TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ PSİKİYATRİ KADIN-ERKEK SERVİSİ BÖLÜM UYUM EĞİTİMİ REHBERİ Eğitim Koordinatörlüğü
İÇİNDEKİLER 1. ÖNSÖZ 2. BÖLÜM YÖNETİCİ VE ÇALIŞANLARI 3. BÖLÜMÜN FAALİYETLERİ VE İŞLEYİŞİ 4. BÖLÜMÜN FİZİKİ YAPISI 5. ÇALIŞANLARIN MESLEKİ KATEGORİLERİNE GÖRE GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI 6. BÖLÜM İLE İLGİLİ YAZILI DÜZENLEMELER 7. HİZMET KALİTE STANDARTLARI 8. ÇALIŞACAĞI BÖLÜM İLE İLGİLİ EĞİTİM a) Yatış Verilen Hastaya Hemşirelik Yaklaşımı b) Ekt Yapılacak Hastaya Hemşirelik Bakımı c) Kısıtlama Yapılacak Hastaya Hemşirelik Bakımı d) Psikiyatri Hastaları İle Başetme Ve İletişim e) Psikiyatri Hastalarına Güvenli İlaç Uygulama f) Yeme Bozukluğu Hastalarına Hemşirelik Bakımı g) Serviste Uyulması Gereken Ziyaretçi Kuralları
ÖNSÖZ Sağlık hizmetlerinin kaliteli sunulması, kaliteli bilgi ve deneyimle gerçekleşmektedir. Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi kuruluşundan bu yana kaliteli hizmeti önemsemiş ve Sağlık Bakanlığının Hizmet Kalite Standartlarını uygulamaya çaba göstermiştir. Her alanda yenilenen eğitim çalışmalarıyla, personel verimi en üst düzeyde tutulmaya çalışılmaktadır. Sağlık kuruluşlarında Hasta ve Çalışan Güvenliğini olumsuz etkileyebilecek pek çok faktör bulunmaktadır. Sağlık kuruluşlarının süreçlerdeki basit hataları hastaya zarar verecek şekilde ortaya çıkmasını engelleyecek yeni tasarımlar yapmaları ve hataların hastaya ulaşmadan önce tespit edilmesini ve düzeltilmesini sağlayacak önlemleri almaları gerekmektedir. Bilinmelidir ki yapılan küçük hatalar zamanla alışkanlık haline gelmekte ve hizmet kalitesini düşürmektedir. Ayrıca çağımızda hasta bakım hizmetleri ile ilgili yeni bilgiler üretilmekte ve anlayışlar geliştirilmektedir. Bu ve benzeri sebepler sürekli eğitimi kaçınılmaz kılmaktadır. Hizmet kalitesini önemseyen ve gereğini yapma hassasiyetini sürekli olarak taşıyan hastanemiz tarafından düzenlenen bu rehber kaliteli hizmet verme adına çalışmaya yeni başlayacak olan hastane personelimizin uyumunu sağlamak için hazırlanmıştır. Sağlık hizmetinin odak noktası insandır ve sunulan hizmetlerde gerek hasta ve yakınlarının gerekse çalışanların memnuniyeti esastır. Bu ilke idaresiyle birlikte tüm çalışanlarımızın ilke edineceği temel koşuldur. Başarı dileklerimizle.
MİSYONUMUZ Sağlık hizmetinde insan odaklı, güvenilir, çevreye duyarlı, hasta güvenliğini ve hastaların sosyal değer yargılarını önemseyen, personelinin çalışma koşulları ile ilgili taleplerini göz önünde tutan, yenilikçi ve sürekli kendini geliştiren yönetim anlayışını kurum kültürü haline dönüştürmektir. VİZYONUMUZ Sunduğumuz Sağlık Hizmeti Standartlarının yükseltilmesi için, tecrübeli ve uzman eğitim kadromuzla, tıbbi ve teknolojik gelişmeleri takip ederek, elde ettiğimiz bilgi ve deneyimlerimizi, hastalarımızın ve çalışanlarımızın hizmetine sunarak, bilimsel çalışmalarla bölgemizin referans hastanesi olmaktır. POLİTİKAMIZ Sağlık Bakanlığı mevzuatları doğrultusunda Hizmet Kalite Standartlarının şartlarına uyarak etkinlik ve verimliliğin sürekli olmasını sağlamak Çalışan memnuniyetini göz önüne alarak hastaların ihtiyaç ve beklentilerini karşılamak Kaynaklarımızı en iyi şekilde kullanarak güler yüzlü, yetenekli, bilgili ve deneyimli ekiplerimizle güvenilir sağlık hizmeti vermek Sosyal dayanışma sağlanarak, temiz, güvenli, düzenli ve katılımcı bir çalışma ortamı sağlamak Birimler arasında koordinasyonu sağlamak, personelimizin gelişmesini sürekli kılmak ve motivasyonunu artırmak amacıyla eğitimler düzenlemek. Değişime açık olmak ve sürekli kendimizi geliştirmek.
BÖLÜM YÖNETİCİ VE ÇALIŞANLARI Sorumlu Hekim Prof. Dr. Atilla Erol Hekimler Uzm. Dr. Şahin Karaer Uzm. Dr.Tayfun Durat Uzm. Dr. Neslihan Akkişi Kumsar Uzm. Dr. Barış Işıloğlu Arş. Gör. Dr. Semra Karayılan Arş. Gör. Dr. Mustafa Özten Arş. Gör. Dr. Hilal Kapudan Arş. Gör. Dr. Ertaç Sertaç Örsel Sorumlu Hemşire Dilek Turan (Erkek Psikiyatri Servis Sor.) Nevin Yersal (Kadın Psikiyatri Servis Sor.) Hemşireler Erkek Psikiyatri Servis Hemşireleri Kadın Psikiyatri Servis Hemşireleri Ayla Yeni Celile Koyuncu Diyari Özlem Yılmaz Emine K.Irgın Gülsüm Akkaya Seda Hastaoğlu İnan Mümine Altınay Müzeyyen Özcan Nagihan Çelik Hülya Ağacanoğlu Kat Sekreteri Esra Gemici Temizlik Personelleri Erkek Psikiyatri Servis Personelleri Kadın Psikiyatri Servis Personelleri Adile Kılıç Ayhan Ata Ali Coşan Şakir Gişi Melek Çetinkaya Kezban Keskin Çetin Zabun
BÖLÜMÜN FAALİYETLERİ VE İŞLEYİŞİ 06:00-06:30 Kahvaltı Saati 08:00-08:15 Tedavi (İlaç) Uygulaması 08:15-09:00 Yatak ve Dolapların Düzenlenmesi ve Anta Takibi 09:00-09:30 Günaydın Toplantısı 09:30-10:00 Spor Saati 10:00-10:30 Çay ve Ara Öğün Saati 10:30-12:00 Hasta Viziti 12:00-13:30 Öğle Yemeği - İlaç Dağılımı - Çay Saati 14:00-15:00 Ziyaret Saati 15:00-16:30 Bireysel Görüşmeler 17:00-18:00 Yemek ve İlaç Dağılımı 18:00-19:30 Servis Genel Temizliği 18:00-20:00 Telefon Saati 21:00-21:30 İlaç Dağılımı 21:30-22:00 Dinlenme ve Uyku BÖLÜMÜN FİZİKİ YAPISI Servisimiz hastanemizin korucuk kampüsü bodrum katında erkek servisi ve zemin katında kadın servisi olarak yer almaktadır. 2 hasta tespit odası (gerekli durumlarda hastayı kısıtlama altına almak üzere) 1 doktor görüşme odası 1 asistan Dr. odası 1 hemşire odası, 1 sekreter odası 1 Ofis 1 Sigara odası 1 TV ve Oturma salonu 1 Ziyaret salonu ve Yemekhane 1 Faaliyet odası 1 Tel örgüyle çevrili bahçe 1 Tedavi odası 1 Uzman doktor odası Toplamda erkek servisinde 8 hasta odası,kadın servisinde ise 10 hasta odası mevcut olup 23+23 toplamda 46 yatak sayısı mevcuttur.
