TÜRKİYE MİLLİ PEDİATRİ DERNEĞİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE MİLLİ PEDİATRİ DERNEĞİ"

Transkript

1 TÜRKİYE MİLLİ PEDİATRİ DERNEĞİ VE YANDAL DERNEKLERİ İŞBİRLİĞİ İLE Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarında Tanı ve Tedavi KILAVUZLARI (13) Aralık 2014

2 TÜRKİYE MİLLİ PEDİATRİ DERNEĞİ ÇOCUK NEFROLOJİ DERNEĞİ ORTAK KILAVUZU

3 Hazırlayanlar Türkiye Milli Pediatri Derneği Çocuk Nefroloji Derneği Prof. Dr. Enver Hasanoğlu Prof. Dr. Feyza Darendeliler Prof. Dr. Aysun Bideci Prof. Dr. Tezer Kutluk Prof. Dr. Sevcan Bakkaloğlu Ezgü Prof. Dr. Ruhan Düşünsel Prof. Dr. Alper Soylu Prof. Dr. Ayşe Balat Prof. Dr. Sevcan Bakkaloğlu Ezgü * Metin içerisinde geçen alıntı yapılmış resim, şekiller ile ilgili izin durumu ve bilimsel içerikle ilgili sorumluluk konu yazarlarına aittir.

4 İÇİNDEKİLER 1. ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARININ TANI VE TEDAVİSİ 2. ANTENATAL HİDRONEFROZLU OLGULARDA TANI VE İZLEM

5 ÖNSÖZ Değerli Meslektaşlarımız, Türkiye Milli Pediatri Derneği olarak yeni bir etkinlikle karşınızda olmanın mutluluğunu yaşamaktayız. Yandallaşmanın hızla ilerlemesi bir taraftan akademik ve araştırma alanında gelişmeleri tetiklerken bir taraftan da bir pediatristin çocuğa bütünsel yaklaşımının önemini daha da artırmakta ve güçlendirmektedir. Bu nedenle pediatristlerin mezuniyet sonrası sürekli eğitimi çok önemlidir. Diğer taraftan günümüzde giderek artan bilgi yoğunluğunun sonucunda, uzmanların süzgecinden geçmiş, kanıta ve deneyime dayalı, güncel bilgiye ulaşmak bir o kadar önem kazanmaktadır. Bu çerçevede Derneğimiz, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları nın Yandal Dernekleri ile işbirliği yaparak, sizlerin her an başvurabileceğiniz, bilimsel açıdan hepimizin ortak kaynağı olabilecek Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarında Tanı ve Tedavi Kılavuzları"nın oluşturulmasına karar vermiştir. Yandal Dernekleri ile yapılan toplantılar ve görüşmeler sonucunda belirlenen hastalıklar ve durumlara ait kılavuzlar Yandal Dernekleri tarafından pediatristlere yönelik olarak oluşturulmuştur. Böylece bu kılavuzların Derneğimizin geniş ve yaygın pediatrist ağına ulaşması hedeflenmiştir. Bu girişimin oluşturulmasında derneğimiz çatısı altında çalışan arkadaşlarımıza, ilgili Yandal Dernek başkanlarımıza, Dernek adına kılavuzların yazılmasında katkısı olan yazarlara ve emeği geçen herkese teşekkür ederiz. Hekimlik sanatının en doğruyu bulmak, çağdaş bilgiye ulaşmayı başarmak ve bunu uygun şekilde uygulamak olduğunu hatırlayarak, bu kılavuzların sizlere yol gösterici olacağı inancındayız. Sevgilerimizle Prof. Dr. Enver Hasanoğlu Türkiye Milli Pediatri Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Feyza Darendeliler Türkiye Milli Pediatri Derneği Başkanı

6 ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARININ TANI VE TEDAVİSİ Öğrenim Hedefleri: 1. Hangi çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu için idrar analizi yapılmalıdır? 2. İdrar örneği nasıl elde edilmelidir? 3. İdrar yolu enfeksiyonu nasıl tedavi edilmelidir? 4. İdrar yolu enfeksiyonu tanısı konulduktan sonra görüntüleme ve izlem nasıl yapılmalıdır? Ana metin: 1. Tanım: İdrar yolu enfeksiyonu (İYE) mesane idrarında bakteri varlığı olarak tanımlanır. Ancak, bu tanım tek başına yeterli değildir. Enfeksiyonun lokalizasyonu tedavi ve prognoz açısından önem taşır. Akut pyelonefrit renal parankimin bakteriyel invazyonu neticesinde ortaya çıkar. Akut sistit mesanenin yüzeysel invazyonu ile sınırlı enfeksiyondur. Asemptomatik bakteriüri terimi klinik semptom oluşturmayan enfekte idrar varlığına işaret eder [1]. Asemptomatik bakteriüri sıklıkla okul çağındaki veya büyük kızlarda görülür, ancak sütçocukluğu döneminde de görülebilir. Ateşli çocuklarda asemptomatik bakteriüri ile gerçek İYE yi ayırmak zor olabilir. Bu ayırımda anahtar bulgu gerçek İYE de piyüri olmasıdır [2]. 2. Sıklık İYE sıklığı yaş ve cinsiyete göre farklılıklar gösterir. Sütçocuğu ve küçük çocuklarda görece fazla görülür. İlk iki yaştaki ateşli çocuklarda prevalansı %3-5 kadardır. Dört farklı alt grup tanımlanabilir: <1 yaş erkekler (%3), >1 yaş erkekler (%2), <1 yaş kızlar (%7) ve >1 yaş kızlar (%8). Sünnetli erkek çocuklarda sünnet olmayanlara göre risk 10 kat azalmaktadır (%0.2) [1]. 1

7 3. Etkileyen faktörler/nedenleri İdrar yolu enfeksiyonları temel olarak periüretral bölgeyi kolonize eden barsak kaynaklı bakterilerin asendan yol ile üriner sisteme ulaşmaları neticesinde ortaya çıkar. Erkek çocuklarda prepisyum rezervuar olarak önemli bir rol oynar. Bununla birlikte, İYE üriner sistem obstrüksiyonu, böbrek taş hastalığı, vezikoüreteral reflü (VUR), mesane dissinerjisi veya herhangi bir nedene bağlı olarak mesanenin yetersiz boşalması gibi altta yatan bir patolojinin ilk göstergesi olabilir [1]. 4. Tanı kriterleri: Klinik ve laboratuar İdrar yolu enfeksiyonunu düşündüren semptom ve bulguları olan çocuklarda idrar analizi yapılmalıdır (Tablo 1). Ayrıca, sebebi açıklanamayan ateş ( 38 o C) nedeni ile başvuran çocuklarda da en geç 24 saat içinde idrar analizi yapılmalıdır [3]. Yakın zamanda 2 yaşından küçük ateşli kız ve erkek çocuklar için farklı risk faktörleri tanımlanmıştır. Buna göre kızlardaki risk faktörleri beyaz ırk, <12 ay yaş, 39 o C vücut ısısı, 2 gün süren ateş ve başka bir enfeksiyon odağı yokluğu olup, ikiden fazla faktör varlığında İYE riski >%2 dir. Erkeklerdeki risk faktörleri ise siyah olmayan ırk, 39 o C vücut ısısı, 24 saat süren ateş ve başka bir enfeksiyon odağı yokluğudur. Sünnetsiz erkek çocuklarda İYE sıklığı bu faktörlerin hiç biri olmasa da >%2 iken, sünnetli erkek çocuklarda ancak ikiden fazla faktör varlığında risk %2 nin üzerine çıkmaktadır [2]. İYE düşünülen çocukta idrar analizi ve kültür için temiz orta akım idrarı elde edilmesi esastır [3]. Ancak, işeme kontrolünü kazanamamış küçük çocuklarda bu şekilde idrar elde etme mümkün olmadığından, eğer hastanın kliniği hemen antibiyotik tedavisi başlanmasını gerektiriyor ise mesane kateterizasyonu veya suprapubik aspirasyon ile idrar alınmalıdır. Hastanın kliniği hemen antibiyotik başlanmasını gerektirecek kadar ağır değil ise idrar toplama torbası ile elde edilen idrar analiz edilmeli, İYE düşündüren bulgular var ise (pozitif lökosit esteraz veya nitrit testi, veya idrar sedimentinde lökosit veya bakteri varlığı) kateterizasyon veya suprapubik aspirasyon ile idrar alınarak kültüre gönderilmelidir [2]. İYE tanısının kesinleşmesi için hem idrar analizi enfeksiyonu desteklemeli (piyüri ve/veya bakteriüri), hem de kateterizasyon veya suprapubik aspirasyon ile elde edilen idrar kültüründe en az cfu/ml düzeyinde bir üropatojen üremelidir. İdrar analizi torba idrarında bile yapılabilir ancak örneğin taze olması gerekir (oda sıcaklığında <1 saat, buzdolabında <4 saat). İdrar analizi kültürün yerini alamaz, ancak kültür sonuçları en az 24 saat beklemeyi gerektirdiğinden erken tedavi gerektiren durumlarda yönlendirici olabilir. Biyokimyasal 2

