İNFLAMASYON ve KEMİK METABOLİZMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İNFLAMASYON ve KEMİK METABOLİZMASI"

Transkript

1 İNFLAMASYON ve KEMİK METABOLİZMASI AR. GÖR. FUNDA TAMER HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BESLENME ve DİYETETİK BÖLÜMÜ Beslenme İlintili Hastalıklarda Metabolik ve Biyokimyasal Değişiklikler

2 SUNUM PLANI Kemik-immün hücre Kemik yeniden modellenmesi Osteoimmünoloji RANK-RANKL-OPG İmmün hücre ve sitokinler İmmün aktivasyon ve inflamasyonun kemik yapısı üzerine etkileri Beslenme

3 İskelet ve immün sistem tamamen ayrı gözüken ancak inflamasyon ve kemik modellenmesinin ortak süreçleri ile bağlanmış iki sistem olarak karşımıza çıkmaktadır. İMMÜN HÜCRE Arron, j. et al., Nature,408(6812):535-6 David, J.P Adv Immunol, 95: Danks, L. et al J Biochem, 154(1):29-39

4 Kemik oluşumu Kronik inflamatuar hastalıklar Endokrin sistemdeki fonksiyonel değişiklikler Kemik resorpsiyonu Walsh, MC. et al., Cytokine Growth Factor Rev, 14(3-4): Sato, K. et al., Curr Opin Rheumatol, 18(4): Lorenzo, J. et al., Endocr Rev, 29(4): Scholtysek, C. et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11(3):188-95

5 İmmün hücre fonksiyonlarıyla ilişkili sitokinler, kemokinler ve büyüme faktörleri gibi çok sayıda çözünür medyatörün osteoblast ve osteoklast aktivitelerini regüle ettiği gösterilmiştir. SİTOKİNLER Raımer et al., Int Arch Allergy Immunol, 143:31-48 Lorenzo et al., Endocr Rev, 29: Schett G., Arthritis Res Ther, 11:

6 Kemik ve immün hücrelerin ortak öncü hücrelerden köken aldığı, hücre sinyalizasyonu için ortak reseptörleri paylaştıkları ve immün hücrelerin osteoklastlara farklılaştığı bilinmektedir. Raımer et al., Int Arch Allergy Immunol, 143:31-48 Lorenzo et al., Endocr Rev, 29:403-40

7 KEMİK İMMÜN SİSTEM (a) immün sistem aracılı kemik yıkımı, (b) inflamasyon ve kemik yapımı arasındaki etkileşim ve (c) kemiğin immün hücreler için oluşturduğu alandır Schett G., Arthritis Res Ther, 11(1):

8 Kemik yeniden modellenmesi Yetişkinlerde, her yıl toplam kemik kütlesinin yaklaşık %10 u kemik yeniden modellenme sürecine girmektedir. Yeniden modellenme sayesinde kemik dokusunda sürekli meydana gelen hasar tamir edilir. Kemik yapımı ve resorpsiyonu sağlıklı kemik yapısının sağlanması için gerekmektedir Rho, J. et al., Mol Cells, 17(1):1-9 Scholtysek, C. et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11(3):188-95

9 Monosit/makrofaj ailesi kök hücreleri Mezenkimal kök hücreleri Osteoklast öncüleri Osteoblast öncüleri Osteoklast Doldurulmuş resorpsiyon alanı Endotel hücre, kan damarları Resorpsiyon alanı Osteoblast Kemik resorpsiyonu Kemik yapımı Osteositler Redlich, K., Smolen, J.S Nature Reviews Drug Discovery 11,

10 Hematopoetik monosit/makrofaj öncül hücrelerden osteoklastların farklılaşması osteoklastogenez olarak adlandırılmaktadır ve olgun osteoklastların aktivasyonunu sağlamaktadır. Rho, J. et al., Mol Cells, 17(1):1-9 Scholtysek, C. et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11(3):188-95

11 Osteoblastların ve osteoklastların farklılaşma ve fonksiyonları büyüme faktörleri ve sitokinler ile etkilenmektedir. Harada, S. et al., Nature, 423(6937): Lorenzo J. et al., Endocr Rev, 29: Scholtysek C. et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11(3): Makrofaj, dendritik hücre ve osteoklastların monosit-makrofaj ailesinden gelen ortak öncü hücreleri bulunmaktadır. Takayanagi H., Ann N Y Acad Sci,1192:117-23

12 Osteoimmünoloji «Osteoimmünoloji» terimi ilk olarak 2000 yılında immün ve iskelet sistemi hücreleri arasındaki ilişkinin açıklanması için ortaya atılmıştır. 1 yıl öncesinde, RANKL T lenfositlerde bulunmuş, dendritik hücre ve osteoklast fonksiyonu için regülatör olarak tanımlanmıştır. Takayanagi, H Nat Rev Rheumatol, 11:74-6

13 Osteoblast ve osteoklast ilişkisi Osteoblastlarda üretilen 2 temel faktör osteoklastların gerçekleştirdiği kemik resorpsiyonunun regülasyonunda önemli rol oynamaktadır RANKL OPG Walsh MC., et al Front Immunol, 5: Takayanagi, H Nat Rev Rheumatol, 11:74-6

14 Reseptör aktivatör nükleer faktör k-b (RANK) Ligandı Osteoklast öncüsü Farklılaşma ve füzyon Aktif osteoklast TNF süper ailesi proteinleri üyesidir. Osteoblastlarda transmembran proteini olarak üretilmektedir. Osteoblast Theill, et al Annu Rev Immunol, 20: Nakashima et al., 2009, J Bone Miner Metab, 27: Takayanagi, H Nat Rev Rheumatol, 11:74-6 KEMİK RESORPSİYONU

15 1,25- dihidroksi vitamin D 3 PTH Prostaglandin E 2 RANKL ekspresyonu Theill, et al Annu Rev Immunol, 20: Nakashima et al., 2009, J Bone Miner Metab, 27: Takayanagi, H Nat Rev Rheumatol, 11:74-6

16 RANKL osteklast öncü hücrelerinin farklılaşmasını ve olgun hücrelerin resorpsiyon kapasitesini regüle eden çok önemli bir sitokindir. Takayanagi, H J Periodontal Res, 40: Osteoklastlarda bulunan reseptörüne bağlandığında RANKL sinyalizasyonu sonucunda hücre farklılaşması ve aktivasyonu artarak osteoklast spesifik moleküllerin ekspresyonu sağlanmaktadır. Zupan, et al., Biochem Med, 23:43-63 İnflamasyona bağlı gelişen kemik hasarının anormal RANKL ekspresyonu nedeniyle oluşan patolojik bir durum olduğu bilinmektedir. Theill et al., 2002, Annu Rev Immunol, 20:

