Dönem 1- Sunum 5/ 2012 Plasenta Amniyon Çoğul Gebelikler Prof.Dr. Alp Can Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji- Embriyoloji ABD hgp://histemb.medicine.ankara.edu.tr
koryon boşluğu Plasenta = Desidua Bazalis + Villöz Koryon
13. Ha;alık fetus CRL=9 cm Plasenta uterusun % 15-30 unu kaplar
2. AY
Doğum aşamasındaki Plasenta Disk şeklinde 15-20 cm çapında 3 cm kalınlığında 500-600 g ağırlığında 15-20 ko^ledon
Hofbauer hücresi
Spiral arterler (80-100 adet) Sinsityolar MHC antikorlarını barındırmaz 150ml kan (4 kez/dk) Koryon villusları 4-14m2 yüzey
Föto- Maternal Bariyer (4. ha;a) 1. Sinsityotrofoblastlar 2. Sitotrofoblastlar 3. Mezanşimal bağ dokusu 4. Endotel hücreleri Föto- Maternal Bariyer (4. ay) 1. Sinsityotrofoblastlar 2. Endotel hücreleri
Plasentanın İşlevleri Gaz değişimi O 2 (20-30ml/dk), CO 2, CO Metabolizma ürünlerinin değişimi Besin maddeleri (KH, lipidler, proteinler, vitaminler) Elektrolitler (fetustan anneye), Ca ve Fe nin depolanması An^korlar (Kompleman, IgG, eritrosit Ab*) Hormon üre^mi
Plasentanın hormon üre^mi (Sinsityo trofoblastlarca) Progesteron (5. aydan başlayarak) Östriol (E 3 ) Gebelikte salgılanan östrojen ^pidir Miada kadar artan miktarda salgılanır, doğum öncesi düşer Sürrenalde sentezlenen DHEA plasentada E 3 e dönüşür Annede uterusun ve meme bezlerinin büyümesini uyarır HCG (insan koryonik gonadotropini) (LH benzeri) Sinsityotrofoblast tarakndan salgılanır İlk 2 ayda salgılanır (8. hamada pik yapar) sonra azalır Annenin idrarında tespit edilmesi gebelik tanısı koydurur Somatomammotropin (PL) Büyümeyi, laktasyonu, lipid ve KH metabolizmasını etkiler
Amniyon ve Umbilikal Kordon (Göbek Bağı)
Göbek Kordonu (Korda umbilikalis) Amniyon Zarı Subamniyo^k stroma İntervasküler stroma Umblikal Arterler (venöz kan) Müköz Bağ Dokusu (Wharton peltesi) Perivasküler stroma Can A, 2006 Umblikal Ven (arteriyel kan)
Prenatal İzleme Yöntemleri Amaç embriyo/fetusun büyüme/gelişme sürecini izlemek Ultrason (USG) Maternal kan tetkikleri Koryon villus biyopsisi (CVS) Amniyosentez Riskli gebelikler
Ultrason Noninvasiz Transabdominal / transvajinal Fötus yaşına uygun gelişme eğrisi CRL, biparietal çap, femur boyu, göbek çevresi Konjenital anomaliler Sinir borusu, karın duvarı, kalp, baş- yüz defektleri Uterus ortamı (plasenta duruşu vb) Amniyon sıvısı, umblikal kan akışı
Maternal Kan Analizi Alfa feto protein (AFP) fetal kc üre^r ve anne kanına geçer 14 hamada pik yapar, 30. hamadan sonra azalır Sinir borus defektleri Omfalosel Gastroşizis Extrofia vezikale Amniyo^k bant sendromu Sakrokoksigeal teratoma İntes^nal atrezi Down Sendromu Trisomi 18 Seks kromozumu anomalileri HCG (yukarıdaki patolojilerde düşer) Serbest Östriol (E 3 ) yükselir düşer Aşırı düşükse Down Sendromu veya Edward Sendromu Üçlü test AFP HCG Serbest E 3 İkili test AFP HCG
Koryon Villus Biyopsisi (CVS) USG eşliğinde iğne aspirasyonuyla 5-30 mg plasenta dokusunun alınması Trofoblastlar ayrıldıktan sonra mezanşim dokusundan hücre kültürü yapılır Hızlı tanıya gidilir (kültür süresinin kısa olması nedeniyle) En erken 10-13 hamalarda uygulanır AFP, ase^lkolin esteraz, fetal hücreler (karyo^p, FISH, PCR) Fetus kaybı = % 0.2-0.3
Amniyosentez USG eşliğinde iğne aspirasyonuyla 20-30 ml amniyon sıvısını alınması 15-18 hamalarda uygulanır AFP, ase^lkolin esteraz, fetal hücreler (karyo^p, FISH, PCR) Fetusun kaybı = % 0.3
DizigoGk (freternal) çi# zigotlu ikizlik (1:35-100) MonozigoGk (idengk) eş zigotlu ikizlik (1:350) TrizigoGk- tetrazigogk 15 zigogk!!! Çoğul Gebelikler (% 1.5-2.9) Çoğul Doğumların Ülkelere Göre Dağılımı Avustralya 1/72 Belçika 1/55 Kanada 1/85 Finlandiya 1/64 Japonya 1/120 İlgiltere 1/70 ABD 1/32 İsveç 1/70 İsviçre 1/80 Helin Kuralı İkizlik: 1:80 1 Üçüzlük: 1:80 2 =1:64.000 Dördüzlük: 1:80 3 =1:512.000
Hindistan da 11 bebek (6.Şubat.2012) Anne yaşı ikizlik insidansı ilişkisi
DizigoGk (freternal) çi; zigotlu ikizlik (2 ovum 2 spermatozoon) İkizlikte 1/3 kız/kız 1/3 erkek/erkek 1/3 karışık Üçüzlükte 18% hepsi erkek 21% hepsi kız 61% karışık Dördüzlükte 5% hepsi erkek 10% hepsi kız 87% karışık Beşizlikte 4% hepsi erkek 4% hepsi kız 92% karışık
MonozigoGk (idengk) eş zigotlu ikizlik (1 ovum 1 spermatozoon) İkizlik Daha çok erkeklerde Üçüzlük 6% monozigo^k (iden^k) 28% trizigo^k (fraternal) 66% karışık (iden^k ve fraternal) Dördüzlük 3% monozygo^k 36% trizigo^k 62% karışık Beşizlik 0% monozygo^k 11% trizigo^k 89% karışık Dikoryonik Diamniyotik (%30) Monokoryonik (%60-70) Monoamniyotik (% 1-2)
Yapışık ikizler= Siyam İkizleri Tek zigogan ve tek plasenta dan meydana gelen gebeliklerde görülür Cinsiyetleri aynıdır Gebeliğin 8. günündeki ayrılma defek^ne bağlı olduğu düşünülmektedir 1:3 oranında kızlarda görülür 1:40.000 oranında görülür, ancak 1:200.000 doğum gerçekleşir (% 75 i ilk 24 saat içinde ölür) Hindistan ve Afrika daki sıklığı daha fazladır Yapışık üçüz tarihte bir kez rapor edilmiş^r (1800 lerde Sicilya da) Siyam İkizleri Chang and Eng Bunker (1811-1874)
Yapışık ikizlerde ayrılma anomalileri 30 alt ^pi mevcut hgp://www3.telus.net/tyee/mul^ples/index.html
Abigail and BriVany Hensel