PSİKİYATRİDE İLAÇLA TEDAVİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PSİKİYATRİDE İLAÇLA TEDAVİ"

Transkript

1 İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 275 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S: PSİKİYATRİDE İLAÇLA TEDAVİ Prof. Dr. Alaattin Duran ANTİPSİKOTİK İLAÇLAR A. DOPAMİN RESEPTÖR ANTAGONİSTLERİ (DRA LAR) (TİPİK ANTİPSİKOTİK İLAÇLAR) Bu ilaçlar, psikotik düşünce süreçlerine sebep olan hemen tüm bozukluklar için oldukça etkilidirler. Bununla beraber önemli sınırlamalara da sahiptirler: etkinliklerini önemli şekilde sınırlayan akut ve kronik nörolojik semptomlara sebep olabilirler; psikotik hastaların önemli bir kısmı için etkisiz ya da sadece kısmen etkilidirler. Tipik antipsikotiklere terapötik cevabın, D2 reseptörlerindeki antagonizmleri ile ilgili olduğu düşünülmüştür. Bu sebepten bu grup ilaçlara dopamin reseptör antagonistleri denmektedir. Bu ilaçlar nöroleptikler, antipsikotikler ve major trankilizanlar gibi isimlerle anılırlar. Nöroleptik terimi bu ilaçların önemli nörolojik yan etkileri olması yüzünden verilmiştir. Sınırlamalarına rağmen dopamin reseptör antagonistleri psikoz tedavisinde önemli bir yere sahiptirler. İlk defa 1950 lerin başlarında bir antihistaminik olduğu düşünülerek denenen klopromazinin tesadüfen antipsikotik olduğu anlaşılmış ve bu ilaçla modern psikofarmakoloji çağı başlamıştır. Klorpromazin kullanıma girmesi akıl hastanelerinin boşalmasına sebep olmuştur. Klorpromazinin başarısı, bu saha ile ilgili başka ilaçların da keşfi çalışmalarını yoğunlaştırmıştır. Bu gelişme ile şizofreni ve başka psikotik hastaların hastanede kalış süreleri hızla azalmaya başlamıştır. Antipsikotiklerle tedavinin, şizofreninin uzun süreli seyrini de düzeltebildiği gösterilmiştir.

2 276 Psikiyatride İlaçla Tedavi Bilinen antipsikotik ilaçların hem terapötik etkilerini hem de yan etkilerini açıklayabilen beyinde dopaminerjik sistemin dört anatomik bölümü (dopamin yolu) tanımlanmıştır: 1- Nigrostriatal dopamin yolu: Substantia nigradan esas olarak putamen ve kaudat nukleusa projekte olur ve motor davranış ile ilgilidir. Dopamin reseptörlerinin, bu dopamin sisteminin postsinaptik projeksiyonlarında blokajı ile (distoni, akatizi, parkinsonizm ve tardiv diskinezi gibi) ekstrapiramidal reaksiyonlar meydana gelebilmektedir. Bu durum ise dopamin reseptörlerini bloke eden antipsikotik drogların nöroleptik olarak isimlendirilmesine yol açmıştır. 2- Mezolimbik dopamin yolu: Orta beyin ventral tegmental alanından limbik alanlara projekte olan bu yolun davranışları kontrol ettiği ve aşırı aktif olduğunda hezeyan ve hallüsinasyonları oluşturduğu düşünülmüştür. Bu yollar postsinaptik dopamin reseptörlerini bloke eden antipsikotik ilaçlar verildiklerinde hezeyan ve hallüsinasyonlar azalmakta veya kaybolmaktadır. 3- Mezokortikal dopamin yolu: Mezolimbik yol ile ilişkili olan bu yol ventral tegmental alandan kaynaklanır ve neokortekse ve en yoğun şekilde de prefrontal kortekse projekte olur. Bu yol şizofreninin negatif semptomları ile ilgili olabilir. 4- Tuberoinfundibuler dopamin sistemi: Hipotalamusun arkuat nukleusundan hipofiz sapına projekte olan ve prolaktin sekresyonunu kontrol eden yoldur. Bu yoldaki dopamin reseptörleri bloke edildiklerinde, prolaktin düzeyleri artmakta ve endokrin yan etkiler meydana gelebilmektedir. DRA leri aynı zamanda noradrenerjik, kolinerjik ve histaminerjik reseptörleri de bloke ederler. Farklı ilaçlar bu reseptörler üzerinde farklı etkilere sahiptir (Tablo-1). Tedavi Endikasyonları Antipsikotik ilaçlar hemen hemen bütün medikal ve psikiyatrik kökenli psikozlarda etkilidirler. Bu bakımdan ilaçların bu grubu antişizofrenik olmaktan çok antipsikotiktir. Şizofreni ve Şizoaffektif Bozukluk Mani Psikotik Semptomları Olan Depresyon Hezeyanlı Bozukluk (paranoya) Ciddi Ajitasyon ve Şiddet Davranışı Tourette Sendromu (haloperidol ve pimozid) Borderline Kişilik Bozukluğu Demans ve Delirium Madde ile Oluşmuş Psikotik Bozukluk Çocukluk Şizofrenisi Başka Psikiyatrik ve Nonpsikiyatrik Endikasyonlar (Huntington hastalığı, impuls kontrol bozuklukları, yaygın gelişimsel bozukluk, ballismus ve hemiballismus gibi nadir nörolojik hastalıklar, bulantı, kusma, inatçı hıçkırıklar ve kaşıntı)

3 Prof. Dr. Alaattin Duran 277 ve Önlemleri Tablo-1, DRA ların yan etkilerini göstermektedir. Tablo-1: Tipik Antipsikotikler ve i İlaçlar Sedasyon Ektrapiramidal Antikolinerjik Hipotansiyon Kardiyak Toksisite Prolaktin Yükselmesi Klorpromazin (Largactil) Promazin Tioridazin + ++ (Melleril) Flufenazin (Prolixin Depo) Perfenazin Trifl uoperazin (Stilizan) + +/- + + (Fluanxol) Zuklopentiksol (Clopixol) Haloperidol (Norodol) Droperidol Benperidol Sulpirid (Dogmatil, Zeprid) - + +/- - - Pimozid (Nörofren) Loksapin

4 278 Psikiyatride İlaçla Tedavi Nörolojik yan etkiler Dopamine reseptör antagonistlerin en ciddi yan etkileri nörolojiktir ve daha ziyade ekstrapiramidal sisteme hastır. Ekstrapiramidal yan etkiler, tedavinin ilk günleri ya da haftaları içinde ortaya çıkan akut etkiler ve aylar ya da yıllar boyunca ilaçları aldıktan sonra ortaya çıkan kronik etkiler şeklinde ayrılır. a. AKUT EKSTRAPİRAMİDAL SENDROMLAR Akut Distoni: Akut distonik reaksiyonlar ani başlangıçlı, bazen garip kas kasılmaları şeklinde görülen ve çoğunlukla baş ve boyun kaslarını tutan bir durumdur. Yaygın tipleri tortikolis, okulojirik kriz (gözlerin yukarı kayması), makroglossi ve dilin dışarı çıkması, trismus (çene kitlenmesi), laringeal-faringeal distoniler ve bazen histeri ile karıştırılabilen ekstremitelerin ve gövdenin distonik postürleridir. Distoniler ilaç tedavisinin ilk saatlerinde sırasında ve ilk üç gün içinde ortaya çıkar. Akut durumlarda en fazla kullanılan ilaç biperiden (Akineton) dur ve İV şekilde yapılabilir. Akatizi: En sık görülen ve en rahatsız edici EPS akatizidir. Hasta tarafından subjektif bir huzursuzluk hissi olarak tanımlanır ve hastalar, devamlı şekilde gezinirler, oturamazlar, hareketsiz kalamaz ve ayaklarını oturdukları yerde huzursuz şekilde hareket ettirirler. Akatizi, antipsikotik tedavinin sıklıkla başlangıcı beş gününden sonra ortaya çıkar. Parkinsonizm: Klasik parkinson hastalığında ortaya çıkan bradikinezi, apati, rijidite, maske yüz, akinezi ve salya akması gibi belirtileri gösterir. Tremor da ortaya çıkabilir, fakat idiyopatik parkinsonizmde nadirdir. Bu bozukluk tüm yaşlarda ortaya çıkabilir. b. KRONİK EKSTRAPİRAMİDAL SENDROMLAR Tardiv Diskinezi (TD): TD antipsikotiklerin gecikmiş bir etkisidir. Tipik antipsikotiklerin uzun süre kullanımı ile ortaya çıkar. Tedavinin 6 ayına kadar gelişmesi nadirdir. Perioral hareketler en yaygındır ve dilin kıvrılma ve dışarı çıkma hareketleri, çiğneme ve lateral çene hareketleri, dudak şapırdatma, emme ve dudak büzüştürme, ve yüz buruşturmaları (grimaslar) içerir. Parmak hareketleri ve el sıkma da sıktır. Tipik olarak uyku sırasında görülmezler. TD kadınlarda, 50 yaşın üzerinde olanlarda, beyin hasarlı hastalarda ve affektif bozukluğu olanlarda artmıştır. Geriye dönüşü zor olabilen bu tablo için, antipsikotiklerin uygun kullanımı ve dozajı ile önleme esasdır. Atipik antipsikotikler tipiklere göre daha az TD ile ilgilidirler. Sedasyon: Antipsikotik ilaçların sık rastlanan yan etkilerindendir. Histaminerjik (H1) blokajdan dolayı olduğu düşünülmektedir. Periferik Antikolinerjik Etkiler: Antipsikotiklerin çoğu, muskarinik asetilkolin

5 Prof. Dr. Alaattin Duran 279 reseptörlerini bloke ederek merkezi ve periferik antikolinerjik yan etkilere sebep olurlar. Bu etkiler ağız ve burun kuruluğu, midriazisten dolayı bulanık görme, kabızlık ve idrar retansiyonundan ibarettir. Dar açılı glokomu olan hastalar, hastalığın kötüleşmesini yaşayabilirler. Ortostatik (postural) Hipotansiyon: Ortostatik hipotansiyon özellikle düşük potensli dopamin reseptör antagonistleri ile en sıktır. α-adrenerjik blokajdan dolayı ortaya çıkar ve en sık olarak tedavinin ilk birkaç günü sırasında görülür. Bu yan etki, baygınlıklar ve düşmeler ile sonuçlandığında yaralanmaya yol açabilir. Özellikle klorpromazinin İM injeksiyonlarında dikkatli olunmalıdır. Endokrin ve Seksüel : Tuberoinfundibuler dopamin yolunda dopamin reseptörlerinin bloke edilmesi prolaktin sekresyonunda artışa sebep olur. Bunun sonucu meme genişlemesi, galaktore, amenore, ve kadınlarda orgazm inhibisyonu ve erkeklerde impotans oluşur. Antipsikotikleri alan erkeklerin %50 si ejakülasyon ve ereksiyon bozuklukları bildirmektedir. Deri ve Göz Etkileri: Alerjik dermatit, ışığa duyarlılık, ürtikeriel, makulopapuler, peteşial ve ödematöz reaksiyonlar genellikle ilk birkaç haftada, tedavinin erken dönemlerinde ortaya çıkabilir. Gebelik ve Süt verme: Dopamin reseptör antagonistleri plasentadan geçmelerine rağmen bu ilaçların konjenital malformasyona yol açtığına dair hiçbir kanıt yoktur. Normalde %2 lik bir insidansı olan konjenital anomalilerin antipsikotiklerle insidansı sadece %2.4 e yükselmiştir. Gene de özellikle ilk trimester de antipsikotiklerden kaçınmalıdır. Bu ilaçları kullanan anneler bebeklerini emzirmemelidirler. Tolerans, Bağımlılık ve Kesilme Semptomları: Dopamin reseptör antagonistlerinin sedatif, antikolinerjik, hipotansif ve bazı başka etkilerine bir miktar tolerans gelişmektedir. Antipsikotik etkilerine tolarans gelişmez. Bağımlılık yapmazlar. Çoğu hasta güçlük yaşamaksızın bu ilaçların kullanımını bırakabilir. Erken Tedavi: Psikotik semptomlarda düzelmeyi değerlendirmek için 6 haftalık bir zaman gerekli olabilir. Bununla beraber ajitasyon ve eksitasyon genellikle antipsikotik tedavi ile hızlı şekilde düzelir. Hem pozitif hem de negatif psikotik semptomlar, genellikle tedavi başlangıcından sonraki 3-12 ay düzelmeye devam ederler. İdame Tedavi: Tedavinin idame fazı sırasında tedavinin amaçları, psikotik nüksü önlemeyi ve hastanın işlevselliğini ve yaşam kalitesini düzeltmeyi içermektedir. DRA lar nüksü geciktirme veya önlemede etkili olmalarına rağmen bu ilaçlar, kısa ve uzun süreli yan etkiler meydana getirmektedirler.tek bir psikotik ataktan düzelen hastalar, ilaç kesilirse önemli bir nüsk riskine sahiptirler. İlk-atak yaşayan hastaların, idame antipsikotik tedaviyi 1-2 yıl almaları tavsiye edilmiştir. İkinci bir psikotik ataktan sonra antipsikotik tedaviye 5 yıl boyunca devam edilir. Üçüncü psikotik ataktan sonra ise hayat boyu antipsikotik tedavi gereklidir. Her 6-12 ayda günlük doz azaltımı yapılabilir. Şiddet, agressif davranış veya ciddi