17 RANK RANK ligandının biyolojik olarak aktif reseptörü RANK ilk olarak dendritik hücrelerde tanımlanmıştır. Bununla birlikte osteoklast öncü hücreleri,olgun osteoklastlar ile B ve T lenfositlerde de eksprese olduğu gösterilmiştir. TNF reseptör süper ailesi üyesidir. OSCAR Ayrıca monosit yüzeyinde eksprese olmaktadır Lorenzo, et al., Immunol Rev, 208:5-6 Nemeth et al., 2011, J Immunol, 186:13-8 Goettsch et al., Endocrinology, 152:

18 RANKL-RANK Boyle WJ. et al., Nature, 423: Kök hücre Pre-osteoklast Çok çekirdekli osteoklast Osteoblastlar RANKL Aktif osteoklast Beslenme İlintili Hastalıklarda Metabolik ve Biyokimyasal Değişiklikler KEMİK YIKIMI

19 Osteoprotegrin (OPG) TNF reseptör süper ailesi üyesidir. Osteoblastlar tarafından sentezlenir ve osteoklastogenez üzerine inhibe edici etki gösterir. RANK ligandına yüksek spesifite ile bağlanmakta; osteoklast farklılaşmasını ve aktivasyonunu önlemekte, osteoklast apoptozunu arttırmaktadır. Nabipour, I. et al., Menopause, 16:950-5

20 Boyle WJ. et al., Nature, 423: Kök hücre Pre-osteoklast RANKL RANK OPG Osteoklast farklılaşması, fonksiyon ve survivalı inhibe olmaktadır Beslenme İlintili Hastalıklarda Metabolik ve Biyokimyasal Değişiklikler

21 RANKL-OPG arasındaki denge kemik resorpsiyon hızını belirlemektedir Osteoklast aktivasyonu Lacey DL, et al. Cell. 1998;93: Boyle WJ, et al. Nature. 2003;423: Hofbauer LC, et al. JAMA. 2004;292:490-5 Nabipour, I. et al., Menopause, 16:950-5

22 Makrofaj Pre-osteoklast Çok çekirdekli osteoklast Aktif osteoklast Sitokin Büyüme Faktörleri Hormonlar Osteoblast Osteosit Kemik yapımı Kemik yıkımı J. Brent Richards, Hou-Feng Zheng & Tim D. Spector Nature Reviews Genetics 13, (August 2012)

23 Takayanagi, H Ann N Y Acad Sci, 1192: Nakashima, T., et al., Trends Endocrinol Metab, 23: TNF Reseptör İlişkili Faktör (TRAF) RANK tek başına intrinsik enzim aktivitesi gösteremez. Adaptör proteinler gereklidir. TNF-reseptör-ilişkili faktör (TRAF) ailesi proteinleri (7 üyesi bulunmaktadır) TRAF6, RANK sinyali için en önemli adaptör proteindir

24 Osteoblast Takayanagi, H Ann N Y Acad Sci, 1192: Nakashima, T., et al., Trends Endocrinol Metab, 23: Osteoklast öncüsü CD40, Toll-benzeri reseptörler (TLRs) ve IL-1 reseptörü Osteoklastogenik genler

25 Monosit-Koloni Stimüle Edici Faktör (M-CSF) Osteoblastlar da dahil olmak üzere çeşitli hücrelerin ürettiği M-CSF osteoklast proliferasyonunda önemli etkiye sahiptir. Pre-osteoklastların yüzeyinde bulunan reseptörüne (c-fms) bağlanarak intraselüler bir kaskadı uyarmaktadır. Sonuçta osteoklast proliferasyonu ve survival ını değiştirmektedir. Caetano-Lopes, J. Et al Autoimmun Rev, 8(3):250-5

26 RANKL-RANK Boyle WJ, et al. Nature. 2003;423: Kök hücre M-CSF Pre-osteoklast Çok çekirdekli osteoklast Osteoblastlar RANKL Aktif osteoklast Beslenme İlintili Hastalıklarda Metabolik ve Biyokimyasal Değişiklikler KEMİK YIKIMI

27 ephrinb2-ephb4 ephrinb2-ephb4 aracılı sinyalizasyon c- fos ve NFATc1 transkripsiyonel kaskatlarını bloke ederek osteoklast farklılaşmasını inhibe etmektedir. Ayrıca çeşitli osteogenik genleri (Dlx5, Osx, Runx2) stimüle ederek osteoblast farklılaşmasını indüklemektedir. Caetano-Lopes, J. Et al Autoimmun Rev, 8:250-5

28 Bu 2 yönlü sinyalizasyonun; Anjiyogenez, intestinal hücrelerde epitelyal hareket, akson hareketi, kök hücre farklılaşması, immün yanıt ve kemik yapısı için önemli olduğu gösterilmiştir. ephrinb2-ephb4 aracılı osteoblast-osteoklast etkileşimi kemik üretimi ve resorpsiyonu arasındaki dengenin sağlanmasında önemli role sahiptir. Caetano-Lopes, J. Et al Autoimmun Rev, 8:250-5

29 Kemiğin immünoregülasyonu OSTEOBLAST Doğal ve edinilmiş bağışıklığın farklı efektör hücreleri OSTEOKLAST Caetano-Lopes, J. Et al Autoimmun Rev, 8:250-5 Scholtysek et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11: Okamato, K. et al Clin Calcium, 22:1641-9

30 Kemiğin immünoregülasyonu İmmün ve iskelet sistem hücreleri aynı mikro çevreden köken almakta ve çeşitli ortak düzenleyici faktörlerden etkilenmektedir: Sitokinler Sinyal molekülleri Transkripsiyon faktörler Reseptörler Caetano-Lopes, J. Et al Autoimmun Rev, 8:250-5 Scholtysek et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11: Okamato, K. et al Clin Calcium, 22:1641-9

31 Otoimmün artrit ve osteoporoz gibi kemik hastalıklarının patogenezi?? OSTEOKLAST REGÜLASYONU İnflamasyonun osteoklastogenezi arttırdığı bilinmektedir Walsh, M.C., et al Cytokine Growth Factor Rev, 14:251-63

32 RANKL osteoblastlar dışında; Monosit, nötrofil, dendritik hücre, B ve T lenfositlerinde üretilmektedir. Sato, K., et al., Curr Opin Rheumatol, 18:419-26

