Strateji Analizi Deniz GümüşelG REC TürkiyeT 1/20
Strateji Nedir? Strateji Analizi Önceden belirlenen bir amaca ulaşmak için tutulan yol. Strateji Analizi Nedir? Paydaşların, sorun ve hedeflerin aratırıldığı ve tartışıldığı analiz aşamasında, çözülmek istenen soruna yönelik çözüm için birden çok yol ve yöntem ortaya çıkacaktır. Strateji analizi, projenin soruna müdahale mantığını oluştururken bu farklı yolların farklı boyutlarıyla ve farklı kriterlere göre değerlendirilmesidir. 2/20
Strateji Analizi Projenin etkin yönetimi, başarıyla uygulanması ve sonuçlandırılabilmesi için gerekli koşulları üç seviyede incelememiz gerekir: 1. Kendi kuruluşumuz 2. Yakın çevremiz 3. Makro çevre 3/20
1. Kendi kuruluşumuz: Gerekli kapasiteye ve isteğe sahip miyiz? İnsan, mali ve teknik kaynaklar Karar alma süreçleri (kim ve nasıl?) Kurumsal kültür Diğer projelerimiz Strateji, kuruluşumuzun misyonuyla uyum 4/20
2. Mikro-çevremiz: Yakın çevremiz projeye doğrudan katılıma hazır mı? Kaynaklar (olası donörler ya da müşteriler) Bağlantılar Sosyo-kültürel ortam Bilgi 5/20
3. Makro-çevremiz: Daha geniş çerçevede göz önünde bulundurmamız gerekenler? Toplumsal Politik Ekonomik Yasal 6/20
SWOT ANALİZİ Çevresel koşulların değerlendirilmesi için pratik bir araçtır. Adını İngilizce kelimeler olan: S trenghts: W eaknesses: O pportunities: T hreats: Güçlü yönler Zayıf yönler Fırsatlar Tehditler kelimelerinin baş harflerinden alır. 7/20
SWOT analizi: Belirli bir görevle ilgili olarak çalışacak kurum/kuruluşu etkileyen içsel (güçlü ve zayıf yönleri) ile dışsal etkenlerin (fırsatlar ve tehditler) tespit edilmesini hedefler. SWOT analizi: Kurumsal analiz için bir çerçeve sunar, Stratejilerin ve taktiklerin geliştirilmesinden önce içinde bulunulan durum hakkında bilgi verir, Değerlendirme sürecine aktif katılımı sağlar. 8/20
Kuruluş İçi Analizde Bakılacak Geçmişi, mevzuatı görevleri Genel bürokrasi içindeki yeri ve yönetim yapısı Kuruluş içi iletişim ve karar alma süreçleri Personel sayısı ve nitelikleri Mali yapısı ve finansman kaynakları Personel ve ücret politikası Çalışanların motivasyon düzeyi, kuruluş hakkındaki değerlendirmeleri ve beklentileri Teknolojik alt yapısı ve teknolojiyi kullanma düzeyi Araç, bina ve diğer varlıkları Temel Noktalar Kullanılan raporlama sistemi Faaliyetlerini izleme ve değerlendirme sistemi Gerçekleştirdiği ve yürütmekte olduğu önemli faaliyetler ve projeler Son dönemde kuruluş yapısında ve görev alanında yapılan önemli değişiklikler Kuruluş yapısında ve görev alanında yapılması gündemde olan önemli değişiklikler Diğer kuruluşlar ile yetki ve görev örtüşmeleri/çatışmaları 9/20
Dış Etkenlerin Analizinde Bakılacak Temel Noktalar Dünyadaki durum ve gelişme eğilimleri Ülkedeki durum ve gelişme eğilimleri Dünyada ve ülkemizdeki temel eğilimler ve sorunların kuruluşu nasıl ve ne yönde etkileyeceği Kalkınma planı, sektörel ve bölgesel plan ve programlarda yer alan amaç, ilke ve politikaların ilişkisi Riskler ve belirsizlikler 10/20
SWOT ANALİZİ İçsel etkenler Kurumun güçlü yönleri Kurumun zayıf yönleri Dışsal etkenler Fırsatlar Tehditler 11/20
İyi Bir Strateji İçin Dikkat Edilecek Noktalar Sahip olduğunuz üstünlüklerinizi doğru yer ve zamanda kullanın Zafiyetlerinizin farkında olun ve bunlara çare arayın ya da bunlardan kaçınacak şekilde plan yapın Fırsatları kaçırmayın ve bunları iyi değerlendirin Sizi bekleyen tehlikeleri/riskleri önceden görün ve bunlarla başa çıkabilmek için önceden tedbirler geliştirin 12/20