6 280 Psikiyatride İlaçla Tedavi intihar teşebbüsleri hikayesi olan hastalar belirsiz şekilde antipsikotik ilaçları almalıdırlar. Uzun-Etkili Injektabl Antipsikotikler: İlaç uyum sorunu yaşayan hastalar için önemli alternatiflerdir ve bu ilaçlar hastanın ilaç uyumunu artırmaktadır. Hastaların depo ilaçlarla daha iyi korunduğu bulunmuştur. Bu ilaçlar 1-4 haftada bir İM yapılır, kullanım kolaylığı sağlar, nüksetme riskini azaltır ve hastanın ağızdan ilaç almasına gerek bırakmayabilirler. B. SEROTONİN DOPAMİN ANTAGONİSTLERİ (SDA LAR) (ATİPİK ANTİPSİKOTİKLER) Klozapinin prototip olarak ele alındığı bu bileşikler atipik antipsikotikler olarak isimlendirilmişlerdir. Bu grup ilaçlar, klozapin, risperidon, olanzapin, ketiapin ve ziprasidonu içermektedir. Aripiprazol parsiyel dopamin antagonisti olarak yeni bir mekanizmayı göstermektedir. Bu ilaçlar arasında klozapinin ayrı bir yeri vardır. Yan etkilerinden ve haftalık kan testlerinden dolayı ilk-sıra ilaç olarak dikkate alınmaz. KLOZAPİN İlk olarak 1960 ların ortalarında etkili bir antipsikotik ilaç olduğu bildirilmiş ve 1974 de Finlandiyada sekiz hastanın agranülositozdan ölmesi üzerine ilacın rutin kullanımı dünyanın birçok ülkesinde kesilmiştir da başka antipsikotiklerle tedaviye dirençli olan ve ekstrapiramidal etkiler veya ciddi tardiv diskineziden dolayı klasik antipsikotikleri tolere edemeyen şizofreni hastaları için FDA onayı ile Amerikada yaygın kullanıma girmiştir. Pozitif semptomların tedavisine ilave olarak, aynı zamanda psikozun negatif ya da defisit semptomlarının tedavisinde de nisbeten daha büyük etkinliğe sahiptir. Endikasyonları Tedaviye dirençli hastalar Düşük ekstrapiramidal yan etki eşiği olan hastalar Ciddi tardiv diskinezi Şizoaffektif bozukluk Tedaviye dirençli mani ve ağır psikotik depresyon Nörolojik hastalıklar-parkinson ve Huntington hastalığı (nisbeten düşük dozda mg) Şizofreni ya da şizoaffektif bozukluğu olan ciddi intihar hastaları Lökositopeni ve Agranülositoz: Klozapin alan hastaların %1-2 si granülositopeni veya agranülositoz geliştirmektedir. Agranülositoz riski yaşla artar ve hanımlarda daha yüksektir. İlk 6 aylık tedavi sırasında hastanın agranulositoz geliştirmesi açısından haftalık lökosit sayısının izlenmesi gereklidir. Bu testlerle agranulositozun fatal sonucu engellenebilir.

7 Prof. Dr. Alaattin Duran 281 Sialore: Bu, tedavide erken gelişen rahatsız edici fakat tahammül edilebilir bir yan etkidir. Uyku sırasında en derindir ve hastalar sabahleyin yastıklarının ıslak olduğundan şikayet ederler. Temperatür Düzenlemesinde Bozukluklar: Bazen tedavinin ilk üç haftası sırasında fazla olmayan selim ateşler gözlenir ve birkaç günde spontan olarak düzelir. Nöbet Eşiğinin Düşmesi: Klozapin tedavisi nöbet riski taşımaktadır. Nöbet riski, günlük 600 mg üzerindeki dozlar için %4 civarındadır. Başka : En yaygın yan etkiler sedasyon, baş dönmesi, yorgunluk, kilo alma, antikolinerjik etkiler ve postural hipotansiyonu içerir. Gebelik ve Laktasyon: Bugüne kadar gebelik veya süt verme sırasında risk olduğu hakkında hiçbir veri bildirilmemiştir. Emziren annelerde ilaç kullanılmamalıdır. RİSPERİDON Risperidon, klozapinden sonra FDA onayını alan ilk antipsikotik olmuştur. Daha az sedasyon yapar ve antikolinerjik yan etkilere sahip değildir. Günde bir defa dozda etkilidir. Risperidon günde bir defa verilebilir. Endikasyonları Akut psikoz Şizofreni ve şizoaffektif bozukluğun idame tedavisi Başka tanılar: yaşlı şizofrenik hastalar, AIDS ile ilişkili demans ve psikozu ya da ajitasyonu olan hastalar, demanslı veya madde ile oluşmuş psikotik bozukluğu olan hastalar Ekstrapiramidal yan etkiler, kilo alma, anksiyete, bulantı ve kusma, rinitis, erektil disfonksiyon, orgazmik disfonksiyon ve pigmentasyon artışını içerir. Risperidon, prolaktin konsantrasyonunda önemli bir artış meydana getirmektedir. OLANZAPİN Klozapinden türetilmiştir. Olanzapin, şizofreninin pozitif ve negatif semptomlarının tedavisinde güvenli ve etkili bir ilaçtır. Çok uygun bir yan etki profili vardır. Endikasyonlar Akut psikoz İdame tedavisi Düşük ekstrapiramidal eşiği olan hastalar Diğer atipiklere göre daha fazla kilo almaya sebep olmaktadır. Somnolans, sedasyon, ağız kuruluğu, baş dönmesi, hipotansiyon, kabızlık, dispepsi, iştah artışı, akatizi ve tremor

8 282 Psikiyatride İlaçla Tedavi Tablo-2. Antidepresan ilaçlar Sınıf/Jenerik İsim Selektif Serotonin Gerialım İnhibitörleri (SSRI) Fluoksetin Sertralin Paroksetin Fluvoksamin (FAVERİN) Sitalopram Essitalopram Olağan Günlük Dozu (mg/gün) Serotonin Norepinefrin Gerialım İnhibitörleri (SNRI) Venlafaksin (EFEXOR) Milnasipran Duloksetin Triazolopiridin (Serotonin Res. Antagonistleri ve Agonistleri) Trazodon (DESYREL) Nefazodon Aminoketonlar (Norepinefrin-Dopamin Gerialım İnhibitörleri) Bupropion Norepinefrin Gerialım İnhibitörleri Reboksetin Atomoksetin α2-reseptör Antagonistleri Mirtazapin (REMERON) Mianserin (TOLVON) Tetrasiklik Maprotilin Amoksapin Trisiklik Antidepressanlar (TCA) Amitriptilin (LAROXYL) İmipramin (TOFRANİL) Klomipramin (ANAFRANİL) Desipramin Doksepin Nortriptilin Protriptilin Trimipramin

9 Prof. Dr. Alaattin Duran 283 diğer yan etkilerdir. Hastaların küçük bir kısmı (%2) transaminaz yükselmesinden dolayı ilacın kesilmesini gerektirebilir. KETİAPİN Bir dibenzotiazepin bileşiktir. Yapısal olarak klozapin ve olanzapinle ilişkilidir. Ekstrapiramidal semptomlarla ilgili değildir. Limbik sistem için önemli selektiviteye sahiptir. Endikasyonları İlk-sıra antipsikotik bir ilaçtır. Akut alevlenmeli şizofrenik ve şizoaffektif hastalarda etkilidir. Yaşlı kişilerdeki psikozlarda ve Parkinson hastalığında levodopa ile oluşmuş psikozda çok etkilidir. Somnolans, postural hipotansiyon ve baş dönmesi ketiapinin yaygın ve geçici yan etkileridir. Prolaktin yükselmesine sebep olmaz. Ketiapin bazı kişilerde ılımlı geçici kilo alma ile ilgilidir. ZİPRASİDON (ZELDOX) Besinle alındığında biyoyararlığı artmaktadır. Somnolans, başağrısı, baş dönmesi, bulantı ve sersemlik hissi en yaygın yan etkilerdir. Kilo alma açısından uygun bir profile sahiptir ve prolaktin üzerine minimal etki gösterir. QTc intervalini uzattığı bilinen başka ilaçlarla kombinasyon halinde ziprasidon kullanımı kontrendikedir. Konjenital uzun QT sendromlu hastalarda ve bir kardiyak aritmi hikayesi olan hastalarda ziprasidondan kaçınılmalıdır. Ziprasidon kullanan kişilerin %15 inde akatizi ortaya çıkabilmektedir. Önemli ilaç etkileşimleri için düşük potansiyele sahip olduğu görünmektedir. ARİPİPRAZOL (ABILIFY) Dopamin D2 reseptöründe orta derecede antagonizm ve in vitro kısmi D2 agonist etki gösteren diğer antipsikotiklerle ilişkisiz bir kinolinon derivesidir. Aynı zamanda 5-HT2A ve 5-HT1A reseptörleri için yüksek affinite göstermektedir. Muskarinik reseptörler için bir affinitesi yoktur ve α1 ve H1 histamin reseptörleri üzerinde çok hafif etkiler göstermektedir. Ajitasyon ya da uykusuzluğun hızlı bir şekilde yatışmasını sınırlayabilir. Endikasyonları Şizofreni Akut Mani