33 T-Hücreleri RANKL, aktive T hücrelerinde eksprese olabilmekte ve osteoklast öncü hücreler üzerine direkt etki göstererek osteoklast farklılaşmasını indükleyebilmektedir. T hücreleri inflamasyon ile ilgili bölgelerde sıklıkla gözlenmektedir ve edinilmiş immün yanıt sırasında salınan regülatör sitokinlerin temel salgılayıcılarıdır. T hücrelerinin sinovyuma infiltrasyonu RA da önemli bir patolojik bulgudur. Sato, K., et al., Curr Opin Rheumatol, 18: Takayanagi, H Nat Rev Rheumatol, 5: Scholtysek et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11: Rauner, M. et al Int Arch Allergy Immunol, 160: Danks, L., et al J Biochem, 154:29-39

34 İnflamasyonun osteoklast ve kemik resorpsiyonunu modüle etmesi ile ilişkili mekanizma T hücre IL-1, IL-6, IL-17 Osteoblast RANKL RANKL RANKL+M-CSF Osteoklast öncüleri Aktif osteoklast Lacativa, PG. et al Arq Bras Endocrinol Metab, 54(2):123-32

35 T hücreleri IFN-gama IFN-α : RANK-RANKL sinyalizasyonunun negatif regülatörü INF-β: RANKL ile indüklenen c-fos ekspresyonunu etkiler, osteoklastogenez inhibisyonu RANK-RANKL inhibisyonu TRAF6 degredasyonu Ubikitin-proteozom yolağı NF-kB ve JNK gibi sinyalizasyon yolaklarının blokajı Takayanagi, H Nat Rev Rheumatol, 5:667-76

36 Th17 hücreleri tipik osteoklastogenik T hücre tipidir Yüksek düzeyde RANKL eksprese ederler RANKL ekspresyonunu arttıran pro-inflamatuar sitokin üretirler (IL- 17) Kemik ve kartilaj degredasyonunu indükleyen enzimlerin sentezi artar Sato, K., et al., Curr Opin Rheumatol, 18: Scholtysek et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11: Bultink, IE. et al., Curr Rheumatol Rep, 14:224-30

37 Patolojik durumlarda T hücrelerinin osteoklastogenez üzerine olan etkisi eksprese ettikleri pozitif ve negatif faktörlere bağımlılık göstermektedir. Kan damarları Osteoblastlar Osteoklastlar Seeman E, et al N Engl J Med.354(21):

38 T-hücre alt tipi İlişkili sitokin Osteoklastogeneze olan etkisi T h 1 T h 2 T h 17 T reg IFNγ IL-12 IL-18 TNF IL-4 IL-6 IL-10 IL-13 IL-17 RANKL IL-23 TNF IL-10 TGF-β IL-6 İnhibisyon Stimülasyon Stimülasyon Stimülasyon İnhibisyon Stimülasyon İnhibisyon İnhibisyon Stimülasyon Stimülasyon Stimülasyon Stimülasyon İnhibisyon Stimülasyon Stimülasyon Takayanagi, H Nat Rev Rheumatol, 5:667-76

39 Diğer immün hücreler Dendritik hücreler immün yanıtın başlaması sırasında anahtar moleküllerdir. Normal şartlar altında, dendritik hücreler kemikte nadir olarak lokalize olurlar ve kemik yeniden modellenmesi sürecinde yer almazlar. Ancak RANKL varlığında ve inflamatuar durumlarda osteoklast öncülerine farklılaştıkları gösterilmiştir. Okamoto, K., et al., Clin Calcium, 22: Scholtysek et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11:188-95

40 Diğer immün hücreler Makrofajlar doğal immünitenin temel bileşenleridir ve benzer şekilde RANKL varlığında osteoklast farklılaşması yolağına girebilmektedirler. Ayrıca TNF-α, IL-I ve IL-6 gibi proinflamatuar sitokinler için önemli üreticilerdir. Bu sitokinler varlığında osteklast öncülerinin proliferasyon ve farklılaşması artmakta, sinovyal fibroblastlarda RANKL üretimini indüklemektedir. Takayanagi, H Phys Biol Sci, 83: Okamoto, K., et al., Clin Calcium, 22: Scholtysek et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11:188-95

41 İmmün hücreler Osteoklast farklılaşması Ürettikleri sitokinler ve RANK-RANKL sinyalizasyona etkileri ile kemik hasarı üzerine etki gösterirler Takayanagi, H Phys Biol Sci, 83: Okamoto, K., et al., Clin Calcium, 22: Scholtysek et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11:188-95

42 Sitokinler IL-4 BALP IL-5 IL-10 IL-12 IL-13 IL-18 IFN-α,β,γ Collagen type I propeptides Osteocalcin TNF-α IL-1 IL-3 IL-6 IL-7 IL-11 IL-15 IL-17 Mabey, T. et al., World J Orthop, 6:95-105

43 TNF-α TNF-α makrofajlar, doğal öldürücü hücreler, mast hücreleri, T ve B lenfositleri gibi çok sayıda immün hücre tarafından üretilmektedir. Osteoklastogenez için güçlü bir stimülatördür. TNF-α osteoklast öncülerini kemik iliğinden inflamasyon bölgesine getirerek kemik yıkımı üzerine arttırıcı etki göstermektedir. Delves, PJ. et al N Engl J Med, 343(2): Azuma Y. et al., 2000, J Biol Chem, 275(7): Scholtysek et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11(3):188-95

44 IL-1 Makrofajlar, lenfositler ve ayrıca mezankimal hücreler gibi çok sayıda hücre tarafından üretilmektedir. IL-1 in osteoklast üretimini arttırdığı ve ömrünü uzattığı gösterilmiştir. Teitelbaum, SL. et al., Science, 289(5484):1504-8

45 Eklem yıkımının lokal aktivasyonu hem osteoklastları hem de inflamatuar hücreleri inflamasyon bölgesine çekerek İnflamatuar medyatörler IL-1 TNF-α Degrade edici enzimler Sitokinler Scholtysek et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11(3):188-95

46 IL-6 Artritte, IL-6 nın hem lokal hem de sistemik kemik resorpsiyonu üzerine önemli etkileri olduğu gösterilmiştir. Fonseca, JE., et al Autoimmun Rev, 8(7):538-42

47 Scholtysek et al., Inflamm Allergy Drug Targets, 11(3): IL-6 Paget s hastalığı ve RA gibi kronik bozukluklarda patojenik role sahiptir. Her 2 durum da aşırı osteoklast gelişimi ve osteolitik lezyonlarla karakterizedir.

