Ì ] Ì 1 T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHIR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar NO: 648 14.03.2006 - KARAR- Çankaya İlçesi 18774 ada: 1 nolu parselde 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliği yapılması önergesine ilişkin İmar ve Bayındırlık Komisyonunun 28.02.2006 gün ve 135 sayılı raporu Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.03.2006 tarihli toplantısında okundu. Konu üzerinde yapılan görüşmelerden sonra; Çankaya Beytepe Kooperatif 18, Doruk Kent Kooperatifi (Beysupark), Beysukent yöresi Angora Bulvarında cami yeri sıkıntısı had safhaya ulaşmış olup insanlar araçlarla kilometrelerce yol kat ederek ancak ibadet ihtiyaçlarını karşılayabilmektedirler.. Bu ihtiyacı gidermek üzere Angora Bulvarı üzerinde mülkiyeti belediyeye ait, Akaryakıt kullanımlı,, yaklaşık 3480m2 yüzölçümlü,'18774 ada 1 nolu parselin çevresiyle birlikte ele alınarak; cami, park ve genel otopark olarak düzenlenmesi amacıyla hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin "onaylanrnası"na ilişkin İmar ve Bayındırlık Komisyonu raporu oylanarak oyçokluğu ile kabul edildi.. a-./;;::
BİLİRKİŞİ RAPORU T.C. Ankara 12. İdare Mahkemesi Başkanlığfna 2006 / 1271 NOLU DOSYA İNCELEMESİ " Hüsamettin 0ZTÜRK-Yasin DEMİRCİ-Vekili: Av. Muzaffer YILMAZ Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı-Av.Daniye ÖZTÜRK ZAT Belgin BELMA KAYA ve Arkadaşlan-Vekili: Av. Eser ÖCAL Davacı Çankaya Belediyesi mülkiyetindeki 18774 ada 1 sayılı parselin kullanım kararının "akaryakıt ve servis istasyonu" kullanımından "dini tesis alanı" kullanımına dönüştürülmesine ilişkin /5Ö00 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemidir. NAİP SORUSU 2006 / 1271 nolu davaya naip üye Hakim Sn. Bilal ACAR tarafından bilirkişi olarak seçildik ve 04.04.2008 tarihinde yerinde yapılan bilirkişi incelemesinde bilirkişilerden; Ankara İli. Çankaya İlçesi, Angora Bulvarı üzerinde mülkiyeti belediyeye ait. Akaryakıt kullanımlı. 3480 m 2 yüzölçümlü. 1 S774 ada 1 ııolu parselin, cami. park ve gene! otopark olarak ayrılması yönündeki 1/5000 ölçekli nazmı imar planının; şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve imar mevzuatına uygun olup olmadığının, tarafların iddia ve savunmaları da gözetilerek teknik yönden rapor düzenlenmesi istenmiştir. DAVA DOSYASININ İNCELENMESİ Davacılar Vekilinin 15.05.2006 Tarihli Dava Dilekçelerinde Özetle; Mülkiyeti Çankaya Belediyesi "ne ait Çankaya İlçesi. 18774 ada 1 sayılı parselde plan değişikliğine ilişkin yasa ve yönetmelikteki zorunluluk gerektiren durumlarda hiç birinin mevcut olmamasına rağmen davalı İdarece Çankaya Belediye Başkanlığının arsasının kullanımına engel olmak amacıyla plan değişikliği karan alındığı, cami ihtiyacı olduğu iddia edilen bölgenin nazım imar planları kesinleştiği ve imar uygulaması da tamamlandığı, dolayısıyla kesinleşen Nazım İmar Planında zaten yeterince düzenleme ortaklık payı ve kamu ortaklık payı öngörülerek gerek cami, gerekse okul alanı, yeşil alan. karakol vb. alanların kullanımı belirlendiği, bu nedenle cami alanına ihtiyaç olduğu iddiası gerçek olmadığı, Ayrıca taşınmazın maliki olan ilgili belediyenin plan değişikliğine ilişkin teklifi olmadığı gibi muvafakati de bulunmadığı, davalı İdarenin kendi taşınmazlarına ilişkin plan kararlarında her türlü rant getirici değişiklikleri hukuka aykırı olmasına rağmen gerçekleştirdiği. Çankaya Belediyesine ait kesinleşen ticaret alanını ise kullanılamaz durumda planlaması kötü niyetin açık bir göstergesi olduğu, hukukun hiçbir alanında kötü