10 284 Psikiyatride İlaçla Tedavi Diğer Kullanımlar. Mizaç ya da anksiyete bozuklukları olan tedaviye dirençli hastalarda SSRI lara ilave olarak başarılı şekilde kullanılabilir. En yaygın olarak bildirilmiş yan etkileri başağrısı, somnolans, ajitasyon, dispepsi, anksiyete, uykusuzluk ve bulantıdır. EPS nadirdir, fakat akatiziye sebep olabilir. Kilo almaya sebep olmaz. Prolaktin yükselmeleri tipik olarak ortaya çıkmaz. ANTİDEPRESSAN İLAÇLAR Antidepressan ilaçlar, 1950 lerde monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOI) ve trisiklik antidepressanların (TCA) bulunması ile uygulanmaya başlamıştır. Trisiklik antidepressanlar ve MAOI ler şans eseri ve dikkatli klinik gözlemle bulunmuştur. Antidepressanların faydalı etkisinin NE ve/veya serotonin gerialımını bloke edebilmelerine bağlı olabildiği ileri sürüldüğünden beri, ilaç firmaları nörotransmitter reuptake ini bloke etme açısından potansiyel antidepressanları araştırmaktadır. Kısmen bu düşüncenin sonucu olarak, NE gerialımını, serotonin gerialımını ya da her ikisini spesifik olarak bloke edebilen ajanlar geliştirilmiştir. Antidepressan ilaçlar ve günlük olağan dozları Tablo-1 de gösterilmiştir. Kullanım alanları (Etkili olduğu durumlar) Major depressif bozukluk ve başka unipolar depressif bozukluklar Bipolar depresyon Panik bozukluk Sosyal anksiyete bozukluğu Genelleşmiş anksiyete bozukluğu Posttravmatik stres bozukluğu Obsessif-kompulsif bozukluk (klomipramin ve SSRI lar) Psikotik özellikleri olan depresyon (antipsikotik bir ilaçla kombisyon halinde) Bulimia nevroza Nöropatik ağrı (trisiklik ilaçlar ve SNRI ler) Uykusuzluk (trazodon, amitriptilin) Enürezis (imipramin) Atipik depresyon (monoamin oksidaz inhibitörleri) Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu (desipramin, bupropion) Olası etkili durumlar Narkolepsi Organik duygudurum bozuklukları Psödobulber affekt (patolojik gülme ve ağlama) Kişilik bozuklukları

11 Prof. Dr. Alaattin Duran 285 Uygun antidepressan tedavi, uygun bir zaman ve uygun bir dozu içerir. Uygun süre 4-6 haftadır. Tedaviye erken cevap alınması olumlu cevabı öngörürken, 2-3 haftadan sonra hiçbir cevap alınmaması seyrin tatmin edici olmayacağını gösterebilir. Gerekirse farklı sınıftan bir antidepressan veya kinik cevabı artırıcı (augmenting) bir ilaç denenmelidir. Çoğu antidepressan gecikmiş etki başlangıcına sahiptir ve hastalar iki veya daha fazla hafta boyunca belirtilerde önemli bir hafifleme yaşayamazlar. Bu durumda şiddetli anksiyete veya uykusuzluğu gidermek için birlikte benzodiazepinler kullanılabilirler. SELEKTİF SEROTONİN GERİALIM İNHİBİTÖRLERİ (SSRI lar) İlk SSRI olan fluoksetin 1987 de taktim edilmiş ve başlangıç yan etkilerinin, mevcut tedavilerden daha iyi tolere edilebildiği görülmüştür. Daha sonra fluoksetinin aynı temel özelliklerini paylaşan başka antidepressanlar taktim edilmiştir. Tüm SSRI ların eşit şekilde etkili oldukları anlaşılmaktadır. SSRI lar geniş güvenlik sahası yüzünden trisikliklerden farklıdır. Bu ilaçlar hayatı tehdit eden toksik etkilere sebep olmazlar. Hastalar, günlük dozun on katına eşit miktarların akut alımından sonra bile hayatta kalmaktadırlar. Bundan dolayı önemli intihar riski olan hastalarda bu ilaçlar tercih edilebilirler. Dünyanın her tarafında pazarlanan SSRI lar şunlardır: Fluoksetin, sertralin, fluvoksamin, paroksetin, sitalopram ve essitalopram. SSRI lar arasında en önemli farklılık onların yarı ömürlerinin geniş alanıdır. Fluksetinin yarı ömrü 4-6 gün, sertralinin 26 saat, sitalopramın 35 saat, essitalopramın saat, paroksetinin 21 saat ve fluvoksaminin 15 sattir. SSRI ların her biri, başka ilaçların metabolizmalarını yavaşlatma ya da bloke etme potansiyeline sahiptir. SSRI lerin, tedavi edici etkilerini 5-HT gerialım inhibisyonu ile yaptıklarına inanılmaktadır. Bu ilaçların daha yüksek dozlar antidepressan etkinliği artırmaz. Endikasyonları 1. Depresyon: ABD de fluvoksamin dışında tüm SSRI lar depresyon tedavisi için FDA onayını almıştır. Yakın zamanda çocuk ve adolesanlardaki depresyonu tedavi etmek için SSRI kullanım çalışmaları, intihar fikrinde ve impulsif davranışlarda hafif bir artış bulmuştur. Bunun sebebi bilinmemektedir. Ancak SSRI ların, tüm antidepressanlar gibi primer etkilerinin bir sonucu olarak potansiyel intiharları önleyeceği bilinmelidir. Yaşlıları ve bir vücut hastalığı olanları tedavi etmek için kullanıldıklarında SSRI lar güvenilirdir ve iyi tolere edilirler. Çocuklarda antidepressan olarak kullanım için sadece fluoksetin FDA onayını almıştır. 2. Anksiyete Bozuklukları: Tüm SSRI lar 18 yaşın üzerindeki kişilerde obsessif kompulsif bozukluk (OKB) tedavisi için endikedirler. Fluvoksamin ve sertralin aynı zamanda pediatrik OKB nin (6-17 yaş) tedavisi için onaylanmıştır. OKB yi tedavi etmek için SSRI dozları, depresyon tedavisi için kullanılan dozlardan daha yüksektir. OKB spektrumu içindeki hastalıklar (örneğin trikotillomani, tırnak yeme, kompulsif kumar oynama, kompulsif alışveriş, hipokondriazis ve vücut dismorfik bozukluğu) da bu ilaçlardan

12 286 Psikiyatride İlaçla Tedavi faydalanır. Paroksetin ve sertralin, agorafobili olsun olmasın, panik bozukluğun tedavisi için endikedirler. SSRI lar spesifik ve sosyal fobinin ve genelleşmiş anksiyetenin tedavisinde etkilidirler ve hem sokulgan hem de kaçıngan semptomları düzeltebilirler. 3. Bulimia ve Başka Yeme Bozuklukları: Fluoksetin bulimia tedavisinde endikedir. Fluoksetin tek başına anoreksia nevroza tedavisinde etkili bulunmamıştır. Bir davranış programı ile birlikte fluoksetinin, kilo kaybı için sadece bir miktar faydalı olduğu gösterilmiştir. 4. Diğer Kullanımlar: Prematür Ejakülasyon, parafililer ve Otizm. Seksüel Disfonksiyon: Tüm SSRI lar seksüel disfonksiyona sebep olurlar. En yaygın şikayetler anorgazmi, orgazm inhibisyonu ve libido azalmasıdır. Gastrointestinal : Çok sıktır. En sık bulantı, diare, anoreksi, kusma, gaz şikayeti ve dispepsidir. Sertralin ve fluvoksamin en yoğun GI şikayetler oluşturur. Merkez Sinir Sistemi i: Özellikle ilk birkaç gün fluoksetin anksiyeteye sebep olabilir. Zamanla geçer. Sıkıntı artması, paroksetin ve essitalopram ile daha az olur. SSRI ların uykusuzluk ve sedasyon alanında yaptığı esas etki, depresyon ve anksiyetenin tedavisinden ortaya çıkan uykunun düzelmesidir. Ancak bu ilaçları alan kişilerin dörtte biri ya uyku düzensizliği veya aşırı uyuma (somnolens) ya da aşırı yorgunluk bildirmektedir. SSRI ların diğer uyku etkileri diş gıcırdatma, huzursuz bacak, nokturnal myoklonos ve terlemeyi içerir. Emosyonel küntleşme, kronik SSRI kullanımı ile ilgili geniş şekilde gözden kaçan fakat sık bir yan etkidir. Endokrin ve Alerjik Reaksiyonlar: SSRI lar prolaktin düzeylerini yükseltebilir. Hastaların yaklaşık %4 ünde değişik döküntü tipleri ortaya çıkabilir. Terleme: Bazı hastalar SSRI tedavisi olurken sıcaklık derecesi ile ilişkisiz terleme yaşarlar. Serotonin sendromu: MAOI leri, triptofan, lityum veya serotonin geri alımını inhibe eden başka antidepressanların birlikte verilmesi ile gelişebilir. Lityum ve herhangi bir serotonerjik ilacın kombinasyonu, nöbetleri hızlandırma olasılığından dolayı dikkatle kullanılmalıdır. SSRI lar arasında fluvoksamin ilaç etkileşimleri için en fazla riske sahiptir ve CYP 3A4 enzimi ile metabolize edilir. SEROTONİN-NOREPİNEFRİN GERİALIM İNHİBİTÖRLERİ (SNRI) 1. Venlafaksin (EFEXOR): Başka antidepressanlardan kimyasal olarak farklı olan feniletilamin türevi bir antidepressan ilaçtır. Şu anda uzun etkili (XR) şekilde piyasada bulunmaktadır. Venlafaksin, serotonin ve norepinefrin gerialımının potent bir inhibitörü ve dopamin gerialımının ise zayıf bir inhibitörüdür. Muskarinik, nikotinik, histaminerjik,opioid veya adrenerjik reseptörlerde aktiviteye sahip değildir. Mevcut antidepressanlardan daha hızlı bir antidepressan etki başlangıcına sahip olduğu ileri sürülmüştür.

13 Prof. Dr. Alaattin Duran 287 Endikasyonları Depresyon, sosyal anksiyete ve genelleşmiş Anksiyete bozukluğu, obsessif-kompulsif bozukluk, panik bozukluğu, agorafobi, dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu ve depresyon ve kokain bağımlılığı ikili tanısı olan hastaların tedavisinde faydalı olabimektedir. Kronik ağrı sendromlarında da faydalı olabilir. En yaygın yan etkiler bulantı, somnolans, ağız kuruluğu, baş dönmesi, sinirlilik, kabızlık, asteni, anksiyete, anoreksi, bulanık görme, anormal ejakülasyon veya orgazm, ereksiyon bozuklukları ve empotanstır. Ani kesilmesi baş dönmesi, anksiyete, bulantı, somnolans, paresteziler ve uykusuzluktan ibaret olan bir kesilme sendromunu meydana getirebilir. Diastolik hipertansiyon, günde 300 mg dan daha fazla venlafaksin dozları ile tedavi edilen hastalarda daha sık görülmüştür. İlaç günde 375 mg a kadar dozlarda kullanım için FDA onayını almıştır. 2. Milnasipran (IXEL): Depresyon tedavisi için Avrupada mevcut olan bir SNRI dir. Dünyanın birkaç ülkesinde antidepressan olarak pazarlanmıştır. Venlafaksin ve duloksetin ile benzer etki mekanizmasını paylaşmaktadır. Asetil kolin, dopamin ve histamin reseptörlerine affinitesi yoktur. Sıklıkla bölünmüş dozlarda verilir. Yaygın yan etkiler baş ağrıları, ağız kuruluğu, dizüri, tremor, taşikardi, sedasyon ve kilo almayı içerir. Günlük dozlar mg arasındadır ve sıklıkla bölünmüş dozlarda verilir. TRİAZOLOPRİDİNLER-SEROTONİN RESEPTÖR ANTAGONİSTLERİ VE AGONİSTLERİ 1. Trazodon (DESYREL): Triazolopiridin türevi bir ilaçtır. Özellikle SSRI lar ile ilgili uyku bozukluklarını gidermek için düşük dozlarda yaygın şekilde kullanılmaktadır. Serotonin gerialımının zayıf bir inhibitörü ve serotonin 5-HT2A ve 5-HT2C reseptörlerinin potent bir antagonistidir. Endikasyonları Depressif Bozukluklarda faydalıdır. Uykusuzluk tedavisi için ilk-sıra ilaçtır. Bir hipnotik olarak kullanıldığında olağan başlangıç dozu yatma zamanı mg dır. Gelişimsel sakatlıkları olan çocuklarda ve demanslı yaşlı kişilerde ajitasyonu kontrol etmek için düşük dozlarda (günde 50 mg) faydalı olabilir. Günde 250 mg üzerindeki dozlarda genelleşmiş anksiyete bozukluğunda gerginlik ve endişeyi azaltır. Şizofrenik hastalarda depresyonu tedavi etmek için kullanılmıştır. Posttravmatik stres bozukluğunda uykusuzluk ve kabuslar üzerine faydalı bir etkiye sahip olabilir. Yaygın yan etkiler sedasyon, ortostatik hipotansiyon, baş dönmesi, baş ağrısı ve