BÖLÜMÜN KALİTE STANDARTLARI PSİKİYATRİ HİZMETLERİ Psikiyatri klinik/servislerine yönelik fiziki düzenleme bulunmalıdır. Rehabilitasyon alanları bulunmalıdır. Sigara içen hastalar için sigara içme alanı bulunmalıdır. Ziyaret için ayrı bir alan bulunmalıdır. Hastaların açık havadan faydalanabilecekleri alan bulunmalıdır. Klinik/serviste kaçma veya intihar olasılığını engelleyecek düzenlemeler bulunmalı; - Tavan tek parça olmalı, - Tavana monte teçhizat emniyetli veya gizli olmalı, - Pencereler yarı açılır ya da açılmaz olmalı, Her dört yatağa en az bir tuvalet ve lavabo olmalıdır. Her sekiz yatağa en az bir banyo olmalıdır. Klinik/servise giriş-çıkışlar ve hastaların ortak kullanım alanları kamera ile izlenmelidir. Hasta odalarına yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır Hasta odaları en fazla iki kişilik düzenlenmeli, - Her hastanın tanımlanmış yatağı olmalıdır. Odada kişisel kullanım için duvara monte dolap ve etajer bulunmalıdır. Odanın boya rengi uyarıcı olmamalıdır. Odada bulunan malzemeler ahşap ve yuvarlak kenarlı olmalıdır. Havalandırma yeterli olmalıdır. Doğal aydınlanma yeterli olmalıdır. Klinik/servisin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; - Akut ve kronik hasta kabul kriterleri, - Tedavi ve aktivite planları ile ilgili işleyişi, - Hastanın klinik/servise her girişinde, kendisine ve/veya çevresine zarar verebileceği nesneler yönünden kontrolü, - Akut eksite hastalar ve tıbbi sorunlu hastalarla ilgili tedavi yaklaşımları, - Tedavi edici ortam koşulları, - Tanı ve tedavi için gerekli görülen konsültasyon hizmetlerinin nasıl verileceği, - Hasta ve hasta yakınlarına verilecek eğitimleri, - Hastaların telefonla görüşme şekli, zamanı ve süresini, - Taburculuk işlemleri ve taburculuk sonrası takip sürecini,
- Adli konular ile ilgili süreçleri kapsamalıdır. Kısıtlamaya yönelik düzenleme yapılmalıdır. Kısıtlama uygulamasına yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; - Fiziksel/mekanik ve kimyasal kısıtlama uygulamasını, - Kısıtlanan hastanın kısıtlama süresinin hekim istemine göre yapılmasını, - Uzun süreli kısıtlamalarda hekimin belirleyeceği aralıklarla hastanın mobilize edilmesini kapsamalıdır. Kısıtlama yapılan hastalara bilgilendirme yapılmalıdır. Acil durumlarda sözel istem ile kısıtlama kararı verildiğinde hasta hekim tarafından ilk 15 dakika içinde görülmelidir. Kısıtlama uygulaması, sağlık çalışanı refakatinde yapılmalıdır. Kısıtlama için kullanılan malzemeler hastanın hareket etmesini sağlayacak, hastanın dolaşımını bozmayacak nitelikte olmalıdır. Kısıtlama tek kişilik odalarda yapılmalıdır. Tecrit uygulamasına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Tecrit uygulama kararı hekim tarafından verilmelidir. Tecrit odasına alınan hastalar ile ilgili kurallar belirlenmelidir. Tecrit odası; - Yumuşak duvar ve zemine, - Hastanın kendisine zarar verebileceği risklere karşı önlemlere, - Tecritteki hastaları gözlemleyebilecek düzenlemeye sahip olmalıdır. Elektrokonvulsif Tedavi (EKT) ile ilgili düzenleme yapılmalıdır. EKT ile ilgili yazılı düzenleme hazırlanmalı, - EKT alacak hastanın hazırlığını, - Tedavi sonrası izlemi, - Özel dönem ve durumlarda EKT uygulamasında alınması gereken önlemleri kapsamalıdır. EKT sonrası komplikasyonlar açısından takip edilmelidir. EKT ünitesi psikiyatri kliniklerinden ayrı olmalı, - Ünite içinde hazırlık odası, uygulama odası, derlenme odası bulunmalı, - Havalandırma ve ışıklandırma sağlanmalıdır. Sosyal destek hizmeti verilmelidir. Sosyal destek hizmeti sunumunda; - Yatan her hasta değerlendirilmeli, - Hastaların taburculuk sonrası sosyal yaşama devamı yönünden planlama yapılmalıdır. Yakın gözlem gerektiren hastalara yönelik düzenleme yapılmalıdır. Yakın gözlem gerektiren hastalar belirlenmelidir. Hastalar bir plan dahilinde gözlemlenmelidir.
Gözlem sonuçları değerlendirilmelidir. Hastaların güvenliğine yönelik önlemler alınmalıdır. Hastayı psikolojik zararlardan ve uygunsuz karşılaşmalardan koruyucu düzenlemeler yapılmalıdır. Hastanın kendisine ve çevresine zarar vermesini engelleyecek düzenlemeler yapılmalıdır. Hemşire odaları tüm birimi görecek şekilde düzenlenmelidir. İlaçların bulunduğu odaya giriş kontrollü olmalıdır. İstem dışı yatışı yapılan hastalara yönelik düzenleme bulunmalıdır. Yakını olup istem dışı yatışı yapılan hastalarda; - Veli/vasisinin rızası alınmalıdır. Yakını olmayıp istem dışı yatışı yapılan hastalarda; - En az iki psikiyatrist imzası ile sağlık kurulu kararı ile hastanın yatışı yapılmalıdır. - 48 saat içinde bu rapora istinaden mahkeme kararı alınmalı, - Mahkeme kararının bir nüshası dosyada bulunmalıdır. - Taburculuk kararı mahkemeye bildirilmelidir. Hastanın öz bakımının planlanması ve/veya yapılması sağlanmalıdır. Hastaların kılık kıyafetlerinin temiz olması sağlanmalıdır. Hastaların saç bakımı ve traşları yapılmalıdır. Hastaların yeme, içme, banyo ve tuvalet ihtiyaçları karşılanmalıdır. Hastaların öğün dışı yeme içme ihtiyaçları için gerekli düzenlemeler olmalıdır. Hastalara yönelik rehabilitasyon faaliyetleri düzenlenmelidir. Hasta ve yakınları, rehabilitasyon faaliyetlerinin programı konusunda bilgilendirilmelidir. Günaydın ve/veya sorun toplantıları yapılmalıdır. Resim, elişi, bilgisayar kullanma gibi aktivite grupları oluşturulmalıdır. Otobüse binme, fatura ödeme vb. sosyal beceri eğitim grupları olmalıdır. Fiziksel egzersiz grupları olmalıdır. Hastaların kullandığı bahçede düzenlemeler yapılmalıdır. Bahçede; - Yürüyüş alanları, - Oturma alanları, - Spor alanları bulunmalıdır. Bahçe duvarları hasta kaçışını engelleyecek düzenlemeye sahip olmalıdır. Bahçe kontrolüne yönelik düzenleme yapılmalı, - Bahçe güvenliği sorumluları, - Gün içinde kontrol aralıkları belirlenmelidir. Hasta ve yakınları için eğitim programı düzenlenmelidir. Eğitim programı;
- Hasta ve yakınları için psikoeğitim, - Taburculuk sonrası eğitim konularını kapsamalıdır. Çalışan güvenliğini sağlamaya yönelik eğitim programı düzenlenmelidir. Çalışanlara; - Psikiyatri hastaları ile baş etme, - İletişim, - Kriz yönetimi eğitimi verilmelidir. - Psikologlar tarafından paylaşım grup toplantıları düzenlenmelidir. Olay bildirimine yönelik düzenleme yapılmalıdır. Tekrar yatış oranlarının takibine yönelik düzenleme yapılmalıdır. Tekrar yatış oranları kayıt altına alınmalıdır. Konu ile ilgili istatistiksel analiz yapılmalıdır. Sonuçlar değerlendirilmelidir. Gerekli görüldüğünde düzeltici önleyici faaliyet başlatılmalıdır. Klinikte hastaların uyması gereken kurallar belirlenmelidir. Klinik sorumluları tarafından kurallar belirlenmeli, Hastalar kurallar hakkında bilgilendirilmelidir. İlaç ve kit muhafaza edilen buzdolaplarının sıcaklık takipleri yapılmalıdır. Buzdolaplarının içinde bulunan malzemelere göre sıcaklık takibi yapılmalıdır. Hasta Başı Test Cihazlarının (HBTC) kullanımı düzenlenmelidir. HBTC nin kullanıldığı bölümlerde sorumlular belirlenmelidir. HBTC ninenvanteri tutulmalıdır. HBTC nin bakımı ve temizliği yapılmalıdır. HBTC için kalibrasyon ve kalite kontrol testleri çalışılmalı ve kayıt altına alınmalı, - Kalite kontrol sonuçlarında uygunsuzluk tespit edilmesi halinde düzeltici önleyici faaliyet başlatılmalıdır. HBTC yi kullanacak çalışanlara; - Çalışılacak testlerin preanalitik, analitik ve postanalitik evrelerinde dikkat edilmesi gereken hususlar, - Kalibrasyon ve kalite kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi, - Cihazın temizliği ve bakımı hakkında eğitim verilmelidir. HBTC de çalışılmış olan tüm test sonuçları, hasta dosyasına kayıt edilmelidir. Hasta kimliğinin doğrulanmasına yönelik düzenlemeler yapılmalıdır. Tanı ve tedavi için yapılacak tüm işlemlerde hasta kimliği doğrulanmalıdır. Psikiyatri klinik hastaları için kullanılacak kimlik tanımlayıcısı hastane tarafından belirlenmelidir. Sağlık çalışanları, kimlik tanımlayıcıların kullanımı ve hasta kimliğinin doğrulanması konusunda eğitilmelidir. Hastanın beraberinde getirdiği ilaçların yönetimine ilişkin düzenleme bulunmalıdır.
Hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar hemşire tarafından teslim alınmalıdır. Teslim alınan ilaçların miat kontrolü yapılmalı, Hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar hekimi tarafından kontrol edilmelidir. Hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar hemşire tarafından uygulanmalıdır. İlaçların güvenli uygulanmasına yönelik düzenleme yapılmalıdır. İlaçlar, kapalı kaplarda ve kişiye özel olarak hazırlanmalı, - Kaplarda hastaların kimlik tanımlayıcı bilgileri bulunmalıdır. Tedavi planı hekim tarafından yazılmalı, kaşelenmeli ve imzalanmalı, - Tedavi planı; ilacın tam adını, uygulama zamanını ve dozunu, uygulama şeklini ve veriliş süresini içermelidir. Hemşire hekimin tedavi planını hemşire gözlem formuna kaydetmelidir. Tedavi sürecindeki ilaçlar hastaya hemşire tarafından uygulanmalı, - Stajyerlerin ilaç uygulamaları da hemşire gözetiminde olmalıdır. İlaçların karışmasını engellemeye yönelik düzenleme yapılmalıdır. İlaç isimleri kısaltılarak yazılmamalıdır. Yazılışı, okunuşu, ambalajı birbirine benzeyen ilaçların listeleri hazırlanmalı, - Listeler kullanım alanında bulunmalıdır. Yazılışı, okunuşu, ambalajı birbirine benzeyen ilaçların dolaplardaki yerleşimi ayrı raflarda yapılmalıdır. Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlara yönelik düzenleme yapılmalıdır. Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlar kilitli alanlarda bulundurulmalıdır. Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçların devir teslimi yapılmalıdır. Devir teslim kayıtlarında; - İlacın hangi hastaya kaç adet kullanıldığı, - İlacın kullanıldığı tarih, - İlacı kimin uyguladığı, - Kime kaç adet ilaç teslim edildiği, Teslim alan ve teslim edenlerin imzaları kayıt edilmelidir Advers Etki Bildirimi ile ilgili düzenleme yapılmalıdır. Ciddi ve beklenmeyen advers etkiler farmakovijilans sorumlusuna bildirilmelidir. Sözel istem uygulamasına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Sözel istem uygulama sürecinde; - İstem, istemi alan kişi tarafından yazılmalı, - Yazılan kişi tarafından yazılı istem geri okunmalı, - Gerektiğinde verilen ilacın adı kodlama yöntemi ile tekrar edilmeli, - İstemi veren kişi tarafından istemin doğruluğu sözel olarak onaylanmalıdır. Sözel istem hekim tarafından en geç 24 saat içerisinde tedavi planına yazılmalıdır. Sözel istem uygulaması hakkında hemşire ve hekimlere eğitim verilmelidir. Hastanın güvenli transferi sağlanmalıdır.
Yatan hastaların düşmelerinin önlenmesine yönelik düzenleme yapılmalıdır. Yatan hasta, bölüme kabulünde düşme riski yönünden değerlendirilmeli, - Değerlendirme, hastane tarafından belirlenen bir ölçekle yapılmalı, - Hastanın klinik durumuna göre düşme riski değerlendirmesi tekrarlanmalıdır. Düşme riski olan hastalar için, hastanın risk düzeyine yönelik önlemler alınmalıdır. - Düşme riski olan hastalar dört yapraklı yonca figürü ile tanımlanmalı ve bu tanımlayıcı hastanın odasının giriş kapısında bulunmalıdır Yatan hastalarda düşme olayı gerçekleştiğinde kalite yönetim birimine bildirim yapılmalı, - Olay ile ilgili gerekli düzeltici önleyici çalışmalar başlatılmalıdır. Yatan hastalarda hareket kısıtlamasına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Hareket kısıtlama kararı hekim tarafından verilmeli, - Hareket kısıtlama kararı tedavi planında yer almalı, - Tedavi planında; - Uygulamanın başladığı tarih ve saat, - Uygulamanın hangi aralıklarla kontrol edileceği, - Uygulamanın sonlandırıldığı tarih ve saat belirtilmelidir. Kısıtlılığın devamı ile ilgili karar en geç 24 saatte bir gözden geçirilmelidir. Çalışanlar tarafından kişisel koruyucu ekipman kullanılmalıdır. Bölüm bazında kullanılması gereken kişisel koruyucu ekipman belirlenmelidir. Kişisel koruyucu ekipman çalışma alanlarında ulaşılabilir olmalıdır. Kişisel koruyucu ekipman kullanımı konusunda çalışanlara eğitim verilmelidir. Acil müdahale seti bulunmalıdır. Sağlık hizmeti sunum alanlarında acil müdahale seti bulunmalıdır. Bölümler acil müdahale setinde bulunması gereken ilaç, malzeme ve cihazları belirlemelidir. İlaç ve malzemelerin minimum ve maksimum stok seviyeleri belirlenmelidir. Minimum ve maksimum stok seviyeleri takip edilmelidir. İlaç ve malzemelerin miat takibi yapılmalıdır. Tıbbi cihazların yönetimine yönelik düzenleme yapılmalıdır. Tıbbi cihazların bölüm bazında envanteri bulunmalıdır. Tıbbi cihazların bakım, onarım, ölçme, ayar ve kalibrasyonlarına yönelik plan bulunmalı, - Plan dahilinde cihazların ölçme, ayar ve kalibrasyonları yapılmalıdır. Kalibrasyonu yapılan cihazların kalibrasyon etiketi bulunmalıdır. Etikette; - Kalibrasyonu yapan firmanın adı, - Kalibrasyon tarihi, - Geçerlilik süresi, - Sertifika numarası bulunmalıdır. Hastanenin temizliğine yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Bölüm bazında temizlik planı bulunmalıdır. Risk düzeylerine göre temizlik kuralları belirlenmelidir. Temizlik malzemeleri ve malzemelerin kullanımı ile ilgili kurallar belirlenmelidir. Tüm kapalı ve açık alanların temizlikleri kontrol edilmelidir. - Kontrol aralıkları, - Kontrol sorumluları belirlenmelidir. Kişisel temizlik alanlarına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Kişisel temizlik alanlarının kapıları dışarı doğru açılmalıdır. Kişisel temizlik alanlarının temizliği sağlanmalıdır. Kişisel temizlik alanlarında temizlik malzemeleri bulundurulmalı, - Sıvı sabun, kâğıt havlu, tuvalet kâğıdı ve poşetli çöp kutusu bulundurulmalıdır. Sıvı sabun kaplarının üstüne ekleme yapılmamalı, - Boşalan sabunluk yıkanıp iyice kurutulduktan sonra tekrar doldurulmalıdır. Hasta mahremiyetini sağlamaya yönelik düzenlemeler bulunmalıdır. Hasta yatakları kullanıma hazır olmalıdır. Çarşaf, nevresim ve yastık kılıfları temiz ve ütülü olmalıdır. Çarşaf, nevresim ve yastık kılıfı her gün ve gerektiğinde değiştirilmelidir. Hastanın bölüme kabulünde genel durumu değerlendirilmelidir. Hasta gereksinimleri doğrultusunda hemşire bakım planı düzenlenmelidir. Hemşire bakım planı hekim tedavi planı ile koordineli olmalıdır. Hemşire bakım planına; - Hastanın bakım gereksinimleri, - Bakım gereksinimlerine yönelik hedefler, - Bakım gereksinimlerine yönelik uygulamalar, - Uygulama sonuçlarının değerlendirilmesi kayıt edilmelidir. Hemşire nöbet teslimlerine yönelik düzenleme yapılmalıdır. Nöbet teslimleri, - Nöbeti devreden ve devralan hemşireler arasında yapılmalı, - Önce deskte, sonra hasta başında yapılmalı, - Hasta bakım sürecindeki bilgileri kapsamalıdır. Hasta/hasta yakınları hastanın genel durumu ve tedavi süreci hakkında hekim tarafından bilgilendirilmelidir. Atıkların kaynağında ayrıştırılmasına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Her bölüm için atıklar belirlenmelidir. Uygun atık kutuları kullanılmalıdır.
YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI İŞLETME YÖNETMELİĞİ Servis Şef ve Uzmanlarının Görev ve Yetkileri : Madde 114 Servis şef ve uzmanları: a) Servislere kabul edilen hastaları uzmanlıkları çerçevesinde muayene ve tedavi eder. Kendi servisinin polikliniğini yaparlar. Ayrıca çeşitli uzmanlık dalları bulunmayan küçük yataklı tedavi kurumlarında Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun hükümleri çerçevesinde diğer uzmanlık şubelerine ait hastaları da muayene ve tedavi etmekle yükümlüdür. Ancak ilk tedaviden sonra mutlaka ilgili dal uzmanının görmesi gereken vakaları, gereği yapılmak üzere baştabibe bildirir. Şef ve uzmanlar, hasta müşahade ve tabelalarının düzenli ve usulüne uygun olarak yazılmasından sorumludurlar. b) Her ne zaman olursa olsun şubelerinde çıkan önemli ve acil vakalar nedeniyle kurumca kendilerine yapılan davete gelmek ve gereken muayene ve tedaviyi yapmakla yükümlüdürler. Herhangi bir hasta hakkında konsültasyon için diğer şubelerden gelen davetleri kabul ve görüşlerini bildirmek zorundadırlar. Aynı şubeden birçok uzman bulunan kurumlarda bu çeşit hizmetler baştabibin düzenleyeceği sıraya göre nöbetleşe yapılır. c) Poliklinik ve servislerinde ihbarı mecbur bir bulaşıcı hastalık görüldüğünde, ihbar vesikasıyle durumu baştabibe bildirirler. d) Orijinal çalışmalara esas teşkil edebilecek nadir vakalara rastladıkça, hastane bilimsel konseyine sunulmak üzere bütün belgeleri ile beraber baştabibe verirler. Servis şef ve uzmanları, servis istatistiklerinin düzenlenmesi ve zamanında idareye verilmesi ile servis protokol defterinin usulüne uygun olarak tutulmasından sorumludurlar. e) Kurum içinde yapılacak ameliyatlarda; 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun aşağıda belirtilen 70. maddesine uymaları zorunludur. (Tabipler, diştabipleri ve dişçiler yapacakları her nev i ameliye için hastanın, hasta küçük veya tahtı hacirde ise veli veya vasisinin evvelemirde muvafakıtını alırlar. Büyük ameliyei cerrahiyeler için bu muvafakatın tahriri olması lazımdır. Veli veya vasisi olmadığı veya bulunmadığı veya üzerinde ameliyat yapılacak şahıs ifadeye muktedir olmadığı takdirde muvafakat şart değildir.) Ameliyatı yapan uzman, ameliyatın sonunda yaptığı ameliyatı ameliyat kayıt defterine kaydeder (Ek 52 Form 11) f) Poliklinik ve servislerde geçen önemli fenni ve idari vakaları baştabibe bildirirler.
g) Servislerine lüzumlu alet, ilaç ve sıhhi malzeme için örneğine uygun birer istek belgesi (Ek 37 Form 88) düzenleyerek baştabibe havale ettirdikten sonra bunların cinsine göre imza mukabilinde eczane veya depodan alınmasını sağlar. h) Servislerine ait bütün demirbaş eşyanın bakımı, muhafazası ile tüketim maddelerinin yerinde ve ekonomik kullanımından sorumludur. i) Kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile aile planlaması kursu görmüş diğer tabipler aile planlaması uygulamaları yapmak ve kendi birimleri içinde bu çalışmaları düzenlemekle yükümlüdürler. Servis Sorumlu Hemşirelerinin Görev ve Yetkileri : Madde 131: Hemşire adedi müsait olan kurum ve servislerde, servisler, ameliyathane ve hemşirelik hizmeti bulunan diğer ünitelerdeki hizmetlerin sürekliliğini sağlamak için Baştabiblikçe servis veya bölüm sorumlu hemşirelikleri kurulabilir. Bu servis sorumlu hemşireleri nöbete girmezler. Hafta tatillerini cumartesi, pazar günleri yaparlar. a) Başhemşirenin o servisteki yardımcısı olup, servisinde bulunan bütün hemşire, ebe, hemşire yardımcısı, hasta bakımında çalışan yardımcı hizmetler sınıfı personelinin iş bölümünü yapar, bunların çalışmalarını izler. b) Servis hemşirelerinin hizmette birinci derecede amiri olup servis şef ve uzmanlarının ve baş hemşirenin direktifleri ile hasta tedavi bakımının en iyi şekilde yapılmasıyla ve servisindeki düzen ve disiplini sağlamakla yükümlüdürler. c) Servis demirbaş ve tüketim maddelerini teslim alır. Bunların muhafazasından ve yerinde kullanılmasından sorumludurlar. d) Servisin temizliğini, yatan ve çıkan hastaların işlemlerini, hemşire ve diğer hizmetlilerin görev taksimi ve düzenlenmesini bizzat yapar ve bunların çalışmalarını denetler, yemek dağıtımının, acil ilaç dolabının işlerliğini düzenler. e) Ameliyathane sorumlu hemşiresi, ameliyathane hemşirelerinin birinci derecede amiri olup buradaki hemşirelik hizmetlerinin düzenli yürütülmesinden ameliyathane sorumlusuna ve başhemşireye karşı sorumludur. f) Servis eczacısı bulunmadığı hallerde ona ait görevleri yapar veya yaptırır.
g) Servis istatistiklerinin idareye zamanında verilmesini sağlar. Hastane Hizmetlilerinin Görevleri : Madde 135: Hastane hizmetlileri, hastanenin temizliği, hastaların laboratuvar vesair yerlere götürülüp getirilmesiyle ilgili her türlü hizmetleri yapan yardımcı hizmetler sınıfı personelidir. Servis sorumlu hemşiresi ve hemşirelerinin direktif ve sorumluluğu altında, servislerin genel temizliklerini yapar ve hasta yemeklerini mutfaktan getirirler, Hemşirelerin dağıttığı yemek servisini yaparlar, hastaları bir yerden bir yere (Laboratuvar, servislere) götürüp getirirler. Laboratuvara gidecek muayene materyelini götürürler ve kendilerine verilen saatte neticelerini alırlar. Bizzat hasta bakımı ve hemşirelik hizmetleriyle ilgili olmamak üzere tabib, çalıştığı servis veya laboratuvarların hemşire, ebe ve tıbbi teknisyeni tarafından verilen emir ve görevleri yerine getirirler. Hastaların istek ve ihtiyaçlarını, servisteki önemli olayları,ağırlaşan hastaların ıstırablarını nöbetçi hemşireye derhal bildirirler, kendilerine teslim edilen hasta ve kurum eşyasından sorumludurlar. Hastane hizmetlilerinin kendilerine verilen görevlere uyumunu ve bu konularda eğitimini ilgili tabib, hemşire ve tıbbi teknisyenler sağlar. BÖLÜM İLE İLGİLİ YAZILI DÜZENLEMELER Bölüm ile ilgili kullanılan onamlar, formlar bölüm hizmet kalite standartları dosyası,servis işleyiş prosedürü,kısıtlama uygulaması prosedürü,elektrokonvülsif tedavi prosedürü mevcuttur. HİZMET KALİTE STANDARTLARI Sağlıkta Dönüşüm Programının ana hedeflerinden biri de sağlık hizmetlerinde sürekli kalite gelişimini sağlamaktır. 2003 yılında ülkemize özgü bir uygulama olarak performansa dayalı ek ödeme sistemi geliştirilmiş, ikinci bir aşama olarak da bu sisteme 2005 yılında sağlık hizmet sunumunda kaliteyi esas alan Kurumsal Performans ve Kaliteyi Geliştirme çalışması ile kalite boyutu eklenmiştir. Böylece sağlık hizmetine erişim, hizmet alt yapısı, süreçlerin değerlendirilmesi, hasta memnuniyetinin ölçülmesi ve belirlenen hedeflere ulaşma derecesinin ölçümüne dayalı kapsamlı bir hastane değerlendirme sistemi hayata geçirilmiştir.
