Cümle Türleri: Bağımsız Sıralı Cümle

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Cümle Türleri: Bağımsız Sıralı Cümle"

Altan Birkan
9 yıl önce
İzleme sayısı:

1 Cümle Türleri: Bağımsız Sıralı Cümle 1.KONUNUN MÜFREDATTAKİ YERİ işlenmektedir. Cümle Türleri ünitesi Türkçe dersinde 8. Sınıf öğrencilerine yönelik olarak 1.konusudur. Ünite toplamda 5 hafta sürmektedir. Bağımsız sıralı cümle konusu, ünitenin 1.2. Bağımsız Sıralı Cümle Nedir? Öğe ortaklığı olmayan sıralı cümle çeşididir. Sıralı cümleyi oluşturan cümleler anlamca birbirine bağlıdır; ancak aralarında öğe ortaklığı söz konusu değildir. "Kitapları çok severdi." sözü yüklemi öznesi olan bir cümledir. "Evindeki kütüphanede binlerce kitabı vardı." sözü de eksiksiz bir cümledir. Bu iki cümle anlamca birbirine bağlıdır. "Kitapları çok severdi; evindeki kütüphanede binlerce kitap vardı." cümlesi ise bir bağımsız sıralı cümle olur. Her cüm*lenin öğeleri yalnız kendine ait cümleler arasında öğe ortaklığı yok. "Kitapları çok severdi; evindeki kütüphanede binlerce kitap vardı." Aşağıdaki cümlelere bakalım: "Dün öldü bugün can veriyor yarın ise henüz doğ*madı." "Hayat ne bir yaş ne bir bayram günüdür o bir iş günüdür. 1

2 "İyi ağaç kolay yetişmez; rüzgâr ne kadar kuvvetli eserse ağaçlar da o kadar sağlam olur." "Önce biz alışkanlıklarımızı oluştururuz sonra da alış*kanlıklarımız bizi oluşturur." "Dün tarihtir yarın bilinmeyendir bugün bir hediyedir." "Her işin başı zamanlamadır; bir işin ne zaman yapıla*cağı nasıl yapılacağı kadar önemlidir." Yukarıdaki cümlelerin öğeleri bulunacak olursa cümleler arasında herhangi bir öğe ortaklığı olmadığı fark edilir. Yukarıda sıralanan cümlelerin tümü birer bağımsız sıralı cümle örneğidir. Bağımsız sıralı cümle durumundaki bazı atasözlerinde ilk bakışta öğe ortaklığı olduğu zannedilebilir. Horoz ölür gözü çöplükte kalır. İlk cümlenin öznesi "horoz"dur ikinci cümlenin öznesi "gözü" sözcüğüdür. Peki bu "gözü" "horozun gözü" değil mi? - Evet horozun gözü. "Gözü" yerine "horozun gözü" sözü olsaydı ikinci cümlenin öznesi "horozun gözü" olurdu yine öğe ortaklığı olmazdı. Aşağıdaki atasözleri de aynı şekilde öğe ortaklığı olmayan bağımsız sıralı cümle örneğidir. Besle kargayı ovsun gözünü. Birinci yüklemin öznesi gizli özne sen İkinci yüklemin öznesi gizli özne o Sakla samanı gelir zamanı. (Gizli özne sen) Mirasa "nereye gidiyorsun" demişler; esip savurmaya demiş. 2

3 Sen işlersen mal işler insan öyle genişler. Sıçana rakı içirmişler kediye meydan okumuş. Alçak eşek binmeye kolay öksüz çocuk dövmeye kolay. Alçak uçan yüce konar yüce uçan alçak konar. Karıncadan ibret al yazdan kışı karşılar. Sev beni seveyim seni. Kaynakça Studies. İşcan, A. (2011). ANLAM BİLGİSİ KONULARININ ÖĞRETİMİ. Ankara: Turksih 3

4 2. ÖRNEK DERS PLANI Konu Bağımsız Sıralı Cümle Seviye 8. Sınıf Süre 40 dk. Kazanımlar Cümle kullanabilmeyi kavrar. Cümlelerin çeşitli bağlamlarda farklı anlamlar kazanabildiğini kavrar. Cümlede tür bilgisini kavrar. Okuduğunu anlama becerisinin geliştirilmesi Kavramlar Sıralı cümle Bağımsız sıralı cümle Bağımlı sıralı cümle Öğretme Teknikleri Öğrenme/ Örnekler verme Öğrenciden örnek isteme Deyim ve atasözlerin kullanılması ak Araç ve Kaynaklar Kullanılac Ders kitapları Hikaye kitapları Metinler Öğretme Etkinlikleri Öğrenme/ Öğretilen konunun içeriğinin herhangi bir yazıdan çıkarılıp belirtilmesi. 4

5 Öğrencilere ödev verilmesi Çekme Dikkati Günlük konulardan seçme örnekler verme Öğrencilerin bilgisi doğrultusunda anlatma Güdüleme Öğrencilere sorular sorup doğru cevaplara pekiştireç verme Öğrencilerden örnekler isteyip doğru örneklere hediyeler verilmeli Geçiş Derse Konudan önce öğrencilere konunun içeriğini kapsayan fıkra/hikaye/günlük olay anlatılmalı Daha iyi konsantre olmaları için bilgileri doğrultusunda sadece, açıklayıcı olma Bireysel/ Grupla Öğrenme Etkinlikleri Öğrencilerden dörder, beşer, altışar kişiden oluşan grup kurmalarını sağlamak Grupların koordineli çalışmasını sağlamak Herkese ayrı ayrı konu vermek Bitimi Ders Pekiştireç niyetine günlük olaylardan örnekler verilmeli Öğrencilere konu dahilinde ödev verilmeli irme Değerlend Öğrencilere verilen ödevlerin incelenmesi Tekrar ödev verilmesi 5

Benzer belgeler

OĞUZ TEKE FIRAT ÖZTÜRK VEYSEL SÖNMEZ SERKAN ARSLAN

OĞUZ TEKE FIRAT ÖZTÜRK VEYSEL SÖNMEZ TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ İKİNCİ(2) SINIF SERKAN ARSLAN CÜMLE YAPISI(SIRALI CÜMLE) HAZIRLAYAN: OĞUZ TEKE DERS: BİLGİSİSAYAR ÖĞRETİM GÖREVLİSİ: NURAY GEDİK 09.12.2012 0 ĠÇĠNDEKĠLER