niyetin korunması mümkün olmayıp, gerek kamu yararı ve hizmet gereklerine gerekse planlama ilkeleri ve şehircilik anlayışı ile bağdaşmayan plan değişikliğine ilişkin davalı İdare işleminin iptali gerektiği, belirtilerek Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi nin 14.03.2005 tarih ve 648 sayılı 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği kararının iptali talep edilmiştir. Davalı Büyükşehir Belediye Vekilinin 12.07.2006 Tarihli Dava Dilekçelerinde Özetle; Mülkiyeti Çankaya Belediyesine ait olan ve 3.486 m alana sahip, Çankaya ilçesi 18774 ada 1 parsel, onanlı planda "akaryakıt istasyonu" olarak ayrıldığı, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi nin 14.03.2006 gün ve 648 sayısı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile anılan parsel "cami+genel otopark" alanı olarak ayrıldığı, plana askı süresinde Çankaya Belediyesinin 09.05.2006 tarih. 13468 sayılı dilekçe ile. askı süresinden önce de 11.04.2006 tarih ve 10589 sayılı yazıları ile itiraz edildiği, aynı zamanda. 18774 ada 1 parselde bulunan Çankaya Belediyesine ait "akaryakıt istasyonu" yerinin "cami+park+genel otopark" kullanımına dönüştürülmesi ile ilgili kararın yeniden görüşülmesi talep edildiği. Büyükşehir Belediye Meclisi nin 12.05.2006 tarih ve 1210 sayılı kararı ile konunun yeniden görüşülme talebi reddedildiği. Çankaya Belediyesinin itirazları da Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 16.06.2006 tarih ve 1445 sayılı kararı ile reddedildiği ve plan değişikliği böylece kesinleştiği, plan değişikliği ile kamu yaran ve hizmet gereklerine uygun olarak, bölgenin kişi başına düşen sosyal donatı alanı miktarı zaten zorunlu ihtiyaçlardan olan ibadet gereksinimine hizmet verecek "cami+park+genel otopark" alanı ile artırıldığı, parselin güneyinde yer alan park alanı ile "carai+park-genel otopark" kullanımı bütünleştirilerek, sosyal donatılarda süreklilik sağlandığı, aynı zamanda mevcut planda akaryakıt kullanımında olan söz konusu parselin, konut alanlarına yakın konumda olmasının da ayrı bir olumsuzluk oluşturduğu, dava konusu plan değişikliğinin yapılması kamu sağlık ve güvenliği açısından da zorunlu olduğu, açıklanarak davanın reddi istenmiştir. Müdahiller Vekilinin 28.05.2007 Tarihli Dava Dilekçelerinde Özetle; Dava konusu parselin hemen bitişiğinde bulunan Angora Sitesi sakinleri ve malikleri olduğu, dava Çankaya Belediyesi ne ait 28454 ada 1 parselin cami ve genel oto park olarak ayrılmasına ilişkin planın iptali için açılan dava site sakini olarak doğrudan etkileyeceği, öte yandan cami ve genel otopark kullanımı kamu yararına kullanıp olup. semt sakini olarak bu davaya katılmalarında ehliyet yönünden de bir sakınca olmadığı. Belediyeler, beldenin ve belde sakinlerinin ihtiyaçlarını verine getirmekte ve gözetmekle yükümlü olduğu, belediyeler imar planlarında kendi çıkarlarım kollayıp, kendilerine gelir getirici düzenlemeler
yapamayacağı, bu nedenle, dava konusu parselin akaryakıt istasyonu kullanımından ihtiyaç nedeniyle cami kullanımına dönüştürülmesi, kamu yararına, imar mevzuatına ve şehircilik ilkelerine uygun olduğu, açıklanarak davanın reddi istenmiştir. D-DEĞERLENDİRME Çankaya Belediyesi mülkiyetindeki 18774 ada 1 (yeni 2 parsel-3.486 m 2 ) sayılı parsel. 