7,24,36-38). En sık uygulanan yöntemler baziler sistern veya subaraknoid mesafeye marsupializasyon ve kistoperitoneal şant uygulamasıdır (5,8,37). Kraniotomi ve kistin fenestrasyonunun yetersiz olduğu olgularda kistoperitoneal şant uygulamasının başarılı olduğu bildirilmiştir (2,7,17). Genel olarak endoskopik prosedürler sonrasında araknoid kistlerde %77.8, quadrigeminal sistern araknoid kistlerinde ise %75 oranında kist hacminde azalma bildirilmiştir (5). Quadrigeminal sistern araknoid kistlerinde hidrosefali, direkt olarak kistin kendisi veya aquadukt stenozuna sekonder gelişebilir. Aquadukt stenozu ile birlikte seyreden quadrigeminal sistern araknoid kist olgularında bu nedenle kistoperitoneal şant uygulamasına ventriküloperitoneal şant uygulaması da dahil edilmelidir (6). Bazı yazarlara göre öncelikle kistoperitoneal şant uygulaması ve eğer gerekli ise ventriküllerin daha sonra şanta dahil edilmesi daha fizyolojik bir seçenek olarak öne sürülmektedir (36). Endoskopik olarak 3. ventrikülostomi bu olgularda tercih edilebilen diğer bir tedavi alternatifidir (5). Endoskopik prosedürler araknoid kistlerin mikroşirürjik olarak eksizyonuna olanak vermekte, kistoventriküloperitoneal şant uygulamalarına umut verici bir alternatif olmaktadır. Ancak özellikle büyük hacimli kistlerde eksizyonun zorluğu, ve kistin nörovasküler bölgeler ve sisternlere sıkı komşuluğu sebebiyle nöroendoskopik işlemlerin düşük başarı oranları ciddi bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır (5,7,14,24,36). İşlem sonrasında yetersiz fenestrasyon veya kist duvarının kapanması sonrasında sisternlere kistin yetersiz drenajı, rekürens ve yeniden büyümenin temel sebebidir. Kistin fenestrasyonu ile birlikte parsiyel olarak kist duvarının eksizyonu başarılı (%76) bir tedavi alternatifidir (11,29,39). Tüm bu verilere karşın, seçilmiş bazı olgularda nöroendoskopik prosedürlerde yüksek başarı sağlanabilmektedir. Manüel veya stereotaktik 58

olarak kistin fenestrasyonu etkin bir yöntem olabilmektedir. Ancak her ne kadar hastayı şant bağımlısı yapmamak ve şanta bağlı komplikasyonlar düşünülse de, aslında o kadar da yüksek olmayan komplikasyon oranları ve bu bölgede % 80 gibi yüksek sayılabilecek bir başarı yüzdesi düşünüldüğünde, kistoperitoneal şant uygulamasını tedavide ilk seçenek olarak önermekteyiz (18,22,23). Diğer bir nokta ise nöroendoskopik ve stereotaktik yöntemlerin kistoperitoneal şant uygulamasına başarı üstünlüğünün henüz gösterilememiş olmasıdır. Kistoperitoneal şant yerleştirilmesi yanında bu tip kistlerde diğer bir alternatif yöntem, hidrosefali eşlik eden olguların başlangıçta kist ve ventriküllerinin eşzamanlı olarak şantlanmasıdır (13,20,31,37). Kiste ve ventriküle eşzamanlı olarak şant yerleştirilmesi özellikle daha önceden şant takılmış ve şant bağımlısı olan olgularda endoskopik ve stereotaksik yöntemlerin başarı oranının da azalacağı düşünülerek, daha başarılı olabilmektedir (37). Bu durumda literatürde de vurgulanıp önemli olduğu bildirilen, kist ve ventriküler sistemi drene eden uçların, basıncın eşitlenmesi ve herniasyonun önlenmesi amacıyla aynı pompaya konnekte edilmesinin gerekliliğidir (40). Olgumuzda kist ve ventriküllere ait uçlar önce ayrı pompalara ve daha sonra aynı peritoneal uca konnekte edilmiştir. Bu işlemde ventrikül ve kist basınçlarının eşit olmadığını öngörüldü ve bu nedenle basıncın farklı pompalarla kademeli olarak azaltılması planlandı. Ayrıca bu işlemde basınç hem ventrikülde, hem de kistte birbirinden bağımsız olarak değişmekte, dolayısıyla