8 analizlerde lökosit esteraz ve nitrit pozitifliği veya mikroskobik incelemede lökosit veya bakteri varlığı en güvenilir göstergelerdir (Tablo 2) [2]. Kültür pozitifliği için eşik değerin eskiden tanımlanan cfu/ml den cfu/ml ye düşürülmesi hassasiyeti arttırmakta, ancak özgüllüğü düşürmektedir. Bununla birlikte, gerçek İYE tanısı kültür pozitifliği yanında piyüri varlığını da gerektirdiğinden, sadece kültür pozitif olan çocuklar asemptomatik İYE olarak kabul edilmelidirler. Eğer laboratuar sonuçları ila cfu/ml arasında bildiriyorsa, idrar analiz sonuçları ve üreyen organizmanın bilinen bir üropatojen olup olmaması dikkate alınmalıdır [2]. İYE lokalizasyonu (sistit ve pyelonefrit ayırımı) hastanın tedavi şekli, tedavi süresi ve yapılacak araştırmalar için önemli olup, çeşitli klinik, laboratuar ve görüntüleme bulgularına dayanır. Pyelonefrit ateş, yan ağrısı, bulantı, kusma gibi yakınmalar ile karakterize iken sistit daha ziyade işeme semptomları (dizüri, pollaküri, inkontinans gibi) ile ilişkilidir. Laboratuar testleri arasında pyelonefriti düşündüren bulgular arasında idrar konsantrasyon kapasitesinde bozulma ve akut faz yanıtında artış (eritrosit sedimentasyon hızı ve C-reaktif protein artışı) bulunmaktadır [1]. Bununla birlikte CRP nin tek başına pyelonefrit ve sistit ayırımı için kullanılmaması önerilmiştir [3]. Yakın zamanlarda prokalsitonin düzeyinde artışın ateşli İYE ile başvuran çocukta pyelonefriti öngörme gücünün yüksek olduğu ifade edilmiştir [1]. Görüntüleme yöntemleri arasında akut pyelonefriti belirleme bakımından 99m Tc-DMSA sintigrafisinin duyarlılık ve özgüllüğü yüksek olmakla birlikte, rutin uygulamada pyelonefrit tanısı koymak için sintigrafinin yeri yoktur. Ancak, İYE tanısının doğrulanması veya dışlanmasının önemli olduğu durumlarda (İYE düşünülen, ancak uygun kültür alınmadan antibiyoterapi başlanan ateşli olgular gibi) yeri olabilir [1,3]. 5. Korunma İdrar yolu enfeksiyonu olan çocuklarda mesane disfonksiyonu ve konstipasyon varlığı mutlaka araştırılmalı ve varsa düzeltilmeli; yeterli miktarda sıvı alımı sağlanmalı; idrar tutma alışkanlığı var ise bu konuda eğitilmelidir. Tekrarlayan İYE saptanan çocuklarda profilaktik antibiyotik kullanımı düşünülmelidir. Antibiyotik profilaksisi özellikle üriner sistemde dilatasyon ile birlikte seyreden VUR, obstrüktif üropati ve diğer kompleks anormalliklerde düşünülmelidir. İdrar akımına engel teşkil eden bir obstrüktif patoloji var ise mutlaka uygun yaklaşım ile idrar akımı sağlanmaya çalışılmalıdır. Asemptomatik bakteriüri kesinlikle tedavi edilmemelidir [1,3]. 6. Tedavi İYE tedavisinde amaç akut enfeksiyonu düzeltmek, pyelonefrit tekrarını, renal skar gelişmesini ve ilişkili komplikasyonların ortaya çıkmasını önlemektir. Bu bakımdan İYE tedavisi akut atak tedavisi ve koruyucu tedavi olarak iki başlık altında incelenir. Akut atak tedavisi hastanın yaşına, klinik durumuna ve enfeksiyonun lokalizasyonuna göre değişiklik gösterir. Üç aydan küçük ve/veya komplike İYE kriterlerini (septik görünüm, sürekli kusma, 3

9 orta-ağır dehidratasyon, immünsupresyon) taşıyan çocuklar hastaneye yatırılarak parenteral antibiyotikler ile tedavi edilmelidirler [3]. Üç aydan büyük çocuklarda komplike değil ise pyelonefrit tedavisi oral antibiyotikler ile yapılabilir. Kullanılacak antibiyotik eğer var ise lokal antibiyotik duyarlılık verilerine göre seçilmelidir [2]. Oral tedavide sefalosporinler, amoksisilin klavulonik asit ve trimetoprim/sülfametoksazol, parenteral tedavide 3. kuşak sefalosporinler genel olarak tercih edilebilirler (Tablo 3). Tedavi daha sonra üreyen mikroorganizmanın duyarlılık testlerine göre düzenlenir [2]. Tedavi süresi 7-14 gün arasında değişebilir. Üç aydan büyük ve alt üriner sistem enfeksiyonu (sistit) düşünülen çocuklar oral antibiyotikler ile 3 gün süre ile tedavi edilebilirler. Bu amaçla trimetoprim, nitrofurantoin, sefalosporin veya amoksisilin tercih edilebilir [3]. İYE tanısı alan çocuklarda akut enfeksiyon tedavisi yanında İYE ye neden olabilecek altta yatan bozuklukların belirlenmesi de çok önemlidir. Hasta değerlendirmesi iyi bir öykü ve fizik muayene ile başlar. Spinal deformite varlığı, konstipasyon öyküsü, mesane disfonksiyonu semptomları disfonksiyonel işeme sendromunu düşündürür [1]. İYE tanısı konan çocuklarda predispozan nedenlerin açığa çıkarılması için çeşitli görüntüleme yöntemleri uygulanmaktadır. Obstrüktif üropati veya böbrek taş hastalığı için ultrasonografi (USG), VUR için voiding sistoüretrografi (VCUG) ve renal inflamasyon/skar için 99m Tc-DMSA sintigrafisi önerilen görüntüleme yöntemleridir. Ancak, bu testlerin hem invazif olması hem de ciddi bir ekonomik yük oluşturması nedeni ile son yıllarda hangi hastalara uygulanmaları gerektiği konusunda yeni rehberler yayınlanmıştır. Buna göre, akut enfeksiyon döneminde USG sadece atipik İYE (Şekil 1) tanısı alan hastalarda obstrüksiyon gibi olası yapısal anomalileri belirlemek için önerilmektedir. Ateşli İYE tedavi edildikten sonra elektif koşullarda USG ise sadece 6 aydan küçük çocuklar için önerilmiştir [3]. Bununla birlikte, Amerikan Pediatri Akademisi rehberinde ise 2 yaş altındaki ateşli İYE saptanan tüm çocuklarda USG yapılması önerilmektedir [1]. Alt üriner sistem enfeksiyonu düşünülen çocuklarda USG ancak tekrarlayan İYE söz konusu ise düşünülmelidir (Şekil 1) [3]. Ateşli İYE sonrası renal parankimal skar varlığını göstermek için, enfeksiyondan 4-6 ay sonra 99m Tc-DMSA sintigrafisi yapılabilir. Ancak, bu tetkik de sadece atipik veya tekrarlayan İYE kriterlerini taşıyan hastalara önerilmiştir [3]. Yakın zamanlara kadar İYE ye predispozisyon yaratan önde gelen nedenlerden biri olarak görülen VUR un saptanmasının ve tedavi edilmesinin önemi, son 10 yıl içindeki randomize prospektif çalışma sonuçlarının ortaya çıkması ile azalmıştır. İngiliz rehberinde VCUG 6 aydan küçük çocuklarda atipik veya 4

10 tekrarlayan İYE varlığında; 6 ay-3 yaş arası çocuklarda USG de üriner sistem dilatasyonu, zayıf idrar akımı, E.coli dışı ajanlar ile enfeksiyon ve ailede VUR öyküsü varlığında önerilmekte, 3 yaş üstünde ise hiç önerilmemektedir [3]. Amerikan Pediatri Akademisi rehberinde ise 2 yaş altındaki ateşli İYE saptanan çocuklarda ancak USG hidronefroz ve renal skar gibi obstrüksiyon veya VUR u düşündüren bulgular gösteriyor ise VCUG istenmesi önerilmiştir [2]. Öte yandan, bu rehberler VUR saptandığı zaman da mutlaka profilaktik antibiyoterapi verilmesinin gerekli olmadığını ileri sürmektedirler [2,3]. Bununla birlikte, cerrahlar VUR a daha muhafazakar olarak yaklaşmaktadırlar. Amerika ve Avrupa Üroloji Birlikleri bir yaş altında tüm reflülü çocuklara profilaksi verilmesini, eğer bu sırada İYE gelişir ise cerrahi girişim yapılmasını önermektedir. Bir yaş üstündeki hastalarda ise öncelikle mesane disfonksiyonunun araştırılarak düzeltilmesi; mesane disfonksiyonu olan hastalarda ve ayrıca tekrarlayan ateşli İYE veya renal kortikal anormallik varlığında profilaksi veya ailenin isteğine göre cerrahi yaklaşım önerilmiştir [4,5]. 7. SONUÇ ve Özet: en önemli maddeler (en fazla 5 adet) İYE özellikle küçük çocuklarda sık görülen bakteriyel enfeksiyonlardır. İki yaş altındaki ateşli çocuklarda İYE saptanma oranı %5 kadardır. İdrar yolu enfeksiyonu, mesane disfonksiyonu ve VUR gibi altta yatan bir üriner sistem patolojisine işaret edebilir. Böyle predispozan bir neden var ise enfeksiyonlar tekrar etme eğiliminde olabilir. Tekrarlayan enfeksiyonlar da renal skar ve bununla ilişkili komplikasyonlara (hipertansiyon, böbrek yetmezliği gibi) yol açabilir. 1. İYE tanı ve tedavisi, hastanın antimikrobiyal tedavi gereksiniminin aciliyetine göre planlanmalıdır: Hemen tedavi gereken hastalarda en güvenilir teknik (suprapubik aspirasyon veya kateter) ile idrar örneği elde edilmeli, kültüre gönderilmeli ve uygun ampirik antibiyotik tedavisine başlanmalıdır. Hemen tedavi gerekmeyen hastalarda en az rahatsızlık verecek yoldan (idrar torbası gibi) elde edilen idrar örneğinde yapılacak idrar analiz sonucuna göre hareket edilebilir. 2. İYE tanısı uygun bir şekilde elde edilmiş idrar örneğinde piyüri varlığı ve tek bir üropatojenin en az cfu/ml düzeyinde üretilmesi ile konulur. Tek başına idrar analizi ile kesin tanı konmamalıdır. 5

