KOD:YÖN.PRS 34 YAY.TAR:27.03.2014 REV.TAR: REV.NO: SAYFA :1 / 5 1.AMAÇ: Bölge Kan Merkezinden temin edilen kan ve bileşenlerinin, transfüzyon için cross-match (çapraz karşılaştırma) ve gerek duyulan diğer testlerini yaparak hastalarda kullanımı için hazırlamak. 2.KAPSAM: Hastanemiz Transfüzyon Merkezi, ayaktan ve yatan hastalara güvenli kan ve kan komponentlerini Bölge Kan Merkezinden temin etmekte ve transfüzyon için cross-match (çapraz karşılaştırma) ve gerek duyulan diğer testleri yaparak hastalarda kullanımı için hazırlamaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve günde 24 saat sunulur. Transfüzyon Merkezi Acil servis doktor odasının yanında, idrar laboratuarının karşısında bulunmakta olup hizmet buradan verilmektedir. Bu prosedür Transüzyon Merkezi ve tüm servisleri kapsar. 4.SORUMLULAR: Hastanın hekimi, Transfüzyon merkezi sorumlusu, Laboratuvar ve ilgili servis personelleri 5. TRANSFÜZYON MERKEZİ NDE BAĞIŞÇI KABUL-RET KRİTERLERİ: Sadece acil durumlarda (Bölge kan Merkezi nin kan ürünü temin edemeyip kan alma yetkisini TM ye verdiği) kan bağışçıları Bağışcıların Seçimi Prosedürü, Bağışçı Red-Kabul Kriterleri ne göre değerlendirilerek kabul veya reddedilir. 6. UYGULANAN PROSEDÜRLER VE HİZMETLER: 6.1. Kan Alma Hizmeti: Donör değerlendirme (Bağışçı sorgulama formu, Bağışçı bilgilendirme formu, bağışçı kayıt formu) Flebotomi Hemogram ve ELISA tetkikleri için kan alma Stoklama Kliniğe çıkış 6.2. Laboratuvar hizmetleri: Kan grubu (Forvard+reverse) Cross-Match testi HBsAg Anti-HCV Anti-HIV VDRL testleri çalışılır. 6.3. Kan transfüzyonu bilgilendirilmiş onam formu 6.4 Bağışçı reaksiyonu kayıt ve takip formu 6.5 Kan ve kan bileşenleri istem formu 6.6. Kan bileşeni transfer ve transfüzyon izlem formu 7. Personel Sayısı ve Niteliği: Transfüzyon Merkezi Sorumlusu: Uzman Hekim (Mikrobiyoloji uzmanı)
KOD:YÖN.PRS 34 YAY.TAR:27.03.2014 REV.TAR: REV.NO: SAYFA :2 / 5 İki Laboratuvar Teknisyeni, mesai dışı saatlerde tüm laboratuvar personeli (3 tekniker, 3 teknisyen) laboratuvarla birlikte TM de nöbet tutmaktadır. Hemşire 1 Temizlikçi 1 8. Kan Ve Kan Bileşenlerinin Hazırlanması, Test Edilmesi, Dağıtılması 8.1 Talepler Bölge Kan Merkezine, TM sorumlu hekimi tarafından Toplu Kan İstek Formu ile yapılır. 8.2 Laboratuvar teknisyeni tarafından, Toplu Kan İstek Formu hastanenin protokol imzalamış lduğu Bölge Kan Merkezi ne telefon ve fax ile iletilir. 8.3 Bölge Kan Merkezinden gelen kanlar mesai saatleri içinde TM nin laboratuvar teknisyeni, mesai saatleri dışında nöbetçi laboratuvar teknisyeni tarafından teslim alınır, defter ve otomasyon kayıtları yapılır. 8.4 TM klinikten istenenilen her bir torba kan için jel santrifügasyon yöntemi ile kan grubu ve cross match testi çalışır. Cross match testi uygunsa HBYS ye ve deftere kayıt edilir. Çıkışa uygun torba kanlar transfer kabı ile ve Kan Bileşenleri Transfer ve Transfüzyon Takip Formu ile ilgili klinik personeline teslim edilir. Transfüzyon sonlandırıldığında bu formun bir nüshası TM ye iletilir. 8.5 Transfüzyon Merkezlerinin; acil durumlar dışında kan bağışçısından kan alma yetkisi bulunmamaktadır. Acil kan transfüzyon talepleri, hastanın hekimi tarafından Acil Kan ve Kan Bileşenleri İstem Formu ile yapılır. 