hasta kist içine kanama ve subdural higroma gibi birtakım cerrahi komplikasyonlarla daha az karşılaşmaktadır. Postoperatif olarak quadrigeminal sistern araknoid kisti olan hastaların önceden mevcut ataksi, dengesizlik gibi klinik bulgularının şant yerleştirilmesi sonrasında düzelmemesi şant disfonksiyonu veya eşlik eden konjenital anomalilere bağlanmaktadır (37). Olgumuzda tüm bu bulgular tamamen düzelmiştir. SONUÇ Araknoid kistlerin çok sık görülmemesi bu kistlerin belirli bir zaman sürecinde ne kadar hızda büyüdüğünü anlamamızı sağlayabilecek bazı dinamik çalışmaların yapılmasını mümkün kılmamakta, bu nedenle tedavi alternatiflerinin sağlıklı olarak karşılaştırılması da mümkün olmamaktadır. Kullanılan yöntemin etkinliği geniş bir takip süresinde anlam kazanmadan, bu konuda daha yeni bir tedavi yöntemi kullanıma girmekte ve nöroşirürjinin tüm prosedürlerinde rastlandığı gibi bu durumda tek bir tedavi metodunun daha üstün olduğu söylenememektedir. KAYNAKLAR 1. Albuquerque FC, Gianotta SL: Arachnoid cyst rupture producing subdural hygroma and intracranial hypertension: Case reports. Neurosurgery 41: 951-955, 1997 2. Anderson FM, Segall HD, Caton WL: Use of computerized tomography scanning in supratentorial arachnoid cysts: A report on 20 children and four adults. J Neurosurg 50: 333-338, 1979 3. Benton JW, Nellhaus G, Huttenlocher PR: The bobble head syndrome: Report of a unique truncal tremor with third ventricular cyst and hydrocephalus. Neurology 16: 221-224, 1966 4. Brotchi J, Raftopoulos C, Levivier M, Dewitte O, Pirotte B, Vandesteene A, Baleriaux D, Noterman J: Lesions de la region pineale et falco tentorielle. Neurochirurgie. 37: 410-415, 1991 5. Choi J, Kim D, Huh R: Endoscopic approach to arachnoid cyst. Child s Nerv Syst 15: 285-91, 1999 6. Choi SK, Starshak RJ, Meyer GA, Kovnar EH, Sty JR: Arachnoid cyst of the quadrigeminal plate cistern: report of two cases. AJNR 7: 725-728, 1986 7. Cilluffo JM, Onafrio BM, Miller RH: The diagnosis and surgical treatment of intracranial arachnoid cysts. Acta Neurochir (Wien) 67: 215-229, 1983 8. Daneyemez M, Gezen F, Akbörü M, Şirin S, Öcal E: Presentation and management of supratentorial and infratentorial arachnoid cysts. J Neurosurgical Sci 43: 115-123, 1999 9. Dei-Anang K, Voth D: Cerebral arachnoid cyst: A lesion of the child s brain. Neurosurg Rev 12: 59-62, 1989 10. Di Rocco C, Caldarelli M, Di Trapani G: Infratentorial arachnoid cysts in children. Childs Brain 8: 119-133, 1981 11. Di Rocco C: Arachnoid cysts. Youmans JR (ed): Neurological Surgery. Vol 2, 4 th ed., Philedelphia: WB Saunders, 1996: 967-994 12. Faris AA, Bale GF, Cannon B: Arachnoid cyst of the third ventricle either precoccious puberty. South Med J 64: 1139-1142, 1971 13. Galassi E, Gaist G, Giuliani G, Pozatti E: Arachnoid cysts of the middle cranial fossa experience with 77 cases treated surgically. Acta Neurochir Suppl (Wien) 42: 201-204, 1988 14. Gangemi M, Maiuri F, Colella G, Sardo L: Endoscopic surgery for large posterior fossa arachnoid cysts. Minim Invas Neurosurg 44: 21-24, 2001 15. Go Kg, Houthoff HJ, Blauw EH, Havinga P, Hartsuiker J: Arachnoid cysts of the sylvian fissure: Evidence of fluid secretion. J Neurosurg 60: 803-813,1984 16. Hanieh A, Simpson DA, North JB: Arachnoid cysts: A critical review of 41 cases. Child s Nerv Syst 4: 92-96, 1988 17. Hoffmann HJ, Hendrick EB, Humphreys RP: Investigation and management of supresellar arachnoid cysts. J Neurosurg 57: 597-602 1982 18. Hopfs NJ, Perneczky A: Endoscopic neurosurgery and endoscope-assisted microneurosurgery for the treatment of intracranial cysts. Neurosurgery 43: 1330-1337, 1998 19. Jallo GL, Woo HH, Meshki C, Epstein FJ, Wisoff JH: Arachnoid cysts of the cerebellopontine angle: Diagnosis and surgery. Neurosurgery 40: 31-38, 1997 59

