1908 DEVRM NDE KAMUSAL ALAN VE KTLE SYASETNDE DÖNÜÜM. Y. Doan ÇETNKAYA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1908 DEVRM NDE KAMUSAL ALAN VE KTLE SYASETNDE DÖNÜÜM. Y. Doan ÇETNKAYA"

Transkript

1 125.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi No:38 (Mart 2008) 1908 DEVRM NDE KAMUSAL ALAN VE KTLE SYASETNDE DÖNÜÜM Y. Doan ÇETNKAYA Özet 19. yüzyılda gündeme gelen modernleme süreci Osmanlı mparatorluu nda devletin gündelik hayata müdahalesinde bir artıa neden oldu. Kamusal alanını dönüümü, sivil toplumun genilemesi, kitle siyaseti ve toplumsal seferberlik siyasetin yeni biçimleri ile ilgili olarak önem kazanmaya baladı Devrimi yeni siyaset biçimlerinde önemli bir kırılmaya iaret eder. Daha önceleri kitlelerin pasif katılımına dayan siyaset biçimleri yerini kalabalıkların dorudan aktif katılımına dayalı biçimlere bıraktı. Bu tarihten itibaren kitlelerin gündelik meseleleri kamusal meseleler halini almaya ve genileyen kamusal alanda ifadesini bulmaya baladı. Mitingler, kitlesel gösteriler, yürüyüler, grevler, siyasi kampanyalar, milli bayramlar, seçimler, törenler siyasetin yeni araçları olarak yaygınlık kazandılar Devrimi nden sonra toplumsa derneklerin ve basının oynadıı rol ciddi bir ekilde arttı. Efkar-ı Umumiye artık eskisine oranla daha fazla önem arz etmeye baladı Devrimi bir yüzyıldır sürmekte olan dönüüm ve deiim sürecinde yeni bir merhaleye yol verdi. Devrim günleri olarak adlandırılabilecek ilk bir sene içinde siyasetin yeni türlerinin ardı ardına gündeme geldii bir dönem yaandı. Bu dönem dier ülkelerde meydana gelen devrimlerle benzerlikler arz eden pratikleri Türk siyasal hayatına kazandırdı. Anahtar Kelimeler: 1908 Devrimi, Kamusal Alanın Dönüümü, Kitle Siyaseti, Toplumsal Seferberlik Örüntüleri The Public Sphere and the Turn in Mass Politics in the 1908 Revolution Abstract The concepts of public sphere, mass politics and social mobilization are directly related with the modernization process and the formation of the modern state. In the course of 19th century, the Ottoman state began to intervene into the daily life of its subjects and there emerged new legitimation and governing problems. Mass politics and social mobilization of the masses were modern devices and governing techniques that the elite of the empire invented in order to cope with the new needs of the politics. These new politics both took advantage of and contributed to the formation and expansion of the public sphere. The public sphere provided the space in which new politics took place. The 1908 Revolution marked the beginning of a new era in which different sections of the Ottoman society mobilized in the public spaces such as streets, public squares, bazaars etc. National celebrations, elections, economic boycotts and flourishing civil organizations and daily pres provided an opportunity Aratırma Görevlisi,.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi, Uluslararası likiler Bölümü, Siyasi Tarih Anabilim Dalı.

2 126 to the ordinary people to voice their words. Particular problems and interests of different sections of society turned out to be public issues that debated before the public opinion. Therefore, mass politics and social mobilization patterns in this period had a bilateral character in which state and different sections of society played their roles reciprocally in contrast with the general peculiarities of the previous era. Keywords: 1908 Revolultion, Transformation of the Public Sphere, Mass Politics, Mass Mobilization Patterns Giri Türk tarihyazımında daha çok II. Merutiyet in lanı olarak anılan 1908 Devrimi gerek Türkiye, gerekse de Osmanlı mparatorluu içinden domu ulus devletlerin tarihinde müstesna bir yere sahiptir. Önemli bir dönüm noktası olması sebebiyle de nitelii konusunda ciddi tartımalar gerek tarihçiler arasında gerekse de dier disiplinlerden aratırmacılar arasında sürüp gidiyor. Bu tarihsel olayın bir devrim olup olmadıı, eer bir devrimse nasıl bir devrim olduu, hangi toplumsal ve siyasal aktörlerin devrimde etkin olduu, devrime sebep olan nedenlerin özellikleri ve baatlıkları, sonrasında ortaya çıkan siyasal ve toplumsal düzenin temel nitelikleri, hürriyet, müsavat, uhuvvet, adalet gibi Merutiyet ideallerinin söylemde kalıp kalmadıı ve Türkiye özelinde temel dönüümün 1908 tarihinde mi yoksa 1923 tarihinden itibaren mi yaandıı bu tartımanın balıklarından yalnızca bazılarıdır. Bu yazı her ne kadar bu tartımalara dorudan bir cevap gelitirmeye çalımıyorsa da 23 Temmuz 1908 tarihinde Manastır dalarında ilan edilen Hürriyet sonrası meydana gelen temel bir deiim üzerine odaklanmakta ve bu itibarla bu tartımalara dair bir bakı açısına iaret etmektedir. Aslında bakılırsa her siyasal ve toplumsal düzen gibi Osmanlı mparatorluu da tarihi boyunca çok farklı deiim ve dönüümler geçirmitir. Örnein artık geleneksel olarak adlandırılabilecek Türk tarihyazımı bu deiimi kurulu-yükselme-duraklama-çökü evreleri olarak tarif etmektedir. Farklı yaklaımlar farklı kıstaslarla Osmanlı mparatorluu tarihinde kendilerine göre çeitli dönüm noktaları tespit edebilecektir. Nitekim çökü paradigmasına karı çıkan birçok aratırmacı da örnein 19. yüzyılı imparatorluk için bir deiim, yenilenme, kabuk deitirme ve uyum süreci olarak görebilmektedir. 1 Gerçekten de iktisadi parametrelerle incelendiinde imparatorluun dünya ekonomisine entegrasyonu Osmanlı tarihinde önemli bir dönüümü gündeme getiriyordu. Yine bu dönüüm ile e zamanlı olarak 19. yüzyıl boyunca gündeme gelen reform kararları, modernleme olarak anılan gelimeler, Batılılama olarak tanımlanan kültürel gelimeler ciddi deiimlere yol açıyordu Devrimi de Osmanlı mparatorluu nda 1918 e kadarki on sene gibi kısa bir süreyi ayrı bir dönem olarak sınıflandırmayı gerektirecek kadar önemli bir siyasal, toplumsal, 1 Geleneksel tarihyazımının ilk kapsamlı eletirel bir deerlendirmesi ve alternatif bir öneri için bkz. Huri slamolu and Çalar Keyder, Agenda for Ottoman History, Review, Vol. I, No. 1, 1977; bu makeleyi önemli bir kırılma olarak alan ve tarihyazımının son devresinin analitik bir deerlendirmesini yapan bir çalıma için bkz. Oktay Özel-Gökhan Çetinsaya, Türkiye de Osmanlı Tarihçiliinin Son Çeyrek Yüzyılı: Bir Bilanço Denemesi, Toplum ve Bilim, No. 91, Kı , ss

