MUHASEBE 2 15-STOKLAR ERKAN TOKATLI www.erkantokatli.com tokatli.erkan@gmail.com
I-DÖNEN VARLIKLAR 15-STOKLAR 150-Hammadde ve Mlz. 151-Yarı Mamuller-Üretim 152-Mamuller 153-Ticari Mallar 157-Diğer Stoklar 158-Stok Değer Düşüklüğü Krş. (-) 159-Verilen Sipariş Avansları BİLANÇO
ÜRETİM HESAPLARI 150-Hammadde 151-Yarı M.-Üretim 152-Mamul 620-Satılan Mamullerin Maliyeti
TİCARET HESAPLARI DEPO DÜKKÂN ALIŞ SATIŞ 153 191 100 1.000 800 1.800 153-TİCARİ MALLAR 1.000 1.000 100 600 391 2.360 2.000 360 621 153 1.000 1.000
Varlık Dışarıdan Nakit Akışı (Gelir) + 5.000 Varlık Tükenme (Gider) - 3.000 Kâr: 2.000 Satış Geliri +5.000 Ticari Malın Çıkışı -3.000 Kasa 5.000 T.Mal 23.000 Demirbaş 20.000 Taşıt 30.000 Öz Kaynak (Sermaye) 50.000 Yabancı Kaynak 128.000 Bina 100.000 178.000 178.000 175.000 180.000 180.000
1 1 2 3 4 SÜREKLİ ENVANTER YÖNTEMİ Her satışın ardından maliyet kaydının yapıldığı stok yöntemidir. 153-TİCARİ MALLAR (1) 100 50 (2) 10 (3) 20 (4) 600-YURTİÇİ SATIŞLAR 150 (2) 20 (3) 50 (4) ALIM SATIM ARALIKLI ENVANTER YÖNTEMİ Satışlara ait maliyet kaydının dönem sonlarında topluca yapıldığı stok yöntemidir. 153-TİCARİ MALLAR (1) 100 80 (5) 600-YURTİÇİ SATIŞLAR 150 (2) 20 (3) 50 (4) 2 3 4 5 621-STMMM (2) 50 (3) 10 (4) 20 621-STMMM (5) 80
SÜREKLİ ENVANTER ALIM SATIM 153-TİC. MALLAR 1.000 1.000 600-Y.İ.S. 2.000 621-STMM 1.000
Fiyatı: 30.000 Fiyatı: 2.000 / Maliyeti: 1.000 ALIŞ GİDERİ SÜREKLİ ENVANTER SATIŞ GİDERİ Nakliyesi: 100 153-TİCARİ MALLAR 30.000 100 Nakliyesi: 100 600-YİS 2.000 621-STMMM 1.000 760-PSDG 100 GELİR: 600-YURT İÇİ SATIŞLAR: GİDER: 621-STMM + 760-PSD: KÂR: +2.000-1.100 900
153-TİC. MALLAR 191-İND. KDV 100-KASA 100-KASA 153-TİC. M. 191-İ. KDV 10.000 1.800 5.900 Alım İade Aynı ay içinde ise: 191-İnd. KDV Farklı ayda ise: 391-Hes. KDV 11.800 5.000 900 ALIŞ SÜREKLİ ENVANTER İADE 153-TİCARİ MALLAR 10.000 5.000 5.000 5.000 600-YURT İÇİ SATIŞLAR 10.000 SATIŞ 100-KASA 600-YİS 391-HSK 621-STMM 153-TİC.M. 610-SATIŞ İADE 391-HS.KDV 100-KASA 153-TİC.MAL 621-STMM 11.800 5.000 10.000 1.800 5.000 10.000 1.800 5.000 11.800 5.000 610-SATIŞTAN İADE 10.000 Satış İade Aynı ay içinde ise: 391-İnd. KDV Farklı ayda ise: 191-Hes. KDV
1-Alış: 2.236 (KDV dahil) ALIŞ SÜREKLİ ENVANTER SATIŞ 1-Satış, 2.236 (KDV dahil) İSKONTO 2-İskonto: 236 (KDV dahil) 2-İskonto: 236 (KDV dahil) 3-Kalan borç ödendi. 3-Kalan alacak tahsil edildi. 153-TİCARİ MALLAR (1) 1.895 200 (2) 320-SATICILAR (2) 236 2.236 (1) (3) 2.000 120-ALICILAR (1) 2.236 236 (2) 2.000 (3) 600-YİS 1.895 (1) 611-SATIŞ İSK0NTO (2) 200
Hesapların büyük defterlerinde topluca gösterilen tutarlar ayrıntılı olarak takip edilmek istenirse, detaylandırılmak istenen hesapla ilişkili olarak alt hesaplar açılabilir. SÜREKLİ ENVANTER ALT HESAPLI UYGULAMA Alt hesap açmak tamamen işletme inisiyatifindedir herhangi bir yasal zorunluluğu yoktur. Ancak uygulamada sağladığı kolaylıklardan dolayı muhasebe süreçlerinde sıkılıkla kullanılmaktadır.