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlarda "Akaryakıt ve Servis İstasyonu" olarak planlanmış ve yapılaşma hakları da Emsal=0.20: Hmax: Hmax:7,00 m. olarak belirlenmiştir. Ankara Büyükşelıir Belediye Meclisi nin 14.03.2006 tarih ve 648 sayılı ve "... Konu üzerinde yapılan görüşmelerden sonra; Çankaya Beytepe Kooperatif 18, Doruk Kent Kooperatifi (Beysupark). Beysukent yöresi Angora Bulvarında cami yeri sıkıntısı had safhaya ulaşmış olup. insanlar araçlarla kilometrelerce yol kat ederek ancak ibadet ihtiyaçlarını karşılayabilmektedirler. Bu ihtiyacı gidermek üzere Angora Bulvarı üzerinde mülkiyeti belediyeye ait. Akaryakıt kullanımlı, yaklaşık 3480 m yüzölçümlü. 18774 ada 1 nolu parselin çevresiyle birlikte ele alınarak, cami, park ve genel otopark olarak düzenlenmesi amacıyla hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin "onaylanmasf'na... " şeklinde alman karar ile yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 18744 ada 1 parselin kullanım kararında değişiklik yapılmıştır. Dava konusu 1'5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği 22.04.2006-22.05.2006 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştır. Mülkiyet sahibi Çankaya Belediyesi nin askı süresinden önce 11.04.2006 tarih 10589 sayılı ve askı süresi içerisinde 09.05.2006 tarih 13468 evrak kayıtlı yazısı ile itiraz etmiştir. Ankara Büyükşelıir Belediye Meclisi İmar ve Bayındırlık Komisyonunun 12.05.2006 ve 306 sayılı raporunda. 18774 ada 1 parselde bulunan Çankaya Belediyesine ait "akaryakıt istasyonu" yerinin "cami" yerine dönüştürülmesine ilişkin kararın yeniden görüşülmesi talep edilmiş, ancak Ankara Büyükşelıir Belediye Meclisfııin 12.05.2006 tarih ve 1210 sayılı kararı ile yeniden görüşülme talebi reddedilmiştir. Daha sonra Ankara Büyükşelıir Belediye Meclisi nin 16.06.2006 tarih ve 1445 sayılı kararı ile Çankaya Belediyesrnin askı süresindeki itirazı incelenmiş ve reddedilmiştir.. 3194 sayılı İmar Kanunu ve İlgili Yönetmelikler Açısından İnceleme ve Değerlendirme Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 3. maddesinde; Plan Değişikliği : (17.03.2001 tarih 24345 sayılı R.G. değişik) Plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte, bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanan, kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan düzenlemelerdir." şeklinde tanımlanmıştır. Planlama ile yerleşime uygun yerlerin belirlenmesi, gelecekte ortaya çıkacak nüfusun ihtiyaçlarının karşılanması için yönlendirme, sorun çözme işlemleri yapılmaktadır. Bu nedenle imar planlarında umumi hizmet alanları, konut, çalışma alanları ve diğer kullanımların yerleri, büyüklükleri ve dağılımları yasa ve yönetmeliklerde belirtilen standartlar, jeolojik veriler, yerleşmenin ihtiyaçları esas alınarak yapılmakta ve ortaya çıkan ihtiyaçlar için yönetmelik hükümlerinde belirtilen kurallara uygun olarak planlarda değişiklik veya kapsamlı revizyon yapılabilmektedir. Bireylerin ve toplumun sağlığı için eğitim, sağlık, dini. kültürel ve idari yapılar ile yeşil saha, park. çocuk bahçesi gibi yeşil alanlar ile dini tesis alanları da hizmet vereceği bölge ile nüfus yoğunlukları dikkate alınarak ihtiyaca göre bölge bölge dağıtılmakta ve büyüklükleri belirlenmektedir. Dava konusu bölgede Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve Çankaya Belediyesi tarafından üst ölçek nazım imar planı doğrultusunda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hazırlanmış ve ilgili meclislerce onaylanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen standartlar ile bölgede yaşayacak nüfus esas alınarak sosyal ve teknik donatı alanlarının büyüklükleri belirlenmiş ve bölge bölge dağılımları yapılmıştır. Yürürlükteki 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planların incelenmesi sonucu bölgedeki ana aks Angora Bulvarı (Saltoğlu Caddesi) olup, bulvarın çevresinde zincir şekilde 17887 ada 1 parselde (16.sokak) Bcykcnt Camisi. 