11 3. Ateşli İYE de antibiyotik tedavisi 7-14 güne tamamlanmalıdır. Tedavi sonrasında yakın klinik izlem ile yeni ateşli enfeksiyon atakları erkenden belirlenip tedavi edilmelidir. Asemptomatik bakteriüri kesinlike tedavi edilmemelidir. 4. Atipik veya tekrarlayan İYE varlığında akut dönemde, diğer hallerde ise tedavi sonrasında elektif koşullarda üriner sistem USG ile anatomik anormallik varlığı araştırılmalıdır. İlk İYE den sonra rutin VCUG istenmemeli, sadece USG de hidronefroz, renal skar veya reflüyü düşündüren başka bulgular varlığında ve atipik/tekrarlayan İYE saptandığında istenmelidir. 5. Vezikoüreteral reflü saptanan çocuklarda öncelikle varsa mesane disfonksiyonu düzeltilmeli, profilaktik antibiyotik ve cerrahi düzeltme operasyonları enfeksiyonların tekrarı ve ailenin istekleri dikkate alınarak planlanmalıdır. Renal parankimal skar saptanan hastalar antropometrik gelişim, kan basıncı ve proteinüri yönünden izlenmelidir. 6

12 Tablo 1: İdrar yolu enfeksiyonu olan çocuklarda semptom ve bulgular. Yaş grubu Bulgu ve semptomlar En sık En az Ateş Karın ağrısı <3 ay Kusma Letarji Beslenme güçlüğü Kilo alamama Sarılık Hematüri Huzursuzluk Kötü kokulu idrar Konuşamayan (<24 ay) Ateş Karın ağrısı Yan ağrısı Kusma Beslenme güçlüğü Letarji Huzursuzluk Hematüri Kötü kokulu idrar Kilo alamama 3 ay Ateş Disfonksiyonel işeme Halsizlik Konuşan Pollaküri Yeni inkontinans Kusma (>24 ay) Dizüri Karın ağrısı Hematüri Yan ağrısı Kötü kokulu idrar Bulanık idrar 7

13 Tablo 2: İdrar analizinin kültüre göre duyarlılık ve özgüllüğü. Test Duyarlılık (%) Özgüllük (%) Lökosit esteraz pozitifliği Nitrit pozitifliği Lökosit esteraz veya nitrit pozitifliği Mikroskopta lökosit varlığı Mikroskopta bakteri varlığı LE, nitrit veya mikroskobi pozitifliği

14 Tablo 3: İdrar yolu enfeksiyonunun ampirik tedavisinde önerilen oral ve parenteral antibiyotikler. Parenteral tedavi Oral tedavi Antibiyotik Doz Antibiyotik Doz Seftriakson Sefotaksim Seftazidim Gentamisin Tobramisin Piperasilin 75 mg/kg/g, tek doz 150 mg/kg/g, 3-4 doz mg/kg/g, 3 doz 7.5 mg/kg/g, 3 doz 5 mg/kg/g, 3 doz 300 mg/kg/g, 3-4 doz Amoksisilin-klavulonat Trimetoprimsülfometoksazol Sefiksim Sefpodoksim Sefprozil Sefuroksim Sefaleksin mg/kg/g, 3 doz 6-12 mg/kg/g, 2 doz 8 mg/kg/g, tek doz 10 mg/kg/g, 2 doz 30 mg/kg/g, 2 doz mg/kg/g, 2 doz mg/kg/g, 4 doz 9

15 Şekil 1: Atipik ve tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu tanımları. 10

16 KAYNAKLAR: 1. Bensman A, Dunand O, Ulinski T. Urinary tract infections. In: Pediatric Nephrology (6th edn), Avner ED, Harmon WE, Niaudet P, Yoshikawa N (eds). Springer-Verlag, Berlin Heidelberg 2009, pp Subcommittee on Urinary Tract Infection, Steering Committee on Quality Improvement and Management, Roberts KB. Urinary tract infection: clinical practice guideline for the diagnosis and management of the initial UTI in febrile infants and children 2 to 24 months. Pediatrics. 2011;128: NICE Clinical Guidelines (2007). Urinary tract infection in children: Diagnosis, treatment and long-term management. Retrieved May 23, 2014, from 4. Peters CA, Skoog SJ, Arant BS Jr, Copp HL, Elder JS, Hudson RG, Khoury AE, Lorenzo AJ, Pohl HG, Shapiro E, Snodgrass WT, Diaz M. Summary of the AUA Guideline on Management of Primary Vesicoureteral Reflux in Children. J Urol 2010;184: Tekgül S, Riedmiller H, Hoebeke P, Kočvara R, Nijman RJ, Radmayr C, Stein R, Dogan HS; European Association of Urology. EAU guidelines on vesicoureteral reflux in children. Eur Urol Sep;62(3):

17 ANTENATAL HİDRONEFROZLU OLGULARDA TANI VE İZLEM Antenatal hidronefrozun klinisyenler açısından birincil önemi acil cerrahi girişim gerektiren olgularla, izlem gerektiren olguların birbirinden ayırd edilmesi, takip gerektiren olgularda ise minimal invazif girişimle uygun takibin nasıl yapılabileceğidir. Bu nedenle tanıda gecikmeden, gereğinden fazla tetkik istemeden AH saptanan olgulara yaklaşım önemlidir. Bu amaçla Çocuk Nefroloji Derneği Congenital anomalies of the kidney and urinary tract (CAKUT) çalışma grubu, AH tanısı alan olgularda doğum öncesi ve sonrası izlenecek yolların ana hatlarını belirleyerek ülkemiz koşullarına uygun bir kılavuz ortaya çıkarmaya çalışmışlardır (1). Burada bu kılavuz esas alınarak AH tanısı alan çocuklara yaklaşım özetlenecektir. AH olgularına yaklaşım; doğum öncesi ve doğum sonrası olmak üzere iki ana başlıkta toplanabilir. 1. Antenatal hidronefrozun doğum öncesi tanımı ve yaklaşım Intrauterin periyodda sıklıkla böbrek pelvis ön-arka çapı (PÖAÇ) ölçülerek AH tanısı konmakta ve aynı yöntemle evrelendirilmektedir. Buna göre 2. trimesterde 4 mm ve üzeri, 3. trimesterde 7 mm ve üzeri olan değerler anormal olarak kabul edilmekte ve doğum sonrası değerlendirmeyi gerektirmektedir. PÖAÇ ölçümüne göre AH tanımı ve evrelemesi Tablo 1 de gösterilmiştir (2). Tablo1. Pelvis ön-arka çapı ölçümüne göre antenatal hidronefrozun tanımı ve evrelemesi (kaynak 2) AH derecesi 2. trimester 3. trimester Postnatal Hafif 4-6 mm 7-9 mm 7-9 mm Orta 7-10 mm mm 9-15 mm Ağır > 10 mm > 15 mm > 15 mm 12

18 Antenatal dönemde hafif pelvis genişlemesi (PÖAÇ: 4-9 mm) saptanan bebeklerde doğum sonrası ciddi üriner sistem anomalisi görülme olasılığı düşüktür. PÖAÇ >15 mm olan fetuslar ise postnatal dönemde ağır hidronefroz için yüksek riskli olarak kabul edilip uygun yaklaşım yapılmalıdır (3,4). PÖAÇ >15 mm olması yanında böbrek parankiminde incelme, kalikslerde genişleme, üreter dilatasyonu, mesane duvarında kalınlaşma veya dilatasyon, oligohidramnios, çoklu sistem malformasyonu ve kromozom anomalilerinin bulunması ürolojik sorunun ağır olma olasılığını artırmaktadır. Bu tür olgular doğumdan sonra acil ürolojik değerlendirme ve erken tedavi yaklaşımı için hızla bir Çocuk Nefroloji -Üroloji Merkezine yönlendirilmelidir (5). Doğuma kadar olan sürede AH izlemi Şekil 1 de özetlenmiştir. Şekil 1. Doğuma kadar olan sürede antenatal hidronefrozlu olguların izlemi ( 13