14 288 Psikiyatride İlaçla Tedavi bulantıdır. Bazı kişiler ağız kuruluğu ve gastrik irritasyon yaşarlar. Pripizm, ilacı kullanan her erkekten birinde ortaya çıkar. Trazodonun gebe ve emziren kadınlarda kullanımı kontrendikedir. AMİNOKETONLAR-NOREPİNEFRİN-DOPAMİN GERİALIM İNHİBİTÖRLERİ 1. Bupropion (ZYBAN): Bupropion amfetamine benzeyen monosiklik aminoketondur. Serotonin sistemi üzerine etki etmez. Major depresyon tedavisi için şimdiki durumda mevcut olan tek norepinefrin ve dopamin gerialım inhibitörüdür. Çok az seksüel disfonksiyon ve sedasyon riski vardır. Kilo almaya sebep olmaz ve ilacın bırakılmasına bağlı bir kesilme sendromu doğurmaz. Bupropion kullanımının önemli bir kısmı, başka antidepressanlara, en yaygın şekilde de SSRI lara eklenen bir tedavi şeklindedir. İlaç, sigara kesme tedavilerinde kullanılmak üzere Zyban ismiyle de pazarlanmıştır. Burpropionun etki mekanizması tam olarak anlaşılmamıştır. Olasılıkla dopamin ve norepinefrin gerialımının inhibisyonunu içerir. Endikasyonları Depresyon, sigarayı bırakma, dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğunda (DEHB) (ikinci sıra ilaçtır) kullanılır. Komorbid DEHB ve depresyonu olan kişiler ya da komorbid DEHB, davranım (conduct) bozukluğu veya madde kötüye kullanımı olan kişiler için bupropion uygun bir seçimdir. Seksüel yan etkileri gidermek için SSRI lar gibi ilaçlara sıklıkla eklenir ve hipoaktif seksüel arzu bozukluğu olan depresse olmayan kişiler için bir tedavi olarak faydalı olabilir. Başağrısı, uykusuzluk, ağız kuruluğu, tremor ve bulantı en yaygın yan etkilerdir. Huzursuzluk, ajitasyon ve irritabilite de ortaya çıkabilir. Delirium kadar hallüsinasyon, hezeyan ve katatoni gibi psikotik semptomlara sebep olabilir. Nöbet riski, günde 400 mg lık dozlarda yaklaşık %1 dir. NOREPİNEFRİN GERİALIM İNHİBİTÖRLERİ (NGI) 1. Reboksetin (EDRONAX): Depresyon tedavisi için Avrupada mevcuttur. Reboksetin, presinaptik norepinefrin transporterinin oldukça selektif bir antagonistidir. Reboksetin bir morfolin bileşiğidir ve kimyasal olarak başka antidepressanlarla ilişkili değildir. Özellikle kalp hızında artma, üriner duraksama, kabızlık, baş ağrısı, ağız kuruluğu, aşırı terleme ve bir miktar uykusuzluk gibi yan etkilere sahiptir. α2-reseptör ANTAGONİSTLERİ 1. Mirtazapin (REMERON): Gerialım inhibitörlerinden ve monoamin oksidaz inhibisyonundan başka bir mekanizma ile hem norepinefrin hem de serotonini artırmaktadır.

15 Prof. Dr. Alaattin Duran 289 Endikasyonları Depresyon tedavisi için etkilidir. Sedasyon yapar ve uykusuzluğu olan depresse hastalarda faydalıdır. SSRI lar veya venlafaksin ile sıklıkla birlikte kullanılabilir. En yaygın yan etkisi somnolanstır. Bazı kişilerde baş dönmesine sebep olur. Mirtazapin hastaların yaklaşık üçte birinde iştahı artırır. Karaciğer fonksiyon testlerinde (özellikle SGPT) geçici hafif yükselmeler yapabilir. Serum kolesterol konsantrasyonunu ve trigliseridleri artırabilir. Geçici olan bir nötropeni riski vardır. Düşük lökosit sayısı bulunursa mirtazapin hemen kesilmeli ve enfeksiyöz hastalık durumu yakın şekilde izlenmelidir. Mirtazapin alkol ve benzodiazepinlerin sedasyonunu güçlendirebilir. 2. Mianserin (TOLVON): Mianserin ve onun anoloğu olan mirtazapin tetrasiklik bileşiklerdir ve antidepressan etkinliklerinden sorumlu olduğu ileri sürülen mekanizmalar bakımından başka antidepressanlardan farklılaşmaktadırlar. Yani norepinefrin, serotonin veya dopamin reuptake ini bloke etmez ve bir MAOI de değildir. En yaygın yan etkileri somnolans, kilo alma, ağız kuruluğu, uyku güçlükleri, tremor ve baş ağrılarını kapsar. TRİSİKLİK VE TETRASİKLİK ANTİDEPRESSANLAR Trisiklik ve tatrasiklik antidepressanlar (TCA lar) 1950 lerin ortalarından beri kullanılmaktadırlar. Yeni ilaçlardan dolayı kullanımları azalmasına rağmen yine de çok kullanılan ilaçlardır. TCA lar norepinefrin ve serotonin gerialımını bloke ederler ve böylece bu transmitterlerin sinaptik konsantrasyonlarını artırırlar. Endikasyonları Major Depressif Bozukluk: Major bir depressif epizodun tedavisi ve profilaktik tedavisi başlıca endikasyonudur. Agorafobili Panik Bozukluk ve Genelleşmiş Anksiyete Bozukluğu: Agarofobili panik bozukluk için imipramin ve başka TCA lar da etkilidir. Genelleşmiş anksiyete bozukluğunun tedavisi için doksepinin ve imipramin kullanımı faydalı olabilir. Obsessif-Kompulsif Bozukluk: Klomipramin etkilidir. Diğer TCA ların hiçbiri klomipramin kadar etkili görünmemektedir. Ağrı: TCA lar kronik nöropatik ağrıyı tedavi etmek için ve migren ve başağrısı profilaksisinde yaygın şekilde kullanılırlar. Amitriptilin en sık kullanılan TCA dır. Başka Bozukluklar: Çocukluk enürezisi sıklıkla imipraminle tedavi edilir. Peptik ülserde doksepin faydalı olabilir. TCA ların diğer endikasyonları narkolepsi, kabus bozukluğu ve posttravmatik stres bozukluğudur. Bu ilaçlar bazen DEHB, uykuda yürüme bozukluğu, separasyon anksiyete bozukluğu ve uyku terror bozukluğu olan çocuklar ve adolesanların tedavisi için kullanılırlar. Klomipramin prematür ejekülasyon, hareket bozuklukları ve otistik bozuklukları olan çocuklarda kompulsif davranışı tedavi etmek için de kullanılmıştır. TCA lar birkaç çocuk ve adolesanda ani ölümlere sebep oldukları için bu

16 290 Psikiyatride İlaçla Tedavi popülasyonda onların kullanımından kaçınılmalıdır. TCA ları problemli yan etkilere sahiptir ve aşırı dozda alındıklarında öldürücü olabilir. Tablo-2 TCA ların yan etki profilini göstermektedir. Psikiyatrik Etkiler: Yatkın kişilerde mani ve hipomaniye bir kaymaya neden olabilirler ya da psikotik bozuklukları alevlendirebilirler. Yüksek dozlarda TCA ların antikolinerjik etkileri konfüzyon ve deliriuma sebep olabilir. Sedasyon TCA ların yaygın bir etkisidir ve uykusuzluk bir problem olursa hoş karşılanabilir. Antikolinerjik Etkiler: Ağız kuruluğu, kabızlık, bulanık görme, delirium ve idrar retansyonunu içerir. Ciddi antikolinerjik etkiler delirium ve konfüzyonlu bir merkez sinir sistemi (MSS) antikolinerjik sendromuna yol açabilirler. Kardiyak Etkiler: Olağan tedavi dozlarında TCA lar, elektrokardiyogramda (EKG) taşikardi, düzleşmiş T dalgaları, uzamış QT intervalleri ve depresse ST segmentlerine sebep olabilir. Ortastatik hipotansiyon en yaygın kardiyovasküler yan etkidir. Diğer etkiler bol terleme, çarpıntılar ve kan basıncı artışıdır. Nörolojik ve Diğer Etkiler: İnce hızlı tremor ortaya çıkabilir. Yüksek dozlarda maprotilin nöbetlere sebep olabilir. TCA lar nöbet eşiğini düşürebilir. Döküntüler maprotilinle tedavi edilen tüm kişilerin %4-5 inde görülür. TCA lar kişilerin %0.1-1 inde fulmi- Antikolinerjik Etkiler Sedasyon Ortostatik Hipotansiyon Nöbetler İleti Anormaliteleri Tersiyer Aminler Amitriptilin Klomipramin Doksepin İmipramin Trimipramin Sekonder aminler Desipramin Nortriptilin Protriptilin Tetrasiklikler Amoksapin Maprotilin Tablo-3. Trisiklik ve Tetrasiklik Antidepressanların i

