ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II"

Transkript

1 ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II Nihat KABAOĞLU Kısım 4

2 DERSİN İÇERİĞİ Sayısal Haberleşmeye Giriş Giriş Sayısal Haberleşmenin Temelleri Temel Ödünleşimler Örnekleme ve Darbe Modülasyonu Örnekleme İşlemi İdeal Örnekleme, Nyquist Frekansı, Örtüşme, Düz Tepeli Örnekleme Analog Darbe Modülasyonları, Zaman Bölmeli Çoğullama Doğrusal Kuvantalama, Companding Darbe Kod Modülasyonu : PCM Delta Modülasyonu : DM

3 DERSİN İÇERİĞİ Temel Bant Darbe İletimi Hat Kodlaması Tek Kutuplu Hat Kodları Kutuplu Hat Kodları Faz Kodlanmış Hat Kodları Çift Kutuplu Hat Kodları Yüksek Yoğunluklu Çift Kutuplu Hat Kodları (HDBn) Kod İm Değişimi Hat Kodlaması İkili Sembollerin Üçlü Kodlanması (nbmt) Çok Seviyeli Hat Kodlama Temel Bant Sinyallerin Sezilmesi Merkez Noktası Sezicisi İkili Haberleşmede Hata Sezme Olasılığı Çok Seviyeli Haberleşmede Hata Sezme Olasılığı AWGN Kanal için En İyi Alıcı Yapısı

4 DERSİN İÇERİĞİ Bant Sınırlı Kanallardan Sayısal İletim Bant Sınırlı Kanalların Özellikleri Semboller Arası Girişim Darbe Şekillendirme İdeal Nyquist Darbesi, Yükseltilmiş Kosinüs Spektrumu Göz Diyagramı Denkleştirme Bilgi İçeriği ve Sistem (Kanal) Kapasitesi Bilgi Miktarı Ortalama Bilgi Miktarı Bilgi Hızı Kanal Kapasitesi: Shannon Teoremi Gauss Tipi Bir Kanalın Kapasitesi Bant Genişliği ve SNR Arasındaki Ödünleşim

5 BANT SINIRLI KANALLARIN ÖZELLİKLERİ Telefon kanalları ve bazı radyo kanalları dahil birçok haberleşme kanalının bantsınırlı doğrusal filtre yapısında olduğu kabul edilir. Haberleşme kanalının frekans cevabı Faz cevabı yerine bazen aşağıdaki Genlik Cevabı gibi tanımlanan grup gecikmesi de kullanılabilmektedir. Faz Cevabı Grup Gecikmesi

6 Bozulmasız iletim gerçekleştirebilmek için, iletilen sinyal tarafından kullanılan frekans bandı içerisinde, kanalın genlik cevabı nin sabit, faz cevabı nin ise frekansla doğrusal olması (grup gecikmesi nin sabit olması) gerekmektedir. Kanalın genlik cevabı sabit olmadığında, kanal genlik bozulmasına, faz yanıtı doğrusal olmadığında ise kanal faz bozulmasına (gecikme bozulmasına) sebep olur. Çoğu haberleşme kanalı (gezgin haberleşme sistemleri gibi) iletilen sinyali bozar, alıcıda bilginin çözülmesi zorlaşır ve hatalar meydana gelir. Kanalın ideal olmayan frekans cevabından kaynaklanan etkileri ortadan kaldırıp daha iyi bir çözümleme yapmak için alıcıda (demodülatörde) bazı özel filtreler veya denkleştiriciler kullanılır.

7 Bir haberleşme kanalının sınırlı bant genişliği ve doğrusal olmayan faz cevabı iletim için kullanılan dikdörtgen darbeyi nasıl etkiler? İletilen Darbenin Biçimi İletilen Darbenin Genlik Spektrumu

8 Bant Sınırlı Kanalın Çıkışında Alınan Sinyalin Biçimi Bant Sınırlı Kanalın Çıkışında Alınan Sinyalin Genlik Spektrumu

9 Doğrusal Faz Cevaplı Kanalın Çıkışında Alınan Sinyalin Biçimi Doğrusal Olmayan Faz Cevaplı Kanalın Çıkışında Alınan Sinyalin Biçimi DİKKAT! Doğrusal olmayan faz cevabı, sınırlı bant genişliğine oranla çok daha ciddi sorunlara yol açabilir. ÇÖZÜM: Alıcıda DENKLEŞTİRİCİ kullanmak

10 SEMBOLLER ARASI GİRİŞİM Sayısal iletimde bir bitlik zaman dilimi genişliğinde olan dikdörtgen darbeler kullanıldığı takdirde, darbenin frekans spektrumu fonksiyonuna göre oluşur:

11 Dikdörtgen darbenin sinc(.) şeklinde oluşan frekans spektrumu eksi sonsuzdan artı sonsuza kadar uzanmaktadır. İletim sırasında darbe şeklinde bir bozulma olmaması için sonsuz bant genişliğine sahip bir kanalın kullanılması gerekir. Fakat, sonsuz bant genişliğine sahip kanal yoktur. Ayrıca, frekans spektrumu son derece kısıtlı bir haberleşme kaynağı olduğundan, iletim için yüksek bant genişliği kullanılması verimsizliğe neden olur. İletimde dikdörtgen darbeler kullanmak, bahsedilen kısıtlama nedeniyle, iletilmek istenen frekans bileşenlerinin bir kısmının alıcıya ulaşmamasına neden olur. Alıcıda elde edilen darbe şekillerinde bozulmalar meydana gelir.

12 Haberleşme kanalı modelini gösteren şekilden de görülmektedir ki; sinyalinin spektrumu şeklinde oluşur. eşitliği göstermektedir ki; sınırlı bir bant genişliğine sahip kanal üzerinden iletim yapıldığında, haberleşme kanalı iletilen sinyalin frekans spektrumunu sınırlandırmaktadır. Sinyalin frekans spektrumunun sınırlandırılması, zaman uzayında darbe şeklinin yayılmasına sebep olur. Zamanda yayılan darbe kendisine ayrılan bit zaman diliminin dışına ve dolayısıyla komşu darbelerin zaman dilimlerinin içerisine taşar. Buna Semboller Arası Girişim (SAG) adı verilir.

13

14

15 SAG komşu zaman dilimlerindeki sembollerin doğru olarak algılanma olasılığını azaltır, dolayısıyla, haberleşme sisteminin iletim performansı düşer. NE YAPILABİLİR? İlk akla gelen bant genişliğini yeteri kadar büyük tutup (sembol frekansı ya da oranı olarak adlandırılan den birkaç kat büyük), darbenin sinc(.) şeklindeki spektrumunun büyük bir bölümünü iletebilmektir. sinc(.) spektrumunda enerjinin büyük bir kısmı frekansına kadar olan spektrum kısmında olduğundan, bu frekans aralığından çok daha büyük bir bant genişliğinin ayrılması haberleşme kaynaklarının verimsiz kullanılması demek olur. İSTENMEYEN DURUM

16 Daha Makul Bir Çözüm Var Mıdır? Dikdörtgen darbenin şeklini değiştirmek. Nasıl? Vericide bir çeşit alçak geçiren filtre kullanarak iletilmek istenen darbe biçiminin frekans bandını sınırlandırarak. Bu işlem darbenin dikdörtgen biçimini değiştirdiğinden darbe biçimlendirme (şekillendirme) olarak adlandırılır. Vericide bu amaçla kullanılan filtrenin adı darbe biçimlendirme filtresidir Ne sağlar? İletilen darbenin frekans bandı sınırlandırıldığından, iletilen sinyalin bant genişliği düşürülmüş olur SAG azalır. Bu sayede daha verimli spektrum kullanımı İletilen sinyalin spektrumu sınırlandırıldığında, alıcıda alınan sinyalin zaman uzayında sınırlı olması mümkün mü?

