pecya Disforik Mani ve Kar ışık Mani (Bir gözden geçirme) GIRIŞ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "pecya Disforik Mani ve Kar ışık Mani (Bir gözden geçirme) GIRIŞ"

Transkript

1 (Bir gözden geçirme) Haluk A. SAVAŞ*, Ahmet COŞKUN*, Oğuz ARKONAÇ* ÖZET Bu yaz ıda disforik mani kavram ı, karışık mani ve saf mani tipleriyle ili şkisi Amerikan ve Avrupa psikiyatrisinin bakış açılarıyla gözden geçirilmi ştir. Disforik maninin klinik görünümü, do ğasın ın değişkenliği ele alınm ıştır. Hastalığın muhtemel biyolojik nedenleri, madde ve alkol al ım ı ile ilişkisi aile öyküsünün önemi tedaviye cevab ı, seçenek tedavilerin anlam ı güncel literatür çerçevesinde tartışılm ıştır. Anahtar kelimeler: Disforik mani, kar ışık mani, depresyon, tedavi Düşünen Adam; 1994, 7 (3): SUMMARY In this article, the concept of disphoric mania and its relation with mixed mania, and pure mana reviewed by the perspectives of American and European psychiatry. The clinical presentation and variability of its nature is mentioned. Possible biological etiologies and relation with substance use and alcohol intake, importance of family history, response to biological treatments, meaning of alternative treatments has beer discussed on the bases of contemporary literature. Key words: Dysphoric mania, mixed mania, depression, treatment GIRIŞ Mani ve depresyon genelde birbirlerinin z ıddı Minik tablolar olarak kabul edilir. Bununla birlikte Kapadokyal ı Aretaus üçüncü yüzy ılda baz ı manik hastaların ne şeli olduklarını oyun oynamayı sevdiklerini, diğer bir grubun ise hararetli ve sald ırgan olduklarını gözlemlemi ştir. Robertson 1890'da manileri hiddetli ve ne şeli olarak ikiye ay ırmış (7). içerisindedir. Şüphesiz, disforik maniyi saran bu muğlaklık genel olarak kabul edilmi ş ampirik bir tanı ölçütü olmay ışından kaynaldanmaktad ır. TANIMLAMA Kraepelin manik ve depresif mizaç, aktivite ve düşüncenin değişik beraberliklerini içeren 6 çe şit "karışık" durum tan ımlamıştır. Ve Emil Kraepelin "manik depresif delilik"i tan ımlamış, akut mani ve hipomanideki baz ı hastalar ın eş zamanlı olarak belirgin depresif belirtileri de gösterdiklerini belirtmi ştir (6). Disforik ya da kar ışık mani olarak adland ırılan bu tablo hala bir mu ğlakl ık Bu durumlar; a. depresif ya da endi şeli (anxious) mani b. eksite veya ajite depresyon c. düşünce fakirli ğiyle birlikte mani d. manik stupor * Bak ırköy Ruh ve Sinir Hastal ıklar ı Hastanesi 2. Psikiyatri Birimi 37

2 Disforik Mani ve Kan şık Mani e. düşünce uçu şmas ıyla birlikte depresyon f. inhibe olmu ş mani Bu alt ı durumdan depresif ya da endi şeli manide olan hastalar ı Kraepelin "endi şeli, ümitsiz, büyük oranda huzursuz, eksite, günah ve kötülük görme fikirleri içinde ve fikir uçu şmas ıyla çelinebilir" olarak tan ımlam ıştır (6). Psikiyatrik s ımfland ırmalarm çoğu iki uçlu bozukluğun karışık formunu tan ımalar ına rağmen, disforik mani için ayr ı uygulamal ı ölçüt tammlamamaktadırlar. Örneğin ICD-10'nun klinik betimleme ve tan ı rehberliği kısmında disforik mani kavram ı kullandmam ış, karışık tip (mixed) ise iki uçlu duygulanım bozukluğu, şimdiki nöbet "karışık tip " olarak şöyle tan ımlanm ıştır; " İki uçlu bozuklu ğun en tipik biçimi normal duygudurum dönemleriyle birbirinden ayr ılan manik ve depresif nöbetleri içerir. Fakat bazen depresif duyguduruma günler ya da haftalar süren a şırı hareketlilik ve bas ınçl ı konu şma eşlik edebilir; ya da manik duygudurum ve büyüklük düşünceleriyle birlikte s ıkıntı, enerji ve cinsel istek kayb ı görülebilir. Depresif belirtiler ve mani ve hipomani belirtileri günler hatta saatler içinde h ızl ıca deği şerek birbirinin yerini alabilir. Kar ışık tip iki uçlu duygulan ım bozukluğu tan ısı, şimdiki nöbetin büyük bir kısm ında heriki belirti kümesi, biri ya da diğeri bask ın olmaks ızın birarada görülüyorsa ve bu nöbet iki hafta sürmü ş ise" konulmal ıdır" (14). ICD- 10'un ara ştırma için tan ı ölçütleri k ısm ında da disforik mani kavram ı yer almamaktad ır. Ve kar ışık mani şöyle tammlanmaktad ır; İki uçlu duygulan ım bozuklu ğu şimdiki hecme kar ışık; a. Şimdiki hecme manik, hipomanik ve depresif belirtilerin birarada bulunmas ı ya da birbirleri ile h ızlıca yer de ği ştirmeleriyle (birkaç saat içinde) karakterize,dir. b. Hem manik hem de depresif belirtiler iki haftal ık bir sürenin büyük bir k ısm ında belirgin olmal ıdır. c. Geçmi şte en az bir kesin manik, hipomanik, depresif ya da kar ışık duygulan ımsal hecme olmal ıdır (16). DSM-IV'de ise kar ışık (mixed) hecme şöyle tan ımlanm ıştır; a. Şu anki ya da en son karışık hecmenin içinde, en az bir haftal ık süre içinde hergün için (süre ölçütü dışında) depresif hecme ölçütleri ve manik hecme ölçütleri kar şılanmaktad ır. b. 1 ya da 2 1- Daha önceden geçirilmi ş en az bir major depresif hecme vard ır. 2- Daha önceden geçirilmi ş en az bir manik ya da hipomanik hecmenin olmas ı. Not: Ayrı hecme olarak kabul edilebilmeleri için mani ya da hipomaninin bariz belirtileri ya da kutupsall ıkta bir deği şme olmaks ızın en az 2 ayl ık sürenin geçmi ş olmas ı gerekir. c. a ve b'deki mizaç bozukluldar ı sizoaffektif bozukluk lehine say ılmamal ı ve şizofreni, şizofreniform bozukluk hezeyanl ı bozukluk, ba şka şekilde belirtilmemi ş bozukluk üzerine binmi ş olmamal ıdır (2). Görüldüğü üzere ICD-10 kar ışık hecmeyi tan ımlarken mizaç bozuklu ğunun heriki ucuna ait özelliklerin olmas ı gerekti ğini belirti düzeyinde ele al ırken DSM-IV tan ım ı mizaç bozuklu ğunun her iki ucuna ait belirtilerin sendrom düzeyinde olmas ını gerektirmektedir. Avrupa literatüründe kar ışık mizaç bozukluğuyla disforik mani birbirlerinden tamamen ayr ı tablolar olarak tan ımlanmıştır. Buna göre disforik manide artm ış güdü, saldırganl ık, huzursuzlulda birlikte aksilik, memnuniyetsizlik, devaml ı bir tatminsizlik ve rahats ızl ık hissi mevcuttur. Bunun yan ında paranoid ve tipik depresif belirtiler olabilir. Fakat öfori yoktur (4). Psikiyatri literatüründe disforik mani ve kar ışık mani tan ımlamaları yukar ıda verildiği gibidir. Ancak ili şkin literatür gözden geçirildi ğinde bu konuda ara ştırmaların ICD-10 ve DSM-IV tammlamalarma ayrıca disforik maniyi depresif belirtilerle birlikte olan mani olarak kabul eden Amerikan anlay ışına göre yap ıld ıkları, ayrıca Avrupal ı anlamdaki disforik mani tan ımlamasına uygun olarak yap ılmış araş - t ıırmaların olmadığı görülecektir. Özet olarak iki uçlu mizaç bozuklu ğu olan hastalarda disforik mani de ğişik nitelik ve şiddetlerde belirtileri kapsar. Dolay ısıyla hastalar ın klinik tan ımlamas ındaki deği şkenlikler sadece standartla ştırılm ış 38