19 HN: Hidronefroz, US: Ultrasonografi Literatürdeki birçok çalışmanın ortak sonucu, intrauterin ağır HN ya da bulguları ağırlaşan çift taraflı HN saptanan bebeklerin riskli olgular olarak değerlendirilip cerrahi açıdan yakın izlenmesidir (3). Alt üriner sistem obstrüksiyonu olan olgularda intrauterin dönemde tanısal ve tedavi edici girişimler (vezikoamniyotik şant veya intrauterin endoskopik valv ablasyonu) yapılmakla birlikte, girişim kararı deneyimli bir merkez ve ekip tarafından, her olgunun ayrıntılı değerlendirilmesinden sonra verilmelidir. Böbrek dışı hayatı tehdit eden bir sorun olmadığı sürece gebeliğin 20.haftasından sonra hiçbir AH olgusunda gebelik sonlandırılmamalıdır (1,6). 2. Antenatal hidronefrozun doğum sonrası değerlendirilmesi, tanımı ve yaklaşım AH öyküsü olan tüm yenidoğanlar yaşamın ilk haftasında değerlendirilmelidir. Posterior üretral valv şüphesi olan, oligohidroamniyos öyküsü bulunan, soliter böbrekte HN veya bilateral ağır HN saptanan olgularda ilk US değerlendirmesi saat içinde, diğerlerinde ise tercihen 3-7 gün içinde yapılmalıdır (Tablo 4), (1,4,7). Yenidoğanda idrar miktarının nisbeten düşük olması ve ekstrasellüler sıvı hareketi nedeniyle gelişen göreceli dehitratasyon yaşamın ilk birkaç gününde yapılan US nin pelvik dilatasyonu saptamadaki etkinliğini sınırlamaktadır. Doğum sonrası ilk değerlendirmede evreleme PÖAÇ ölçümünün yanı sıra kaliksiyel dilatasyonun derecesi ve parankimal etkilenmenin de ayrıntılı değerlendirildiği Fetal Üroloji Derneği (Society of Fetal Urology- SFU) evreleme sistemine göre [SFU Evre 1: sadece renal pelviste genişleme, Evre 2: pelvis ve kaliksiyel sistemde hafif genişleme, Evre 3: pelvis ve kaliksiyel sistemde ileri düzeyde genişleme, Evre 4: kist halini almış, böbrek parankimi seçilemeyen böbrek] yapılmalı, mutlaka üreter dilatasyonu, böbrek ekojenitesi ve mesane duvarı değerlendirilmelidir (7). Yenidoğan bebekte PÖAÇ 7 mm olması HN olarak tanımlanmaktadır.antenatal 3. trimesterde PÖAÇ < 10 mm saptanan bebeklerde HN un büyük olasılıkla obstrüksiyon ile ilişkili olmadığı ve düzelme oranının % 98 olduğu bildirilmektedir (8). PÖAÇ >12 mm saptanan olgularda ise kesin olmamakla birlikte, cerrahi düzeltme gerektiren ürolojik bir problem olma olasılığı yüksektir (4). Doğum sonrası ilk hafta yapılan US normal olsa bile sonraki değerlendirme, izlem ve evreleme SFU önerilerine göre yapılmaya devam edilmeli ve US 4-6. haftada tekrarlanmalıdır. Bu haftalarda yapılan US sonucunda SFU Evre 0 ve PÖAÇ < 7 mm saptanan olgular artık HN olarak değerlendirilmemelidir (1). Hidronefrozun devam ettiği olgularda ise pelvikaliksiyel dilatasyonun derecesi veya artış hızına bakarak (SFU evre artışı ve/veya PÖAÇ nda artış) ya da üreter dilatasyonu, kortikal incelme gibi HN un ağırlık göstergelerine dikkat edilerek yakın takip yapılmalıdır. 14

20 Hafif HN lu (SFU Evre 1-2, PÖAÇ<10 mm) bebeklerin çoğunda hidronefroz, genellikle yaşamın ilk 2 yılında kendiliğinden gerilemektedir. Bu nedenle US dışı ek radyolojik incelemeye veya antibiyotik profilaksisine gerek yoktur. Doğum sonrası tek veya çift taraflı PÖAÇ ı mm ye kadar olan orta dereceli HN lar, İYE açısından aile bilgilendirilerek sadece US ile güvenli bir şekilde izlenebilir. Başlangıçta PÖAÇ>10 mm ve SFU evre 3-4 olan bebekler ise daha yakın takip edilmelidir (1). Antenatal hidronefrozlu olguların doğum sonrası izlemi Şekil 2 de özetlenmiştir. Şekil 2. Antenatal hidronefrozlu olguların doğum sonrası izlemi ( 15

21 *: Ağır HN bilateral ise PUV ve alt üriner sistem obstrüksiyonu olasılığı ile MSUG hemen çekilmeli ve sistoskopi açısından değerlendirilmelidir Hangi olgulara koruyucu antibiyotik tedavisi başlanmalıdır? Orta-ağır tek veya çift taraflı HN (PÖAÇ>10 mm ve SFU evre 3-4) veya dilate üreteri olan hastalara tanı süreci sonuçlanıncaya kadar, izlem sürecinde ateşli İYE geçiren hastalara ve VUR saptanan tüm hastalara koruyucu antibiyotik tedavisi başlanması önerilmektedir (1). Hangi olgularda ileri tetkik yapılmalıdır? Antenatal hidronefrozlu olgularda miksiyosistoüreterografi (MSUG), diüretik renografi ve cerrahi konsültasyon gereksinimleri Tablo 2 de özetlenmiştir. Tablo 2. Miksiyosistoüreterografi, diüretik renografi ve cerrahi konsültasyon gerektiren antenatal hidronefrozlu olgular (Kaynak 1 den yararlanılarak hazırlanmıştır) Miksiyosistoüreterografi gereken olgular -*Alt üriner sistem obstrüksiyonu bulguları olan bebeklerde yaşamın 1-3 günü içerisinde -Doğum sonrası US lerde tek veya çift taraflı PÖAÇ>15 mm ve SFU evre 3-4 veya üreter dilatasyonu olan bebeklerde yaşamın 4-6 haftası içerisinde -AH saptanmış ve izleminde ateşli İYE geçiren bebeklerde idrar steril **Diüretik Renografi gereken olgular ( 6-8 hafta içinde) -Orta-ağır tek veya çift taraflı HN (PÖAÇ>10mm ve SFU evre 3-4) olup VUR saptanmayan olgular -Derecesi ne olursa olsun dilate üreteri olup VUR saptanmayan olgular Cerrahi konsültasyon gerektiren olgular -Alt üriner sistem obstrüksiyonu bulguları olan bebekler -Birinci yılın sonunda 4 ve 5. derece VUR olarak kalan bebekler -Tekrarlayan İYE lere neden olan VUR lu ve böbrek parankimde yeni 16

22 olduktan sonra skar geliştiren bebekler **Tercihen 99mTcmercaptoacetyltriglycine (MAG3) - Diüretikli renografide radyonükleid yarılanma ömrü (t1/2) 20 dakikadan uzun bulunan, akıma izin vermeyen ve/veya obstrüksiyon saptanan tarafta diferansiyel böbrek fonksiyonu % 40 dan düşük bulunan bebekler, - Yukardaki bulgulara sahip ancak karar verilemeyen bebeklerde US bulgularının ağırlaşması veya diferansiyel fonksiyonlarda % 5-10 daha bozulma olması, -Dilatasyonu ağırlaşan veya fonksiyonu bozulmaya devam eden çift taraflı HN u olan veya soliter böbrekte HN saptanan bebekler * Çift taraflı hidronefroz, ilerleyen hidronefroz, dilate veya duvarı kalınlaşmış, boşalması yetersiz mesane, dilate posterior üretra Kaynaklar 1. Emre S, Topaloğlu R, Kavukçu S, Gündüz Z, Akil I, Yavaşcan Ö, Erdoğan Ö, Tabel Y, Özdoğan E, Yılmaz A. CAKUT Çalışma Grubu- Antenatal hidronefroz tanılı bebeklerde izlem kılavuzu Walsh TJ, Hsieh S, Grady R, Mueller BA. Antenatal hydronephrosis and the risk of pyelonephritis hospitalization during the first year of life. Urology 2007;69: Lee RS, Cendron M, Kinnamon DD, Nguyen HT. Antenatal hydronephrosis as a predictor of postnatal outcome: a metaanalysis. Pediatrics 2006;118: Aksu N, Yavaşcan O, Kangin M, Kara OD, Aydin Y, Erdoğan H, Tuncel TC, Cetinkaya E, Ozbay E, Sandikçioğlu TG. Postnatal management of infants with antenatally detected hydronephrosis. Pediatr Nephrol 2005;20: Maizels M, Wang E, Sabbagha RE, Dinsmoor M, Seshadri R, Ginsberg N, Gauthier D, Abramowicz J. Late second trimester assessment of pyelectasis (SERP) to predict 17

23 pediatric urological outcome is improved by checking additional features. J Matern Fetal Neonatal Med 2006;19: Sinha A, Bagga A, Krishna A, Bajpai M, Srinivas M, Uppal R, Agarwal I. Revised guidelines on management of antenatal hydronephrosis. Indian J Nephrol 2013;23: Nguyen HT, Herndon CD, Cooper C, Gatti J, Kirsch A, Kokorowski P, Lee R, Perez-Brayfield M, Metcalfe P, Yerkes E, Cendron M, Campbell JB. The Society for Fetal Urology consensus statement on the evaluation and management of antenatal hydronephrosis. J Pediatr Urol 2010;6: Morris RK, Malin GL, Khan KS, Kilby MD. Systematic review of the effectiveness of antenatal intervention for the treatment of congenital lower urinary tract obstruction. BJOG 2010;117:

24 TÜRKİYE MİLLİ PEDİATRİ DERNEĞİ Cinnah Caddesi 35/6 Çankaya-Ankara Tel: Faks: Web: ÇOCUK NEFROLOJİ DERNEĞİ Karşıyaka Mah. Gülen Cad. 29/7 Keçiören Ankara Tel: 0 (312) Faks: 0 (312) Web:

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Nefroloji Bilim Dalı Olgu Sunumu. 9 Haziran 2016 Perşembe

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Nefroloji Bilim Dalı Olgu Sunumu. 9 Haziran 2016 Perşembe Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 9 Haziran 2016 Perşembe Ar. Gör. Dr. Mukaddes Kılıç Sağlam Kocaeli Üniversitesi Çocuk Nefroloji

Detaylı

İşeme Eğitimi Olmayan Çocukta İdrar Yolu Enfeksiyonu ve VUR

İşeme Eğitimi Olmayan Çocukta İdrar Yolu Enfeksiyonu ve VUR İşeme Eğitimi Olmayan Çocukta İdrar Yolu Enfeksiyonu ve VUR Dr. Selçuk Yücel Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı İstanbul Tarihsel Dogma VUR İYE Skar gelişimi