17 Elbette değil. Frekansta sınırlanan sinyalin zamanda yayılması kaçınılmazdır. Doğru Çözüm Nedir? SAG ın tam önlenmesi yerine, haberleşme sisteminin performansına etkisini ortadan kaldırmak ya da azaltmak DARBE BİÇİMLENDİRME Öyle bir darbe bulunmalı ki; ilgilenilen sembol için, komşu zaman dilimlerindeki darbelerin karışma etkisinin en düşük seviyede olduğu sembol zaman diliminin merkez noktasında maksimum genliğe sahip, diğer sembol zaman dilimlerinin merkez noktasında sıfır genliğe sahip olsun sinc(.)

18 İletim için şeklinde tanımlanmış bir darbe biçimi kullanıldığında, bu sinyal komşu zaman dilimlerinin orta noktasında sıfır değerini almakta ve ideal şartlar altında merkez noktası sezicide SAG etkisi görülmez. Bu NYQUIST in SIFIR ISI KRİTERİ olarak bilinir.

19 İkili iletim oranı bit/s ile gösterildiğinde, bit zaman dilimi saniye olur. İletim için biçiminde bir darbe kullanıldığında, bu darbenin frekans spektrumu frekansına sınırlandırılmış dikdörtgen bir spektrum olur.

20 biçiminde bir darbe kullanıldığında Hz bant genişliği üzerinden bit/s oranında sayısal iletim gerçekleştirilebilmektedir. Bu darbenin spektrumuna bakılacak olunursa, spektrum ideal alçak geçiren filtre spektrumudur. İdeal alçak geçiren filtre pratikte tasarlanamaz. (Zaman dalga biçimi sonsuz uzunlukta olduğu için pratikte üretilemeyeceğini dalga biçiminden de görmek mümkündür) Üstelik, biçimindeki darbe göreceli olarak yavaş sönümlendiğinden, pratikte verici ve alıcı arasında yaşanacak bir senkronizasyon hatasında ciddi miktarda SAG meydana gelebilir.

21 Sonuç olarak, sinc(.) darbesi soruna teorik çözüm bulmaktan öteye gidememektedir. Bu yüzden, bit/s oranında sayısal iletim için Hz bant genişliği teorik minimum bant genişliği olarak adlandırılır. Ne yapılabilir? darbesinin sıfır geçiş özelliğini sağlayan Daha hızlı sönümlenen Zamanda sınırlı olan bir darbe şekli bulunmalıdır.

22 Bu darbe şekli teorik olarak nasıl oluşturulabilir? Şekilden görülmektedir ki; istenen özellikleri sağlayan darbe biçimi biçimindeki darbenin hızlı sönümlenen tekdüze bir fonksiyon ile çarpılması sonucu elde edilebilir.

23 Pratikte darbesini oluşturmak mümkün olmadığı için bu yaklaşım sadece teorik analiz sağlamaktadır. Yapılan işlemin frekans uzayındaki karşılığı darbesinin frekans spektrumu ile sönümleme fonksiyonunun spektrumunun konvolüsyonuna karşılık gelmektedir. Kullanılan sönümleme fonksiyonu gerçel değerli ve çift simetrik olduğundan, bu sinyalin frekans spektrumu da gerçel ve çift simetrik olacaktır. Şekildeki biçimlendirilmiş darbenin spektrumundan frekansına göre tek simetri görülmektedir ki oluşmakta ve den daha fazla bant genişliği kaplamaktadır.

24 Bu darbenin spektrumu tek simetri nedeniyle frekansında azalmaya başlamakta ve + frekansında sıfıra ulaşmaktadır. Bu iki frekans arasındaki fark azalma bandı olarak adlandırılır. olmak üzere, bu özellikteki bir darbenin bant genişliği gerektirdiği Nyquist tarafından gösterildiği için bu özellikteki darbelere Nyquist darbesi, bu şekilde darbe biçimlendirilmesinin kullanıldığı kanallara da Nyquist kanalı adı verilir. Uygulamada yaygın olarak ne tür bir darbe biçimlendirme yöntemi kullanılır? YÜKSELTİLMİŞ KOSİNÜS FİLTRESİ

25 Yükseltilmiş kosinüs filtresinin frekans cevabı azalma faktörü olarak tanımlanır ve aralığında değer almaktadır. Teorik minimum bant genişliği, fazlalık bant genişliği olmak üzere, azalma faktörü ;

26 Yükseltilmiş kosinüs darbesinin spektrumu için dikdörtgen biçimine (yani sinc spektrumuna), içinse tam yükseltilmiş bir kosinüs biçimine dönmektedir.

27 Yükseltilmiş kosinüs spektrumunun uygun biçiminden dolayı yaklaşık olarak istenen frekans cevabını verecek filtrelerin tasarlanması pratikte mümkündür. Bu filtreler analog filtreler olabileceği gibi, FIR ya da IIR sayısal filtreler de olabilir. İstenen cevap, en kolay ve en yaklaşık şekilde FIR filtreler kullanılarak elde edildiği için en çok FIR filtreler kullanılmaktadır. Analog filtreler ise sayısal filtre kullanımının mümkün olmadığı durumlarda tercih edilmektedir.

28 Darbe biçimlendirme vericide yapılmaktadır. Ancak, daha iyi başarım sağladığı tespit edildiğinden, uygulamada çoğunlukla darbe biçimlendirme işlevi verici ve alıcı arasında eşit bir biçimde paylaşılmaktadır. Yani, eşit paylaşım için Kök Yükseltilmiş Kosinüs Filtresi olmalı. Pratikte gerçekleyebilmek içinse faz yanıtı + şeklinde doğrusal olmalıdır.

29 ÖRNEK: Doğrusal özellik gösteren temelbant bir Nyquist kanalının 40 khz mutlak bant genişliği mevcuttur ve bu kanaldan 64 kbaud sembol oranı ile iletim yapılabilmektedir. Kanalın teorik bant genişliğine göre kullanılan fazlalık bant genişliğini bulunuz. ÇÖZÜM: Minimum teorik bantgenişliği dikdörtgen bir frekans spektrumu durumunda khz olarak bulunur. Kanal 40 khz mutlak bant genişliğine sahip olduğundan fazlalık bandı 8 khz dir. Doğrusal azalma nedeniyle bu kanalın genlik cevabı, < khz, khz khz., > khz

30 ÖRNEK: 2B1Q (4PAM) hat kodlama tekniği kullanan bir haberleşme sisteminde iletim için kullanılabilecek 30 MHz bant genişliği bulunmaktadır. Bu sistemde iletim için. azalma faktörü ile yükseltilmiş kosinüs darbeleri kullanıldığında elde edilebilecek en yüksek bit hızını bulunuz. ÇÖZÜM: İletim için gerekli olan bant genişliği teorik minimum bant genişliği ile fazlalık bant genişliğinin toplamına eşittir. Yani + dir. Azalma faktörünün tanımından olarak bulunmakta ve bu nedenle toplam bant genişliği + olarak bulunur. Verilenler bu formülde yerine konduğunda, yields baud 2B1Q iletimi kullanıldığı için 6 /

31 GÖZ DİYAGRAMI Bir haberleşme sistemindeki SAG ve gürültü miktarı osiloskopta incelenebilir. Alınan sinyalin genliği osiloskobun düşey ekseninde yaklaşık sembol oranından biraz büyük «horizontal sweep» ayarıyla görüntülendiğinde göz diyagramı adı verilen görüntü elde edilir. SAG, sıfır geçişlerinin bozulmasına neden olduğundan gözün kapanması durumuyla karşılaşılır. Bu da, eşzamanlama hatalarına karşı hassasiyeti artırıp, gürültü payını azaltır.

32

33

34 Göz diyagramında açık bir göz yapısı SAG az olduğunu gösterir. Örnek: Azalma faktörü 0.5 olan yükseltilmiş kosinüs kanalından ikili ve dört seviyeli iletim yapıldığında elde edilen göz diyagramlarını oluşturunuz.