3 ölçütlerin olmay ışından ve çe şitli merkezlerdeki hasta popülasyonlanndaki farkl ılıktan değil, fakat aynı zamanda durumun de ğişken tabiat ından kaynaklanmaktad ır. DEMOGRAF İK ÖZELLİKLER-KLİNİK SEYİR Kraepelin ve Winokur gibi ilk ara ştırmac ılar karışık durumların çok yayg ın olmadığına inanıyorlard ı. Gerçekten Silverman manik depresif hastal ığın kavramsal modelinde kar ışık durumların aç ıklanmaya değmeyecek derecede ender görüldü ğünü yazmıştır. Her nas ılsa daha yakın zamanlarda yap ılan çalışmalardaki akut iki uçlu mizaç bozuklu ğu hastalanndaki manik tablolarda "kar ışık" durumlar % 5'den % 70'e kadar de ğişen oranlarda bildirilmi ştir. Çal ışmalar aras ındaki bu geni ş deği şkenlik muhtemelen disforik maniyi tan ımlamada kullan ılan ölçütlerdeki de ğişkenlikten kaynaklanmaktad ır. Gerçekten tan ıma bağlı olarak tipik depresyonun derecesine ili şkin ayn ı çalışmanın içerisinde dahi oranlar deği şmektedir. Bununla birlikte bu çal ışmalardaki tan ım ve s ıkl ık farkl ıliklanna rağmen ortalama s ıkl ık % 31 (981 hastadan 305'i)'dir (7). Baz ı çalışmalar disforik maniler aras ındaki bayan hastaların saf manilerdekilerden daha fazla oldu ğunu göstermi şlerdir. Birçok çal ışmada karışık ve karışık olmayan manilerin benzer ya ş dağılım ı olduğunu ortaya koymu ştur. Bununla birlikte Himmelhoch ve Garfinkel, mani ile ba şvuran genç eri şkinlerde "karışık" durumların daha fazla görüldü ğünü söylemişlerdir. Bunun yan ında disforik manili hastaların saf manilere nazaran daha genç benzer ya şlarda, daha yaşhlarda ortaya ç ıktığına dair de ğişik veriler vardır. Hastal ığın tüm süresi ele al ındığında bazı yay ınlarda disforik maninin saf manilere k ıyasla daha uzun ya da benzer uzunlukta sürdü ğü ifade edilmi ştir. Hecme süresi sözkonusu olduğunda değişik yay ınlann baz ılarında saf manilere göre daha k ısa baz ılarında e şit, baz ılarında da daha uzun olduklar ı bildirilmi ştir. Disforik manide geçirilen önceki hecmelerin say ıs ı ve tipi konusunda de ğişken sonuçlar vermi ştir. Saf manilerle karşılıştınldığında disforik manilerin önceden daha fazla hecme geçirdikleri, ayn ı say ıda hecme geçirdikleri, daha az say ıda hecme geçirdikleri fakat daha çok hastaneye yat ışlann ın olduğu da bildirilmi ştir (7). Disforik mani de ğer hecmelerle ortaya ç ıkış zamanı aç ısından karşılaştırıldığında da elde edilen bilgiler değişiktir. Baz ı yazarlar disforik maninin ilk kez hastalık seyrinin sonlarında ortaya ç ıktığını belirtseler de di ğerleri karışık manilerin büyük bir bölümünün iki uçlu bozuklu ğun ilk hecmesi olarak ortaya ç ıktığını bildirmişlenlir. Bunun da ötesinde Dell'Osso ve ark. bir kez kar ışık mani hecmesi geçiren hastalar ın daha sonraki hecmelerinin de kar ışık olma eğilimini belirtmi şlerdir. Modern çalışmalar disforik mani hastalar ın ın prognozunun k ısa ve uzun vadede saf manilere nazaran daha kötü olduğu yönündeki Kraepelinin gözlemlerini desteklemektedirler. Disforik mani hastalarının akut hecmelerinin daha uzun sürede iyileştiği, kısa ve uzun dönem takiplerinde çok az şey yap ılabildiği, disforik olmayan hastalara göre nüksetmeye daha meyilli oldu ğu ya da daha k ısa zamanda nüks etti ği gösterilmi ştir. Özet olarak demografik özellikler ve hastal ığın seyrine dair bilgiler karar verdirici nitelikte de ğildirler, fakat disforik maninin herhangi bir hasta grubuyla veya hastal ığın herhangi bir safhas ıyla s ınırl ı olmadığın ı göstermektedirler. Aile yüklülü ğü konusunda yap ılan tek çal ışma Dell'Osso ve ark. karışık manili 49 hastan ın ve saf manili 59 hastan ın birinci derece akrabalar ını karşılaştırmışlar. İki grup aras ında aileyi duygulan ınısal yüklülük ya da intihar veya intihar giri şimi aç ısından bir fark bulunamam ıştır. Bununla birlikte kar ışık manili hastaların ailelerinde depresif bozukluk kar ışık olmayan hastalar ın ailelerinde iki uçlu bozukluk daha çok bulunmu ştur. Winokur ve ark. 14 kar ışık manik depresif hecmenin 2'sinin doğum sonras ında 2'sinin de psikoloji yüklenme ve zorlanmadan sonra (mesela e şin ölümü) ortaya ç ıktığını belirtmi şlerdir. Dell'Osso ve grubu Swann ve ark. yapt ıkları çalışmalarda kar ışık ve karışık olmayan manilerin yüldenme ve zorlanmal ı hayat olaylar ı aç ısından farkl ılık arzetmediklerini bulmu şlard ır. Himmelhoch ve ark. kar ışık olan manilerde, kar ışık olmayanlara oranla daha çok alkol 39

4 ve madde kullan ım ı olduğunu bulmuşlardır. Bu durumu izah için iki hipotez ileri sürmü şlerdir; ya depresif durum madde kullan ım ına, ya da madde kullan ım ı depresyona neden olmaktad ır. İlk durumda yüksek oranda madde kullan ımı hastalar ın karışık maniye bağlı yoğun rahats ızlığı tedavi giri şimini yans ıtmaktad ır. ikincisinde ise madde kullan ım ın ın etkileri (zehirlenme ve yoksunluk) manik hecmenin seyrini muhtemelen ters yönde etkileyip saf öforik bir maniyi karışık olana çevirmektedir. Bir takip çal ışmas ında Garfinkel ve Himmelhoch 63 hastal ık karışık grubunun % 71'inde 58 hastal ık karışık olmayan % 12'sinde e ş nöro-psikiyatrik anormallik olduğunu göstermi şlerdir. Bu nöro-psikiyatrik etmenler paroksismal EEG anormallikleri (20 hasta), alkol ve ilaç al ışkanlığı (12 hasta) geli şim bozukluklar ı (8 hasta), migren (6 hasta), nöbet geçirme (5 hasta), bariz kafa travmas ı (4 hasta) ve nörolojik hastal ıklar (2 hasta). Kar ışık manisi olan ve ayn ı zamanda nöro-psikiyatrik anormalli ği olan 45 hastadan sadece bir tanesinin lityuma cevap vermesi dikkate değer bir veridir. Karışık mani ve diğer karışık durumlar aras ındaki ilişki konusunda çok az veri vard ır. Mesela karışık mani, ajite depresyon konfüzyonlu maniyi birbirinden duyarl ı bir şekilde ayırarak kar şılaştırmış bir çalışma yoktur. Bununla birlikte Himmelhoch'un grubu hipomani veya maniyle birle şmiş ajite psikotik depresyon sendromlar ının ender oldu ğunu belirtmi ştir. Ek olarak Tandon ve ark. kar ışık depresyonlu hastalar ın karışık manili hastalardan biyokimyasal olarak kan şık olmayan % 12'sinde e ş nöropsikiyatrik anormallik oldu ğunu göstermi şlerdir. Bu nöro-psikiyatrik etmenler paroksismal EEG anormallikleri (20 hasta), alkol ve ilaç al ışkanlığı (12 hasta) geli şim bozuklukları (8 hasta), migren (6 hasta) ve nörolojik hastal ıklar (2 hasta). Kar ışık manisi olan ve ayn ı zamanda nöro-psikiyatrik anormalliği olan 45 hastadan sadece bir tanesinin lityuma cevap vermesi dikkate de ğer bir veridir. Karışık mani ve diğer karışık durumlar aras ındaki ili şki konusunda çok az veri vard ır. Mesela karışık mani, ajite depresyon konfüzyonlu maniyi birbirinden duyarl ı bir şekilde ayırarak karşılaştırmış bir çal ışma yoktur. Bununla birlikte Him- melhoch'un grubu hipomani veya maniyle birle şmiş ajite psikotik depresyon sendromlann ın ender ol duğunu belirtmi ştir. Ek olarak Tandon ve ark. karışık depresyonlu hastalar ın karışık manili hastalardan biyokimyasal olarak birbirine iyi cevap vermezler antidepresanlarla muhtemelen artarlar ve antikonvül-zanlara da daha iyi cevap verirler. Son olarak kar ışık mani ve ki şilik bozukluğu arasındaki ilişki hakkında az şey bilinmektedir. Bu ili ş- kiyi değerlendirmek için yap ılandırılmış görü şmeler kullanan ara ştırmalar bulunmamas ına rağmen, karışık durumlar (disforik hipomaniyi ve çok h ızl ı döngülüyü kapsayan) büyük ölçüde fenomenolojik benzerlikler nedeniyle hudut ki şilik bozukluğunun ifadesi olarak görülebilirler. Ayr ıca kad ınlarda daha s ık görülürler ve lityuma kötü cevap verirler. Akiskalin grubu hemasılsa bir şekilde hudut ki şilik bozuklu ğu te şhis edilmi ş ferdin asl ında iki uçlu bozukluğun kısa karışık durumlarla birlikte olan siklotimi gibi ya da mesela kronik kar ışık hipomani gibi uzamış karışık durumları içeren iki uçlu bozukluğun yumu şak formlan olabilece ğini tartışmaktadırlar. Akiskalin grubu da ferdlerdeki ani mizaç kaymalann ın ciddi karakterolojik bozukluklara yol açabilece ğini belirtmelerine rağmen farmakoterapinin kullan ılmadığı durumlar da psikoterapinin altta yatan duygulan ımsal istikrars ızlığı tedavi için genellikle yetersiz oldu ğunu belirtirler (7). Özet olarak; 1. Disforik (karışık) mani, manik hastalarda % 31 oran ında olmak üzere, kad ınlarda daha çok görülür. 2. Karışık olmayan maniye göre daha fazla EEG anormallikleri ilaç ve alkol al ışkanlığı, geli şim bozukluklar ı ile birlikte görülür. 3. Akiskal'e göre hudut ki şilik bozukluğu hastalar ı asl ında k ısa karışık durumlar ın göründüğü siklotimi ya da kronik kar ışık hipomaninin bir alt tipi olabilirler ve ilaç tedavisine cevap verirler. BIYOLOJIK ÇALI ŞMALARIN SONUÇLARI Disforik manilerin biyolojisi üzerine yap ılan çalışmalarda öncelikle hipotalamopituiteradrenal ekseni işlevleri ve nöro-transmitterlerin ve onlar ın metabolitleinin serobro spinal s ıv ıdaki kortizol düzeyleri hakkında bilgi genel olarak yetersizdir. Baz ı ça- 40