48 İmmün aktivasyon ve inflamasyonun kemik yapısı üzerine etkileri Sürekli devam eden inflamasyon, fonksiyonel yetersizlik ve morbiditemortalitede artışa neden olan ilerleyen kemik erozyonları ile karakterizedir. Bu sitokinler sinovyal fibroblast/osteoblastlarda RANKL ekspresyonunu Romatoid artritte pro-inflamatuar sitokinler TNF-α, IL-1 ve IL-6 nın güçlü şekilde indüklemektedir ve RANK sinyalizasyonunu hızlandırarak inflamatuar durumun devamında etkili olduğu bilinmektedir. kemik yıkımı üzerine direkt etki göstermektedir Takayanagi, H Nat Rev Immunol, 7(4):

49 Kronik inflamasyon süresince kemik yapımı ve resorpsiyonu arasındaki denge osteoklast kaynaklı kemik yıkımına kaymaktadır. Takayanagi, H Clin Calcium, 17: Takayanagi, H Nat Rev Rheumatol, 5: van Schaardenburg, D. et al., Ann Rheum Dis, 70: Okamoto, K., et al., Clin Calcium, 22:1641-9

50 Sato, K., et al., Curr Opin Rheumatol, 18:419-26

51 RANKL/OPG oranı RA patolojisinde önemlidir Monosit/makrofaj ailesi Pre-osteoklast Kök hücre Mezenkimal öncüler Osteoprogenitör hücreler Pre-füzyon Osteoklastogenik aktivitenin artışı ile birlikte; organik matriksin (tip I kollajen) katepsin K ile yıkımı Çok mineralize bileşenlerin çekirdekli (hidroksiapatit kristalleri) osteoklastik proton pompası ile oluşturulan asit ortamda çözünmesi Aktif osteoklast Pre-osteoblast Osteoblast Resorpsiyon Matriks üretimi Osteosit Takayanagi, H Nat Rev Immunol, 7(4):

52 Romatoid artritte T hücre ve osteoklast etkileşimlerinin kemik kaybı patogenezinde önemli rolü olduğu bilinmektedir. Takayanagi, H Nat Rev Immunol, 7(4): Artiritli eklemlerde T hücrelerinin suprese edici etkisi interferon-gama yetersizliği nedeniyle bozulmuştur ancak yüksek derecede inflamatuar sitokin indükleme kapasiteleri bulunmaktadır. RA lı hastaların sinovyumunda RANKL ekspresyonu tespit edilmişken bu durum diğer kemik hastalıklarında gözlenmemiştir. Sato, K. et al., Curr Opin Rheumatol, 18(4): Nakashima, T. et al., J Clin Immunol, 29(5):555-67

53 Beslenme??

54

55 Lipid/Lipoprotein Lipid oksidasyon ürünleri İnflamasyon ve inflamatuar sitokin üretimi Osteblast farklılaşması inhibisyonu Osteblastlarda kemik üretiminde azalma Kemik iliği stromal hücrelerinde adipogenez artışı Osteklast farklılaşması indüksiyonu Osteklastlarda kemik resorpsiyonunda artma

56 Yüksek yağlı diyet ve sonucunda hiperlipidemi ve okside olmuş lipit düzeyinin artışı osteoklast farklılaşmasını indüklemekte ve osteoblast farklılaşmasını inhibe etmektedir

57

58 Okside lipoprotein T lenfositlerde RANKL düzeyi Bu durumda oluşan yüksek RANKL/OPG oranı kemik yeniden modellenme sürecini bozmaktadır.

59 Osteoblast farklılaşması üzerine etkileri olduğu gösterilmiştir

60 Beslenme İlintili Hastalıklarda Metabolik ve Biyokimyasal Değişiklikler

61 Hiperlipidemi ile indüklenen kemik kaybında oksidatif stres önemli bir indikatördür

62 Monosit/makrofaj ailesi Olgun osteoklast RANKL TRAF6 Rac1 Nox ROS

63 RANK/RANKL yolağı aracılı kemik resorpsiyonu

64

65 Sonuç İskelet ve immün sistem çok sayıda ortak molekül ve regülatör mekanizma paylaşmaktadır. Osteoklastların immün sistem içerisinde bulunan makrofajlar, T hücreler, B hücreler ve dendritik hücreler gibi hücreler ile etkileşim içerisinde olduğu çok sayıda çalışmada gösterilmiştir. Bu nedenle romatoid artrit gibi çeşitli hastalıkların patogenezinde kemik-immün sistem aktivasyonu ilişkisinin moleküler düzeyde incelenmesi önem kazanmaktadır.

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER H. Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı İnflamasyon Doku Yanıtı (McInnes, Nature Clin Prac Rheumatol 2005; 31) RA da Sitokin Ağı (Firestein,

Detaylı

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONLARI TİP I TİP II TİPII TİPIII TİPIV TİPIV TİPIV İmmün yanıt IgE IgG IgG IgG Th1 Th2 CTL Antijen Solübl antijen Hücre/

Detaylı

Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir

Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir Çiler Çelik-Özenci*, Nilay Kuşcu*, Nayçe Bektaş*, Ece

Detaylı

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bruselloz Brucella cinsi bakteriler tarafından primer olarak otçul

Detaylı

Sitokinler. Dr. A. Gökhan AKKAN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Ab. Dalı www.farmakoloji.org

Sitokinler. Dr. A. Gökhan AKKAN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Ab. Dalı www.farmakoloji.org Sitokinler Dr. A. Gökhan AKKAN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Ab. Dalı www.farmakoloji.org Sitokinler Doğal ve adaptif immünitede rol alan ve hücrelerin immün fonksiyonlarını

Detaylı

Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD

Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD Kronik enflamatuar hastalıklar, konak doku ve immun hücreleri arasındaki karmaşık etkileşimlerinden

Detaylı

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Haner Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi İmmün-tolerans Adaptif immün yanıt etkili anti-bakteryal immünite ile antiself yanıtın dengede tutulmasına bağlıdır.

Detaylı

Serum 25 (OH)D düzeyi için öneriler

Serum 25 (OH)D düzeyi için öneriler Serum 25 (OH)D düzeyi için öneriler İntoksikasyon riski Vit D Yeterli Vit D Yetersizliği Vit D Eksikliği >150 ng/ml 30 ng/ml( 75 nmol/l) 21-29 ng/ml 20 ng/ml ( 50 nmol/l) < 11 ng/ml(aap ve IOM,1997) Holick

Detaylı

Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar Akseki, Dilek Taşkıran

Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar Akseki, Dilek Taşkıran Yağlı Karaciğer (Metabolik Sendrom) Modeli Geliştirilen Sıçanlarda Psikoz Yatkınlığındaki Artışın Gösterilmesi ve Bu Bulgunun İnflamatuar Sitokinlerle Bağlantısının Açıklanması Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya HEMATOPOETİK SİSTEM Hematopoetik Sistem * Periferik kan * Hematopoezle ilgili dokular * Hemopoetik hücrelerin fonksiyon gösterdikleri doku ve organlardan meydana gelmiştir Kuramsal: 28 saat 14 saat-fizyoloji