35 Örnek: 4 seviyeli sistemde farklı SNR değerleri için göz diyagramını oluşturunuz.

36 DENKLEŞTİRME Darbe biçimlendirme, bantsınırlı fakat bozulmasız olan bir kanal üzerinden iletim yapıldığında SAG a karşı etkili olabilmektedir. Ancak, çoğu gerçek haberleşme sisteminde (özellikle kablosuz iletimde), haberleşme kanalının filtreleme etkileri veya elektromanyetik dalganın yayılımı sırasında meydana gelen üç mekanizmanın (kırınım, saçılım ve yansıma) sonucu ortaya çıkan çok-yolluluk gibi etkilerden dolayı frekansla değişen genlik ya da faz bozulmaları ortaya çıkmaktadır. Kanalın yol açtığı bu bozulmanın alıcıda düzeltilmesi işlemi denkleştirme olarak adlandırılır.

37 En temel denkleştirici yapısı, SAG etkisini tersine çevirerek, alıcıda, bozulmasız kanalın frekans cevabını oluşturmaya çalışır. SAG oluştuğunda, alıcıda alınan sinyal değeri, asıl alınmak istenen sembol ile komşu sembollerin farklı oranlardaki değerlerinin toplamı olacaktır. Dolayısıyla, alıcıda anında elde edilen sinyal değeri + +,

38 Burada, alıcıda anında elde edilen sinyal değerini, bilgi dizisinin ıncı değerini, komşu sembollerin değerlerini ve ise bu sembollerin SAG etkisini göstermektedir. SAG etkisi sonsuzla gösterilmekle birlikte, uygulamada sonsuz bir dizi olamayacağı için özellikle uzak sembollerin dikkate değer bir SAG etkisi olmayacaktır. Dolayısıyla, uygulamada toplamın sınırları sonlu olmaktadır. Kanalın frekans yanıtı biliniyorsa veya bulunabiliyorsa(bu durumda katsayıları da biliniyor demektir) alıcıda bu etki tersine çevrilebilmektedir.

39 SAG tamamen ortadan kaldırılması (sıfırlanması veya sıfıra zorlanması) sıfıra-zorlayıcı denkleştirici olarak adlandırılmaktadır. Denkleştirme işlemi tipik olarak ikiye ayrılır: Doğrusal Denkleştirme Doğrusal Olmayan (Karar Geribeslemeli) Denkleştirme DOĞRUSAL DENKLEŞTİRME SAG ın sıfır olabilmesi için toplam frekans cevabı

40 Sistemdeki iletim ve alım filtreleri yükseltilmiş kosinüs cevabı verecek şekilde ayarlandığından ideal olmayan haberleşme kanallarında denkleştiricinin frekans cevabı kanalın frekans cevabının tersine eşittir: Bu cevaba sahip denkleştirici kanalın yol açtığı bozulmaları tersine çevirebilmektedir. Kanal tarafından bozulmuş darbe sinyali denkleştiriciye uygulanıp, denkleştirici çıkışındaki sinyal sembol oranında örneklendiğinde;

41 Gecikme süreleri olacak şekilde ayarlanırsa,,,,,

42 Eğer bu eşlitlik matris formunda düzenlenirse SAG ın olmaması için denkleştirici çıkışı aşağıdaki gibi olmalıdır:,, Bu çıkış bilgisi yardımıyla, ifadesinden denkleştirici katsayıları ler bulunabilir.

43 Örnek: Alıcıda, kanal tarafından bozulmuş darbe sinyali 2 şeklinde oluşmaktadır. Sembol + oranında gecikmelere sahip beş dallı sıfıra zorlayıcı bir denkleştirici kullanıldığında, denkleştirici katsayıları ne olmalıdır. Çözüm: Sembol zaman dilimleri içerisinde örneklenmiş sinyal değerleri 2 olarak bulunur. Beş dallı + bir denkleştirici için + olmalıdır. Bu durumda, denkleştirilmiş çıkış olmalıdır. 5x5 boyutundaki matrisi ise

44 şeklinde elde edilir. SAG olmaması için denkleştirici katsayıları eşitliğinden olarak bulunur....

45 Sıfıra zorlayıcı denkleştiricinin en göze çarpan eksiklği AWGN yi dikkate almamasıdır. Bu nedenle, denkleştiricinin gürültüyü önemli oranda artırma ihtimali vardır. Çünkü, kanalın düşük frekans cevabına sahip olduğu frekanslarda, denkleştirici yüksek bir kazanç vererek toplam frekans cevabını dengelemeye çalışırken bu frekanslardaki gürültü bileşenlerini de artıracaktır. Bu yüzden, uygulamada sıfır SAG elde etmek yerine, SAG ile beraber AWGN etkisinin de en aza indirgenmesi yaklaşımı tercih edilir. Toplam SAG ve AWGN hatasını en aza indirgeyen En Küçük Karesel Hata Denkleştiricisi

46 Ayrıca, uygulamada otomatik denkleştirme yapan sistemler tercih edilir. Ön-Tanımlı Denkleştirme : Verici alıcı tarafından bilinen bir eğitim dizisi iletmekte; bu dizi alıcıda oluşturulan dizi ile karşılaştırılmakta ve iki dizi arasındaki fark yardımıyla denkleştirici katsayıları belirlenmekte Uyarlanır Denkleştirme : Denkleştirici katsayıları iletilen veriye göre sürekli olarak ayarlanır. Avantajı: Bu yüzden zamanla değişen kanal karakteristiğine uyum gösterebilir. Dezavantajı : Kanal çok fazla hataya neden oluyorsa, bu hatalar uyarlama algoritmasının yakınsamasını engeller.

47 Uygulamada, denkleştirici bir eğitim dizisi ile eğitilmekte ve ilk katsayılar bu dizi yardımıyla elde edilmektedir. Bu ilk ayarlamadan sonra çözülen semboller yeterince güvenilir olduğu için uyarlamalı denkleştirici, eğitim aşamasından karar yönelimli çalışmaya geçmektedir. Bundan sonra, algılayıcı çıkışında verilen karar ile denkleştirici çıkışındaki fark şeklinde oluşan hata sinyali kullanılarak denkleştirici katsayıları sürekli olarak uyarlanır. Çoğunlukla algılayıcı çıkışında hata meydana gelme olasılığı oldukça düşük olduğundan bu hataların denkleştiricinin çalışmasına etkisi düşük olur. Kanalın tanımlanması için eğitim dizisi gerektirmeyen denkleştiriciler de vardır: Kör Denkleştirici

48 BİLGİ İÇERİĞİ VE SİSTEM KAPASİTESİ Neden bilgi gönderme hızı (dolayısıyla bilgi içeriğine) ve sistem (kanal) kapasitesine ihtiyaç vardır? Çünkü, bilgi taşıyan bir sinyalin bir iletişim kanalından bilgi kaybı olmaksızın iletilip iletilemeyeceğini bilmek gerekir. Eğer bilgi kanalın kapasitesinden daha hızlı gönderilirse, bilgi kaybı olur! Bir sinyalin bilgi içeriği (bilgi miktarı) neyle ölçülür? O sinyali ikili sayı olarak ifade etmek için kullanılacak bit sayısıyla.

49 Bir olaya ait bilgi içeriği, o olayın ortaya çıkma olasılığı ile ters orantılıdır. Yani, bir olayın ortaya çıkma olasılığı ne kadar azsa, o olayın bilgi içeriği o kadar fazladır. Sinyalin bilgi içeriği için de aslında benzer bir mantık kullanılır. Sinyalin zaman içindeki değişimi ne kadar çabuk oluyorsa, bilgi içeriği (bilgi gönderme hızı) o oranda yüksek olur. Kabul edilebilir hata sınırları içinde kalmak koşuluyla, bir kanalın taşıyabileceği maksimum bilgi iletim hızına kanal (sistem) kapasitesi denir. Kanal kapasitesini sınırlayan faktörler vardır.