5 Savaş, Coşkun, Arkon ı ç lışmalar deksametazon supresyon testinde normal kortizol bask ılanmas ını bulmu şlardır. Fakat di ğerleri DST'de depresyonla uyumlu bask ılanmama oranları bulmu şlardır. Hernas ılsa disforik manilerle yap ılan birçok çal ışmada bunların saf manilere göre DST'de daha çok bask ılanmama gösterdi ği ileri sürülmü ştür. Mesela Evans ve Nemeroff kar ışık manili 7 hastan ın (DSM-3 tan ı ölçütlerine göre hem manik hem de depresif hecme ölçütlerini kar şılayan) DST baskılanmam ış olduklar ı ve saf manili 3 hastan ın normal olarak bask ılandığı bildirilmiştir (5). Başarılı bir tedaviden sonra kar ışık manili hastalarda tekrarlanan DST ile normale dönü ş görülmü ştür. Benzer şekilde 10 tane e şzamanl ı olarak manik ve depresif hasta Krishnan ve ark. taraf ından incelenmişler ve DST'de anormal supresyon yapt ıkları bulunmuştur. Swann ve ark.'n ın yakın zamanda yaptıldan (13) çalışmada kar ışık manide BOS ve plazmada kortizol seviyelerinin ajite depresyondaki kadar yüksek oldu ğu fakat kar ışık olmayan manilerde normal olduğu bildirilmi ştir. Post ve arkada şların ın nörotransmitter metabolizmas ı üzerine yapt ıkları çalışmada akut manik hastalar ın ötimik ve deprese hastalara oranla bariz olarak BOS norepinefrin düzeylerinin yüksek oldu ğu ve yüksekliğin derecesinin manik disforinin, bunalt ın ın, öfkenin derecesi ile ili şkili olduğu bulunmuştur. Swann ve ark. BOS'da 3-metoksi-4-hidroksifenil glikol ve norepinefrin ve metabolitlerinin idrarda at ı- l ımlar' üzerinde yapt ıkları çal ışmada karışık ve karışık olmayan maniler aras ında bir fark bulamam ışlardır. Tandon ve ark. DSM-III-R kar ışık iki uçlu bozukluk hastalar ında BOS'da homovanilikasit 5-HIAA seviyelerinin saf mani ve major depresyon aras ında yer aldıklarını ve en yüksek düzeyin saf manide görüldüğünü bildirmi şledir (14). Bunun da ötesinde karışık grup karışık mani ve karışık depresyon olarak ikiye ayrılır. Bu iki grubun metabolit seviyeleri s ı- ras ıyla saf mani ve saf depresif gruplara benzer. Yazarlar kar ışık duygulan ımsal durumlar ın homojen ayr ık antiteler olmad ıklar ı kanaatine varm ışlardır. Fakat s ıras ıyla manik ve depresif durumlar olarak görünen iki alt gruptan mürekkep olduklar ın ı söylemişlerdir. TEDAVİ Yapılan çe şitli araştırmaların sonuçları birçok araştırmac ıya disforik maninin karışık olmayan maniye göre lityuma daha az cevap verdi ğini düşündürtmü ştür. Hernas ılsa karışık hastalar ın yeterli bir tedavi cevab ı gösterebilmesi için daha uzunca bir zamana ihtiyaçlar ı vard ır (9). Uzun süreli çalışmalar karışık manili hastalarda lityum profilaksisinin kar ışık manili olmayanlara göre daha az etkili olduğu ileri sürülmü ştür. Akut manili 19 hastada yap ılan plasebo kontrollü karbamezapin çal ışmas ında Post ve ark. (9) karışık hastaların karışık olmayanlara nazaran daha iyi cevap verme e ğiliminde olduklar ını bulmu şlardır. Calabrese ve Delluchi 55 iki uçlu hastada yapt ıkları aç ık ileriye dönük valproat çal ışmas ında valpoat ın mani ve (DSM- III-R ölçütlerine göre tan ımlanm ış) karışık hecmelerin akut ve profilaktik tedavisinde ba şarılı olduğu fakat depresif hecmelerin k ısa ve uzun dönem tedavisinde daha az etkili oldu ğunu bulmu şlardir. Karışık mani üzerinde antipsikotiklerin tedavi etkisine dair yap ılmış kontrollü bir çal ışma mevcut değildir. Bununla birlikte psikotik mizaç bozuklu ğu hastalar ında atipik bir nöroleptik olan klozapininin etkinli ğini ara ştırmak amac ıyla yap ılan aç ık bir çalışmada lityuma, antikonvülzanlara ve standart antipsikotiklere cevap vermeyen, psikoz, kronik dü ş- künlük ve karışık maniyle karakterize 7 iki uçlu bozukluk hastas ından hepsinin kısa ve uzun dönemde semptomatik ve i şlevsel olarak iyile şme ile klozapin tedavisine cevap verdi ği gözlenmiştir (7). Karışık mani tedavisinde antidepresan ajanlarla yapılmış sadece bir kontrollü çal ışma mevcuttur. 25 karışık manili hastan ın tedavisinde (16's ında hafif depresyonlu mani ve 9'unda orta ya da a ğır depresyonlu mani) lityumun tek ba şına imipramin tek başına ve lityumla imipraminin birlikte verildi ği çalışmada Prien ve ark. lityumla tedavi edilen 8 hastadan 5'inde imipramin ile tedavi edilen 7 hastan ın tümünde ve iki ilac ın birlikte verildi ği 10 hastan ın 9'unda nüks saptam ışlardır. Kısaca imipramin tedavisi yüksek oranda n. iiks riski taşır. Bu bulgularla uyumlu olarak yazarlar antidepresanlann kar ışık maniyi uyarabilece ği veya alevlendirebilece ğini belirtmişlerdir (7). 41

6 Disforik Mani ve Karışık Mani Vaka takdimlerinde disforik maninin EKT ile başarıyla tedavi edildiği bildirilmi ştir. EKT ile lityumu 34 akut manili hastada rastgele kar şılaştıran Small ve ark. EKT alan hastalar ın lityum alan hastalara göre ilk 8 haftadan daha çabuk iyile ştiklerini bulmuşlard ır. Özet olarak elde edilen bilgilerin ço ğunluğu lityumun sağ manilere nazaran kar ışık manilerin kısa ve uzun dönem tedavisinde daha az etkili oldu ğunu dü şündürtmektedir. Bu hastalarda antikonvülzan ve EKT'nin daha etkin olabilece ği söylenmi ş olmasına rağmen bu tedavileri destekleyen çal ışmalar karışık maninin değişik tan ımlann ı da içeren birçok metodolojik s ınırlamalar yüzünden yorumlama güçlü ğü göstermektedir. Lityumla EKT'yi ve antikonvülzanlan iyi tan ımlam ış yeterli say ıda karışık ve karışık olmayan mani hastalar ında doğrudan kontrollü olarak karşılaştıran bir çal ışma henüz yap ılmamıştır. Dolay ıs ıyla antikonvülzanlann ve EKT'nin kar ışık manide lityumdan daha etkin olduklar ı ve onların disforik manide karışık olmayana göre daha etkin oldukları ispatlanmam ıştır. Fakat bunun yan ında özellikle antidepresanlann bu hastalar ı daha kötü yapacakları dikkate değer bir bilgidir (7). TARTIŞMA Avrupa ekolünün tan ımladığı gibi disforik ya da Amerikan ekolünün tan ımladığı gibi depresif belirtilerle beraber olan disforik mani (kar ışık mani) uzun süredir tan ımlanmas ına rağmen üzerinde az çalışılmış ve az anla şılmış bir durumdur. Fakat bu yazıda gözden geçirilen çal ışmaların vardığı fikir birliği karışık maninin karışık olmayan maniden ayrı bir durum oldu ğudur. Fenomenolojik çal ışmalar büyük oranda depresyonun e şlik ettiği maninin saf maniye göre daha de ği şken olduğunu depresif hezeyanlarla ve intihar riskiyle daha çok birlikte olduğunu ve saf maniden bazen daha a ğır seyretti ğini düşündürtmektedir. Demografık, seyre ve aile hikayesine dair çal ışmalar depresif belirtiler göstermeyen manik hastalarla karşılaştırıldığında karışık manik hastalar ın daha büyük oranda bayan oldukları daha erken ya şta ortaya ç ıktıklar ı daha önceki hikayelerinde ve aile hikayelerinde daha yüksek oranda depresyon oldu ğu, kısa ve uzun dönemde daha kötü sonuçlar ı olduğu ve daha yüksek oranda tekrarlama riskine sahip olduklar ını düşündürtmektedir. Biyolojik çal ışmalar deksametazon yüklenmesinden sonra disforik manilerin saf manilere göre daha s ık olarak plazma kortizol seviyelerinde bask ılanmarna oldu ğunu dü şündürtmektedir. Sonuç olarak tedaviye cevap çal ışmalar ı karışık olan manilerin olmayanlarla kar şılaştınldıklannda lityuma daha az cevap verdiklerini fakat antikonvülzan ve EKT'ye daha çok cevap verme e ğiliminde olduldarmı ileri sürmüşlerdir. Fakat tam olarak kar ışık mani nedir? Araştırmac ılar karışık maninin, maninin derecesiyle ili şkili ağır bir formu, manik ve depresif hecme aras ında bir geçi ş durumu, ayrı bir duygulan ımsal durum olaca ğı gibi tipik maninin bir şekli olarak da görünebilece ği gibi değişik yorumlar yapm ışlardır. Gerçekten de ği şik çal ışmalar disforik maninin bu say ılanlar ın hepsi olabileceğini ileri sürmü şlerdir. Acaba karışık mani şiddetli mani midir? Birçok çal ışmada mani esnas ındaki depresyonun varlığı ya da şiddetinin maninin şiddetiyle ili şkili olmadığı bildirilmiştir. Şüphesiz daha da önemlisi hastaların disforik hipomani veya bariz depresyonla birlikte hipomani olabildiklerinin gözlenmi ş olmas ıdır. Böylece disforik mani en şiddetli hastaları içerebiliyor olmas ına rağmen hafiften a ğıra değişik şiddette manik belirtiler de bulundurabilir. Acaba karışık mani, mani ve depresyon ya da depresyon ve mani aras ında "anahtar süreci" diye adlandırılan geçi ş durumu mudur? Himmelhoch ve ark. karışık duygulan ımsal durumların depresyondan maniye geçi ş sıras ında "yakalanm ış" hastalar olduklarını ileri sürmü şledir. Sitaram ve ark. (11) maniye ve maniden geçi ş yapm ış 75 iki uçlu bozukluk hastas ından 35'inin 89 "h ızl ı" geçi ş (24 saatte veya daha az sürede gerçekle şen) ve 14 hastan ın 27 "yavaş" geçiş (2'den 6 güne kadar siigelerde gerçekle şen) yapmas ı bu "geçi ş süreci"nin bazen uzayabildiğini düşündürtmektedir. Bu tertip iki uçlu bozukluğun "bütünlük modeli" ile tutarl ıdır. Bu modele göre mani ve depresyon birbirlerinden nicelik olarak ay ırddedilebilen fizyolojik olarak benzer durumlard ır; depresyon hafiften ortaya kadar bir hastalıktır, mani şiddetli hastal ığı karışık durumlarsa ikisinin aras ında şiddeti temsil eder. Hernas ılsa elde 42