Detaylı

ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER

ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER Endotel Damar duvarı ve dolaşan kan arasında tek sıra endotel hücresinden oluşan işlevsel bir organdır Endotel en büyük endokrin organdır 70 kg lik bir kişide, kalp kitlesix5

Detaylı

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI Dr. Dilek TORUN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 13-17 Kasım 2013 30. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon Diyaliz ve Transplantasyon

Detaylı

Reed Sternberg Hücreleri

Reed Sternberg Hücreleri CD40 RSH Reed Sternberg Hücreleri Antijen sunumuyla ilgili yüzey molekülleri HLA Klas II, CD40, CD86 Sitotoksik moleküller Granzim B, Perforin Dendritik Hücre marker ları Fascin, Kemokin CCL17 (TARC) Myeloid

Detaylı

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Tıp Fakülteleri Mezuniyet Öncesi İmmünoloji Eğitim Programı Önerisi in hücre ve dokuları ilgi hücrelerini isim ve işlevleri ile bilir. Kemik iliği, lenf nodu, ve dalağın anatomisi,

Detaylı

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Konuşmanın Akışı Genel bilgiler Cisplatine bağlı ABY IL-33 Cisplatine bağlı ABY de

Detaylı

Kas ve İskelet Metabolizması. Uzman Diyetisyen Burcu Aksoy 27.06.2015

Kas ve İskelet Metabolizması. Uzman Diyetisyen Burcu Aksoy 27.06.2015 Kas ve İskelet Metabolizması Uzman Diyetisyen Burcu Aksoy 27.06.2015 Lucy (Australopithecus) 1974 Etiyopya Yaş: 3.2 Milyon Yıl İnsan iskeleti Biyoantropoloji Kemik Bilim OSTEOPOROZ En önemli sonucu kalça

Detaylı

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı-MANİSA Bazal Hücreli Kanser (BCC) 1827 - Arthur Jacob En sık rastlanan deri kanseri (%70-80) Açık

Detaylı

KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ VE TÜTÜN KULLANIMI: MEKANİZMA. Mini Ders 2 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi

KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ VE TÜTÜN KULLANIMI: MEKANİZMA. Mini Ders 2 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ VE TÜTÜN KULLANIMI: MEKANİZMA Mini Ders 2 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi TEMEL SLAYTLAR Kardiyovasküler Hastalıkların Epidemiyolojisi

Detaylı

PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU. ve REGÜLASYONU. (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler)

PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU. ve REGÜLASYONU. (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler) PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU ve REGÜLASYONU (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler) Nihal EYVAZ (050559015) Şerife OKAY (050559025) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi Gen

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Serçin Güven, Harika Alpay, Neslihan Çiçek, Ali Yaman, Pınar Vatansever, İbrahim Gökçe

Serçin Güven, Harika Alpay, Neslihan Çiçek, Ali Yaman, Pınar Vatansever, İbrahim Gökçe KRONİK BÖBREK HASTALIĞI OLAN ÇOCUKLARDA SKLEROSTİN VE OSTEOPROTEGRİN SEVİYELERİ: KEMİK MİNERAL METABOLİZMASINDA YENİ BELİRTEÇLER Serçin Güven, Harika Alpay, Neslihan Çiçek, Ali Yaman, Pınar Vatansever,

Detaylı

Dr. Gaye Erten. 21. Ulusal İmmünoloji Kongresi, 9 Nisan 2011, Marmaris

Dr. Gaye Erten. 21. Ulusal İmmünoloji Kongresi, 9 Nisan 2011, Marmaris Dr. Gaye Erten 21. Ulusal İmmünoloji Kongresi, 9 Nisan 2011, Marmaris Fig 2 Source: Journal of Allergy and Clinical Immunology 2011; 127:701-721.e70 (DOI:10.1016/j.jaci.2010.11.050 ) Copyright 2011 American

Detaylı

İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri. Blood Reviews (2008) 22, 261

İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri. Blood Reviews (2008) 22, 261 İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri Blood Reviews (2008) 22, 261 Onkojenik viruslar Annu. Rev. Pathol. Mech. Dis. 2014.9:49 EBV Doğada çok yaygın İnsan

Detaylı

İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR?

İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR? İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR? rof. Dr. Serdar Güler Hitit Üniversitesi & ANEAH Endokrinoloji 26.06.2015, Ankara Hacettepe Beslenme ve Diyetetik Günleri V. Mezuniyet Sonrası Eg itim Kursu İNSÜLİN

Detaylı

Eklem İltihabında Tirozin Kinazlar

Eklem İltihabında Tirozin Kinazlar Eklem İltihabında Tirozin Kinazlar H. Direskeneli Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji BD Protein Tirozin Kinazlar (PTK) ATP ya da GTP gibi pürin nükleotid trifosfatların - fosfatlarının protein

Detaylı

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ Sait Murat Doğan, A. Pınar Erçetin, Zekiye Altun, Duygu Dursun, Safiye Aktaş Dokuz Eylül Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, İzmir Slayt 1 / 14 Meme Kanseri

Detaylı

Kanser Tedavisi: Günümüz

Kanser Tedavisi: Günümüz KANSER TEDAVİSİNDE MOLEKÜLER HEDEFLER Doç. Dr. Işık G. YULUĞ Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü yulug@fen.bilkent.edu.tr Kanser Tedavisi: Günümüz Geleneksel sitotoksik ilaçlar ve

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL

HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL Abdullah Özkök¹, Yaşar Çalışkan 1, Tamer Sakacı 2, Gonca Karahan 3, Çiğdem Kekik 3, Alper Özel 4, Abdulkadir

Detaylı

PSÖRİATİK ARTRİTTE T HELPER-17 SİTOKİN PROFİLİ VE KLİNİK BULGULARLA İLİŞKİSİ

PSÖRİATİK ARTRİTTE T HELPER-17 SİTOKİN PROFİLİ VE KLİNİK BULGULARLA İLİŞKİSİ T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi Doç. Dr. Ömer Nuri PAMUK PSÖRİATİK ARTRİTTE T HELPER-17 SİTOKİN PROFİLİ VE KLİNİK BULGULARLA İLİŞKİSİ (Uzmanlık Tezi)

Detaylı

MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ

MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ Aslı ÇAKIR 1, Özgür EKİNCİ 2, İpek IŞIK GÖNÜL 2, Bülent ÇETİN 3, Mustafa BENEKLİ 3, Ömer ULUOĞLU 2 1 Çorlu Devlet Hastanesi

Detaylı

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ Emine Yeşilyurt, Sevgi Özyeğen Aslan, Ayşe Kalkancı, Işıl Fidan, Semra Kuştimur Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

HÜCRESEL İMMÜNİTENİN EFEKTÖR MEKANİZMALARI. Hücre İçi Mikropların Yok Edilmesi

HÜCRESEL İMMÜNİTENİN EFEKTÖR MEKANİZMALARI. Hücre İçi Mikropların Yok Edilmesi HÜCRESEL İMMÜNİTENİN EFEKTÖR MEKANİZMALARI Hücre İçi Mikropların Yok Edilmesi Hücre içi mikropları yok etmekle görevli özelleşmiş immün mekanizmalar hücre aracılı immüniteyi oluştururlar. Hücresel immünitenin

Detaylı

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın, İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Türkçe

Detaylı

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi KANSER AŞILARI Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi Bir Halk Sağlığı Sorunu Şu an dünyada 24.600.000 kanserli vardır. Her yıl 10.9 milyon kişi kansere yakalanmaktadır. 2020 yılında bu rakam %50

Detaylı

Nat. Rev. Immunology, 3:199-210, 2003). Belkaid Y ve ark. Nature 420:502-507, 2002).