Detaylı

Üriner Sistem Enfeksiyonları PROF.DR.SEVİNÇ EMRE

Üriner Sistem Enfeksiyonları PROF.DR.SEVİNÇ EMRE Üriner Sistem Enfeksiyonları PROF.DR.SEVİNÇ EMRE İDRAR YOLU ENFEKSİYONU (İYE) Neden önemli? İYE çocukluk çağında görülen 2. en sık bakteriyel enfeksiyon (ateşli çocukların % 5 inde ÜSE ) Tanı koymak güç

Detaylı

ÜRĠNER SĠSTEMĠN OBSTRUKTĠF LEZYONLARININ POSTNATAL ĠZLEMĠ. Dr.Aytül Noyan

ÜRĠNER SĠSTEMĠN OBSTRUKTĠF LEZYONLARININ POSTNATAL ĠZLEMĠ. Dr.Aytül Noyan ÜRĠNER SĠSTEMĠN OBSTRUKTĠF LEZYONLARININ POSTNATAL ĠZLEMĠ Dr.Aytül Noyan Pediatrik ürolojik problemlerin saptanmasında prenatal USG nin önemli etkisi bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak özel tedavi yaklaşımları

Detaylı

Prof Dr Salim Çalışkan. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi

Prof Dr Salim Çalışkan. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Prof Dr Salim Çalışkan İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi FC 12y K Tekrarlayan İYE İYE dikkat çeken noktalar Çocukluk çağında 2.en sık enfeksiyondur Böbrek parankimi zarar görebilir (skar) Skara

Detaylı

ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI (TANI&GÖRÜNTÜLEME) DOÇ.DR. DENİZ DEMİRCİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI

ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI (TANI&GÖRÜNTÜLEME) DOÇ.DR. DENİZ DEMİRCİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI (TANI&GÖRÜNTÜLEME) DOÇ.DR. DENİZ DEMİRCİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI Uriner enfeksiyon Üriner kanal boyunca (böbrek, üreter, mesane ve

Detaylı

VUR de VCUG Ne Zaman, Kime?

VUR de VCUG Ne Zaman, Kime? VUR de VCUG Ne Zaman, Kime? Doç. Dr. Selçuk Yücel Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı, Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Antalya Tarihsel Dogma VUR İYE Skar gelişimi Kronik Böbrek Yetmezliği

Detaylı

ÇOCUKLARDA TEK TARAFLI ANTENATAL HİDRONEFROZH

ÇOCUKLARDA TEK TARAFLI ANTENATAL HİDRONEFROZH ÇOCUKLARDA TEK TARAFLI ANTENATAL HİDRONEFROZH Dr. Nihat ULUOCAK Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı 1 Hidronefroz, antenatal ultrasonografide en sık saptanan veri olmakla beraber

Detaylı

Üriner enfeksiyon ve Vezikoüreteral reflü

Üriner enfeksiyon ve Vezikoüreteral reflü Üriner enfeksiyon ve Vezikoüreteral reflü Doç Dr Haluk Emir Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Üriner enfeksiyon Üriner sistemde; mikroorganizma invazyonu ve sayısının artması, Çoğunlukla

Detaylı

İYE PATOFİZYOLOJİ İYE PATOFİZYOLOJİ 01.02.2012 BAKTERİÜRİYİ ETKİLEYEN KONAK FAKTÖRLERİ

İYE PATOFİZYOLOJİ İYE PATOFİZYOLOJİ 01.02.2012 BAKTERİÜRİYİ ETKİLEYEN KONAK FAKTÖRLERİ İYE ABD de YD ve çocuklardaki ateşli hastalıkların en önemli sebebi İYE nudur Ateşli çocukların %4-7 sinde gözlenir Semptomatik İYE 1-5 yaş arasında %2 oranında görülürken, okul çağı kızlarda %3-5 arasındadır

Detaylı

ÇOCUKLARDA ĠDRAR YOLU ENFEKSĠYONLARI. Dr.Aytül NOYAN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA ĠDRAR YOLU ENFEKSĠYONLARI. Dr.Aytül NOYAN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı ÇOCUKLARDA ĠDRAR YOLU ENFEKSĠYONLARI Dr.Aytül NOYAN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı AMAÇ ĠYE yi tanımak, erken ve doğru tedavi yaklaşımında bulunmak Riskli çocukları belirleyerek

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi Olgu Sunumu 06 Eylül 2017 Çarşamba. Dr.

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi Olgu Sunumu 06 Eylül 2017 Çarşamba. Dr. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Servisi Olgu Sunumu 06 Eylül 2017 Çarşamba Dr. Mert Şengün Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Detaylı

Komplike İdrar Yolu Enfeksiyonları

Komplike İdrar Yolu Enfeksiyonları Komplike İdrar Yolu Enfeksiyonları Dr.Kenan HIZEL Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. İçerik 1. Kompike İYE 2. Piyelonefrit 3. Kateterli hastada İYE 4. Asemptomatik bakteriüri

Detaylı

İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI

İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI Tanı ve Görüntülemede Kılavuzlar ve Sorunlar Dr Elif Bahat Özdoğan SUNUM PLANI Değişimin gerekliliği ve Kılavuzlar Kılavuzlara göre tanıda yenilikler Kılavuzlara göre görüntülemede

Detaylı

ÜRİNER İNFEKSİYONLAR. Prof.Dr Sema Akman Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi

ÜRİNER İNFEKSİYONLAR. Prof.Dr Sema Akman Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi ÜRİNER İNFEKSİYONLAR Prof.Dr Sema Akman Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi Terminoloji Semptomatik üriner enfeksiyon Asemptomatik bakteriüri Akut pyelonefrit Sistit

Detaylı

Antenatal Hidronefroz Saptanan Bebeklerin Doğum Sonrası Değerlendirilmesi ve Sonuçlar

Antenatal Hidronefroz Saptanan Bebeklerin Doğum Sonrası Değerlendirilmesi ve Sonuçlar Özgün Araştırma Original Article Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi Turkish Journal of Pediatric Disease Antenatal Hidronefroz Saptanan Bebeklerin Doğum Sonrası Değerlendirilmesi ve Sonuçlar Postnatal

Detaylı

Plan. Üriner Sistem Enfeksiyonlarında Güncel Yaklaşımlarş. Öğrenim hedefleri. Kaynaklar. Acil Tıp için önemi. Giriş 27.09.2012

Plan. Üriner Sistem Enfeksiyonlarında Güncel Yaklaşımlarş. Öğrenim hedefleri. Kaynaklar. Acil Tıp için önemi. Giriş 27.09.2012 Plan Üriner Sistem Enfeksiyonlarında Güncel Yaklaşımlarş Doç.Dr. Fırat BEKTAŞ Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Giriş Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanısal süreç Tedavi Taburculuk

Detaylı

VEZİKOÜRETERAL REFLÜ KİME ÜRODİNAMİ YAPIYORUM? Dr.A.Rüknettin ASLAN Haydarpaşa Numune EAH 1.Üroloji Kliniği

VEZİKOÜRETERAL REFLÜ KİME ÜRODİNAMİ YAPIYORUM? Dr.A.Rüknettin ASLAN Haydarpaşa Numune EAH 1.Üroloji Kliniği VEZİKOÜRETERAL REFLÜ KİME ÜRODİNAMİ YAPIYORUM? Dr.A.Rüknettin ASLAN Haydarpaşa Numune EAH 1.Üroloji Kliniği Nereden geliyoruz? Biz kimiz? Nereye gidiyoruz? Reflü kronolojisi Üreterovezikal bileşke/tünel

Detaylı

İDRAR YOLU ENFEKSİYONU

İDRAR YOLU ENFEKSİYONU İDRAR YOLU ENFEKSİYONU Üriner Enfeksiyon; UTİ; İdrar Yolu İltihabı; İdrar yollarının mikrobik enfeksiyon hastalığıdır. Mikroplar idrar yollarına girer, burada çoğalmaya başlar ve iltihaba neden olur. Enfeksiyon

Detaylı

Piyelonefrit Tedavi süreleri? Dr Gökhan AYGÜN CTF Tıbbi Mikrobiyoloji AD

Piyelonefrit Tedavi süreleri? Dr Gökhan AYGÜN CTF Tıbbi Mikrobiyoloji AD Piyelonefrit Tedavi süreleri? Dr Gökhan AYGÜN CTF Tıbbi Mikrobiyoloji AD Neden? Daha az yan etki Ekonomik veriler DİRENÇ! Kollateral hasar! Kinolon Karbapenem Uzun süreli antibiyotik baskısı Üriner Sistem

Detaylı

İDRAR YOLU ENFEKSİYONU TANI VE TAKİBİ

İDRAR YOLU ENFEKSİYONU TANI VE TAKİBİ İDRAR YOLU ENFEKSİYONU TANI VE TAKİBİ Doç.Dr. Nurcan Cengiz Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Adana Araştırma ve Uygulama Merkezi Çocuk Nefroloji Ünitesi Sunum Planı İYE Önemi Klinik bulgular Tanı Tedavi

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi Olgu Sunumu. 30 Eylül 2016 Cuma

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi Olgu Sunumu. 30 Eylül 2016 Cuma Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Servisi Olgu Sunumu 30 Eylül 2016 Cuma Ar. Gör. Dr. Akbar Akbarov Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve

Detaylı

Konjenital Hidronefrozda Görüntüleme ve Güncel Bilgiler

Konjenital Hidronefrozda Görüntüleme ve Güncel Bilgiler Konjenital Hidronefrozda Görüntüleme ve Güncel Bilgiler Dr.Çiğdem Üner Dr.Sami Ulus Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Radyoloji Bölümü, Nisan 2015 Konjenital Hidronefroz;

Detaylı

DOĞUMSAL BÖBREK VE ÜRİNER SİSTEM ANOMALİLERİNDE PRENATAL RİSK FAKTÖRLERİ

DOĞUMSAL BÖBREK VE ÜRİNER SİSTEM ANOMALİLERİNDE PRENATAL RİSK FAKTÖRLERİ DOĞUMSAL BÖBREK VE ÜRİNER SİSTEM ANOMALİLERİNDE PRENATAL RİSK FAKTÖRLERİ Alper Soylu, Hatice Eroğlu, Seçil Arslansoyu Çamlar, Mehmet Türkmen, Salih Kavukçu Dokuz Eylül Üniversitesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Detaylı

Olgularla CAKUT yönetimi

Olgularla CAKUT yönetimi 1 Olgularla CAKUT yönetimi (Kılavuzlar ne diyor?) Yılmaz Tabel İnönü Üniversitesi, Çocuk Nefroloji BD, Malatya 24-27 Kasım 2016 9. Ulusal Çocuk Nefroloji Kongresi, Antalya Bu oturumda 2 CAKUT yaklaşık

Detaylı

REFLÜLÜ HASTAYI NASIL TEDAVİ ETMELİYİM?