50 Kanal Kapasitesini Sınırlayan Etkenler Alıcının ayırdedebileceği gerilim düzeylerinin sayısı Gönderilen sinyalde kanalın meydana getirdiği bozulmalar ve eklenen gürültü alıcının ayırdedebileceği gerilim düzeylerinin sayısını sınırlar. Verici gücü artırılarak bu düzey sayısı artırılabilir. Ancak, bu durumda maliyet artar ve bazı yayınlarla girişim sorunu yaşanır. Bunun yerine başka yöntemler kullanılır Alıcıda SNR ı artıran filtreler (uyumlu filtre gibi) kullanmak Düzey değiştirme hızı Haberleşme sisteminde enerji depolayan elemanlar bulunduğundan, sinyalin düzeyini (yani enerjisini) değiştirmek için bir süre geçmesi gerekir ( saniye) Haberleşme sisteminin bant genişliği bu süre ile ters orantılıdır ( ). Yani, düzey değiştirme hızı en kısa tepki verme zamanıyla (BG) sınırlanır.

51 Örnek: Vericiden gönderilecek sinyalin en yüksek gerilim değeri 3V ve alıcı 1V luk düzey değişimlerini algılayabiliyor. Bu durumda M4 (0, 1, 2, 3 V) olur. Düzey değiştirme süresi ise içinde gönderilebilecek bilgi miktarını hesaplayalım. Çözüm: Genlik(V) 3 M4 düzey 2 1 t(sn) aralık : 10 sembol aralığı : 10 mesaj

52 4 düzey için O halde M düzey için İlk aralıkta ayrı bilgi(düzey) gönderilebilir İlk iki aralıkta ayrı bilgi(düzey) gönderilebilir.. İlk on aralıkta ayrı bilgi(düzey) gönderilebilir aralıkta ayrı bilgi(düzey) gönderilebilir Bu durumda, aralıkta gönderilebilecek bilgi(düzey) olmakla beraber, sinyalin çeşidi aralıktaki ya eşit değil, fakat onunla bilgi içeriği(i ) orantılıdır.

53 Vericiden gönderilen sembollerin (düzeylerin) gönderilme olasılıkları aynı ise, sinyalin bilgi içeriği aralıkta Bir aralıkta Bu durumda örnekteki sinyalin bilgi içeriği /

54 Ortalama Bilgi İçeriği (Entropi),,, olmak üzere, ortaya çıkma olasılıkları olan M farklı düzeyden(sembolden) oluşan bir sinyal(mesaj dizisi) için ortalama bilgi içeriği / Bilgi Hızı (Bilgi İletim Hızı) ve Kanal Kapasitesi Birim zamanda üretilen(iletilen) ortalama bilgi miktarına bilgi hızı denir. Birimi bit/s dir Bilgi Hızı ; Sembol Hızı

55 Bir sinyali kabul edilebilir hata sınırları içinde iletebilecek sistemin kapasitesi, bilgi hızına eşit ya da ondan büyük olmalıdır (Shannon ın kanal kapasitesi teorimi). Kanal kapasitesi ile gösterilir Örnek B Hz ile bant sınırlı bir analog sinyal Nyquist hızında örnekleniyor ve bu örnekler 4 düzeyle kuvantalanıyor. Düzeylerin gönderilme olasılıkları ve dir. Bilgi hızını ve kanal kapasitesini bulunuz.

56 Bilgi hızı idi. Bu durumda, önce entropi ve sembol hızı bulunmalı bit/aralık 8 Nyquist hızında örnekleme yapıldığına göre sembol hızı Bilgi hızı ise, ö /.. bulunur. Kanal kapasitesi ise / den. olur.

57 Gauss Tipi Bir Kanalın Kapasitesi Toplamsal beyaz Gauss gürültülü bir kanalın iletim kapasitesi, alınan sinyalin ortalama gücü, gürültünün ortalama gücü ve kanalın bant genişliği ye bağlı olarak aşağıdaki gibi yazılır: + / Shannon Hartley Teoremi İletim bant genişliği olan bir kanalda güç spektral yoğunluğuna sahip beyaz Gauss gürültüsü alıcıda ortalama gürültü gücü oluşturur. Bu durumda kanal kapasitesi +

58 Bant Genişliği ve SNR Arasındaki Ödünleşim Sabit sinyal gücü için beyaz Gauss gürültülü bant genişliğinin artışıyla kanal kapasitesi de bir üst sınıra yaklaşır. Bant genişliği sonsuz olduğunda kanal kapasitesini inceleyelim lim lim lim Buradan görülebileceği gibi, bant genişliğinin sonsuz olması sonsuz kapasite için yeterli değildir. Bu ancak, sonsuz iletim gücü ile mümkündür.

59 n(t) Şekil: Temel Bant Haberleşme Sistemi

ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II

ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II Nihat KABAOĞLU Kısım 5 DERSİN İÇERİĞİ Sayısal Haberleşmeye Giriş Giriş Sayısal Haberleşmenin Temelleri Temel Ödünleşimler Örnekleme ve Darbe Modülasyonu Örnekleme İşlemi İdeal

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 MODÜLASYON TEKNİKLERİ SAYISAL MODÜLASYON İçerik 3 Sayısal modülasyon Sayısal modülasyon çeşitleri Sayısal modülasyon başarımı Sayısal Modülasyon 4 Analog yerine sayısal modülasyon

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 DENKLEŞTİRME, ÇEŞİTLEME VE KANAL KODLAMASI İçerik 3 Denkleştirme Çeşitleme Kanal kodlaması Giriş 4 Denkleştirme Semboller arası girişim etkilerini azaltmak için Çeşitleme Sönümleme

Detaylı

BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR Bölümün Amacı Öğrenci, Analog haberleşmeye kıyasla sayısal iletişimin temel ilkelerini ve sayısal haberleşmede geçen temel kavramları öğrenecek ve örnekleme teoremini anlayabilecektir.

Detaylı

Bant Sınırlı TBGG Kanallarda Sayısal İletim

Bant Sınırlı TBGG Kanallarda Sayısal İletim Bant Sınırlı TBGG Kanallarda Sayısal İletim Bu bölümde, bant sınırlı doğrusal süzgeç olarak modellenen bir kanal üzerinde sayısal iletimi inceleyeceğiz. Bant sınırlı kanallar pratikte çok kez karşımıza

Detaylı

ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II

ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II Nihat KABAOĞLU Kısım 3 DERSİN İÇERİĞİ Sayısal Haberleşmeye Giriş Giriş Sayısal Haberleşmenin Temelleri Temel Ödünleşimler Örnekleme ve Darbe Modülasyonu Örnekleme İşlemi İdeal

Detaylı

1. LİNEER PCM KODLAMA

1. LİNEER PCM KODLAMA 1. LİNEER PCM KODLAMA 1.1 Amaçlar 4/12 bitlik lineer PCM kodlayıcısı ve kod çözücüsünü incelemek. Kuantalama hatasını incelemek. Kodlama kullanarak ses iletimini gerçekleştirmek. 1.2 Ön Hazırlık 1. Kuantalama

Detaylı

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ Dersin Öğretim Elemanı: Yrd. Doç. Dr. Yasin KABALCI Ders Görüşme

Detaylı

Zaman Bölüşümlü Çoklu Erişim (TDMA)

Zaman Bölüşümlü Çoklu Erişim (TDMA) Zaman Bölüşümlü Çoklu Erişim (TDMA) Sayısal işaretlerin örnekleri arasındaki zaman aralığının diğer işaretlerin örneklerinin iletilmesi için değerlendirilmesi sayesinde TDMA gerçeklenir. Çerçeve Çerçeve