Nat. Rev. Immunology, 3:199-210, 2003). Belkaid Y ve ark. Nature 420:502-507, 2002). DÜZENLEYİCİ T HÜCRELER Yrd. Doç. Dr. Gülderen Yanıkkaya Demirel Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı İmmunoloji Alt Birimi ve Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Güldal MEHMETÇİK, gmehmetcik@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS DERSLERİ EBM 600 Uzmanlık Alanı Dersi Z 4 0 4 EBM 601 Biyokimya I S 3 0 3 EBM 602 Biyokimya I Laboratuvar S 0 3 1 EBM

Detaylı

I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık

I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık Fagositik hücreler (makrofajlar, mast hücreleri) Kompleman sistemi(direkt bakteri hücre membranı parçalayarak diğer immün sistem hücrelerin bunlara atak yapmasına

Detaylı

Doç.Dr. Gülbu IŞITMANGİL Hücresel İmmün Cevap İntrasellüler antijenlere antikorlar etkisiz olduğu için hücresel immünite ile cevap verilir. Hücresel immünitede başlıca iki T hücre popülasyonu vardır: CD4+

Detaylı

Hücre Farklılaşması. Prof.Dr. Gönül Kanıgür

Hücre Farklılaşması. Prof.Dr. Gönül Kanıgür Hücre Farklılaşması Prof.Dr. Gönül Kanıgür Diploid canlılar yaşam süreçlerinde eşeyli çoğalma gereği tek hücreli bir evreden(döllenmiş yumurta hüc) geçerler Döllenmiş yumurta hücresinin on üzeri on-on

Detaylı

YENİ T HÜCRE ALT GRUPLARI T

YENİ T HÜCRE ALT GRUPLARI T YENİ T HÜCRE ALT GRUPLARI T H. Barbaros Oral Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı İmmünoloji Bilim Dalı Sunum Planı İmmün Sisteme Genel Bakış ve T lenfositler Th1 ve Th2

Detaylı

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON Dr.Mahmut İlker Yılmaz 25 Eylül 2010, Antalya İNFLAMASYON İnflamasyon Kronik inflamasyon İnflamasyon İyi Kötü Çirkin "Her kelimeyi bir şekille anlatan Çincede

Detaylı

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Prof. Dr. Dilek Çolak

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Prof. Dr. Dilek Çolak DOĞAL BAĞIŞIKLIK Prof. Dr. Dilek Çolak 1 DOĞAL BAĞIŞIKLIK İkinci savunma hattı birinci hat: fiziksel bariyerler Kazanılmış bağışık yanıtın aktivatörü ve kontrolörü 2 DOĞAL BAĞIŞIKLIK Kompleman proteinleri

Detaylı

Wnt/β-katenin Yolağı

Wnt/β-katenin Yolağı Wnt/β-katenin Yolağı Wnt/β-katenin Yolağı Memeli canlılarda oldukça korunmuş ve gelişim için oldukça önemli olan bir yolak7r. Drosophila da yapılan gene>k çalışmalar sırasında keşfedilmiş>r. Özellikle

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Prof.Dr. M.Pamir ATAGÜNDÜZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı 11 Nisan 2014 Ana Başlıklar

Detaylı

Romatoid Artrit Tedavisinde Kinaz I nhibitörleri Klinik Çalıs malar

Romatoid Artrit Tedavisinde Kinaz I nhibitörleri Klinik Çalıs malar Romatoid Artrit Tedavisinde Kinaz I nhibitörleri Klinik Çalıs malar Ahmet Gül İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi RA Tedavisi Biyolojik I laçlar van Vollenhoven RF. Nat Rev Rheumatol 2009;5:531

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU Doç.Dr. Engin DEVECİ İMMÜN SİSTEM TİPLERİ I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık Fagositik hücreler (makrofajlar, mast

Detaylı

Kemik Yapisi ve Kemik Metabolizmasinda Osteoprotegerin, RANKL ve RANK İlişkisi

Kemik Yapisi ve Kemik Metabolizmasinda Osteoprotegerin, RANKL ve RANK İlişkisi Kemik Yapisi ve Kemik Metabolizmasinda Osteoprotegerin, RANKL ve RANK İlişkisi Utku Kuyucu, Şeyhmus Alpağat, Onur Mert Bender, Emir İlkerli, Şükran İdil Köstem, Nazmiye Tansu Güler Danışman: Yrd. Doç.

Detaylı

Tu rkiye de İlaç Geliştirmede Mevcut Durum ve Çözu m Önerileri

Tu rkiye de İlaç Geliştirmede Mevcut Durum ve Çözu m Önerileri Tu rkiye de İlaç Geliştirmede Mevcut Durum ve Çözu m Önerileri Ahmet Gu l İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi İlaç Temel Araştırma Merkezi Özgu n İlaç Keşfi, İlaç Geliştirilmesi ve İstanbul İlaç

Detaylı

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay ANEMİYE YAKLAŞIM Dr Sim Kutlay KBH da Demir Eksikliği Nedenleri Gıda ile yetersiz demir alımı Üremiye bağlı anoreksi,düşük proteinli (özellikle hayvansal) diyetler Artmış demir kullanımı Eritropoez stimule

Detaylı

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Nihal Özkayar 2,Bayram İnan 1, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2, Nisbet Yılmaz 1 1 Ankara Numune

Detaylı

Gen İfadesi Belirleme Çalışmaları. Doç. Dr. Feray KÖÇKAR, Balıkesir Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü fkockar@balikesir.edu.