3 127 iktisadi ve kültürel bir dönüüme yol verecekti. Yukarıda bahsedilen ve yazıda üzerinde duracaımız temel dönüüm, Osmanlı mparatorluu nda kitle siyaseti örüntülerinde meydana gelen deiim ve bunun genileyen kamusal alan ve canlanan sivil toplum ile ilikisi üzerine olacak. Kavramların Toplumlar Arası Yolculuu Modern devlet politikalarının gündeme gelmesinde, modern kurumların inasında, toplumsal hareketlerin ortaya çıkıının tartıılmasında kamusal alan, sivil toplum ve kamuoyu gibi kavramların çok önemli bir yeri vardır. Fakat birçok kavramda olduu gibi bunların tam olarak neyi ifade ettii konusunda çok farklı tartımalar mevcuttur. Bu tartımalar da bunların ne olduunu ortaya koymaktan uzaktır. Ancak tanımlama sorununun yanı sıra bu kavramların farklı toplumlar ve kültürler için kullanılabilirlii de akademik yazında netameli bir konudur. Nitekim birçok yazar kamusal alan, sivil toplum gibi kavramların Osmanlı mparatorluu balamında kullanımına karı çıkmaktadır. Bundan dolayı ie bu tartımalara kısaca bir göz atmak ve bir çıkı yolu tarif ederek balamak tartımaya devam edebilmek için elzemdir. Kamusal alan kavramı üzerine olan tartımalarda merkezi bir yer igal ettii için tartımaya Jürgen Habermas ile balamak isabetli olacaktır. 2 Habermas a göre 17. yüzyıl sonunda ortaya çıkan burjuva kamusal alanı kendinden önceki temsili kamusallıklar dan temelden farklıydı. Kamusal alan aile ve sivil toplumdan oluan özel alan ile kamu otoritesi yani devlet arasında bir alana denk düüyordu. Özel alana ait sivil toplum ise hem toplumsal emein hem de meta deiiminin gerçekletii alandı. 3 Akademik yazında altının sayısız defa çizildii üzere Habermas ın kamusal alan tanımlamasının iki boyutu vardı. Bunlardan ilki nitelikseldi ve rasyonel-eletirel söyleme dayandıını iddia ediyordu. Dier boyutu ise daha çok bir nicelie iaret edecek ekilde toplumsal katılıma açıklıı üzerineydi. 4 Bu kavramsallatırma çerçevesinde kamusal alan bireylerin ahsi ve toplumsal çıkarlarından azade olan özgür ve özerk faaliyetleri ve iletiimlerini içeriyordu. Bu tanımda devletin konumu da çok önemliydi. Zira devletin kamusal alanda bir yeri olmadıı gibi, bu alan aslında bizatihi ona karı olarak ortaya çıkıyordu. Yine bir çıkarlar alanı olan piyasa da kamusal alanın 2 Kamusal alan ve sivil toplum kavramları düünce tarihi boyunca farklı düünürler tarafından deiik ekillerde gündeme getirilmi ve Habermas da anılan kitabını 1962 yılında yazmı olmasına ramen, bu kavramlar üzerine olan tartıma daha çok 1990 lı yıllarda adeta bir patlama yaamıtır. Nitekim Habermas ın kitabının da dier dillere ve bilhassa ngilizce ye 1989 tarihinden sonra çevrilmesi bir tesadüfün eseri deildir. Özellikle Dou Bloku olarak adlandırılan ülkelerde bir deiim sürecinin yaanması ve özellikle Polonya da Dayanıma Hareketi gibi bir olgunun ortaya çıkıı, Çin de ünlü Tiananmen Meydanı nda gerçekleen örenci hareketinin ülke sınırlarını aması ve Orta ve Uzakdou ülkelerinde 1980 li yıllar boyunca liberalleme ve demokratikleme adı altında yeni bir iktisadi siyasi politikanın hayata geçirilmeye çalıılması akademik dünyada bu iki kavram üzerinde önemli bir tartımanın ve üretimin domasına yol açtı. 3 Jurgen Habermas, The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry into a Category of Bourgeois Society, (Cambridge: MIT, 1989), s Bu iki boyutu bu ekilde formüle eden bir açıklama için bkz. Craig Calhoun, Introduction: Habermas and the Public Sphere, Habermas and the Public Sphere, Ed. Craig Calhoun, (Cambridge: MIT, 1992), s. 4.

4 128 dıındaydı. Bu tanımda zor ve iddetten uzak rasyonel tartıma ve söylem ve tartıma ile ortaya çıkan insanlar arasındaki iletiimin sonucunda genel kamusal yararın ortaya çıktıı da varsayılıyordu. Habermas ın bu tanımlaması imekleri üzerine çekmekte gecikmedi. Çok deiik çerçeveler içinde ortaya çıkan eletirileri iki balık altında toplamak mümkündür. lk eletiri 1960 lı yılların sonunda ortaya çıkan radikal örenci hareketinin içinden geldi. Oskar Negt ve Alexander Kluge Habermas ın ulaılabilirlii, açıklıı ve katılınabilirlii ile ideal bir kamusal alan tarif ettiini fakat aslında kamusal alanında bunların yanında dılayıcı mekanizmalara da sahip olduunu iddia ettiler. Onlara göre toplumun geni bir kesiminin kamusal alana katılma, girme noktasında ciddi sıkıntıları vardı ve hatta yapısal engellerden (block) bahsetmek pekala mümkündü. 5 Yazıldıı zamanın tartımalarını da barında barındıran bu karı çıkı daha çok içi sınıfının pratik deneyimi ve kamusal alanla ilikisi üzerinde duruyor ve dılanmayı da daha çok bu sınıf üzerinden tartııyordu. Yine zamanın alternatif dünya tasarımlarıyla ilgili olarak da karı proleter bir kamusal alanın yaratılması üzerine fikir yürütüyordu. Benzer bir ekilde kadının da burjuva kamusal alanından dılandıı ve kadın hareketinin tarihsel mücadelesi içinde kendi farklı kamusallıklarını yarattıı üzerine çok zengin bir literatür oraya çıkmaya baladı. Bunlardan en ilginç olanı Joan B. Landes tarafından yazılan kitaptır. Landes, Habermas ın baktıı türden kaynaklara bakarak Fransız Devrimi çaında söylem üzerinde durur. Benzer bir kaynak türüne bakan yazar, Habermas ın vardıı sonuçların aksine ulaır ve burjuva kamusal alanında ortaya çıkan özel-kamusal ayrımının kadını sessiz kıldıını ve onu eve hapsettiini iddia eder. 6 Aile alanında kadına toplumun ahlakının teminatı olması, çocukların büyütülmesi ve kocası ile ilgilenmesi gibi görevler de tevdi edilmitir. 7 Dier yandan yukarıda deinildii üzere burjuva kamusal alanı yanında farklı, alternatif ve karı kamusal alanlar çounlukla ihmal edilmektedir. Örnein 19. yüzyıl Amerikan kadın hareketi üzerinde duran Mary Ryan, kadınların farklı yollardan kamusal ve siyasal hayata girmeyi nasıl zorladıklarını anlatır. Kamusal alanda formal yollardan katılımları engellenen kadınların hareketi kamusal alanın tanımı noktasında manidar veriler sunar. 8 Nancy Fraser da Feministlerin dergileriyle, kitapçılarıyla, basımevleriyle, film daıtım alarıyla, seri konferanslarıyla, aratırma merkezleriyle, akademik programlarıyla, toplantılarıyla, festivalleriyle, yerel buluma alanlarıyla örgütleriyle resmi kamusal alandaki kadının olumsuz konumunu azaltan madun karı kamusallıını ina ettiklerinden bahsetmektedir. 9 Geoff Eley de benzer tonda bir eletiri ile kamusal alanın içinde ve 5 Oskar Negt and Alexander Kluge, Public Sphere and Experience: Toward an Analysis of the Bourgeois and Proletarian Public Sphere, (Minneapolis: University of Minnesota Press, 1993), s Joan B. Landes, Women and the Public Sphere in the Age of the French Revolution, (Ithaca: Cornell University Press, 1993), s. 61, Ibid., s. 179, 195, Mary P. Ryan, Gender and Public Acess: Women s Politics in Nineteenth-Century America, Habermas and the Public Sphere, s Nancy Fraser, Rethinking the Public Sphere: A Contribution to the Critique of Actually Existing Democracy, Habermas and the Public Sphere, s. 123.