29066 ada 1 (eski 18953/1 parsel-çamtlca Caddesi) parsel ve 28457 ada l parsel "dini tesis alanı" olarak planlanmıştır. Ayrıca ana aks ulaşım yolları ile ulaşımı kolay ve yürüme mesafesi içinde olan eski Çayyolu köyü merkezinde İmik Dede Cami ile Çayyolu Merkez Camisi bulunmaktadır. 17887 ada 1 parseldeki Beykent camisi ile 29066 ada 1 parsel arası yaklaşık 1800 metre. 29066 ada 1 (eski 18953/1 parsel) sayılı parsel ile 28457 ada 1 parsel arasında yaklaşık 675 metre mesafe bulunmaktadır. Dava konusu 18774 ada 1 parsel ise Angora Bulvarı üzerinde ve 17887/1-18774/1 parsele yaklaşık 1150 metre. 18774/1-29066/1 parsel arası ise yaklaşık 650 metredir. Plan sahasındaki 17887 ada 1 parseldeki Beykent camisi inşa edilmiş, 29066 aca 1 parsel için imar durum belgesi alınmış ve mimari proje onayı yapıldığı, diğer 28457 ada 1 parsel boş olup. eski Çayyolu köyündeki camiler ise faaliyettedir. Günlük yaşam ağırlıkla merkezlerde yoğunlaştığı için eski Çayyolu köyündeki camiler yoğunlukla kullanılmaktadır. Mahalle içindeki Beykent Camisi ile 29066 ada 1 (eski 18953/1) parsel ve 28457 ada 1 parseldeki "dini tesis"" alanları da ihtiyacı görebilecek mesafe, konum ve yeterliliktedir. Yürüme mesafesinde ve erişimi kolay yerlerde mevcut ve planla ayrılmış "dini tesis"" alanları varken yeni bir dini tesis alanına ihtivaç bulunmamaktadır. Öte yandan Ankara şehri genelinde ve Çayyolu özelindeki
akaryakıt istasyonlarının konumu ile bu istasyonlar için aranan şartlar açısından dava konusu 18774 ada 1 parselde "akaryakıt istasyonu" inşa edilmesinde bir olumsuzlukta bulunmamaktadır. 3194 sayılı İmar Kanunu ile Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliği hükümleri uyarınca plan değişiklikleri de plan yapım usullerine göre yapılması gerekmektedir. Dini tesis alanları ile ilköğretim tesis alanları yürüme mesafesi içerisinde ve mahalle ölçeğinde hizmet vermesi gereken tesislerdir. Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılan bölgede brüt nüfus yoğunluğu 50 kişi'hektar ve aile büyüklüğü de 4.5 kişi olarak belirlenmiştir. Plan değişiklikleri plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, teknik ve sos>al donatı dengesini bozmayacak nitelikte, bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanan, kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılması öngörülmüştür. Alt merkez niteliğindeki eski Çayyolu köyünde iki ayrı cami alanı bulunduğu ile Angora Bulvarı (Saltoğlu caddesi) çevresinde zincir şekilde planlanmış ve mahalle oluşturan bölgeler içinde ayrılmış dini tesis alanları yeterli iken yalnız bir kullanım amacına (öğeye) yönelik plan tadilatı yapılması plan bütünlüğünü zedelemektedir. Bölgede yetersiz sosyal-teknik altyapı alanı olarak en başta sağlık tesisi olduğu ve mevcut sağlık tesislerine ulaşmakta sorun yaşandığı halde tek bir kullanım türüne dönük plan değişikliği yapılması uygun olmadığı gibi ihtiyaç olacak sağlık ve diğer sosyal-teknik altyapı alanları için sürekli plan değişiklikleri gündemde kalacaktır. Dolayısıyla plan bütünlüğünü olumsuz etkileyecek şekilde bir kullanım türüne dönük parsel bazlı plan değişikliği yerine bölgenin tüm ihtiyaçları belirlenerek plan revizyonu ile genel bir planlama yaklaşımı içerisinde gerekli değişiklikler yapılmalıdır. Diğer taraftan 3194 sayılı İmar Kanunu na 4380 sayılı Kanunla "EK MADDE 2- (2.8.1998 tarih. 23421 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olan 4380 sayılı Kanun) İmar planlarının tanziminde.