Gen İfadesi Belirleme Çalışmaları. Doç. Dr. Feray KÖÇKAR, Balıkesir Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü fkockar@balikesir.edu. Gen İfadesi Belirleme Çalışmaları Doç. Dr. Feray KÖÇKAR, Balıkesir Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü fkockar@balikesir.edu.tr Özet Gen nedir? Gen Ekspresyonu nedir? Gen ifadesinin düzenlenmesi

Detaylı

T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PERİODONTİTİSLİ HASTALARDA DİŞETİ OLUĞU SIVISI RANKL, IL-1β, IL-10, OPG DÜZEYLERİNİN TEDAVİ ÖNCESİ VE SONRASI KIYASLANMASI; DHA VERİLEN SIÇANLARDA

Detaylı

TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI

TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI SAĞLIK BİLİMLERİ ENSİTÜSÜ İ Yüksek Lisans Programı SZR 101 Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders (T+ U) 2+2 3 6 AD SZR 103 Akılcı İlaç Kullanımı 2+0

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

Propiverin HCL Etki Mekanizması. Bedreddin Seçkin

Propiverin HCL Etki Mekanizması. Bedreddin Seçkin Propiverin HCL Etki Mekanizması Bedreddin Seçkin 24.10.2015 Propiverin Çift Yönlü Etki Mekanizmasına Sahiptir Propiverin nervus pelvicus un eferent nörotransmisyonunu baskılayarak antikolinerjik etki gösterir.

Detaylı

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler:

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler: LÖKOSİT WBC; White Blood Cell,; Akyuvar Lökositler kanın beyaz hücreleridir ve vücudun savunmasında görev alırlar. Lökositler kemik iliğinde yapılır ve kan yoluyla bütün dokulara ulaşır vücudumuzu mikrop

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Eğitim Yılı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Eğitim Yılı Dönem I. 2. Ders Kurulu II. HÜCRE BİLİMLERİ-I Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Prof. Dr. Alirıza ERDOĞAN Yrd. Doç. Ders Kurulu

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: Yrd. Doç. Dr. Hakan Darıcı / Histoloji ve Embriyoloji / Üyeler: Doç. Dr. İlker Saygılı / Tıbbi Biyokimya / Dersin AKTS Kredisi: 9 Kurul Başlangıç Tarihi: 16

Detaylı

YENİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ

YENİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ ROMATOLOJİDE KULLANILAN YENİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR ESEN KASAPOĞLU GÜNAL İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ GÖZTEPE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ROMATOLOJİDE YENİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ SENTETİK İLAÇLAR LEFLUNOMİD

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: Yrd. Doç. Dr. Ayşegül Çört / Tıbbi Biyokimya Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: Prof. Dr. Şahin A. Sırmalı / Histoloji ve Embriyoloji Doç. Dr. İlker

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

BASI YARASINDA BESLENME DESTEK TEDAVİSİ. Doç. Dr. Bülent SAKA İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı

BASI YARASINDA BESLENME DESTEK TEDAVİSİ. Doç. Dr. Bülent SAKA İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı BASI YARASINDA BESLENME DESTEK TEDAVİSİ Doç. Dr. Bülent SAKA İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Kronik Yara Tipleri Bası ülserleri Venöz staz ülserleri Diabetik

Detaylı

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ CEMRE URAL 1, ZAHİDE ÇAVDAR 1, ASLI ÇELİK 2, ŞEVKİ ARSLAN 3, GÜLSÜM TERZİOĞLU 3, SEDA ÖZBAL 5, BEKİR

Detaylı

B HÜCRELERİNİN TOLL-LİKE RESEPTÖRLER ARACILIKLI AKTİVASYONU

B HÜCRELERİNİN TOLL-LİKE RESEPTÖRLER ARACILIKLI AKTİVASYONU B HÜCRELERİNİN TOLL-LİKE RESEPTÖRLER ARACILIKLI AKTİVASYONU Şule Yavuz MÜTF Romatoloji BD B HÜCRESİNİN GÖREVLERİ Aydınlık yüz Karanlık yüz v Antikor üreten hücreler Enfeksiyonlara karşı 1.basamak Aşılama

Detaylı

Apoptoz: Otoreaktif ve Hiperplastik Hücre Eliminasyonu

Apoptoz: Otoreaktif ve Hiperplastik Hücre Eliminasyonu Apoptoz: Otoreaktif ve Hiperplastik Hücre Eliminasyonu Prof. Dr. A. Eftal Yücel Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı Ankara Apoptoz= Programlanmış hücre ölümü Zararlı hücre Apoptoz

Detaylı

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet Chapter 10 Summary (Turkish)-Özet Özet Vücuda alınan enerjinin harcanandan fazla olması durumunda ortaya çıkan obezite, günümüzde tüm dünyada araştırılan sağlık sorunlarından birisidir. Obezitenin görülme

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

T.C. MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II VI. DERS KURULU (4 HAFTA)

T.C. MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II VI. DERS KURULU (4 HAFTA) T.C. MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II VI. DERS KURULU (4 HAFTA) 1901206 HASTALIKLARIN BİYOLOJİK TEMELİ DERS KURULU-I DEKAN DEKAN YRD.

Detaylı

KRİYOGLOBÜLİN. Cryoglobulins; Soğuk aglutinin;

KRİYOGLOBÜLİN. Cryoglobulins; Soğuk aglutinin; KRİYOGLOBÜLİN Cryoglobulins; Soğuk aglutinin; Kriyoglobülin kanda bulunan anormal proteinlerdir ve 37 derecede kristalleşirler. Birçok hastalık sırasında ortaya çıkabilirler ancak vakaların %90ı Hepatit

Detaylı

Kemik dokusu, yapısı ve işlevi. Dr. Kutay Engin Özturan

Kemik dokusu, yapısı ve işlevi. Dr. Kutay Engin Özturan Kemik dokusu, yapısı ve işlevi Dr. Kutay Engin Özturan Kemik dokusunun görevleri Mekanik destek ve çatı Hayati organların korunması Mineral depolanması ve homestazisi Kemik iliği için ev sahipliği Hareket

Detaylı

Normal Doku: Erken ve geç etkilerin patogenezi Yeniden ışınlamada doku toleransı

Normal Doku: Erken ve geç etkilerin patogenezi Yeniden ışınlamada doku toleransı Normal Doku: Erken ve geç etkilerin patogenezi Yeniden ışınlamada doku toleransı Klinik Radyobiyoloji Kursu 19-20 Şubat 2010 Ankara Dr. Mine Genç minegenc@gmail.com Radyasyona bağlı doku reaksiyonlarını

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ Cem Sezer 1, Mustafa Yıldırım 2, Mustafa Yıldız 2, Arsenal Sezgin Alikanoğlu 1,Utku Dönem Dilli 1, Sevil Göktaş 1, Nurullah Bülbüller

Detaylı

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU Abdullah Özkök¹, Esin Aktaş², Akar Yılmaz 3, Ayşegül Telci 4, Hüseyin Oflaz 3, Günnur Deniz², Alaattin