5 129 karısında köylülerin, içilerin, milli hareketlerin kendi aralarında kültürel ve ideolojik müzakere ve mücadelesini de içerecek bir ekilde farklı kamusallıkları barında barındırdıına dikkat çeker. 10 Habermas ın ve benzeri ideal kamusal alan tarifleri daha sert eletiriye de tabii tutulur. Zira Habermas kitabından daha sonra yazdıı ve kavramı daha özlü ifade ettii bir yazısında sokaın baskısı ile kamusal alanın dejenerasyonu arasında bir ilinti kurar. 11 Zira yukarıda da belirtildii üzere o bireysel ve toplu çıkarlara bu alanda yer vermez. Mike Hill ve Warren Montag, Habermas ın bu tanımını kendisinin Souk Sava Döneminde sosyal demokrasi savunusu balamına oturturlar. 12 Bu da onlara göre aslında kapitalist sistemi mutlak ufuk olarak kabul etmek, kitle korkusu ve siyasetin parlamenter politika ile sınırlandırılmasının bir baka ifadesidir. 13 Ancak her ne kadar Hill ve Montag ın tespitlerine katılmak ve kitlelerin, sıradan insanın, ve sınıf ilikilerinin analiz çerçevesi dıında tutulmaması önerilerine hak vermek mümkünse de, onların deerlendirmeleri de Habermas ınki gibi daha çok söylem ile sınırlı kalmaktadır. Bundan dolayı kamusal alanının daha somut bir deerlendirmesini yapabilmek için Negt ve Kluge nin açtıı kulvardan devam ederek deneyim, sosyal hayat ve maddi gerçeklie daha fazla dikkat kesilmek gerekecektir. 14 Bu noktada bir adım ileri gitmeden önce üzerinde durulması gereken bir dier kavram sivil toplum kavramıdır. 15 Tarihyazımında ve farklı disiplinlerden aratırmalarda genellikle kamusal alan kavramı ile sivil toplum kavramı birbirinin yerine kullanılmaktadır. kisi arasında herhangi bir ayrım yapılmaz. Tarihsel çalımalarda daha çok kullanılan sivil toplum kavramıdır. Bundan dolayı, Türkiye üzerine olan tarihyazımında kullanılma biçimi üzerinde durmak faydalı olacaktır. her eyden önce Joseph Femia nın belirttii gibi 15. yüzyıldan beri kullanımda olan 10 Geoff Eley, Nations, Publics, and Political Cultures: Placing Habermas in the Nineteenth Century, Habermas and the Public Sphere, s Ancak Eley bu farklılıklara dikkat çekerken Gramsci nin Batı toplumlarıyla Rusya gibi Dou toplumları arasında sivil toplumun farklılıına dair yaptıı ayrımı hatırlatacak ekilde bir ayrıma gider. Gramsci gibi Eley de bu tespitini herhangi bir ekilde temellendirmez ve aratırmaya dayanan verilerle desteklemez. Gramsci nin söz konusu ayrımı için bkz. Perry Anderson, Gramsci: Hegemonya, Dou/Batı Sorunu ve Strateji, (stanbul: Alan, 1988). 11 Jürgen Habermas, The Public Sphere, Jürgen Habermas on Society and Politics A Reader, Ed. Steven Seidman, (Boston: Beacon Press, 1999), s Mike Hill and Warren Montag, Introduction: What Was, What Is, the Public Sphere? Post- Cold War Reflections, Masses, Classes and the Public Sphere, Ed. Mike Hill and Warren Montag, (London: Verso, 2000), s Warren Montag, The Pressure of the Street: Habermas Fear of the Masses, Masses, Classes and the Public Sphere, s Benzer iddialar için bkz. Y. Doan Çetinkaya, Kamusal Alan ve Toplumsal Mücadele, Birgün, No.126, 17 Austos 2004, Salı, s. 12; Y. Doan Çetinkaya, Forum da Kamusal Alan Tartıması: ki Tutum, Birgün, No. 189, 19 Ekim 2004, Salı, s. 12; Y. Doan Çetinkaya, Dou Toplumları Lafzı ve Sol, Birgün, No. 169, 29 Eylül 2004, s Daha önce yayınlanan bir baka çalımada bu konu üzerinde ayrıntılı durulduu için burada sadece temel iddialar özetlenerek geçilecektir bkz. Y. Doan Çetinkaya, 1908 Osmanlı Boykotu Bir Toplumsal Hareketin Analizi, (stanbul: letiim Yayınları, 2004), ss