İç faktörler Güçlü yönler Zayıf yönler Strateji Belirlenmesi Tehditler Fırsatlar Dış faktörler 13/20
Strateji Analizi: Hangi Hedefler Gidecek, Hangileri Kalacak? Seçeneklerin Analizi 1. Erişmeyi arzu etmediğiniz ya da erişemeyeceğiniz hedefleri belirleyin ve bunları dışarıda bırakın. 2. Mümkün olabilen stratejileri veya bileşenleri oluşturmak üzere hedefleri gruplayın 3. Üzerinde anlaşılan fizibilite kriterlerine göre, alternatif stratejileri değerlendirin ve hangi strateji(ler)in optimum stratejiyi oluşturabileceğini saptayın 4. Genel hedefi ve projenin amacını belirleyin. 14/20
Stratejik Sorular Belirlenen tüm sorunlar ve hedefler ele alınmalı mı? Yoksa bazıları seçilmeli mi? Stratejimizi üstüne kurabileceğimiz fırsatlar nelerdir? (SWOT Analizi sonuçları) Ulaşılmak istenen sonuçlara bizi götürebilecek ve yararların sürdürülebilirliğini destekleyecek müdahale bileşimleri nelerdir? 15/20
Stratejik Sorular (devam) Projenin yerelde sahiplenilmesi nasıl sağlanabilir? Yerel kurumların kapasiteleri nasıl geliştirilebilir? Olası değişik müdahalelerin ilk yatırım ve işletme/uygulama maliyetleri nelerdir? Ne kadarı karşılanabilir? En maliyet-etkin seçenek hangisidir? 16/20
Strateji Analizi İçin Bazı Yapılabilirlik Kriterleri Çevresel yapılabilirlik Diğer projelerle ilişki Paydaşların bakış açıları Ekonomik yapılabilirlik Politik yapılabilirlik Aciliyet Teknik yapılabilirlik Sosyal yapılabilirlik Kurumsal kapasite Mali yapılabilirlik 17/20
Strateji Belirlemede Anahtar Kriterler Önemli politika hedeflerine beklenen katkılar (ör. yoksulluğun azaltılması veya ekonomik entegrasyon) Hedef kitlelere getirilecek yararlar (özellikle kadınlar, gençler ve yaşlılar, engelliler, vb.) Devam eden ya da planlanan diğer proje ve programları tamamlama 18/20
Strateji Belirlemede Anahtar Kriterler (devam) İlk yatırım ya da işletme maliyetleri, tekrarlanacak maliyetlerin yerel paydaşlarca karşılanabilirliği Finansal ve ekonomik maliyet-yarar Kurumsal kapasite gelişimine katkı Teknik yapılabilirlik Çevresel etki 19/20
Avlanan ailelerin gelirleri arttı. Özellikle fakir ailelerde ve 5 yaşın altındakilerde sudan kaynaklanan hastalıkların oranı azaldı. AT ATIK STRATEJİSİ Irmak ekosistemindeki tehlike azaldı, balık stokları arttı. DAHİL ET Irmağın su kalitesi iyileştirildi. ATIK SU STRATEJİSİ Strateji Analizi- Örnek Nehre boşalan katı atık oranı azaldı Atık sularını doğrudan nehre boşaltan hane halkı ve fabrika sayısı azaltıldı. Tesislerde arındırılan atık su çevresel standartları yakaladı Kirleticiler kontrol altına alındı Halk nehre atık boşaltmanın tehlikeleri hakkında bilinçlendi Varolan kanunsal düzenlemeler atık suyun boşaltılmasını önlemede etkili hale getirildi Kanalizasyon ağına bağlı olan hane halkı ve iş dünyasının oranı arttı. Çevre Koruma Ajansı etkili hale geldi ve tüm paydaşların çıkarlarına hizmet etmeye başladı. Halkı bilgilendirme yada eğitme programlar geliştirildi. Kirlilik politik olarak da bir öncelik haline geldi. Sermaye yatırımları yeterli düzeye geldi Yerel yönetimler içerisinde daha iyi bir iş planlaması yapıldı. 20/20
KAYNAKLAR Aid Delivery Methods, Volume 1: Project Cycle Management Guidelines, European Commision, Mart 2004. Sivil Toplum Kuruluşları için Kapasite Geliştirme Rehberi I ve II: Proje Önerisi Hazırlanması ve Proje Yönetimi, REC Türkiye, Ekim 2004. Proje Döngüsü Yönetimi Ders Kitabı, Çevre ve Orman Bakanlığı Yüksek Maliyetli Çevre Yatırımlarının Planlanması için Teknik Yardım Projesi, Eylül 2004. 21/20