planlanan beldenin ve bölgenin şartlan ile müstakbel ihtiyaçları göz önünde tutularak lüzumlu cami yerleri ayrılır. İl. ilçe ve kasabalarda müftünün izni alınmak ve imar mevzuatına uygun olmak şartıyla cami yapılabilir. Cami yeri. imar mevzuatına aykırı olarak başka maksatlara tahsis edilemez." şeklinde hüküm eklenmiştir. Ayrıca Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 27 inci maddesinde "1- İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık ve kuruluşların görüşü alınacaktır... (Ek: 30.9.1998/23479 R.G) Dini yapı alanlarına ilişkin planlarda ve değişikliklerinde il müftülerinin görüşü alınır. 4-... " şeklindedir. Dolayısıyla 3194 sayılı İmar Kanunu ile Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca dini tesis alanlarının ilgili yatırımcı kuruluşu Diyanet İşleri Başkanlığı ve İl müftülükleridir. Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde ise Diyanet İşleri Başkanlığı veya İl müftülüğünün görüşü alınmamıştır. SONUÇ Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda: 3194 sayılı İmar Kanunu İle Plan Yapımına Ait l.saslara Dair Yönetmeliği hükümleri uyarınca plan değişiklikleri de plan yapım usullerine göre yapılması gerektiği, dini tesis alanları ile ilköğretim tesis alanları yürüme mesafesi içerisinde ve mahalle ölçeğinde hizmet vermesi gereken tesisler olduğu, planlama sahasında alt merkez konumundaki eski Çayyolu köyünde iki ayrı cami bulunduğu, dolayısıyla günlük nüfusun yoğunlaştığı alt merkezde iki cami ve mahalle ölçeğinde yürüme mesafesi içinde hizmet verecek yeterli dini tesis alanı olduğu için 18774/1 parselin dini tesis alanına dönüştürülmesine gerek olmadığı, ayrıca yalnız bir kullanım amacına (öğeye) yönelik plan değişikliği yapılması da plan bütünlüğünü zedelediği, sosyal-teknik altyapı alanları kapsamında sağlık tesis alanları da olduğu ve bölgede eksik olduğu, dolayısıyla plan bütünlüğünü olumsuz etkileyecek şekilde bir kullanım türüne dönük parsel bazlı plan değişikliği yapılması yerine bölgenin tüm ihtiyaçları belirlenerek plan revizyonu ile genel bir planlama yaklaşımı içerisinde gerekli değişikliklerin yapılması gerektiği, bu nedenle parsel bazında yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin plan bütünlüğünü bozduğu. Belirtilen bu görüşler doğrultusunda aynı meclis kararının Çankaya Belediyesi tarafından dava konusu edildiği ve Ankara 2.İdare Mahkemesi nin 2006/1881 sayılı dosyasında görülen davada yapılan keşif ve bilirkişi incelemesinde plan değişikliği için olumsuz görüş belirtildiği, tarafımızdan yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda da Ankara Büyükşehir Belediye Meclisimin 14.03.2006 tarih ve 648 sayılı karan ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin 3194 sayılı İmar Kanunu na. ilgili yönetmeliklere, şehircilik ve planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. Yüce Mahkemenize saygılarımızla sunarız. Karar Mahkemenizindir. 12.05.2008 Yrd. Doç. Dr. Nihan SÖNMEZ Şehir Plancısı Gazi Üıı.Müh-Mim.Fak Şehir ve Bölge Pl. Böl. Harita Mühendisi Gaz i Ü n. M ü h- M i m.fak Şehir ve Bölge ŞBP Bölümü
T.C. ANKARA 12. İDARE MAHKEMESİ ESAS NO : 2006/1271 KARAR NO : 2008/665 DAVACILAR : 1- Yasin DEMİRCİ 2- Hüsamettin ÖZTÜRK : Av. Muzaffer YILMAZ VEKİLİ İran Cad. No:21, Karum İs Merkezi, C Blok, 6. Kat, D:459 Kavaklıdere/ANKARA DAVALI : Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı /ANKARA VEKİLİ : Av. Daniyc ÖZTÜRK ZAT - Aynı yerde DAVALI İDARE YANİNDA DAVAYA KATILAN (MÜDAHİLLER). 1-Belgin Belma KAYA 2- Sıdıka KORKUT 3- Zerrin YURDAKOŞ 4- Emine HABOĞLU 5- Gönül PERÇİNEL 6- Güzin ERDENER 7-Gülümser BİLGİN 8- Bülent ARTUK 9- SuatGÜRZSOY 10- Tuncay ÖBEKCİ 11-Engin KOLLU 12- Kenan Robert ALDEMİR VEKİLİ : Av.Eser ÖCAL Şili Meydanı, No:22/4 Kavaklıdere/ANKARA DAVANIN ÖZETİ : Ankara İli, Çankaya İlçesi, 18774 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın kullanımının "akaryakıt istasyonu" iken "cami+park+otopark" kullanımına dönüştürülmesine yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 14.3.2006 tarih ve 648 sayılı kararının; mülkiyeti Çankaya Belediyesine ait taşınmaz ile ilgili olarak