Detaylı

TIBBİ ENSTRUMANTASYON TASARIM VE UYGULAMALARI SAYISAL FİLTRELER

TIBBİ ENSTRUMANTASYON TASARIM VE UYGULAMALARI SAYISAL FİLTRELER TIBBİ ENSTRUMANTASYON TASARIM VE UYGULAMALARI SAYISAL FİLTRELER SUNU PLANI Analog sayısal çevirici FIR Filtreler IIR Filtreler Adaptif Filtreler Pan-Tompkins Algoritması Araş. Gör. Berat Doğan 08/04/2015

Detaylı

ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II

ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II Nihat KABAOĞLU Kısım 2 DERSİN İÇERİĞİ Sayısal Haberleşmeye Giriş Giriş Sayısal Haberleşmenin Temelleri Temel Ödünleşimler Örnekleme ve Darbe Modülasyonu Örnekleme İşlemi İdeal

Detaylı

Doğrudan Dizi Geniş Spektrumlu Sistemler Tespit & Karıştırma

Doğrudan Dizi Geniş Spektrumlu Sistemler Tespit & Karıştırma Doğrudan Dizi Geniş Spektrumlu Sistemler Tespit & Karıştırma Dr. Serkan AKSOY Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Elektronik Mühendisliği Bölümü saksoy@gyte.edu.tr Geniş Spektrumlu Sistemler Geniş Spektrumlu

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1. DENEY GENLİK MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-1 Arş. Gör. Osman

Detaylı

HABERLEŞMENIN AMACI. Haberleşme sistemleri istenilen haberleşme türüne göre tasarlanır.

HABERLEŞMENIN AMACI. Haberleşme sistemleri istenilen haberleşme türüne göre tasarlanır. 2 HABERLEŞMENIN AMACI Herhangi bir biçimdeki bilginin zaman ve uzay içinde, KAYNAK adı verilen bir noktadan KULLANICI olarak adlandırılan bir başka noktaya aktarılmasıdır. Haberleşme sistemleri istenilen

Detaylı

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ Dersin Öğretim Elemanı: Yrd. Doç. Dr. Yasin KABALCI Ders Görüşme

Detaylı

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG FİLTRELEME DENEYİ Ölçme ve telekomünikasyon tekniğinde sık sık belirli frekans bağımlılıkları olan devreler gereklidir. Genellikle belirli bir frekans bandının

Detaylı

Sürekli-zaman İşaretlerin Ayrık İşlenmesi

Sürekli-zaman İşaretlerin Ayrık İşlenmesi Sürekli-zaman İşaretlerin Ayrık İşlenmesi Bir sürekli-zaman işaretin sayısal işlenmesi üç adımdan oluşmaktadır: 1. Sürekli-zaman işaretinin bir ayrık-zaman işaretine dönüştürülmesi 2. Ayrık-zaman işaretin

Detaylı

Direnç(330Ω), bobin(1mh), sığa(100nf), fonksiyon generatör, multimetre, breadboard, osiloskop. Teorik Bilgi

Direnç(330Ω), bobin(1mh), sığa(100nf), fonksiyon generatör, multimetre, breadboard, osiloskop. Teorik Bilgi DENEY 8: PASİF FİLTRELER Deneyin Amaçları Pasif filtre devrelerinin çalışma mantığını anlamak. Deney Malzemeleri Direnç(330Ω), bobin(1mh), sığa(100nf), fonksiyon generatör, multimetre, breadboard, osiloskop.

Detaylı

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ Dersin Öğretim Elemanı: Yrd. Doç. Dr. Yasin KABALCI Ders Görüşme

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 5. Analog veri iletimi

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 5. Analog veri iletimi Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 5. Analog veri iletimi Sayısal analog çevirme http://ceng.gazi.edu.tr/~ozdemir/ 2 Sayısal analog çevirme

Detaylı

RASGELE SÜREÇLER İ.Ü. ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ İLETİŞİM LABORATUVARI ARALIK, 2007

RASGELE SÜREÇLER İ.Ü. ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ İLETİŞİM LABORATUVARI ARALIK, 2007 RASGELE SÜREÇLER İ.Ü. ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ İLETİŞİM LABORATUVARI ARALIK, 007 1 Tekdüze Dağılım Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk

Detaylı

ANALOG İLETİŞİM. 3. Kanal ayrımı sağlar. Yani modülasyon sayesinde aynı iletim hattında birden çok bilgi yollama olanağı sağlar.

ANALOG İLETİŞİM. 3. Kanal ayrımı sağlar. Yani modülasyon sayesinde aynı iletim hattında birden çok bilgi yollama olanağı sağlar. ANALOG İLETİŞİM Modülasyon: Çeşitli kaynaklar tarafından üretilen temel bant sinyalleri kanalda doğrudan iletim için uygun değildir. Bu nedenle, gönderileek bilgi işareti, iletim kanalına uygun bir biçime

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DENEY AÇI MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-1 Arş. Gör. Osman DİKMEN

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları 2 1 Kodlama ve modülasyon yöntemleri İletim ortamının özelliğine

Detaylı

1. DARBE MODÜLASYONLARI

1. DARBE MODÜLASYONLARI 1. DARBE MODÜLASYONLARI 1.1 Amaçlar Darbe modülasyonunun temel kavramlarını tanıtmak. Örnekleme teorisini açıklamak. Bilgi iletiminde kullanılan birkaç farklı modülasyon tekniği vardır. Bunlardan bazıları

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME (GM)

ANALOG HABERLEŞME (GM) ANALOG HABERLEŞME (GM) Taşıyıcı sinyalin sinüsoidal olduğu haberleşme sistemidir. Sinüs işareti formül olarak; V. sin(2 F ) ya da i I. sin(2 F ) dır. Formülde; - Zamana bağlı değişen ani gerilim (Volt)

Detaylı

İşaret ve Sistemler. Ders 3: Periyodik İşaretlerin Frekans Spektrumu

İşaret ve Sistemler. Ders 3: Periyodik İşaretlerin Frekans Spektrumu İşaret ve Sistemler Ders 3: Periyodik İşaretlerin Frekans Spektrumu Fourier Serileri Periyodik işaretlerin spektral analizini yapabilmek için periyodik işaretler sinüzoidal işaretlerin toplamına dönüştürülür

Detaylı

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ Dersin Öğretim Elemanı: Yrd. Doç. Dr. Yasin KABALCI Ders Görüşme

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Doç.Dr.Mehmet MISIR-2013 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte; geniş alanlarda, kısa zaman aralıklarında

Detaylı

NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ History in Pictures - On January 5th, 1940, Edwin H. Armstrong transmitted thefirstfmradiosignalfromyonkers, NY to Alpine, NJ to Meriden, CT to Paxton, MA to Mount Washington. 5 January is National FM

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 2.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 2. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 2. DENEY GENLİK MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-2 Arş. Gör. Osman

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 4. Sayısal veri iletimi

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 4. Sayısal veri iletimi Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 4. Sayısal veri iletimi Sayısal sayısal çevirme Bilginin iki nokta arasında iletilmesi için analog veya

Detaylı

Ultra Geniş Band Haberleşmesi (Ultra Wide Band, UWB Communication)

Ultra Geniş Band Haberleşmesi (Ultra Wide Band, UWB Communication) Ultra Geniş Band Haberleşmesi (Ultra Wide Band, UWB Communication) Giriş Ultra Geniş Band haberleşmesi son yıllarda oldukça ilgi görmeye başlanmıştır. Bu haberleşme kısa süreli darbe dizilerine bağlıdır,

Detaylı

EET349 Analog Haberleşme Güz Dönemi. Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar

EET349 Analog Haberleşme Güz Dönemi. Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar EET349 Analog Haberleşme 2015-2016 Güz Dönemi Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar 1 Notlandırma Ara Sınav : %40 Final : %60 Kaynaklar Introduction to Analog and Digital Communications Simon Haykin, Michael Moher