MAVİ A.Ş. aşağıdaki varlık ve kaynaklarla 06.01.2015'de kurulmuştur. Kasa: 100.000 Banka: 200.000 Sermaye:? > Halk Bank: 100.000 > Ziraat Bankası: 100.000
a)10.01.2015 de aşağıdaki ticari mallar satıcı CASIO dan alınmıştır. C-539D: adedi 250 dan 60 adet C-540D: adedi 350 dan 45 adet b)fatura bedeli olan 36.285 nın ödemesi aşağıdaki şekilde yapılmıştır. 6.285 nakit olarak Kasadan ödenmiştir. 10.000 Ziraat Bankası hesabımızdan havale/eft yolu ile gönderilmiştir. 8.500 lık Halk Bankası çeki verilmiştir. 11.500 lık senet verilmiştir.
a)12.01.2015 de aşağıdaki ticari mallar Onur Akıncı ya satılmıştır. C-539D : adedi 300 dan 10 adet C-540D : adedi 600 dan 15 adet b)fatura bedeli olan 14.160 nın tahsilatı aşağıdaki şekilde yapılmıştır. 2.160 nakit olarak kasadan tahsil edilmiştir. 2.000 alıcı tarafından havale yolu ile Halk Bank hesabımıza yatırılmıştır. 3.200 lık çek alınmıştır. 6.800 lık senet alınmıştır.
a)12.01.2015 de aşağıdaki ticari mallar Onur Akıncı ya satılmıştır. C-539D : adedi 300 dan 10 adet C-540D : adedi 600 dan 15 adet b)fatura bedeli olan 14.160 nın tahsilatı aşağıdaki şekilde yapılmıştır. 2.160 nakit olarak kasadan tahsil edilmiştir. 2.000 alıcı tarafından havale yolu ile Halk Bank hesabımıza yatırılmıştır. 3.200 lık çek alınmıştır. 6.800 lık senet alınmıştır.
Mal satışı sırasında sattığı malların maliyetini takip edemeyen işletmeler tarafından kullanılan stok maliyet yöntemidir. Bu yöntemi kullanan işletmeler ya satışlarını takip edemiyordur ya da satış maliyetinin takip edilmesi imkânsızdır. ARALIKLI ENVANTER Bu yöntemi, birbirine benzer veya çok sayıda mal satan işletmeler kullanırlar. Bu yöntemde, satış yapıldığı sırada maliyet kaydı yapılmaz. Dönem sonralarında maliyet kaydı tek seferde yapılır. 153-TİCARİ MALLAR HESABINI BAKİYESİ - DÖNEM SONU MAL MEVCUDU = SATILAN TİC. MALLARIN MALİYETİ DÖNEM BAŞI MAL MEVCUDU + DÖNEM İÇİ NET ALIŞLAR - DÖNEM SONU MAL MEVCUDU = SATILAN TİC. MALLARIN MALİYETİ Sabah cebimde + 300 vardı Annemden + 500 aldım Akşam cebimde - 100 kaldı Demek ki; bugün 700 harcamışım
ARALIKLI ENVANTER 153-TM 300 400 300 200 1.200 1.000 1.000 Depoda ne kadar mal var? 2 Koli 2 koli malı kaç liraya almıştık? 200 ye almıştık Stoklara toplam 1.200 lik ticari mal girdiyse ve depoda 200 li mal kadıysa bizim sattığımız malın maliyeti 1.000 = 200 Muhasebeci Depo Görevlisi
Alınan malların maliyeti 1.100 ise ve işletmenin deposunda 100 lık mal kaldı ise 153 hesabının borç bakiyesinin 100 olması gerekir. Yani satılan malların maliyeti 1.000 olmalıdır. ARALIKLI ENVANTER Dönem Başı Mal Mevcudu Dönem İçi Alışlar Mal Alış Giderleri 153-Ticari Mallar 500 200 1000 300 100 1.000 1.600 500 Mal Alış Iskontoları Mal Alış İadeleri Satılan Mallar Maliyeti
Ticari malların değeri; Yangın, deprem, su basması gibi doğal afetler sebebi ile bozulma, çürüme, kırılma, çatlama ve paslanma gibi değer düşürücü sonuçlar ortaya çıkarsa ticari malın değeri yeniden hesaplanır ve değer düşüklüğü gider yazılır. Ticari malın yeni değerine Taktir Komisyonu karar verir. STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ Ayrıca teknolojide ya da moda meydana gelen değişikliklerden dolayı ticari malın değerinin azaldığı tespit edilirse yine komisyon kararı ile değer düşüklüğü gider olarak yazılabilir. Stok değer düşüklüğü için karşılık ayrılacaksa 158-STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ HESABI kullanılır. KESİN İSE; Değer düşüklüğü gider yazılır. Kalan tutar 157 ye aktarılır. STOK DEĞER DÜŞÜŞÜ KESİN DEĞİL İSE; Muhtemel değer düşüklüğü kadar karşılık ayrılır.
Tic. Mal Gider: - 30 2014 Maliyeti 2015 Net Gider: - 20 50 Ticari malın değerinin 50 dan 20 ya düştüğü tespit edilmiştir 2014 Gideri: - 30 2015 Gideri: - 50 2015 Geliri: + 30 2014 Gideri: - 30 2015 Gideri: - 40 2015 Geliri: + 20-50 - 50 2014 Gideri: - 30 2015 Gideri: - 20-50
Alıcı satıcıya bir mal alımı için sipariş verdiğinde satıcı ürünün üretimine başlamak için alıcıdan ön ödeme talebinde bulunabilir. Bu ön ödeme sipariş avansı olarak isimlendirilmektedir. Yapılan ödeme karşılığında herhangi bir varlık alımı olmadığı için, ödeme alacak niteliğindedir VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI Ancak alıcı bu ödemeyi bir stok alımı için yaptığı için bu ön ödeme tutarı ticari alacaklarda değil, 159-VERİLEN SİPARİŞ AVANSALARI HESABI ndan takip edilecektir. Avans tutarı, mal teslim alındığında fatura bedeline mahsup edilmek üzere bu hesapta bekletilecektir. Avans ödendiğinde 1.000 Mal alındığında 5.000 Ticari Mal + İrsaliye ve Fatura 4.900
Satıcı alıcıdan ön ödeme aldığında bu ödeme, borç niteliğindedir. Çünkü alınan nakit tutar karşılığında herhangi bir varlık verilmemektedir. Alıcı bu tutarı satış tutarından düşecektir. ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI Bu ön tahsilat bir borç hesabı olan 340-ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI nda takip edilir. Satış sırasında fatura bedeline mahsup edilerek alıcından olan alacağımızdan düşülür. Avans ödendiğinde 1.000 Mal alındığında 5.000 Ticari Mal + İrsaliye ve Fatura 4.900
www.erkantokatli.com tokatli.erkan@gmail.com