izin alınmaksızın plan değişikliği yapıldığı, bölgede camiye ihtiyaç bulunmadığı, kamu yararının gözetilmediği, hukuka ve planma esaslarına aykırı olduğu iddialarıyla iptali istenilmektedir. SAVUNMANIN ÖZETİ : Bölgenin zorunlu ihtiyaçlarından olan ibadet gereksinimi nedeniyle plan değişikliğinin yapıldığı, akaryakıt kullanımında olan yerin konut alanlarına yakın konumda olmasının ayrı bir olumsuzluk oluşturduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. MÜDAHİLLERİN DİLEKÇESİNİN ÖZETİ : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğundan bahisle davanın reddi gerektiği belirtilmektedir. ESAS NO : 2006/1271 KARAR NO : 2008/665
T.C. ANKARA 12. İDARE MAHKEMESİ -2- TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Ankara 12. İdare Mahkemesince, önceden belirlenen ve taraflara tebliğ olunan 28.6.2007 tarihli duruşmaya davacılar vekili Av. Suzan Yücel ile müdahillerin vekili Av. Eser Ocal'ın geldiği, davalı idareyi temsilen gelen olmadığı görülerek duruşmaya başlandı. Davacı vekili ile müdahillerin vekilinin iddia ve açıklamaları dinlendikten soma duruşmaya son verildi. Aynı gün alman ara kararı uyarınca mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan soma dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü: Dava; Ankara ili, Çankaya ilçesi, 18774 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın kullanımının "akaryakıt istasyonu" iken "cami+park+otopark" kullanımına dönüştürülmesine yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 14.3.2006 tarih ve 648 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde, " Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır." tanımına yer verilmiştir. Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 3. maddesinde de, Plan değişikliği; "Plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte, bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanan, kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir." şeklinde tanımlanmıştır. Öte yandan, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 4928 sayılı Kanunla değişik Ek 2. maddesinde, "İmar planlarının tanziminde, planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile müstakbel ihtiyaçları göz önünde tutularak lüzumlu ibadet yerleri ayrılır. İl, ilçe ve kasabalarda mülki idare amirinin izni alınmak ve imar mevzuatına uygun olmak şartıyla ibadethane yapılabilir. İbadet yeri, imar mevzuatına aykırı olarak başka maksatlara tahsis edilemez." hükmü yer almıştır. Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 27. maddesinde ise, "İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik alt yapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: 1- İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı bakanlık ve kuruluşların görüşü alınacaktır. 2- İmar planındaki bir sosyal ve teknik alt yapı alanının kaldırılabilmesi ancak bu tesisin hizmet götürdüğü bölge içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir. 3- Onaylı imar planlarında kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanı olarak belirlenen kullanımlar dışında kalan alanlarda plan değişikliği yolu ile yeni bir kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanı ayrılması halinde, yatırımcı bakanlık ve kuruluşların görüşleri alınmak kaydıyla, bu Yönetmeliğe ekli EK-la, EK-lb, EK-lc, EK-İd ve EK-le işaretli tablolarda belirtilen asgari alan büyüklüğü şartı aranmaz. 4-... " hükmü getirilmiştir. ESAS NO : 2006/1271 KARAR NO : 2008/665-3- Bu kanun ve yönetmelik hükümlerinden de anlaşıldığı üzere, imar planları; ülkenin bölge ve kent verilerine göre konut, çalışma, ulaşım gibi kentsel işlevlerle, sosyal ve kültürel gereksinimleri var olan yada sağlanabilecek imkanlar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirme ve belde halkına iyi yaşama