2005 yılında kamu hastanelerinde hayata geçirilen Kurumsal Performans ve Kaliteyi Geliştirme çalışmasının en önemli parametresini kalite kriterleri oluşturmaktadır. 100 sorudan oluşan kalite kriterleri, 2007 yılı başında yapılan revizyonla 150 sorudan oluşan bir set halini almıştır. 2008 yılında yapılan revizyonda ise 150 sorudan oluşan kalite kriterleri tamamen revize edilerek hem yapısal, hem dizayn hem de metodolojik açıdan yeniden düzenlenmiştir. Kalite kriterleri Hizmet Kalite Standartları adını alarak toplam 354 standart ve yaklaşık 900 alt bileşenden oluşan bir set halini almıştır. 2009 yılı içinde özel hastane ve üniversite hastanelerine yönelik olarak toplam 388 standart ve yaklaşık 1450 alt bileşenden oluşan Özel Hastane Hizmet Kalite Standartları hazırlanarak yayınlanmıştır. Hizmet Kalite Standartları pek çok uzman tarafından ulusal ve uluslararası kaynaklar doğrultusunda farklı kurumsal yapılanmalar, problemli alanlar, ülke koşulları dikkatle alınarak hazırlanmıştır. Değerlendiricilerin, hastane kalite temsilcilerinin, farklı çevrelerden çeşitli uzmanların geri bildirimleri, görüş ve önerileri değerlendirilmekte ve nihayetinde Başkanlık ekibinin bugüne kadar edindiği tecrübe de kullanılarak son derece titiz bir çalışma ile hastanelerimiz için tüm süreçlere ışık tutan bir değerlendirme aracına ulaşılmaktadır. Hizmet Kalite Standartları ve birlikte yayımlanan rehberler, sağlık hizmeti sunanlara uygulamalarında yol göstermek misyonuna sahip olduğu gibi bu uygulamaların yerinde değerlendirilmesi aşamasında da bir çizelge fonksiyonu görmektedir. Bakanlığa biçilen bu rol ve görevler ışığında geliştirilen bu standart ve rehberlerle birlikte hem uygulayıcıların hem de uygulamaları değerlendirecek olan Bakanlık ekiplerinin eğitilmesi sistemin bütüncül anlamda olumlu ve etkin bir yapıya bürünmesini sağlamaktadır. BÖLÜM İLE İLGİLİ HİZMET KALİTE STANDARTLARI Psikiyatri klinik/servislerine yönelik fiziki düzenleme bulunmalıdır. Rehabilitasyon alanları bulunmalıdır. Sigara içen hastalar için sigara içme alanı bulunmalıdır. Ziyaret için ayrı bir alan bulunmalıdır. Hastaların açık havadan faydalanabilecekleri alan bulunmalıdır. Klinik / serviste kaçma veya intihar olasılığını engelleyecek düzenlemeler bulunmalı Tavan tek parça olmalı, Tavana monte teçhizat emniyetli veya gizli olmalı, Pencereler yarı açılır ya da açılmaz olmalı, Her 4 yatağa en az bir tuvalet ve lavabo olmalıdır.
Her 8 yatağa en az bir banyo olmalıdır. Klinik/servise giriş-çıkışlar ve hastaların ortak kullanım alanları kamera ile izlenmelidir. Hasta odalarına yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır Hasta odaları en fazla iki kişilik düzenlenmeli, Her hastanın tanımlanmış yatağı olmalıdır. Odada kişisel kullanım için duvara monte dolap ve etajer bulunmalıdır. Odanın boya rengi uyarıcı olmamalıdır. Odada bulunan malzemeler ahşap ve yuvarlak kenarlı olmalıdır. Havalandırma yeterli olmalıdır. Doğal aydınlanma yeterli olmalıdır. Klinik/servisin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; - Akut ve kronik hasta kabul kriterleri, - Tedavi ve aktivite planları ile ilgili işleyişi, - Hastanın klinik/servise her girişinde, kendisine ve/veya çevresine zarar verebilec eği nesneler yönünden kontrolü, - Akut eksite hastalar ve tıbbi sorunlu hastalarla ilgili tedavi yaklaşımları, Tedavi edici ortam koşulları, - Tanı ve tedavi için gerekli görülen konsültasyon hizmetlerinin nasıl verileceği, - Hastaların telefonla görüşme şekli, zamanı ve süresini, - Hasta ve hasta yakınlarına verilecek eğitimleri, - Taburculuk işlemleri ve taburculuk sonrası takip sürecini, - Adli konular ile ilgili süreçleri kapsamalıdır. Kısıtlamaya yönelik düzenleme yapılmalıdır. Kısıtlama uygulamasına yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; - Fiziksel/mekanik ve kimyasal kısıtlama uygulamasını, - Kısıtlanan hastanın kısıtlama süresinin hekim istemine göre yapılmasını, - Uzun süreli kısıtlamalarda hekimin belirleyeceği aralıklarla hastanın mobilize edilmesini kapsamalıdır. - Kısıtlama yapılan hastalara bilgilendirme yapılmalıdır. - Acil durumlarda sözel istem ile kısıtlama kararı verildiğinde hasta hekim tarafından ilk 15 dakika içinde görülmelidir. - Kısıtlama uygulaması, sağlık çalışanı refakatinde yapılmalıdır.
- Kısıtlama için kullanılan malzemeler hastanın hareket etmesini sağlayacak, hastanın dolaşımını bozmayacak nitelikte olmalıdır. - Kısıtlama tek kişilik odalarda yapılmalıdır. - Tecrit uygulamasına yönelik düzenleme yapılmalıdır. - Tecrit uygulama kararı hekim tarafından verilmelidir. Tecrit odasına alınan hastalar ile ilgili kurallar belirlenmelidir. - Tecrit odası; - Yumuşak duvar ve zemine, - Hastanın kendisine zarar verebileceği risklere karşı önlemlere, - Tecritteki hastaları gözlemleyebilecek düzenlemeye sahip olmalıdır. - Elektrokonvulsif Tedavi (EKT) ile ilgili düzenleme yapılmalıdır. - EKT ile ilgili yazılı düzenleme hazırlanmalı, - EKT alacak hastanın hazırlığını, - Tedavi sonrası izlemi, - Özel dönem ve durumlarda EKT uygulamasında alınması gereken önlemleri kapsamalıdır. EKT sonrası komplikasyonlar açısından takip edilmelidir. EKT ünitesi psikiyatri kliniklerinden ayrı olmalı, - Ünite içinde hazırlık odası, uygulama odası, derlenme odası bulunmalı, - Havalandırma ve ışıklandırma sağlanmalıdır. - Sosyal destek hizmeti verilmelidir. - Sosyal destek hizmeti sunumunda; - Yatan her hasta değerlendirilmeli, - Hastaların taburculuk sonrası sosyal yaşama devamı yönünden planlama yapılmalıdır. Yakın gözlem gerektiren hastalara yönelik düzenleme yapılmalıdır. Yakın gözlem gerektiren hastalar belirlenmelidir. Hastalar bir plan dahilinde gözlemlenmelidir. Gözlem sonuçları değerlendirilmelidir. Hastaların güvenliğine yönelik önlemler alınmalıdır. Hastayı psikolojik zararlardan ve uygunsuz karşılaşmalardan koruyucu düzenlemeler yapılmalıdır. Hastanın kendisine ve çevresine zarar vermesini engelleyecek düzenlemeler yapılmalıdır. Hemşire odaları tüm birimi görecek şekilde düzenlenmelidir. İlaçların bulunduğu odaya giriş kontrollü olmalıdır.