7 edilmiş bigiler "geçiş sürecinin" fenomonolojisinin deği şken oldu ğunu göstermi ştir. "Geçi ş sürecini" uzunlamas ına inceledikleri çalışmalar ında Bunney ve ark. mani esnas ında olu şan en şiddetli depresyonunun (geçi ş gerçekle ştikten ve hasta akut mani olduktan sonra) depresyondan maniye karışık bir tablo göstermeksizin geçi ş yapan hastalarda görüldü ğünü bulmu şlardır. Bu bulgular (bir başlang ıç hecmesi olarak ya da hastal ığın seyrinin daha ilerdeki bir a şamas ında önceden veya sonradan saf bir mizaç hecmesi geçirmeksizin) izole karışık hecmeler geçiren hastalar ın gözlemlemesinden elde edilenlerle birle ştiğinde en az ından baz ı karışık manilerin geçi ş durumlar ı olmadığına dair bilgiyi desteklerler. Gerçekten kar ışık mani tipik maninin bir aşamas ı olmaktan çok ayr ı bir durum mudur? Birçok manik hasta bir dereceye kadar depresif mizaca sahip olmalar ına rağmen depresyon s ıkl ıkla h ızla veya hafif geçer. Bu incelemedeki bulgular bariz veya şiddetli depresyondaki manik hastalar ın hafif depresyonlu manik hastalardan farkl ı olabileceğini dü şündürtmektedir. Öyle ise karışık maninin çok etyolojileri yans ıtan heterojen bir durum olmas ıd ır. Mesela kar ışık kalıtımlar (iki uçlu bozukluk ya da tek uçlu bozukluk gibi iki ya da daha fazla (hastal ığın katılımı) ya da ikincil faktörlerle de ğiştirilmi ş mani ihtimali (mesela alkol ya da madde kötüye kullan ım ı, nörolojik belirtiler hastal ık öncesi yarad ılış [temperamenti, kişilik bozukluğu ya da antidepresan tedavi). Alternatif olarak iki uçlu modele ba ğl ı olarak e ğer mani ve depresyona yolaçan fizyolojik anormallikler birbirinden tamamen ayr ıysa veya kar şıtlarsa disforik mani belki de MSS'nin de ğişik bölgelerinde bu anormalliklerin e ş zamanl ı olduğu durumu yans ıtmaktad ır (mesela hipotalamustaki hipotalamohipofizer-adrenal eksendeki ve limbik sistemdeki noradrenerjik yüksek aktivite) ya da Prange ve ark.'nın hipotezlerini alacak olursak belki de biz bir ad ım daha da ötede baz ı merkezi anormalliklerin mani ve depresyonun e ş-zamanl ı ortaya ç ıkışı için gerekli oldu ğunu iddia edebilir (7). Karışık maniyi ayrı bir duygulanınasal durum olarak kabul etmenin önemli klinik ve teorik sonuçlar ı olacakt ır. Birincisi kar ışık mani başlarda dü şünüldüğünden (muhtemelen saf maniden dahi) daha yayg ın olabilecektir. Gerçekten maninin fenomenolojisi üzerine geçen 70 y ılda yap ılmış çalışmaları gözden geçiren Goodwin ve Jamisson manide depresyon ve huzursuzluğun öforiden yayg ın olduğuna karar vermi şlerdir. İkincisi karışık mani klinik görünüm aç ı- s ından değişlikler gösterebildi ği için (major depresyon, ajite depresyon, atipik depresyon, hezeyanl ı depresyon çok h ızlı döngülü deliryumlu mani, şizofreni, panik bozukluk, alkol ve madde kötüye kullan ımı, kişilik bozukluğu ve organik akıl bozukluklan gibi) birçok psikiyatrik durumlarla kan ştınlabilecektir (3). Karışık maniyi bu durumlardan ay ırmak önemlidir. Böylece disforik maniyi potansiyel olarak daha kötü hale getirebilecek tedavilerden kaçmılmış olunur (örneğin antidepresan). Ayrıca özellikle faydal ı olabilecek antikonvülzan ve EKT gibi tedavilerden uzalda şılmamış olunmaktadır, veya aksine durumu daha da kötüle ştirecek tedavilerden kaç ınılabilir (ki şilik bozukluğu ve organik akıl bozukluğunda EKT kullan ılması gibi). Üçüncüsü belli iki uçlu bozukluk hastalar ı daha çok karışık durum geli ştirme riskine sahiptirler; bu hastalar genç eri şkinler veya kad ınlar, alkol ve madde hastalar ı daha çok kar ışık durum geli ştirme riskine sahiptirler; bu hastalar genç eri şkinler veya kad ınlar, alkol ve madde kullananlar, ki şisel ve aile hikayelerinde yüksek oranda depresyon, nöropsikiyatrik anormallikler görülenler, antidepresanla tedavi görenlerdir. Son olarak, disforik mani daha habis bir seyir gösterebilir, yüksek intihar riski ta şır, tipik iki uçluya nazaran daha kötü tedavi sonuçlar ı sağlar. Teorik olarak eğer, karışık maninin, aşama ile ilişkili ya da geçi şsel bir durum olmaktan ve mani ve depresyondan daha farkl ı bir duygulammsal durum olduğu ispat edilirse bu ihtimali gözönünde bulunduran mizaç bozuklu ğunun iki boyutlu üçgensel modellerinin iki uçlu ya da bütünlük (continium) modellerinden daha uygun oldu ğu tartışılabilir. Bu modeller karışık m.arki, çok h ızlı döngülü, ajite ya da karışık depresyön ya da di ğer karışık durumlar gibi birle şik manik ve depresif belirtilerin bütünlü ğü boyunca yer alabilecek bozukluklar ın kendi aralarındaki ilişkilireni de ele almal ıdırlar. Ajite depresyon şiddetli depresyonla birlikte olan hafif mani olarak görünebilir. Kar ışık mani şiddetli depresyonla birlikte şiddetli mani olarak görünebilir. Anksiyeteli depresyon, kar ışık hipomani ve çok h ızl ı döngülü, 43