17 Prof. Dr. Alaattin Duran 291 nant akut bir hepatit de geliştirebilir. Ilımlı kilo alma yaygındır. TCA lar jinekomasti ve amenore ile de ilgili olmuşlardır. TCA lar ile aşırı doz girişimleri ciddidir ve sıklıkla fatal olabilir. Bu ilaçların yazılmaları intihar riski olan kişilerde bir haftalıktan daha fazla olmamalıdır. Yeni antidepressanlar aşırı dozda daha güvenlidirler. Türkiyede mevcut olan TCA lar şunlardır: İmipramin (TOFRANİL): Plaseboya açık üstünlüğüne rağmen depresyon hastaların yaklaşık %30 unda düzelme sağlanamamaktadır. NE reuptake ini ve daha az derecede olmak üzere 5-HT reuptake ini inhibe eder. Anksiyolitik ve antiobsesyonel etkileri vardır. Belirgin sedasyon etkisi gösterir. Ortostatik hipotansiyon yapar. Amitriptilin (LAROXYL): İmipramine eşit etkili olduğu bulunmuş olmakla birlikte, imipramine göre hafifçe daha potent olduğu anlaşılmaktadır. Serotonin ve norepinefrin reuptake ini oldukça güçlü bir şekilde bloke eder. Antikolinerjik etkisi imipramininkinden daha belirgindir. Klomipramin (ANAFRANİL): Serotonin ruptake ini imipraminden daha güçlü bir şekilde inhibe eder. Ancak metaboliti NE sistemi üzerinden çalıştığı için terapötik etkisi sadece serotonin reuptake inhibisyonuna atfedilemez. Panik bozukluğu ve diğer anksiyete durumlarının tedavisinde etkilidir. Güçlü antiobsesyonel etkinlik gösterir. Bu nedenle obsessif-kompulsif bozuklukta (OKB) tedavi değeri yüksek olan bir ilaçtır. Maprotilin (LUDİOMİL): Tetrasiklik yapıda antidepressif bir ilaçtır. Selektif bir şekilde NE reuptake ini bloke eder. Yarılanma ömrü uzun olduğu için günde bir kez verilebilir. Antikolinerjik etkisinin düşük oluşu, sedatif özelliklerinin ajitasyonda fayda sağlaması gibi avantajları; yüksekçe tedavi dozlarında nöbet oluşturabilmesi, bazı hastalarda deri döküntülerine sebep olması ve aşırı dozlarda ölüm meydana getirmesi gibi dezavantajları vardır. MONOAMİNO OKSİDAZ İNHİBİTÖRLERİ (MAOI leri) 1957 de antidepressanlar olarak taktim edilen MAOI leri, hem depresyonun hem de panik bozukluğun tedavisinde etkilidirler. Etkinliklerine rağmen ilk sıra ilaçlar olarak MAOI lerinin yazılması, daima potansiyel olarak letal hipertansiyonun gelişmesi hakkındaki endişeler ve sonuçta kısıtlı bir diyet gereksinimi ile sınırlanmıştır. MAOI lerinin kullanımı, SSRI ların ve başka yeni ilaçların taktiminden sonra daha fazla azalmıştır. Bu ilaçlar şimdi esas olarak tedaviye dirençli vakalarda kullanılmaktadır. Şimdiki durumda mevcut MAOI leri fenelzin, isokarbokzazid, tranilsipromin ve selejilini içermektedir. Selejilin parkinsonizm tedavisi için kullanılan MAOB nin selektif bir inhibitörüdür. Reversibl MAOB nin inhibitörleri olan moklobemid daha az diyet kısıtlamaları gerektirir. MAOI lerinin en endişe verici yan etkisi tiraminle oluşmuş hipertansif krizdir. İrreversibl bir MAOI ünün son dozundan sonraki iki hafta kadar tiramin içeren yiyeceklerden kaçınılması MAOI lerinin uygun konsantrasyonlarının yeniden sentezine izin verir.

18 292 Psikiyatride İlaçla Tedavi DUYGUDURUM DÜZENLEYİCİLERİ (Antimanik İlaçlar) 1. LİTYUM: Lityum 19. yüzyılın ortalarından beri gut, diyabet ve romatizma gibi değişik hastalıkların tedavisinde kullanılmıştır. John Cade, bu ilacın antimanik özelliklerini şans eseri bulmuştur. Daha sonra Schou, lityumu hem bipolar hem de unipolar hastalarda kullanmıştır lı yıllardan beri kullanılmaktadır yılında maninin tedavisi için FDA tarafından onaylanmıştır. Lityumun eser miktarları besin ve suda ve yaşayan her dokuda mevcuttur. Endikasyonlar Bipolar I Bozukluk: Lityum akut maniyi kontrol eder ve bipolar I bozukluğu olan kişilerin yaklaşık %80 inde nüksü önler. Mikst veya disforik mani, hızlı döngülü, komorbid madde kötüye kullanımı veya organisiteli hastalar lityuma daha az cevap verirler. Bipolar I bozuklukla ilgili depresyon tedavisinde etkili olduğu gösterilmiştir. İdame Tedavisi: Lityumun idame tedavisi, bipolar I bozukluğu olan kişilerde manik ve depressif epizotların sıklığını, şiddetini ve süresini belirgin şekilde azaltmaktadır. Manide depresyondan daha etkili bulunmuştur. Lityum mortaliteyi ve intiharı azaltmaktadır. İdame lityum konsantrasyonları, akut mani tedavisi için kullanılanlardan genellikle daha düşüktür. Uzun süreli kontrol için arzu edilen lityum düzeyleri meq/l dir. Major Depressif Bozukluk: Lityum major depresyonun uzun süreli tedavisinde etkilidir. Fakat antidepressan ilaçlardan daha etkili değildir. Major depressif bozuklukda lityumun en yaygın rolü, tek başına antidepressanlara cevap vermeyen kişilerde antidepressan tedaviye eklenmesidir. Şizoaffektik Bozukluk ve Şizofreni: Bir hastalık ne kadar az affektif ve ne kadar çok şizofrenik olursa lityuma cevap vermesi o kadar azdır. Antipsikotik ilaçları alamayan şizofrenili bazı kişiler tek başına lityum tedavisinden faydalanabilirler. Hamile Hastalarda Lityum Kullanımı: Lityum FDA sınıflamasında kategori D dedir. Lityum, fetal riski olan ilaçlar içersindedir. llk trimestr sırasında lityuma maruz kalmış bebeklerin %11 inde özellikle Ebstein anomalisi bildirilmiştir. Lityum meme ile beslenme sırasında da kontrendikedir. Lityum alan hastaların %80 inden daha fazlası yan etki yaşar. Lityum kan düzeylerinin izlenmesi ile yan etkileri en aza indirmek ve ortaya çıktıklarında istenmeyen etkileri önlemek için uygun farmakolojik girişimleri kullanmak gereklidir. Gastrointestinal (GI) Etkiler: Bulantı, iştah azalması, kusma ve ishale sebep olabilir. Nörolojik Etkiler: Lityum kullanımı ile ellerde selim bir tremor ortaya çıkar. Disfori, spontaneite eksikliği, reaksiyon zamanlarının azalması ve hafıza bozulması gibi kognitif yan etkiler ile ilgili olabilir.

19 Prof. Dr. Alaattin Duran 293 Tiroid Etkileri: Tiroid, lityum kullanımından en fazla etkilenen organlardan biridir. Lityum kullanan kişilerde guvatr (%5 inde), selim reversibl ekzoftalmus, hipertiroidizm ve hipotiroidizm (%7-10 unda) bildirilmiştir. Hipotiroidizm semptomları ortaya çıkarsa levotiroksin vermek gereklidir. Lityumla tedavi edilmiş kişilerde TSH konsantrasyonları her 6-12 ayda ölçülmelidir. Renal Etkiler: Lityum kullanımından en fazla etkilenen bir diğer organ da böbrektir. Lityumun böbrekle ilgili en yaygın ve en rahatsız edici yan etkisi sekonder polidipsi ile poliüridir (%25-35). Lityum, böbrek morfolojisini de değiştirebilmektedir. Nadir ve en ciddi renal yan etki, nonspesifik intertisyel fibrozisin ortaya çıkmasını içerir. Bu durum glomeruler filtrasyon hızında aşamalı azalmalar ve serum kreatinin konsantrasyonlarında artışlar ile ve nadiren de renal yetersizlikle sonuçlanır. Lityumla ilişkili nefrotik sendrom çok nadir ve idiosenkratik olarak gelişebilmektedir. Serum kreatininin periodik ölçümü ve bir idrar analizi, lityum kullanan hastalarda en azından yılda bir defa yapılmalıdır. Dermatolojik Etkiler: Dermatolojik yan etkiler doza bağımlı olabilir. Bu etkiler akneiform, foliküler ve makulopapüler döküntüler; pretibial ülserasyonlar; ve psöriazisin kötüleşmesini içerirler. Alopesi de bildirilmiştir. Laboratuvar İzlemesi: Serum lityum konsantrasyonunun peryodik ölçümü, hasta tedavisinin esas kısmını oluşturur. Lityum düzeyleri her 2-6 ayda elde edilmelidir. Başlangıçta EKG esastır ve yılda bir tekrarlanmalıdır. Mani için etkili serum konsantrasyonları 1.0 ila 1.5 meq/l arasıdır. Tavsiye edilen idame doz tedavi alanı meq/l dir. 2. KARBAMAZEPİN: 1950 lerin sonlarında geliştirilen ilacın antiepileptik özellikleri 1963 de ortaya konmuş ve epilepsili ve paroksismal ağrı bozukluğu (trigeminal nevralji) olan hastalar için pazarlanmıştır. Bipolar bozukluğu olan hastalarda ispatlanmış etkinliğine rağmen, 2004 e kadar bipolar bozukluk için FDA onayını alamamıştır. İnsanlarda karbamazepinin, basit-parsiyel, kompleks-parsiyel ve jeneralize tonik-klonik nöbetlerin tedavisinde etkili olduğu gösterilmiştir. Endikasyonları Bipolar Bozukluklar: Karbamazepinin akut antimanik etkileri tedavinin ilk birkaç günü içinde tipik olarak belirgindir. Hastaların yaklaşık %50-70 i tedaviye cevap verir. Yapılan çalışmalarda disforik mani, hızlı döngülü veya duygudurum bozukluklarının negatif bir aile hikayesi olan kişiler gibi, lityuma cevap vermeyen kişilerde karbamazepinin özellikle etkili olabildiği görülmüştür. Profilaksi: Karbamazepin özellikle bipolar II bozukluk, şizoaffektif bozukluk ve disforik manili hastalardaki nüksleri önlemede etkilidir. Profilaktik etkileri depresyona göre mani için daha iyidir. Akut Depresyon: Akut depresyonu olan tedaviye dirençli hastaların bir altgrubu karbamazepine iyi cevap vermektedir.

20 294 Psikiyatride İlaçla Tedavi Diğer Bozukluklar: Karbamazepin akut alkol kesilmesi ile ilgili semptomları kontrol etmeye yardım eder. Posttravmatik stres bozukluğunun paroksismal rekurrent komponenti için bir tedavi olarak gösterilmiştir. Her yaştan nonpsikotik kişilerde impulsif, agressif davranışı kontrol etmede etkili olabilmektedir. Karbamazepin aynı zamanda şizofrenili ve şizoaffektif bozukluğu olan hastalarda akut olmayan ajitasyon ve agressif davranışı kontrol etmede de etkilidir. Karbamazepin uygun yan etki profiline sahiptir ve nisbeten iyi tolere edilir. (Bulantı, kusma, gastrik rahatsızlık, kabızlık, ishal ve anoreksi gibi) hafif gastrointestinal ve (ataksi, sedasyon, vertigo, bulanık görme/çift görme, uykululuk gibi) MSS etkileri görülebilir. Kilo almaya pek sebep olmaz. Karbamazepinin en nadir fakat en ciddi yan etkileri kan dizkrazileri, hepatit ve ciddi deri reaksiyonlarıdır. Kan Diskrazileri: Dozla ilişkili olmayan (aplastik anemi, agranulositoz gibi) ciddi kan diskrazileri karbamazepinle tedavi sırasında nadiren ortaya çıkar. Karbamazepinle tedavi edilen kişilerde rutin hematolojik izleme tavsiye edilir. Hepatit: Tedavinin ilk birkaç haftası içinde karbamazepin, hem özellikle transaminazlarda artışla ilgili bir hepatit hem de yükselmiş bilirübin ve alkali fosfatat ile ilgili bir kolestaza sebep olabilir. Dermatolojik Etkiler: Karbamazepinle tedavi edilen kişilerin yaklaşık %10-15 i, tedavinin ilk üç haftası içinde selim bir makulopapüler döküntü geliştirir. Bazı hastalar eksfoliatif dermatit, eritema multiforme, Stevens-Johnson sendromu ve toksik epidermal nekroliz gibi, hayatı tehdit eden dermatolojik sendromlar yaşayabilirler. Başka : Karbamazepin kardiyak iletiyi azaltır. Glokom, prostat hipertrofisi, diabet veya alkol kötüye kullanım hikayesi olan kişilerde dikkatle kullanılmalıdır. Karbamazepin teratojenik etkiye sahiptir. Antimanik aktivite için hedef doz günde 1200 mg dır. Karbamazepin aşırı dozda fatal olabilir ve letal dozlarının 4-60 gr olduğu bildirilmiştir. Önceden mevcut hematolojik, hepatik ve kardiyal hastalıklar karbamazepin tedavisi için nisbi kontrendikasyonlar olabilir. 3. VALPROAT: Antiepileptik bir ilaç olan valproatın bipolar bozukluğu olan hastalarda terapötik etkilere sahip olduğu hakkında ilk rapor 1966 da yayınlanmıştır. Valproat veya valproik asit bipolar I bozuklukla ile ilgili manik epizotların tedavisi için onaylanmıştır. Valproatın terapötik etkilerinin biyokimyasal temeli iyi anlaşılmamıştır. Endikasyonları Valproat endikasyonları: bipolar bozuklukla ilgili manik atakların tedavisi, basit ve kompleks absans nöbetlerinin tedavisinde tek başına ve yardımcı tedavi ve absans nöbetleri içeren multipl nöbet tiplerinde yardımcı tedavi şeklindedir. Valproatın sekonder

