KROMTAŞ MADENCİLİK SAN. VE TİC. A.Ş. IR 20067775 VE KAPASİTE ARTIŞI, KROM OCAĞI MANYEZİT OCAĞI VE DEMİR OCAĞI Bursa İli, Büyükorhan İlçesi, Kınık Köyü ÇED BAŞVURU DOSYASI Adres: Barış Mah. Asır Sok. Gelincik Sitesi C Blok No:5/A Nilüfer/BURSA Telefon: +90 224453 28 90 Ankara-2013
BAŞLIK SAYFASI Proje Sahibinin Adı Adresi Telefon Numaraları Faks Numaraları Projenin Adı Proje Bedeli Proje İçin Seçilen Yerin Açık Adresi : (İli, İlçesi, Beldesi, Mevkii) KROMTAŞ MADENCİLİK SAN. VE TİC. A.Ş. Muhittin Üstündağ Cad. İsmailpaşa Sok.No.71 Koşuyolu/ Kadıköy / İSTANBUL +90 530 882 59 09 VE KAPASİTE ARTIŞI, KROM OCAĞI MANYEZİT OCAĞI VE DEMİR OCAĞI 5.500.000 TL İli, Büyükorhan İlçesi, Kınık Köyü, İ21C2, İ22D1 Proje İçin Seçilen Yerin Koordinatları Ruhsat Alanı Koordinatları (1,740,17 hektar) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671000,000:4398000,000 671000,000:4399000,000 672919,000:4399000,000 673164,000:4398734,000 672160,000:4396075,000 672635,000:4394000,000 671446,000:4394000,000 670454,000:4394598,000 671010,000:4395560,000 670010,000:4396403,000 669750,000:4397200,000 669203,000:4396894,000 668890,000:4397125,000 668364,000:4396510,000 667000,000:4396613,000 667000,000:4399000,000 670615,000:4399000,000 670654,000:4398000,000 39,7131342:28,9943185 39,7221389:28,9945780 39,7217522:29,0169549 39,7193073:29,0197418 39,6955671:29,0073407 39,6767865:29,0123347 39,6770259:28,9984791 39,6826092:28,9870735 39,6911607:28,9938024 39,6989513:28,9823640 39,7061799:28,9795383 39,7035330:28,9730827 39,7056751:28,9694930 39,7002410:28,9632037 39,7014364:28,9473291 39,7229312:28,9479338 39,7222160:28,9900886 39,7132035:28,9902844 II
1 Nolu Eski ÇED Alanı Koordinatları (2,91 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 670571,000 :4396234,000 670741,000 :4396240,000 670581,000 :4395997,000 670503,000: 4396057,000 39,6973177:28,9888599 39,6973377:28,9908431 39,6951815:28,9889152 39,6957374:28,9880215 2 Nolu Eski ÇED Alanı Koordinatları (8,11 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 670800.000 :4396212.000 671005.000 :4396212.000 671059.000 :4395892.000 670782,000 :4395861.000 39,6970738 :28,9915235 39,6970328:28,9939131 39,6941404:28,9944596 39,6939167:28,9912229 3 Nolu Eski ÇED Alanı Koordinatları (0,9 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671613.000 :4396157,000 671723,000 :4396157,000 671720,000 :4396071,000 671622,000 :4396071,000 39,6964155:29,0009860 39,6963934:29,0022682 39,6956196:29,0022109 39,6956393:29,0010686 4 Nolu Eski ÇED Alanı Koordinatları (4,79 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671865,000 :4396331,000 671998,000 :4396438,000 672156,000 :4396377,000 672015,000 :4396184,000 671866,000 :4396189,000 39,6979317:29,0039688 39,6988684:29,0055470 39,6982873:29,0073729 39,6965778:29,0056789 39,6966528:29,0039434 5 Nolu Eski ÇED Alanı Koordinatları (2,94 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- III
Ölçek Fak. ; 6 derecelik 672177,000:4395019,000ş 672319,000:4395050,000 672372,000:4394830,000 672275,000:4394791,000 Zon ; -- Ölçek Fak. ; -- 39,6860547:29,0072633 39,6863052:29,0089264 39,6843135:29,0094866 39,6839819:29,0083460 6 Nolu Eski ÇED Alanı Koordinatları (1,63 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 671379,000 :4395317,000 671441,000:4395374,000 671578,000:4395280,000 671498,000:4395208,000 671379,000 :4395317,000 671441,000:4395374,000 671578,000:4395280,000 671498,000:4395208,000 Manyezit Ocağı ÇED Alanı Koordinatları (127,57 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671625,000:4395875,000 672177,000:4395019,000 672275,000:4394791,000 671446,002:4394000,002 671010,000:4395560,003 39,6938738:29,0010525 39,6860547:29,0072633 39,6839819:29,0083460 39,6770259:28,9984791 39,6911607:28,9938024 Manyezit Stok Alanı Koordinatları (5,32 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671493,418:4395549,257 671783,232:4395359,544 671661,205:4395267,930 671613,538:4395235,610 671569,685:4395232,750 671541,326:4395246,994 671578,000:4395280,000 671441,000:4395374,000 39,6909670:28,9994342 39,6892005:29,0027627 39,6884000:29,0013166 39,6881186:29,0007527 39,6881016:29,0002408 39,6882356:28,9999140 39,6885254:29,0003500 39,6893994:28,9987777 IV
Manyezit Pasa Alanı Koordinatları (1,63 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671369,000:4395317,000 671441,000:4395374,000 671578,000:4395280,000 671498,000:4395208,000 39,6889006:28,9979237 39,6893994:28,9987777 39,6885254:29,0003500 39,6878932:28,9993989 Manyezit Bitkisel Toprak Depolama Alanı (1,9 hk ) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671521,982:4395647,905 671680,094:4395552,751 671650,089:4395445,752 671554,257:4395549,257 39,6918496:28,9997927 39,6909610:29,0016109 39,6900035:29,0012333 39,6909548:29,0001433 1 Nolu Poligon Krom ÇED Alanı Koordinatları (84,92 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 672177,000:4395019,000 672319,000:4395050,000 672372,000:4394830,000 672275,000:4394791,000 671625,000:4395875,000 671000,000:4398000,003 671000,000:4399000,003 672919,000:4399000,003 673164,000:4398734,000 672160,000:4396075,000 672535,000:4394000,003 671446,002:4394000,002 671010,000:4395560,003 671010,000:4396403,000 669750,000:4397200,003 669203,000:4396894,003 668890,000:4397125,003 670654,000:4398000,003 39,6860547:29,0072633 39,6863052:29,0089264 39,6843135:29,0094866 39,6839819:29,0083460 39,6938738:29,0010525 39,7131343:28,9943185 39,7221390:28,9945780 39,7217522:29,0169549 39,7193073:29,0197418 39,6955671:29,0073407 39,6768067:29,0111694 39,6770259:28,9984791 39,6911607:28,9938024 39,6987517:28,9940209 39,7061799:28,9795383 39,7035330:28,9730827 39,7056751:28,9694930 39,7132035:28,9902844 V
2 Nolu Poligon Krom ÇED Alanı Koordinatları (64,34 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671446,002:4394000,002 670454,000:4394598,003 671010,000:4395560,003 39,6770259:28,9984791 39,6826092:28,9870735 39,6911607:28,9938024 Düzenli Depolama Alanı Koordinatları (52,2 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671172,959:4397353,256 671807,644:4397385,199 671889,200:4396654,331 671339,000:4396516,000 671337,000:4396702,000 671151,000:4396680,000 39,7072758:28,9961672 39,7074360:29,0035748 39,7008383:29,0043351 39,6997033:28,9978854 39,7013785:28,9979104 39,7012177:28,9957364 1 Nolu Krom Pasa Alanı (35,1 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 670499,610:4397319,326 671172,959:4397353,236 671151,000:4396680,000 670792,446:4396648,260 39,7071050:28,9883083 39,7072756:28,9961672 39,7012177:28,9957364 39,7010037:28,9915484 Zenginleştirme Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları (3,59 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671337,000:4396702,000 671339,000:4396516,000 671139,000:4396493,000 671151,000:4396680,000 39,7013785:28,9979104 39,6997033:28,9978854 39,6995363:28,9955480 39,7012177:28,9957364 VI
2 Nolu Krom Pasa Alanı Koordinatları (8,97 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 670808,498:4396297,945 670893,038:4396298,934 670891,483:4396191,049 670850,000:4396186,586 670850,000:4396212,000 670819,860:4396212,000 670819,454:4396191,962 670799,043:4396193,341 670800,000:4396212,000 39,6978460:28,9916449 39,6978380:28,9926306 39,6968668:28,9925845 39,6968349:28,9920998 39,6970638:28,9921064 39,6970698:28,9917550 39,6968895:28,9917451 39,6969060:28,9915076 39,6970738:28,9915235 Krom Bitkisel Toprak Depolama Alanı Koordinatları (5,79 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671151,000:4396680,000 671139,000:4396493,000 670869,569:4396471,552 670792,446:4396648,260 39,7012177:28,9957364 39,6995363:28,9955480 39,6993971:28,9924017 39,7010037:28,9915484 Demir Ocağı ÇED Alanı Koordinatları (699,04 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 668890,000:4397125,003 668364,000:4396510,003 667000,000:4396613,003 667000,000:4399000,003 670615,000:4399000,003 670654,000:4398000,003 39,7056751:28,9694930 39,7002410:28,9632038 39,7014364:28,9473291 39,7229313:28,9479338 39,7222160:28,9900886 39,7132035:28,9902844 VII
Şantiye Alanı Koordinatları (0,07 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 670850,000:4396212,000 670850,000:4396186,586 670819,454:4396191,962 670819,860:4396212,000 39,6970638:28,9921064 39,6968349:28,9920998 39,6968895:28,9917451 39,6970698:28,9917550 Demir Pasa Alanı Koordinatları (1,05 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 667000,000:4398596,070 667408,487:4398596,070 667408,487:4398338,971 667000,000:4398338,971 39,7192939:28,9478314 39,7192138:28,9525947 39,7168987:28,9525293 39,7169787:28,9477663 Demir Stok Alanı Koordinatları (13,99 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 667408,487:4398338,971 667408,487:4397996,544 667000,000:4397996,544 667000,000:4398338,971 39,7168987:28,9525293 39,7138151:28,9524424 39,7138952:28,9476795 39,7169787:28,9477663 Demir Bitkisel Toprak Depolama Alanı Koordinatları (10,64 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 667631,576:4398475,675 667630,848:4398002,241 667408,487:4397996,544 667408,313:4398478,084 39,7180859:28,9551654 39,7138228:28,9550365 39,7138151:28,9524424 39,7181514:28,9525627 Mevcut Bitkisel Toprak Depolama Alanı Koordinatları (0,1 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671881,000:4396273,000 671921,000:4396273,000 671921,000:4396246,000 39,6974062:29,0041402 39,6973981:29,0046064 39,6971550:29,0045994 VIII
671881,000:4396246,000 39,6971631:29,0041331 GALERİ ADI Galeri Ağzı 1 Galeri Ağzı 2 Galeri Ağzı 3 Galeri Ağzı 5 Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; WGS-84 Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; -- 670645,000:4396182,000 39,6968346:28,9897090 670913,000:4396164,000 39,6966190:28,9928283 671679,000:4396112,000 39,6959971:29,0017436 672271,000:4394972,000 39,6856125:29,0083466 Projenin ÇED Yönetmeliği Kapsamındaki Yeri Raporu Hazırlayan Kuruluşun / Çalışma Grubunun Adı Adresi Telefon / Faks Numaraları Rapor Sunum Tarihi Proje, 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ve 05.04.2013 tarih ve 28609 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik EK-I Madde 28 Madencilik Projeleri, a) 25 hektar ve üzeri çalışma alanında (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) açık işletmeler b) 150 hektarı aşan (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) çalışma alanında açık işletme yöntemi ile kömür çıkarma, c) Biyolojik, kimyasal, elektrolitik ya da ısıl işlem yöntemleri uygulanan cevher zenginleştirme tesisleri, EK-II, Madde 49. Madencilik Projeleri, a) Madenlerin çıkarılması (Ek-I de yer almayanlar) f) Cevher zenginleştirme tesisleri (Ek-1 de yer almayanlar). Yeşil Doğa Müh. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. Barış Mah. Asır Sok. Gelincik Sitesi C Blok No:5/A Nilüfer/BURSA +90 224 453 28 90 /04/ 2013 IX
İçindekiler İçindekiler... X Tablolar Dizini... XI Şekiller Dizini... XII Ekler Dizini... XIII BÖLÜM I. PROJENİN TANIMI VE GAYESİ...1 BÖLÜM I.1. Proje Konusu, Yatırımın Tanımı, Ömrü, Hizmet Maksatları, Önem ve Gerekliliği...1 I.1.a.Proje Konusu...1 I. 1. b. Projenin Ömrü... 15 I. 1. c. Projenin Hizmet Amaçları Önem ve Gerekliliği... 19 I.2. Projenin Fiziksel Özelliklerinin, İnşaat ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı ve Arazinin Tanımlanması... 19 I.3. Önerilen Projeden Kaynaklanabilecek Önemli Çevresel Etkilerin Genel Olarak Açıklanması (Su, Hava, Toprak Kirliliği, Gürültü, Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon vb.)... 22 I.3.1. Su Kaynaklarına Etkiler... 22 I.3.2. Sıvı Atıklar... 23 I.3.3. Katı Atıklar... 24 Bitkisel Toprak... 26 Ambalaj Atıkları... 27 Tıbbi Atıklar... 27 Tehlikeli Atıklar... 27 Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatörler ve Atık Piller... 28 1.3.4.Hava Kirliliği... 28 1.3.5.Toprak Kirliliği... 28 1.3.6.Gürültü Kirliliği... 29 1.3.7.Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon ve Benzeri Etkiler... 29 I.4. Yatırımcı Tarafından Araştırılan Ana Alternatiflerin Bir Özeti ve Seçilen Yerin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi... 29 BÖLÜM II. PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU... 29 BÖLÜM III. PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ... 37 Önerilen Proje Nedeniyle Kirlenmesi Muhtemel Olan Çevrenin; Nüfus,Fauna - Flora, Jeolojik Ve Hidrojeolojik Özellikler, Doğal Afet Durumu, Toprak, Su, Hava (Atmosferik Koşullar) İklimsel Faktörler, Mülkiyet Durumu, Mimari Ve Arkeolojik Miras, Peyzaj Özellikleri, Arazi Kullanım Durumu, Hassasiyet Derecesi ( Ek-V Deki Duyarlı Yöreler Listesi de Dikkate Alınarak) Ve Yukarıdaki Faktörlerin Birbiri Arasındaki İlişkileri de İçerecek Şekilde Açıklanması... 37 III.1. Nüfus... 37 III.2. Flora - Fauna... 38 III.3. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler... 39 III.4. Jeolojik ve Hidrojeolojik Özellikler ile Doğal Afet Durumu... 43 III.4.1. Jeolojik Özellikler... 43 III.4.2. Hidrojeolojik Özellikler... 45 III.4.3.Doğal Afet Durumu... 45 III.5. Toprak Özellikleri... 46 X
III.6.Hassasiyet Derecesi (EK V deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak Dogal Çevrenin Hassasiyet Derecesinin Degerlendirilmesi... 47 BÖLÜM IV. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER... 51 IV. 1. Önerilen Projenin Aşağıda Belirtilen Hususlardan Kaynaklanması Olası Etkilerin Tanıtımı (Bu tanım kısa, orta, uzun vadeli, sürekli, geçici ve olumlu olumsuz etkileri içermelidir)... 51 IV.1.a). Proje İçin Kullanılacak Alan :... 51 IV.1.b). Doğal Kaynakların Kullanımı... 52 Arazi Kullanımı... 52 Su Kullanımı... 53 Kullanılan Enerji Türü... 54 IV.1.c. Kirleticilerin Miktarı (Atmosferik Koşullar ile Kirleticilerin Etkileşimi) Çevreye Rahatsızlık Verebilecek Olası Sorunların Açıklaması ve Atıkların Minimizasyonu... 54 IV.2. Yatırımın Çevreye Olan Etkilerinin Değerlendirilmesinde Kullanılacak Tahmin Yöntemlerinin Genel Tanıtımı... 57 IV.3 Çevreye Olabilecek Olumsuz Etkilerin Azaltılması İçin Alınması Düşünülen Önlemlerin Tanıtımı... 57 BÖLÜM V. HALKIN KATILIMI... 60 V.1. Projeden Etkilenmesi Muhtemel Halkın Belirlenmesi Ve Halkın Görüşlerinin ÇED Çalışmasına Yansıtılması İçin Önerilen Yöntemler... 60 V.2. Görüşlerine başvurulması öngörülen diğer taraflar... 61 V.3. Bu Konuda Verebileceği Diğer Bilgi Ve Belgeler... 61 BÖLÜM VI. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ... 61 EKLER... 65 Proje İçin Belirlenen Yerin Varsa Çevre Düzeni, Nazım, Uygulama İmar Planı, Vaziyet Planı veya Plan Değişikliği Teklifleri... 65 Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Mevcut Arazi Kullanımını Değerlendirmek İçin; Yerleşim Alanlarının, Ulaşım Ağlarının, Enerji Nakil Hatlarının, Mevcut Tesislerin ve Yönetmeliğin Ek-V Listesinde Yer Alan Duyarlı Yöreler Listesinde Belirtilen Diğer Alanların (Proje Alanı ve Yakın Çevresinde Bulunması Halinde) Yerlerine İlişkin Verileri Gösterir Bilgiler 1/25.000 Ölçekli Halihazır Harita (Varsa Çevre Düzeni Planı, Yoksa Topografik Harita) Üzerine İşlenerek Kısaca Açıklanması)... 65 Proje Alanının Ölçekli Jeoloji Haritası Bu Harita Üzerinde Yer Altı ve Yerüstü Sularının Gösterimi ve Alanın Depremsellik Durumunun Açıklanması... 65 NOTLAR VE KAYNAKLAR... 65 Tablolar Dizini Tablo 1 Proje Bilgileri...2 Tablo 2 Maden Ocaklarında Planlanan Üretim Miktarları...3 Tablo 3 Zenginleştirme Tesisi Planlanan Üretim Miktarları...3 Tablo 4 Delik Çapı ve Patlayıcı Madde Yoğunluğu...5 Tablo 5 Patlatma Dizaynı...6 Tablo 6 Patlatma Teknik Verileri... 10 Tablo 7 1 Numaralı Krom ÇED Alanı Arazi Kullanımı... 20 XI
Tablo 8 2 Numaralı Krom ÇED Alanı Arazi Kullanımı... 20 Tablo 9 Demir ÇED Alanı Arazi Kullanımı... 20 Tablo 10 Manyezit ÇED Alanı Arazi Kullanımı... 21 Tablo 11 Ruhsat Alanı Koordinatları... 30 Tablo 12 1 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (2,91 hk)... 31 Tablo 13 2 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (8,11 hk)... 31 Tablo 14 3 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (0,9 hk)... 31 Tablo 15 4 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (4,79 hk)... 32 Tablo 16 5 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (2,94 hk)... 32 Tablo 17 6 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (1,63 hk)... 32 Tablo 18 Manyezit ÇED Alanı Koordinatları (127,57 hk)... 32 Tablo 19 Manyezit Stok Alanı Koordinatları (5,32 hk)... 32 Tablo 20 Manyezit Pasa Alanı Koordinatları (1,63 hk)... 33 Tablo 21Manyezit Bitkisel Toprak Depolama Alanı (1,9 hk )... 33 Tablo 22 1 Nolu Krom ÇED Alanı Koordinatları (84,92 hk)... 33 Tablo 23 2 Nolu Krom ÇED Alanı Koordinatları (64,34 hk)... 34 Tablo 24 Düzenli Depolama Alanı Koordinatları (52,2 hk)... 34 Tablo 25 1 Nolu Krom Pasa Alanı (35,1 hk)... 34 Tablo 26 Zenginleştirme Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları (3,59 hk)... 34 Tablo 27 2 Nolu Krom Pasa Alanı Koordinatları (8,97 hk)... 35 Tablo 28 Krom Bitkisel Toprak Depolama Alanı Koordinatları (5,79 hk)... 35 Tablo 29 Şantiye Alanı Koordinatları (0,07 hk)... 35 Tablo 30 Demir ÇED Alanı Koordinatları (699,04 hk)... 35 Tablo 31 Demir Pasa Alanı Koordinatları (1,05 hk)... 36 Tablo 32 Demir Stok Alanı Koordinatları (13,99 hk)... 36 Tablo 33 Demir Bitkisel Toprak Depolama Alanı Koordinatları (10,64 hk)... 36 Tablo 34 Mevcut Kuyu Ağzı Koordinatları... 36 Şekiller Dizini Şekil 1 Desendre Ve Galeri Kesiti...4 Şekil 2 Kapalı İşletme Patlatma Delik Düzeni...4 Şekil 3 Patlayıcı Madde Şarjı...9 Şekil 4 Delik Geometrisi ve Basamak Yükseklikleri ve Şeş-Beş Düzeninde Delinen Delikler...9 Şekil 5 Açık Ocak Akım Şeması... 12 Şekil 6 Yer Altı İşletmeciliği İş Akım Şeması... 13 Şekil 7 Zenginleştirme Tesisi İş Akım Şeması... 14 Şekil 8 Bursa İli Kış Mevsimi Rüzgar Hızları... 40 Şekil 9 Bursa İli İlkbahar Mevsimi Rüzgar Hızları... 40 Şekil 10 Bursa İli Yaz Mevsimi Rüzgar Hızları... 40 Şekil 11Bursa İli Sonbahar Mevsimi Rüzgar Hızları... 41 Şekil 12 Bursa İli Yıllık Rüzgar Hızları... 41 Şekil 13 Bursa İli Ortalama Sıcaklık Değerleri... 42 Şekil 14 Bursa İli Ortalama Basınç Değerleri... 42 Şekil 15 Bursa İli Ortalama Nem Değerleri... 43 Şekil 16 Bursa İli Ortalama Yağış Değerleri... 43 Şekil 17 Bursa İli Deprem Haritası... 46 XII
