ERGORİSK Dr. Hürcan GİRGİN
HUGOBOSS 2009 YTD Mavi yaka: 2673 Beyaz yaka: 456 ToplamOperasyon Sayısı: 86(Gömlek) GATES 2012 Mavi Yaka:394 Beyaz Yaka:117 ToplamOperasyon Sayısı:194
Gates & Stackpole Worldwide Customers
NEDEN ERGONOMİ? İşin insancıllaştırılması İşin yapılabilirlik ve dayanılabilirlik sınırlarının belirlenmesi İşçi sağlığı ve iş güvenliğinin sağlanması Yorulmanın ve iş stresinin azaltılması İş kazaları ve mesleki risklerin azaltılması İşgücü kayıplarının önlenmesi Verimlilik ve kalitenin yükseltilmesi için ERGONOMİ GEREKLİDİR!
ENDÜSTRİDE ERGONOMİ Gürültü Aydınlatma Isı Titreşim Mesai, vardiya, mola saatleri Yemek rejimi Makina dizaynı Sandalye dizaynı Ayakkabı dizaynı El aletleri dizaynı Çalışma alanı mühendisliği
G.CERRAHİ 6% GÖĞÜS HASTALIKLARI 2% KBB 3% KİSH 21% K.HASTALIKLARI 4% KİSH K.DOĞUM K.HASTALIKLARI G.CERRAHİ K.DOĞUM 64% GÖĞÜS HASTALIKLARI KBB
2012 2012-2013
KİSH RİSK FAKTÖRLERİ Tekrar Hareketin en az 2 saat/gün yapılması Cihazın 4 saat/gün üzeri kullanımı Kuvvet Yük kaldırma (34 kg) Çekme /İtme (başlangıç ağırlığı 9 kg) Postür Uygunsuz duruşta 2 saat/gün üzeri çalışma Temas kuvveti Bir vücut bölgesi ile darbe uygulama Vibrasyon Yüksek düzey titreşimde 30 dk /gün Orta düzey titreşimde 2 saat /gün
ERGO RİSK Risk Haritalandırma Projesi Neden Ergo-Risk?... Mevcut Durum & Pilot Hat Proje Ekibi Risk Analiz Metot Seçimi Ölçme Değerlendirme Puanlama Haritalandırma İyileştirmeler
İŞ YERİ ERGONOMİ ÇALIŞMA GRUBU İşyeri yönetimi Üretim yönetimi İş yeri hekimi FTR Uzmanı İşyeri Hemşiresi İş güvenliği uzmanları İnsan kaynakları Teknoloji-Bakım
Mother Room Lift Machine Lift ERGO RİSK Sahanın haritalandırılması İş akış şeması Gömlek fabrikası yerleşimi Hammadde Depo Serim Kesim Değişken Hatlar Standart Hatlar Mamül Depo Raw Material Warehouse Cutting Dynamic After Cutting Casual After Cutting Hugo Sewing / Pressing Flexi Sewing / Pressing Casual Sewing / Pressing Dress1 After Cutting Dress2 After Cutting Dress3 After Cutting Dress4 After Cutting Dress1 Sewing Dress2 Sewing Dress3 Sewing Dress4 Sewing Spare Part+ Photocpy Dress1 Press Dress2 Press Dress3 Press Dress4 Press Boiler Room Finished Goods Warehouse Ramp Ramp Project Room Plotter Room Stairwell Stanze Cafe Bar Meeting Room 4 Reception Human Systems Health Service Doctor Industrial Preparation Center Verarbeitung Room Technical Office wc Maintenance Room Stairwell Bodywear Standart bir gömlekte hammadde depo dahil değerlendirilen operasyon sayısı : 86 adet
Operasyonlarda olası problem ve bölgelerin belirlenmesi Operasyon adımları formlarını değerlendirme Operasyon videoları Sahada gözlem Sağlık sorunları taranarak Öncelikli operasyonların belirlenmesi Meto Katlama Yan kapama vb. Oil Pump/Tensinoer (P008;P009;T27;T20) Ambar Ofisler
Operasyon adımlarında kas hareketlerinin değerlendirilmesi
HMD (Hızlı Maruziyet Değerlendirme) Bilimsel ve standardize bir yöntem Öğrenilmesi ve uygulanması kolay (türkçe) Değerlendirme sürecine çalışanın da katılımını sağlaması Değişimlerin değerlendirmesi (kontrol) Operasyon bazlı sonuç Gözlemciye ait bölümünde 18 değerlendirme Çalışana ait bölümünde 25 değerlendirme Uygulama bant paylaşımlarına katılarak yapıldı.(10 dk.)