REFLÜLÜ HASTAYI NASIL TEDAVİ ETMELİYİM? HANGİ REFLÜLÜ HASTAYI NASIL TEDAVİ ETMELİYİM? Dr. Kaya Horasanlı Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği Sunum planı ESPU ve EAU ne düşünüyor? AUA bu konuya nasıl yaklaşıyor? Çocuklarla

Detaylı

Tedavi ve profilakside yeni görüşler 8.Ulusal Çocuk Nefroloji Kongresi/ANTALYA İdrar Yolu Enfeksiyonları Paneli

Tedavi ve profilakside yeni görüşler 8.Ulusal Çocuk Nefroloji Kongresi/ANTALYA İdrar Yolu Enfeksiyonları Paneli Tedavi ve profilakside yeni görüşler 8.Ulusal Çocuk Nefroloji Kongresi/ANTALYA İdrar Yolu Enfeksiyonları Paneli Dr.Metin Kaya Gürgöze Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı Tedavide

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi Olgu Sunumu 1 Şubat 2017 Çarşamba. İnt. Dr.

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi Olgu Sunumu 1 Şubat 2017 Çarşamba. İnt. Dr. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Servisi Olgu Sunumu 1 Şubat 2017 Çarşamba İnt. Dr. İrfan Töreci Ko aeli Ü iversitesi Tıp Fakültesi Ço uk Sağlığı ve

Detaylı

Vezikoüreteral Reflüde Güncel Profilaksi Algoritimleri. Dr. Ömer Acar İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı

Vezikoüreteral Reflüde Güncel Profilaksi Algoritimleri. Dr. Ömer Acar İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Vezikoüreteral Reflüde Güncel Profilaksi Algoritimleri Dr. Ömer Acar İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Vezikoüreteral Reflü VUR varlığında İYE Renal parankim hasarı (skar)

Detaylı

VUR de VCUG Ne Zaman, Kime?

VUR de VCUG Ne Zaman, Kime? Ulusal Bilinçle Güncel Üroloji VUR de VCUG Ne Zaman, Kime? Doç. Dr. Selçuk Yücel Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı, Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Antalya Ulusal Bilinçle Güncel Üroloji

Detaylı

İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI

İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI Dr Salih Kavukçu Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı LİTERATÜRDE YAZAN TANIM SIKLIK ETYOLOJİ PATOGENEZ KLİNİK TANI AYIRICI TANI TEDAVİ PROGNOZ KLİNİKTE

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi Olgu Sunumu 22 Mart 2017 Çarşamba. İnt. Dr.

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi Olgu Sunumu 22 Mart 2017 Çarşamba. İnt. Dr. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Servisi Olgu Sunumu 22 Mart 2017 Çarşamba İnt. Dr. Aydan Şen Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Detaylı

Dr. Derya SEYMAN. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Dr. Derya SEYMAN. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Dr. Derya SEYMAN Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Genişlemiş Spektrumlu beta-laktamaz Üreten Escherichia coli veya Klebsiella pneumoniae ya

Detaylı

SPİNA BİFİDA VE NÖROJEN MESANE TANILI HASTALARDA MESANE İÇİ HYALURONİK ASİD UYGULAMASI

SPİNA BİFİDA VE NÖROJEN MESANE TANILI HASTALARDA MESANE İÇİ HYALURONİK ASİD UYGULAMASI SPİNA BİFİDA VE NÖROJEN MESANE TANILI HASTALARDA MESANE İÇİ HYALURONİK ASİD UYGULAMASI Harika Alpay, Nurdan Yıldız, Neslihan Çiçek Deniz, İbrahim Gökce Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDAN ERİŞKİN DÖNEME BÖBREK HASTALIKLARI. Vezikoüreteral reflü ve obstrüktif nefropatiler

ÇOCUKLUK ÇAĞINDAN ERİŞKİN DÖNEME BÖBREK HASTALIKLARI. Vezikoüreteral reflü ve obstrüktif nefropatiler ÇOCUKLUK ÇAĞINDAN ERİŞKİN DÖNEME BÖBREK HASTALIKLARI Vezikoüreteral reflü ve obstrüktif nefropatiler Dr. Alper Soylu Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı İzmir 29. Ulusal Nefroloji,

Detaylı

VEZİKOÜRETERAL REFLÜ. Doç.Dr. Nurcan Cengiz

VEZİKOÜRETERAL REFLÜ. Doç.Dr. Nurcan Cengiz VEZİKOÜRETERAL REFLÜ Doç.Dr. Nurcan Cengiz VUR İYE Renal skar Reflü nefropatisi Proteinüri Hipertansiyon KBH / SDBY EMBRİYOLOJİ Üreterik bud Üreter Tomurcuğu Üreter Renal pelvis Majör ve minör kaliksler

Detaylı

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR?

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? Tuvalet eğitimi döneminde, nörolojik olarak normal bazı çocuklarda yanlış edinilmiş işeme alışkanlıkları neticesinde ortaya çıkan işeme fazındaki

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi O7 Haziran 2017 Çarşamba. Arş. Gör. Dr.

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi O7 Haziran 2017 Çarşamba. Arş. Gör. Dr. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Servisi O7 Haziran 2017 Çarşamba Arş. Gör. Dr. Özgür Mutlu OLGU SUNUMU aylık kız hasta ŞİKAYET Ateş Huzursuzluk ÖYKÜ

Detaylı

İdrar Yolu Enfeksiyonu Bulunan Çocuklarda Üriner Sistem Anormallikleri Sıklığı

İdrar Yolu Enfeksiyonu Bulunan Çocuklarda Üriner Sistem Anormallikleri Sıklığı Archive of Medical Investigations / 2016; 1 (1): 15-22 Tıp Araştırmaları Arşivi doi: 10.5799/ahinjs.03.2016.01.003 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE İdrar Yolu Enfeksiyonu Bulunan Çocuklarda Üriner Sistem Anormallikleri

Detaylı

İdrar Yolu Enfeksiyonu Bulunan Çocuklarda Üriner Sistem Anormallikleri Sıklığı

İdrar Yolu Enfeksiyonu Bulunan Çocuklarda Üriner Sistem Anormallikleri Sıklığı Archive of Medical Investigations / 2016; 1 (1): 11-17 Tıp Araştırmaları Arşivi doi: 10.5799/ahinjs.03.2016.01.0003 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE İdrar Yolu Enfeksiyonu Bulunan Çocuklarda Üriner Sistem

Detaylı

FETAL HİDRONEFROZLU OLGULARDA DOĞUM SONRASINDA OBSTRÜKTİF ÜROPATİ GELİŞME ORANLARI

FETAL HİDRONEFROZLU OLGULARDA DOĞUM SONRASINDA OBSTRÜKTİF ÜROPATİ GELİŞME ORANLARI Tepecik Eğit Hast Derg 2013; 23 (2): 65-72 65 KLİNİK ARAŞTIRMA FETAL HİDRONEFROZLU OLGULARDA DOĞUM SONRASINDA OBSTRÜKTİF ÜROPATİ GELİŞME ORANLARI THE RATE OF DEVELOPMENT POSTNATAL OBSTRUCTIVE UROPATHY

Detaylı

İdrar Tahlilinde Mitler U Z. DR. B O R A ÇEKMEN ACIL Tı P K L I NIĞI O K MEYDANı E Ğ I T IM VE A R A Ş Tı R MA HASTA NESI S AĞ L ı K B ILIMLERI Ü

İdrar Tahlilinde Mitler U Z. DR. B O R A ÇEKMEN ACIL Tı P K L I NIĞI O K MEYDANı E Ğ I T IM VE A R A Ş Tı R MA HASTA NESI S AĞ L ı K B ILIMLERI Ü İdrar Tahlilinde Mitler U Z. DR. B O R A ÇEKMEN ACIL Tı P K L I NIĞI O K MEYDANı E Ğ I T IM VE A R A Ş Tı R MA HASTA NESI S AĞ L ı K B ILIMLERI Ü NIVERSITESI Mit 1: İdrar bulanık görünümde ve kötü kokulu.

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

Gebelikte Üriner Sistem İnfeksiyonları. Dr. Nur Efe İris

Gebelikte Üriner Sistem İnfeksiyonları. Dr. Nur Efe İris Gebelikte Üriner Sistem İnfeksiyonları Dr. Nur Efe İris Üriner sistem infeksiyonları gebelikte en sık görülen infeksiyon grubudur. Asemptomatik bakteriüri Akut sistit Akut pyelonefrit şeklinde görülebilir.