Detaylı

BÖLÜM 4 RADYO ALICILARI. 4.1 Süperheterodin Alıcı ANALOG HABERLEŞME

BÖLÜM 4 RADYO ALICILARI. 4.1 Süperheterodin Alıcı ANALOG HABERLEŞME BÖLÜM 4 RADYO ALIILARI 4. Süperheterodin Alıcı Radyo alıcıları ortamdaki elektromanyetik sinyali alır kuvvetlendirir ve hoparlöre iletir. Radyo alıcılarında iki özellik bulunur, bunlar ) Duyarlılık ) Seçicilik

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 3. Veri ve Sinyaller

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 3. Veri ve Sinyaller Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 3. Veri ve Sinyaller Analog ve sayısal sinyal Fiziksel katmanın önemli işlevlerinden ş birisi iletim ortamında

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Sinyaller Sinyallerin zaman düzleminde gösterimi Sinyallerin

Detaylı

BM 403 Veri İletişimi

BM 403 Veri İletişimi BM 403 Veri İletişimi (Data Communications) Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Analog sayısal çevirme İletişim modları 2/36 1 Bilginin iki nokta arasında

Detaylı

Veri İletimi. Toto, artık Kansas da olmadığımız yönünde bir hissim var. Judy Garland (The Wizard of Oz)

Veri İletimi. Toto, artık Kansas da olmadığımız yönünde bir hissim var. Judy Garland (The Wizard of Oz) Veri İletimi Veri İletimi Toto, artık Kansas da olmadığımız yönünde bir hissim var. Judy Garland (The Wizard of Oz) 2/39 İletim Terminolojisi Veri iletimi, verici ve alıcı arasında bir iletim ortamı üzerinden

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI İşaret akış diyagramları blok diyagramlara bir alternatiftir. Fonksiyonel bloklar, işaretler, toplama noktaları

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3

Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3 Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3 Faz ve Grup Hızı Güç ve Enerji Düzlem Dalgaların Düzlem Sınırlara Dik Gelişi Düzlem Dalgaların Düzlem Sınırlara Eğik Gelişi Dik Kutuplama Paralel Kutuplama Faz ve Grup

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : YAPILIŞ TARİHİ: GRUP ÜYELERİ : 1. 2. 3. DERSİN SORUMLU ÖĞRETİM ÜYESİ: Yrd. Doç.

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

Yayılı Spektrum Haberleşmesinde Kullanılan Farklı Yayma Dizilerinin Boğucu Sinyallerin Çıkarılması Üzerine Etkilerinin İncelenmesi

Yayılı Spektrum Haberleşmesinde Kullanılan Farklı Yayma Dizilerinin Boğucu Sinyallerin Çıkarılması Üzerine Etkilerinin İncelenmesi Yayılı Spektrum Haberleşmesinde Kullanılan Farklı Yayma Dizilerinin Boğucu Sinyallerin Çıkarılması Üzerine Etkilerinin İncelenmesi Ahmet Altun, Engin Öksüz, Büşra Ülgerli, Gökay Yücel, Ali Özen Nuh Naci

Detaylı

Sürekli Dalga (cw) ve frekans modülasyonlu sürekli dalga (FM-CW) radarları

Sürekli Dalga (cw) ve frekans modülasyonlu sürekli dalga (FM-CW) radarları Sürekli Dalga (cw) ve frekans modülasyonlu sürekli dalga (FM-CW) radarları Basit CW Radar Blok Diyagramı Vericiden f 0 frekanslı sürekli dalga gönderilir. Hedefe çarpıp saçılan sinyalin bir kısmı tekrar

Detaylı

VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ

VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ Bölüm-2 Resul DAġ rdas@firat.edu.tr VERİ HABERLEŞMESİ TEMELLERİ Veri İletişimi İletişimin Genel Modeli OSI Referans Modeli OSI Modeli ile TCP/IP Modelinin Karşılaştırılması

Detaylı

UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE SAYISAL UZAKTAN ALGILAMA

UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE SAYISAL UZAKTAN ALGILAMA UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE SAYISAL UZAKTAN ALGILAMA Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte; geniş alanlarda, kısa zaman aralıklarında ucuz ve hızlı sonuç alınabilen uzaktan algılama tekniğinin, yenilenebilir

Detaylı

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 FONKSİYON ÜRETECİ KULLANIM KILAVUZU (FUNCTION GENERATOR) İçindekiler Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 Şekil Listesi Şekil 1 Fonksiyon üreteci... 2 Şekil 2 Fonksiyon

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS TANIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS TANIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS TANIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saat Kredisi AKTS SAYISAL HABERLEŞME (T.SEÇ.V) 131517600

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi

Detaylı

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RASTGELE BİR SİNYAL Gürültü rastgele bir sinyal olduğu için herhangi bir zamandaki değerini tahmin etmek imkansızdır. Bu sebeple tekrarlayan sinyallerde de kullandığımız ortalama

Detaylı

BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR. 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri ANALOG HABERLEŞME

BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR. 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri ANALOG HABERLEŞME BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri Stereo kelimesi, yunanca 'da "üç boyutlu" anlamına gelen bir kelimeden gelmektedir. Modern anlamda stereoda ise üç boyut

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 HÜCRE KAVRAMI GİRİŞİM VE KAPASİTE İçerik 3 Hücre Kavramı Girişim ve Sistem Kapasitesi Eski Sistemler 4 Başlangıçta çok güçlü tek bir verici Çok geniş kapsama alanı Aynı frekansların

Detaylı

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015 18.10.2015 OTOMATİK KONTROL Giriş, Motivasyon, Tarihi gelişim - Tanım ve kavramlar, Lineer Sistemler, Geri Besleme Kavramı, Sistem Modellenmesi, Transfer Fonksiyonları - Durum Değişkenleri Modelleri Elektriksel

Detaylı

Merkezi TV Notları 2015 V1

Merkezi TV Notları 2015 V1 Merkezi TV Notları 2015 V1 Merkezi TV de Sistem Seçimi Gelişen ve çeşitlenen teknolojiler sayesinde, Merkezi TV Sistemlerinden en yüksek faydayı elde edebilmek için doğru sistem seçimi büyük önem kazandı.

Detaylı

Deney 5 : Ayrık Filtre Tasarımı. Prof. Dr. Aydın Akan Bahattin Karakaya Umut Gündoğdu Yeşim Hekim Tanç

Deney 5 : Ayrık Filtre Tasarımı. Prof. Dr. Aydın Akan Bahattin Karakaya Umut Gündoğdu Yeşim Hekim Tanç İ. Ü. Elektrik&Elektronik Müh. Böl. İŞARET İŞLEME ve UYGULAMALARI Deney 5 : Ayrık Filtre Tasarımı Prof. Dr. Aydın Akan Bahattin Karakaya Umut Gündoğdu Yeşim Hekim Tanç Deney 5 : Ayrık Filtre Tasarımı 1.

Detaylı

Merkezi Tv de Sistem Seçimi:

Merkezi Tv de Sistem Seçimi: Merkezi Tv de Sistem Seçimi: Gelişen ve çeşitlenen teknolojiler sayesinde, Merkezi Tv Sistemlerinden en yüksek faydayı elde edebilmek için doğru sistem seçimi büyük önem kazandı. Birçok teknik detay arasında

Detaylı

ÇOKLU ERİŞİM TEKNİKLERİ

ÇOKLU ERİŞİM TEKNİKLERİ ÇOKLU ERİŞİM TEKNİKLERİ 1. GİRİŞ Çoklu erişim teknikleri hakkında bilgi vermeden önce, çoklama/çoğullama hakkında bir kaç şey söylemekte fayda var. Bilginin, aynı iletim ortamı kullanılarak birden çok

Detaylı

Veri haberleşmesinde hatalar

Veri haberleşmesinde hatalar Veri haberleşmesinde hatalar 1 Hata türleri Sayısal iletişimde hata, bitlerin alınması ve gönderilmesi sırasında oluşur. 1 gönderildiğine 0 algılanması, ayad 0 gönderildiğinde 1 algılamsaı İki genel hata