İstem dışı yatışı yapılan hastalara yönelik düzenleme bulunmalıdır. Yakını olup istem dışı yatışı yapılan hastalarda; Veli/vasisinin rızası alınmalıdır. Yakını olmayıp istem dışı yatışı yapılan hastalarda; En az iki psikiyatrist imzası ile sağlık kurulu kararı ile hastanın yatışı yapılmalıdır. 48 saat içinde bu rapora istinaden mahkeme kararı alınmalı, Mahkeme kararının bir nüshası dosyada bulunmalıdır. Taburculuk kararı mahkemeye bildirilmelidir. Hastanın öz bakımının planlanması ve/veya yapılması sağlanmalıdır. Hastaların kılık kıyafetlerinin temiz olması sağlanmalıdır. Hastaların saç bakımı ve traşları yapılmalıdır. Hastaların yeme, içme, banyo ve tuvalet ihtiyaçları karşılanmalıdır. Hastaların öğün dışı yeme içme ihtiyaçları için gerekli düzenlemeler olmalıdır. Hastalara yönelik rehabilitasyon faaliyetleri düzenlenmelidir. Hasta ve yakınları, rehabilitasyon faaliyetlerinin programı konusunda bilgilendirilmelidir. Günaydın ve/veya sorun toplantıları yapılmalıdır. Resim, elişi, bilgisayar kullanma gibi aktivite grupları oluşturulmalıdır. Otobüse binme, fatura ödeme vb. sosyal beceri eğitim grupları olmalıdır. Fiziksel egzersiz grupları olmalıdır. Hastaların kullandığı bahçede düzenlemeler yapılmalıdır. Bahçede; - Yürüyüş alanları, - Oturma alanları, - Spor alanları bulunmalıdır. - Bahçe duvarları hasta kaçışını engelleyecek düzenlemeye sahip olmalıdır. - Bahçe kontrolüne yönelik düzenleme yapılmalı, - Bahçe güvenliği sorumluları, - Gün içinde kontrol aralıkları belirlenmelidir. - Hasta ve yakınları için eğitim programı düzenlenmelidir. Eğitim programı; - Hasta ve yakınları için psikoeğitim,
- Taburculuk sonrası eğitim konularını kapsamalıdır. Çalışan güvenliğini sağlamaya yönelik eğitim programı düzenlenmelidir. Çalışanlara; - Psikiyatri hastaları ile baş etme, - İletişim, - Kriz yönetimi eğitimi verilmelidir. - Psikologlar tarafından paylaşım grup toplantıları düzenlenmelidir. -- Olay bildirimine yönelik düzenleme yapılmalıdır. - Tekrar yatış oranlarının takibine yönelik düzenleme yapılmalıdır. - Tekrar yatış oranları kayıt altına alınmalıdır. - Konu ile ilgili istatistiksel analiz yapılmalıdır. - Sonuçlar değerlendirilmelidir. - Gerekli görüldüğünde düzeltici önleyici faaliyet başlatılmalıdır. - Klinikte hastaların uyması gereken kurallar belirlenmelidir. - Klinik sorumluları tarafından kurallar belirlenmeli, - Hastalar kurallar hakkında bilgilendirilmelidir. - İlaç ve kit muhafaza edilen buzdolaplarının sıcaklık takipleri yapılmalıdır. - Buzdolaplarının içinde bulunan malzemelere göre sıcaklık takibi yapılmalıdır. - Hasta Başı Test Cihazlarının (HBTC) kullanımı düzenlenmelidir. - HBTC nin kullanıldığı bölümlerde sorumlular belirlenmelidir. - HBTC nin envanteri tutulmalıdır. - HBTC nin bakımı ve temizliği yapılmalıdır. - HBTC için kalibrasyon ve kalite kontrol testleri çalışılmalı ve kayıt altına alınmalı, o Kalite kontrol sonuçlarında uygunsuzluk tespit edilmesi halinde düzeltici önleyici faaliyet başlatılmalıdır. - HBTC yi kullanacak çalışanlara; o Çalışılacak testlerin preanalitik, analitik ve postanalitik evrelerinde dikkat edilmesi gereken hususlar, o Kalibrasyon ve kalite kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi, o Cihazın temizliği ve bakımı hakkında eğitim verilmelidir. - HBTC de çalışılmış olan tüm test sonuçları, hasta dosyasına kayıt
edilmelidir. - Hasta kimliğinin doğrulanmasına yönelik düzenlemeler yapılmalıdır. - Tanı ve tedavi için yapılacak tüm işlemlerde hasta kimliği doğrulanmalıdır. - Psikiyatri klinik hastaları için kullanılacak kimlik tanımlayıcısı hastane tarafından belirlenmelidir. - Sağlık çalışanları, kimlik tanımlayıcıların kullanımı ve hasta kimliğinin doğrulanması konusunda eğitilmelidir. 168 Psikiyatri Hizmetleri - Hastanın beraberinde getirdiği ilaçların yönetimine ilişkin düzenleme bulunmalıdır. - Hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar hemşire tarafından teslim alınmalıdır. - Teslim alınan ilaçların miat kontrolü yapılmalı, - Hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar hekimi tarafından kontrol edilmelidir. - Hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar hemşire tarafından uygulanmalıdır. - İlaçların güvenli uygulanmasına yönelik düzenleme yapılmalıdır. - İlaçlar, kapalı kaplarda ve kişiye özel olarak hazırlanmalı, o Kaplarda hastaların kimlik tanımlayıcı bilgileri bulunmalıdır. - Tedavi planı hekim tarafından yazılmalı, kaşelenmeli ve imzalanmalı, o Tedavi planı; ilacın tam adını, uygulama zamanını ve dozunu, uygulama şeklini ve veriliş süresini içermelidir. - Hemşire hekimin tedavi planını hemşire gözlem formuna kaydetmelidir. - Tedavi sürecindeki ilaçlar hastaya hemşire tarafından uygulanmalı, o Stajyerlerin ilaç uygulamaları da hemşire gözetiminde olmalıdır. - İlaçların karışmasını engellemeye yönelik düzenleme yapılmalıdır. -İlaç isimleri kısaltılarak yazılmamalıdır. -Yazılışı, okunuşu, ambalajı birbirine benzeyen ilaçların listeleri hazırlanmalı, o Listeler kullanım alanında bulunmalıdır. -Yazılışı, okunuşu, ambalajı birbirine benzeyen ilaçların dolaplardaki yerleşimi ayrı rafarda yapılmalıdır.
Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlara yönelik düzenleme yapılmalıdır. Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlar kilitli alanlarda bulundurulmalıdır. -Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçların devir teslimi yapılmalıdır. - Devir teslim kayıtlarında; - İlacın hangi hastaya kaç adet kullanıldığı, - İlacın kullanıldığı tarih, - İlacı kimin uyguladığı, - Kime kaç adet ilaç teslim edildiği, - Teslim alan ve teslim edenlerin imzaları kayıt edilmelidir. Advers Etki Bildirimi ile ilgili düzenleme yapılmalıdır. Ciddi ve beklenmeyen advers etkiler farmakovijilans sorumlusuna bildirilmelidir. Sözel istem uygulamasına yönelik düzenleme yapılmalıdır. - Sözel istem uygulama sürecinde; - İstem, istemi alan kişi tarafından yazılmalı, - Yazılan kişi tarafından yazılı istem geri okunmalı, - Gerektiğinde verilen ilacın adı kodlama yöntemi ile tekrar edilmeli, - İstemi veren kişi tarafından istemin doğruluğu sözel olarak onaylanmalıdır. - Sözel istem hekim tarafından en geç 24 saat içerisinde tedavi planına yazılmalıdır. - Sözel istem uygulaması hakkında hemşire ve hekimlere eğitim verilmelidir. Hastanın güvenli transferi sağlanmalıdır. Yatan hastaların düşmelerinin önlenmesine yönelik düzenleme yapılmalıdır. Yatan hasta, bölüme kabulünde düşme riski yönünden değerlendirilmeli, - Değerlendirme, hastane tarafından belirlenen bir ölçekle yapılmalı - Hastanın klinik durumuna göre düşme riski değerlendirmesi tekrarlanmalıdır. Düşme riski olan hastalar için, hastanın risk düzeyine yönelik önlemler alınmalıdır. - Düşme riski olan hastalar dört yapraklı yonca fi gürü ile tanımlanmalı ve bu tanımlayıcı hastanın odasının giriş kapısında bulunmalıdır. - Yatan hastalarda düşme olayı gerçekleştiğinde kalite yönetim birimine bildirim yapılmalı, - Olay ile ilgili gerekli düzeltici önleyici çalışmalar başlatılmalıdır. Yatan hastalarda hareket kısıtlamasına yönelik düzenleme yapılmalıdır - Hareket kısıtlama kararı hekim tarafından verilmeli,