Detaylı

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 12/o4/2014 Akılcı antibiyotik kullanımı Antibiyotiklere

Detaylı

DOĞUMSAL BÖBREK ANOMALİLERİ İNT. DR. SİNEM İLHAN

DOĞUMSAL BÖBREK ANOMALİLERİ İNT. DR. SİNEM İLHAN DOĞUMSAL BÖBREK ANOMALİLERİ İNT. DR. SİNEM İLHAN ÜRİNER SİSTEM EMBRİYOLOJİSİ 5. haftada metanefrik divertikül oluşur metanefrik blastem ile birleşir Nefrogenezis başlar. 6-9. hafta: lobule böbrek anteriordan

Detaylı

İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARINA YAKLAŞIM

İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARINA YAKLAŞIM İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARINA YAKLAŞIM Dr. Caner Kabasakal 59. TÜRKİYE MİLLİ PEDİATRİ KONGRESİ 4 8 KASIM 2015 Belek - ANTALYA ÇOCUKLARDA İYE NİN ÖNEMİ: ÇOCUKLUKTA GÖRÜLEN EN SIK BAKTERİYEL ENFEKSİYONLARDAN

Detaylı

GATA Üroloji AD. Başkanlığı Eğitim-Öğretim Yılı Uzmanlık Öğrencileri için Eğitim-Öğretim Programı

GATA Üroloji AD. Başkanlığı Eğitim-Öğretim Yılı Uzmanlık Öğrencileri için Eğitim-Öğretim Programı GATA Üroloji AD. Başkanlığı 2015-2016 Eğitim-Öğretim Yılı Uzmanlık Öğrencileri için Eğitim-Öğretim Programı EKİM 2015 1 WCE 2 WCE 3 WCE 4 WCE 5 6 ICS 7 ICS 12 13 14 ESPU 19 20 Türk Üroloji K. 26 27 28

Detaylı

Çocuk Ürolojisinde Tanı Yöntemleri. Doç Dr Haluk EMİR Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı

Çocuk Ürolojisinde Tanı Yöntemleri. Doç Dr Haluk EMİR Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Çocuk Ürolojisinde Tanı Yöntemleri Doç Dr Haluk EMİR Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Ürinerogenital Sistem Böbrekler Üreterler Mesane Mesane boynu ve Üretra Penis Testis Epididim

Detaylı

Laboratuvar Uygulamaları - İdrar Kültürleri. M. Ufuk Över-Hasdemir Marmara Üni. Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Laboratuvar Uygulamaları - İdrar Kültürleri. M. Ufuk Över-Hasdemir Marmara Üni. Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Laboratuvar Uygulamaları - İdrar Kültürleri M. Ufuk Över-Hasdemir Marmara Üni. Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Üretra kalıcı mikroflorası KNS (S. saprophyticus hariç) Viridans ve non-hemolitik

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI ÇOCUKLUK ÇAĞINDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI Dr. Ali Anarat Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi AKIŞ ŞEMASI 1960 lardan günümüze gezinti AAP 1999 rehberi NICE 2007 rehberi AAP 2011 rehberi 2012-2013 literatürlerinden

Detaylı

Dr. Mustafa Hasbahçeci

Dr. Mustafa Hasbahçeci Dr. Mustafa Hasbahçeci Kaynaklar Tokyo Guidelines for acute cholangitis-2007 *Background: Tokyo Guidelines for the management of acute cholangitis and cholecystitis. J Hepatobiliary Pancreat Surg. 2007;14(1):1-10.

Detaylı

Antenatal Hidronefroz Bulgusu ile Tanı Konulan Primer Vezikoüreteral Reflülü Olgularda Cerrahi Tedavi: 21 Olgunun Değerlendirilmesi

Antenatal Hidronefroz Bulgusu ile Tanı Konulan Primer Vezikoüreteral Reflülü Olgularda Cerrahi Tedavi: 21 Olgunun Değerlendirilmesi Özgün Araştırma Original Article Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi Turkish Journal of Pediatric Disease Antenatal Hidronefroz Bulgusu ile Tanı Konulan Primer Vezikoüreteral Reflülü Olgularda Cerrahi Tedavi:

Detaylı

Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu

Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu ARŞİV 2009; 18: 57 Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu Yrd.Doç.Dr. Mustafa TAŞKESEN* Doç.Dr. AYSUN KARABAY BAYAZIT** İdrar yolu enfeksiyonları (İYE), çocukluk çağında sık görülen önemli bir hastalık nedenidir.

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü 1 2 AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI İçerik Karın ağrısı olan hastanın akut apandisit olup olmadığını değerlendirmede kullandığımız testlerin değerliliği kullanımları tartışılacaktır

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA AKILCI LABORATUVAR KULLANIMI

BİRİNCİ BASAMAKTA AKILCI LABORATUVAR KULLANIMI BİRİNCİ BASAMAKTA AKILCI LABORATUVAR KULLANIMI Doç. Dr. Ayşe Palanduz Aile Hekimliği Anabilim Dalı DERS PLANI TARİH DERS 07.09.2015 Sağlık Hizmetlerinin Basamaklandırılması ve Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri

Detaylı

Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi

Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi 03.05.2016 OLGU 38 yaşında evli kadın hasta İki haftadır olan bulantı, kusma, kaşıntı, halsizlik, ciltte ve gözlerde

Detaylı

DR.YUSUF CAN YURT HİPONATREMİ 2014 REHBERİ

DR.YUSUF CAN YURT HİPONATREMİ 2014 REHBERİ DR.YUSUF CAN YURT HİPONATREMİ 2014 REHBERİ HIPONATREMI NEDIR? Kan Na konsantrasyonunun

Detaylı

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI Gebelikte ortaya çıkan fizyolojik değişiklikler Sodyum ve su retansiyonu Sistemik kan basıncında azalma Böbrek boyutunda artma ve toplayıcı sistemde dilatasyon Böbrek kan

Detaylı

Mesane Kanseri Olgu Tartışmaları Dr. Sümer Baltacı

Mesane Kanseri Olgu Tartışmaları Dr. Sümer Baltacı Mesane Kanseri Olgu Tartışmaları Dr. Sümer Baltacı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı ÜOD/2009 Olgu 1 55 y Hematüri USG: Mesanede perivezikal uzanımı olmayan 1.5 4 cm çaplı tümörler

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. NefrolojiBilim Dalı Olgu Sunumu 18 Ekim 2016 Salı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. NefrolojiBilim Dalı Olgu Sunumu 18 Ekim 2016 Salı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı NefrolojiBilim Dalı Olgu Sunumu 18 Ekim 2016 Salı Ar. Gör. Dr. Aslı Keskin Prof. Dr. Kenan Bek Çocuk Nefroloji Bilim Dalı

Detaylı

İDRAR YOLU İNFEKSİYONLARINA YAKLAŞIM. Prof. Dr. Ahmet NAYIR

İDRAR YOLU İNFEKSİYONLARINA YAKLAŞIM. Prof. Dr. Ahmet NAYIR İDRAR YOLU İNFEKSİYONLARINA YAKLAŞIM Prof. Dr. Ahmet NAYIR İdrar Yolu Enfeksiyonları Acile başvuran ateşli çocukların % 5,3 üiye dir. 2 yaş altı çocuklarda Erkeklerde % 2.2 Kızlarda % 2.1 7 yaşta Erkeklerin

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

PEDİATRİK ÜRİNER ENFEKSİYONLARDA TEDAVİ VE PROFİLAKSİ. Doç. Dr. Selçuk Yücel. Akdeniz Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji Anabilim Dal.

PEDİATRİK ÜRİNER ENFEKSİYONLARDA TEDAVİ VE PROFİLAKSİ. Doç. Dr. Selçuk Yücel. Akdeniz Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji Anabilim Dal. PEDİATRİK ÜRİNER ENFEKSİYONLARDA TEDAVİ VE PROFİLAKSİ Doç. Dr. Selçuk Yücel Akdeniz Üniversitesi T p Fakültesi Üroloji Anabilim Dal Antalya S k karş laş labilecek olgular Olgu 1 3 yaş nda erkek çocuk 39

Detaylı

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği GEBELİKTE SİFİLİZ Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği SİFİLİZ TANIM T.pallidum un neden olduğu sistemik bir hastalıktır Sınıflandırma: Edinilmiş (Genellikle

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Antenatal hidronefrozlu bebeklerde tanısal değerlendirme

Antenatal hidronefrozlu bebeklerde tanısal değerlendirme Türk Üroloji Dergisi - Turkish Journal of Urology 2011;37(1):47-53 47 Çocuk Ürolojisi / Pediatric Urology Derleme / Review Antenatal hidronefrozlu bebeklerde tanısal değerlendirme Diagnostic evaluation

Detaylı

Vaka Takdimleri. Prof.Dr. Kemal SARICA. Yeditepe Üniveristesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı

Vaka Takdimleri. Prof.Dr. Kemal SARICA. Yeditepe Üniveristesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Vaka Takdimleri Prof.Dr. Kemal SARICA Yeditepe Üniveristesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı 1. VAKA ANAMNEZ 52 yaşında erkek hasta Ağrısız, gross hematüri ve 6 aylık süreçte 10 kg kilo kaybı Anlamlı

Detaylı

Prenatal Diagnosis of Posterior Urethral Valve with Fetal MR Urography İsmail Güzelmansur 1, Hanifi Bayaroğulları 2, Vefik Arıca 3, Orhan Oyar 4

Prenatal Diagnosis of Posterior Urethral Valve with Fetal MR Urography İsmail Güzelmansur 1, Hanifi Bayaroğulları 2, Vefik Arıca 3, Orhan Oyar 4 Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 13: 177-180/ Eylül 2012 OLGU SUNUMU Fetal MR Ürografi ile Posterior Üretral Valvin Prenatal Tanısı Prenatal Diagnosis of Posterior Urethral Valve with Fetal

Detaylı

Yenidoğanda İdrar Yolu Enfeksiyonları

Yenidoğanda İdrar Yolu Enfeksiyonları Özgün Araştırma Original Article Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi Turkish Journal of Pediatric Disease Yenidoğanda İdrar Yolu Enfeksiyonları Urinary Tract Infections in Neonates Ezgi YANGIN ERGON¹, Buğra

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 6 Aralık 2016 Salı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 6 Aralık 2016 Salı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 6 Aralık 2016 Salı Ar. Gör. Dr. Abdullah Heybeci Yandal Ar. Gör. Uzm. Dr. Saime Tuncer Prof.