Detaylı

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken)

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken) KTÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı DOĞRULTUCULAR Günümüzde bilgisayarlar başta olmak üzere bir çok elektronik cihazı doğru akımla çalıştığı bilinen

Detaylı

BÖLÜM 1 RF OSİLATÖRLER

BÖLÜM 1 RF OSİLATÖRLER BÖÜM RF OSİATÖRER. AMAÇ. Radyo Frekansı(RF) Osilatörlerinin çalışma prensibi ve karakteristiklerinin anlaşılması.. Osilatörlerin tasarlanması ve gerçeklenmesi.. TEME KAVRAMARIN İNEENMESİ Osilatör, basit

Detaylı

DENEY 1- LABORATUAR ELEMANLARININ TANITIMI VE DC AKIM, DC GERİLİM, DİRENÇ ÖLÇÜMLERİ VE OHM KANUNU

DENEY 1- LABORATUAR ELEMANLARININ TANITIMI VE DC AKIM, DC GERİLİM, DİRENÇ ÖLÇÜMLERİ VE OHM KANUNU DENEY 1- LABORATUAR ELEMANLARININ TANITIMI VE DC AKIM, DC GERİLİM, DİRENÇ ÖLÇÜMLERİ VE OHM KANUNU 1.1. DENEYİN AMAÇLARI Ölçü aletleri, Breadboardlar ve DC akım gerilim kaynaklarını kullanmak Sayısal multimetre

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ Üretim merkezlerinde üretilen elektrik enerjisini dağıtım merkezlerine oradan da kullanıcılara güvenli bir şekilde ulaştırmak için EİH (Enerji İletim Hattı) ve

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME Alper

ANALOG HABERLEŞME Alper 0 BÖLÜM 1 ANALOG HABERLEŞME GİRİŞ KONULARI 1 Temel Kavramlar 1.1 Haberleşme Anlamlı bir bilginin değiş tokuş edilmesine haberleşme denir. (Exchanging Information). Günümüzde internet haberleşmesinin ve

Detaylı

ANALOG MODÜLASYON BENZETİMİ

ANALOG MODÜLASYON BENZETİMİ ANALOG MODÜLASYON BENZETİMİ Modülasyon: Çeşitli kaynaklar tarafından üretilen temel bant sinyalleri kanalda doğrudan iletim için uygun değildir. Bu nedenle, gönderileek bilgi işareti, iletim kanalına uygun

Detaylı

Taşıyıcı İşaret (carrier) Mesajın Değerlendirilmesi. Mesaj (Bilgi) Kaynağı. Alıcı. Demodulasyon. Verici. Modulasyon. Mesaj İşareti

Taşıyıcı İşaret (carrier) Mesajın Değerlendirilmesi. Mesaj (Bilgi) Kaynağı. Alıcı. Demodulasyon. Verici. Modulasyon. Mesaj İşareti MODULASYON Bir bilgi sinyalinin, yayılım ortamında iletilebilmesi için başka bir taşıyıcı sinyal üzerine aktarılması olayına modülasyon adı verilir. Genelde orijinal sinyal taşıyıcının genlik, faz veya

Detaylı

DENEY 3. Tek Yan Bant Modülasyonu

DENEY 3. Tek Yan Bant Modülasyonu DENEY 3 Tek Yan Bant Modülasyonu Tek Yan Bant (TYB) Modülasyonu En basit genlik modülasyonu, geniş taşıyıcılı çift yan bant genlik modülasyonudur. Her iki yan bant da bilgiyi içerdiğinden, tek yan bandı

Detaylı

Kontrol Sistemlerinin Analizi

Kontrol Sistemlerinin Analizi Sistemlerin analizi Kontrol Sistemlerinin Analizi Otomatik kontrol mühendisinin görevi sisteme uygun kontrolör tasarlamaktır. Bunun için öncelikle sistemin analiz edilmesi gerekir. Bunun için test sinyalleri

Detaylı

Ayrık Fourier Dönüşümü

Ayrık Fourier Dönüşümü Ayrık Fourier Dönüşümü Tanım: 0 n N 1 aralığında tanımlı N uzunluklu bir dizi x[n] nin AYRIK FOURIER DÖNÜŞÜMÜ (DFT), ayrık zaman Fourier dönüşümü (DTFT) X(e jω ) nın0 ω < 2π aralığında ω k = 2πk/N, k =

Detaylı

ASK modülasyonu ve demodülasyonu incelemek. Manchester kodlamayı ASK ya uygulamak. Gürültünün ASK üzerine etkisini incelemek.

ASK modülasyonu ve demodülasyonu incelemek. Manchester kodlamayı ASK ya uygulamak. Gürültünün ASK üzerine etkisini incelemek. 1. ASK MODÜLASYONU 1.1 Amaçlar ASK modülasyonu ve demodülasyonu inelemek. Manhester kodlamayı ASK ya uygulamak. Gürültünün ASK üzerine etkisini inelemek. 1.2 Ön Hazırlık 1. Manhester kodlama tekniğini

Detaylı

SAYISAL İŞARET İŞLEME LABORATUARI LAB 5: SONSUZ DÜRTÜ YANITLI (IIR) FİLTRELER

SAYISAL İŞARET İŞLEME LABORATUARI LAB 5: SONSUZ DÜRTÜ YANITLI (IIR) FİLTRELER SAYISAL İŞARET İŞLEME LABORATUARI LAB 5: SONSUZ DÜRTÜ YANITLI (IIR) FİLTRELER Bu bölümde aşağıdaki başlıklar ele alınacaktır. Sonsuz dürtü yanıtlı filtre yapıları: Direkt Şekil-1, Direkt Şekil-II, Kaskad

Detaylı

Sezin Yıldırım, Özgür Ertuğ

Sezin Yıldırım, Özgür Ertuğ ÇOK-YOLLU SÖNÜMLEMELİ KANALLARDA TURBO KODLANMIŞ ALICI ANTEN ÇEŞİTLEMESİ TEK KOD ÇEVRİMSEL KAYDIRMA (TKÇK) ÇOK KULLANICILI SEZİCİNİN PERFORMANS ANALİZİ Sezin Yıldırım, Özgür Ertuğ Telekomünikasyon ve Sinyal

Detaylı

SAYISAL KARARLILIK. Zaman Uzayı Sonlu Farklar Yöntemi

SAYISAL KARARLILIK. Zaman Uzayı Sonlu Farklar Yöntemi Dr. Serkan Aksoy SAYISAL KARARLILIK Sayısal çözümlerin kararlı olması zorunludur. Buna göre ZUSF çözümleri de uzay ve zamanda ayrıklaştırma kapsamında kararlı olması için kararlılık koşullarını sağlaması

Detaylı

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC nin belki de en önemli örneği çözünürlüğüdür. Çözünürlük dönüştürücü tarafından elde edilen ikili bitlerin sayısıdır. Çünkü ADC devreleri birçok kesikli adımdan birinin

Detaylı

Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri

Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri Sunum İçeriği... Antenin tanımı Günlük hayata faydaları Kullanım yerleri Anten türleri Antenlerin iç yapısı Antenin tanımı ve kullanım amacı Anten: Elektromanyetik

Detaylı

1. Darbe Genlik Modülasyonunu anlar ve bunun uygulamasını

1. Darbe Genlik Modülasyonunu anlar ve bunun uygulamasını BÖLÜM 2 DARBE MODÜLASYONU Bölümün Amacı Öğrenci, Darbe modülasyonlar türlerine ilişkin blok şemaları çizerek, modülasyonve demodülasyon işlevlerini bir giriş sinyali üzerinde uygulayarak anlayabilecektir.