Ekler Dizini EK 1 EK 2 EK 3 EK 4 EK 5 EK 6 EK 7 EK 8 EK 9 EK10 EK 11 Yerbulduru Haritası Topografik Harita Vaziyet Planı Çevre Düzen Planı İR 20067775 Numaralı İşletme İzni İR 20067775 Numaralı Ruhsat Jeolojik Harita İmalat Haritası Rehabilitasyon Haritası 26.05.2011 Tarihli ÇED Gerekli Değildir Belgesi Foseptik Planı XIII
BÖLÜM I. PROJENİN TANIMI VE GAYESİ BÖLÜM I.1. Proje Konusu, Yatırımın Tanımı, Ömrü, Hizmet Maksatları, Önem ve Gerekliliği I.1.a.Proje Konusu Kromtaş Madencilik San. ve Tic. A.Ş. tarafından Bursa İli, Büyükorhan İlçesi, Kınık Köyü, İ21C2, İ22D1 paftalarında, "IR 20067775 Krom Ocağı Alan Genişletilmesi ve kapasite artışı, Krom Ocağı Zenginleştirme Tesisi, Manyezit Ocağı ve Demir Ocağı" projesinin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. İR 20067775 İşletme Ruhsatlı sahada 21,28 hektarlık bir alanda 8.000 ton/yıl kapasiteli Krom Ocağı için daha önce başvuru yapılmış ve 26.05.2011 tarih, 274 karar nolu Kromtaş Madencilik San ve Tic. A.Ş. adına ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır.(bkz Ek.10) İR 20067775 Numaralı ruhsat sahasında, ÇED Gerekli Değildir Kararı alınan 21,28 hektarlık alanda 8.000 m 3 /yıl kapasite ile üretim çalışmalarına başlanılmıştır. Proje kapsamında IR 20067775 numaralı 1740,17 ha ruhsat sahasında, krom ocağı alanının genişletimesi ve kapasite artışı, krom zenginleştirme tesisi, manyezit ocağı ve demir ocağı yapılması planlanmaktadır. Faaliyet göstermekte olan Krom Ocağının bulunduğu İR 20067775 işletme ruhsatlı, 3113210 erişim no lu 1740,17 ha lık saha Kromtaş Madencilik San. Tic. AŞ. adına kayıtlı dır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Maden İşleri Genel Müdürlüğü nden alınan İR 20067775 ruhsat eklerde verilmiştir. (Bkz. Ek 6) Proje alanının kuşuçumu 2360 m kuzeyinde Gedikler Köyü, 3100 m batısında Kınık Beldesi, 3450 m kuzeybatısında Pınar Köyü, 3650 m. güneyinde Delicegüney Köyü, 2600 m güneydoğusunda Ilıcaksu Köyü, 4200 metre doğusunda Dutluca Köyü yer almaktadır. Proje alanı; orman arazisi, hazine arazisi ve tapulu alanlardan oluşmaktadır. Tapulu alanlar içn kira sözleşmesi yapılacaktır. Proje alanına ait Çevre Düzeni Planı ve proje alanınnı ve yakın çevresini gösteren 1/25.000 lik topoğrafik harita eklerde verilmiştir. (Bkz. Ek.2, Ek.4) Proje sahasının yerini gösteren yer bulduru haritası Ek 1 de, vaziyet planı Ek.3 de verilmiştir. Proje alanı ve kapasitesi göz önüne alındığında Proje 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ve 05.04.2013 tarih ve 28609 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik EK-I Madde 28 Madencilik Projeleri, a) 25 hektar ve üzeri çalışma alanında (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) açık işletmeler b) 150 hektarı aşan (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) çalışma alanında açık işletme yöntemi ile çıkarma, c) Biyolojik, kimyasal, elektrolitik ya da ısıl işlem yöntemleri uygulanan cevher zenginleştirme tesisleri, EK-II, Madde 49. Madencilik Projeleri, a) Madenlerin çıkarılması (Ek-I de yer almayanlar) f) Cevher zenginleştirme tesisleri (Ek-1 de yer almayanlar) kapsamında yer almaktadır. Buna istinaden bahsi geçen yönetmeliğin EK-III Proje Tanıtım Genel Formatına uygun olarak ÇED Başvuru Dosyası hazırlanmıştır. 1
Proje kapsamında, demir ve manyezit ocaklarında açık ocak işletmeciliği şeklinde, krom ocaklarında ise cevherin konumuna göre açık ve kapalı ocak işletmeciliği uygulanacaktır. Açık ocakta, basamaklar halinde üretim yapılması hedeflenmektedir. Üretim çalışmaları sırasında, oluşturulacak basamakların ölçüleri, iş makinelerinin manevra kabiliyetleri ve arazi şartları göz önünde bulundurularak seçilmiş olup, bu kapsamda, basamak yüksekliği 10 m ve basamak genişliği 20 m, basamak şev açısı 60 olacak şekilde planlanmıştır. Üretim icin patlatma yapılacaktır. Patlayıcı olarak anfo ve dinamit kullanılacaktır. Patlatma ile yerinden sökülecek olan krom, zenginleştirme tesisine kamyonlar ile nakledilerek konsantre hale getirilecektir. Demir ve manyezit ise çıkarıldıktan sonra herhengi bir işleme tabi tutulmayacaktır. Kapalı ocakta, cevhere ulaşmak için taştan anayollar sürülüp, cevhere ulaşınca cevherin boy istikametine reküplar sürülecek, cevherin boy uzantısı tespit edildikten sonra bu reküplardan 15-20 m aralıklarla başyukarılar sürülerek cevherin yüksekliği bulunacaktır. Bu başyukarılar 20 m yükseklikte yapılacak ve cevherin üstünden ayak oluşturulup üretime geçilecektir. Sahada iş makineleri, patlatma yapılarak ve kazılarak yerinden sökülen krom, yapılacak olan zenginleştirme tesisinde konsantre hale getirilerek satışa sunulacaktır. Proje alanında çıkarılan demir ve manyezit ise herhangi bir işleme tabi tutulmadan satışa sunulacaktır. Proje kapsamında planlanan üretim miktarları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Projede yılda 10 ay, ayda 25 gün, günde 10 saat çalışılacaktır. Çalışacak personel sayısı 250 kişi olarak planlanmaktadır. Mevcut krom ocağı, yapılması planlanan demir ve manyezit ocakları ile krom zenginleştirme tesisine ait kapasite artışı ve nihai kapasite ile çalışma esaslarına ilişkin bilgiler Tablo 1. de verilmiştir. Tablo 1 Proje Bilgileri Mevcut Kapasite Kapasite Artışı Nihai Kapasite Toplam Alan 21,28 hektar 1.718,89 1.740,17 Ocak Kapasitesi (Krom) 8.000 ton/yıl 2.286 m 3 /yıl 292.000 ton/yıl 83.428 m 3 /yıl 300.000 ton/yıl 85.714,3 m 3 /yıl Ocak Kapasitesi (Demir) Ocak Kapasitesi (Manyezit) - 60.000 ton/yıl 13.953,5 m 3 /yıl - 10.000 ton/yıl 3.225,8 m 3 /yıl 60.000 ton/yıl 13.953,5 m 3 /yıl 10.000 ton/yıl 3.225,8 m 3 /yıl Zenginleştirme Tesisi Kapasitesi - 300.000 ton/yıl 85.714,3 m 3 /yıl 300.000 ton/yıl 85.714,3 m 3 /yıl 2
Çalışan Sayısı 20 230 250 8 ay/yıl 2 ay/yıl 10 ay/yıl Çalışma Süreleri 25 gün/yıl 200 gün/yıl 25 gün/yıl 50 gün/yıl 25 gün/yıl 250 gün/yıl 10 saat/gün 10 saat/gün 10 saat/gün Tablo 2 Maden Ocaklarında Planlanan Üretim Miktarları KROM OCAĞI DEMİR OCAĞI MANYEZİT OCAĞI Çalışma Süresi Üretim Miktarı (ton) Üretim Miktarı (m 3 ) Yıllık 300.000 85.714,3 Aylık (10 ay) 30.000 8.571,4 Günlük (25 gün) 1.200 342,8 Saatlik(10 saat) 120 34,3 Yıllık 60.000 13.953,5 Aylık (10 ay) 6.000 1.395,4 Günlük (25 gün) 240 55,82 Saatlik(10 saat) 24 5,58 Yıllık 10.000 3.225,8 Aylık (10 ay) 1.000 322,6 Günlük (25 gün) 40 12,9 Saatlik(10 saat) 4 1,3 Tablo 3 Zenginleştirme Tesisi Planlanan Üretim Miktarları Çalışma Süresi Tesise Gelen Malzeme Konsantre Krom Miktarı (ton) Miktarı (m 3 ) Üretim Miktarı (ton) Üretim Miktarı (m 3 ) Yıllık 300.000 85.714,3 30.000 7.500 Aylık (10 ay) 30.000 8.571,4 3.000 750 Günlük (25 gün) 1.200 342,8 120 30 Saatlik (10 saat) 120 34,3 12 3 Yeraltı İşletmeciği Teknolojisi Yer altı işletme yöntemi olarak cevhere ulaşmak için taştan anayollar sürülüp, cevhere ulaşınca cevherin boy istikametine reküplar sürülecek, cevherin boy uzantısı tespit edildikten sonra bu reküplardan 15-20 m aralıklarla başyukarılar sürülerek cevherin yüksekliği bulunacaktır. Bu başyukarılar 20 m yükseklikte yapılacak ve cevherin üstünden ayak oluşturulup üretime geçilecektir. Ayaklarda cevherin alınmasından sonra oluşanboşluklar ayak içerisinde yapılacak aramabacalarındanalınan taş ve topraklarla solo döşenerek doldurulacaktır. 3
Kapalı ocak işletmesinde patlatmada kullanılan malzemeler emulite, elektrikli kapsül, adi kapsül ve fitildir.yeraltıpatlatmalarındapatlayıcı madde kullanımı kanun veyönetmeliklerin belirlediğiçerçeve içerisinde kullanılmaktadır. Patlatma yapılacakaynada patlatma metoduna uygun olarak delikler delinip bu deliklerin dizaynıgaleri tabanına 3, aynanınortasına üçgen seklinde 3, galeri tavanına 2 delik delinmektedir. Patlatmalarda 5 ve 5 in üzerinde elektrikli, 5 ve 5 in altında adi kapsül kullanılıp bir kerede kullanılan patlayıcı miktarı 1 kg dir. Şekil 1 Desendre Ve Galeri Kesiti Şekil 2 Kapalı İşletme Patlatma Delik Düzeni Açık Ocak İşletmeciği Teknolojisi Açık işletmede uygulanacak yöntem ise bitkisel toprağın sıyrılmasından sonra delik dizaynı yapılıp deliklere patlayıcı madde yerleştirilecek ve patlatma işlemi gerçekleşecektir. Delme patlatma işlemlerinin gerçekleştirildikten sonra malzeme sökülüp stok alanında depolanacaktır. Proje konusu tesiste malzemenin çıkarılma işlemi sırasında açık işletme yönteminde patlatma yapılacak olması halinde vagondrill ile delinecek olan deliklere patlayıcı madde yerleştirmek suretiyle patlatma yapılacaktır. Sahada yapılan üretim için düşünülen açık işletmede basamaklar oluşturulacaktır. Bu basamakların yükseklikleri 10 metre civarında olacaktır. Basamak genişliklerinin ise 20 metre civarında olması planlanmaktadır. Basamak şev açıları 60 olarak planlanmıştır. 4
Üretim öncesinde alan üzerinde bulunan ve ortalama 20 cm derinliğindeki bitkisel toprak sıyrılarak alınacak ve arazi düzenlemelerinden sonra üst katman olarak tekrar araziye serilmek amacıyla depolanacaktır. Ruhsatlı sahada yapılacak açık işletme yönteminde delme ve patlatma yöntemi ile üretim faaliyeti sürdürülmektedir. Delme işlemi için vagon-drill kullanılacaktır. Faaliyet alanında patlayıcı madde olarak ANFO ismiyle adlandırılan Amonyum Nitrat ve Motorin karışımından oluşan madde kullanılacaktır. Bu patlayıcı jelatinit tipi dinamit ve milisaniye gecikmeli kapsüller yardımıyla patlatılmaktadır. ANFO Amonyum Nitrat ve motorin karışımı bir patlayıcıdır. Bünyesinde % 96 amonyum nitrat ve % 4 motorin bulunur. Bu karışımın her ortamda yapılabilmesi, ucuz olması ANFO nun tercih edilmesinin sebebidir. Karışımda homojenliğin sağlanması amacı ile karışıma bir miktar talaş eklenir. Milisaniye gecikmeli kapsüle verilen elektrik akımı ile patlatılan ANFO patlama sırasında doğal hacminin yaklaşık 1500 katı bir hacme ulaşır ve patlatma gerçekleşir. Patlatmanın verimli olması için deliklerin sıkılanması bu sebepten dolayı çok önemlidir. Şarj konsantrasyonu ( Ib ); 88,9 mm delik çapı ve yoğunluğu 0.82 gr/ cm 3 olan anfo için aşağıdaki Tablo.4 dan seçilmiştir. Tablo 4 Delik Çapı ve Patlayıcı Madde Yoğunluğu Delik Çapı Patlayıcı Madde Yoğunluğu İnç mm 0,80 0,82 0,90 0,95 1,00 1,10 1,15 1 ¼ 31,7 0,64 0,65 0,71 0,76 0,79 0,88 0,91 1 ¾ 34,9 0,77 0,79 0,86 0,91 0,95 1,06 1,10 1 ½ 38,1 0,91 0,94 1,03 1,09 1,15 1,25 1,31 1 5/8 41,2 1,07 1,10 1,21 1,26 1,34 1,47 1,53 1 ¾ 44,4 1,24 1,28 1,40 1,47 1,55 1,71 1,79 2 50,8 1,62 1,67 1,83 1,92 2,02 2,23 2,34 2 ¼ 57,1 2,05 2,10 2,31 2,44 2,56 2,83 2,95 2 ½ 63,5 2,53 2,60 2,86 3,01 3,17 3,48 3,65 2 ¾ 69,8 3,07 3,14 3,45 3,65 3,84 4,21 4,40 3 76,2 3,65 3,73 4,11 4,33 4,55 5,01 5,24 3 ½ 88,9 4,97 5,09 5,58 5,89 6,20 6,83 7,14 4 101,6 6,49 6,65 7,29 7,71 8,11 8,11 8,91 4 ¼ 107,9 7,32 7,50 8,24 8,69 9,15 10,7 10,52 Kaynak : TMMOB Maden Mühendisleri Odası,1999 5
Patlatma Dizaynı ve Kullanılacak Patlayıcı Miktarı; Proje alanında; Krom Ocağından çıkarılacak malzemedeki cevher /pasa oranı, ½ olduğundan 300.000 ton/yıl krom üretimi için 900.000 ton/yıl (257.142,8 m 3 /yıl) malzeme yerinden sökülecektir. Bu miktarın 885.000 ton/yıl (252.287 m 3 /yıl) ı açık ocaktan çıkarılacaktır. Proje alanında 2 numaralı ÇED alanında kapalı ocak işletmeciliği uygulanacaktır. 1 Numaralı ÇED alanında ise cevherin durumuna göre açık ve kapalı ocak işletmeciliği uygulanacaktır. Yeni açılacak kuyu ağızlarına ait koordinatlar ÇED raporunda belirtilecektir. Demir Ocağından çıkarılacak malzemedeki cevher /pasa oranı, 6/4 olduğundan 60.000 ton/yıl (13.953,5 m 3 /yıl) demir üretimi için 100.000 ton/yıl (27.322,4 m 3 /yıl) malzeme yerinden sökülecektir. Manyezit Ocağından çıkarılacak malzemedeki cevher /pasa oranı, 4/1 olduğundan 10.000 ton/yıl (3.262,6 m 3 /yıl) demir üretimi için 12.500 ton/yıl (4.496,4) malzeme yerinden sökülecektir. Toplam Malzeme Çalışma Süresi Tablo 5 Patlatma Dizaynı Krom +Demir +Manyezit 257.142,8 m 3 + 27.322,4 m 3 + 4.496,4 m 3 = 288.971.6 m 3 Toplam 10ay, ayda 25 gün ve günde 10 saat Aylık üretim 28.897 m 3 Delik Düzeni Delik Çapı Şeşbeş düzeni 89 mm (3.5 inç) Şarj Konsantrasyonu (Ib) 5,09 Delik Yükü (Bmax) (Deliğin aynaya uzaklığı) Kaynak: TMMOB Maden Mühendisleri Odası, 1999 (1,36 x 5,09)m = 3,06 m = 3 m olarak kabul edilmiştir. (Kaynak Longefors, U. Kihlström, 1963) Basamak Yüksekliği (K) Basamak Yüksekliği 2 x Bmax 2 x 3 m = 6 m = 10 m olarak seçilmiştir. Makinelerin verimli ve emniyetli çalışabilmesi 6
açısından basamak yüksekliği, iş makinelerinin erişebilme yüksekliği kadar olmalıdır. (Erkoç 1990 ve Anon 1987) e göre basamak yüksekliği dilim kalınlığının minimum 2 katı olmalıdır) Basamak Eğim Açısı 60 Delik aralığı (S) = 1,25 x Bmax = 1,25 x 3 = 3,75 m Delik Taban Payı (u) Basamak Yüksekliği (K) x 0,1 10 m x 0,1 = 1 m Delik Boyu (H) Sıkılama Boyu (ho) Şarj Boyu (Q) Basamak Yüksekliği (K) + Delik taban Boyu (u) = 10 m + 1 m = 11 m h o =Bmax 3 m H-h O 11 m - 3 m 8 m 1 Delikteki Şarj Miktarı Q x lb 8 m x 5,09 kg/m 40,72 kg ANFO Yemleme Dinamiti Toplam Şarj Miktarı Kapsül Bir deliğin patlatacağı kaya hacmi (m 3 ) 1 kg 41,72 kg 2 Adet v = B x S x K v=3 m x 3,75 m x 10 m v = 112,5 m 3 Yıllık Delik Sayısı Ayda Yapılacak Patlatma Sayısı Krom Demir Manyezit Krom 257.142,8 m 3 /yıl / 112,5 m 3 /delik 2.286 delik/yıl 27.322,4 m 3 /yıl / 112,5 m 3 /delik = 244 delik/yıl 4.496,4 m 3 /yıl / 112,5 m 3 /delik= 40 delik/yıl 2286/10= 229 delik/ay Ayda 5 kez patlatma yapılacak olup, 1 yılda 10 ay çalışma yapılacaktır. Bu durumda yılda toplam 50 sefer patlatma yapılacaktır. 7
Demir 244/10= 24 delik/ay Ayda 4 kez patlatma yapılacak olup, 1 yılda 10 ay çalışma yapılacaktır. Bu durumda yılda toplam 40 sefer patlatma yapılacaktır. Manyezit 40/10=4 delik/ay Ayda 1 kez patlatma yapılacak olup, 1 yılda 10 ay çalışma yapılacaktır. Bu durumda yılda toplam 10sefer patlatma yapılacaktır. Bir patlamadaki delik sayısı Krom 2.286 delik/yıl /50 patlatma/yıl=45 delik/patlatma Demir Manyezit 244 delik/yıl / 40 patlatma/yıl= 6 delik/patlatma 40 delik/yıl / 10 patlatma/yıl=4 delik/patlatma 1 seferde yapılacak olan patlatmalarda toplam; krom ocağında 45, demir ocağında 6 ve manyezit ocağında 4 delik milisaniye gecikmeli olarak birbirine bağlanarak patlatılacaktır. Krom Ocağında; Bir patlatmada kullanılacak ANFO miktarı = Delik Sayısı x Toplam Şarj Miktarı Demir Ocağında; =45 delik x 40,72 kg = 1832,4 kg. Bir patlatmada kullanılacak ANFO miktarı = Delik Sayısı x Toplam Şarj Miktarı Manyezit Ocağında; = 6 delik x 40,72 kg = 244,3 kg. Bir patlatmada kullanılacak ANFO miktarı = Delik Sayısı x Toplam Şarj Miktarı Bir patlatmada kullanılacak kapsül miktarı = 1 adet = 4 delik x 40,72 kg = 162,9 kg. 8
Şekil 3 Patlayıcı Madde Şarjı Şekil 4 Delik Geometrisi ve Basamak Yükseklikleri ve Şeş-Beş Düzeninde Delinen Delikler 9
Proje alanında; Krom Ocağından çıkarılacak malzemedeki cevher /pasa oranı, ½ olduğundan 300.000 ton/yıl krom üretimi için 900.000 ton/yıl (257.142,8 m 3 /yıl) malzeme yerinden sökülecektir. Bu miktarın 885.000 ton/yıl (252.287 m 3 /yıl) ı açık ocaktan çıkarılacaktır. Proje alanında 2 numaralı ÇED alanında kapalı ocak işletmeciliği uygulanacaktır. 1 Numaralı ÇED alanında ise cevherin durumuna göre açık ve kapalı ocak işletmeciliği uygulanacaktır. Yeni açılacak kuyu ağızlarına ait koordinatlar ÇED raporunda belirtilecektir. Demir Ocağından çıkarılacak malzemedeki cevher /pasa oranı, 6/4 olduğundan 60.000 ton/yıl (13.953,5 m 3 /yıl) demir üretimi için 100.000 ton/yıl (27.322,4 m 3 /yıl) malzeme yerinden sökülecektir. Manyezit Ocağından çıkarılacak malzemedeki cevher /pasa oranı, 4/1 olduğundan 10.000 ton/yıl (3.262,6 m 3 /yıl) demir üretimi için 12.500 ton/yıl (4.496,4) malzeme yerinden sökülecektir. Ocaktan Alınacak Yıllık Malzeme Miktarı (cevher+pasa) Yıllık çalışacak gün sayısı Günlük üretim miktarı (cevher+pasa) Tablo 6 Patlatma Teknik Verileri Krom Demir Manyezit Krom Demir Manyezit 303.082,2 m 3 /yıl (885.000 Ton/yıl) 27.322,4 m 3 /yıl (100.000 Ton/yıl) 4.496,4 m 3 /yıl (12.500 Ton/yıl) 250 gün 1.212,3 m 3 /gün (3.540 ton/gün) 109,2 m 3 /gün (400 Ton/gün) 18,0 m 3 /gün (50 Ton/gün) Aylık üretim miktarı (cevher+pasa) Krom 30.308 m 3 /ay (88.500 Ton/ay) Aylık işlenecek miktar (krom) Aylık üretim için gerekli delik sayısı Aylık patlatma sayısı Demir Manyezit Krom Demir Manyezit Krom Demir Manyezit 2.732,2 m 3 /ay (10.000 Ton/ay) 449,6 m 3 /ay (1.250 Ton/ay) 85.714,3 m 3 /ay (300.000 ton/yıl) 270 delik/ay 24 delik/ay 4 delik/ay 5 patlatma/ ay 4 patlatma/ ay 1 patlatma/ ay Bir patlatmada patlatılacak delik Krom 45 delik/patlatma 10
sayısı Demir 6 delik/patlatma Bir delikten elde edilecek malzeme miktarı Bir patlatmada elde edilecek malzeme miktarı Bir delikte kullanılacak patlayıcı madde miktarı Aylık üretim için gerekli delik boyu (toplam) Delik çapı Delik boyu Bir Delikte Kullanılacak Kapsül Sayısı Bir Patlatmada Kullanılacak Kapsül Sayısı Manyezit Krom Demir Manyezit Krom Demir Manyezit 4 delik/patlatma 112,5 m 3 /delik (328,5 ton/delik) 112,5 m 3 /delik (411,8 ton/delik) 112,5 m 3 /delik (348,3 ton/delik) 1delik x 112,5 m 3 /delik 40,72 Kg Anfo 12 delik/ay x 11 m/delik = 132 m 89 mm 11 m 1Adet Kapsül 45 adet 6 adet 4 adet Proje kapsamında Krom ocağında ayda, 5 patlatma yapılacak, bir patlatmada 45 delik patlatılacaktır. Bir delikten alınacak malzeme miktarı 112,5 m 3 dür. Bir ayda kullanılacak patlayıcı madde miktarı yaklaşık 9.162 kg dır. Demir ocağında ayda, 4 patlatma yapılacak, bir patlatmada 6 delik patlatılacaktır. Bir delikten alınacak malzeme miktarı 112,5 m 3 dür. Bir ayda kullanılacak patlayıcı madde miktarı yaklaşık 977,3 kg dır. Manyezit ocağında ayda, 1 patlatma yapılacak, bir patlatmada 4 delik patlatılacaktır. Bir delikten alınacak malzeme miktarı 112,5 m 3 dür. Bir ayda kullanılacak patlayıcı madde miktarı yaklaşık 162,9 kg dır. Zenginleştirme Tesisi Zenginleştirme tesisinde, Krom Ocaklarından alınarak tüvenan cevher stok alanına getirilip buradan tüvenan cevher silosuna beslenerek ve primer kırıcıdan geçirilerek 50 mm altına düşürülecektir. 50 mm altına düşürülen cevher buradan bir bant vasıtasıyla 2 katlı eleğe beslenecektir. 2 katlı elekte cevher 3 boyuta ayrılacaktır. 10 mm'nin altı olan cevher direkt olarak değirmen besleme silosuna verilecektir. 10 mm nin üstü 40 mm nin altı olan cevher sekonder kırıcıya verilmeyerek bir şut vasıtasıyla Konik Kırıcıya verilmek üzere sekonder kırıcının altındaki banda verilecektir. 40 mm nin üzerinde olan cevher ise sekonder kırıcıda kırılarak banda verilecektir. Bu cevher 10 mm'nin altına küçültülebilmesi için bant vasıtasıyla konik kırıcıya beslenecek ve bu suretle değirmen beslemesi için uygun boyut olan 10 mm nin altına küçültülecektir. 11