20. Kaplan BJ, Mickle JP, Parkhurst R: Cystoperitoneal shunting for congenital arachnoid cysts. Child s Brain 11: 304-311, 1984 21. Little JL, Gomez MR, Mc Carty CS: Infratentorial arachnoid cysts. J Neurosurg 26: 128-134, 1973 22. Locatelli D, Bonfanti N, Sfogliarini R, Gjno TM, Pezzotta S: Arachnoid cysts: Diagnosis and treatment. Child s Nerv Syst 3: 121-124, 1987 23. Marinov M, Undajian S, Wetzka R: An evaluation of the surgical treatment of intracranial arachnoid cysts in children. Child s Nerv Syst 5: 177-183, 1989 24. Mayr U, Aichner F, Bauer G, Mohsenipour I, Pallua A: Supratentorial arachnoid cysts of the middle cranial fossa: A report of 23 consecutive cases of the so-called temporal lobe agenesis syndrome. Neurochirurgia (Stuttg) 25: 51-66, 1982 25. Menezes AH, Bell WE, Perret GE: Arachnoid cysts in children. Arch Neurol 37: 168-172, 1980 26. Okumura Y, Sakaki T, Hirabayashi H: Middle cranial fossa arachnoid cyst developing in infancy. J Neurosurg 82: 1075-1077, 1995 27. Pagni CA, Canavero S, Vinci V: Left trochlear nerve palsy, unique symptom of an arachnoid cyst of the quadrigeminal plate: case report. Acta Neurochir (Wien) 105: 147-149, 1990 28. Pascual-Castroviejeo I, Roche MC, Bermejo AM, Arcas J, Blazquez MG: Primary intracranial arachnoid cysts: A study of 67 childhood cases. Child s Nerv Syst 7: 257-263, 1991 29. Passero S, Filosomi G, Cioni R, Venturi C, Volpini B: Arachnoid cysts of the middle cranial fossa: a clinical, radiological and follow-up study. Acta Neurol Scand 82: 94-100, 1990 30. Raffel C, McComb CG: To shunt or to fenestrate: which is the best surgical treatment for arachnoid cysts in pediatric patients. Neurosurgery 23: 338-342, 1988 31. Raimondi AJ, Samuelson G, Yarzagaray L, Norton T: Atresia of the foramina of Lushka and Magendie: The Dandy-Walker cyst. J Neurosurg 31: 202-216, 1969 32. Rengachary SS. Intracranial arachnoid and ependymal cysts. Wilkins RH, Rengachary SS (eds). Neurosurgery, vol 3, 2 nd ed, New York: Mc Graw-Hill, 1996: 2160-72 33. Rengachary SS, Watanabe I: Ultrastructure and pathogenesis of intracranial arachnoid cysts. J Neuropathol Exp Neurol 40: 61-83, 1981 34. Ruge JR, Johnson RF, Bauer J: Burr hole endoscopic fenestration of quadrigeminal cistern arachnoid cyst: Technical case report. Neurosurgery 38: 830-837, 1996 35. Samii M, Carvalho GA, Schuhmann MU, Cordula M: Arachnoid cysts of the posterior fossa. Surg Neurol 51: 376-382, 1999 36. Sawaya R, McLaurin RL: Dandy-Walker syndrome: Clinical analysis of 32 cases. J Neurosurg 55: 89-98, 1981 37. Serlo W, Wendt LV, Heikkinen E, Saukkonen AL, Heikkinen E, Nystrom S: Shunting procedures in the management of intracranial cerebrospinal fluid cysts in infancy and childhood. Acta Neurochirurgica 76: 111-116, 1985 38. Topsakal C, Kaplan M, Erol F, Cetin H, Ozercan I: Unusual arachnoid cyst of the quadrigeminal cistern in an adult presenting with apneic spells and normal pressure hydrocephalus: Case report. Neurol Med Chir (Tokyo) 42: 144-150, 2002 39. Von Wild K: Arachnoid cysts of the middle cranial fossa. Neurochirurgia 35: 177-182, 1992 40. Winston KR: Central nervous system. Kenneth J (ed), Complications in pediatric surgery, Philedelphia: WB Saunders 1982: 103 60