Detaylı

BÖLÜM 2 İKİNCİ DERECEDEN FİLTRELER

BÖLÜM 2 İKİNCİ DERECEDEN FİLTRELER BÖLÜM İKİNİ DEEEDEN FİLTELE. AMAÇ. Filtrelerin karakteristiklerinin anlaşılması.. Aktif filtrelerin avantajlarının anlaşılması.. İntegratör devresi ile ikinci dereceden filtrelerin gerçeklenmesi. TEMEL

Detaylı

Güç Spektral Yoğunluk (PSD) Fonksiyonu

Güç Spektral Yoğunluk (PSD) Fonksiyonu 1 Güç Spektral Yoğunluk (PSD) Fonksiyonu Otokorelasyon fonksiyonunun Fourier dönüşümü j f ( ) FR ((τ) ) = R ( (τ ) ) e j π f τ S f R R e d dτ S ( f ) = F j ( f )e j π f ( ) ( ) f τ R S f e df R (τ ) =

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

Oterm EE101 Kablosuz Oda Termostatı. Oterm EE101 Kullanım Kılavuzu

Oterm EE101 Kablosuz Oda Termostatı. Oterm EE101 Kullanım Kılavuzu Oterm EE101 Kullanım Kılavuzu 1 EE101-TX EE101-RX 2 Oterm EE101 Kablosuz Oda Termostatı, kombiniz ile veya diğer ısıtma cihazları ile kullanabileceğiniz, evinizin konforunu artıran modern bir ısı kontrol

Detaylı

Veri Ağlarında Gecikme Modeli

Veri Ağlarında Gecikme Modeli Veri Ağlarında Gecikme Modeli Giriş Veri ağlarındaki en önemli performans ölçütlerinden biri paketlerin ortalama gecikmesidir. Ağdaki iletişim gecikmeleri 4 farklı gecikmeden kaynaklanır: 1. İşleme Gecikmesi:

Detaylı

Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının

Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının 2. FREKANS TAHSİS İŞLEMLERİ 2.1 GENEL FREKANS TAHSİS KRİTERLERİ GENEL FREKANS TAHSİS KRİTERLERİ Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının yapılması

Detaylı

Aşağı Link MC-CDMA Sistemlerinde Kullanılan PIC Alıcının EM-MAP Tabanlı Olarak İlklendirilmesi

Aşağı Link MC-CDMA Sistemlerinde Kullanılan PIC Alıcının EM-MAP Tabanlı Olarak İlklendirilmesi IEEE 15. Sinyal İşleme ve İletişim Uygulamaları Kurultayı - 2007 Aşağı Link MC-CDMA Sistemlerinde Kullanılan PIC Alıcının EM-MAP Tabanlı Olarak İlklendirilmesi Hakan Doğan 1,Erdal Panayırcı 2, Hakan Ali

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 MODÜLASYON TEKNİKLERİ ANALOG MODÜLASYON İçerik 3 Modülasyon Analog Modülasyon Genlik Modülasyonu Modülasyon Kipleme 4 Bilgiyi iletim için uygun hale getirme işi. Temel bant mesaj

Detaylı

İMGE İŞLEME Ders-9. İmge Sıkıştırma. Dersin web sayfası: (Yrd. Doç. Dr. M.

İMGE İŞLEME Ders-9. İmge Sıkıştırma. Dersin web sayfası:  (Yrd. Doç. Dr. M. İMGE İŞLEME Ders-9 İmge Sıkıştırma (Yrd. Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ) Dersin web sayfası: http://mf.kou.edu.tr/elohab/kemalg/imge_web/odev.htm Hazırlayan: M. Kemal GÜLLÜ İmge Sıkıştırma Veri sıkıştırmanın

Detaylı

SİNYALLER VE SİSTEMLERİN MATLAB YARDIMIYLA BENZETİMİ

SİNYALLER VE SİSTEMLERİN MATLAB YARDIMIYLA BENZETİMİ SİNYALLER VE SİSTEMLERİN MATLAB YARDIMIYLA BENZETİMİ 2.1. Sinyal Üretimi Bu laboratuarda analog sinyaller ve sistemlerin sayısal bir ortamda benzetimini yapacağımız için örneklenmiş sinyaller üzerinde

Detaylı

DENEY 5. Pasif Filtreler

DENEY 5. Pasif Filtreler ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİKELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM24 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2425 Bahar DENEY 5 Pasif Filtreler Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı Soyadı : Ön

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sayısal Haberleşme Sistemleri EEE492 8 3+2 4 5

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sayısal Haberleşme Sistemleri EEE492 8 3+2 4 5 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Sayısal Haberleşme Sistemleri EEE492 8 3+2 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli / Yüz

Detaylı

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc KTÜ, Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik aboratuarı. Giriş EZONNS DEVEEİ Bir kondansatöre bir selften oluşan devrelere rezonans devresi denir. Bu devre tipinde selfin manyetik enerisi periyodik

Detaylı

Dizi Antenler. Özdeş anten elemanlarından oluşan bir dizi antenin ışıma diyagramını belirleyen faktörler şunlardır.

Dizi Antenler. Özdeş anten elemanlarından oluşan bir dizi antenin ışıma diyagramını belirleyen faktörler şunlardır. Dizi Antenler Özdeş anten elemanlarından oluşan bir dizi antenin ışıma diyagramını belirleyen faktörler şunlardır. 1. Dizi antenin geometrik şekli (lineer, dairesel, küresel..vs.) 2. Dizi elemanları arasındaki

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER ELEKTRİK ELEKTROİK MÜHEDİSLİĞİ FİZİK LABORATUVAR DEEY TRASFORMATÖRLER . Amaç: Bu deneyde:. Transformatörler yüksüz durumdayken giriş ve çıkış gerilimleri gözlenecek,. Transformatörler yüklü durumdayken

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME A GRUBU İSİM: NUMARA

ANALOG HABERLEŞME A GRUBU İSİM: NUMARA BÖLÜM 7 ÖRNEK SINAV SORULARI İSİM: NUMARA A GRUBU MERSİN ÜNİVERSİTESİ MMYO ANALOG HABERLEŞME DERSİ FİNAL SINAV SORULARI S-1 Bir GM lu sistemde Vmaxtepe-tepe10 V ve Vmin tepe-tepe6 V ise modülasyon yüzdesi

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE

ANALOG ELEKTRONİK - II YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE BÖLÜM 7 YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE KONU: Opamp uygulaması olarak; 2. dereceden Yüksek Geçiren Aktif Filtre (High-Pass Filter) devresinin özellikleri ve çalışma karakteristikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM:

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Antenler Yayılım modları Bakış doğrultusunda yayılım Bakış

Detaylı

TRT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERĐCĐ ĐŞLETMELERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞI SPEKTRUM ANALĐZÖR TEKNĐK ŞARTNAMESĐ

TRT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERĐCĐ ĐŞLETMELERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞI SPEKTRUM ANALĐZÖR TEKNĐK ŞARTNAMESĐ TRT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERĐCĐ ĐŞLETMELERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞI SPEKTRUM ANALĐZÖR TEKNĐK ŞARTNAMESĐ Sipariş No: VĐD 2010/12 1 SPEKTRUM ANALĐZÖR TEKNĐK ŞARTNAMESĐ 1. GENEL Bu şartnamenin amacı; Đdari Şartname

Detaylı

IEEE 802.11g Standardının İncelenmesi

IEEE 802.11g Standardının İncelenmesi EHB 481 Temel Haberleşme Sistemleri Tasarım ve Uygulamaları 2014-2015 Güz Yarıyılı Proje Aşama Raporu: 2. Aşama Standardizasyon Çalışmalarını İncelemesi Aşama 2: Standartlaşma aktivitesinin getirileri

Detaylı

Deney 2: FARK YÜKSELTEÇ

Deney 2: FARK YÜKSELTEÇ Deney : FARK YÜKSELTEÇ Fark Yükselteç (Differential Amplifier: Dif-Amp) Fark Yükselteçler, çıkışı iki giriş işaretinin cebirsel farkıyla orantılı olan amplifikatörlerdir. O halde bu tip bir amplifikatörün

Detaylı