1.FİZYOTERAPİ ZİRVESİ SEMİNER GÜNLERİ
DİRENÇLİ EGZERSİZ İLE VİBRASYON EGZERSİZİNİN ALT EKSTREMİTE KAS KUVVETİ ÜZERİNE ETKİSİNİN KARŞILAŞTIRILMASI DANIŞMAN: PROF.ALİ CIMBIZ FZT.ESRA BAYRAMOĞLU
1.GİRİŞ VE GENEL BİLGİLER
VİBRASYON ò Vibrasyon, cismin dinlenim durumuna göre düzenli veya düzensiz olarak oluşturduğu periyodik hareketlerle meydana gelen mekanik salınımlardır.
VİBRASYON EGZERSİZLERİ ò Rus bilim adamı Vladimir Nazarov, astronotların uzaydaki yer çekimsiz ortam ve hareketsizlikten meydana gelen kas atrofisi ve kemik yoğunluğundaki hasarları azaltmak için, kas ve kemiklerine titreşim yolu ile uyarı verme fikrinden yola çıkarak Tüm Vücut Vibrasyonunu (TVV) geliştirmiştir.
ò Vibrasyonu, doğrudan kasa ya da bir platform yardımıyla dolaylı olarak vücudun tamamına uygulanabilmektedir.
ò Vibrasyon egzersizleri tendon vibrasyonu ile oluşan Tonik Vibrasyon Refleksi nin (TVR) modifiye edilmesi sonucu geliştirilmiştir.
ò Kasın hızlı gerilmesi, kas iğcikleri tarafından algılanır, medulla spinalisi uyarır ve kasa dönen α-motor nöron uyarısı artar. Bu durum kasta EMG aktivitesinde bir artışa neden olur. Kas bu yolla üst merkezlerden kontrol edilmeden bir miktar kuvvet üretebilir.
ò Maksimal kontraksiyonlar sırasında, vibrasyon uyarıları normalde kullanılmayan motor ünitelerin kullanılmasını sağlar. ò Bu etkinin yanı sıra vibrasyon uyarılarının mekano sensörler (kas iğciğindeki primer afferentler) yolu ile nörotransmitter salınımını arttırıp nöromüsküler iletiyi kolaylaştırdığı öne sürülmüştür.
Yapılan çalışmalar vibrasyonun; ò Kemik mineral yoğunluğunu (menopoz sonrasında), ò Kuvveti, ò Dengeyi, ò Hareket hızını, ò Postüral stabiliteyi, ò Kan dolaşımını, ò Kandaki testosteron ve büyüme hormonunu arttırdığını göstermiştir. ò Kronik bel ağrısı tedavisi ve yağ yakımı da diğer kullanım alanlardır.
Literatürde vibrasyon uygulamalarının; ò ò ò ò ò ò ò ò Sağlıklı ve Genç erkeklerde, Menapozlu/Yaşlı/Antrenere olmayan ve Sporcu bayanlarda, Genç jimnastikçilerde, Üst düzey baletlerde, Sprint sporcularında, Genç kayakçılarda, Elit bayan hokeycilerde, Dağcılarda yapıldığı görülmektedir.
ò Vibrasyon egzersizlerinden genç ve yaşlı bireylerin benzer faydalar sağladığı rapor edilmiş. ò Antrenere olan ve olmayan bireyler üzerindeki çalışmalar sonuçlar açısından çok farklılıklar göstermektedir.
ò Uygulanan vibrasyon egzersizinin etkisi vibrasyonun özelliklerine bağlıdır. ò Vibrasyonun şiddetini belirleyen en önemli iki unsur frekans ve genliktir.
ò Yapılan çalışmalar aynı özellikteki vibrasyon uygulamalarında genliğin arttırımı ile kas aktivetesinde, buna bağlı olarak yorgunlukta ve maksimum kasılma gücünde artış tesbit edilmiştir. ò Bizde bu yüzden kullandığımız cihazda genlik modunda LOW-MİD-HİGH seçeneklerinden HİGH modunu tercih ettik.
ò Ama en çok çalışma vibrasyonun frekans aralığı üzerinedir. ò Bu anlamda yapılan çalışmalar. Dolaylı vibrasyon uygulamalarında frekans aralığını 15-137 Hz, doğrudan uygulama da ise 30-120 Hz olarak rapor etmişlerdir. ò Son çalışmalar düşük frekanstaki vibrasyonun kasları daha iyi çalıştırdığı belirlenmiş ve TVV için bu değer 25-50 Hz olarak aralık daraltılmıştır. ò Bir kısım çalışma da 30 Hz frekansın altındaki vibrasyonun kaslar üzerinde olumlu bir etki etmediğini dile getirmişlerdir.
ò Vibrasyon egzersizlerinde kullanılan belirlenmiş bir program olmayışı sonuçların birbirine göre farklılık göstermesinin en önemli nedenlerindendir. ò Vibrasyon ile birlikte yapılan statik egzersizin dinamik egzersizden daha etkili olduğu da yine yapılan çalışmalardan elde edilmiştir.
ò Yapacağımız çalışmada kas kuvvetlendirmede dirençli egzersiz ve tüm vücut vibrasyon egzersizlerini kullanacağız. ò Bunu oluşturacağımız iki grup sayesinde yapacağız. ò Böylece hangi yöntemin kas kuvvetini arttırmada daha etkili olduğunu belirlemeyi amaçlamaktayız. Yapılan literatür taramasında kas kuvvetlendirmede bu iki yöntemin karşılaştırılmasına yönelik çok az çalışma mevcuttur. ò Çalışmada oluşturduğumuz grupları da bay ve bayan olarak ayırarak cinsiyetin etkisini, aynı zamanda yapacağımız ölçümlerle vibrasyon egzersizlerinin yağ yakımına etkisini de sorgulamış olacağız.
2.MATERYAL METOD
BİREYLER ò Çalışmaya; ò 18-25 yaş arası, ò 3 yıldır düzenli spor yapmayan, ò Egzersiz yapmaya engel fiziksel ya da sistemik hastalığı olmayan, ò Gönüllü sağlıklı genç bireylerden oluşan 20 bay, 20 bayan dahil edildi.
ò 40 birey rastgele 10 bay,10 bayan olacak şekilde 2 gruba ayrıldı. Ve sırasıyla; ò Hamstring ve Quadriceps kaslarına izokinetik ölçüm, ò BMI ve vücut yağ ölçümü yapıldı.
İzokinetik Ölçüm
BMI ve Yağ Ölçümü
EGZERSİZ PROGRAMI
DİRENÇLİ EGZERSİZ GRUBU
VİBRASYON EGZERSİZİ GRUBU
ò Kontrol grubuna normal zeminde üzerinde, dizler 90 derece statik squat egzersizi yaptırıldı.30 saniye bu pozisyonda durmaları ve 30 saniye dinlenmeleri ve bunu 6 tekrar yapmaları istendi. ò Deney grubundan ise aynı egzersiz programını titreşim platformu üzerinde yapmaları istendi.
ò 6 haftalık egzersiz programını bitiren deneklere testler tekrarlandı.
SONUÇLAR
J TEŞEKKÜR EDERİM J