T.C. ANKARA 12. İDARE MAHKEMESİ düzeyi sağlama amacıyla kentin gelişmesi de gözönüne alınarak hazırlanır, şartların zorunlu kıldığı biçimde ve zamanda kanunlarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilebilir. Bu nedenle, imar planlarının yargısal denetiminde, bütün bu hususlara uyulup uyulmadığının, taşınmazın yer, büyüklük, konum ve işlevi açısından imar planında ayrıldığı amaca, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. Dava dosyasının incelenmesinden; Çankaya Belediyesinin mülkiyetindeki 18774 ada 1 (yeni 2) sayılı 3.486 m2 yüzölçümlü parselin, 1/5000 ve l/i000 ölçekli planlarda "Akaryakıt ve Servis istasyonu" olarak planlanmış ve yapılaşma hakları Emsal=0,20; Hmax: 7,00 m. olarak belirlenmiş iken, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 14.03.2006 tarih ve 648 sayılı kararı ile, "Çankaya Beytepe Kooperatif 18, Doruk Kent Kooperatifi (Beysupark), Beysukent yöresi Angora Bulvarında cami yeri sıkıntısının had safhaya ulaştığı, insanların araçlarla kilometrelerce yol kat ederek ancak ibadet ihtiyaçlarını karşılayabildiği ", gerekçesiyle bu ihtiyacı gidermek üzere cami, park ve genel otopark olarak düzenlenmesine yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu plan değişikliği işleminin, planlama esaslarına, imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine uygun olup olmadığının belirlenebilmesi amacıyla Mahkememizin 28.6.2007 tarihli kararı doğrultusunda 4.4.2008 tarihinde yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve 14.05.2008 tarihinde Mahkememiz kaydına alınan bilirkişi raporunda özetle; 3194 sayılı İmar Kanunu ile Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca plan değişikliklerinin de plan yapım usullerine göre yapılması gerektiği, dini tesis alanları ile ilköğretim tesis alanlarının yürüme mesafesi içerisinde ve mahalle ölçeğinde hizmet vermesi gereken tesisler olduğu, planlama sahasında alt merkez konumundaki eski Çayyolu Köyünde iki ayrı cami bulunduğu, dolayısıyla günlük nüfusun yoğunlaştığı alt merkezde iki cami ve mahalle ölçeğinde yürüme mesafesi içinde hizmet verecek yeterli dini tesis alanı olduğu için 18774/1 parselin dini tesis alanına dönüştürülmesine gerek olmadığı, ayrıca yalnız bir kullanım amacına (öğeye) yönelik plan değişikliği yapılmasının da plan bütünlüğünü zedelediği, sosyal-teknik altyapı alanları kapsamında sağlık tesis alanlarının da olduğu ve bölgede eksik olduğu, dolayısıyla plan bütünlüğünü olumsuz etkileyecek şekilde bir kullanım türüne dönük parsel bazlı plan değişikliği yapılması yerine bölgenin tüm ihtiyaçları belirlenerek plan revizyonu ile genel bir planlama yaklaşımı içerisinde gerekli değişikliklerin yapılması gerektiği, bu nedenle parsel bazında yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin plan bütünlüğünü bozduğu, dolayısıyla Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 14.3.2006 tarih ve 648 sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin 3194 sayılı İmar Kanununa, ilgili yönetmeliklere, şehircilik ve planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Bilirkişilerce sunulup taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna davalı idarece yapılan itiraz, raporun dayandığı teknik ve bilimsel veriler gözönüne alındığında yerinde görülmemiş ve Mahkememiz heyetince bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek nitelikte bulunmuştur. Bu durumda; dava dosyasında mevcut bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin 14.3.2006 tarih ve 648 sayılı kararının, 3194 sayılı imar Kanunu'na ilgili yönetmeliklere, şehircilik ve planlama esasları ile kamu yararına uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. ESAS NO : 2006/1271 KARAR NO : 2008/665 Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 1.300,30 YTL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 450,00 YTL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, müdahiller tarafından yapılan yargılama giderinin üzerlerinde bırakılmasına, posta ücreti avansından artan miktarın istenilmesi halinde müdahillere iadesine, kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 11/06/2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
T.C. ANKARA 12. İDARE MAHKEMESİ Başkan GÜRSEL MEKİK 27481 Uye FATMA GÜLSEREN -4- AKSOY 27392 Uye BİLAL ACAR 102675 YARGILAMA GİDERLERİ Başvurma Harcı Karar Harcı Y.D. Harcı 12,20 YTL 12,20 YTL 19,90 YTL Bilirkişi Ücreti Posta Gideri TOPLAM 1.200,00 YTL 56,00 YTL 1.300,30 YTL