8.6 Kan bağışında bulunmak isteyen gönüllülere, Bağışcı Sorgulama Formu ndaki sorular hakkında bilgi verilir, formu doldurup imzalaması istenir. 8.7 Bağışcı uygun değilse kan alınmaz, uygun ise Bağışçı Kayıt Formu na kimlik kayıtları yapılır. 8.8 Bağışcıdan Bağışcıdan Kan Alma Talimatı na göre kan alınır. 8.9 Alınan torba kanların laboratuvardan alınması için ilgili servise haber verilir. 8.10 Bağışçı örneğinden yapılan mikrobiyolojik testler için ilk çalışmada reaktif olarak belirlenen bağışlara ait örnekler, üretici firma talimatında aksi belirtilmedikçe aynı testle yeniden iki kez çalışılır. Tekrar edilen testlerin herhangi biri reaktif bulunursa bu kan, tekrarlayan reaktif olarak kabul edilir; bağışlanan kan, transfüzyonda kullanılmaz ve örnekler HCV ve HIV için doğrulama laboratuvarına gönderilir. HBV için tekrarlayan reaktiflik durumunda bağışçı bilgilendirilir. HCV ve HIV için tekrarlayan reaktif örneklerin pozitifliği doğrulandığı takdirde, bağışçı ile görüşülür ve bağışçı-sonuç bağlantısını doğrulamak amacıyla yeni bir serum örneği alınır. Uyumsuz veya doğrulanmamış sonuçlara bağlı sorunlarda kalıcı bir çözüm için aşağıdaki algoritma uygulanır. Bağışçıya uygulanan mikrobiyolojik tarama testleri herhangi bir süre gözetmeksizin her bağışta tekrarlanır.
KOD:YÖN.PRS 34 YAY.TAR:27.03.2014 REV.TAR: REV.NO: SAYFA :3 / 5 8.11. Donörün Anti HIV, HbsAg, Anti HCV, VDRL, Cross match test sonuçları HBYS ne kayıt edilir. Testlerden herhangi birinin (+) pozitif çıkması durumunda alınan torba kan Tıbbi Atık Yönetmeliği Ve Talimatına göre imha edilir. Hasta test sonucu Kan Bileşenlerinin Transfüzyonu Sırasında Gelişen İstenmeyen Ciddi Etki Ve Olayların Kaydedilmesi Ve Raporlanması Talimatı na göre Bölge Kan Merkezi ne iletilir. 8.12. Acil durumlarda kan bileşeni isteminde bulunan hekim Kan Bileşeni İstem Formu nun arkasındaki Acil Durumlar için Kan Bileşeni İstem Formu nu belirtilen seçeneklere göre doldurarak TM ye gönderir. Bu durumda TM personeli belirtilen seçeneğe göre sadece kan grubu bakarak ya da doğrudan O Rh(-) kan grubu ES ya da AB grubu TDP hazırlayıp taşıyıcı personel ile kliniğe ürünün transferini sağlar. 9. Kanların İade Edilme Şartları Ve İmhası 9.1. Bağışçı Kanlarının:.Donörden alınma esnasında kan veren bağışçının
KOD:YÖN.PRS 34 YAY.TAR:27.03.2014 REV.TAR: REV.NO: SAYFA :4 / 5 Hemoglobin değeri düşük ise, Lökosit değeri yüksek ise, İstenilen seviyede trombosit yoksa, Kan alım süresi 12 dakikayı geçmiş ise ve Kan alma esnasında donör reaksiyon geçirmiş veya kan vermeye devam etmek istemiyorsa Bu durumlarda kan alımına devam edilemez, direkt imha edilir..bu kişilere başka işlem (test çalışmaları)yapılmamaktadır. Donörden alındıktan sonra alınan kan tam kan olarak alınır. İmmünohematolojik testler çalışılır. ABO verh(d) tiplendirmesi yapılır. Bu esnada tam kan; ya tam kan olarak ya da kan ürünü olarak çalışmaya devam edilir. Kan ve kan ürünleri testleri çıkmamış halde saklanır. Ve bu esnada mikrobiyolojik tarama testleri çalışılır. Mikrobiyolojik tarama testlerinde, test sonucu (+) pozitif olanlar tam kan veya kan bileşeni halinde ise hepsi birden otomasyon sisteminden imha edilir. İmhası yapılan kan ve kan ürünleri tıbbi atık torbalarına atılır. İmha edilen bu kan ve kan bileşenlerinin kan bağışçıları İstatistik Birimi aracılığıyla haberdar edilir. 