10 mm'nin altındaki boyuta küçültülen bu cevher primer kırıcıdan gelen cevherle birlikte tekrar eleğe beslenecek ve 10 mm altı ürün olarak değirmen besleme silosuna doldurulacaktır. Silolara dolan cevher bir bant vasıtasıyla 2 mm'lik eleğe aktarılacak fıskiyelerle tazyikli su verilerek yaş eleme yapılacaktır. 2 mm'nin altı ürün masalarda dağıtımı yapılması için 5 gözlü hidrosayzere su ile verilecektir. 2 mm'nin üzerindeki boyuttaki cevher ise; boyutu 2 mm'nin altına düşürülmek için çubuklu değirmene beslenecektir. Çubuklu değirmende boyutu 2 mm'nin altına düşürülen cevher bir oluk vasıtasıyla sulu olarak 6 gözlü hidrosayzere beslenecektir. 2 mm'nin altındaki cevher hidrosayzerde bulunan dağıtıcı gözlerden, boyuta ve yoğunluğa bağlı olarak sallantılı masalara dağıtılacak ve burada zenginleştirme işlemine tabi tutulacaktır. Masalardan 3 adet ürün alınacaktır. Bunlar zenginleştirilmiş konsantre, ara ürün ve atıktır. Zenginleştirilmiş konsantre kanallar vasıtasıyla susuzlandırma konisine beslenecek buradan da kurutma masasında suyundan arındırılacak ve bir bant vasıtasıyla konsantre stoğuna verilecektir. Ara ürün ise oluklardan toplandıktan sonra tekrar eleğe verilecek ve masalarda zenginleştirme işlemine tabi tutulacaktır. Atıklar ise ekonomik değeri olmadığı için bir kanal vasıtasıyla sıvı ve katı kısmının birbirinden ayrılması amacı ile tikiner ünitesine verilecektir. Tikinerde sıvı ve katı kısmı birbirinden ayrılacak olan atığın sıvı kısmı (su) temiz su havuzuna verilecektir. Temiz su havuzunda birikecek olan su, konsantre tesisinde tekrar kullanılmak üzere konsantre tesisine verilecektir. Katı kısım ise proje kapsamında yapılacak olan atık depo alanlarına yükleyiciler vasıtası ile sevk edilecektir. Bitkisel toprağın ve hafriyatın sıyrılarak alınması Deliklerin Delinmesi Patlatma Gevşetilen malzemenin kepçeyle alınması Pasa Kamyonlara Yüklenmesi (Demir, Manyezit) ( Krom ) Stok alanında depolama Zenginleştirme Tesisi Pasa Stok alanında depolama Şekil 5 Açık Ocak Akım Şeması 12
Tahkimat Ve Rayların Döşenmesi Kromun Sökülmesi Kromun Dışarı Çıkarılması Pasa Krom Galerilerin tekrar doldurulması Kamyonlara yükleme Zenginleştirme Tesisi Stok Alanında Depolama Şekil 6 Yer Altı İşletmeciliği İş Akım Şeması 13
Şekil 7 Zenginleştirme Tesisi İş Akım Şeması Kullanılacak Ekipmanlar: Maden Ocakları ve Zenginleştirme Tesisinde bulunacak olan ekipmanlar aşağıda verilmiştir. 2 Adet Ekskavatör 1 Adet Arazöz 2 Adet Yükleyici 1 Adet Wagon-Drill 1 Adet Kompresör 10 Adet Kamyon 1 Adet Zenginşleştirme Tesisi 14
I. 1. b. Projenin Ömrü Krom Proje sahasında, yılda ortalama 300.000 ton/yıl (85.714,3 m 3 /yıl) krom cevheri, üretimi yapılması planlanmaktadır. Sahada bulunan manyezitcevherinin kalınlığı ortalama 25 m. civarındadır. İşletme Alanı Rezervi: Ocak Alanı içerisinde yapılan çalışmalar sonucunda; cevherleşme boyutları ve görünür rezerv miktarı aşağıda sunulmuştur. Krom ÇED Alanı - 1 Görünür Rezerv : Ort. Uzunluk x Ort. Genişlik x Ort. Kalınlık Ortalama Uzunluğu : 2000 metre Ortalama Genişliği : 1250 metre Ortalama Kalınlığı : 2 metre Malzemenin Ortalama Yoğunluğu : 3,5 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı : 2000 metre x 1250 metre x 2 metre x 3,5 ton/m 3 =17.500.000 Krom ÇED Alanı -2 Görünür Rezerv : Ort. Uzunluk x Ort. Genişlik x Ort. Kalınlık Ortalama Uzunluğu : 1000 metre Ortalama Genişliği : 500 metre Ortalama Kalınlığı : 2 metre Manyezitin Ortalama Yoğunluğu : 3,5 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı : 1000 metre x 500 metre x 2 metre x 3,5 ton/m 3 = 3.500.000 ton Malzemenin kırıklı olması, erime boşlukları içermesi ve erime boşluklarının toprak dolu olması, tam düz yüzey olmaması, üzerinde yer alan yamaç molozu türü malzeme ve yüzeydeki toprak ve taşın tamamının ekonomik olmayacağı düşünülürse % 66,7 fire olarak düşünüldüğünde ; İşletme verimi: % 33,3 Krom ocaklarındaki toplam görünür rezerv miktarı: 21.000.000 ton 15
İşletilebilir Görünür Rezerv: (21.000.000 ) ton x 0,33 = 7.000.000 ton dur. Projenin Ekonomik Ömrü: Proje kapsamında kurulacak olan Krom Ocaklarında öngörülen ekonomik ömrü yaklaşık 155,5 yıldır. Faaliyet alanında yapılan jeolojik araştırmalar ve rezerv tespit çalışmaları sonucunda 21.000.000 ton Görünür Rezerve rastlanılmıştır. Faaliyet alanında yıllık ortalama 45.000 ton üretim yapılacağı göz önüne alındığında projenin ekonomik ömrü; = Toplam Rezerv / Yıllık Üretim Miktarı = 21.000.000 ton / 900.000 ton/yıl 23 olduğu görülmektedir. Projenin toplam ömrü 23 yıl olup projelendirmeler 10 ar yıllık periyotlarla yapılacaktır. Alandaki rezerv miktarları nedeni ile süre sonunda temdit talebinde bulunulacaktır. Zenginleştirme Tesisi Proje kapsamında kurulacak olan Krom Konsantre Tesisinin öngörülen ekonomik ömrü 30 yıl olup üretim için yeterli kapasite ve donanımda olacaktır. Proje kapsamında üretim faaliyetleri yıllık retim miktarına bağlı olarak sürdürülecektir. Faaliyet alanındaki toplam rezerv miktarı, hammadde htiyacını karşılayabilecek kapasite olup ekonomik açıdan da değerlendirilebilir niteliktedir. Bununla birlikte ekonomik ömrünü tamamlayan veya teknolojik sebeplerle revize edilmesi gereken araç ve ekipmanlar yenilenecek ve bakımları düzenli olarak yapılacaktır. Böylece faaliyetin uzun yıllar hizmet etmesi sağlanacaktır. Ocaktan çıkan yaklaşık 15.000 ton/yıl malzeme zenginleştirme tesisinde işlenmeden direkt satışı yapılacaktır. Krom Ocağından elde edilecek olan tüvenan krom cevheri, sahada yapılacak olan Krom Konsantre Tesisine zenginleştirme işlemine tabi tutulduktan sonra Konsantre Krom elde edilecek ve talep durumuna göre piyasaya arzı yapılacaktır. Demir Proje sahasında, yılda ortalama 60.000 ton/yıl (13.953,4 m 3 /yıl) manyezit cevheri, üretimi yapılması planlanmaktadır. Sahada bulunan manyezit cevherinin kalınlığı ortalama 25 m. civarındadır. 16
İşletme Alanı Rezervi: Ocak Alanı içerisinde yapılan çalışmalar sonucunda; cevherleşme boyutları ve görünür rezerv miktarı aşağıda sunulmuştur. Görünür Rezerv : Ort. Uzunluk x Ort. Genişlik x Ort. Kalınlık Ortalama Uzunluğu : 1000 metre Ortalama Genişliği : 600 metre Ortalama Kalınlığı : 25 metre Malzemenin Ortalama Yoğunluğu : 3,66 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı : 1000 metre x 750 metre x 25 metre x 3,66 ton/m 3 = 54.900.000 ton Malzemenin kırıklı olması, erime boşlukları içermesi ve erime boşluklarının toprak dolu olması, tam düz yüzey olmaması, üzerinde yer alan yamaç molozu türü malzeme ve yüzeydeki toprak ve taşın tamamının ekonomik olmayacağı düşünülürse % 40 fire olarak düşünüldüğünde ; İşletme verimi: % 60 İşletilebilir Görünür Rezerv: 54.900.000 ton x 0,60 = 32.940.000 Projenin Ekonomik Ömrü: Proje kapsamında kurulacak olan Demir Ocağında öngörülen ekonomik ömrü 549 yıl olacaktır. Faaliyet alanında yapılan jeolojik araştırmalar ve rezerv tespit çalışmaları sonucunda 54.900.000 ton Görünür Rezerve rastlanılmıştır. Faaliyet alanında yıllık ortalama 100.000 ton üretim yapılacağı göz önüne alındığında projenin ekonomik ömrü; = Toplam Rezerv / Yıllık Üretim Miktarı = 54.900.000 ton / 100.000 ton/yıl = 549 yıl olduğu görülmektedir. Projenin toplam ömrü 549 yıl olup projelendirmeler 10 ar yıllık periyotlarla yapılacaktır. Alandaki rezerv miktarları nedeni ile süre sonunda temdit talebinde bulunulacaktır. 17
Manyezit Proje sahasında, yılda ortalama 10.000 ton/yıl (3.225,9 m 3 /yıl) manyezit cevheri, üretimi yapılması planlanmaktadır. Sahada bulunan manyezitcevherinin kalınlığı ortalama 25 m. civarındadır. İşletme Alanı Rezervi: Ocak Alanı içerisinde yapılan çalışmalar sonucunda; cevherleşme boyutları ve görünür rezerv miktarı aşağıda sunulmuştur. Görünür Rezerv : Ort. Uzunluk x Ort. Genişlik x Ort. Kalınlık Ortalama Uzunluğu : 750 metre Ortalama Genişliği : 500 metre Ortalama Kalınlığı : 25 metre Malzemenin Ortalama Yoğunluğu : 2,78 ton/m 3 Görünür Rezerv Miktarı : 750 metre x 500 metre x 25metre x 2,78 ton/m 3 : 26.062.500 Malzemenin kırıklı olması, erime boşlukları içermesi ve erime boşluklarının toprak dolu olması, tam düz yüzey olmaması, üzerinde yer alan yamaç molozu türü malzeme ve yüzeydeki toprak ve taşın tamamının ekonomik olmayacağı düşünülürse % 20 fire olarak düşünüldüğünde ; İşletme verimi: % 80 İşletilebilir Görünür Rezerv: 26.062.500 ton x 0,80 = 20.850.000 ton dur. Projenin Ekonomik Ömrü: Proje kapsamında kurulacak olan Manyezit Ocağında öngörülen ekonomik ömrü 2.085 yıldır. Faaliyet alanında yapılan jeolojik araştırmalar ve rezerv tespit çalışmaları sonucunda 26.062.500 ton Görünür Rezerve rastlanılmıştır. Faaliyet alanında yıllık ortalama 12.5000 ton üretim yapılacağı göz önüne alındığında projenin ekonomik ömrü; = Toplam Rezerv / Yıllık Üretim Miktarı = 26.062.500 ton / 12.500 ton/yıl =4.170 yıl olduğu görülmektedir. 18
Projenin toplam ömrü 4.170 yıl olup projelendirmeler 10 ar yıllık periyotlarla yapılacaktır. Alandaki rezerv miktarları nedeni ile süre sonunda temdit talebinde bulunulacaktır. Proje ile ilgili hazırlanmış olan imalat haritası Ek.8 de verilmiştir. I. 1. c. Projenin Hizmet Amaçları Önem ve Gerekliliği Sahada üretimi yapılacak; Krom : Metalurji, kimya, refrakter ve döküm sanayinde, Demir : Çelik sanayi, boya endüstirisi ve inşaat sektöründe, Manyezit : Kozmetik, kağıt, metal, inşaat, ilaç ve yem sanayinde, kullanılmaktadır. Gerçekleştirilecek bu proje sayesinde maden kaynaklarının ülke ekonomisine kazandırılması sağlanacaktır. I.2. Projenin Fiziksel Özelliklerinin, İnşaat ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı ve Arazinin Tanımlanması Kromtaş Madencilik San. ve Tic. A.Ş. Bursa İli, Büyükorhan İlçesi, Kınık Köyü, İ21C2, İ22D1 paftalarında, "IR 20067775 Krom Ocağı Alan Genişletilmesi ve Kapasite Artışı, Krom Ocağı Zenginleştirme Tesisi, Manyezit Ocağı ve Demir Ocağı" projesinin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. İR 20067775 İşletme Ruhsatlı sahada 21,28 hektarlık bir alanda 8000 ton/yıl kapasiteli Krom Ocağı için daha önce başvuru yapılmış ve 26.05.2011 tarih, 274 karar nolu Kromtaş Madencilik San ve Tic. A.Ş. adına ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır.(bkz Ek10) İR 20067775 Numaralı ruhsat dahilinde ÇED Gerekli Değildir Kararı alınan 21,28 hektarlık alanda 8.000 m 3 /yıl için üretim çalışmalarına başlanılmıştır. Proje kapsamında IR 20067775 numaralı 1740,17 ha ruhsat sahasında, krom ocağı alanının genişletimesi ve kapasite artışı, krom zenginleştirme tesisi, manyezit ocağı ve demir ocağı yapılması planlanmaktadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Maden İşleri Genel Müdürlüğü nden alınan İR 52519 ruhsat eklerde verilmiştir. (Bkz. Ek.6) Ruhsat alanı 1740,17 hektar olup ruhsat sahasının tamamında çalışma yapılacaktır. Proje alanında; 1 numaralı yeni krom ÇED alanı 849,22 ha olup bu alan içinde; 1. krom pasa alanı, 2. krom pasa alanı, zenginleştirme tesisi ve stok alanı, düzenli depolama alanı, şantiye alanı, mevcut ve yeni yapılacak olan bitkisel toprak depolama alanı ile krom ocağı yer alacaktır. ÇED gerekli değildir belgesi alınan 1,2,3,4 ve 5 numaralı eski krom ÇED sahaları da bu alanda kalmaktadır. 19
2 numaralı krom ÇED alanı 64,34 ha olup bu alanda krom çıkarılacaktır. Demir ÇED alanı 699,04 ha olup bu alan içinde; demir pasa alanı, demir stok alanı, bitkisel toprak depolama alanı ile demir ocağı yer alacaktır. Manyezit ÇED alanı 127,57 ha olup bu alan içinde; manyezit stok alanı, manyezit pasa alanı, bitkisel toprak depolama alanı ile manyezit ocağı yer alacaktır. ÇED gerekli değildir belgesi alınan 6 numaralı eski krom ÇED alanı bu alanda kalmakta olup ÇED olumlu belgesi alındıktan sonra bu alan manyezit pasa sahası olarak kullanılacaktır. Tablo 7 1 Numaralı Krom ÇED Alanı Arazi Kullanımı 1 NUMARALI KROM ÇED ALANI Krom Pasa Alanı -1 Krom Pasa Alanı -2 Zenginleştirme Tesisi ve Stok Alanı Düzenli Depolama Alanı Şantiye Eski ÇED Alanları (1,2,3,4,5) Bitkisel Toprak Depo Alanı(yeni) Bitkisel Toprak Depo Alanı (mevcut ) Krom Ocağı-1 (yeni) Krom -1 ÇED Alanı 35,1 hk 0,9 hk 3,59 hk 52,3 hk 0,07 hk 19,65 hk 5,8 hk 0,1 hk 731,71 hk 849,22 hk Tablo 8 2 Numaralı Krom ÇED Alanı Arazi Kullanımı 2 NUMARALI KROM ÇED ALANI Krom Ocağı-2 Krom -2 ÇED Alanı 64,34 hk 64,34 hk Tablo 9 Demir ÇED Alanı Arazi Kullanımı DEMİR ÇED ALANI Pasa Alanı Stok Alanı Bitkisel Toprak Depo Alanı Demir Ocağı Demir ÇED Alanı 10,50 hk 13,99 hk 10,6 hk 663,95 hk 699,04 hk 20
Tablo 10 Manyezit ÇED Alanı Arazi Kullanımı Pasa Alanı Stok Alanı MANYEZİT ÇED ALANI Bitkisel Toprak Depo Alanı Manyezit Alanı Toplam 1,63 hk 5,32 hk 1,9 hk 118,72 hk 127,57 hk Proje kapsamında 1.740,17 hektarlık ruhsatlı alanda, Krom ocağında 8.000 ton/yıl olan mevcut kapasitenin 300.000 ton/yıl a çıkarılması Eski krom ÇED alanlarından ;1,63 ha olan 6 numaralı ÇED alanının manyezit pasa alanı olarak kullanılıp geriye kalan (1,2,3,4,5 numaralı eski ÇED alanları ) 19,65 ha krom ÇED alanın toplam 893,91 hektar genişletilerek, nihai krom ÇED alanının 913,56 hektar yapılması, 699,04 ha alanda 60.000 ton/yıl kapasite ile demir çıkarılması, 127,57 ha alanda 10.000 ton /yıl kapasite ile manyezit çıkarılması, 30.000 ton/yıl kapasiteli zenginleştirme tesisi yapılması planlanmaktadır. Bu amaçla, yılda 10 ay, ayda 25 gün, günde 10 saat çalışma yapılacaktır. Buna göre aylık üretim ve günlük üretim miktarları Tablo 2 de verilmiştir. Proje konusu saha; orman arazisi, hazine arazisi ve tapulu alanlardan oluşmaktadır. ÇED belgesi alınıp, işletmeye geçilmeden önce gerekli yasal izinler alınacak ve izinlerin alındığına dair belgeler inşaat ve işletme sonrasını kapsayan izleme periyotlarında İzleme- Kontrol formu ekinde verilecektir. Projenin inşaat aşaması tamamlanmış olup, gerekli izinler alındıktan sonra açılacak basamaklar için bitkisel toprak sıyırma işlemi söz konusudur. Sahada ÇED görüşü alınan sahada üretim yapılmaktatır. Mevcut durumda proje alanında fosseptik ve şantiye mevcuttur. Proje kapsamında;bzenginleştirme tesisi tesisi kurulacak, krom ocağında alan genişletilmesi ve kapasite artışı yapılacak, demir ve manzezit ocakları açılacaktır. Proje alanının kuşuçumu 2360 m kuzeyinde Gedikler Köyü, 3100 m batısında Kınık Beldesi, 3450 m Kuzeybatısında Pınar Köyü, 3650 m güneyinde Delicegüney Köyü, 2600 m güneydoğusunda Ilıcaksu Köyü, 4200 metre doğusunda Dutluca Köyü yer almaktadır. Proje alanı; orman arazisi, hazine arazisi ve tapulu alanlardan oluşmaktadır. Tapulu alanlar içn kira sözleşmesi yapılacaktır. Faaliyete geçilmeden önce mülkiyetle ilgili izinler alınacaktır. Proje alanına ait Çevre Düzeni Planı ve proje alanınnı ve yakın çevresini gösteren 1/25.000 lik topoğrafik harita eklerde verilmiştir. (Bkz. Ek.2, Ek.4) Proje sahasının yerini gösteren yer bulduru haritası Ek 1 de, vaziyet planı Ek.3 de verilmiştir. 21
I.3. Önerilen Projeden Kaynaklanabilecek Önemli Çevresel Etkilerin Genel Olarak Açıklanması (Su, Hava, Toprak Kirliliği, Gürültü, Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon vb.) Maden ocakları ve zenginleştirme tesisinin işletilmesi sırasında katı atık, atıksu, gürültü, titreşim ve toz emisyonları gibi çeşitli çevresel etkiler beklenmekte olup, çevresel açıdan menfi bir etki beklenmemektedir. Proje kapsamında işletme döneminde ocak işletme, zenginleştirme, makine ekipman ve tesiste çalışanlardan kaynaklı aşağıdaki çevresel etkilerin oluşması beklenmektedir. I.3.1. Su Kaynaklarına Etkiler Proje alanında; ruhsat alanının kuzeybatısındaki Demir ÇED alanı içinde Sap Deresi, Eğrielma Deresi, Pandır Deresi ve Kamışlık Deresi bulunmakta, ruhsat alanının güneyinde Değirmen Dere ve bu dereyi besleyen Tekelebelen Deresi ile Değirmen Derenin devamı olan Gedikler Deresi bulnmakta Ruhsat alanının güney sınırına yakın kısımda ise Döllük Deresi ve Ilıcaksu Deresi bulunmaktadır. Ruhsat alanı içinde kaynak çıkışları bulunmakta olup bunların çoğu 1 numaralı krom ocağı içerisinde yer almaktadır. Ayrıca Proje alanında kuru dere bulunmaktadır. Proje alanına ait Topoğrafik harita eklerde verilmiştir. Proje alanında yapılacak çalışmalar sırasında akar veya mevsimlik dere yatakları ile su kaynakların kirlenmesine, yatakların değişmesine neden olabilecek katı veya sıvı malzeme dökümü yapılmayacak, pasa veya malzeme doldurumu yapılmayacak, dere yataklarından malzeme alınmayacak, doğal akışa müdahele edilmeyecektir. Tesiste, çalışacak personelin içme ve kullanma suyu ihtiyacı ve toz oluşumunu engellemek için tesis içi yollarda, zenginleştirme sisteminde su kullanılacaktır. Zenginleştirme tesisinde su devir daim yaptırılacak, sistemden su deşarjı olmayıp atıksu oluşmayacaktır. Proje alanında atıksu personelden kaynaklanacaktır. Proje kapsamında işletmede çalışacak personel sayısı 250 kişidir. Bir kişinin günlük içme-kullanma suyu ihtiyacının ortalama 150 litre/gün-kişi (N. USLU, O. Prof. Dr., DEÜ. Müh. Fak., Çevre Müh. Böl., Kullanılmış Atık suların Arıtımı Ders Notları, 2004) olduğu dikkate alınarak hesaplandığında, toplam içme-kullanma suyu miktarı; İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı = Kişi Başına Düşen Miktar x Personel Sayısı İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı = (150 lt/gün-kişi) x (1m³ / 1000 lt) x (250 kişi) = 37,5 m³/gün Personelin kullanacağı 150 lt/ gün-kişi lük suyun tamamının atık suya dönüştüğü kabulüyle oluşacak atıksu miktarı 37,5 m³/gün olacaktır. Sosyal Tesis binasının içinde yemekhane, yatakhane ve lavabo yer almaktadır. Personelden kaynaklanacak evsel kökenli atık sular 19.03.1971 tarih ve13708 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmeliği nde belirtilen hususlar doğrultusunda yapılan foseptik çukurlarında biriktirilerek, bertarafı sağlanacaktır. Foseptiğin yeterli olmaması durumunda paket atıksu arıtma tesisi yapılacaktır. 22
Söz konusu proje kapsamında çalışacak personel için içme suyu damacanalarla satın alınacak, personeli kullanma suyu ve nakliye yollarının sulanması, ocak alanının sulanması zenginleştirme tesisnin çalıştırılması için gerekli olan su ise Sağlık İl Müdürlüğü nün uygun gördüğü standartlarda ruhsatı alınmış tanker vasıtası ile işletme alanına taşınacaktır. Faaliyet esnasında içme ve kullanma suyu hususunda, 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine, 24.04.2011 tarih ve 27914 sayılı Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına DairYönetmelik ve 1593 sayılı UHK ve bu kanuna dayalı çıkarılan Yönetmeliklere uyulacaktır. Tesiste içme, kullanma ve proses suyu temininde 31.05.2006 tarih ve 2006/1 karar sayılı İl Umumi Hıfzısıhha Kurulu kararı hükümlerine uyulacaktır. 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine riayet edilecektir. I.3.2. Sıvı Atıklar İnşaat Aşamasında Proje kapsamında inşaatta çalışacak personel sayısı 25 kişidir. Bir kişinin günlük içme-kullanma suyu ihtiyacının ortalama 150 litre/gün-kişi (N. USLU, O. Prof. Dr., DEÜ. Müh. Fak., Çevre Müh. Böl., Kullanılmış Atık suların Arıtımı Ders Notları, 2004) olduğu dikkate alınarak hesaplandığında, toplam içme-kullanma suyu miktarı; İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı = Kişi Başına Düşen Miktar x Personel Sayısı İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı = (150 lt/gün-kişi) x (1m³ / 1000 lt) x (25 kişi) = 3,75 m³/gün Personelin kullanacağı 150 lt/ gün-kişi lük suyun tamamının atık suya dönüştüğü kabulüyle oluşacak atıksu miktarı 3,75 m³/gün olacaktır. Personelden kaynaklanacak evsel kökenli atık sular 19.03.1971 tarih ve13708 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmeliği nde belirtilen hususlar doğrultusunda yapılacak foseptik çukurunda biriktirilecektir. Foseptik çukuru tesisde çalışılacak 25 kişi için Lağım Mecrası İnşaatı Mümkün Olmayan yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik de belirtilen yapı esasları dikkate alınarak minimum 25 kişi için sızdırmasız foseptik çukuru projelendirilmiştir. İlgili fosseptik planı Ek 11 de verilmiştir. Bu kapsamda foseptik çukuru belirli periyotlarla İlgili Belediye ye ait vidanjörlerle ücreti mükabil çektirilecektir. İşletme Aşamasında Proje kapsamında işletmede çalışacak personel sayısı 25 kişidir. Bir kişinin günlük içme-kullanma suyu ihtiyacının ortalama 150 litre/gün-kişi (N. USLU, O. Prof. Dr., DEÜ. 23
Müh. Fak., Çevre Müh. Böl., Kullanılmış Atık suların Arıtımı Ders Notları, 2004) olduğu dikkate alınarak hesaplandığında, toplam içme-kullanma suyu miktarı; İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı = Kişi Başına Düşen Miktar x Personel Sayısı İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı = (150 lt/gün-kişi) x (1m³ / 1000 lt) x (25 kişi) = 37,5 m 3 /gün Personelin kullanacağı 150 lt/ gün-kişi lük suyun tamamının atık suya dönüştüğü kabulüyle oluşacak atıksu miktarı 37,5 m 3 /gün olacaktır. Personelden kaynaklanacak evsel kökenli atık sular 19.03.1971 tarih ve13708 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmeliği nde belirtilen hususlar doğrultusunda yapılacak foseptik çukurlarında biriktirilecektir. Foseptiğin yeterli olmaması durumunda paket atıksu arıtma tesisi yapılacaktır. Foseptik çukuru tesisde çalışılacak 250 kişi için Lağım Mecrası İnşaatı Mümkün Olmayan yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik de belirtilen yapı esasları dikkate alınarak minimum 250 kişi için sızdırmasız foseptik çukuru projelendirilmiştir. İlgili fosseptik planı Ek 11 de verilmiştir. Bu kapsamda foseptik çukuru belirli periyotlarla İlgili Belediye ye ait vidanjörlerle ücreti mükabil çektirilecektir. I.3.3. Katı Atıklar İnşaat Aşamasında Projede kapsamında inşaat aşamasında, inşaatta çalışan işçilerden kaynaklı katı atık oluşacaktır. Proje inşaat aşamasında 25 kişinin çalışması planlanmakta olup; yemek atığı, ambalaj kâğıdı, naylon, cam şişe ve pet şişe gibi katı atık meydana gelecektir. Bir personelin günlük oluşturacağı katı atık miktarı 1,34 kg/gün-kişi (Devlet İstatistik Enstitüsü, Çevre İstatistikleri, Hane Halkı Katı Atık Kompozisyon Araştırması ve Eğilim Anketi Sonuçları, 2004) kabulü oluşacak katı atık miktarı; Katı Atık Üretim Miktarı = Kişi Başına düşen Miktar x Personel Sayısı Katı Atık Üretim Miktarı = 1,34 kg/gün-kişi x 25 kişi = 33,5 kg/gün olacaktır. Proje kapsamında çalışan personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atık oluşacaktır. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ayrı konteynırlarda biriktirilerek belirli periyotlarla ilgili Belediye dahilindeki çöp konteynırlarına getirilerek atılacaktır. Faaliyet kapsamında evsel nitelikli katı atık oluşması durumunda, 14.03.1991 Tarih ve 20814sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 05.04.2005 Tarih ve 25777 Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacak ve katı atık oluşması durumunda yönetmeğin ilgili hükümlerine göre bertaraf edilecektir. İşletme Aşamasında 24
Evsel Nitelikli Katı Atık Faaliyet kapsamında işletme aşamasında 250 personel çalışacak olup, yemek atığı, ambalaj kâğıdı, naylon, cam şişe ve pet şişe gibi katı atık meydana gelecektir. Bir personelin günlük oluşturacağı katı atık miktarı 1,34 kg/gün-kişi (Devlet İstatistik Enstitüsü, Çevre İstatistikleri, Hane Halkı Katı Atık Kompozisyon Araştırması ve Eğilim Anketi Sonuçları, 2004) kabulü oluşacak katı atık miktarı; Katı Atık Üretim Miktarı = Kişi Başına düşen Miktar x Personel Sayısı Katı Atık Üretim Miktarı = 1,34 kg/gün-kişi x 250 kişi = 335 kg/gün olacaktır. Proje kapsamında çalışan personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atık oluşacaktır. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ayrı konteynırlarda biriktirilerek belirli periyotlarla ilgili Belediye dahilindeki çöp konteynırlarına getirilerek atılacaktır. Faaliyet kapsamında evsel nitelikli katı atık oluşması durumunda, 14.03.1991 Tarih ve 20814sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 14.03.1991 Tarih ve 20814sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 05.04.2005 Tarih ve 25777 Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacak ve katı atık oluşması durumunda yönetmeğin ilgili hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Proses Atığı Proje konusu tesiste, zenginleştirme tesisinin tikiner ünitesinde katı atık oluşumu meydana gelecektir. Krom Konsantre Tesisinde zenginleştirme işlemi fiziksel olup, hiçbir kimyasal madde kullanılmamaktadır. Tesise gelen tüvenan cevher öğütüldükten sonra, boyutuna ve yoğunluğa bağlı olarak masalara dağıtılmakta ve burada zenginleştirilmektedir. Bu nedenle oluşacak pasa içerisinde farklı bir kimyasal olmayacaktır. Krom konsantre tesisin faaliyete geçmesini takiben, Atık Depo Alanında depolanacak olan atıkların Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ek-11.A da verilen tüm parametreler için analizleri yaptırılacaktır. Analiz sonuçlarında analizi yapılan parametrelerin tamamının inert atık olması halinde Atık Depo Alanı 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik te verilen III. Sınıf Düzenli Depolama Tesisi, analiz sonuçlarında analizi yapılan parametrelerin birinin, bir kısmının ve ya tamamının tehlikeli atık olması halinde Atık Depo Alanı 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik te verilen I. Sınıf Düzenli Depolama Tesisi, şartlarına uygun olarak teşkil edilecek ve Ek-2, 2.C maddesinde verilen Tehlikeli Atıkların Düzenli Depolanabilme Kriterleri ne uyulacaktır. 25
Bitkisel Toprak İnşaat Aşamasında İnşaat aşamasında zenginleştirme tesisis temel kazısı sonucu bitkisel toprak çıkacak olup miktarı yaklaşık 5.000 m 3 olacaktır. Çıkan bitkisel toprak proje alanı içerisinde bitkisel toprak depolamak için ayrılmış bölümlerde depolanıp daha sonra arazi rehabilitasyon çalışmasında kullanılacaktır. Bitkisel toprak, üretim yapılacak kısımlarda faaliyete geçilmeden önce alınarak, her ÇED alanı için ayrılan bitkisel toprak depolama alanlarında depolanacak ve sahanın ıslahında kullanılacaktır. İşletme Aşamasında İşletme aşamasında faaliyete geçilmeden önce çalışılacak alan üzerindeki yaklaşık 15 cm. kalınlığındaki bitkisel toprak sıyrılarak bitkisel toprak depo alanında depolanacaktır. Oluşacak Bitkisel toprak miktarı; Alan x Derinlik Krom ÇED alanlarında (1 ve 2 numaralı) oluşacak miktar: =897,89 ha x 10. 000 m 2 /ha x0,15m =1.346.835 m 3 Bitkisel toprak yoğunluğu 1,7 ton/m 3 alınıp, bitkisel toprak miktarı ağırlık olarak hesaplandığında; 1.346.835 m 3 x 1,7 ton/ m 3 = 2.289.619,5 ton projenin ekonomik ömrü 23 yıl olup, 2.289.619,5 ton bitkisel toprağın 23 yılda çıkacağı düşünüldüğünde bir yılda olşacak bitkisel toprak miktarı; 2.289.619,5 ton / 23 yıl = 99.548,7 ton/ yıl dır. Bitkisel toprak yoğunluğu 1,7 olarak hesap yapıldığında bir yılda oluşacak bitkisel toprak hacmi; 99.548,7 ton/ yıl / 1,7 =58.558 m 3 tür. Krom ocaklarında çıkan bitkisel toprak krom ÇED alanında 5,8 ha bitkisel toprak depolama alanında depolanacaktır. Demir ÇED alanında oluşacak miktar: 699,04 ha x 10. 000 m 2 /ha x 0,15 m : 1.048.560 m 3 Bitkisel toprak yoğunluğu 1,7 ton/m 3 alınıp, bitkisel toprak miktarı ağırlık olarak hesaplandığında; 1.048.560 m 3 x 1,7 ton/ m 3 = 1.782.552 ton projenin ekonomik ömrü 549 yıl olup, 1.782.552 ton bitkisel toprağın 549 yılda çıkacağı düşünüldüğünde bir yılda olşacak bitkisel toprak miktarı; 1.782.552 ton / 549 yıl = 3.246,9 ton/ yıl dır. Bitkisel toprak yoğunluğu 1,7 olarak hesap yapıldığında bir yılda oluşacak bitkisel toprak hacmi; 3.246,9 ton/ yıl / 1,7 =1.910 m 3 tür. Demir Ocağında çıkan bitkisel toprak Demir ÇED alanında 10,6 ha bitkisel toprak depolama alanında depolanacaktır. 26
Manyezit ÇED alanında oluşacak miktar: 127,57 ha x 10. 000 m 2 /ha x 0,15 m : 191.355 m 3 Bitkisel toprak yoğunluğu 1,7 ton/m 3 alınıp, bitkisel toprak miktarı ağırlık olarak hesaplandığında; 191.355 m 3 x 1,7 ton/ m 3 = 325.323,5 ton projenin ekonomik ömrü 549 yıl olup, 325.323,5 ton bitkisel toprağın 2085 yılda çıkacağı düşünüldüğünde bir yılda olşacak bitkisel toprak miktarı; 325.323,5 / 2085 = 156 ton/ yıl dır. Bitkisel toprak yoğunluğu 1,7 olarak hesap yapıldığında bir yılda oluşacak bitkisel toprak hacmi; 156 ton/ yıl / 1,7 =91,8 m 3 tür. Manyezit Ocağında çıkan bitkisel toprak Manyezit ÇED alanında 1,9 ha bitkisel toprak depolama alanında depolanacaktır. Ambalaj Atıkları Geri dönüşümü mümkün olan, değerlendirilebilir kağıt, karton, plastik, cam ve metal gibi ambalaj atıkları ise ayrı konteynırlarda biriktirilerek lisanslı firmalara verilecektir. 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Tıbbi Atıklar Proje kapsamında tesiste, 250 personel istihdam edilmesi planlanmaktadır. Proje kapsamında işletme içerisinde revir kurulacak olup, herhangi bir kaza veya sağlık sorunu durumunun ortaya çıkması halinde personel en yakın sağlık kurulusuna sevk edilecektir. Tesiste kurulacak olan revir için bir doktor ile anlaşma yapılacaktır. Revirde sadece ilk yardım yapılacak ve ilk yardım sonucu tıbbi atıklar oluşacaktır. Tesiste yapılacak ilk yardım işlemleri sonucu, yaklaşık 1 kg/ay tıbbi atık oluşması beklenmektedir. İlk yardım sonucu ortaya çıkacak tıbbi atıklar, tesiste sızdırmasız kaplarda ayrı bir yerde toplanarak, tıbbi atık toplama lisans yetkisine sahip kuruma verilecektir. İşletmede, 22.07.2005 Tarih ve 25883 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 22.07.2005 Tarih ve 25883 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik in ilgili hükümlerine uyulacaktır. Tehlikeli Atıklar Araçların yağ değişimleri, bakım ve onarımları proje alanı dışında ilgili firmalarca yapılacağı için herhangi bir tehlikeli atık oluşumu söz konusu değildir. Oluşması durumunda, 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 05.07.2008 tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına 27
İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacak ve yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Proje kapsamında atık yağ oluşması durumunda, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G), 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacak ve yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatörler ve Atık Piller Faaliyet kapsamında makine ve ekipmanların ömrünü tamamlamış lastiklerinin değiştirilmesi mümkündür. Bu durumda çıkan lastikler sahada depolanmayacak, lisanslı firmalara ulaştırılacaktır. Aynı şekilde araçların akümülatör değişimleri yetkili servislerde yapılacaktır. Personelin kullanımı sonucu oluşabilecek atık piller konusunda 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacak ve atık piller evsel atıklardan ayrı toplanarak en yakın yerleşim yerindeki atık pil kutularına bırakılacaktır. 1.3.4.Hava Kirliliği Üretim sırasında proje alanında yapılacak çalışmalardan kaynaklanan tozlanma söz konusu olacaktır. Maden ocakları ve zenginleştirme tesisi işletilmesi esnasında oluşacak tozlanma; arazinin hazırlanması, malzemenin sökülmesi, yüklenmesi, kırılması ve malzemenin taşınması sırasında oluşacaktır. Çevre ve Orman Bakanlığı ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü nün 08.07.2009 tarih ve 5102-40174 sayılı ÇED Uygulamaları yazısında belirtildiği üzere; mevcut durumda olan kırma eleme tesisleri kapasite artırım öncesi tozumayı engellemek amacıyla; tesisteki toz kaynağı olan herbir ünite ( bunker, kırıcılar, elekler, bantlar ) kapalı ortam içerisine alınacaktır. Kapalı ortam içerisine alınacak ünitelere toz indirgeme sistemi ( pulvarize spreyleme sistemi) kurulacaktır. 1.3.5.Toprak Kirliliği İşletmeden kaynaklanacak atıkların toprak kirliliğine neden olmaması için faaliyet süresince çıkacak atıkların bertarafı ile ilgili yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine uyularak tüm önlemler alınacaktır. Tesiste toprak kirliliginin olusmaması için 31.05.2005 tarih ve 25831 sayılı Toprak Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Faaliyetten kaynaklanacak atık miktarları ve nitelikleri ÇED Raporunda ayrıntılı olarak verilecektir 28
1.3.6.Gürültü Kirliliği Üretim sırasında; delme-patlatma işlemi, iş makineleri-ekipmanlarının çalışması kaynaklı gürültü oluşacaktır Proje alanında gerçekleştirilecek faaliyetler sırasında kullanılacak makinelerden kaynaklı gürültü seviyesi, gürültünün yerleşim birimlerine etkileri ve titreşim değerleri ÇED raporunda detaylı olarak hesaplanacak ve çevreye olan etkileri değerlendirilecektir. Proje alanında, 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve 27.04.2011 tarih 27917 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik in ilgili tüm hükümlerine riayet edilecektir. 1.3.7.Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon ve Benzeri Etkiler Ocakta yapılacak patlatmalardan kaynaklanacak titreşimi azaltabilmek için patlatmalarda gecikmeli kapsül kullanılarak etki alanı minimum seviyede tutulacaktır. Olusacak titresimin hesaplamaları ve yakın yerlesim birimlerine olabilecek etkileri hazırlanacak ÇED Raporunda verilecektir. I.4. Yatırımcı Tarafından Araştırılan Ana Alternatiflerin Bir Özeti ve Seçilen Yerin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi Madencilik projeleri doğal kaynaklar olup, bulunduğu yerde işletilmesi gerektiğinden yer alternatifi söz konusu değildir. Dolayısıyla bu proje için de başka bir alternatif yer düşünülmemiştir. Nakliye açısından değerlendirildiğinde; sahada nakliye edilecek ana yolun yakın olması ve bu yolun kullanılacak olması; personel istihdamı açısından değerlendirildiğinde ise; sahada çalışacak personelin yakın yerleşimlerden sağlanabilmesi projenin diğer alternatifleri olarak sıralanabilir. Ayrıca çalışanların dışında bölgeden alınacak hizmet ve mal bedelleri ile bölge ekonomisine katkıda bulunulacaktır. Ayrıca çıkarılacak malzemenin satışı konusunda da büyük bir sıkıntı olması söz konusu değildir. Proje alanında yol mevcuttur. Yollarda herhangi bir zararın ortaya çıkması halinde zarar faaliyet sahibi tarafından karşılanacaktır. Türkiye genelinde yapılan araştırmalar incelendiğinde mıcır üretimi her yıl artmaktadır. Sanayileşme, alt yapı çalışmaları ve inşaat sektörünün ülkede hızla gelişmesi bu artışın sebepleri olarak gösterilebilir. Ülkemizde hızla gelişen inşaat sektörünün temel elemanı olan beton, üretimi için sahadan üretilen ve konkasörde kırılarak hazır betonda değişik boyutlarda kullanılan mıcır talebi her geçen gün artmaktadır. BÖLÜM II. PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU Kromtaş Madencilik San. ve Tic. A.Ş. Bursa İli, Büyükorhan İlçesi, Kınık Köyü, İ21C2, İ22D1 paftalarında, "IR 20067775 Krom Ocağı Alan Genişletilmesi, Krom Ocağı 29
Zenginleştirme Tesisi, Manyezit Ocağı ve Demir Ocağı" projesinin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. İR 20067775 İşletme Ruhsatlı sahada 21,28 hektarlık bir alanda 8000 ton/yıl kapasiteli Krom Ocağı için daha önce başvuru yapılmış ve 26.05.2011 tarih, 274 karar nolu Kromtaş Madencilik San ve Tic. A.Ş. adına ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır.(bkz Ek.10) Proje alanının kuşuçumu 2360 m kuzeyinde Gedikler Köyü, 3100 m batısında Kınık Beldesi, 3450 m Kuzeybatısında Pınar Köyü, 3650 m güneyinde Delicegüney Köyü, 2600 m güneydoğusunda Ilıcaksu Köyü, 4200 metre doğusunda Dutluca Köyü yer almaktadır. Proje alanı; orman arazisi, hazine arazisi ve tapulu alanlardan oluşmaktadır.orman arazisinde kalan alanlar için ÇED aşamasına müteakip işletmeye geçilmeden önce gerekli yasal izinler alınacaktır. Tapulu alanlar içn kira sözleşmesi yapılacaktır. Tapulu alanlarda faaliyete geçilmeden önce mülkiyetle ilgili izinler alınacaktır. Proje alanına ait Çevre Düzeni Planı ve proje alanınnı ve yakın çevresini gösteren 1/25.000 lik topoğrafik harita eklerde verilmiştir. (Bkz. Ek.2, Ek.4) Proje sahasının yerini gösteren yer bulduru haritası Ek 1 de, vaziyet planı Ek.3 de verilmiştir. Ruhsat alanı 1740,17 hektar olup ruhsat sahasının tamamında çalışma yapılacaktır. Proje alanında; 1 numaralı yeni krom ÇED alanı 849,22 ha olup bu alan içinde; 1. krom pasa alanı, 2. krom pasa alanı, zenginleştirme tesisi ve stok alanı, düzenli depolama alanı, şantiye alanı, mevcut ve yeni yapılacak olan bitkisel toprak depolama alanı ile krom ocağı yer alacaktır. ÇED gerekli değildir belgesi alınan 1,2,3,4 ve 5 numaralı eski krom ÇED sahaları da bu alanda kalmaktadır. 2 numaralı krom ÇED alanı 64,34 ha olup bu alanda krom çıkarılacaktır. Demir ÇED alanı 699,04 ha olup bu alan içinde; demir pasa alanı, demir stok alanı, bitkisel toprak depolama alanı ile demir ocağı yer alacaktır. Manyezit ÇED alanı 127,57 ha olup bu alan içinde; manyezit stok alanı, manyezit pasa alanı, bitkisel toprak depolama alanı ile manyezit ocağı yer alacaktır. ÇED gerekli değildir belgesi alınan 6 numaralı eski krom ÇED alanı bu alanda kalmakta olup ÇED olumlu belgesi alındıktan sonra bu alan manyezit pasa sahası olarak kullanılacaktır. Tablo 11 Ruhsat Alanı Koordinatları Ruhsat Alanı Koordinatları (98,29 hektar) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671000,000:4398000,000 39,7131342:28,9943185 30
671000,000:4399000,000 672919,000:4399000,000 673164,000:4398734,000 672160,000:4396075,000 672635,000:4394000,000 671446,000:4394000,000 670454,000:4394598,000 671010,000:4395560,000 670010,000:4396403,000 669750,000:4397200,000 669203,000:4396894,000 668890,000:4397125,000 668364,000:4396510,000 667000,000:4396613,000 667000,000:4399000,000 670615,000:4399000,000 670654,000:4398000,000 39,7221389:28,9945780 39,7217522:29,0169549 39,7193073:29,0197418 39,6955671:29,0073407 39,6767865:29,0123347 39,6770259:28,9984791 39,6826092:28,9870735 39,6911607:28,9938024 39,6989513:28,9823640 39,7061799:28,9795383 39,7035330:28,9730827 39,7056751:28,9694930 39,7002410:28,9632037 39,7014364:28,9473291 39,7229312:28,9479338 39,7222160:28,9900886 39,7132035:28,9902844 Tablo 12 1 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (2,91 hk) 1 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (2,91 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 670571,000 :4396234,000 670741,000 :4396240,000 670581,000 :4395997,000 670503,000: 4396057,000 670571,000 :4396234,000 670741,000 :4396240,000 670581,000 :4395997,000 670503,000: 4396057,000 Tablo 13 2 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (8,11 hk) 2 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (8,11 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 670800.000 :4396212.000 671005.000 :4396212.000 671059.000 :4395892.000 670782,000 :4395861.000 Tablo 14 3 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (0,9 hk) 3 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (0,9 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 671613.000 :4396157,000 671723,000 :4396157,000 671720,000 :4396071,000 671622,000 :4396071,000 39,6970738 :28,9915235 39,6970328:28,9939131 39,6941404:28,9944596 39,6939167:28,9912229 671613.000 :4396157,000 671723,000 :4396157,000 671720,000 :4396071,000 671622,000 :4396071,000 31
Tablo 15 4 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (4,79 hk) 4 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (4,79 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 671865,000 :4396331,000 671998,000 :4396438,000 672156,000 :4396377,000 672015,000 :4396184,000 671866,000 :4396189,000 671865,000 :4396331,000 671998,000 :4396438,000 672156,000 :4396377,000 672015,000 :4396184,000 671866,000 :4396189,000 Tablo 16 5 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (2,94 hk) 5 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (2,94 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 672177,000:4395019,000 672319,000:4395050,000 672372,000:4394830,000 672275,000:4394791,000 672177,000:4395019,000 672319,000:4395050,000 672372,000:4394830,000 672275,000:4394791,000 Tablo 17 6 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (1,63 hk) 6 Nolu Eski ÇED İzin Alanı Koordinatları (1,63 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 671379,000 :4395317,000 671441,000:4395374,000 671578,000:4395280,000 671498,000:4395208,000 671379,000 :4395317,000 671441,000:4395374,000 671578,000:4395280,000 671498,000:4395208,000 Tablo 18 Manyezit ÇED Alanı Koordinatları (127,57 hk) Manyezit ÇED Alanı Koordinatları (127,57 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 671625,000:4395875,000 672177,000:4395019,000 672275,000:4394791,000 671446,002:4394000,002 671010,000:4395560,003 671625,000:4395875,000 672177,000:4395019,000 672275,000:4394791,000 671446,002:4394000,002 671010,000:4395560,003 Tablo 19 Manyezit Stok Alanı Koordinatları (5,32 hk) Manyezit Stok Alanı Koordinatları (5,32 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı 32
Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 671493,418:4395549,257 671783,232:4395359,544 671661,205:4395267,930 671613,538:4395235,610 671569,685:4395232,750 671541,326:4395246,994 671578,000:4395280,000 671441,000:4395374,000 671493,418:4395549,257 671783,232:4395359,544 671661,205:4395267,930 671613,538:4395235,610 671569,685:4395232,750 671541,326:4395246,994 671578,000:4395280,000 671441,000:4395374,000 Tablo 20 Manyezit Pasa Alanı Koordinatları (1,63 hk) Manyezit Pasa Alanı Koordinatları (1,63 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Datum ; ED-50 Datum ; ED-50 Türü ; UTM Türü ; UTM Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; 6 derecelik 671369,000:4395317,000 671441,000:4395374,000 671578,000:4395280,000 671498,000:4395208,000 671369,000:4395317,000 671441,000:4395374,000 671578,000:4395280,000 671498,000:4395208,000 Tablo 21Manyezit Bitkisel Toprak Depolama Alanı (1,9 hk ) Manyezit Bitkisel Toprak Depolama Alanı (1,9 hk ) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671521,982:4395647,905 671680,094:4395552,751 671650,089:4395445,752 671554,257:4395549,257 39,6918496:28,9997927 39,6909610:29,0016109 39,6900035:29,0012333 39,6909548:29,0001433 Tablo 22 1 Nolu Krom ÇED Alanı Koordinatları (84,92 hk) 1 Nolu Poligon Krom ÇED Alanı Koordinatları (84,92 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 672177,000:4395019,000 672319,000:4395050,000 672372,000:4394830,000 672275,000:4394791,000 671625,000:4395875,000 671000,000:4398000,003 671000,000:4399000,003 672919,000:4399000,003 673164,000:4398734,000 672160,000:4396075,000 672535,000:4394000,003 671446,002:4394000,002 671010,000:4395560,003 671010,000:4396403,000 39,6860547:29,0072633 39,6863052:29,0089264 39,6843135:29,0094866 39,6839819:29,0083460 39,6938738:29,0010525 39,7131343:28,9943185 39,7221390:28,9945780 39,7217522:29,0169549 39,7193073:29,0197418 39,6955671:29,0073407 39,6768067:29,0111694 39,6770259:28,9984791 39,6911607:28,9938024 39,6987517:28,9940209 33
669750,000:4397200,003 669203,000:4396894,003 668890,000:4397125,003 670654,000:4398000,003 39,7061799:28,9795383 39,7035330:28,9730827 39,7056751:28,9694930 39,7132035:28,9902844 Tablo 23 2 Nolu Krom ÇED Alanı Koordinatları (64,34 hk) 2 Nolu Poligon Krom ÇED Alanı Koordinatları (64,34 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671446,002:4394000,002 670454,000:4394598,003 671010,000:4395560,003 39,6770259:28,9984791 39,6826092:28,9870735 39,6911607:28,9938024 Tablo 24 Düzenli Depolama Alanı Koordinatları (52,2 hk) Düzenli Depolama Alanı Koordinatları (52,2 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671172,959:4397353,256 671807,644:4397385,199 671889,200:4396654,331 671339,000:4396516,000 671337,000:4396702,000 671151,000:4396680,000 39,7072758:28,9961672 39,7074360:29,0035748 39,7008383:29,0043351 39,6997033:28,9978854 39,7013785:28,9979104 39,7012177:28,9957364 Tablo 25 1 Nolu Krom Pasa Alanı (35,1 hk) 1 Nolu Krom Pasa Alanı (35,1 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 670499,610:4397319,326 671172,959:4397353,236 671151,000:4396680,000 670792,446:4396648,260 39,7071050:28,9883083 39,7072756:28,9961672 39,7012177:28,9957364 39,7010037:28,9915484 Tablo 26 Zenginleştirme Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları (3,59 hk) Zenginleştirme Tesisi ve Stok Alanı Koordinatları (3,59 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671337,000:4396702,000 39,7013785:28,9979104 34
671339,000:4396516,000 671139,000:4396493,000 671151,000:4396680,000 39,6997033:28,9978854 39,6995363:28,9955480 39,7012177:28,9957364 Tablo 27 2 Nolu Krom Pasa Alanı Koordinatları (8,97 hk) 2 Nolu Krom Pasa Alanı Koordinatları (8,97 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 670808,498:4396297,945 670893,038:4396298,934 670891,483:4396191,049 670850,000:4396186,586 670850,000:4396212,000 670819,860:4396212,000 670819,454:4396191,962 670799,043:4396193,341 670800,000:4396212,000 39,6978460:28,9916449 39,6978380:28,9926306 39,6968668:28,9925845 39,6968349:28,9920998 39,6970638:28,9921064 39,6970698:28,9917550 39,6968895:28,9917451 39,6969060:28,9915076 39,6970738:28,9915235 Tablo 28 Krom Bitkisel Toprak Depolama Alanı Koordinatları (5,79 hk) Krom Bitkisel Toprak Depolama Alanı Koordinatları (5,79 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 671151,000:4396680,000 671139,000:4396493,000 670869,569:4396471,552 670792,446:4396648,260 39,7012177:28,9957364 39,6995363:28,9955480 39,6993971:28,9924017 39,7010037:28,9915484 Tablo 29 Şantiye Alanı Koordinatları (0,07 hk) Şantiye Alanı Koordinatları (0,07 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 670850,000:4396212,000 670850,000:4396186,586 670819,454:4396191,962 670819,860:4396212,000 39,6970638:28,9921064 39,6968349:28,9920998 39,6968895:28,9917451 39,6970698:28,9917550 Tablo 30 Demir ÇED Alanı Koordinatları (699,04 hk) Demir ÇED Alanı Koordinatları (699,04 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- 35
Ölçek Fak. ; 6 derecelik 668890,000:4397125,003 668364,000:4396510,003 667000,000:4396613,003 667000,000:4399000,003 670615,000:4399000,003 670654,000:4398000,003 Zon ; -- Ölçek Fak. ; -- 39,7056751:28,9694930 39,7002410:28,9632038 39,7014364:28,9473291 39,7229313:28,9479338 39,7222160:28,9900886 39,7132035:28,9902844 Tablo 31 Demir Pasa Alanı Koordinatları (1,05 hk) Demir Pasa Alanı Koordinatları (1,05 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 667000,000:4398596,070 667408,487:4398596,070 667408,487:4398338,971 667000,000:4398338,971 39,7192939:28,9478314 39,7192138:28,9525947 39,7168987:28,9525293 39,7169787:28,9477663 Tablo 32 Demir Stok Alanı Koordinatları (13,99 hk) Demir Stok Alanı Koordinatları (13,99 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 667408,487:4398338,971 667408,487:4397996,544 667000,000:4397996,544 667000,000:4398338,971 39,7168987:28,9525293 39,7138151:28,9524424 39,7138952:28,9476795 39,7169787:28,9477663 Tablo 33 Demir Bitkisel Toprak Depolama Alanı Koordinatları (10,64 hk) Demir Bitkisel Toprak Depolama Alanı Koordinatları (10,64 hk) Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- 667631,576:4398475,675 667630,848:4398002,241 667408,487:4397996,544 667408,313:4398478,084 39,7180859:28,9551654 39,7138228:28,9550365 39,7138151:28,9524424 39,7181514:28,9525627 Tablo 34 Mevcut Kuyu Ağzı Koordinatları Koor. Sırası; Sağa,Yukarı Koor.Sırası; Enlem,Boylam Datum ; ED-50 Datum ; WGS-84 GALERİ ADI Türü ; UTM Türü ; COĞRAFİK D.O.M. ; -- Zon ; -- Ölçek Fak. ; 6 derecelik Ölçek Fak. ; -- Galeri Ağzı 1 670645,000:4396182,000 39,6968346:28,9897090 Galeri Ağzı 2 670913,000:4396164,000 39,6966190:28,9928283 36
Galeri Ağzı 3 671679,000:4396112,000 39,6959971:29,0017436 Galeri Ağzı 5 672271,000:4394972,000 39,6856125:29,0083466 BÖLÜM III. PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ Önerilen Proje Nedeniyle Kirlenmesi Muhtemel Olan Çevrenin; Nüfus,Fauna - Flora, Jeolojik Ve Hidrojeolojik Özellikler, Doğal Afet Durumu, Toprak, Su, Hava (Atmosferik Koşullar) İklimsel Faktörler, Mülkiyet Durumu, Mimari Ve Arkeolojik Miras, Peyzaj Özellikleri, Arazi Kullanım Durumu, Hassasiyet Derecesi ( Ek-V Deki Duyarlı Yöreler Listesi de Dikkate Alınarak) Ve Yukarıdaki Faktörlerin Birbiri Arasındaki İlişkileri de İçerecek Şekilde Açıklanması III.1. Nüfus Bursa il nüfusu, Doğu Marmara Bölge nüfusunun %12,6'sını oluşturmaktadır ve nüfus bakımından Türkiye'nin 4. büyük ili konumundadır. Bursa ilinde 2000 yılı nüfus bilgilerine bakıldığında km 2 'de 204 kişi yaşamaktadır. İl genelinde hane halkı büyüklüğü ise gittikçe düşme eğilimi göstermekte olup 1955 yılında 5 kişi iken 2000 yılında 3,9 kişi olmuştur. Bursa ilinde yıllık nüfus artış hızının en yüksek olduğu dönem %33,33 ile 1985 1990 yılları arasında olmuştur. 1990 2000 döneminde ise yıllık nüfus artış hızı %28,6'dır. 1927 yılında Bursa ilinde yaşayan kentli nüfus oranı %28,6 iken 1960 yılından sonra kentli nüfusunda hızlı bir artış yaşanmış ve 2000 yılında kentte yaşayanların oranı %76,8'e yükselmiştir. Bu hızlı göç ve nüfus artışı beraberinde kentleşme sorunlarını gündeme getirmiştir. 2000 yılında, Bursa'da ki 0 14 yaş grubunun bir önceki yıla göre nüfus artış hızı %1,03 iken, 2002 yılında %0,77'ye inerek düşüş eğilimi göstermiştir. 15 64 yaş grubunda da 2000 yılında bir önceki yıla göre nüfus artış hızı %2,69 iken, 2002 yılında 1,67'ye düşerek düşüş eğilimi gözlenmiştir. Yine 65+ yaş grubunda 2000 yılında bir önceki yıla göre nüfus artış hızı %5,21 iken, 2002 yılında %2,90'a gerileyerek, 65+ yaş grubunda da düşüş eğilimi gözlenmektedir. Bursa ilinin toplam nüfusu 2.125.140 olup; %76,7 sini teşkil eden 1.630.940 kişi şehir merkezlerinde, %23,3 nü teşkil eden 494.200 kişi bucak ve köy yerleşim alanlarında yaşamaktadır. Tablo 15: Yıllara Göre Nüfus Tablosu YIL TOPLAM İL NÜFUSU (ŞEHİR+KÖY) 1945 491.899 1950 545.919 1955 598.898 37
1960 693.894 1965 755.504 1970 847.884 1975 961.639 1980 1.148.492 1985 1.324.015 1990 1.603.137 2000 2.125.140 III.2. Flora - Fauna Flora ve fauna çalışmaları devam etmekte olup, verilecek olan özel formata göre ÇED Raporu nda bu başlık altındaki bilgiler detaylandırılacaktır. Flora listesinde bitki türlerinin Latince ve Türkçe adları, endemizm ve nadirlik durumları, tehlike kategorileri, fitocoğrafik bölgeleri, habitatları vb. belirtilecektir. ÇED Raporu nun flora kısmı oluşturulurken araziden toplanan bitki türlerinin teşhisinde Davis in Flora of Turkey and East Aegean Islands adlı eserinden yararlanılacak, hazırlanacak flora listesinin tam ve eksiksiz olması amacıyla aynı eserden literatür çalışması yapılacak, Tübitak tarafından hazırlanan Türkiye Bitkileri Veri Servisi nden de türler teyit edilecek, ayrıca bölgede yapılmış araştırma, yayın, makale ve tez çalışmaları varsa incelenerek yapılan arazi çalışması desteklenecektir. Faaliyet alanı ve çevresinde bulunabilecek endemik bitki türlerinin belirlenmesinde Ekim, T. ve arkadaşları (2000) tarafından hazırlanan Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı adlı yayından yararlanılacaktır. Faaliyet alanı ve çevresinde endemik bitki türlerinin bulunması halinde bunların adları ve kategorileri kapsamlaştırma sonrası verilecek özgün formata göre hazırlanacak ÇED Raporu nda yer alacaktır. Fauna türlerinden amfibi, sürüngen, kuş ve memeli türlerinin Latince ve Türkçe adları, Bern Sözleşmesi Ek-2 ve Ek-3 listelerinin hangisinde yer aldığı, habitatları, IUCN kategorileri ile T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü nce 26 Mayıs 2010 tarih ve 27592 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren 2010-2011 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları Ek-I (Çevre ve Orman Bakanlığınca Koruma Altına Alınan Yaban Hayvanları), Ek-II (Merkez Av Komisyonunca Koruma Altına Alınan Av Hayvanları), Ek-III (Merkez Av Komisyonunca Avına Belli Edilen Sürelerde İzin Verilen Av Hayvanları) listeleri ilgili fauna tablolarına işlenecektir. 38
III.3. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler Bursa İli; Akdeniz iklimi ile Karadeniz iklimi arasında bir geçiş iklimi tipine sahiptir. Kışların çok sert geçmediği ilde yaz dönemlerinde de şiddetli bir kuraklık görülmemektedir. Marmara Denizi nin etkisi ile ılımanlık kazanan ilin sayısal sıcaklık değerleri de, deniz etkilerinin il iklimine kazandırdığı bu niteliği açıkça ortaya koymaktadır. Bursa İli nin yıllık sıcaklık ortalaması 14,48 o C olarak belirlenmiştir. İlde ortalama sıcaklık yılda 26,4 gün 5 o C nin, 20,7 gün ise 10 o C nin üstünde seyretmektedir. İl de en yüksek sıcaklık 2000 yılı Temmuz ayında 43,8 o C, en düşük sıcaklık ise 1985 yılı Şubat ayında 16,4 o C olarak ölçülmüştür. İl de ortalama sıcaklık 5,4 o C (Ocak) ile 24,5 o C (Temmuz) arasında değişir. Kış aylarında ortalama sıcaklık 6,13 o C ın altına inmemektedir. İl in en sıcak ayları Temmuz- Ağustos, en soğuk ayları ise Ocak-Şubat aylarıdır. Yağışın en çok olduğu mevsim, yıllık ortalama yağışın % 36,17 si kış mevsiminde görülmektedir. Toplam yağışın %25,7 ü ilkbahar, % 28,08 i sonbahar ve % 10,05 i yaz aylarında görülmektedir. Bursa Meteoroloji İstasyonundan alınan rüzgâr verilerine göre uzun yıllar yıllık ve mevsimlik rüzgârgülü diyagramları aşağıda verilmektedir. 39
Şekil 8 Bursa İli Kış Mevsimi Rüzgar Hızları Şekil 9 Bursa İli İlkbahar Mevsimi Rüzgar Hızları Şekil 10 Bursa İli Yaz Mevsimi Rüzgar Hızları 40
Şekil 11Bursa İli Sonbahar Mevsimi Rüzgar Hızları Şekil 12 Bursa İli Yıllık Rüzgar Hızları Bursa Meteoroloji İstasyonundan elde edilen sıcaklık değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablodan da görüleceği üzere proje sahasındaki yıllık ortalama sıcaklık 14.5 C dir. Bölgede yıllık ortalama düşük sıcaklık 8.9 C, yıllık ortalama yüksek sıcaklık 20.1 C dir. Bölgede en düşük sıcaklık 16.4 C ile Şubat ayında, en yüksek sıcaklık 43.8 C ile Temmuz ayında gerçekleşmiştir. Bölgede sıcaklık, Ocak ayından Temmuz ayına kadar düzenli olarak artarken, Ağustos ayından Aralık ayına kadar düzenli olarak düşmektedir. 41
En soğuk aylar Ocak Şubat ve Aralık aylarıdır. Temmuz ve Ağustos aylarında ise ortalama sıcaklık değeri 24 C civarında olup en sıcak aylardır. Şekil 13 Bursa İli Ortalama Sıcaklık Değerleri Şekil 14 Bursa İli Ortalama Basınç Değerleri Bölgede tespit edilen yıllık ortalama bağıl nem % 66,57 dır. 42
Şekil 15 Bursa İli Ortalama Nem Değerleri Şekil 16 Bursa İli Ortalama Yağış Değerleri III.4. Jeolojik ve Hidrojeolojik Özellikler ile Doğal Afet Durumu III.4.1. Jeolojik Özellikler İnceleme alanı; Marmara bölgesinde, Bursa İli, Büyükorhan İlçesi Kınık Köyü nde yer almaktadır. Öncelikle bölge ile ilgili jeolojik araştırmaların derlenmesi yapılmıştır. Bölgenin MTA tarafından hazırlanan 1/25.000 ölçekli jeolojik haritası incelenerek saha ve 43
çevrenin jeolojisi hakkında bilgi edinilmiştir. Jeolojik çalışmalarda, jeoloji haritası esas veri kaynağı olarak alınmış, sahadaki zemin ve kaya türleri incelenmiştir. İnceleme alanı yayvan sırt ve tepelerden oluşan bir topoğrafyaya sahip olup, ruhsat alanımızda yükselti 600-1000 m.ler arasındadır ve ocak sahasında yükselti 700-900 m. dolayındadır. İnceleme alanı etrafından doğu-batı doğrultusu boyunca Değirmendere ve Gedikler Dere geçmekte olup, bunun dışında bölge çevresinde Döllük Dere, Kışla Dere, Sap Dere, Eğrielma Dere, Pandır Dere ve diğer dere ve kaynaklar yer almaktadır. İnceleme alanı; Paleosen yaşlı Granit, Üst Kretase yaşlı Peridotit, Mesozoyik yaşlı Mermer ve Paleozoyik yaşlı Şist birimlerinden oluşmaktadır. Paleosen-Granit Genellikle morumsu beyaz, yer yer de kırmızımsı alacalı renklerde olup kuvars, feldspat, biyotit ve az miktarda opak mineraller içermektedir. Dış yüzeyleri yer yer ayrışmış iç kısımları ise temiz ve sağlamdır. Üst Kretase-Peridotit Neotetis Okyanusunun kuzey kolu içerisinde gelişen dalma-batma zonu ürünler olan ofiyolitlerde genelde kümülatlara ait ultamafik mafik kayaçlar gözlenir. İnceleme alanımızın güney kısmında ufak bir alanda ofiyolit karmaşığı görülmektedir. Arazide yoğunlukla mafik ile ultramafik kayaç grubundan peridotit, gabro, serpantin türü kayaçlar mostra vermektedir. Saha çalışmaları ve petrografik gözlemlere göre Orhaneli Ofiyoliti bölgeye ekay dilimleri olarak yerleşen ofiyolitlerin daha çok kümülat kısımlarımı temsil eder. Arazide ultramafik kümülatlardan mafik kümülatlara tedrici bir geçiş vardır. Mesozoyik-Şist ve Mermer Metamorfik şistler, Mikaşist, klorit şist serisit şist, kalker şistler şeklindedir. Genellikle yassı tonlarda, belirgin fakat değişken doğrultuda ve düşük değişimli şistozite gösterirler. Mermerler genellikle tabakalı yüzeyde erime şekliyle belirgin çatlak sistemleriyle görülmektedir. Mermerler bölgede oldukça kalın ve masif yapılıdırlar. Yer yer dolomitleşme sonucu rengi griye dönüşmüştür. Birim oldukça sert, kırıklı ve çatlaklıdır. Çatlaklar beyaz kalsit damarları ile dolmuştur. Paleozoyik-Şist Çalışma sahasının batısında metamorfik kayaçlar görülmektedir. Çok kıvrımlı ve kırıklıdırlar. Aynı tür metamorfizma geçirmişlerdir. Sahada birçok litoloji gözlenmiştir. İlksel kayaçları tüf, lav, spilit, diyabaz türü olan kayaçlardır. Arazide dokanakları kesin değildir. Diğer metamorfik kayaçlarla ardalanmalı girik veya birbiri içine ara seviyeli 44
olarak yataklanmışlardır. Kalınlıkları birkaç cm den metrelerce olabilir. İçinde tremolit ve aktinolit, şistlerle, amfibollü şistler ve amfibolit içerir. İnceleme alanında gözlenen glokofanlı şistler mermerle ilişkilidir. Yeşil boz ve kahverenkli, ince ortakatmanlı, sert görünümlüdürler. Katman üstlerinde glokofan çubukları belirgindir. Mineral parajenezi gloukofan, karbonat, epidot, kuvars ve muskovittir. III.4.2. Hidrojeolojik Özellikler İnceleme alanının derin temelini metamorfikler (mikaşistler, gnays), intrüzifler, ekstrüzifler (granit, diyorit, serpantin) ve ofiyolit karmaşığı (peridotit, gabro, serpantin) oluşturmaktadır. Bu kayaçlar arazinin düz kısımlarından da yükselmekte olup yanal beslenme ile yağışlardan alüvyonal akiferi beslemektedir. İnceleme alanındaki dereler tepelerdeki karların erimesi sonucu ve yağmurlardan kaynaklanan suların tabii olarak döküldüğü alanlardır. İnceleme alanında sellenmeye veya su taşkınına neden olabilecek türde morfolojik bir yapı gözlenmemiştir. III.4.3.Doğal Afet Durumu İnceleme alanında kaya düşmesi, heyelan gibi, doğal afet olayları gözlenmemiştir. İnceleme alanı ve çevresi Türkiye deprem bölgeleri haritasında 2. Derece Deprem bölgesi içinde yer almaktadır. Büyükorhan bölgesi Türkiye nin belli başlı fay zonlarından biri olan sağ yönlü doğrultu atımlı Kuzey Anadolu Fay ( KAF) zonunun batıya doğru uzandığı kollardan birisinin üzerindedir. Bölge Kuzey Anadolu transform fayının etkisinde kalmış olup, batıya doğru sıkışma sonucu K-G doğrultulu bindirmeler ve D-B doğrultulu normal faylar ile K-G yönünde açılmaya başlamıştır. Herhangi bir bölgenin depremselliğini araştırken pek çok parametlerin bilinmesi gerekir. Bu parametlerde biriside depremlerin tekrarlanma periyodudur. Mevcut verilerden hareketle Bursa yöresini etkileyecek olan depremler Kuzey Anadolu Fayının Geyve Gemlik arasındaki bölümünden, Uluabat Fayından ve Bursa Fayından beklenmelidir. Bugüne kadar yapılan çalışmalar genellikle Kuzey Anadolu Fayındaki segmentler 5,6 magnitüddür. Bu depremlerin oluşum sıklığı ise 50-60 yılda bir 6,4 den daha büyük segmentli olanların ise oluşum sıklığı 350-450 yılda bir olarak kabul edilmektedir. Söz konusu parametlerden bir diğeride zemin özellikleridir. Zayıf zemin; alüvyon gibi tutturulmamış veya gevşek tutturulmuş birimleri kalınlığı, litolojik yapısı yeraltı suyunun yüzeye yakınlığı gözönünde bulundurulmalıdır. İnceleme alanındaki zeminin; daha önce yapılan çalışmalar dikkate alınarak depremsellik açısından sağlam bir zemin sunduğu söylenebilir. 45
Şekil 17 Bursa İli Deprem Haritası III.5. Toprak Özellikleri Bursa İli nde bulunan başlıca toprak çeşitleri, yaygınlık sırasına göre şöyledir. - Rendzina Toprakları (R) - Vertisol Topraklar (V) - Kahverengi Topraklar (B) - Kireçsiz Kahverengi Topraklar (U) - Kireçsiz Kahverengi Orman Toprakları (N) - Alüvyal Topraklar - Hidromorfik Alüvyal Topraklar (H) - Alüvyal Sahil Bataklıkları (S) - Kırmızı Kahverengi Akdeniz Toprakları (E) Mevcut ruhsat alanı orman arazisi, hazine arasi ve tapulu alanlardan oluşmaktadır. Proje alanına ait Çevre Düzeni Planı ve proje alanının ve yakın çevresini gösteren 1/25.000 lik topoğrafik harita eklerde verilmiştir. 46
Proje alanında üretim faaliyetlerine başlanmadan önce ilgili kurumlardan gerekli izinler alınacaktır. Proje alanı, Kırmızı Kahverengi Akdeniz Toprağı olup toprak derinliği bakımından litozolik (çok sığ-kayalık) arazidir. Toprak yapısı tuzlu ve alkalidir. Eğim fazla olup, şiddetli erozyon görülebilir. Mera ve ağaçlandırmaya elverişli, sürülerek tarıma elverişsizdir. Şuan ki mevcut kullanımı fundalıktır. Bu topraklar Kırmızı Akdeniz Toprakları ile Kahverengi Akdeniz Toprakları arasında geçiştir. ABC profiline sahip topraklardır. A horizonu iyi gelişmiş orta derecede organik maddeye sahip ve organik madde ile mineral madde iyice karışmıştır. Zayıf bir A2 horizonu görülebilir. A horizonu, kırmızı veya kahverengi, köşeli blok ve prizmatik yapıya sahip bünyesel B horizonu içine tedricen geçer. Bursa İli Metropoliten alan içinde yer alan Kırmızı Kahverengi Akdeniz toprakları 386,1ha (%1,3) lık alan kaplamaktadır. III.6.Hassasiyet Derecesi (EK V deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak Dogal Çevrenin Hassasiyet Derecesinin Degerlendirilmesi 1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2 nci maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları", Proje alanı içerisinde ilgili kanun kapsamında Milli Park, Tabiat Parkı, Tabiat Alanı bulunmamaktadır b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları", Proje alanı içerisinde yukarıda bahsedilen Yaban Hayati Geliştirme Sahaları, Yaban Hayvani Yerleştirme Sahaları ve 2011-2012 Av Dönemi MAK Kararıyla Yasaklanan Sahalar bulunmamaktadır. Proje alanı içerisinde 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Orman Bakanlığı nca belirlenen Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvani Yerleştirme Alanları yer almamaktadır. c) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu 47
Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar, Proje alanı içerisinde; Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit Alanı ve Koruma Alanı olarak tanımlanan özel alanlardan hiçbiri bulunmamaktadır. ç) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları, Proje alanı içerisinde Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları bulunmamaktadır. d) 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine, 24.04.2011 tarih ve 27914 sayılı Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına DairYönetmelik nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar, Proje alanı içerisinde Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17,18,19 ve 20. Maddelerinde tanımlanan alanlar bulunmamaktadır. e) 2/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49 uncu maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri", Proje alanı içerisinde bu tür alanlar bulunmamaktadır. Ocak alanında çalışacak iş makineleri, hava kalitesi değerleri madde 6'da verilen sınır değerlere ulaşmayacaktır. f) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar, Proje alanı içerisinde ve yakın çevresinde Özel Çevre Koruma Alanı bulunmamaktadır. g) 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar, İlgili kanunda koordinatları verilerek tanımlanan alan ile Proje alanının etkileşimi söz konusu değildir yerler, ğ) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan Proje alanının bir kısmı orman arazisidir. Proje kapsamında ÇED Görüşü Alınan alanlarla ilgili orman izinleri alınmıştır. h) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar, Proje alanı içerisinde böyle bir alan söz konusu değildir. ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar, Proje alanı içerisinde böyle bir alan söz konusu değildir. i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar, Proje alanı içerisinde mera alanı bulunmamaktadır. j) 17/5/2005 tarihli ve 25818 sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği nde belirtilen alanlar. 48
Proje alanında; ruhsat alanının kuzeybatısındaki Demir ÇED alanı içinde Sap Deresi, Eğrielma Deresi, Pandır Deresi ve Kamışlık Deresi bulunmakta, ruhsat alanının güneyinde Değirmen Dere ve bu dereyi besleyen Tekelebelen Deresi ile Değirmen Derenin devamı olan Gedikler Deresi bulnmakta Ruhsat alanının güney sınırına yakın kısımda ise Döllük Deresi ve Ilıcaksu Deresi bulunmaktadır. Ruhsat alanı içinde kaynak çıkışları bulunmakta olup bunların çoğu 1 numaralı krom ocağı içerisinde yer almaktadır. Ayrıca Proje alanında kuru dere bulunmaktadır. Proje alanına ait Topoğrafik harita eklerde verilmiştir. Proje alanında yapılacak çalışmalar sırasında akar veya mevsimlik dere yatakları ile su kaynakların kirlenmesine, yatakların değişmesine neden olabilecek katı veya sıvı malzeme dökümü yapılmayacak, pasa veya malzeme doldurumu yapılmayacak, dere yataklarından malzeme alınmayacak, doğal akışa müdahele edilmeyecektir. 2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar a) 20/2/1984 tarihli ve 18318 sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları", Proje alanı ve çevresinde İlgili Sözleşmede belirtilen flora, fauna, Deniz Kaplumbağası, Üreme Alanları nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, Akdeniz Foku Yasama ve Üreme Alanları bulunmamaktadır. b) 12/6/1981 tarih ve 17368 sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar, Proje Alanı ve çevresinin "Akdeniz'in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınan alanlar ile ilgisi bulunmamaktadır. ı) 23/10/1988 tarihli ve 19968 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar, bulunmamaktadır. ıı) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar, bulunmamaktadır. ııı) Cenova Deklerasyonu nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, bulunmamaktadır. c) 14/2/1983 tarihli ve 17959 sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, Proje alanı içerisinde Kültürel Miras ve Doğal Miras statüsü ile koruma altına alınan kültürel, tarihi ve doğal alanlar bulunamamaktadır. 49
ç) 17/5/1994 tarihli ve 21937 sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar. Proje alanı içerisinde (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar bulunmamaktadır d) 27/7/2003 tarihli ve 25181 sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesinde belirtilen alanlar bulunmamaktadır. 3. Korunması gereken alanlar a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri), Proje alanının bir kısmı orman arazisi niteliğindedir. b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı, Bursa İl Özel İdaresi görüşüne göre Proje Alanı Bursa 2020 yılı 1/1000.000 ölçekli çevre düzen planında orman ve diğer tarım alanlarında kalmaktadır. İlgili kurum görüşü eklerde verilmiştir.(bkz Ek 4) c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, Proje alanı içerisinde sulama projesi bulunmamaktadır. ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları, Proje alanında; ruhsat alanının kuzeybatısındaki Demir ÇED alanı içinde Sap Deresi, Eğrielma Deresi, Pandır Deresi ve Kamışlık Deresi bulunmakta, ruhsat alanının güneyinde Değirmen Dere ve bu dereyi besleyen Tekelebelen Deresi ile Değirmen Derenin devamı olan Gedikler Deresi bulnmakta Ruhsat alanının güney sınırına yakın kısımda ise Döllük Deresi ve Ilıcaksu Deresi bulunmaktadır. Ruhsat alanı içinde kaynak çıkışları bulunmakta olup bunların çoğu yeni 1 numaralı krom ocağı içerisinde yer almaktadır. d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar. Yukarıda belirtilen alanların hiçbiri proje alanı ve çevresinde bulunmamaktadır. 50
BÖLÜM IV. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER IV. 1. Önerilen Projenin Aşağıda Belirtilen Hususlardan Kaynaklanması Olası Etkilerin Tanıtımı (Bu tanım kısa, orta, uzun vadeli, sürekli, geçici ve olumlu olumsuz etkileri içermelidir) IV.1.a). Proje İçin Kullanılacak Alan : Kromtaş Madencilik San. ve Tic. A.Ş. tarafından Bursa İli, Büyükorhan İlçesi, Kınık Köyü, İ21C2, İ22D1 paftalarında, "IR 20067775 Krom Ocağı Alan Genişletilmesi, Krom Ocağı Zenginleştirme Tesisi, Manyezit Ocağı ve Demir Ocağı" projesinin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. İR 20067775 İşletme Ruhsatlı sahada 21,28 hektarlık bir alanda 8000 ton/yıl kapasiteli Krom Ocağı için daha önce başvuru yapılmış ve 26.05.2011 tarih, 274 karar nolu Kromtaş Madencilik San ve Tic. A.Ş. adına ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır.(bkz Ek.10) İR 20067775 Numaralı ruhsat dahilinde ÇED Gerekli Değildir Kararı alınan 21,28 hektarlık alanda 8.000 m 3 /yıl için üretim çalışmalarına başlanılmıştır. Proje kapsamında IR 20067775 numaralı 1740,17 ha ruhsat sahasında, krom ocağı alanının genişletimesi ve kapasite artışı, krom zenginleştirme tesisi, manyezit ocağı ve demir ocağı yapılması planlanmaktadır. Proje kapsamında 1.740,17 hektarlık alanda, krom ocağında 8.000 ton/yıl olan mevcut kapasitenin 25.000 ton/yıla çıkarılması, demir ocağında 1.000 ton/yıl, manyezit ocağında 2.000 ton /yıl ve zenginleştirme tesisinde 25.000 ton/yıl üretim yapılması planlanmaktadır. Bununla birlikte 21,28 hektar olan krom ocağı alanlarının 794,52 hektar genişletilerek 815,8 hektara çıkarılması planlanmaktadır. Bu amaçla, yılda 10 ay, ayda 25 gün, günde 10 saat çalışma yapılacaktır. Buna göre aylık üretim miktarları hesaplanmış ve tablo 2 ve 3 de verilmiştir. Projenin inşaat aşaması tamamlanmış olup, gerekli izinler alındıktan sonra açılacak basamaklar için bitkisel toprak sıyırma işlemi söz konusudur. Sahada fosseptik, şantiye karavanı ve krom ocağı mevcuttur. Proje kapsamında; krom ocağı alanı genişletilecek, demir ve manyezit ocağı ile krom zenginleştirme tesisi yapılacaktır. Proje alanının kuşuçumu 2360 m kuzeyinde Gedikler Köyü, 3100 m batısında Kınık Beldesi, 3450 m Kuzeybatısında Pınar Köyü, 3650 m güneyinde Delicegüney Köyü, 2600 m güneydoğusunda Ilıcaksu Köyü, 4200 metre doğusunda Dutluca Köyü yer almaktadır. Proje alanı; orman arazisi, hazine arazisi ve tapulu alanlardan oluşmaktadır. Çevre Düzeni Planı ve proje alanınnı ve yakın çevresini gösteren 1/25.000 lik topoğrafik harita eklerde verilmiştir. (Bkz. Ek.2, Ek.4) Proje sahasının yerini gösteren yer bulduru haritası Ek 1 de, vaziyet planı Ek.3 de verilmiştir. 51
IV.1.b). Doğal Kaynakların Kullanımı Krom, demir ve manyezit ocakları ile zenginleştirme tesisi faaliyetleri kapsamında, arazi, motorin, su vb. gibi doğal kaynakların kullanımı söz konusu olacaktır. Arazi Kullanımı Faaliyet kapsamında ruhsat alanının tamamı olan 1740,17 hektarlık alan proje alanı olarak belirlenmiştir. Sahada 1740,17 hektarlık çalışma sahası olarak belirlenen alanda gerekli yasal izinlerin alınmasından sonra köşe noktalarına beton poligonlar dikilerek çalışma alanı sınırları belirlenecektir. Proje kapsamında 1.740,17 hektarlık alanda, krom ocağında 8.000 ton/yıl olan mevcut kapasitenin 25.000 ton/yıla çıkarılması, demir ocağında 1.000 ton/yıl, manyezit ocağında 2.000 ton /yıl ve zenginleştirme tesisinde 25.000 ton/yıl üretim yapılması planlanmaktadır. Bununla birlikte 21,28 hektar olan krom ocağı alanlarının 794,52 hektar genişletilerek 815,8 hektara çıkarılması planlanmaktadır. Ruhsat alanı 1740,17 hektar olup ruhsat sahasının tamamında çalışma yapılacaktır. Proje alanında; 1 numaralı yeni krom ÇED alanı 849,22 ha olup bu alan içinde; 1. krom pasa alanı, 2. krom pasa alanı, zenginleştirme tesisi ve stok alanı, düzenli depolama alanı, şantiye alanı, mevcut ve yeni yapılacak olan bitkisel toprak depolama alanı ile krom ocağı yer alacaktır. ÇED gerekli değildir belgesi alınan 1,2,3,4 ve 5 numaralı eski krom ÇED sahaları da bu alanda kalmaktadır. 2 numaralı krom ÇED alanı 64,34 ha olup bu alanda krom çıkarılacaktır. Demir ÇED alanı 699,04 ha olup bu alan içinde; demir pasa alanı, demir stok alanı, bitkisel toprak depolama alanı ile demir ocağı yer alacaktır. Manyezit ÇED alanı 127,57 ha olup bu alan içinde; manyezit stok alanı, manyezit pasa alanı, bitkisel toprak depolama alanı ile manyezit ocağı yer alacaktır. ÇED gerekli değildir belgesi alınan 6 numaralı eski krom ÇED alanı bu alanda kalmakta olup ÇED olumlu belgesi alındıktan sonra bu alan manyezit pasa sahası olarak kullanılacaktır. İR 20067775 İşletme Ruhsatlı sahada 21,28 hektarlık bir alanda 8000 ton/yıl kapasiteli Krom Ocağı için daha önce başvuru yapılmış ve 26.05.2011 tarih, 274 karar nolu Kromtaş Madencilik San ve Tic. A.Ş. adına ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır.(bkz Ek.10) Proje alanının bir kısmı orman arazisidir. ÇED Gerelki Değildir Belgesi alınan alanla ilgili orman izinleri alınmıştır. Proje konusu olan sahada orman arazileri için ÇED aşamasına müteakip işletmeye geçilmeden önce gerekli yasal izinler alınacaktır. İR 20067775 numaralı ruhsat Ek 6 da verilmiştir. Proje sahasının yerini gösteren yer bulduru haritası Ek 1 de verilmiştir. 52
Proje alanında, masif kaya birimler içinde mevcut durumunda, heyelan, çıg, sel (taskın), kaya düsmesi v.b afet riski gözlenmemistir. Ocak sahasında arazinin yapısı, malzemenin cinsi ve niteligine göre üretim basamakları oluşturulacaktır. Üretim basamakları oluşturulurken kısa veya uzun vadeli şevlerin heyelan yapmaması sağlanacaktır. Su Kullanımı Tesiste, çalışacak personelin içme ve kullanma suyu ihtiyacı, toz oluşumunu engellemek için tesis içi yollarda, zenginleştirme tesisinde kullanılacaktır. Tesiste proses kaynaklı atıksu oluşmayacak, atıksu personelden kaynaklanacaktır. İçme ve suyu şebeke suyundan karşılanacak, kullanma suyu ihtiyacı ise dereden alınan suyun arıtıldıktan sonra tesiste devir daimli Personelin kullanacağı su ve ocakta kullanılacak su tankerlerle taşıma yolu ile karşılanacaktır. Proses Kaynaklı Su Kullanımı Proje kapsamında zenginleştirme tesisinde ve nakliye aşamasında tozumanın engellenmesi amacıyla çalışma alanı içerisindeki yollar sulama sırasında su kullanılacaktır. İşletme döneminde zenginleştirme tesisinde kullanılacak su miktarı günlük 600 m 3 olarak planlanmaktadır. Tesisin ilk işletmeye alınması aşamasında bu suyun tamamı taze su olarak verilecek olmakla birlikte üretimin başlamasından sonra, tesiste kapalı devre çalışma yapılacağından, kurutma masaları sonrası ve zenginleştirme tesisi atık depolama sahasında yapılacak drenaj işlemleri ile geri dönecek su miktarı günlük 450 m 3 olup Tikiner Ünitesinde verilecektir. Tikiner ünitesinden oluşacak katı haldeki pasa Atık Depo Alanına, sıvı atık ise temiz su havuzuna beslenecektir. Temiz su havuzunda bulunacak pompa vasıtası ile havuz içerisinde bulunan su tekrar Krom Konsantre Tesisine verilerek üretimde yeniden kullanılacaktır. Proseste bir miktar su kaybı olacaktır. Proseste; % 10 konsantre krom üzerinde kalacak nem ve % 10 15 zenginleştirme tesisi atık malzeme bünyesinde kalacak nem nedeniyle tesisde toplamda % 25 su kaybı olacaktır. Bu durumda zenginleştirme tesisinin üretim döneminde tesise beslenecek taze su miktarı günlük 150 m 3 olacaktır. Nakliyat sırasında iş makinelerin ve kamyonların hareketleri sonucu belirli miktarda toz oluşumu söz konusu olacaktır. Bu tozumanın engellenmesi amacıyla gerektiğinde tesis içi yollar arazöz ile sulanacaktır. Özellikle yaz aylarında bu işleme gerek görülecektir. Proje alanı içerisinde toplam kullanılacak yaklaşık 1750 m. olacaktır. Yolun 5 m. genişliğe sahip olması durumunda toplam spreylenecek alan, 1750 x 5 m. = 8.750 m 2 olacaktır. Dolayısıyla yolların spreylenmesi için günlük olarak gerekli su miktarı: 8.750 m 2 /gün x 1,5 l/m 2 = 13.125 litre (13,13 m 3 /gün) olacaktır. Evsel Amaçlı Su Kullanımı Proje kapsamında işletmede çalışacak personel sayısı 250 kişidir. Bir kişinin günlük içme-kullanma suyu ihtiyacının ortalama 150 litre/gün-kişi (N. USLU, O. Prof. Dr., DEÜ. Müh. Fak., Çevre Müh. Böl., Kullanılmış Atık suların Arıtımı Ders Notları, 2004) olduğu dikkate alınarak hesaplandığında, toplam içme-kullanma suyu miktarı; İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı = Kişi Başına Düşen Miktar x Personel Sayısı 53
İçme ve Kullanma Suyu İhtiyacı = (150 lt/gün-kişi) x (1m³ / 1000 lt) x (250 kişi) = 37,5 m³/gün Kullanılan Enerji Türü Faaliyet sırasında çalışacak iş makineleri ve kamyonlar tarafından yakıt olarak motorin kullanılacaktır. Ocak sahası içindeki şantiye binasında ofis,yemekhane, yatakhane, lavabo ve wc bulunmaktadır. Ocak sahasında gerekli aydınlatma, zenginleştirme tesisindeki ekipmanlar vb. için elektrik enerjisi kullanılmakta olup, sahada trafo mevcuttur. IV.1.c. Kirleticilerin Miktarı (Atmosferik Koşullar ile Kirleticilerin Etkileşimi) Çevreye Rahatsızlık Verebilecek Olası Sorunların Açıklaması ve Atıkların Minimizasyonu Sıvı Atıklar ve Miktarları Personelin kullanacağı 150 lt/ gün-kişi lük suyun tamamının atık suya dönüştüğü kabulüyle oluşacak atıksu miktarı 37,5 m³/gün olacaktır. Personelden kaynaklanacak evsel kökenli atık sular 19.03.1971 tarih ve13708 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmeliği nde belirtilen hususlar doğrultusunda yapılan foseptik çukurlarında biriktirilerek bertarafı sağlanacaktır. Bu kapsamda foseptik çukuru belirli periyotlarla vidanjörlerle ücreti mükabil çektirilecektir. Foseptiğin yeterli olmaması durumunda paket atıksu arıtma tesisi yapılacaktır. Proje kapsamında, 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine, 24.04.2011 tarih ve 27914 sayılı Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına DairYönetmelik ve 26.11.2005 tarih ve 26005 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacaktır. Katı Atık Faaliyet kapsamında 250 personel çalışacak olup, yemek atığı, ambalaj kâğıdı, naylon, cam şişe ve pet şişe gibi katı atık meydana gelecektir. Bir personelin günlük oluşturacağı katı atık miktarı 1,34 kg/gün-kişi (Devlet İstatistik Enstitüsü, Çevre İstatistikleri, Hane Halkı Katı Atık Kompozisyon Araştırması ve Eğilim Anketi Sonuçları, 2004) kabulü oluşacak katı atık miktarı; 335 kg/gün olacaktır. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ayrı konteynırlarda biriktirilerek belirli periyotlarla Kınık Belediyesine ait Katı Atık Depolama alanına gönderilerek bertaraf edilecektir. Faaliyet kapsamında 14.03.1991 Tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü 14.03.1991 Tarih ve 20814sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 54
05.04.2005 Tarih ve 25777 Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Ambalaj Atıkları Geri dönüşümü mümkün olan, değerlendirilebilir kağıt, karton, plastik, cam ve metal gibi ambalaj atıkları ise ayrı konteynırlarda biriktirilerek lisanslı firmalara verilecektir. 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Gürültü Üretim sırasında; delme-patlatma işlemi, iş makineleri-ekipmanlarının çalışması kaynaklı gürültü oluşacaktır Proje alanında gerçekleştirilecek faaliyetler sırasında kullanılacak makinelerden kaynaklı gürültü seviyesi, gürültünün yerleşim birimlerine etkileri ve titreşim değerleri ÇED raporunda detaylı olarak hesaplanacak ve çevreye olan etkileri değerlendirilecektir. Proje alanında, 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve 27.04.2011 tarih 27917 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik nin ilgili tüm hükümlerine riayet edilecektir. Proje alanında çalışanların ve gürültü etkileşim alanında bulunan kişilerin sağlığını koruyabilmek amacıyla, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ile İş Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine uyulacaktır. Patlatmadan Kaynaklanacak Hava Şoku Ocakta yapılacak patlatmalardan kaynaklanacak titreşimi azaltabilmek için patlatmalarda gecikmeli kapsül kullanılarak etki alanı minimum seviyede tutulacaktır. Oluşacak titresimin hesaplamaları ve yakın yerlesim birimlerine olabilecek etkileri hazırlanacak ÇED Raporunda verilecektir. Hava Kirliliği Üretim sırasında proje alanında yapılacak çalışmalardan kaynaklanan tozlanma söz konusu olacaktır. Krom ocağı, demir ocağı, manyezit ocağı ve zenginleştirme tesisi işletilmesi esnasında oluşacak tozlanma; arazinin hazırlanması, malzemenin sökülmesi, yüklenmesi, kırılması ve malzemenin taşınması sırasında oluşacaktır. Çevre ve Orman Bakanlığı ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü nün 08.07.2009 tarih ve 5102-40174 sayılı ÇED Uygulamaları yazısında belirtildiği üzere; mevcut durumda olan kırma eleme tesisleri kapasite artırım öncesi tozumayı engellemek amacıyla; tesisteki toz kaynağı olan herbir ünite ( bunker, kırıcılar, elekler, bantlar ) kapalı ortam içerisine alınacaktır. Kapalı ortam içerisine alınacak ünitelere toz indirgeme sistemi ( pulvarize spreyleme sistemi) kurulacaktır. 55
Malzemenin ana yola taşınırken kamyonların üstü branda ile örtülecektir. Araçlarda tonaj sınırlaması getirilecektir. Ocak içinde hareket eden kamyonlara hız sınırlaması getirilecektir. Savurma yapılmadan doldurma boşaltma yapılacaktır. Ocak sahası içindeki taşıma yollar arazözle sulanacaktır. İşletme süresince 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve 10.11.2012 tarih ve 28463 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik nde yer alan tüm hükümlere uyulacak ve yönetmelik kapsamında gerekli izinler alınacaktır. Tehlikeli Atıklar Araçların yağ değişimleri, bakım ve onarımları proje alanı dışında ilgili firmalarca yapılacağı için herhangi bir tehlikeli atık oluşumu söz konusu değildir. Oluşması durumunda, 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 05.07.2008 tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacak ve yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Proje kapsamında atık yağ oluşması durumunda, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G), 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik e göre lisanslı firmaya verilerek bertaraf edilecek ve proje kapsamında yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacaktır. Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Akümülatörler ve Atık Piller Tesiste atık pil ve akümülatör oluşması durumunda, 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerince diğer atıklardan ayrı olarak ve ağzı kapalı sızdırmaz kaplarda biriktirilerek lisanslı tesislere verilecektir.faaliyet kapsamında makine ve ekipmanların ömrünü tamamlamış lastiklerinin değiştirilmesi mümkündür. Bu durumda çıkan lastikler sahada depolanmayacak, lisanslı firmalara ulaştırılacaktır. Aynı şekilde araçların akümülatörleri yetkili servislerde yapılacaktır. Personelin kullanımı sonucu oluşabilecek atık piller konusunda 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine ve 30.03.2010 tarih ve 27537 56
sayılı Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacak ve atık piller evsel atıklardan ayrı toplanarak en yakın yerleşim yerindeki atık pil kutularına bırakılacaktır. Egzoz Emisyonu Proje kapsamında kullanılacak taşıtların, 04.04.2009 Tarih ve 27190 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği hükümleri uyarınca belirtilen periyotta ve öngörülen tarihlerden önce egzoz gazı emisyon ölçümleri yaptırılacak ve uygun ölçüm sonucunu belgeleyen geçerli egzoz gazı emisyon ölçüm pulunun yapıştırıldığı motorlu taşıt egzoz gazı emisyon ruhsatı taşıtlarda bulundurulacaktır. Faaliyet kapsamında, 04.04.2009 Tarih ve 27190 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun çalışılacaktır. IV.2. Yatırımın Çevreye Olan Etkilerinin Değerlendirilmesinde Kullanılacak Tahmin Yöntemlerinin Genel Tanıtımı Yatırımın çevreye olan etkilerinin değerlendirilmesinde, ulusal ve uluslararası literatürde kabul görmüş değerler, Türk Çevre Mevzuatı nda belirtilen formülasyonlar ile yönetmelik değerleri kullanılacaktır.projenin çevreye olan etkileri atıksu, katı atık, gürültü, tehlikeli atık, toz ve gaz emisyonları yönünden değerlendirilmektedir. Yapılan hesaplamaların sonuçları, ilgili yönetmelikte belirtilen sınır değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilmekte ve sınır değerlerin altında olması sağlanmaktadır. Proje kapsamında arazi hazırlığı ve işletme aşamalarında olası çevresel etkiler beklenmektedir. Bu etkileri kısa başlıklar halinde; katı atıklar, sıvı atıklar, hava emisyonları, gürültü, vb. olarak sıralayabiliriz. Bu çevresel etkilerin, çevresel etki değerlendirme çalışmalarında, detaylı incelenmesi yapılarak, olabilecek en kötü hal senaryosu çerçevesinde önlemlerin alınması sağlanacaktır. Özellikle tüm dünyada kabul görmüş matematiksel modeller kullanılacaktır. Bu modellerin çalıştırılmasında projenin olası çevresel etkilerinin belirlenebilmesi için en kötü hal senaryoları göz önünde bulundurularak değerlendirmeler yapılacak modelleme çalışmaları kontrollü ve kontrolsüz durumda ayrı ayrı yapılacaktır. IV.3 Çevreye Olabilecek Olumsuz Etkilerin Azaltılması İçin Alınması Düşünülen Önlemlerin Tanıtımı Sahada yapılması planlanan krom, demir ve manyezit üretimi ile krom zenginleştirme esnasında doğal olarak çevreye bazı olumsuz etkiler olacaktır. Bunlar, toz, gürültü, faunanın yer değiştirmesi, sıvı ve katı atıklar gibi etkiler olacaktır. Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı zarar vermek, tahrip etmekten kaçınılacaktır. Faaliyet sırasında koruma tedbirlerine uyulacaktır 57
Patlatma işlemleri ile ilgili olarak faaliyet alanı çevresindeki atımlardan etkilenebilecek yakın çevredeki köylere patlatmaların yapılacağı tarih ve saat bildirilecektir. Ayrıca ateşleme sahasına yetkililerden başkasının girmesi engellenecektir. Ayrıca patlamayan delikler içindeki patlayıcı madde gerekli emniyet tedbirleri alındıktan sonra etkisiz hale getirilecektir. Patlayıcı malzemelerin ateşleme yerine getirilmesinde bu is için yetişmiş yetenekli personel görevlendirilecektir. Patlatma işlemi ateşleme ehliyetine sahip kişilerce teknik nezaretçi denetiminde yapılacaktır. Dinamit ve kapsüllerin taşınmalarının ayrı ayrı yapılmalarına dikkat edilecektir. Ateşleme yapıldıktan sonra bölgenin sorumlu nezaretçisi gerekli kontrolü yapacak ve is makinelerini tehlikeye sokacak bloklar, basamak sevinde askıda kalmış ise önlemi alınacaktır. Patlayıcı maddelerin sahaya tasınması ve kullanılması sırasında 29 Eylül 1987 Tarih Ve 19589 Sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi Ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşıması Ve Saklanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul Ve Esasları Tüzügü hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca 24.12.1973 tarih ve 14752 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüge girmis olan Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli Ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde Ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük hükümlerine uyulacaktır. Çalışan personelin işçi sağlığı ve iş güvenliğini sağlamak amacıyla 1475 sayılı İş Kanunu hükümlerine uyulacak olup 29.11.2006 Tarih ve 26361 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamında her türlü kişisel korunma aracı verilecek ve kullanmaları sağlanacaktır. Faaliyet kapsamında 250 personel çalışacak olup, yemek atığı, ambalaj kâğıdı, naylon, cam şişe ve pet şişe gibi katı atık meydana gelecektir. Bir personelin günlük oluşturacağı katı atık miktarı 1,34 kg/gün-kişi (Devlet İstatistik Enstitüsü, Çevre İstatistikleri, Hane Halkı Katı Atık Kompozisyon Araştırması ve Eğilim Anketi Sonuçları, 2004) kabulü oluşacak katı atık miktarı; 46,9 kg/gün olacaktır. İşletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atıklardan geri kazanılması mümkün olmayanlar, sahada bulundurulan ağzı kapalı çöp bidonlarında torbalar içerisinde biriktirilecek ve belirli periyotlarla Osmaneli Belediyesi dahilindeki çöp konteynırlarına getirilerek atılacaktır. Evsel nitelikli katı atıkların 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Madde 18 de belirtildiği gibi; denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır. Faaliyet kapsamında oluşacak katı atıkların toplanması, biriktirilmesi ve uzaklaştırılması konusunda 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan ve 03.04.1991 tarih ve 20834 sayılı Resmi Gazete, 22.02.1992 tarih ve 21150 sayılı Resmi Gazete, 02.11.1994 tarih ve 22099 sayılı Resmi Gazete ve son olarak 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Değişiklikleri ile Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. İşletme sırasında personelin kullanımı sonrası açığa çıkan atıklardan ambalaj kapsamına girenler 24.08.2011 Tarih ve 28035 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği uyarınca kullanılan malzemeye ve oluştuğu kaynağa bakılmaksızın, tüketim sonucu oluşan ambalaj atıkları çevre kirliliğinin azaltılması, düzenli depolama tesislerinden azami istifade edilmesi ve ekonomiye katkıda bulunulması amacı ile oluştukları yerlerde diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilecektir. 58
Yönetmeliğin yine aynı maddesi uyarınca atıklar, atıkların toplanmasından sorumlu olan Osmaneli Belediyesi ne verilecektir. Üretim sırasında kullanılan araçların bakım-onarımı, yağ ve filtre değişimi şantiye içinde yapılmayacaktır. Proje kapsamında atık yağ oluşumu söz konusu değildir. Atık yağ oluşması durumunda, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G), 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G) hükümlerine uygun çalışılacak ve yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Atık yağ oluşması durumunda oluşacak madeni atık yağlar, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak, sızdırmasız tanklarda depolanarak lisanslı taşıyıcılar vasıtasıyla lisanslı bertaraf tesislerine intikali sağlanacaktır. Faaliyet kapsamında işçilerin yemek ihtiyacı anlaşma yapılacak catering firmaları tarafından sağlanacaktır. Dolayısı ile şantiyede yemek yapılmayacağından bitkisel atık yağ oluşumu söz konusu değildir. Şantiye alanında bitkisel atık yağ çıkması durumunda 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine riayet edilecek, ve oluşacak atık yağlar sızdırmaz ve kapalı kaplarda biriktirilerek bu konuda lisanslı geri dönüşüm tesislerine verilmek suretiyle bertaraf edilecektir. Sahada ocağın işletilmesi sırasında; hafriyat sırasında, çıkarılan malzemenin kamyonlara yüklenmesi, araçların ocak içersindeki hareketleri, malzemenin stok ve bypass sahasında depolanması sırasında tozuma meydana gelecektir. Faaliyet boyunca üretim yapılacak alanlarda bulunabilecek bitkisel toprak, sıyrılarak alınacak ve üretim yapılmayacak uygun alanlarda depolanacaktır. Depolanan bu toprak daha sonra kademe-kademe üretim yapılarak terk edilen alanların çevre topografyasına uygun olarak düzenlenmesinde kullanılacaktır. Kamyonların geliş-gidişleri esnasında yolun tozumasını önlemek amacıyla yolda spreyleme yapılacaktır. Spreyleme için gerekli su miktarı mevsime ve spreyleme yapılan suyun buharlaşma hızına göre değişecektir. Yükleme yapılırken savurma yapılmadan ve yavaş bir şekildeyükleme yapılması sağlanacaktır. Söz konusu proje kapsamında 08.07.2009 Tarih ve 5102-40174 Sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Genelgesi kapsamında, tüm kırma eleme tesislerinde; Tesisteki toz kaynağı olan her bir ünitenin (bunker, kırıcılar, elekler, bantlar) kapalı ortam içerisine alınması, Kapalı ortam içerisine alınan ünitelere toz indirgeme sistemi kurulması zorunluluğu getirilmiştir. İşletme süresince 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve 10.11.2012 tarih ve 28463 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik inde yer alan tüm hükümlere uyulacak ve yönetmelik kapsamında gerekli izinler alınacaktır. 59
Proje kapsamında; 250 personel çalışacak ve günlük 37,5m 3 atıksu oluşacaktır. Bu atıksu 19/03/1971 tarih ve 13783 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik esaslarına uygun yapılan mevcut sızdırmasız fosseptik çukurlarında toplanacak ve fosseptik doldukça vidanjör tarafından ücret karşılığında çektirilecektir. Faaliyet süresince 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine, 24.04.2011 tarih ve 27914 sayılı Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına DairYönetmelik hükümlerine uygun çalışılacaktır. Foseptiğin yeterli olmaması durumunda paket atıksu arıtma tesisi yapılacaktır. 3213 sayılı Maden Kanunu nun (10.06.2010 tarih ve 5995 sayılı Kanun ile değişiklik, 26.05.2004 tarih ve 5177 sayılı Kanun ile değişiklik) 2. ve 24. Maddesi ve uygulama yönetmeliğinin ilgili maddeleri gereği madencilik işletme faaliyetleri ve kapasite artışı yönünde revize bir işletme projesi Maden İşleri Genel Müdürlüğü ne verilecektir. BÖLÜM V. HALKIN KATILIMI V.1. Projeden Etkilenmesi Muhtemel Halkın Belirlenmesi Ve Halkın Görüşlerinin ÇED Çalışmasına Yansıtılması İçin Önerilen Yöntemler Kromtaş Madencilik San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılması planlanan IR 20067775 Krom Ocağı Alan Genişletilmesi, Krom Ocağı Zenginleştirme Tesisi, Manyezit Ocağı ve Demir Ocağı projesi faaliyetiyle ilgili halkı bilgilendirmek, görüş ve önerilerini almak için; 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı ÇED Yönetmeliği'nin 9. Maddesi gereğince yatırım hakkında bilgilendirmek, projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere en yakın yerleşim yerinde Halkın Katılımı Toplantısı düzenlenmesi planlanmaktadır. Toplantı öncesi toplantı tarihini, saatini, yerini ve konusunu belirleyen bir ilan hazırlanacak ve toplantıdan en az 10 gün önce ulusal düzeyde yayınlanan bir gazetede ile yerel düzeyde yayınlanan bir gazetede ilan edilecektir. Proje alanının kuşuçumu 2360 m kuzeyinde Gedikler Köyü, 3100 m batısında Kınık Beldesi, 3450 m Kuzeybatısında Pınar Köyü, 3650 m güneyinde Delicegüney Köyü, 2600 m güneydoğusunda Ilıcaksu Köyü, 4200 metre doğusunda Dutluca Köyü yer almaktadır. Projeden etkilenecek olan en yakın yerleşim yeri Gedikler Köyü dür. Halkın katılımı için; Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereğince toplantı tarihi Bakanlıkça, yer ve saat tespiti ise Valilikçe belirlenecektir. Halkı bilgilendirme toplantısında; meydana gelebilecek problemlerden, ortaya çıkabilecek olan etkileri en aza indirmek amacıyla ne tür bir işlem veya teknik uygulanacağının anlatılması ve halkın önerilerini almak amacı ile en yakın yerleşim yerinde Halkın Katılımı toplantısı yapılacaktır. 60
V.2. Görüşlerine başvurulması öngörülen diğer taraflar Proje konusu faaliyet için İşletme Ruhsatı alınmış olup (Bkz. Ek-4) proje alanı ile ilgili gerekli izinler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından oluşturulan komisyon tarafından talep edilmesi halinde, yürürlükte olan yönetmelikler gereğince ilgili kurumlardan alınacaktır. V.3. Bu Konuda Verebileceği Diğer Bilgi Ve Belgeler Konu ile ilgili olarak bu aşamada, verilebilecek diğer bilgi ve belgeler bulunmamaktadır. BÖLÜM VI. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ Kromtaş Madencilik San. ve Tic. A.Ş. tarafından Bursa İli, Büyükorhan İlçesi, Kınık Köyü, İ21C2, İ22D1 paftalarında, "IR 20067775 Krom Ocağı Alan Genişletilmesi, Krom Ocağı Zenginleştirme Tesisi, Manyezit Ocağı ve Demir Ocağı" projesinin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. İR 20067775 İşletme Ruhsatlı sahada 21,28 hektarlık bir alanda 8000 ton/yıl kapasiteli Krom Ocağı için daha önce başvuru yapılmış ve 26.05.2011 tarih, 274 karar nolu Kromtaş Madencilik San ve Tic. A.Ş. adına ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır.(bkz Ek10) İR 20067775 Numaralı ruhsat dahilinde ÇED Gerekli Değildir Kararı alınan 21,28 hektarlık alanda 8.000 m 3 /yıl için üretim çalışmalarına başlanılmıştır. Proje kapsamında IR 20067775 numaralı 1740,17 ha ruhsat sahasında, krom ocağı alanının genişletimesi ve kapasite artışı, krom zenginleştirme tesisi, manyezit ocağı ve demir ocağı yapılması planlanmaktadır. Faaliyet göstermekte olan Krom Ocağının bulunduğu İR 20067775 işletme ruhsatlı, 3113210 erişim no lu 1740,17 ha lık saha Kromtaş Madencilik San. Tic. AŞ. adına kayıtlı dır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Maden İşleri Genel Müdürlüğü nden alınan İR 20067775 ruhsat eklerde verilmiştir. (Bkz. Ek.6) Proje kapsamında 1.740,17 hektarlık alanda, krom ocağında 8.000 ton/yıl olan mevcut kapasitenin 25.000 ton/yıla çıkarılması, demir ocağında 1.000 ton/yıl, manyezit ocağında 2.000 ton /yıl ve zenginleştirme tesisinde 25.000 ton/yıl üretim yapılması planlanmaktadır. Bununla birlikte 21,28 hektar olan krom ocağı alanlarının 794,52 hektar genişletilerek 815,8 hektara çıkarılması planlanmaktadır. Bu amaçla, yılda 10 ay, ayda 25 gün, günde 10 saat çalışma yapılacaktır. Üretim miktarları tablo 2 ve 3 de verilmiştir. Proje alanının kuşuçumu 2360 m kuzeyinde Gedikler Köyü, 3100 m batısında Kınık Beldesi, 3450 m Kuzeybatısında Pınar Köyü, 3650 m güneyinde Delicegüney Köyü, 2600 m güneydoğusunda Ilıcaksu Köyü, 4200 metre doğusunda Dutluca Köyü yer almaktadır. 61
Proje alanı; arazisi, hazine arazisi ve tapulu alanlardan oluşmaktadır. Proje alanını ve yakın çevresini gösteren 1/25.000 lik topoğrafik harita eklerde verilmiştir. (Bkz. Ek.2) Proje konusu sahanın bir kısmı orman arazisinde yer almakta olup, ÇED aşamasına müteakip işletmeye geçilmeden önce gerekli yasal izinler alınacak ve izinlerin alındığına dair belgeler inşaat, işletme ve işletme sonrasını kapsayan izleme periyotlarında İzleme- Kontrol formu ekinde verilecektir. Projenin alanında bitkisel toprak sıyırma işlemi söz konusudur. Sahada fosseptik, şantiye binası mevcuttur. Proje kapsamında; zenginleştirme tesisi yapılacak, demir ve manyezit ocakları açıklacak ve mevcut krom ocaklarının alanı genişletilecektir. Proje sahasının yerini gösteren yer bulduru haritası Ek 1 de, vaziyet planı Ek.3 de verilmiştir. Proje alanında; ruhsat alanının kuzeybatısındaki Demir ÇED alanı içinde Sap Deresi, Eğrielma Deresi, Pandır Deresi ve Kamışlık Deresi bulunmakta, ruhsat alanının güneyinde Değirmen Dere ve bu dereyi besleyen Tekelebelen Deresi ile Değirmen Derenin devamı olan Gedikler Deresi bulnmakta Ruhsat alanının güney sınırına yakın kısımda ise Döllük Deresi ve Ilıcaksu Deresi bulunmaktadır. Ruhsat alanı içinde kaynak çıkışları bulunmakta olup bunların çoğu 1 numaralı krom ocağı içerisinde yer almaktadır. Ayrıca Proje alanında kuru dere bulunmaktadır. Proje alanına ait Topoğrafik harita eklerde verilmiştir. Tesiste, çalışacak personelin içme ve kullanma suyu ihtiyacı ve toz oluşumunu engellemek için tesis içi yollarda, zenginleştirme tesisinde su kullanılacaktır. Tesiste proses kaynaklı atıksu oluşmayacak, atıksu personelden kaynaklanacaktır. Personelden kaynaklanacak evsel kökenli atık sular 19.03.1971 tarih ve13708 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmeliği nde belirtilen hususlar doğrultusunda yapılan foseptik çukurlarında biriktirilerek, bertarafı sağlanacaktır. Foseptiğin yeterli olmaması durumunda paket atıksu arıtma tesisi yapılacaktır. İşletme sırasında; nakliye yollarının sulanması, ocak alanının sulanması ve zenginleştirme tesisinde, su kullanımı olacaktır. Proseste ihtiyaç duyulan su ise Sağlık İl Müdürlüğü nün uygun gördüğü standartlarda ruhsatı alınmış tanker vasıtası ile işletme alanına taşınacaktır. Proje kapsamında çalışan personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atık oluşacaktır. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ayrı konteynırlarda biriktirilerek belirli periyotlarla ilgili Belediye dahilindeki çöp konteynırlarına getirilerek atılacaktır. Faaliyet kapsamında evsel nitelikli katı atık oluşması durumunda, 14.03.1991 Tarih ve 20814sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 14.03.1991 Tarih ve 20814sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 05.04.2005 Tarih ve 25777 Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacak ve katı atık oluşması durumunda yönetmeğin ilgili hükümlerine göre bertaraf edilecektir. 62
Araçların yağ değişimleri, bakım ve onarımları proje alanı dışında ilgili firmalarca yapılacağı için herhangi bir tehlikeli atık oluşumu söz konusu değildir. Oluşması durumunda, 14.03.2005 tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 05.07.2008 tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacak ve yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Proje kapsamında atık yağ oluşması durumunda, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G), 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G) hükümlerine uygun çalışılacak ve yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Üretim sırasında proje alanında yapılacak çalışmalardan kaynaklanan tozlanma söz konusu olacaktır. Krom, demir ve manyezit ocalarının işletilmesi esnasında oluşacak tozlanma; arazinin hazırlanması, malzemenin sökülmesi, yüklenmesi ve malzemenin taşınması sırasında oluşacaktır. İşletme süresince 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve 10.11.2012 tarih ve 28463 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik inde yer alan tüm hükümlere uyulacaktır. Üretim sırasında; delme-patlatma işlemi, iş makineleri-ekipmanlarının çalışması kaynaklı gürültü oluşacaktır Proje alanında gerçekleştirilecek faaliyetler sırasında kullanılacak makinelerden kaynaklı gürültü seviyesi, gürültünün yerleşim birimlerine etkileri ve titreşim değerleri ÇED raporunda detaylı olarak hesaplanacak ve çevreye olan etkileri değerlendirilecektir. Proje alanında, 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve 27.04.2011 tarih 27917 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik nin ilgili tüm hükümlerine riayet edilecektir. Krom, demir, manyezit ocağı ve zenginleştirme tesisinin işletmesi ile ilgili olarak; 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan Yönetmelikler ve bu yönetmeliklerde yapılan değişikliklere uyulacaktır. İşletme sırasında uyulacak olan kanun ve yönetmelikler aşağıda sıralanmaktadır: 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu 4857 sayılı İş Kanununa 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu 6831 Sayılı Orman Kanunu 5199 Sayılı Hayvanları Korumu Kanunu 09.03.1971 Tarihli Resmi Gazete de Yayınlanan Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik 63
14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren ve 03.04.1991 Tarih ve 20834 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren, 22.02.1992 Tarih ve 21150 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren ve 02.11.1994 Tarih ve 22099 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Değişiklikleri İle Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine, 24.04.2011 tarih ve 27914 sayılı Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına DairYönetmelik 08.07.2005 Tarih ve 25869 Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Trafikte Seyreden Motorlu Kara Taşıtlarından Kaynaklanan Egzoz Gazı Emisyonlarının Kontrolüne Dair Yönetmelik 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği ve 26.08.2010 Tarih ve 27684 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 05.07.2008 Tarih ve 26927 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ve 05.04.2013 tarih ve 28609 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 04.04.2009 Tarih ve 27190 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği 29.04.2009 tarih ve 27214 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik ve 14.09.2012 tarih 28411 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve 10.11.2012 tarih 64
ve 28463 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yonetmelik (22.03.2007 tarih ve 26470 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve 27.04.2011 tarih 27917 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Ve Diğer mer i mevzuat hükümlerine uyulacaktır. Kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyetle ilgili işletme öncesi ve işletme esnasında istedikleri tüm yasal yükümlülük ve talepler proje sahibi tarafından eksiksiz bir şekilde yerine getirilecek olup yürürlükteki mevzuat çerçevesinde alınması gerekli olan tüm yasal izin ve ruhsatlar proje sahibince alınacaktır. EKLER Proje İçin Belirlenen Yerin Varsa Çevre Düzeni, Nazım, Uygulama İmar Planı, Vaziyet Planı veya Plan Değişikliği Teklifleri Faaliyet kapsamında vaziyet planı Ek 3 te verilmiştir. Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Mevcut Arazi Kullanımını Değerlendirmek İçin; Yerleşim Alanlarının, Ulaşım Ağlarının, Enerji Nakil Hatlarının, Mevcut Tesislerin ve Yönetmeliğin Ek-V Listesinde Yer Alan Duyarlı Yöreler Listesinde Belirtilen Diğer Alanların (Proje Alanı ve Yakın Çevresinde Bulunması Halinde) Yerlerine İlişkin Verileri Gösterir Bilgiler 1/25.000 Ölçekli Halihazır Harita (Varsa Çevre Düzeni Planı, Yoksa Topografik Harita) Üzerine İşlenerek Kısaca Açıklanması) Faaliyet yerine ait, yer bulduru haritası Ek 1 de, 1/25.000 ölçekli topografik harita Ek 2 de verilmiştir. Proje Alanının Ölçekli Jeoloji Haritası Bu Harita Üzerinde Yer Altı ve Yerüstü Sularının Gösterimi ve Alanın Depremsellik Durumunun Açıklanması Jeolojik harita Ek 7 de verilmektedir. NOTLAR VE KAYNAKLAR Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü (http://www.meteor.gov.tr) Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (http://www.dsi.gov.tr) Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (http://www.mta.gov.tr) Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (http://www.mkek.gov.tr) T.C. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı (http://www.bayindirlik.gov.tr) T.C. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi Başkanlığı, (http://www.deprem.gov.tr) 65
T.C. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı-Karayolları Genel Müdürlüğü (http://www.kgm.gov.tr) T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (http://www.calisma.gov.tr) T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü (http://isggm.calisma.gov.tr/) T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı (http://www.cevreorman.gov.tr) T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı-Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü (http://www.agm.gov.tr) T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı-Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (http://www.milliparklar.gov.tr) T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı-Orman Genel Müdürlüğü (http://www.ogm.gov.tr) T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (http://www.enerji.gov.tr) T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı-Maden İşleri Genel Müdürlüğü (http://www.migem.gov.tr) T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (http://www.kulturturizm.gov.tr) T.C. Resmî Gazete (http://rega.basbakanlik.gov.tr) T.C. Sağlık Bakanlığı (http://www.saglik.gov.tr) T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (http://www.sanayi.gov.tr) T.C. Tarım Bakanlığı-Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (http://www.tigem.gov.tr) T.C. Tarım ve Köy işleri Bakanlığı (http://www.tarim.gov.tr) T.C. Tarım ve Köy işleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü (http://www.kkgm.gov.tr) T.C. Tarım ve Köy işleri Bakanlığı-Yayın Dairesi Başkanlığı (http://www.tbyayin.gov.tr) T.C. Ulaştırma Bakanlığı (http://www.ubak.gov.tr) Türkiye Çevre Vakfı (http://www.cevre.org) Çevre Bakanlığı Mevzuatı Cilt No:1,2,3. 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu D.İ.E Nüfus ve Sosyo-Ekonomik Verileri. T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Katı Atık Yöntemi. Türk Çevre Mevzuatı Cilt No:1,2. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Prof.Dr.T:BAYTOP. (ANTALYA,1997) Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı(Red Data Book Of Turkısh Plants) Türkiye Çevre Vakfı Yayını Çevresel Etki Değerlendirmesi. (Prof.Dr.O.USLU) Türkiye Jeolojisine Genel Bakış. (Prof.Dr.İ.KETİN,1983) Türkiye ve Civarının Deprem Kataloğu.(İ.T.Ü.1967-No:24) Türkiye nin Önemli Kuş Alanları (DHKD- 1997) Türkiye nin Tehlike Altındaki Nadir ve Endemik Bitkileri. Hoek, E., Bray, J.W. (1991). (Çevirenler: Paşamehmetoğlu, A.G., Özgenoğlu, A., Karpuz, C.) Kaya Şev Stabilitesi. TMMOB Maden Mühendisleri Odası. Ankara: Kozan 66