6 130 bir kavram üzerinde bir anlam karmaası bulunması doal bir durumdur. 16 Avrupa toplumların tarihi üzerine yapılan aratırmalarda tartıma süre dursun, i Avrupa dıı toplumlara geldiinde kargaa bir derece daha artar. Zira birçok çalıma bu kavramların daha çok Avrupa tarihine münhasır kavramlar olduunu iddia etmektedir. Türk tarihyazımında da kavramlar söz konusu olduunda, Türkiye tarihinin daha çok özgüllüüne ve özgünlüüne vurgu yapmak tercih edilmektedir. Bu da daha çok kültürel özelliklerle açıklanan niteliksel farklarla temellendirilir. Temel iddia Batı-dıı toplumlarda sivil toplumun güçsüzlüü, kamusal alanın boulmuluu ve devletin her yeri kapsayacak derecede mutlaklıı üzerinedir. Bundan dolayı sivil insiyatif, demokrasi, özerk hareketler, birey Dou olarak adlandırılan toplumlarda en iyi ihtimalle zayıftır. Bundan dolayı erif Mardin in sivil toplumu bir Batı Rüyası olarak adlandırması genel bakı açısının en özlü ifadelerinden bir tanesidir. 17 Toplum karısında devletin mutlak üstünlüü ve egemenlii söyleminin en uç örnei Metin Heper in çalımalarında ifadesi bulur. 18 Çalımalarda sivil toplum devletin dıında ve hatta devlet karısında tanımlandıı için bu nitelikte özerk kurumlar, cemiyetler, dernekler, toplumsal gruplar üzerinde durulmaya çalıılmı ve bunların devletle olan ilikileri dolayısıyla sivil toplumun güçsüzlüü sürekli tekrarlanan bir tez durumuna gelmitir. Osmanlı mparatorluu nda sivil toplumun varlıına dair bir aratırmanın da bu olguyu ticarette ve Avrupai hayat tarzında daha ileri gözüken Rum cemaati ile sınırlı görmesi bu tezin yaygınlıı hakkında bir baka kanıttır. 19 Zira ancak bu cemaat ve onun ticaret ile itigal eden kısmı devletin denetiminden kaçabilme imkanını bulmutu. Bu tezin dayandıı temel varsayım ideal bir devlet ve sivil toplum ayrımı ve karıtlıına dayanıyor olmasıdır. Halbuki Huri slamolu nun iddia ettii üzere birbirleriyle iç içe girmi devlet ve toplumun ayrı alanlarmı gibi tahayyül edilmesi mümkün deildir. 20 Avrupa tarihi üzerine yapılan baka bazı çalımalar ise daha çok teorik düzeyde ifadesini bulan bu teze karı çıkmakta ve bu alanda ciddi ampirik veriler sunmaktadır. Örnein John Abbot, bir toplumda zayıf sivil toplumun, güçlü devletten ziyade zayıf devletten kaynaklanacaını söylemektedir. 21 Dünyanın neresinde olunursa olsun modern devletin ortaya çıkıı hegemonya ve merulatırma 16 Joseph Femia, Civil Society and the Marxist Tradition, Civil Society History and Possibilities, Ed. Sudipta Kaviraj and Sunil Khilnani, (Cambridge: Cambridge University Press, 2001), s erif Mardin, Power, Civil Society and Culture in the Ottoman Empire, Comparative Studies in Society and History, No. 11, 1969; aynı dorultuda bir baka çalıması için bkz. erif Mardin, Civil Society and Islam, Civil Society, Theory, History, Comparison, Ed. John A. Hall, (Cambridge: Polity Press, 1995). 18 Metin Heper, The State Tradition in Turkey, (Beverly: Eothen Press, 1985). 19 Reat Kasaba, Economic Foundations of a Civil Society: Greeks in the Trade of Western Anatolia, , Ottoman Greeks in the Age of Nationalism, Ed. Dimitri Gondicas and Charles Issawi, (Princeton: The Darwin Press, 1999), s. 78, Huri slamolu, Property as a Contested Domain: A Reevaluation of the Ottoman Land Code of 1858, New Perspectives on Property and Land in the Middle East, Ed. Roger Owen, (Cambridge: Harvard University Press, 2002), s John Abbott, The Village Goes Public: Peasants and Pres in Nineteenth-Century Altbayern, Paradoxes of Civil Society, New Perspectives on Modern German and British History, Ed. Frank Trentmann, (New York: Berghahn Boks, 2000), s. 228.

7 131 politikalarının çeitlenmesi ve dönüümünü de gündeme getirmektedir. Genel anlamda merulatırma politikalarını ve hegemonya stratejilerini kitle siyaseti ve toplumsal mobilizasyon örüntüleri ile ilikilendirmek mümkündür. Bundan dolayı sivil toplumun gittikçe merkezileen ve tahkim edilen modern devlet tarafından sınırlandıını iddia etmek maddi gerçeklik açısından pek mümkün görünmüyor. Bilakis modernleen devletin ve elitlerin faaliyetleri ve reformları ile sivil toplum da olumakta ve dönümektedir. Osmanlı mparatorluu nda olduu gibi birçok farklı yerde de modern devlet iktidarını güçlendirmek için kamusal alanda ortaya konan merulatırma pratiklerine ihtiyaç duyar. Modern devletin ortaya çıkıı ile birlikte genileyen kamusal alan ve çeitlenen sivil toplum Osmanlı toplumundaki farklı kesimlerin ve aktörlerin kendilerini ifade edecekleri bir olanak sunar. Gündelik hayattan siyasal yaama kadar birçok olgu kamusal meseleler halini almaya balar. Efkar-ı Umumiye nin ehemmiyeti her geçen gün biraz daha artar. Eitim sisteminin yaygınlaması, basın hayatının çeitlenmesi ve genilemesi, cemiyetlerin büyümesi bu gelimeyi hızlandırır ve tahkim eder. Bu noktada yazında sıkça ifadesini bulan sivil toplum demokrasi ilikisine de deinmek gerekir. Zira sivil toplum Trentmann ın özlü bir ekilde ortaya koyduu gibi önemli bir paradoks ile maluldur. Bu toplumsal olgu her ne kadar özgürlük ve çoullua bir olanak salıyorsa da, aynı zamanda hogörü, karlıklı saygının ortadan kaldırılmasını da gündeme getirebilmektedir. 22 Bundan dolayı en genel anlamıyla demokrasinin, demokratik kurum ve süreçlerin olmadıı mekan ve zamanlarda kamusal alanın veya sivil toplumun zayıflıından bahsetmek kendiliinden mümkün deildir. Totaliter rejimler, baskıcı rejimler de etkin bir ekilde bu iki olanaktan fazlasıyla yararlanabileceklerdir. Son dönemde kamusal alan ve sivil toplumun eletirel bir analizi ve tarihyazımında kullanımına dair ufuk açıcı çalımalar ortaya çıkıyor. Nadir Özbek in çalımaları bu balamda çok önemli. Özbek her eyden önce 19. yüzyılda Osmanlı mparatorluu nu ele alırken devlet-toplum dikotomisinden uzak durulmasını salık veriyor. II. Abdülhamid in meruiyet politikalarını deerlendirirken otokratik bir rejim ile dinamik bir kamusal alan arasında özel bir metodolojik çatıma olmadıını gösteriyor. 23 Böylece merkezileen ve güçlenen bir devletin kamusal alanı ve sivil toplumu boduu tezini eletiriliyor ve bilakis tarihyazımında otokrat bir padiah olarak resmedilen Abdülhamit iktidarında genileyen kamusal alan ile devlet arasındaki ilikiye farklı bir gözle bakıyor. Aynı dorultuda bir baka çalımasında da 1908 Devrimi nden sonra kamusal alanın genilediine, devletten baımsız sivil insiyatiflerin ve kamusal siyasal faaliyetlerin arttıına dair görüü de eletirel bir gözle okuyor. Özbek, II. Merutiyet dönemi boyunca Hilal-i Ahmer, Donanma ve Milli Müdafaa Cemiyetlerinin faaliyetlerine odaklanarak bu genileyen kamusal alan ile ttihat ve Terakki Cemiyeti nin politikaları arasındaki ilikiye dikkat çekiyor. 24 Böylece ikili bir karıtlıkla ele alınan iki dönem arasında kamusal alan ve sivil 22 Frank Trentmann, Introduction: Paradoxes of Civil Society, Paradoxes of Civil Society, New Perspectives on Modern German and British History, p Nadir Özbek, Philanthropic Activity, Ottoman Patriotism and the Hamidian Regime , International Journal of Middle East Studies, Vol. XXXVII, No. 1, Nadir Özbek, Defining the Public Sphere During the Late Ottoman Empire: War, Mass Mobilization and the Young Turk Regime ( ), Middle Eastern Studies, Vol. XLIII, No. 5, Eylül 2007.

8 132 toplum üzerine yapılan geleneksel deerlendirmelerin altındaki varsayımları ve ön kabulleri deifre ediyor. Kamusal alan ve sivil toplum gibi mefhumların yokluu veya güçsüzlüünden bahsedebilmek için bu kavramları yukarıda eletirilen anlayı dorultusunda tanımlamak gerekmektedir. Bu çalıma Batı olarak adlandıran toplumlara ilikin kültürel özcü önyargıları doru kabul eden yaklaımları reddederek kamusal alanı toplumun farklı kesimlerinin kendilerini bir ekilde ifade ettikleri, farklı sınıflar arasında her türlü ilikinin vukuu bulduu, bireylerin, kitlelerin, devletin, farklı toplumsal örgütlülük biçimlerinin hareket ettikleri alan olarak görmektedir. Sivil toplum ise biraz daha farklı olarak daha çok irade ve öznellik mefhumu ile ilikilendiriliyor. Bu balamda sivil toplum kavramı da toplumsal aktörlerin eylemlerini ve faaliyetlerini kapsayacak bir ekilde, sivil veya resmi farklı toplumsal örgütlülükleri ve toplumun eyleyen kesimini oluturuyor Devrimi ve Kitle Siyasetinde Deiim Bu yazı 19. yüzyıl boyunca modern devletin ortaya çıkıı ile birlikte kamusal alanın da genilediini ve sivil toplumun zenginletiini iddia etmektedir. Modern öncesi zamanlarda kamusallık daha çok yüz yüze ilikilere dayanan bir özellik arz ediyordu. ktidarın kamusal temsili dorudan bir görsellie dayanıyordu. Kamusallık somut mekan ve uzam ile ilikiliydi. Ancak modernite ile birlikte artık kamusallık alan vasfı kazanarak toplumun tahayyülünü içine alan bir dönüüme uradı. Osmanlı mparatorluu nda modern bir eitim sisteminin ortaya çıkıı, merkezi bürokrasinin inası, dünya ekonomisi ve imparatorluk içi ekonomide aktif olan tüccar bir sınıfın faaliyetlerinin artıı, orta sınıfın büyüyerek çeitlenmesi, kadının hanenin dıında daha fazla faal hale gelemeye balaması, ciddi bir gazetecilik faaliyetinin etkin hale gelmesi, toplumun çok farklı amaçlarla örgütlenmeye balaması kamusal alan, kamuoyu ve kitle siyaseti gibi mefhumların önemini arttırdı. Artarak nüfusun daha geni kesimleri politikanın öznesi ve nesnesi oldukça yeni bir siyasetin ortaya çıkıı da gündeme geldi. Eric Hobsbawm ın iddia ettii gibi resmi tatiller, seremoniler, semboller, marlar, çeitli kamusal seferberlikler hep devletin siyasetinin yeni ihtiyaçlarını karılamak üzere oluturduu yeni politikalardı. 26 Yeni siyasetin ihtiyaçlarının çeitlenmesi 19. yüzyıl boyunca Osmanlı da da nüfusun sosyal kontrolü ihtiyacını elitlere derinden hissettirmeye balıyordu. Özbek in de II. Abdülhamid in zamanında ortaya çıkan sosyal politika pratiklerini, nüfusun sosyal kontrolü olarak ele alması ve 19. yüzyılda gelien modern devletin politikaları balamına oturtması bu açıdan önemlidir. 27 Selim Deringil de ayrıntılı bir ekilde 1908 öncesi dönemde elitlerin 25 Bu ekilde tanımlanan kavramların Osmanlı mparatorluu balamında kullanımına bir örnek için bkz. Y. Doan Çetinkaya, The Muslim Protest: A Study on the Social Origins of a Popular Movement, Yayınlanmamı Yüksek Lisans Tezi, (Budapest: Central European University, 2004). 26 Eric Hobsbawm, Mass Producing Traditions: Europe , The Invention of Tradition, Ed. Eric Hobsbawm and Terence Ranger, (Cambridge: Cambridge University Press, 1992), ss Nadir Özbek, Osmanlı mparatorluu nda Sosyal Devlet, Siyaset, ktidar ve Meruiyet , (stanbul: letiim Yayınları, 2002), s. 18.

9 133 farklı kitle siyaseti pratiklerine, özellikle sembollere dayanarak nasıl gelenein icadı na bavurduunu göstermektedir. 28 Kamusal alan geniledikçe siyasetin yeni ihtiyaçları da elitleri ve tabii ki sultanları iktidarlarını farklı ekillerde temsil etmeye, sergilemeye ve merulatırmaya zorlamaktadır. Bundan dolayı 19. yüzyıl boyunca Avrupa monarileriyle çok benzer bir biçimde ayrıntılı olarak organize edilen modern merasimlerin ortaya çıkıı bir tesadüfün eseri deildi. 29 Kamusal alanın genilemesi farklı türden yeni siyaset biçimlerini de olanaklı kılıyordu. Zira kitle siyasetinin yeni biçimlerinin çok farklı zaman ve mekanlarda tatbik edilebilecek türleri zenginlemekteydi Devrimi kitle siyasetinde ve toplumsal mobilizasyon örüntülerinde ciddi bir kırılmayı ve dönüümü gündeme getirecekti. lev olarak 1908 öncesi birçok meruiyet ve seferberlik politikalarına benzeyen ancak pratik olarak çok farklı ekillerde gündeme gelen bu kitle siyaseti türleri üzerinde durmak gerekecektir sonrasında geriye kalan görsel kaynaklarda en çok dikkati çeken meydanlar, sokaklar ve kalabalıklardır sonrasında kalabalıklar, yıınlar ister kendi öznellikleriyle olsun ister manipule edilmi olsunlar çok sık bir ekilde kamusal alanlarda bir araya toplanmılardır. Seçimler, iktisadi boykotlar, grevler, igaller, dorudan eylemler, yürüyüler, mitingler, bayramlar, gösteriler, cemiyetlerin faaliyetleri, gençlik örgütlerinin toplu faaliyetleri, kitlesel spor etkinlikleri insanların gündelik hayatlarını doldurmaya balıyordu. Zaten II. Merutiyet yıllarının kendinden önceki ve sonraki dönemlere nazaran daha kaotik ve karmaık yıllar olarak hatırlanmasının en önemli sebeplerinden bir tanesi de kitle siyasetindeki deiimdi. Elbette ki hemen hemen bütün dönem boyunca bir savaın içinde olunmu olması da buna katkı salıyordu. Ancak 1908 de sokaklara dökülen farklı toplumsal kesimler sokaı ve meydanları bir seferberlik alanı olarak kullanmayı bir daha bırakmıyorlardı. Hürriyetin Meydanları Kitle siyasetinin ve kitlelerin mobilizasyonu, modernizasyon ve yeni meruiyet problemlerine, yeni politikanın yeni ihtiyaçlarına deva olarak olarak icat edilen çözümler, modern yönetim teknikleriydi. Bu yönetim teknikleri ile kitleler yönlendirilmeye ve biçimlendirilmeye çalıılıyordu. Toplumsal seferberliin çok çeitli biçimleri özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra çeitlenmeye balıyordu. Ancak 1908 Devrimi bu seferberlii çok gerçek bir katılıma dönütürüyordu. Artık insanlar kelimenin gerçek anlamıyla seferber oluyorlar, sokaklarda, meydanlarda toplanıyor ve harekete geçiyorlardı. Bu çabanın mekana yansıması da meydanların ilevlerinin önem kazanması oluyordu. Hem toplumsal hareketlerin yükselmesi hem de devletlerin, kitlelerin ana unsurlardan biri olarak bizzat içinde yer aldıı modern ayinlerin! artması ve çeitlenmesi, meydanları tasarlanan mekanlar haline getirmitir. Bunu içindir ki bu bahsedilen yeni politikalar giderek artan orada elitler ile kitleler arasındaki karılıklı etkileimi içerir olmutur. 30 Kitleler artık deiik biçimlerde siyasete dorudan katılıyorlar ve kamusal alanda rollerini oynuyorlardı. Meydanlar 28 Selim Deringil, The Well-Protected Domains, (London: I.B. Tauris, 1998). 29 Hakan T. Karateke, Padiahım Çok Yaa! Osmanlı Devletinin Son Yüz Yılında Merasimler, (stanbul: Kitap Yayınevi, 2004). 30 Y. Doan Çetinkaya, 1908 Devrimi ve Meydan Adlarının Deiimi, Toplumsal Tarih, No. 120, Aralık 2003, s. 35.

10 134 artık Mosse nin deyimiyle bir drama ya dönüen siyaset in kalabalıkları tutarlı politik güçlere dönütürdüü mekanlardan biriydi. 31 Nitekim 1908 Devrimi nin hemen akabinde aylarca süren bir toplumsal seferberliin ortaya çıkması, ve bu dönemin politik bir kaos dönemi, dizginlerin kopmu bir patlama olarak hatırlanması kitlelerin sokaklara dökülmesi ile dorudan ilintiliydi. 32 Bundan dolayı daha çok hürriyetin ilanı olarak anılan 1908 Devrimi ilk rengini meydanların adlarına veriyordu. Yeni rejimin idealleri olan hürriyet, müsavvat, adalet, uhuvvet gibi kavramlar kendiliinden bir ekilde kalabalıkların toplanarak kendilerini ifade ettikleri veya içlerinden aktıkları kamusal mekanlara isim olarak veriliyordu. Zamanın önemli bir toplumsal gücü olan basın da bu eilimi güçlendiriyordu. Örnein Trabzon örneinde olduu gibi yıllar sonra dahi ehrin en önemli meydanı hürriyet adını koruyordu. 33 Yine yeni rejimin en kutsal günü olan iyd-i milli si yani 10 Temmuz Hürriyet Bayramı Abide-i Hürriyet meydanında kutlanmaya balanıyordu. Selanik te devrimin ilk günlerinde insanlar yeni rejimin en önemli kavramlarından bir tanesi olan ittihad ın adının verildii bahçede toplanıyorlardı. 34 Beyaz Kule nin yanındaki bu bahçe aynı zamanda Hürriyet Meydanı nın da yanındaydı. 35 Konya da Anadolu nun birçok kentinde olduu gibi Hükümet Konaı Meydanı olarak anılan meydanı da insanların burada hürriyeti karılamaları ve mitingler düzenlemeleriyle birlikte hürriyet adını alıyordu. 36 Birçok yerde kendiliinden ortaya çıktıı izlenimini uyandıran bu gelime bazı kentlerde ehir ileri gelenlerinin, elitlerin kararı ile de gündeme gelebiliyordu. Örnein Samsun da ehrin meydanına Kanun-i Esasi adının verilmesi böyle bir kararın sonucu oluyordu. 37 Merutiyet yıllarında toplumsal hareketlerin en sertletii mekanlardan bir tanesi olan Beyrut ehri de en büyük meydanına ittihad ismini yakıtırıyordu. 38 Yine genel bir eilime iaret edecek ekilde meydanın kenarındaki bahçe de adını hürriyet ideallerinde alıyordu. Beyrut ta meydanın içindeki bahçenin ismi de hürriyet oluyordu. 39 Meydanlar, Sokaklar ve Kalabalıklar Siyasetin artık sokaı ve meydanları kullanmaya baladıı yıllar balıyordu Devrimi nin ilk günlerinde mparatorluun dört bir yanında 31 George L. Mosse, The Nationalization of the Masses, (New York: Howard Fetting, 1975), s Zafer Toprak, Hürriyet-Müsavat-Uhuvvet Her Yerde Bir Politika Tufanı Var Manastır da lan-ı Hürriyet Fotorajcı Manakis Biraderler, Yay. Haz. Roni Margulies, (stanbul: YKY, 1997). Zafer Toprak giri makalesinde bu dönemde ortaya çıkan politika tufanı nı kontekstine oturtuyor. 33 BOA.DH.D. Dosya No. 59, Gömlek No. 22, 11/Ca/ Dünkü çtima-i Umumi, ttihat ve Terakki, No. 29, 9 Ekim 1908, 26 Eylül 1324, Salı, ss BOA. DH. D, Dosya No. 112/1, Gömlek No. 13, 27/Ra/ Miting, Anadolu, No. 15, 11 Ekim 1908, 28 Eylül 1324, Pazar, ss Samsun un yerel gazetesi Aks-ı Sada ya atıf yapan Kudret Emirolu, Anadolu da Devrim Günleri, (Ankara: mge Yayınları, 1999), s Beyrut Muhabirimizden Aldıımız Bir Mektub, Sabah, No. 6862, 2 Kasım 1908, 20 Terinievvel 1324, Pazartesi, s Beyrut ta Harb-i ktisadi, Millet, No. 75, 18 Ekim 1908, 5 Terinievvel 1324, Pazar, s. 4.

11 135 insanlar sokaklarda büyük bir coku yaıyorlardı. 40 Elbette ki toplumun farklı kesimleri için ve farklı siyasi gruplar için hürriyet çok farklı eyleri ifade ediyordu. Ancak herkes kendince yorumladıı bu özgürlük ortamını kendince kullanıyordu. Her ne kadar özellikle 31 Mart olayından sonra bu kaotik ortam durulacaksa da kitle siyasetinin yeni ekli ve sokaın bir seferberlik alanı olarak kullanılması II. Merutiyet dönemi ve daha sonrasında da devam edecekti in Temmuz ve Austos ayları çok çeitli kitle gösterileri ve kutlamaları ile geçti Devrimi nden sonra ortaya çıkan özgürlük ortamına en iyi kanıtlardan bir tanesi bir grev dalgası olarak tanımlanan içi eylemliliklerinin ortaya çıkmı olmasıydı. Çok farklı taleplerle, çok farklı bilinç düzeyiyle ve farklı sektörlerde ortaya çıkan içi eylemlilikleri Türkiye ve etrafındaki bölgenin sosyal tarihi açısından önemli bir dönüm noktasına iaret ediyordu Temmuz 1908 tarihinde Manastır dalarında ilan edilen hürriyetten bir gün sonra II. Abdülhamit in gazetelerde üç satırlık bir ilanı çıkıyor ve özellikle stanbul da devrim böylece duyuluyordu. Bu kısa ilanda seçimlerin yapılacaı duyuruluyordu. Seçimler 1908 yılının en hareketli toplumsal olaylarından bir tanesiydi. Hereyden önce seçimler bir ayı akın bir zamana yayılıyor ve stanbul da daha seçimler tamamlanmamıken dier illerden seçilen mebuslar bakente yava yava geliyorlardı. Seçimler hem siyasi örgütler arasında hem de cemaatler arasında enlikli bir rekabeti ortaya çıkarıyordu. Çok farklı saiklerle sokakları dolduranlar imdi siyasi bir nedenle mitingler düzenliyor, afiler basıyor, kahve konumaları organize ediyor ve protesto yürüyüleri düzenliyorlardı. 43 Örnein seçim sürecinden en fazla honutsuz olan Rum cemaati sekiz noktada taleplerini gündeme getiriyor ve bunun için Panayia Kilisesi nden toplanıyor ve ellerinde Osmanlı bayrakları olduu halde Beyolu ndan Babıali ye kadar yürüyorlardı. Basının on bin kii olarak saydıı kalabalık Sadrazam Kamil Paa ile görümeyi de baarıyordu. 44 Sokaklarda sadece protesto yürüyüleri düzenlenmiyor, sandıklar gelinler gibi süslenerek bandolar eliinde alaylarla taınıyordu. Bu seçimlere bir festival havası katıyor, sandık baında 1908 Devrimi nin simgesini oluturacak ekilde her cemaatin dini temsilcisi yerini alıyordu. Bu sandıkla beraber kitlesel yürüyüler milli nümayiler olarak adlandırılıyordu. 45 Seçim süresince tiyatro salonlarında, kahvehanelerde siyasi gündemli, müntehib-i sanilerin, mebus adaylarının, kanaat önderlerinin konumalar yaptıı toplantılar organize ediliyordu. 46 Çok farklı siyasal ve toplumsal Devrimi ni anan anılarda bu coku havası çok renkli ifadelerle geçer. Güzel bir örnek için bkz. Ahmed hsan Tokgöz, Matbuat Hatıralarım, (stanbul: letiim Yayınları, 1993), ss Bu zaman dilimini devrim günleri olarak anlatan ayrıntılı bir çalıma için bkz. Kudret Emirolu, Anadolu da Devrim Günleri, (Ankara: mge Yayınları, 1999). 42 Yavuz Selim Karakıla, Osmanlı mparatorluu nda 1908 Grevleri, Toplum ve Bilim, No. 78, (Sonbahar 1998). 43 Y. Doan Çetinkaya, stanbul da 1908 Seçimleri, Toplumsal Tarih, No. 89, Mayıs 2001; Zafer Toprak, 1908 Seçimleri ve Mebusan Hatıraları, Tarih ve Toplum Dergisinin Ücretsiz Eki, Austos 1988; Mehmet Ö. Alkan, Türkiye de Seçimlerin Kısa Tarihi ( ), Görü, Dünkü Nümayi, Serbesti, No. 8, 23 Kasım 1908, 10 Terinisani 1324, Pazartesi, s Y. Doan Çetinkaya, stanbul da 1908 Seçimleri, s Örnein bkz. Dersaadet Müntehib-i Sanilerine, Serbesti, No. 24, 10 Aralık 1908, 26 Terinisani 1324, Pazartesi, s. 2.