9.2.Miadı dolan kan ve kan ürünleri otomasyon sisteminden imha edilir. İlgili dolaptan alınarak tıbbi atık torbalarına atılır. 9.3.Torbası patlayan, hemoliz olan ve pıhtılı kanlar yapılan inceleme sonucunda otomasyon sisteminden imha edilir. İmhası yapılan kan ve kan ürünleri tıbbi atık torbalarına atılır. 9.4.Kliniklerden: Uygunsuzluk görülürse, Kan Bileşeni Transfer ve Transfüzyon İzlem Formu bir nüshası ile birlikte Kan Merkezine iade edilir. Transfüzyon başladıktan sonra reaksiyon görülürse veya herhangi bir nedenle transfüzyon kesilirse, kan torbası ile hastanın diğer kolundan alınan numune kan örneği ve Transfüzyon İzlem Formunun bir nüshası ile birlikte Transfüzyon Merkezine iade edilir. Transfüzyon Merkezi ne gönderilen numune ve torbadan gerekli testler çalışılır. Uygun olmayan kriterler incelenir, sonuca göre imha edilip edilmeyeceğine karar verilir. İmha edilmesi gerekirse, Transfüzyon Merkezi nden gerekçe yazılarak imha edilir. Uygunsuzluk tespit edilmezse klinik haberdar edilir, kullanılıp kullanılmayacağına klinik hekiminin kararı beklenir. Setin takılmasından itibaren 3 saat içinde bu işlemin yapılması gerekir. Farklı nedenlerden dolayı Transfüzyon Merkezi nden alındığı halde takılmayan Kan ve Kan Ürünlerinin imhası her ürüne göre değişmektedir. İmha veya kontrol için gönderilen kan veya kan ürünleri, Transfüzyon İzlem Formu ile birlikte Transfüzyon Merkezi ne gönderilir. İmhası yapılan kan ve kan ürünleri tıbbi atık torbalarına atılır. 9.4.1.Tam Kan Ve Eritrosit Süspansiyonları: Kan Merkezinden çıktıktan sonra 30 dk.içinde TM ye gönderilirse imha edilmez.30 dk. dan fazla dışarıda beklerse; ilgili kan, TM de imha edilir. Set takılıp belirli bir süre geçen kanlar kullanılmayacaksa, yine TM de imha edilir Transfüzyon başlayıp daha sonra reaksiyon oluşan hastalarda, hasta Kan numunesi ile torba numunesinin tahlilleri yapılmak üzere TM ye gönderilir. Uygunsuzluk varsa imha edilir. Uygunsuzluk yoksa, ilgili klinik karar verir.
KOD:YÖN.PRS 34 YAY.TAR:27.03.2014 REV.TAR: REV.NO: SAYFA :5 / 5 9.4.2 Taze Donmuş Plazmalar: TM de eritildikten sonra kliniğe gönderilir, hemen takılır. Takılmaz ise, Cross-Macht kartı üzerinde çıkış saati yazılı olduğundan, bu saatten itibaren 24 saat içinde klinikte buzdolabında saklanmak kaydıyla kullanılabilir. 24 saati aşarsa TM ye gönderilerek imha edilir. Kesinlikle tekrar dondurulmaz. 9.5. Bileşenlerin imha kararı ilgili müdür yardımcısı, başhekim yardımcısı ve TM sorumlu teknisyeninden oluşan komisyon tarafından verilir ve bileşenler İmha defteri ne kaydedilir, otomasyon programında imha nedenleri seçilerek imha kaydı yapılır. Tıbbi atık poşetine konulan torba kanlar imha edilmek üzere ilgili firma elemanına imza karşılığında teslim edilir. 10.STOKLAMA Kan ve kan ürünleri hemen kullanılmayacaksa uygun koşullarda saklanmalıdır. Birimimizde Eritrosit Süspansiyonları +2-+8ºC lik kan saklama dolabında, Taze Donmuş Plazma ise -35 ºC lik derin dondurucuda saklanmaktadır. Transfüzyon amacıyla alınan tam kan +2-+8 C aralığında kan saklama dolabında saklanmalıdır. Saklama süresi kullanılan antikoagülan/koruyucu sıvıya bağlıdır. SAG-M içeren torba kanlar için saklama süresi 42 gün, CPDA-1 içeren torba kanlar için ise 35 gündür.