ANTİDEPRESSAN İLAÇLAR. Prof. Dr. Alaattin Duran

ANTİDEPRESSAN İLAÇLAR. Prof. Dr. Alaattin Duran ANTİDEPRESSAN İLAÇLAR Prof. Dr. Alaattin Duran ANTİDEPRESSAN İLAÇLAR 1950 lerin başlarında klorpromazinin psikotik hastaların tedavisinde etkili olduğu anlaşıldığında, iminodibenzillerin farmakolojik özelliklerine

Detaylı

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme Temel farmakoterapi ilkeleri Az sayıda ilaç Daha önce kullanılan veya ailede kullanılan ilaç Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması Psikolojik desteğin de sağlanması Hastayı

Detaylı

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Müracaat eden herkese muayenede uyku durumu sorulmalı İnsomnia (Uykusuzluk)

Detaylı

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur.

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Askerî Harekâtlar Sonrası Ortaya Çıkan Olguların Tedavisi Bir asker, tüfeğini

Detaylı

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYONDA PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYON TANISI Depresif ruh hali İlgi ve isteklerde azalma Enerji azlığı Konsantrasyon bozukluğu ğ İştah bozukluğu Uk Uyku bozukluğu ğ Kendine güven kaybı, suçluluk ve

Detaylı

Nöroleptik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.

Nöroleptik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer. Nöroleptik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Konuşma planı Bu konuda anlatılacak ilaçların

Detaylı

(trankilizan ilaçlar)

(trankilizan ilaçlar) Anksiyolitik ilaçlar (trankilizan ilaçlar) Anksiyete nedir? Anksiyete bozuklukları nedir? Anksiyete > Otonomik belirtiler Kalp hızında, tansiyonda, kalp kasılmasında, nefes hızında vs artış Norepinefrin

Detaylı

BİYOLOJİK TEDAVİLER. Prof. Dr. Alaattin Duran

BİYOLOJİK TEDAVİLER. Prof. Dr. Alaattin Duran BİYOLOJİK TEDAVİLER Prof. Dr. Alaattin Duran DOPAMİN RESEPTÖR ANTAGONİSTLERİ (TİPİK ANTİPSİKOTİK İLAÇLAR) Nöroleptikler 1990 dan önce klasik antipsikotik (tipik antipsikotik) ilaçlar, psikoz tedavisi için

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

ANTİDEPRESAN ve ANTİMANİK İLAÇLAR

ANTİDEPRESAN ve ANTİMANİK İLAÇLAR ANTİDEPRESAN ve ANTİMANİK İLAÇLAR Affektif (duygu-durum) hastalıklar ve manik-depresif (bipolar) hastalık durumunda kullanılan ilaçlardır. Etkilerini; SSS deki monoaminlerin (mediyatör görevli olanlar)

Detaylı

DUYGUDURUM DÜZENLEYİCİLERİ (Antimanik İlaçlar) Prof. Dr. Alaattin Duran

DUYGUDURUM DÜZENLEYİCİLERİ (Antimanik İlaçlar) Prof. Dr. Alaattin Duran DUYGUDURUM DÜZENLEYİCİLERİ (Antimanik İlaçlar) Prof. Dr. Alaattin Duran LİTYUM Lityumun eser miktarları besin ve suda ve yaşayan her dokuda mevcuttur. Farmakokinetikler: Lityum hızlı şekilde ve tamamiyle

Detaylı

Farmakolojik Ajanların Uyku Üzerine Etkisi. Dr. Sinan Yetkin

Farmakolojik Ajanların Uyku Üzerine Etkisi. Dr. Sinan Yetkin Farmakolojik Ajanların Uyku Üzerine Etkisi Dr. Sinan Yetkin 5-HT 5-HT 1A /5-HT 1D agonizm 5-HT 1A /5-HT 1B antagonizm 5-HT 2 agonizm 5-HT 2 antagonizm 5-HT 3 agonizm α 2 agonizm α 1 antagonizm α 2 antagonizm

Detaylı

Antidepresan ve antimanik ilaçlar

Antidepresan ve antimanik ilaçlar Antidepresan ve antimanik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 20.10.2010 Konuşma planı Bu konuda anlatılacak

Detaylı

BENZODİAZEPİNLER. Prof. Dr. Alaattin Duran

BENZODİAZEPİNLER. Prof. Dr. Alaattin Duran BENZODİAZEPİNLER Prof. Dr. Alaattin Duran 1960 ların sonlarına kadar sıkıntı ve uykusuzluk için barbitüratlar kullanılıyordu. Bu ilaçlar bağımlılığa sebep olmaları, bırakıldığında ciddi kesilme belirtileri

Detaylı

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU ICSD-2 (International Classification of Sleep Disorders-version 2) 2005 Huzursuz bacaklar sendromu Uykuda periyodik hareket bozukluğu Uykuyla

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ALZAMED 5 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Donepezil hidroklorür 5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde

Detaylı

Farmakoloji bilgileri kullanılarak farmakoloji dışında yanıtlanabilecek olan toplam soru sayısı: 8

Farmakoloji bilgileri kullanılarak farmakoloji dışında yanıtlanabilecek olan toplam soru sayısı: 8 Soruların konulara göre dağılımı: Otonom Sinir Sistemi : 5 Santral Sinir Sistemi : 5 Genel Farmakoloji: 2 Kardiyovaskuler sistem: 3 Otakoid: 2 Endokrin sistem: 2 Antiviral ilaçlar: 1 Konu dağılımı daha

Detaylı

RELAXOL 40 mg FİLM TABLET

RELAXOL 40 mg FİLM TABLET RELAXOL 40 mg FİLM TABLET Her film tablet; 40 mg Sitalopram a eşdeğer Sitalopram hidrobromür içerir. Boyar madde olarak; Titanyum dioksit kullanılmıştır. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ : Farmakodinamik Özellikleri

Detaylı

SERALĠN 50 mg Çentikli Film Tablet

SERALĠN 50 mg Çentikli Film Tablet SERALĠN 50 mg Çentikli Film Tablet FORMÜLÜ Her çentikli film tablette, 50 mg sertraline eşdeğer miktarda sertralin HCI bulunur. Boyar madde: Titanyum dioksit (E 171). FARMAKOLOJĠK ÖZELLĠKLERĠ Farmakodinamik

Detaylı

Desyrel Tablet 100 mg

Desyrel Tablet 100 mg FORMÜLÜ Bir tablet, 100 mg trazodon HCl içerir. Desyrel Tablet 100 mg FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik özellikleri Trazodon, anksiyete ve uyku bozukluklarının eşlik ettiği depresyon gibi depresif

Detaylı

SEROTOP FİLM TABLET 100 mg

SEROTOP FİLM TABLET 100 mg SEROTOP FİLM TABLET 100 mg FORMÜLÜ Her bir tablette; 100 mg sertraline eşdeğer 111,90 mg sertralin HCl Boyar madde: Titanyum dioksit FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikler Sertralin güçlü ve

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. RASALAS 0.5 mg tablet, 30, 60 ve 90 tabletlik blister ambalajlarda karton kutu içinde hasta kullanımına sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. RASALAS 0.5 mg tablet, 30, 60 ve 90 tabletlik blister ambalajlarda karton kutu içinde hasta kullanımına sunulmaktadır. KULLANMA TALİMATI RASALAS 0.5 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: 0.5 mg rasajilin (mesilat olarak). Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, prejelatinize nişasta, mısır nişastası, talk, kolloidal silikon

Detaylı

Tranxilene 10 mg Kapsül

Tranxilene 10 mg Kapsül Tranxilene 10 mg Kapsül FORMÜLÜ Bir kapsülde: Klorazepat dipotasyum 10 mg (Kapsül boyar maddeleri: eritrosin, titan dioksit) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikler: Klorazepat benzodiazepin

Detaylı

DEPRENİL 50 mg 30 Tablet

DEPRENİL 50 mg 30 Tablet DEPRENİL 50 mg 30 Tablet Depresyon, depresyona bağlı yeme ve uyku bozuklukları, bipolar hastalığın depresyon fazı, migren FORMÜLÜ Her bir Deprenil tablet 50 mg opipramol dihidroklorür içerir. FARMAKOLOJĠK

Detaylı

Antidepresanlar ile Zehirlenmeler. John Fowler, MD, DABEM Kent Hastanesi, İzmir 26 Nisan 2014

Antidepresanlar ile Zehirlenmeler. John Fowler, MD, DABEM Kent Hastanesi, İzmir 26 Nisan 2014 Antidepresanlar ile Zehirlenmeler John Fowler, MD, DABEM Kent Hastanesi, İzmir 26 Nisan 2014 Antidepresanlar MAO inhibitörleri (örn. moklobemid) TCA trisiklik HCA heterosiklik SSRI seçici serotonin geri

Detaylı

Antidepresanlar. Trisiklik antidepresanlar Non-trisiklik antidepresanlar MAO inhibitörleri Lityum karbonat

Antidepresanlar. Trisiklik antidepresanlar Non-trisiklik antidepresanlar MAO inhibitörleri Lityum karbonat Antidepresanlar Trisiklik antidepresanlar Non-trisiklik antidepresanlar MAO inhibitörleri Lityum karbonat Antidepresanların Etki Mekanizması Noradrenalin ve/veya serotonin geri alınımını (re-uptake) inhibe

Detaylı

TOKSİDROMLAR. Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi. 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015

TOKSİDROMLAR. Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi. 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015 TOKSİDROMLAR Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015 Toksidrom tanım Toksidrom (=toksik sendrom) kelimesi, zehirlenmelerde tanı ve ayırıcı

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI BUSPON 5 mg kapsül

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI BUSPON 5 mg kapsül KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI BUSPON 5 mg kapsül 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Her bir kapsül; Etkin madde: Buspiron hidroklorür 5.0 mg Yardımcı madde(ler): Laktoz 94 mg Tartrazin (E102)

Detaylı

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD Yaşlılarda Psikofarm akoloji Uygulam a Prensipleri Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD ABD > 65 yaş, nüfusun %13 ancak reçete edilen tüm ilaçların % 35 > 70 yaş, hastaneye yatış 1/6 ilaç yan etkisi