Detaylı

İnfektif Endokardit 2015 Rehberi nde neler değişti?

İnfektif Endokardit 2015 Rehberi nde neler değişti? İnfektif Endokardit 2015 Rehberi nde neler değişti? Dr. Özlem Kurt Azap Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KLİMİK 2016, 30. YIL KURULTAYI 1 Sunum planı

Detaylı

Vezikoureteral Reflü NASIL YAKLAŞALIM? Dr Esra Baskın Baskent Üniversitesi Ped Nefroloji Bilim Dalı

Vezikoureteral Reflü NASIL YAKLAŞALIM? Dr Esra Baskın Baskent Üniversitesi Ped Nefroloji Bilim Dalı Vezikoureteral Reflü NASIL YAKLAŞALIM? Dr Esra Baskın Baskent Üniversitesi Ped Nefroloji Bilim Dalı İdrar yolu enfeksiyonu insidansi

Detaylı

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi Prof. Dr. Volkan Korten Marmara Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İnfeksiyon Hastalıklar kları ve Klinik Mikro. ABD. Risk? Başlangıç tedavisine yanıtsızlık değil. Ciddi

Detaylı

ANTİFUNGAL TEDAVİ: PRE-EMPTİF Mİ EMPİRİK Mİ? Prof. Dr. Ayper SOMER İstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları

ANTİFUNGAL TEDAVİ: PRE-EMPTİF Mİ EMPİRİK Mİ? Prof. Dr. Ayper SOMER İstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları ANTİFUNGAL TEDAVİ: PRE-EMPTİF Mİ EMPİRİK Mİ? Prof. Dr. Ayper SOMER İstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları Ankara, 28 Şubat 2010 PEDİATRİDE İNVAZİF MANTAR İNFEKSİYONU İÇİN RİSK GRUPLARI

Detaylı

MERKEZİMİZDE SİSTİNÜRİ TANISIYLA İZLENEN ÇOCUK HASTALARIN UZUN DÖNEM RENAL SONUÇLARI

MERKEZİMİZDE SİSTİNÜRİ TANISIYLA İZLENEN ÇOCUK HASTALARIN UZUN DÖNEM RENAL SONUÇLARI MERKEZİMİZDE SİSTİNÜRİ TANISIYLA İZLENEN ÇOCUK HASTALARIN UZUN DÖNEM RENAL SONUÇLARI Serra SÜRMELİ DÖVEN 1, Ali DELİBAŞ 1, Hakan TAŞKINLAR 2, Ali NAYCI 2 Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi 1-Çocuk Nefroloji

Detaylı

SAKRAL NÖROMODÜLASYON

SAKRAL NÖROMODÜLASYON SAKRAL NÖROMODÜLASYON Dr. Ali Ergen Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Refrakter Aşırı Aktif Mesane Alternatif tedavilerin uygun zamanda kullanılması için RAAM nin daha spesifik

Detaylı

Klinik Örneklerden İzole Edilen E.coli Suşlarının Kümülatif Antibiyotik Duyarlılıklarının Belirlenmesi

Klinik Örneklerden İzole Edilen E.coli Suşlarının Kümülatif Antibiyotik Duyarlılıklarının Belirlenmesi Klinik Örneklerden İzole Edilen E.coli Suşlarının Kümülatif Antibiyotik Duyarlılıklarının Belirlenmesi Mine Aydın Kurç,Özge Tombak,Dumrul Gülen,Hayati Güneş,Aynur Eren Topkaya Antibiyotik duyarlılık raporlarının

Detaylı

BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Prof Dr Zehra AYCAN.

BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Prof Dr Zehra AYCAN. BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ Prof Dr Zehra AYCAN zehraaycan67@hotmail.com Büyüme Çocukluk çağı, döllenme anında başlar ve ergenliğin tamamlanmasına kadar devam eder Bu süreçte çocuk hem büyür hem de gelişir

Detaylı

Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m

Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Çocuklarda Ak lc Antibiyotik Kullan m Sempozyum Dizisi No: 33 Aral k 2002; s. 35-39 Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m Prof. Dr. Necla

Detaylı

ÇOCUKLARDA VEZİKOÜRETERAL REFLÜ

ÇOCUKLARDA VEZİKOÜRETERAL REFLÜ ÇOCUKLARDA VEZİKOÜRETERAL REFLÜ Vezikoüreteral reflü (VUR) ile ilgili bilimsel literatür bugün bile sınırlıdır ve bu çalışmaların kanıt düzeyi yeterince yüksek değildir (EAU 2012 Guideline ilk cümlesi).

Detaylı

Akut böbrek yetmezliğinin nadir bir nedeni??? Gülşah KAYA AKSOY Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı

Akut böbrek yetmezliğinin nadir bir nedeni??? Gülşah KAYA AKSOY Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı Akut böbrek yetmezliğinin nadir bir nedeni??? Gülşah KAYA AKSOY Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı 5 aylık erkek hasta Şik: Solunum sıkıntısı ve idrar miktarında azalma Öykü:

Detaylı

Multipl organ yetmezliği ve refrakter hipotansiyon

Multipl organ yetmezliği ve refrakter hipotansiyon SEPSİS S VE TANI KRİTERLER TERLERİ Orhan ÇINAR Yrd.Doç.Dr..Dr. GATA Acil Tıp T p Anabilim Dalı XI. Acil Tıp Güz Sempozyumu Samsun 2010 Epidemiyoloji ABD de yılda 750.000 hasta Her gün 500 ölüm %20-50 mortalite

Detaylı

Toplum başlangıçlı Escherichia coli

Toplum başlangıçlı Escherichia coli Toplum başlangıçlı Escherichia coli nin neden olduğu üriner sistem infeksiyonlarında siprofloksasin direnci ve risk faktörleri: Prospektif kohort çalışma Türkan TÜZÜN 1, Selda SAYIN KUTLU 2, Murat KUTLU

Detaylı

Perinatal Hidronefroz: Etiyoloji ve Böbrek Fonksiyonlarına Etkisi

Perinatal Hidronefroz: Etiyoloji ve Böbrek Fonksiyonlarına Etkisi Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Perinatal Hidronefroz: Etiyoloji ve Böbrek Fonksiyonlarına Etkisi Metin Kaya GÜRGÖZE a, Tuğba KARACA Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Nefroloji Bilim Dalı,

Detaylı

Fonksiyonel İnkontinans

Fonksiyonel İnkontinans Fonksiyonel İnkontinans Anatomik, nörolojik sorunu olmayan çocuklarda görülen anormal idrar tutma ya da idrar kaçırma gibi işeme bozukluğu durumlarıdır 7 yaş Kız çocuklar %6 Erkek çocuklar %3.8 GÜNDÜZ

Detaylı

Dr. Nur Yapar 12 Mart 2016 ANTALYA

Dr. Nur Yapar 12 Mart 2016 ANTALYA Dr. Nur Yapar 12 Mart 2016 ANTALYA Tanımlar Görülme sıklığı Risk faktörleri Patogenez Tanı Önlemler Kİ- Bakteriüri: Kateterizasyonu olan hastada anlamlı bakteriüri Kİ-ÜSİ: Kateterizasyon Üretral, suprapubik,

Detaylı

OLGU SUNUMU. Dr. Nur Yapar. DEÜTF İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. 25-28 Şubat 2010 Ankara

OLGU SUNUMU. Dr. Nur Yapar. DEÜTF İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. 25-28 Şubat 2010 Ankara OLGU SUNUMU Dr. Nur Yapar DEÜTF İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. 25-28 Şubat 2010 Ankara 28 yaşında, erkek Mayıs 2008; T hücreden zengin B hücreli Hodgin Dışı Lenfoma Eylül 2008; 5.

Detaylı

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü Prof. Dr. Neşe Saltoğlu İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Amerika Birleşik Devletleri nde her yıl yaklaşık yeni spinal kord yaralanması (SKY) meydana gelmektedir.

Amerika Birleşik Devletleri nde her yıl yaklaşık yeni spinal kord yaralanması (SKY) meydana gelmektedir. DR. MEHTAP DURAK ARKA PLAN Amerika Birleşik Devletleri nde her yıl yaklaşık 12.500 yeni spinal kord yaralanması (SKY) meydana gelmektedir. Yaralanma nedenleri arasında motorlu taşıt kazaları ilk sırayı

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

Olgu Eşliğinde Sepsise Yaklaşım

Olgu Eşliğinde Sepsise Yaklaşım Olgu Eşliğinde Sepsise Yaklaşım Prof. Dr. Çağrı BÜKE E.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 07.02.2015 (2) Çağrı BÜKE 1 Olgu 70 yaşında erkek hasta. Üşüme-titreme ile yükselen ateş, öksürük,

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 OLGULAR EŞLİĞİNDE GÜNDEMDEKİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Olgu E.A 57 yaşında,

Detaylı

190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte,

190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte, Dünyada her bir dakikada 380 kadın gebe kalmakta, 190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte, 40 kadın sağlıksız düşük yapmaktadır.

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı