Türkiye Otomobil Federasyonu Çalıştayı 21 Kasım 2014 Sağlık Destek Organizasyonu ve Dopingle Mücadele
Türkiye Otomobil Federasyonu Çalıştayı 21 Kasım 2014 Sağlık Destek Organizasyonu ve Dopingle Mücadele
İÇERİK Sporun özellikleri, risk faktörleri, sorunun tanımlanması Koruyucu güvenlik önlemleri Sağlık destek hizmetlerinin bileşenleri ve özellikleri Yarış niteliklerine göre organizasyon düzeyi ve yapılması gerekenler Temel sorunlar
Otomobil Sporları Tehlikelidir Hız yapmak üzere geliştirilmiş araçlar Yüksek son hızlar, viraj hızları ve G değerleri Kaygan, kötü zeminli, tehlikeli yollar Hava koşullarına bağlı zorluklar: Sıcak çarpması, kar, sis veya yağmura bağlı görüş kısıtlılığı Kazanmaya odaklanmış hırslı sürücüler Yarış esnasında yüksek adrenalin düzeyleri: süpermen etkisi
Ne yapılmalı? Yarış ortamı güvenliğini arttırmak Etaplar, pist özellikleri Yarış aracı Sürücü donanımı Yeterli ve verimli sağlık desteği sunumu Bilinçlendirme: Güvenlik performanstan önce gelir!!!
Nasıl bir sağlık destek sistemi?
Nasıl bir sağlık destek sistemi? Uluslararası standartlar International Sporting Code, App H Sağlık personeli yeterlikleri Ekipman listesi Girişim zamanlaması hedefleri: Pistte 1 dakika Rallide 10 dakika içinde
Nasıl bir sağlık destek sistemi? Özellikli sağlık hizmeti 1. Girişim ekibinin yeterliği: Çoklu travmaya sahada müdahale edebilecek, travmada ileri yaşam desteği (ATLS) eğitimi olan hekimler 2. Yarış ortamının ve yarış aracının özelliklerini bilen, girişim yöntemlerine hakim sağlık personeli 3. Güncel ve standarda uygun ekipman 4. Olay yerinden hastaneye planlanmış, şeffaf, kontrol edilebilir ve sürekli iletişim kurulabilir organizasyon
ATLS eğitimi 1. Girişim ekibinin yeterliği Sahada çoklu travmaya girişim deneyimi İdeal kaynak: 1. Acil Tıp Hekimleri 2. Sahada çalışan paramedik ve/veya acil tıp teknisyenleri
1. Girişim ekibinin yeterliği Planlanan: - Acil Tıp Derneği ile protokol oluşturulması - Otomobil Sporları Hekimliği çalışma grubunun oluşturulması - Hedefe yönelik eğitimlerle gerekli yeterliğe sahip ve değişik bölgeleri kapsayan bir hekim havuzu oluşturulması - Benzer bir yapılanmanın yardımcı sağlık personeli dernekleri ile hedeflenmesi
2. Yarış ortamının/aracının bilinmesi Sürücü güvenliğinin tüm unsurları medikal ekip için önemli bir engeldir! Kask HANS Özel giysi Eldiven, ayakkabı
2. Yarış ortamının/aracının bilinmesi Araç güvenliğinin tüm unsurları medikal ekip için önemli bir engeldir! Çıkartılamayan direksiyon B sütununa göre koltuğun konumu Kafa destekleri Koltuk şekli Kafes çubukları
2. Yarış ortamının/aracının bilinmesi Girişim yeri medikal ekip için önemli bir engeldir!
2. Yarış ortamının/aracının bilinmesi Planlanan: EĞİTİM - Düzenli (iki kez?), - Çok merkezli (Istanbul, Ankara, İzmir?), - Hedef kitleye yönelik (Acil Tıp Hekimleri, paramedik ve ATT ler) - Uygulamalı (gerçek yarış aracı, tüm ekipmanlı sürücü modeli, yarış öncesi eğitim - yarışta uygulama)
2. Yarış ortamının/aracının bilinmesi
3. Güncel ve standarda uygun ekipman - Kontrol listesi kullanılmalı Türü Adet Adet Adet Tansiyon aleti 1 Boyunluk 2 Dormicum 2 Stetoskop 1 Travma Makası 1 Fentanyl 2 Steril spanç 10 Seyyar/El Aspiratörü 1 Morfin 2 Steril kapama 10 Aspirasyon Sondası 5 Lysthenon 2 Elastik bandaj 2 Ambu 1 Norcuron 2 Flaster 1 Maske 1 Prednol 4 Sargı bezi 2 Nazal O 2 hortumu 1 Adrenalin 10 Povidon iyot sol. 0.5L O 2 maskesi 1 Atropin 10 Eldiven steril 2 Guedel 4 ağız yolu 2 NaHCO 3 2 Eldiven non-steril 10 Guedel 5 ağız yolu 2 Lidokain 2 Enjektör 2 cc 10 Guedel 6 ağız yolu 2 Avil 2 Enjektör 5 cc 10 Laringoskop / Pil 1 Metpamid 2 Enjektör 10 cc 10 Endotrakeal Tüp 7-7,5 2 Diazem 2 Kanül No.14 2 Endotrakeal Tüp 8-9 2 Ringer Laktat 1000 ml 2 Kanül No.16 2 Kombitüp/Laringeal mask 1 SF 500 / 1000 ml 2 Kanül No.18 2 Quick Trach (krikotirotomi) 1 Voluven 500 ml 2 Kemik içi perfüzyon kiti 1 Kolorimetrik kapnograf 1 İv serum seti 5 Toraks şişesi 1 Abeslang 5 Turnike lastiği 2 Toraks tüpü 1 Nazogastrik sonda 14/16 2 Bistüri 2 KED yeleği 1-2 Travma tahtası 1 Vakum sedye 1
4. Organizasyon planı Yarışma Direktörü Medikal Direktör Medikal Girişim Aracı (MIC/MIV) Resüsitasyon Ambulansları Güvenlik Sorumlusu Ekstrikasyon/ Kurtarma Ekibi Ambulans Helikopter Servis Alanı/Pist Medikal Ünitesi Referans Hastane
4. Organizasyon planı FIA Üniversal Medikal Değerlendirme Formu
4. Organizasyon planı FIA Üniversal Medikal Değerlendirme Formu Planlanan: - Uyarlanmış medikal değerlendirme formu - Sağlık Kurulu Üyelerinin değerlendirmesi - Etkileşimli hazırlık - Gerekirse yerinde gözden geçirme ve eksiklerin giderilmesine yönelik yardım
SORUNLAR - 1 Sağlık personeli İlgi az Ücretsiz çalışma pek mümkün görünmüyor Süreklilik sağlanamıyor Yoğun nöbet programları nedeniyle sabit ekip güç Eğitim Uygulama yetersiz Deneyim kazanma zor Maliyet ve zaman
SORUNLAR - 2 Ekipman Maliyet yüksek Kullanım süresi ve güncelleme Ekipman sağlayıcı kalifiye doktor veremiyor Uygun araç ve sürücü temini Sağlık sponsoru??? Genel planlama Organizatörün ilgisi düşük kaza ve yaralanma oranı nedeniyle sınırlı Bütçe!
Türkiye Otomobil Federasyonu Çalıştayı 21 Kasım 2014 Sağlık Destek Organizasyonu ve Dopingle Mücadele
İÇERİK Dopingin tanımlanması Dopingle mücadele eden kuruluşlar Güncel talimatlar Yasaklı maddeler Yükümlülükler Disiplin/Ceza süreci Tedavi amaçlı kullanım istisnası (TAKİ) Kendi kendine bilgilenme süreci
Doping nedir? Diğer yarışmacılara karşı üstünlük sağlamak amacı ile; Yasaklı madde veya yöntemleri kullanmak veya kullanmaya yeltenmek Yasaklı maddeleri bulundurmak Yasaklı maddeleri dağıtmak veya dağıtmaya yeltenmek Doping kontrolünü yanıltıcı davranışlarda bulunmak (örnek vermeyi reddetmek de dopingli sayılma nedenidir)
1999 de kurulmuş Bağımsız, uluslararası, tüm spor organizasyonları ve hükümetler tarafından desteklenen bir kuruluş Doping karşıtı eylemlerin oluşturulması ve geliştirilmesi için bilimsel araştırma yapar ve eğitim olanakları sağlar World Anti Doping Code olarak adlandırılan dopingle mücadele kurallarını belirler ve tüm spor dallarında ve tüm ülkelerde uygulanmasını sağlar
DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU
Yasaklı maddeler Anabolizanlar Antiöstrojenler Beta-2-agonistleri Cannabinoidler Glukokortikoidler Hormonlar Diüretikler Narkotikler Stimülanlar
Federasyon Yükümlülükler WADA ve TDMK kurallarına uymayı ve dopingle mücadelede eşgüdümlü çalışmayı kabul eder Lisanslı sporcularından bir doping havuzu oluşturmak üzere TDMK ile ortak çalışır Sporcuların dopingle mücadele konusunda bilgilendirilmelerini sağlar
Sporcular Yükümlülükler Dopingle mücadele konusunda bilgi sahibi olmalıdır Yasaklı maddelerin vücuduna girmemesi için azami dikkati göstermelidir ve bu durum tamamen kendi sorumluluğundadır. Doping kontrolüne uyumlu davranmalıdır
Yasaklı madde tespit edilirse Talimata uygun bildirimlerde bulunulur Sporcu lisansı geçici olarak askıya alınır Sporcu öngörülen süre içerisinde Federasyon Disiplin/Ceza Kurulu tarafından duruşmaya davet edilir Kural ihlali yönünde karar alınması halinde «2 yıl hak mahrumiyeti» cezası verilir 2015 yılından itibaren ceza 4 yıla çıkarılıyor, ancak hafifletici nedenler kapsamı genişletiliyor
Tıbben zorunlu ilaç kullanımı Doktor tarafından reçete edilmiş ve tıbbi zorunluluk nedeni ile ilaç kullanımı söz konusu ise sporcu, «Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası» (TAKİ) talimatına uygun olarak TDMK ya başvurmalıdır
Planlanan: Dopingle Mücadele TOSFED Dopingle Mücadele Komisyonunun oluşturulması TDMK talebine istinaden doping havuzu için sporcuların belirlenmesi Bilgilendirme çalışmalarına ağırlık verilmesi Çevirimiçi kurs sertifikasının lisans için bir zorunluluk haline getirilmesi
TOSFED web sayfası Bilgilenme kaynakları
FIA Çevirimiçi Kurs
Bilgilenme kaynakları TMOK web sayfası http://www.olimpiyatkomitesi.org.tr/sayfa_detay.aspx?id=21
Bilgilenme kaynakları FIA web sayfası http://www.fia.com/sports/anti-doping WADA web sayfası https://www.wada-ama.org/en
Doping haksız rekabete neden olduğu için, insan sağlığına zararlı olduğu için, sporun ruhuna aykırı olduğu için sakıncalı ve yasaktır. Dürüst yarışalım!