HMD formu
Puanlama
BOYUN BİLEK / EL OMUZ/KOL BEL Puanlama Op. SOL PAT İLİK OPERASYONU 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Ort. Bel postürü (A)/ Ağırlık(H) 2 4 2 2 4 4 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 Bel postürü (A)/ Süre (J) 6 6 2 6 2 6 4 2 2 6 2 4 6 2 2 6 4 6 4 6 6 6 6 6 6 5 Süre (J) / Ağırlık(H) 6 8 2 6 4 8 4 2 2 6 2 6 6 2 2 6 6 8 4 6 6 6 6 6 6 5 Statik postür (B) / Süre(J) 8 8 4 8 4 8 6 4 4 8 4 6 8 4 4 8 6 8 6 8 8 8 8 8 8 7 Toplam Puan 22 26 10 22 14 26 16 10 10 22 10 18 22 10 10 22 18 24 16 22 22 22 22 22 22 18 Sıklık (B) /Ağırlık(H) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Sıklık (B) / Süre(J) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Yükseklik (C ) / Ağırlık (H) 6 8 6 4 8 8 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 Yükseklik (C ) / Süre (J) 10 10 6 10 6 10 8 6 6 10 6 8 10 6 6 10 8 10 8 10 10 10 10 10 10 9 Süre (J) / Ağırlık(H) 6 8 2 6 4 8 4 2 2 6 2 6 6 2 2 6 6 8 4 6 6 6 6 6 6 4 Sıklık (D) / Ağırlık (H) 4 6 4 4 6 6 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 Sıklık (D) / Süre (J) 8 8 4 8 4 8 6 4 4 8 4 6 8 4 4 8 6 8 8 8 8 8 8 8 8 7 Toplam Puan 34 40 22 32 28 40 26 20 20 32 20 28 32 20 20 32 28 34 28 32 32 32 32 32 32 28 Tekrarlayan Hareket (F)/ Kuvvet (K) 4 4 4 4 6 6 6 4 6 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 6 4 6 6 5 Tekrarlayan Hareket (F)/Süre ( J ) 8 8 4 8 4 8 6 4 4 8 4 6 8 4 4 8 6 8 6 8 8 8 8 8 8 7 Süre(J) / Kuvvet(K) 6 6 2 6 4 8 6 2 4 6 2 4 6 2 2 6 4 8 4 6 6 8 6 8 8 5 Bilek postürü( E) / Kuvvet(K) 4 4 4 4 6 6 6 4 6 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 6 4 6 6 5 Bilek postürü( E) / Süre (J) 8 8 4 8 4 8 6 4 4 8 4 6 8 4 4 8 6 8 6 8 8 8 8 8 8 7 Toplam Puan 30 30 18 30 24 36 30 18 24 30 18 24 30 18 18 30 24 32 24 30 30 36 30 36 36 27 Boyun Postürü(G) / Süre(J) 8 8 4 8 4 8 6 4 4 8 4 6 8 4 4 8 6 8 6 8 8 8 8 8 8 6 Görsel Dikkat(L) / Süre(J) 8 8 2 6 4 8 4 4 4 8 4 6 8 4 4 8 6 8 6 6 8 8 8 8 8 6 Toplam Puan 16 16 6 14 8 16 10 8 8 16 8 12 16 8 8 16 12 16 12 14 16 16 16 16 16 12 Araba Kullanmak 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Titreşim 9 4 9 1 1 4 4 9 9 9 4 4 1 1 9 1 4 1 4 1 1 9 9 9 1 5 İş Hızı 1 4 1 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 1 1 4 1 1 4 4 3 Stres 4 9 9 9 4 9 9 9 9 4 9 9 4 16 4 9 9 4 1 16 4 9 9 9 9 8
Puanlama HMD Skor Yorumları MARUZİYET SEVİYELERİ SKOR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK ÇOK YÜKSEK BEL (STATİK) 8-15 16-22 23-29 29-40 BEL (HAREKETLİ) 10-20 21-30 31-40 41-56 OMUZ / KOL 10-20 21-30 31-40 41-56 BİLEK / EL 10-20 21-30 31-40 41-46 BOYUN 4-6 8-10 12-14 16-18 MARUZİYET SEVİYELERİ SKOR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK ÇOK YÜKSEK ARABA KULLANMA 1 4 9 - TİTREŞİM 1 4 9 - İŞ TEMPOSU 1 4 9 - STRES 1 4 9 -
MARUZİYET SEVİYELERİ SKOR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK ÇOK YÜKSEK BEL (STATİK) 8-15 16-22 23-29 29-40 BEL (HAREKETLİ) 10-20 21-30 31-40 41-56 OMUZ / KOL 10-20 21-30 31-40 41-56 BİLEK / EL 10-20 21-30 31-40 41-46 BOYUN 4-6 8-10 12-14 16-18 Fabrika Üzerinde Haritalandırma MARUZİYET SEVİYELERİ ÇOK SKOR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK YÜKSEK ARABA KULLANMA 1 4 9 - TİTREŞİM 1 4 9 - İŞ TEMPOSU 1 4 9 - Gömlek fabrikasının makine yerleşimi (layout) üzerinde operasyonlar puanlarına göre renklendirilip, sağlık-risk haritası oluşturuldu. STRES 1 4 9 - OMUZ BEL BİLEK BOYUN
MARUZİYET SEVİYELERİ SKOR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK ÇOK YÜKSEK BEL (STATİK) 8-15 16-22 23-29 29-40 BEL (HAREKETLİ) 10-20 21-30 31-40 41-56 OMUZ / KOL 10-20 21-30 31-40 41-56 Operasyon Önerileri Metod eğitimleri BİLEK / EL 10-20 21-30 31-40 41-46 BOYUN 4-6 8-10 12-14 16-18 MARUZİYET SEVİYELERİ SKOR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK ÇOK YÜKSEK ARABA KULLANMA 1 4 9 - TİTREŞİM 1 4 9 - İŞ TEMPOSU 1 4 9 - STRES 1 4 9 - Mekanik düzenlemeler Mühendislik iyileştirilmeleri (Otomasyon vb.) Çapraz eğitimlerin planlaması (Cross) Bilinçlendirme eğitimleri İşe alım süreci önerileri
Metod İyileştirmeleri Düğme makinası ayağa kaldırılarak,sehpası eğimli hale getirildi. Makina pedalı kullanmak yerine butonla çalışılıyor. Düğme dikme operayonu ilik açma operasyonu ile döngülendi.
Mühendislik İyileştirmeleri Her bir parça grubu için en efektif otomasyon tasarımları hazırlandı. Otomasyon çalışmaları neticesinde meto operasyonu tamamen otomatize edildi. Bir operatörün meto yapıştırma işlemi tekrar sayısı 9.000 kez/vardiya dan 360kez/vardiya ya düşürüldü. ÖN, ARKA ve KOL PARÇALARI
Çapraz (Cross) Operasyon İyileştirmeleri Yaka orta ütü - Yaka orta çıma - Yaka alt regüle döngüsü
Ergonomi Bilinçlendirme Eğitimleri Saha yöneticisi farkındalık eğitimi Çalışan bilinçlendirme eğitimi
Pie Chart of Iyilestirme_Calismalari Mühendislik çalışması 5; 5,8% Metod çalışması 17; 19,8% Bilinçlendirme eğitimi 23; 26,7% Çapraz eğitim planlama 41; 47,7% Category Bilinçlendirme eğitimi Çapraz eğitim planlama Metod çalışması Mühendislik çalışması İzlem ve değerlendirme