8 Disforik Mani ve Karışık Mani ajite depresyon ve karışık maninin ekstremiteleri aras ında s ıras ıyla yüksek ve dü şük şiddetteki geçi ş formlan olarak görünebilirler. Ek olarak Emrich kar ışık durumların zirve mani ve zirve depresyon aras ında daha s ıklıkla görüldükleri faraziyesine dayanarak manik depresif hastal ığın iki boyutlu modelini önerdi. Kar ışık maninin ayn bir antite olup olmad ığını belirlemek ve bu de ğişik hipotezlerin do ğrulu ğunu denemek için uygulamal ı tanısal ölçüt geli ştirmeye ve test etmeye ihtiyaç vard ır. Bu incelemeye ve kar ışık maninin bariz depresyonunun eşlik ettiği mani şeklindeki alabilecek bozuklukların kendi aralarındaki ili şkilerin kavramsal tan ım ına dayanarak Susan McElroy ve ark. kar ışık maninin tatbiki olarak DSM-III-R ölçütlerine göre tam bir manik ya da hipomanik hecme esnas ında görülen 3 ya da daha fazla depresyon belirtisinin birlikte görülmesi şeklinde tan ımlanmas ın ı önermişlerdir. Bu üç belirtiyi hastan ın depresyonundan emin olmak için belirlemi şlerdir, sendrom düzeyinde olmas ı gerekmektedir. E ğer bir şekilde depresif belirti varsa muhtemel bir kar ışık mani te şhisi konulabilir. Bunun da ötesinde özel depresif belirtiler önermi ş- lerdir. Bunlar deprese mizaç, bütünü ile veya neredeyse bütüne yak ın aktivitelerde azalma, artm ış i ştah, çok uyuma, psikomotor yavaşlama, yorgunluk ya da enerji kayb ı, değersizlik fikirleri ya da fazladan uygunsuz suçluluk duygusu, ümitsizlik ya da yard ımsızl ık hisleri, tekrarlayan ölüm ya da intihar fikirleri, intihar giri şimi veya intihar için özgül bir pland ır. Bununla birlikte uykusuzluk, azalm ış iştah, ajitasyon ya da konsantrasyon yetene ğinin kaybolmas ı gibi aslen maniye mi yoksa depresyona m ı bağl ı olduğunu belirlenemeyen belirtiler dahil edilmemi ştir. Son olarak h ızl ı döngülü hastaların manik ya da hipomanik sendrom esnas ında 3 depresif belirti göstermediği sürece kar ışık mani olarak s ınıflandırılmamas ı gerektiğini teklif etmi şlerdir (Ek 1). Susan McElroy ve ark. geli ştirdikleri kar ışık mani için tan ı ölçütlerini Sharma ve ark. mizac ın oynalclığın ı dahil etmedikleri için ele ştiride bulunmam ışlardır (1 ). Bu eleştiriye cevaben Susan McElroy ve ark. gerçekten mizac ın oynakl ığının disforik manide görülen belirtilerden biri olmakla birlikte tan ı ölçütü olmamas ı gerekti ğini belirtmi şlerdir. Buna dayanak olarak da DSM-III-R'de ad ı geçen hastal ıklarda görülebilecek belirtilerin hepsinin tan ı ölçütleri aras ında yer almadığın ı söylemi şlerdir. Örneğin DSM-III-R mani ölçütlerinde bunalt ı veya huzursuzluk yer almamaktadır (8). Ancak karışık mani tan ı ölçütlerine ilişkin bu öneriler ve Avrupa (Alman) psikiyatristlerinin "disforik" teriminden anlad ıklanna göre kar ışık mani d ışında bir de disforik mani tan ımlamışlard ır. Halen geçerli olan ICD-10 (klinik ve ara ştırma şekillerinde) ve DSM-IV sistemlerinde kabul edilmemektedir. Sistemik çalışmalar bu ölçütlere uyan hastalarla saf manileri, saf depresyonlan ve di ğer potansiyel karışık durumları (mesela ajite depresyon, hafif depresyonla birlikte mani, çok h ızlı döngülü saf mani) kişilik bozukluklarını araştınp karşılaştırmal ıdır. Bu çalışma yap ıl ıncaya dek ara ştırmac ılar ve klinisyenler disforik maninin varolduğunun ve tasavvur edildiğinden daha yayg ın olabileceğinin, birçok diğer psikiyatrik bozuklukla da kar şılaştınlabileceğinin, sonuç ve tedavi cevab ı aç ısından disforik maniden farkl ı görünebilece ğinin farkında olmal ıdırlar. EK 1: Disforik mani ya da hipomani için uygulamal ı tan ı ölçülü 1. DSM-III-R tanı ölçütlerine göre tan ımlanmış tam bir manik ya da hipomanik sendrom. 2. Aşağıda say ılan depresif belirtiler listesinden en az üçünün e ş-zamanl ı olarak bulunmas ı (kesin bir disforik mani veya hipomani tan ıs ı için üç depresif belirti; muhtemel disforik mani ya da hipomani tan ısı için iki, mümkün disforik mani veya hipomani tanısı için bir depresif belirti vard ır). a. Çökkün mizaç b. Bütün ya da bütüne yak ın aktivitelerde belirgin derecede kaybolmu ş ilgi e. Büyük oranda kilo al ımı ya da artm ış iştah d. Çok uyuma e. Psikomotor yava şlama f. Yorgunluk veya enerji kayb ı g. Değersizlik ya da fazladan veya uygunsuz suçluluk hisleri h. Ümitsizlik ya da yard ımsızlık hisleri I. Tekrarlayan ölüm dü şünceleri tekrarlayan intihar fikriyat ı veya intihar etmeye ili şkin özgül plan ının olmas ı. 44

9 KAYNAKLAR 1. American Psychiatric Association, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (Third edition-revised). Washington DC, American Psychiatric Association, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (IV Draft Criteria). Washington DC, Callabrese JR, Delucchi GA: Spectrum of efficacy of valproate in 55 patients with rapid-cycling bipolar disorder. Am J Psychiatry 147: , Ebert D, Loew T, Martus P: Dysphoric or mixed mania. Am J Psychiatry 149:12, Evans DL, Nemeroff CB: The dexamethasone suppression test in mixed bipoar disorder. Am J Psychiatry 140: , Kraepelin E: Manic-depressive insanity and paranoia. Edinburg, (Ingilizceye tercümesinden), McElroy S, Keck P, Pope H, et al: Clinical and research implications of the diagnosis of dysporic or mixed mania or hypomania. Am J Psychiatry 149:12, McElroy S, Keck P, Pope H, et al: Dr. McElroy and Associates Reply. Am J Psy 150:12, Post RM, Rubinow DR, Uhde TW, et al: Dysphoric mania: Clinical and biological correlates. Arch Gen Psychiatry 46:358, Sharma V, Persad E, Mazmanian D: Dysphoric mixed mania. Am J Psy 150:12, Sitaram N, Gillin JC, Bunney WE: The switch process in manic-depressive illness: Circadian variations in time of switch and sleep and manic ratings before and after switch. Acta Psy Scand 58: , Strakowski SM, Tohen M, Stoll AL, et al: Comorbidity in mania at first hospitalization. Am J Psy 149: , Swann AC, Stokes PE, Casper R, et al: Hypothalamicpituitary-adrenocortical function in mixed mania and pure mania. Acta Psychiatr Scand 85:270, Tandon R, Channabasvanna SM, Greden JF: CSF biochemical correlates of mixed affective states. Acta Psychiatr Scand 78: , World Health Organization, International Classification of Diseases Clinical Descriptions and Diagnostic Guidelines, Geneva, World Health Organization, International Classification of Diseases Research Diagnostic Guidelines, Geneva,

BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk

BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk Doç. Dr. Sibel Çakır İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları Birimi Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: ELAN Danışman:

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

Bipolar Bozukluk Sınıflandırmasında Karma Dönem

Bipolar Bozukluk Sınıflandırmasında Karma Dönem Bipolar Bozukluk Sınıflandırmasında Karma Dönem Ömer Aydemir Celal Bayar Üni. Tıp Fak. Psikiyatri A.D. Kurum ve Kuruluşla İlişki Bildirimi Araştırmacı olarak: 2010:Astra-Zeneca 2011: 2012: Danışmanlık:

Detaylı

Çekirdek belirtileri açýsýndan duygulaným alanýnda. Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme. Özet

Çekirdek belirtileri açýsýndan duygulaným alanýnda. Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme. Özet Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme Doç. Dr. Levent KÜEY* Özet Depresyon psikiyatrik bozukluklar arasýnda en sýk karþýlaþýlan hastalýklardan biridir. Depresif hastalarýn önemli bir

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Dr.ERHAN AKINCI 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ

Dr.ERHAN AKINCI 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ Dr.ERHAN AKINCI Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ Ekim 2010, İZMİR Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: yok Danışman: yok Konuşmacı: yok GREGOR MENDEL

Detaylı

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYONDA PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYON TANISI Depresif ruh hali İlgi ve isteklerde azalma Enerji azlığı Konsantrasyon bozukluğu ğ İştah bozukluğu Uk Uyku bozukluğu ğ Kendine güven kaybı, suçluluk ve

Detaylı

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL.

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. Dr Ali Bozkurt Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. The bereavement of the widowed. Dis Nerv Syst 1971;32:597

Detaylı

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya Þizofrenide Prodromal Belirtiler Prof. Dr. Ýsmet KIRPINAR* Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya da yazýlarýn çoðu; þizofreninin heterojen bir sendrom olduðunu, bu hastalýk için hiçbir patognomonik

Detaylı

Bipolar afektif bozukluk nedir?

Bipolar afektif bozukluk nedir? Bipolar afektif bozukluk nedir? Bipolar afektif bozukluğu pek çok kişi farklı şekillerde yaşar. Bazıları şiddetli mutsuzluk ve sadece hafif taşkınlık atakları deneyimlerken, diğerleri son derece şiddetli

Detaylı

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK Duygudurum Bozukluklarında Gelecek Sınıflandırma ve Tedaviler Kürşat Altınbaş Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri

Detaylı

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir?

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir? Psikolojiye Giriş İşler Kötüye Gittiğinde Olanlar: Zihinsel Bozukluklar 1. Kısım Ders 18 Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları Susan Noeln-Hoeksema Psikoloj Profesörü Yale Üniversitesi 2 Anormallik

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Siklotimik bozukluk, hipomani ve hafif þiddette

Siklotimik bozukluk, hipomani ve hafif þiddette Siklotimik Bozukluk Yrd. Doç. Dr. Adnan CANSEVER*, Prof. Dr. Aytekin ÖZÞAHÝN* Siklotimik bozukluk, hipomani ve hafif þiddette depresyon dönemlerinin sýk aralýklarla yer deðiþtirdiði, kronik bir duygudurum

Detaylı

Bipolar depresyonu ayırt etmek her zaman kolay mı?