Detaylı

Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar. Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş

Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar. Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş Sunum Akışı DNA replikasyonu Telomer Telomeraz Telomeraz eksikliğinde görülen hastalıklar

Detaylı

Kanser Tedavisi Kemiğe

Kanser Tedavisi Kemiğe Kanser Tedavisi Kemiğe Zararlıdır Prof. Dr. Zeynep CANTÜRK Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Prostat ve meme kanseri dünya çapında en sık görülen tümörler olup,

Detaylı

VİTAMİN D DÜZEYİ NE OLMALI. PROF.DR.TEVFİK SABUNCU Harran Üniversitesi, Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

VİTAMİN D DÜZEYİ NE OLMALI. PROF.DR.TEVFİK SABUNCU Harran Üniversitesi, Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı VİTAMİN D DÜZEYİ NE OLMALI PROF.DR.TEVFİK SABUNCU Harran Üniversitesi, Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı D vitamini eksiklik düzeyleri Lips et al. Clinical Endocrinology, 2010 DURUM 25 OH D Düzeyi

Detaylı

*Hijyen hipotezi, astım, romatoid artrit, lupus, tip I diabet gibi otoimmün hastalıkların insidansındaki artışı açıklayan bir alternatiftir.

*Hijyen hipotezi, astım, romatoid artrit, lupus, tip I diabet gibi otoimmün hastalıkların insidansındaki artışı açıklayan bir alternatiftir. * *Hijyen hipotezi, astım, romatoid artrit, lupus, tip I diabet gibi otoimmün hastalıkların insidansındaki artışı açıklayan bir alternatiftir. *Bu hipotez, memelilerin evrimsel geçmişlerinin bir parçası

Detaylı

CROHN HASTALIĞINDA YENİ BİYOLOJİK AJANLAR. Dr. Abdurrahim Sayılır Medical Park Karadeniz Hastanesi, Trabzon

CROHN HASTALIĞINDA YENİ BİYOLOJİK AJANLAR. Dr. Abdurrahim Sayılır Medical Park Karadeniz Hastanesi, Trabzon CROHN HASTALIĞINDA YENİ BİYOLOJİK AJANLAR Dr. Abdurrahim Sayılır Medical Park Karadeniz Hastanesi, Trabzon Crohn Hastalığında Tedavi KS, 5-ASA, immunmodülatörler gibi non-biyolojik ajanlar kısmi semptomatik

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta verimi Kabuk kalitesi Civciv kalitesi Döllülük Çıkım oranı Karaciğer sağlığı Bağırsak sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA

Detaylı

Türkiye de İlaç Geliştirme İçin Çözüm Önerileri

Türkiye de İlaç Geliştirme İçin Çözüm Önerileri Türkiye de İlaç Geliştirme İçin Çözüm Önerileri Ahmet Gül İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İTAM Özgün İlaç Keşfi, İlaç Geliştirilmesi ve İstanbul İlaç Sektörü ne Bilgi ve Teknoloji Aktarma

Detaylı

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test Yeni Nesil DNA Dizileme (NGS), İmmünHistoKimya (IHC) ile Hastanızın Kanser Tipinin ve Kemoterapi İlacının Belirlenmesi Kanser Tanı

Detaylı

PI3K/AKT/mTOR Yolağı

PI3K/AKT/mTOR Yolağı PI3K/AKT/mTOR Yolağı PI3K/AKT/mTOR Yolağı Phospha'dilinositol 3-kinaz/protein kinaz B/mammalian target of rapamycin (PI3K/Akt/mTOR) Normal hücresel fonksiyonların yerine ge'rilebilmesi için gerekli olan

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 05-06 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: / Histoloji Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: / Tıbbi / Dersin AKTS

Detaylı

KANSER NEDİR? ONKOGEN VE KANSER. Hücre döngüsü. Siklin-Siklin Kinaz 1/30/2012 HÜCRE DÖNGÜSÜ. Siklin Kinaz inhibitörleri BÜYÜME FAKTÖRLERİ

KANSER NEDİR? ONKOGEN VE KANSER. Hücre döngüsü. Siklin-Siklin Kinaz 1/30/2012 HÜCRE DÖNGÜSÜ. Siklin Kinaz inhibitörleri BÜYÜME FAKTÖRLERİ KANSER NEDİR? ONKOGEN VE KANSER Prof.Dr.Dildar Konukoğlu Bir hücre veya hücre grubunun kontrol dışı büyümesi ve çoğalması ve Bu hücrelerin bulundukları yerden ayrılarak farklı lokalizasyonlarda bu faaliyetlerini

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler

KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler Prof.Dr. Adnan Aydıner İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü İstanbul William, WN et al. Nature Reviews, 2009 a Güncel Hedef Tedaviler EGFR İnhibitörleri EGFR: transmembran

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

Kemik Mineral Metabolizması ve Genetik. Ajlan Tükün

Kemik Mineral Metabolizması ve Genetik. Ajlan Tükün Kemik Mineral Metabolizması ve Genetik Ajlan Tükün Kemiklerimiz değerli 2 Bir şeyler yanlış gidiyor!!! 3 Maturitas. 2010 April; 65(4):301 307 4 Maturitas. 2010 April; 65(4):301 307 5 Expert Rev Proteomics.

Detaylı

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi Hastalarında Malnutrisyon ve İnflamasyonun Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Ebru Karcı, Erkan Dervişoğlu lu, Necmi Eren, Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi,

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62

Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62 Mikroplar ve Konak Adaptasyonu: Savaşamıyorsan Anlaş Doç. Dr. Fadile Yıldız Zeyrek Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62 Parazitler

Detaylı

PUBERTE ÖNCESİ YOĞUN EGZERSİZİN DİŞİ VE ERKEK SIÇANLARDA PUBERTE VE ERİŞKİN DÖNEM KEMİK YOĞUNLUĞUNA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

PUBERTE ÖNCESİ YOĞUN EGZERSİZİN DİŞİ VE ERKEK SIÇANLARDA PUBERTE VE ERİŞKİN DÖNEM KEMİK YOĞUNLUĞUNA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI Tez Yöneticisi Yrd. Doç. Dr. Mevlüt YAPRAK PUBERTE ÖNCESİ YOĞUN EGZERSİZİN DİŞİ VE ERKEK SIÇANLARDA PUBERTE

Detaylı

Slayt 1. Slayt 2. Slayt 3 YARA İYİLEŞMESİ YARA. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger. Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir.

Slayt 1. Slayt 2. Slayt 3 YARA İYİLEŞMESİ YARA. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger. Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Slayt 1 YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger Slayt 2 YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Slayt 3 Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik

Detaylı