- Hareket kısıtlama kararı tedavi planında yer almalı, - Tedavi planında; - Uygulamanın başladığı tarih ve saat, - Uygulamanın hangi aralıklarla kontrol edileceği, - Uygulamanın sonlandırıldığı tarih ve saat belirtilmelidir. Kısıtlılığın devamı ile ilgili karar en geç 24 saatte bir gözden geçirilmelidir. Çalışanlar tarafından kişisel koruyucu ekipman kullanılmalıdır. Bölüm bazında kullanılması gereken kişisel koruyucu ekipman belirlenmelidir. Kişisel koruyucu ekipman çalışma alanlarında ulaşılabilir olmalıdır. Kişisel koruyucu ekipman kullanımı konusunda çalışanlara eğitim verilmelidir. Acil müdahale seti bulunmalıdır. Sağlık hizmeti sunum alanlarında acil müdahale seti bulunmalıdır. Bölümler acil müdahale setinde bulunması gereken ilaç, malzeme ve cihazları belirlemelidir. İlaç ve malzemelerin minimum ve maksimum stok seviyeleri belirlenmelidir. Minimum ve maksimum stok seviyeleri takip edilmelidir. İlaç ve malzemelerin miat takibi yapılmalıdır. Tıbbi cihazların yönetimine yönelik düzenleme yapılmalıdır. Tıbbi cihazların bölüm bazında envanteri bulunmalıdır. Tıbbi cihazların bakım, onarım, ölçme, ayar ve kalibrasyonlarına yönelik plan bulunmalı, - Plan dahilinde cihazların ölçme, ayar ve kalibrasyonları yapılmalıdır. Kalibrasyonu yapılan cihazların kalibrasyon etiketi bulunmalıdır. Etikette; - Kalibrasyonu yapan firmanın adı, - Kalibrasyon tarihi, - Geçerlilik süresi, - Sertifika numarası bulunmalıdır. Hastanenin temizliğine yönelik düzenleme yapılmalıdır. Bölüm bazında temizlik planı bulunmalıdır. Risk düzeylerine göre temizlik kuralları belirlenmelidir. Temizlik malzemeleri ve malzemelerin kullanımı ile ilgili kurallar belirlenmelidir. Tüm kapalı ve açık alanların temizlikleri kontrol edilmelidir. - Kontrol aralıkları,
- Kontrol sorumluları belirlenmelidir. Kişisel temizlik alanlarına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Kişisel temizlik alanlarının kapıları dışarı doğru açılmalıdır. Kişisel temizlik alanlarının temizliği sağlanmalıdır. Kişisel temizlik alanlarında temizlik malzemeleri bulundurulmalı, - Sıvı sabun, kâğıt havlu, tuvalet kâğıdı ve poşetli çöp kutusu bulundurulmalıdır. Sıvı sabun kaplarının üstüne ekleme yapılmamalı, - Boşalan sabunluk yıkanıp iyice kurutulduktan sonra tekrar doldurulmalıdır. Hasta mahremiyetini sağlamaya yönelik düzenlemeler bulunmalıdır. Hasta yatakları kullanıma hazır olmalıdır. Çarşaf, nevresim ve yastık kılıfl arı temiz ve ütülü olmalıdır. Çarşaf, nevresim ve yastık kılıfı her gün ve gerektiğinde değiştirilmelidir. Hastanın bölüme kabulünde genel durumu değerlendirilmelidir. Hasta gereksinimleri doğrultusunda hemşire bakım planı düzenlenmelidir. Hemşire bakım planı hekim tedavi planı ile koordineli olmalıdır. - Hemşire bakım planına; - Hastanın bakım gereksinimleri, - Bakım gereksinimlerine yönelik hedefi er, - Bakım gereksinimlerine yönelik uygulamalar, - Uygulama sonuçlarının değerlendirilmesi kayıt edilmelidir. Hemşire nöbet teslimlerine yönelik düzenleme yapılmalıdır. - Nöbet teslimleri, - Nöbeti devreden ve devralan hemşireler arasında yapılmalı, - Önce deskte, sonra hasta başında yapılmalı, - Hasta bakım sürecindeki bilgileri kapsamalıdır. Hasta/hasta yakınları hastanın genel durumu ve tedavi süreci hakkında hekim tarafından bilgilendirilmelidir. Atıkların kaynağında ayrıştırılmasına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Her bölüm için atıklar belirlenmelidir. Uygun atık kutuları kullanılmalıdır.
ÇALIŞACAĞI BÖLÜM İLE İLGİLİ EĞİTİM YATIŞ VERİLEN HASTAYA HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI 1. Serviste yatışı yapılan hasta servise ilk geldiğinde, ilgili servis hemşiresi tarafından karşılanır. 2. Hemşire hastaya kendisini tanıtır. 3. Hastanın hangi yatağa alınacağını belirler, yatağa yatırılmasını sağlar. 4. Hastasının kişisel bakımlarını (pijama giymek, lavabo ihtiyacı vb.) yapmasını sağlar. 5. Hasta yatağı belirlendikten sonra hastanın anemnezi, yaşam bulguları alınır ve tedavisi yapılır. 6. Tedavisi hakkında bilgi verilir. 7. Servisin işleyişi hakkında genel bilgi verilir. 8. Hastanın gün içinde genel durumundaki (psikolojik ve fiziksel) değişiklikler gözlemlenir. 9. Bunlarla ilgili gerekli kayıtlar tutulup ilgili hekime bildirilir. 10. Hasta taburcu edilince taburculuk eğitimi verilir EKT YAPILACAK HASTAYA HEMŞİRELİK BAKIMI A- PREOP EKT YAPILACAK HASTA HAZIRLIĞI HEMŞİRELİK BAKIMI 1. Hastaya ve ailesine EKT hakkında bilgi verilir ve başka sorularının olup olmadığı sorulur. 2. Hastaya anksiyete ile baş etme teknikleri öğretilir ve endişeleri giderilir. 3. Hastanın kayıtları incelenir. ( EKT onam, Kardiyovasküler,nörolojik ve solunum sistemlerini içeren fiziksel tanılama,mental Akciğer Grafisi,ilaç alerjisi ) 4. Gece 24 ten sonra aç kalması söylenir. 5. Hastanın makyajı,ojesi,saç tokası ve varsa piercingi çıkarması sağlanır. B- EKT YAPILACAK GÜN HAZIRLIĞI 1. Hastanın protezleri, takma, dişleri, gözlüğü, işitme cihazı, kontaklensleri çıkarılır. 2. Hastanın değerli eşyalarının güvenli olarak saklanması sağlanır. 3. Hastanın enson nezaman bir şey yediği öğrenilir. 4. Hastanın kullandığı kalp ilacı, antihipertansif,h2 blokörlerini Ekt tedavisinden önce birkaç damla su ile verilir. 5. Elektrot kontağının sağlanması için hastanın saçlarının temiz olması sağlanır. 6. Hastanın idrarını yapması sağlanır. C- POSTOP EKT YAPILAN HASTADA HEMŞİRELİK BAKIMI UYGULAMALAR: 1. Ameliyathaneden çıkışı yapılacak hasta dosyasıyla teslim alınır. 2. Hasta yatağına transport kurallarına uyularak alınır. 3. Vücut ısısını korumak amacıyla üzeri örtülür.
4. Hasta için güvenli, sessiz, sakin bir ortam sağlanır, başı yan çevrilir. 5. Böbrek küvet hastanın yakınına bırakılır. 6. Hemşire vital bulgularını takip eder. 7. Hemşire doktor orderindeki tedaviyi düzenler ve uygular. 8. Hastada meydana gelen herhangi bir problemi doktora haber verir ve gerekli müdahaleyi yapar. 9. Hastaya solunum egzersizlerini yaptırır. 10. Diyetini almasını sağlar. 11. Mobilizasyonunu sağlar. 12. Kişisel hijyenini sağlar. 13. Psikolojik destek sağlar. 14. Bu dönemde yapması gerekenler hakkında bilgi verir. 15. Tüm bilgi ve bulgular hasta dosyasına kaydedilir. KISITLAMA UYGULANACAK HASTAYA HEMŞİRELİK BAKIMI Kısıtlama: Alternatif seçenekler başarısız kaldığında hastanın kendisini ya da diğerlerini yaralanmalardan korumak amacı ile fiziksel aktivitelerinin kontrolünü sağlamak üzere bedeninin bir bölümünün hareketlerini kısıtlamaya yarayan fiziksel ya da mekanik ekipmanların kullanımıdır. Tip I Kısıtlama: Tedaviye destek kısıtlamadır. Hastanın tıbbi ve cerrahi tedavisinin tam yapılmasını sağlamak için uygulanır. Drenlerini, kanüllerini Ya da kendine yakın tıbbi ekipmanı üzerine çekmesine engel olunarak sağlanır. Tip II Kısıtlama: Ciddi ajitasyon ve tehlikeli davranışları olan hastalar için uygulanır ( Yaptıklarının bilincinde olmayan nöroloji hastaları, demans ve travma hastaları gibi) Fiziksel tespit: Uygulanan hasta tarafından kontrol edilemeyecek veya kolaylıkla çıkartılamayacak herhangi bir cihaz, meteryal veye araç-gereçle vücudun sabitlenmesi / bağlanması veya hastanın normal aktivitelerini yerine getirmesini Ve/veya özgürce hareket etmesini bilinçli olarak önleme girişimidir. Kimyasal tespit: Hastanın tıbbi veya psikiyatrik durumu için standart bir tedavi olmayan, sadece davranışlarını kontrol etme ve hareket özgürlüğünü kısıtlama amacıyla kulanılan ilaç tedavisi yöntemiyle kısıtlama şeklidir. Kimyasal kısıtlamalar, yalnızca hastanın önceden tahmin edilemeyen bir şekilde ciddi agresif ve zarar verici davranışlar gösterdiği durumlarda yapılan ilaç uygulamalarıdır. Hastanın medikal yada psikiyatrik durumu için düzenli olarak kullanılan standart ilaçlar,kimyasal tespit kapsamına girmez.