Bipolar depresyonu ayırt etmek her zaman kolay mı? Bipolar depresyonu ayırt etmek her zaman kolay mı? Ömer AYDEMİR Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Manisa Bipolar Depresyon Ayırt etmek çok kolay Mani/Hipomani Bipolar Depresyon

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

Yetişkin Psikopatolojisi. Doç. Dr. Mehmet Akif Ersoy Ege Üniversitesi Psikiyatri Anabilim Dalı Bornova İZMİR

Yetişkin Psikopatolojisi. Doç. Dr. Mehmet Akif Ersoy Ege Üniversitesi Psikiyatri Anabilim Dalı Bornova İZMİR Yetişkin Psikopatolojisi Doç. Dr. Mehmet Akif Ersoy Ege Üniversitesi Psikiyatri Anabilim Dalı Bornova İZMİR Yetişkin psikopatolojisi içerik: Sınıflandırma sistemleri Duygudurum bozuklukları Anksiyete bozuklukları

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ 6. Duygudurum Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ 6. Duygudurum Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ 6 Duygudurum Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com Doç. Dr. Cem GÖKÇEN in katkılarıyla BPB Manik ve depresif durumlar arasında

Detaylı

Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler. Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017

Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler. Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017 Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017 AÇIKLAMA 2012-2017 Araştırmacı: yok Danışman: yok Konuşmacı: yok Olgu 60 yaşında kadın, evli, 2 çocuğu var,

Detaylı

ÖZET. pecya SUMMARY. Key words: Medical students, depressive symptoms, Beck Depression Inventory

ÖZET. pecya SUMMARY. Key words: Medical students, depressive symptoms, Beck Depression Inventory T ıp Fakültesi Öğrencilerinde Depresyon Belirtilerinin Da ğıl ımı Bilal BAKİR*, U. Reha YILMAZ**, İsmail YAVAŞ***, Mahir GÜLEÇ* ÖZET Depresyon en s ık görülen ruhsal bozukluktur. Depresif belirtilerin,

Detaylı

pecya DEXAMETHASONE SÜPRESYON TEST İ N İ N DEPRESYONLARIN AYIRICI TANISINDAK İ YER İ (*)

pecya DEXAMETHASONE SÜPRESYON TEST İ N İ N DEPRESYONLARIN AYIRICI TANISINDAK İ YER İ (*) DEXAMETHASONE SÜPRESYON TEST İ N İ N DEPRESYONLARIN AYIRICI TANISINDAK İ YER İ (*) Özet: Bu çal ışmada dexametazon süpresyon testiyle depresyon spektrum grubu hastal ıklar arasında ba ğlantı kurulmaya

Detaylı

Unipolar Mani. Fatih Volkan Yüksel 1, Aydýn Kurt 1, Verda Tüzer 2, Erol Göka 3 DERLEME SUMMARY ÖZET. Unipolar Mania

Unipolar Mani. Fatih Volkan Yüksel 1, Aydýn Kurt 1, Verda Tüzer 2, Erol Göka 3 DERLEME SUMMARY ÖZET. Unipolar Mania DERLEME Unipolar Mani Fatih Volkan Yüksel 1, Aydýn Kurt 1, Verda Tüzer 2, Erol Göka 3 1 Dr., 2 Uz. Dr., 3 Doç. Dr., Ankara Numune Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi 1. Psikiyatri Kliniði, Ankara ÖZET DSM-IV

Detaylı

Depresyon 1. Depresyon nedir? 2. Depresyon (çökkünlük) sanıldığı kadar sık mı? 3. Depresif belirtiler ile depresyon farklı mıdır?

Depresyon 1. Depresyon nedir? 2. Depresyon (çökkünlük) sanıldığı kadar sık mı? 3. Depresif belirtiler ile depresyon farklı mıdır? 1. Depresyon nedir? Depresyon ruh halinizi, hislerinizi, davranışlarınızı, ve ruh sağlığınızı etkileyen bir hastalıktır. Depresyonun bir halsizlik kendi kendinize çözebileceğiniz bir sorun olmayıp, biyolojik

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

Depresif rahatsızlık nedir?

Depresif rahatsızlık nedir? Turkish Depresif rahatsızlık nedir? (What is a depressive disorder?) Depresif rahatsızlık nedir? Depresyon sözcüğü genel olarak hepimizin yaşamımızın bazı dönemlerinde hissettiğimiz üzüntüyü tanımlamak

Detaylı

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Kurum ve kuruluşla ilişki bildirimi Bulunmamaktadır. Şiddet ve Suç Saldırganlık Şiddet Bireyin

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR BU DERSTE ŞUNLARı KONUŞACAĞıZ: Anormal davranışı normalden nasıl ayırırız? Ruh sağlığı uzmanları tarafından kullanılan belli başlı anormal davranış modelleri nelerdir? Anormal davranışı

Detaylı

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM DR FARUK UĞUZ KONYA N.E.Ü MERAM TIP FAKÜLTESI PSIKIYATRI A.D. ÖĞR. ÜYESI Açıklama Son iki yıl içinde ilaç endüstrisi vd sivil toplum kuruluşları ile

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

İki Uçlu Mizaç Bozuklu ğu Tedavisinde Valproat: Koruyucu tedavide yeni bir seçenek ÖZET. pecya SUMMARY

İki Uçlu Mizaç Bozuklu ğu Tedavisinde Valproat: Koruyucu tedavide yeni bir seçenek ÖZET. pecya SUMMARY İki Uçlu Mizaç Bozuklu ğu Tedavisinde Valproat: Koruyucu tedavide yeni bir seçenek E. Timuçin ORAL, Figen KARADAĞ, Tolgay ÖZSOY, A. İsmet ADANUR, Nigar UÇARER, Refhan SOLUKÇU, Arif VER İMLİ ÖZET 14'ü erkek

Detaylı

Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi

Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi Mesut YILDIZ, Sait ALİM, Sedat BATMAZ, Selim DEMİR, Emrah SONGUR Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

İNGİLİZCE ÖZET SUMMARY

İNGİLİZCE ÖZET SUMMARY ÖZET Başlık: İlk epizodu depresyon olan Bipolar Bozukluk tanılı hastaların, antidepresan sağaltım altında manik\hipomanik kayma geliştiren ve geliştirmeyen major depresyon tanılı hastalarla, klinik özellikler

Detaylı

( iki uçlu duygulanım bozukluğu, psikoz manik depresif, manik depresif psikoz)

( iki uçlu duygulanım bozukluğu, psikoz manik depresif, manik depresif psikoz) ÇOCUKLARDA BİPOLAR DUYGULANIM BOZUKLUĞ ( iki uçlu duygulanım bozukluğu, psikoz manik depresif, manik depresif psikoz) Bipolar duygulanım bozukluğu ; iki uçlu duygulanım bozukluğu, manik depresif psikoz

Detaylı

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ SUNUM PLANI: Hareketli çocuk kime denir? Klinik ilgi odağı olması gereken çocuklar hangileridir?

Detaylı

pecya Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma

pecya Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma Pınar DEMİRARSLAN*, Peykan G. GÖKALP*, Kültegin ÖGEL**, Ali N. BABAO ĞLU*** ÖZET Bu çalışman

Detaylı

Karma belirtili depresyon sağaltımı. Dr. Sibel Çakır İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları ve Geropsikiyatri Birimi

Karma belirtili depresyon sağaltımı. Dr. Sibel Çakır İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları ve Geropsikiyatri Birimi Karma belirtili depresyon sağaltımı Dr. Sibel Çakır İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları ve Geropsikiyatri Birimi Akış 1. Karma belirtili depresyon (KBD) 2. Temel hedefler

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ-5. ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ-5. ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ-5 ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com DEPRESYONUN NÖROKİMYASI Dopamin Çok az olumlu afekt (mutluluk, neşe, ilgi, haz, uyanıklı,

Detaylı

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir.

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir. Psikiyatrinin en önemli hastalıklarından biridir. Bu hastalıkta gerçeği değerlendirme yetisinde bozulma, acayip tuhaf davranışlar, hezeyanlar ( mantıksız, saçma, olması mümkün olmayan veya olması mümkün

Detaylı

Bipolar bozukluk idame tedavisi: duygudurum düzenleyiciler mi atipik antipsikotikler mi? Prof. Dr. Cengiz AKKAYA

Bipolar bozukluk idame tedavisi: duygudurum düzenleyiciler mi atipik antipsikotikler mi? Prof. Dr. Cengiz AKKAYA Bipolar bozukluk idame tedavisi: duygudurum düzenleyiciler mi atipik antipsikotikler mi? Prof. Dr. Cengiz AKKAYA Bipolar Bozukluk Ömür Boyu Süren Bir Hastalıktır 1. Ömür boyu idame tedavisi 2. Atak tedavisi

Detaylı

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok*

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* *İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.B.D. **İstanbul Üniversitesi DETAE Sinirbilim A.B.D. Şizofreni

Detaylı

pecya Başak ÖZÇEL İK *, Oğuz KARAMUSTAFALİOĞLU *, Neşe ÜSTÜN *, Tamer AKER *, Serhat ÇITAK *

pecya Başak ÖZÇEL İK *, Oğuz KARAMUSTAFALİOĞLU *, Neşe ÜSTÜN *, Tamer AKER *, Serhat ÇITAK * Süregen Psikotik Bozukluğu Olan Hastalar ın Tedavi, Bak ım ve Uyum Sorunlar ı Bağlam ında Bak ırköy Ruh ve Sinir Hastal ıkları Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi'ndeki Uygulamalar ve Ya şanan Başak ÖZÇEL İK

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

İntihar Girişimlerinde İlk Yardım: Yapılması ve Yapılmaması Gerekenler. Danışman: Halise DEVRİMCİ ÖZGÜVEN

İntihar Girişimlerinde İlk Yardım: Yapılması ve Yapılmaması Gerekenler. Danışman: Halise DEVRİMCİ ÖZGÜVEN İntihar Girişimlerinde İlk Yardım: Yapılması ve Yapılmaması Gerekenler Araştırmacı: İpek SÖNMEZ Konuşmacı: İpek SÖNMEZ Danışman: Halise DEVRİMCİ ÖZGÜVEN Bu sunum için herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