Detaylı

ANTİDEPRESAN. Prof. Dr. Ünsal ÇALIŞ. http://yunus.hacettepe.edu.tr/~ucalis/

ANTİDEPRESAN. Prof. Dr. Ünsal ÇALIŞ. http://yunus.hacettepe.edu.tr/~ucalis/ ATİDEPRESA İLAÇLARLAR Prof. Dr. Ünsal ÇALIŞ http://yunus.hacettepe.edu.tr/~ucalis/ Depresyon, en yaygın olarak görülen psikiyatrik bozukluklardandır. İnsanların % 15 i yaşamlarının belli bir süresinde

Detaylı

PSİKİYATRİ DE AKILCI İLAÇ KULLANIMI

PSİKİYATRİ DE AKILCI İLAÇ KULLANIMI PSİKİYATRİ DE AKILCI İLAÇ KULLANIMI Prof.Dr. Ömer SAATCİOĞLU Your name Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre 2006 yılında tüm dünyada ilaç harcamalarına ayrılan kaynak yaklaşık 859 milyar Amerikan

Detaylı

NÖROFREN Tablet. FORMÜLÜ Bir tablette: Pimozid 2 mg (Tartrazin içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ. Farmakodinamik Özellikler:

NÖROFREN Tablet. FORMÜLÜ Bir tablette: Pimozid 2 mg (Tartrazin içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ. Farmakodinamik Özellikler: NÖROFREN Tablet FORMÜLÜ Bir tablette: Pimozid 2 mg (Tartrazin içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikler: Pimozid, kronik şizofrenik hastaların tedavisinde yarar sağlayan nöroleptik özelliklere

Detaylı

DEPRESYON TEDAV S NDE HASTAYA YAKLAfiIM, FARMAKOTERAP PRENS PLER, TR S KL K VE TETRAS KL K ANT DEPRESSANLAR, SSRI LAR VE SNRI LER

DEPRESYON TEDAV S NDE HASTAYA YAKLAfiIM, FARMAKOTERAP PRENS PLER, TR S KL K VE TETRAS KL K ANT DEPRESSANLAR, SSRI LAR VE SNRI LER Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Depresyon, Somatizasyon ve Psikiyatrik Aciller Sempozyumu 2-3 Aral k 1999, stanbul, s. 93-106 Sürekli Tıp İ.Ü. Cerrahpaşa

Detaylı

FAVERİN FİLM TABLET 50 mg

FAVERİN FİLM TABLET 50 mg FAVERİN FİLM TABLET 50 mg FORMÜLÜ Her bölünebilir film tablet 50 mg fluvoksamin maleat içerir. Boyar madde olarak titanyum dioksit ve sarı demir oksit kullanılmıştır. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik

Detaylı

Paxil TM CR 12.5mg Enterik Tablet

Paxil TM CR 12.5mg Enterik Tablet Paxil TM CR 12.5mg Enterik Tablet Formülü Her tablet 12.5mg paroksetin serbest baza eşdeğer paroksetin hidroklorür içermektedir. Boyar madde olarak; titanyum dioksit, D&C yellow # 10 ve FD&C Yellow # 6.

Detaylı

WYETH İLAÇLARI A.Ş. Büyükdere Cad. No.100-102,Maya Akar Center,Kat 9,34394,Esentepe-İstanbul Tel:(212) 3559000 (6 hat) Fax:(212) 2117616

WYETH İLAÇLARI A.Ş. Büyükdere Cad. No.100-102,Maya Akar Center,Kat 9,34394,Esentepe-İstanbul Tel:(212) 3559000 (6 hat) Fax:(212) 2117616 Wyeth Efexor Tablet (Venlafaksin 37.5 mg) FORMÜL Her tablet aktif madde olarak hidroklorür tuzu halinde 37.5 mg venlafaksin ile renk maddesi olarak sarı ve kahverengi demir oksit içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLER

Detaylı

An*depresan İlaçlar. An*depresan İlaçlar ve Depresyon 27/02/15. Tarihçe. An*depresan İlaçlarla Tedavi Tanımlar

An*depresan İlaçlar. An*depresan İlaçlar ve Depresyon 27/02/15. Tarihçe. An*depresan İlaçlarla Tedavi Tanımlar An*depresan İlaçlar Tarihçe An*depresan İlaçlar İzoniazid 1 Tüberküloz tedavisi Öforik etkiler à An*depresan etkinlik (?) Potent MAO inhibitörü Yrd. Doç. Dr. Emrah SONGUR GOÜ Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı

Detaylı

Uyku bozukluklarının tedavisi hakkında genel bilgi ve uyku hastalıkları. İNSOMNİ tedavisinde kullanılan farmakolojik ajanlar

Uyku bozukluklarının tedavisi hakkında genel bilgi ve uyku hastalıkları. İNSOMNİ tedavisinde kullanılan farmakolojik ajanlar Uyku bozukluklarının tedavisi hakkında genel bilgi ve uyku hastalıkları İNSOMNİ tedavisinde kullanılan farmakolojik ajanlar Prof. Dr. Hakan Kaynak 09 Mart 2013 Cumartesi / HEKİM KURSU 15:45 16:30 İnsomni

Detaylı

Paxil 20 mg Film Tablet

Paxil 20 mg Film Tablet Paxil 20 mg Film Tablet Formülü Her film tablet 20 mg paroksetin serbest baza eşdeğer paroksetin hidroklorür içermektedir. Yardımcı madde : Titanyum dioksit. Farmakolojik Özellikleri Farmakodinamik özellikler:

Detaylı

EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM

EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM Prof. Dr. Hayri Ermiş İstanbul Tıp Fakültesi, Kadın Hast. Ve Doğum A.B.D. Perinatoloji B.D. Gebeliğin kriz sıklığına etkisi? Gebelerin 1/3 ünde kriz

Detaylı

DEVA. FORMÜLÜ: Her film tablet 10 mg Sitalopram a eşdeğer Sitalopram hidrobromür içerir. Boyar madde: Titanyum dioksit ihtiva eder.

DEVA. FORMÜLÜ: Her film tablet 10 mg Sitalopram a eşdeğer Sitalopram hidrobromür içerir. Boyar madde: Titanyum dioksit ihtiva eder. DEVA CİTREX 10 mg FİLM TABLET FORMÜLÜ: Her film tablet 10 mg Sitalopram a eşdeğer Sitalopram hidrobromür içerir. Boyar madde: Titanyum dioksit ihtiva eder. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLER: Farmakodinamik Özellikler:

Detaylı

FORMÜLÜ Her bölünebilir tablette, Alprazolam... 1 mg

FORMÜLÜ Her bölünebilir tablette, Alprazolam... 1 mg Xanax 1 mg Tablet FORMÜLÜ Her bölünebilir tablette, Alprazolam... 1 mg Boyar madde: Eritrosin sodyum aluminyum lak, FD & C blue no 2 aluminyum lak. Koruyucu: Sodyum benzoat FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik

Detaylı

FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ

FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ İXEL 25mg KAPSÜL FORMÜLÜ Herbir İXEL 25 mg kapsül Milnasipran hidroklorür 25 mg (21.77 mg milnasipran baza eşdeğerdir.) (Titanyum dioksit, kırmızı ve sarı demir oksit içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Prof. Dr. Hakan Coşkunol Ege Üniversitesi BATI ENSTİTÜSÜ Alkol ve Madde Kullanım Biçimleri Nelerdir? Kullanmama Sosyal Kullanım Rekreasyonel Kullanım Riskli Kullanım

Detaylı

MĐNELZA 30 MG FĐLM KAPLI TABLET

MĐNELZA 30 MG FĐLM KAPLI TABLET MĐNELZA 30 MG FĐLM KAPLI TABLET FORMÜLÜ: Her film kaplı çentikli tablet 30 mg mirtazapin içerir. Ayrıca titanyum dioksit (E171), sarı demir oksit (E172) ve kırmızı demir oksit (E172)içerir. FARMAKOLOJĐK

Detaylı

Araştırmacı olarak: 2008: Janssen Cilag 2009: Janssen Cilag 2010: Janssen Cilag Danışmanlık: 2008: 2009: 2010: Konuşmacı olarak: 2008: 2009: 2010:

Araştırmacı olarak: 2008: Janssen Cilag 2009: Janssen Cilag 2010: Janssen Cilag Danışmanlık: 2008: 2009: 2010: Konuşmacı olarak: 2008: 2009: 2010: Kurum ve Kuruluşlarla İlişki Bildirimi Araştırmacı olarak: 2008: Janssen Cilag 2009: Janssen Cilag 2010: Janssen Cilag Danışmanlık: 2008: 2009: 2010: Konuşmacı olarak: 2008: 2009: 2010: RASYONEL ANTİDEPRESAN

Detaylı

FORMÜLÜ: Her film kaplı tablet 5 mg Olanzapin, (Ayrıca boyar madde olarak titanyum dioksit [E171], sarı demir oksit [E172], sarı no 6 [E110]) içerir.

FORMÜLÜ: Her film kaplı tablet 5 mg Olanzapin, (Ayrıca boyar madde olarak titanyum dioksit [E171], sarı demir oksit [E172], sarı no 6 [E110]) içerir. ELYNZA 5 mg FİLM TABLET FORMÜLÜ: Her film kaplı tablet 5 mg Olanzapin, (Ayrıca boyar madde olarak titanyum dioksit [E171], sarı demir oksit [E172], sarı no 6 [E110]) içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ: Farmakodinamik

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

İnsomni de İlaçlar. Dr. Hakan Kaynak

İnsomni de İlaçlar. Dr. Hakan Kaynak İnsomni de İlaçlar Dr. Hakan Kaynak İnsomni Uykuyu başlatma, Sürdürme, Sabah erken uyanma, Uykunun dinlendirici olmaması Genellikle farklı tipler birarada görülebilir İnsomni Sıklığı 17,70 16,80 18,00

Detaylı

Oferta 7.5 mg Film Tablet

Oferta 7.5 mg Film Tablet Oferta 7.5 mg Film Tablet FORMÜLÜ Her film tablet, 7.5 mg olanzapin içerir. Boyar madde: Titanyum dioksit, laktoz monohidrat. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik özellikler Olanzapin, çeşitli reseptör

Detaylı

ESRAM 10 mg FİLM TABLET

ESRAM 10 mg FİLM TABLET ESRAM 10 mg FİLM TABLET FORMÜL: Her Esram 10 mg Film Tablet, etkin madde olarak 10 mg essitalopram a eşdeğer essitalopram oksalat ve boyar madde olarak titanyum dioksit içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLER:

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

Şizofreni tanılı hastada antipsikotiklerletetiklenen nonkonvulsif statusepileptikus olgusu

Şizofreni tanılı hastada antipsikotiklerletetiklenen nonkonvulsif statusepileptikus olgusu Şizofreni tanılı hastada antipsikotiklerletetiklenen nonkonvulsif statusepileptikus olgusu Ass. Dr. Toygun Tok İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Psikiyatri Kliniği

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

Disophrol Repetabs Uzun Etkili Draje

Disophrol Repetabs Uzun Etkili Draje FORMÜLÜ Çekirdek: Psödoefedrin sülfat Deksbromfeniramin maleat Kaplama: Psödoefedrin sülfat Deksbromfeniramin maleat 60 mg 3 mg 60 mg 3 mg Boyar madde: Titanyum dioksit Tatlandırıcı: Şeker FARMAKOLOJİK

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI NERVOGİL 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg rasajilin (mesilat olarak) içerir. Yardımcı maddeler: Prejelatinize nişasta, mannitol, mısır nişastası, kolloidal

Detaylı

YOKSUNLUK SENDROMLARI. 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR

YOKSUNLUK SENDROMLARI. 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR YOKSUNLUK SENDROMLARI 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR YOKSUNLUK SENDROMLARI ALKOL YOKSUNLUK SENDROMU OPİAT YOKSUNLUĞU

Detaylı

Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ

Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ Pozitif Semptomlar Delüzyonlar Halüsinasyonlar Düşüncenin bozulması Negatif Semptomlar Küntleşmiş duygulanım Konuşma fakirliği Asosyalite Zevk alamama İkinci Ulak Selektif

Detaylı

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir??