Alternatif seçenek: Kısıtlama kararından önce hastaya zaman tanımak ve dikkatini başka bir yöne çekmek için kullanılan yöntemlerdir. Hemşireli bakımı Acil durumlarda sözel istem ile kısıtlama kararı verildiğinde hasta hekim tarafından ilk 15 dakika içinde görülmelidir. Kısıtlama uygulaması sağlık çalışanı refakatinde yapılmalıdır. Kısıtlama tek kişilik odalarda yapılmalıdır. Kısıtlama hekim istemi doğrultusunda uygulanmalı,kısıtlama kararı hasta tedavi planına uygulamanın başladığı tarih, saat, hangi aralıklarla kontrol edileceği, sonlandırma tarihini ve saati kapsar nitelikte yazılmalı ve hemşire tarafından kontrol edilmeli. Hasta güvenliğini tehdit eden durumlar ve nedenler Kısıtlama Altındaki Hasta Değerlendirme ve Takip Formu na (SEAH.HÇG.FR.004) kaydedilir. Tespit edilen hastanın dolaşım ve cilt kontrolü; hasta ajite ise 30 dakikada Bir, ajite değilse (tespit nedeniyle dolaşımı engelleyecek hareketler yoksa) 2 saate bir yapılmalıdır. Her defasında tespit işleminin sürdürülmesinin gerekli Olup olmadığı hekime danışılarak değerlendirilmelidir. Hastanın günlük yaşam aktivitelerini sürdürmesine izin verilmelidir. Kısıtlama için kullanılan el ve ayak bağları IV giriş araçlarının üst kısmına uygulanmalı, uygulanması gerekiyorsa dolaşımı engellenmeyecek şekilde uygulanmalıdır. Hasta kısıtlama komplikasyonları bakımından hasta gözlemlenmeli gerektiğinde hekime haber verilmelidir. Kısıtlama komplikasyonkarı: Boğulma Dolaşım bozukluğu Kardiyopulmuner sistem fonksiyonlarında bozulmalar Solunum sıkıntısı Cilt bütünlüğünde bozukluk, sıyrık, basınç ülseri ekimoz Kontraktür Kas güçsüzlüğü kırıklar Yeterli besin ve sıvı alamama Aspirasyon Ajitasyon,konfüzyon Otonomi ve bütünlüğün kaybedilmesi Kendini hapsedilmiş hissetme
PSİKİYATRİ HASTALARI İLE BAŞETME VE İLETİŞİM 1. İletişim sırasında mesafeyi iyi kullanmak: Çok yakın mesafe (45cm): genelde zorunlu hallerde bu alana girilir. Hemşireler hastalara bakım verirken, güvenlik görevlileri hastaya fiziksel tespit uygularken. Kişisel mesafe (165cm): servis çalışanları ancak uygun gördüğü hastaların bu alana girmesine izin verir. Sosyal-toplumsal mesafe (360cm ve üzeri): grup toplantıları, hasta ve yakınlarına eğitim yapılırken ve genel servis işleyişinde kullanılan mesafe. Psikiyatri çalışanları paranoid, cinsel dürtülerini kontrol edemeyen ve saldırgan olgulardaözellikle ilk iki mesafeye girmemeye çalışmalı. Ancak zorunlu ise uyanık ve dikkatli olmalıdır 2. Saygılı olmak:saygı hastanın değerli olduğunu ve ona güvenildiğini ortaya koyar.hastaya çeşitli yollarla gösterilebilir: ismi ile hitap etmek, özel yaşantısına özen göstermek, verilen sözü tutmak, yemeğini güzel sunmak, verilen sözleri tutmak, onları dinlediğimizi belli etmek gibi 3. Sınırları belirlemek: Hasta ile iletişimde fiziksel ve sosyal yönden sınırlamayapılmalıdır- Hasta ile arkadaşça konuşmak yaralı olabilir ancak amaç onunla arkadaşlık kurmak değildir. Hastalar bazen bize arkadaşları yada abi/ablaları gibi davranabilirler bu durumda hastayı incitmeden aradaki mesafe hastaya hissettirilmelidir 4. Bilgi vermek:hasta ve yakınlarına hastalığın tanısı tedavisi ve gidişatı ile ilgili bilgi verme işi öncelikli hastanın hekiminin görevidir. Hastanın tedaviye uyumu açısından hemşireler de hastanın sorularını cevaplandırmalı ya da sıkıntılarını dinlemelidir. 5. Umut vermek: Bazen hastaların yaşamla bağı zayıflayabilir ve umutsuzluğa düşebilirler. Bu noktada hastaları cesaretlendirmek, benlik saygılarını artıracak ifadeler kullanmak, başarılarını farkettirebilmek gerekir 6. Yargılayıcı olmamak: Hastalar hezeyan ve halüsinasyonları konusunda desteklenmemeli ya da bunları anlattığında yargılayıcı veya alaylı ifadeler kullanılmamalı, gerçek olmadığını anlatmak için hastayla tartışmaya girilmemeli
PSİKİYATRİ HASTALARINA GÜVENLİ İLAÇ UYGULAMA Hastanın hekim tarafından yazılan hasta tabelasına göre tedavisi hazırlanır. Hazırlanan ilaçlar kilitli poşetlere konur. İlaç uygulama saatinde güvenlik personeli ve hemşire hazır bulunur. İlaç uygulama saatinde hasta yüksek sesle isim ve soyisim ile çağırılır. Hastanın bilekliği kontrol edilir. Hastaya verilecek IV ve IM ilaçlar hasta odasında güvenlik eşliğinde uygulanır. Hastaya verilecek oral ilaçlar hastaya yutturulur ve ağız içi kontrol edilir. Hastanın ilaçları saklayıp saklamadığı bakımından 15 dk bekletilir. Hasta ilaç komplikasyonları yönünden gözlemlenir. YEME BOZUKLUKLARI HASTALARINA HEMŞİRELİK BAKIMI Her sabah aç ve eliminasyon sağlandıktan sonra iççamaşırı ile hastanın kilo takibi yapılır. Ana ve ara öğünleri esnasında hastanın gözetimi sağlanır.(hastanın yutup yutmamadığı veya kusup kusmadığı yönünden) Hasta yemek yemesi için teşvik edilir.olumlu davranışları pekiştirilerek desteklenmeli. Olumlu ve olumsuz yeme davranışlarına göre ödül-ceza yöntemi uygulanabilir. Hasta kusma yönünden sürekli gözetim altında tutulmalıdır. SERVİSTE UYULMASI GEREKEN ZİYARETÇİ KURALLARI Ziyaret saati boyunca hemşire ve güvenli personeli ziyaret salonunda bulunur. Ziyaretçilere telefonlarını kapatmaları hastalara sigara,çakmak,permatik gibi şeylerin verilmemesi söylenerek içeri alınacak. Ziyarete 2 kişiden fazlası alınmayacak, fazla ziyaretçisi olanlar sırayla alınacak. Ziyaret esnasında hastalara, içeri giriş, çıkışlarına izin verilmeyecek. Ziyaret saati bitiminde hasta yakınları çıkarıldıktan sonra hastaların üst araması yapılıp içeri alınacak. Çocuk ziyaretçi, doktor istemi olmadıkça alınmayacak. (danışılacak) Hastaların birinci derece yakınları dışındaki ziyaretçileri doktoruna danışılmadan ziyarete alınmayacaktır.