Bipolar Bozuklukta Mizaç İle Klinik Özelliklerin İlişkisi

Bipolar Bozuklukta Mizaç İle Klinik Özelliklerin İlişkisi Türk Psikiyatri Dergisi 2005; 16(3):164-169 Bipolar Bozuklukta Mizaç İle Klinik Özelliklerin İlişkisi Dr. Sermin KESEBİR 1, Dr. Simavi VAHİP 2, Dr. Fisun AKDENİZ 3, Dr. Zeki YÜNCÜ 4 ÖZET Amaç: Bu çalışmanın

Detaylı

OKB DE KOMORBİDİTENİN VARLIĞI TEDAVİYİ NASIL ETKİLER? Dr.Abdulkadir Tabo

OKB DE KOMORBİDİTENİN VARLIĞI TEDAVİYİ NASIL ETKİLER? Dr.Abdulkadir Tabo OKB DE KOMORBİDİTENİN VARLIĞI TEDAVİYİ NASIL ETKİLER? Dr.Abdulkadir Tabo OKB DE KOMORBİDİTE Komorbiditenin değerlendirilmesi klinisyen için çok önemli. Komorbid durumların varlığı hastalığın klinik seyrini,

Detaylı

İstanbul Beyin Merkezleri

İstanbul Beyin Merkezleri İstanbul Beyin Merkezleri N E D E N B E YİN M E R K E Zİ? B E YİN Y M E R K E ZİN D E N E LE R Y A PIL IR? Merkezde Nöro -Biliminin en zor ve faydalı teşhis ve tedavi gelişmelerinin tatbiki yanında tedavide

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

PS K YATR DE KULLANILAN KL N K ÖLÇEKLER

PS K YATR DE KULLANILAN KL N K ÖLÇEKLER PS K YATR DE KULLANILAN KL N K ÖLÇEKLER Editörler Prof. Dr. Ömer Aydemir - Prof. Dr. Ertuğrul Köroğlu in De erli Türk Hekimlerine Arma an d r. HYB Bas m Yay n 226 PS KOLOJ VE PS K YATR D Z S 36 PS K YATR

Detaylı

DOĞUM SONRASI DEPRESYON. Prof.Dr. Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD

DOĞUM SONRASI DEPRESYON. Prof.Dr. Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD DOĞUM SONRASI DEPRESYON Prof.Dr. Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Biyolojik değişiklikler Fizyolojik bir süreç bastırılmış ve çözülmemiş çatışmalar karmaşık

Detaylı

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme Temel farmakoterapi ilkeleri Az sayıda ilaç Daha önce kullanılan veya ailede kullanılan ilaç Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması Psikolojik desteğin de sağlanması Hastayı

Detaylı

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi!

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! Hasta Bilgilendirme Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! Başlang çtan itibaren yan n zday z AOK Curaplan nedir? AOK Curaplan, Tip 2 Diyabet hastal

Detaylı

EK-2 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ PSĠKĠYATRĠ ANABĠLĠM DALI DERS BĠLGĠLERĠ FORMU

EK-2 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ PSĠKĠYATRĠ ANABĠLĠM DALI DERS BĠLGĠLERĠ FORMU EK-2 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ PSĠKĠYATRĠ ANABĠLĠM DALI DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Dahili Tıp Yıl/yarıyıl 2010-2011 Dersin adı Ders düzeyi (önlisans, lisans,vb) Dersin türü (Z/S) Dersin dili

Detaylı

Panik Bozukluklarda Majör Depresyon Prevalans ı ve Majör Depresyonun E şlik Ettiği Hastalar ın Klinik Özellikleri ÖZET. pecya

Panik Bozukluklarda Majör Depresyon Prevalans ı ve Majör Depresyonun E şlik Ettiği Hastalar ın Klinik Özellikleri ÖZET. pecya Panik Bozukluklarda Majör Depresyon Prevalans ı ve Majör Depresyonun E şlik Ettiği Hastalar ın Klinik Özellikleri Hayrettin KARA*, Mehmet Y. AĞARGÜN*, Hasan BILGIN*, Fevzi KINCIR* ÖZET Bu çalışmada, bir

Detaylı

Maninin Faktör Analizine Dayal ı Fenomenolojik Alt Tipleri ÖZET. pecya

Maninin Faktör Analizine Dayal ı Fenomenolojik Alt Tipleri ÖZET. pecya Maninin Faktör Analizine Dayal ı Fenomenolojik Alt Tipleri Gamze SÖNMEZ *, Murat ERKIRAN **, Yasemin CENGIZ ***, Zeynep ALANTAR ****, Selime ÇELIK ****, Muharrem YAMAN ***** ÖZET Amaç: Bu çal ışmada faktör

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Psikiyatri Acil Servise Başvuran Perinatal Dönemdeki Hastaların Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri

Psikiyatri Acil Servise Başvuran Perinatal Dönemdeki Hastaların Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri Psikiyatri Acil Servise Başvuran Perinatal Dönemdeki Hastaların Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri Dr. Alevhan İnan, Dr. Kumru Şenyaşar Meterelliyoz, Doç. Dr. Pınar Çetinay Aydın Sağlık Bilimleri Üniversitesi

Detaylı

Remisyon Dönemindeki Mani Hastalar ında Yetiyitimi Düzeyi ÖZET. pecya SUMMARY

Remisyon Dönemindeki Mani Hastalar ında Yetiyitimi Düzeyi ÖZET. pecya SUMMARY Remisyon Dönemindeki Mani Hastalar ında Yetiyitimi Düzeyi Çağatay KARŞIDAĞ *, Şafak TAKTAK *, Nihat ALPAY ** ÖZET Bu çalışman ın amacı, remisyon döneminde olan mani hastalar ının, ataklar arası dönemlerindeki

Detaylı

Ahmet TÜRKCAN *, Duran ÇAKMAK ** ÖZET. pecya

Ahmet TÜRKCAN *, Duran ÇAKMAK ** ÖZET. pecya Hastaneye İlk Kez Başvuran ve Yatan Alkol Dışındaki Madde Ahmet TÜRKCAN *, Duran ÇAKMAK ** ÖZET Amaç: Hastane istatistikleri bir psikiyatrik bozuklu ğun epidemiyolojik e ğitimini tahmin etmekte ve uygun

Detaylı

Depresif semptomatoloji sadece psikiyatri

Depresif semptomatoloji sadece psikiyatri Depresyonun Klinik Belirtileri Prof. Dr. Ali Kemal GÖÐÜÞ* Depresif semptomatoloji sadece psikiyatri alanýnda deðil genel týpta da hekimlerin en sýk karþýlaþtýklarý belirtiler kümesidir. Bu belirtiler kümesi

Detaylı

Psikofarmakolojik Tedavilerin Bilişsel İşlevler Üzerinde Etkisi

Psikofarmakolojik Tedavilerin Bilişsel İşlevler Üzerinde Etkisi Psikofarmakolojik Tedavilerin Bilişsel İşlevler Üzerinde Etkisi Yavuz Ayhan, Ayşe Elif Anıl Yağcıoğlu Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Araştırmacı Danışman Konuşmacı

Detaylı

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Müracaat eden herkese muayenede uyku durumu sorulmalı İnsomnia (Uykusuzluk)

Detaylı

pecya Bipolar Duygulan ım Bozukluklarında Hızlı Döngülü Kavramı Aytül GÜRSU HARİRİ *, Gülcan UZUNER ÖZER ** GİRİŞ

pecya Bipolar Duygulan ım Bozukluklarında Hızlı Döngülü Kavramı Aytül GÜRSU HARİRİ *, Gülcan UZUNER ÖZER ** GİRİŞ Bipolar Duygulan ım Bozukluklarında Hızlı Döngülü Kavramı Aytül GÜRSU HARİRİ *, Gülcan UZUNER ÖZER ** ÖZET Psikiyatrik hastalıklar içinde, Bipolar Duygulan ım Bozukluklar ı'mn tedavisi oldukça yüzgüldürücü

Detaylı

Karmakarışık Gebelik ve Lohusalık. Doç Dr Esra Yazıcı Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Zirvesi

Karmakarışık Gebelik ve Lohusalık. Doç Dr Esra Yazıcı Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Zirvesi Karmakarışık Gebelik ve Lohusalık Doç Dr Esra Yazıcı Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi 2017- Psikiyatri Zirvesi 1 Karmakarışık olan Gebe - lohusa olmak mı? Kadın olmak mı? 2 Kadın olmak ve DDB Bipolar

Detaylı

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur.

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Askerî Harekâtlar Sonrası Ortaya Çıkan Olguların Tedavisi Bir asker, tüfeğini

Detaylı

İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir?

İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? Turkish İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? (What is bipolar mood disorder?) İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı, eskiden manik-depresif hastalık adı verilen

Detaylı

Bipolar Bozuklukta Evreleme Modelleri: Neler Getirebilir? Prof.Dr. Kaan Kora Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

Bipolar Bozuklukta Evreleme Modelleri: Neler Getirebilir? Prof.Dr. Kaan Kora Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Bipolar Bozuklukta Evreleme Modelleri: Neler Getirebilir? Prof.Dr. Kaan Kora Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: Astra Zeneca, Bristol Myers Squibb,

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

Psikiyatride Şiddeti Önlemenin Klinik Önlemleri

Psikiyatride Şiddeti Önlemenin Klinik Önlemleri Psikiyatride Şiddeti Önlemenin Klinik Önlemleri Kürşat Altınbaş Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilimdalı 49.Ulusal Psikiyatri Kongresi 27 Eylül 2013, İzmir Açıklama 2012-2013

Detaylı

ACİL ÇALIŞANLARI İÇİN STRES YÖNETİMİ

ACİL ÇALIŞANLARI İÇİN STRES YÖNETİMİ ACİL ÇALIŞANLARI İÇİN STRES YÖNETİMİ ACİL ÇALIŞANLARININ KARŞILAŞABİLECEĞİ STRES KAYNAKLARI Olaya bağlı stres kaynakları Mesleki stres kaynakları Çevresel stres kaynakları OLAYA BAĞLI STRES KAYNAKLARI-1

Detaylı

Hastanın tedaviye karşı iç görüsüz ve uyumsuz olması Kendisine veya çevresine zarar verme riskinin yüksek olması

Hastanın tedaviye karşı iç görüsüz ve uyumsuz olması Kendisine veya çevresine zarar verme riskinin yüksek olması SAYFA NO 1 / 5 1. AMAÇ: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği işleyiş düzenini açıklamak, sorumluları tanımlamaktır. 2. KAPSAM: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve

Detaylı

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Birçok kişi için = Uyku ilacı Uyku hekimi için =??? Kabus 1979 Sınıflaması Diagnostic Classification of Sleep and Arousal Disorders

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29 Dünyanın Derdi Depresyon Dünyada 120 milyon kişi depresyonda. 185 ülkenin verilerine göre 2020 yılında kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada depresyon olacak. İSTANBUL - Türkiye psikiyatri Derneği'nin

Detaylı

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Dersin Adı ve Kodu: Psik 302 Psikopatoloji Dersin ön koşulları: Yok Ders yeri(sınıf): 312 nolu sınıf Ders Günü ve Saati: Salı: 08:30-11:20 Kredisi:

Detaylı

Üç Olgu Nedeniyle Ergenlik Döneminde Bipolar Bozukluk

Üç Olgu Nedeniyle Ergenlik Döneminde Bipolar Bozukluk Van Tıp Dergisi: 7 (2): 66-71, 2000 Üç Olgu Nedeniyle Ergenlik Döneminde Bipolar Bozukluk Üç Olgu Nedeniyle Ergenlik Döneminde Bipolar Bozukluk Kemal Sayar, Mücahit Öztürk, Ö. Akil Özer Özet: Bipolar Bozukluk

Detaylı

DEPRESYON. Belirtiler

DEPRESYON. Belirtiler DEPRESYON Toplumumuzda depresyon psikiyatrik hastalıklar arasında en sık görülenlerdendir. Bu sebeple halkımız arasında en çok bilinen, en çok ismi duyulan hastalıktır. Fakat ne yazık ki en sık yanlış

Detaylı

Akıl hastalığı nedir?

Akıl hastalığı nedir? Turkish Akıl hastalığı nedir? (What is mental illness?) Akıl hastalığı nedir? Yaklaşık her beş Avustralyalının biri akıl hastalığı geçirecektir ve çoğumuz yaşamlarımızın bir döneminde bir akıl sağlığı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 İÇİNDEKİLER Bölüm 1 Giriş 1 Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 Normal Dışı Davramışları Belirlemede Öznellik 2 Gelişimsel Değişimlerin Bir Bireyin Davranışsal ve Duygusal Dengesi Üzerindeki

Detaylı

Antidepresan Tedaviye Cevab ın Yaş, Epizod Sayısı, Epizodun Süresi ve Ailede Psikiyatrik Rahats ızl ık Öyküsü ile ili şkisi

Antidepresan Tedaviye Cevab ın Yaş, Epizod Sayısı, Epizodun Süresi ve Ailede Psikiyatrik Rahats ızl ık Öyküsü ile ili şkisi Antidepresan Tedaviye Cevab ın Yaş, Epizod Sayısı, Epizodun Süresi ve Ailede Psikiyatrik Rahats ızl ık Öyküsü ile ili şkisi Selçuk KIRLI*, Cengiz GÜLEÇ**, Levent KÜEY***, Mehmet BEKARO ĞLU****, Yunus E.

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

Konu: Davranışın Nörokimyası. Amaç: Bu dersin sonunda öğrenciler davranışın biyokimyasal mekanizmalarını öğreneceklerdir. Öğrenim hedefleri:

Konu: Davranışın Nörokimyası. Amaç: Bu dersin sonunda öğrenciler davranışın biyokimyasal mekanizmalarını öğreneceklerdir. Öğrenim hedefleri: Tıp 1 Konu: Ruhsal Gelişim ve Psikopatoloji Kuramları Amaç: Öğrencilerin ruhsal gelişim ve psikopatoloji kuramlarının neler olduğunu öğrenmeleri ve kuramların temel özelliklerini genel hatları ile ifade

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA GİRİŞ: Yaygın anksiyete bozukluğu, birtakım olay ya da etkinliklerle ilgili olarak, bireyin denetlemekte zorlandığı,

Detaylı

ÖZET. GiR İŞ lann diğer hastalara göre şiddet ögesi yoğun olan violent

ÖZET. GiR İŞ lann diğer hastalara göre şiddet ögesi yoğun olan violent PS İKİYATRİK HASTALIKLAR VE SUÇ * Dr. F. MANER'** Dr. Z. E.KAYATEKİN ** Dr. E. ABAY ** Dr. S. SAYGILI ** Dr. A. İ. Ş ENER ** ÖZET Suç işleyen psikiyatrik hastalar ı incelemek amacıyla yapılan bu çahşmada

Detaylı

Obsesif kompulsif bozukluk tanısı konan bir grup hastada deksametazon supresyon testi 1

Obsesif kompulsif bozukluk tanısı konan bir grup hastada deksametazon supresyon testi 1 Kuloğlu ve ark. 13 Obsesif kompulsif bozukluk tanısı konan bir grup hastada deksametazon supresyon testi 1 Murat Kuloğlu, 2 Murad Atmaca, 2 Ömer Geçici, 3 A.Ertan Tezcan 4 ÖZET Amaç: DSM-IV'de anksiyete

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

Yetiyitimi Kavranu ve Ruhsal Hastal ıklarda Rehabilitasyon ÖZET. pecya SUMMARY

Yetiyitimi Kavranu ve Ruhsal Hastal ıklarda Rehabilitasyon ÖZET. pecya SUMMARY Yetiyitimi Kavranu ve Ruhsal Hastal ıklarda Rehabilitasyon Çağatay KARŞIDAĞ *, Şafak TAKTAK *, Nihat ALPAY ** ÖZET Psikiyatrik hastalıkların kişiyi ve toplumu ne düzeyde ve nas ıl etkilediğini araştıran

Detaylı

YAŞLILIK ÇAĞI DEPRESYONLARI

YAŞLILIK ÇAĞI DEPRESYONLARI Geriatri 1 (1): 19-23, 1998 Turkish Journal of Geriatrics DERLEME Dr. Nevzat YÜKSEL YAŞLILIK ÇAĞI DEPRESYONLARI DEPRESSION IN THE ELDERLY ÖZET 65 yaş üzeri "yaşlı" olarak tanımlanmaktadır. Bu yaş grubunda

Detaylı

pecya Alkol Bağıml ılığı ve Depresyon Zehra ARIKAN *, Asl ı ÇEKI( KURUOĞLU **, Hülya ELTUTAN ***, Erdal I ŞIK * GIRIŞ

pecya Alkol Bağıml ılığı ve Depresyon Zehra ARIKAN *, Asl ı ÇEKI( KURUOĞLU **, Hülya ELTUTAN ***, Erdal I ŞIK * GIRIŞ Alkol Bağıml ılığı ve Depresyon Zehra ARIKAN *, Asl ı ÇEKI( KURUOĞLU **, Hülya ELTUTAN ***, Erdal I ŞIK * ÖZET Uzun zamandan beri dikkat çeken bir konu olan alkol ba ğıml ılık- ı ve depresyon aras ındaki

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 ÖĞRETİM YILI VI. SINIF PSİKİYATRİ INTERN PROGRAMI Dekan Prof. Dr. Mustafa Aydın Dekan Yardımcıları Prof. Dr. Selçuk Keser Doç. Dr. Nejat Demircan Baş

Detaylı

Rapor Hataları. Dr.Nihat Alpay. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Klinik Şefi ve Adli Tıp Gözlem İhtisas Dairesi Kurul Üyesi

Rapor Hataları. Dr.Nihat Alpay. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Klinik Şefi ve Adli Tıp Gözlem İhtisas Dairesi Kurul Üyesi Rapor Hataları Dr.Nihat Alpay Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Klinik Şefi ve Adli Tıp Gözlem İhtisas Dairesi Kurul Üyesi Türk Ceza Kanunu Madde 32(1) Akıl hastalığı nedeniyle,işlediği fiilin

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

SUNUM PLANI. Genel değerlendirme EKT TMU tdcs

SUNUM PLANI. Genel değerlendirme EKT TMU tdcs KISSADAN HİSSE SUNUM PLANI Genel değerlendirme EKT TMU tdcs ŞİZOFRENİ TEDAVİSİNDE PSIKOFARMAKOLOJİ DIŞI YAKLAŞIMLAR Biyopsikososyal Yaklaşım Etyoloji ve Patofizyoloji Psikolojik Faktörler B i r e y s e

Detaylı

DEPRENİL 50 mg 30 Tablet

DEPRENİL 50 mg 30 Tablet DEPRENİL 50 mg 30 Tablet Depresyon, depresyona bağlı yeme ve uyku bozuklukları, bipolar hastalığın depresyon fazı, migren FORMÜLÜ Her bir Deprenil tablet 50 mg opipramol dihidroklorür içerir. FARMAKOLOJĠK

Detaylı