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir?? Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem Sıklığı?? Klinik seyir?? Çocuğun ilk travmatik yaşam olayı emzirme bağlanma olumsuz sağlık koşulları yetersiz bakım Doğum Değişim İyi anne olabilecek

Detaylı

Eslopram 20 mg 28 Çentikli Film Tablet

Eslopram 20 mg 28 Çentikli Film Tablet Eslopram 20 mg 28 Çentikli Film Tablet FORMÜLÜ Her çentikli film tablet 20 mg Sitalopram a eģdeğer 25 mg Sitalopram hidrobromür ve boyar madde olarak Titanyum dioksid (E 171) içerir. FARMAKOLOJĠK ÖZELLĠKLER

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI ZOMİG 2.5 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: 2.5 mg zolmitriptan Yardımcı maddeler: Anhidr laktoz, mikrokristalin selüloz, sodyum nişasta glikolat, magnezyum stearat, sarı

Detaylı

Prospektüs. Seroquel 100 mg Film Tablet

Prospektüs. Seroquel 100 mg Film Tablet 1 Prospektüs Seroquel 100 mg Film Tablet Seroquel 100 mg film Tablet Formülü: Her bir tablet etken madde olarak 100 mg ketiapin baza eşdeğer 115.13 mg ketiapin fumarat ve yardımcı maddeler, laktoz monohidrat,

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. KETİLEPT 25 mg Film Kaplı Tablet

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. KETİLEPT 25 mg Film Kaplı Tablet 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI KETİLEPT 25 mg Film Kaplı Tablet KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her film kaplı tablet 25 mg ketiapin e eşdeğer 28,78 mg ketiapin hemifumarata

Detaylı

BRONKAR-A ŞURUP. Klorfeniramin maleat, H1 reseptörlerini bloke ederek histaminin fizyolojik etkilerini antagonize eder.

BRONKAR-A ŞURUP. Klorfeniramin maleat, H1 reseptörlerini bloke ederek histaminin fizyolojik etkilerini antagonize eder. BRONKAR-A ŞURUP FORMÜLÜ Her 5 ml şurup; etken madde olarak 2 mg Klorfeniramin Maleat, 10 mg Dekstrometorfan HBr ve 30 mg Psödoefedrin HCl, koruyucu olarak sodyum benzoat, tatlandırıcı olarak ise sodyum

Detaylı

Vitaller ; Kan gazı;

Vitaller ; Kan gazı; 48 yaşında bayan hasta 112 tarafından acil servise getiriliyor. Hasta evde koma halinde ve siyanotik olarak bulunmuş. Vitaller ; Kan basıncı: 70 mmhg Nabız: 100 /dk Ateş: 36,2 Baş-boyun: unikterik, siyanotik,

Detaylı

CİTREX 40 mg Film Tablet Aralık 2009. Kısa Ürün Bilgisi

CİTREX 40 mg Film Tablet Aralık 2009. Kısa Ürün Bilgisi Kısa Ürün Bilgisi 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI CİTREX 40 mg Film Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Her bir film tablet; 40 mg sitaloprama eşdeğer sitalopram hidrobromür içermektedir. Yardımcı maddeler

Detaylı

CİTOLES 10 mg/ml ORAL DAMLA (MEVCUT PROSPEKTÜS) PROSPEKTÜS

CİTOLES 10 mg/ml ORAL DAMLA (MEVCUT PROSPEKTÜS) PROSPEKTÜS PROSPEKTÜS Citoles 10 mg/ml Oral Damla FORMÜLÜ : Bir ml damla etken madde olarak 10 mg (20 damla) essitalopram a eşdeğer essitalopram oksalat içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ : Farmakodinamik özellikler

Detaylı

H 2 Psikiyatri alanında güncel gelişmelerin olduğu konularda seminer Psikiyatri Uzmanlık Öğrencileri tarafından sunulur.

H 2 Psikiyatri alanında güncel gelişmelerin olduğu konularda seminer Psikiyatri Uzmanlık Öğrencileri tarafından sunulur. PSK 30 PSİKİYATRİ Dr. Ömer OĞUZTÜRK /1 Dr. Orhan Murat KOÇAK /2 Dr. Hatice ÖZDEMİR /3 Dr. Şadiye Visal BUTURAK /4 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS PSK 7001 MAKALE SAATİ Psikiyatri alanında yabancı dergilerde

Detaylı

100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir?

100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir? 100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir? A) Karbamazepin B) Lamotrijin C) Lityum karbonat D) Valproik asit E) Duloksetin Referans:

Detaylı

ANTİDEPRESAN İLAÇLAR İLE MEYDANA GELEN ZEHİRLENMELER

ANTİDEPRESAN İLAÇLAR İLE MEYDANA GELEN ZEHİRLENMELER KLİNİK TOKSİKOLOJİ ANTİDEPRESAN İLAÇLAR İLE MEYDANA GELEN ZEHİRLENMELER 02.12.2015 Doç. Dr. Sibel Özden İ.Ü. Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı ANTİDEPRESAN İLAÇLAR Toplumda depresyon

Detaylı

CİTOLİXİN 40 mg FİLM TABLET

CİTOLİXİN 40 mg FİLM TABLET PROSPEKTÜS FORMÜL CİTOLİXİN 40 mg FİLM TABLET Her bir film tablet 40 mg sitalopram'a eşdeğer sitalopram hidrobromür ve boyar madde olarak titanyum dioksit (E 171) içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLER Farmakodinamik

Detaylı

Benzodiazepin Bağımlılığı

Benzodiazepin Bağımlılığı Benzodiazepin Bağımlılığı Ozan Ezgi Berberoğlu Veteriner Hekim İ.Ü. DETAE, Sinirbilim AD Madde Bağımlılığı Bağımlılığa yol açan maddeler; genel olarak yaşamı sürdürmek için gerekli olmadığı halde keyif

Detaylı

CABASER 1 mg Tablet FORMÜLÜ: CABASER 1 mg Tablet: Bir tablet 1 mg kabergolin içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ : Farmakodinamik Özellikler

CABASER 1 mg Tablet FORMÜLÜ: CABASER 1 mg Tablet: Bir tablet 1 mg kabergolin içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ : Farmakodinamik Özellikler CABASER 1 mg Tablet FORMÜLÜ: CABASER 1 mg Tablet: Bir tablet 1 mg kabergolin içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ : Farmakodinamik Özellikler CABASER Tabletin etken maddesi olan kabergolin, güçlü ve uzun süreli

Detaylı

Kısa Ürün Bilgisi. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI CİTREX 40 mg/ml ORAL DAMLA, 15 ml

Kısa Ürün Bilgisi. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI CİTREX 40 mg/ml ORAL DAMLA, 15 ml Kısa Ürün Bilgisi 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI CİTREX 40 mg/ml ORAL DAMLA, 15 ml 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Her 1 ml solüsyon (20 damla) 40 mg Sitalopram a eşdeğer, Sitalopram hidroklorür içermektedir.

Detaylı

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir.

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir. Psikiyatrinin en önemli hastalıklarından biridir. Bu hastalıkta gerçeği değerlendirme yetisinde bozulma, acayip tuhaf davranışlar, hezeyanlar ( mantıksız, saçma, olması mümkün olmayan veya olması mümkün

Detaylı

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant)

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 1 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 2 Prospektüs 3 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) Steril,apirojen Formülü Beher Zoladex LA Subkütan implant, enjektör içinde, uygulamaya hazır, beyaz

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg klemastine (hidrojen fumarat halinde) içerir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg klemastine (hidrojen fumarat halinde) içerir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI TAVEGYL Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir tablet 1 mg klemastine (hidrojen fumarat halinde) içerir. Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat

Detaylı

BİTKİSEL İLAÇ ZEHİRLENMESİ

BİTKİSEL İLAÇ ZEHİRLENMESİ BİTKİSEL İLAÇ ZEHİRLENMESİ Yard. Doç.Dr. Nil Hocaoğlu Aksay Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı 28.04.2010 Olgu Sunumu 61 yaşındaki kadın hasta, Acil servise, ajitasyon,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her draje, etkin madde olarak 0.50 mg pizotifene eşdeğer bazda 0.73 mg pizotifen hidrojen maleat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her draje, etkin madde olarak 0.50 mg pizotifene eşdeğer bazda 0.73 mg pizotifen hidrojen maleat içerir. KULLANMA TALİMATI SANDOMİGRAN draje Ağız yolu ile alınır. Etkin madde: Her draje, etkin madde olarak 0.50 mg pizotifene eşdeğer bazda 0.73 mg pizotifen hidrojen maleat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet. 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür

ÜRÜN BİLGİSİ. 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet. 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür 500 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR İNSUFOR, tip 2 diabetes mellitus tedavisinde, özellikle fazla kilolu

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. SULİNEX XR 150 mg tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. SULİNEX XR 150 mg tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI SULİNEX XR 150 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her tablet uzatılmış salım formülasyonunda hidroklorür tuzu halinde 150 mg venlafaksin içerir. Yardımcı maddeler: Mannitol, povidon

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI ETKINIA 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her tablette, 1 mg rasajiline eşdeğer 1,56 mg rasajilin mesilat bulunur. Yardımcı maddeler: Prejelatinize nişasta, talk, mannitol, mısır

Detaylı

Sertralinin yaşlılardaki farmakokinetiği daha genç yetişkinlerdekine benzer olmuştur.

Sertralinin yaşlılardaki farmakokinetiği daha genç yetişkinlerdekine benzer olmuştur. Lustral Special 100 mg Film Kaplı Tablet FORMÜLÜ Lustral Special oral uygulama için 100 mg sertraline eşdeğer sertralin hidroklorür ve boyar madde olarak titanyum dioksit içeren film kaplı tabletler halinde

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. AZILECT 1 mg tablet, 30 tabletlik blister ambalajlarda karton kutu içinde hasta kullanımına sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. AZILECT 1 mg tablet, 30 tabletlik blister ambalajlarda karton kutu içinde hasta kullanımına sunulmaktadır. KULLANMA TALİMATI AZILECT 1 mg Tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: 1 mg rasajilin (mesilat olarak). Yardımcı maddeler: Mannitol, kolloidal anhidrit silika, mısır nişastası, prejelatinize nişasta, stearik

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 3. FARMASÖTİK FORM Draje SANDOMİGRAN drajeler beyazımsı, yuvarlak ve bikonvekstir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 3. FARMASÖTİK FORM Draje SANDOMİGRAN drajeler beyazımsı, yuvarlak ve bikonvekstir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI SANDOMİGRAN draje 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde : Pizotifen hidrojen maleat Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat 0.73 mg (0.5 mg pizotifene

Detaylı

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA KOMBİNASYON TEDAVİLERİ. Dr.Nesrin DİLBAZ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ankara AMATEM

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA KOMBİNASYON TEDAVİLERİ. Dr.Nesrin DİLBAZ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ankara AMATEM ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA KOMBİNASYON TEDAVİLERİ Dr.Nesrin DİLBAZ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ankara AMATEM Anksiyete Bozuklukları Spesifik Fobiler Panik bozukluk Agorafobi Sosyal Anksiyete

Detaylı