12 136 koullarda da gerçeklese 1908 den sonraki seçimler de artık sokakta youn mücadelelerle geçmeye devam edecekti. 23 Temmuz dan sonraki sokaklardaki sevinç çılgınlıı, içi grevleri, seçimler gibi 1908 yılının dier bir önemli toplumsal seferberlii Avusturya Macaristan mparatorluu ve Bulgaristan a karı açılan harb-i iktisadi yani boykot hareketiydi. 47 Kendiliinden hareketler, gösteriler, dorudan eylem pratikleri ve örgütlü kitlesel mitingler boykot hareketi boyunca sık sık gündelik hayatı etkileyecek düzeyde gündeme geldi. Avusturya ile Bulgaristan ın niyetlerini ilan etmelerinin hemen akabinde stanbul ve dier ehirlerde çok kitlesel yürüyüler yapıldı. Binlerce insanın katıldıı bu eylemlerde kalabalıklar ehri bir uçtan bir uca kat ediyor, resmi dairelerden konsolosluklara kadar bavuracakları tüm mercilere taleplerini sıralıyorlardı. 48 Benzeri eylemler dier ehirlerde de tekrarlanıyor ve bu eylemlerde 1908 Devrimi nin sembolleri ve tipik görüntüleri kendini tekrar ortaya koyuyordu. Meydanlarda toplanan kalabalılar sembolik bir biçimde bütün dillerde konumalar yapıyor ve farklı bayrak altında yürüyorlardı. Örnein Selanik teki gösteride meydanda tespit edilen kararlar halkın onayına sunuluyor ve alkılarla kabul edilen ortak talepler Selanik Ahalisi imzasıyla gerekli yerlere gönderiliyordu. 49 Bu tip gösteriler benzer ekillerde imparatorluun dört bir yanında yapılıyordu. En fazla adı geçen kentler, Manastır, am, Adana, Beyrut, Kala-i Sultaniye, zmir, Trabzon, Yafa, Konya, Erzurum, kodra, Kastamonu, Selanik, Samsun oluyordu. Bu arada boykot ile ilgili olarak kamuoyu da hıza geniliyor ve örnein Konya nın bir köyünden yerel bir gazeteye mektup yazılarak meselenin köy kahvesinde ne ekilde tartııldıı hakkında bilgi veriliyordu. stanbul, Selanik, zmir gibi merkezlerin yanı sıra tara kentleri de bu seferberlik içinde yer alıyor ve yaratılan kamuoyu yer yer köylere kadar ulaabiliyordu. 50 Harb-ı ktisadi dahilinde davranmayanlar ve sınırları çizilmeye çalıılan bir vatan sevgisi çerçevesinin dıına çıkan hamiyetsizler ise dorudan eylem pratikleri ile karı karıya kalıyorlardı. Örnein boykot hareketi süresince koyulan kurallara uymayan birçok tüccarın eker çuvalları, mantarları, fesleri vs. kamusal bir mekanda yakılarak imha ediliyordu. Bu tür eylemler birçok ehirde tekrarlanıyordu. 51 Yine boykotun en önemli hedefi olan Avusturya yapımı fesler kitle gösterilerinin gazabından kurtulmayı beceremiyordu. Öyle ki sokakta Avusturya yapımı fes giydii düünülen insanların balarından fesler alınarak yere çalınmaya balıyor ve bu durum fes yırtma bayramı olarak tanımlanıyordu. 52 Bu eylemler geliirken çok daha iyi organize edilmi ve imparatorluun dört bir yanında 47 Y. Doan Çetinkaya, 1908 Osmanlı Boykotu Bir Toplumsal Hareketin Analizi, (stanbul: letiim Yayınları, 2004). 48 Dün Geceki Nümayiler, Tanin, No. 68, 7 Ekim 1908, 24 Eylül 1324, Çaramba, s. 7; Nümayiler, kdam, No. 5162, 7 Ekim 1908, 24 Eylül 1324, Çaramba, s Dünkü çtima-i Umumi, ttihat ve Terakki, No. 29, 9 Ekim 1908, 26 Eylül 1324, Pazar, ss Biraz Hasbıhal ve Bulgaristan Tarihine Bir Nazar, Anadolu, No. 43, 8 ubat 1909, 26 Kanunusani 1324, Pazartesi, s Avusturya Emtiası Yakılıyor, ttihad, No. 58, 29 Aralık 1908, 7 Kanunuevvel 1324, Pazar, s Smirnaiki ho, Amaltheia, 21 Aralık 1908, Pazartesi, s. 3.

13 137 örgütlenen büyük mitingler gündeme geliyor ve yapıldıkları yerlerde gündelik hayatı durduruyordu. 53 Bu eylemler sürerken Samsun limanında yerel bir tiyatro grubu liman içilerinin boykota katılımını ileyen bir boykot komedisi oynuyordu. Bu ülkemizde belki de ilk politik sokak tiyatrosu örneklerinden bir tanesini oluturuyordu. 54 Ancak politik tiyatro 1908 Devrimi ile birlikte çok güçlü bir ekilde gündeme geliyordu. Özellikle stanbul da çok çeitli vesilelerle meydanlarda kitlesel tiyatro gösterimleri yapılıyor ve o zamana kadar yasak olan devrimci oyunlar sahnelenmeye balanıyordu. Bu oyunlarda istibdat zamanında ehit dümü Jön Türkler anılırken, yeni rejimin sloganları sık sık oyunları kesecek düzeye varıyor ve kitlesel bir duygu younluu, geceleri meydanlara kurulan sahnelerin önünde biteviye tekrarlanıyordu. Bilge Seçkin in çalıması gerek stanbul un farklı meydanlarında sahnelenen tiyatro oyunlarını, gerek yasaklandıktan sonra sokak çatımasının çıktıı devrimci oyunları, gerekse de politik tiyatronun 1908 Devrimi sonrası oluan toplumsal düzendeki rolünü ayrıntılı olarak gündeme getirerek, bize Fransız ve Rus Devrimlerinin akabinde ortaya çıkan politik tiyatrolar ile bir karılatırma imkanını veriyor. 55 Sonuç Geleneksel tarih yazımının ve siyaset bilimi literatürünün iddialarının aksine 19. yüzyıl boyunca gelien modernizasyon süreci Osmanlı mparatorluu nda kamusal alanın yapısal dönüümünü ve sivil toplumun zenginlemesini gündeme getirdi. Gerek örgün eitimin yaygınlaması, gerek sivil örgütlenmelerin yaygınlaması, gerekse de gündelik basının kurusallaması bu sürece önemli katkılarda bulundu. Bu nedenle devletin her türlü siyasal ve toplumsal alanı kapladıı ve dier toplumsal kesimlerin güdük kaldıı varsayımı gerçekçi deildir. Farklı toplumsal kesimler ve farklı cemaatler çeitli alanlarda zengin bir faaliyet içerisinde bulunmulardır. Bu ortamda toplumsal seferberlik ve kitle siyaseti örüntüleri hem devletin hem de farklı toplumsal kesimlerin kullanımına girdi. Ancak kitle siyasetinin biçimi ve araçları 19. yüzyıl boyunca geliti ve deiime de uradı Devrimi genileyen kamusal alanın ve zenginleen sivil toplumun da etkisiyle kitle siyasetinde önemli bir merhaleye yol verdi. Daha önceleri kitlelerin pasif katılımına, seferberliine dayalı kitle siyaseti yerini kalabalıkların, sokaklarda, meydanlarda sözünü söyledii bir biçime bıraktı. Siyasete katılım, parlamenter politika, seçimler gibi sembolik katılımın yanında, gösteri, miting, yürüyü, dorudan eylem, grev gibi biçimlerde de sürdürülmeye balandı. Genileyen kamusal alan farklı toplumsal ve siyasal kesimlerin farklı seslerini söylemelerine daha müsait bir imkan yarattı. Bu imkanı kah içiler kah kadınlar gibi toplumun daha aaısındaki kesimler kullanabildii gibi, elitler ve devlet de yeni siyasetin bir gerei olarak toplumun topyekün seferberliini bir siyaset biçimi olarak kullanmaya baladı. 53 Dünkü çtima-i Umumi, Millet, No. 71, 14 Ekim 1908, 1 Terinievvel 1324, Çaramba, s. 4; Bugünkü Miting, kdam, No. 5168, 13 Ekim 1908, 30 Eylül 1324, Salı, s Samsun Osmanlı ttihad-ı Milli Klübü, Aks-ı Sada, No. 40, 29 Aralık 1908, 16 Kanunuevvel 1324, Salı, s Bilge Seçkin, Staging The Revolution: The Theatre of the Revolution in the Ottoman Empire , Yayınlanmamı Yüksek Lisans Tezi, Boaziçi Üniversitesi 2007.

14 138 KAYNAKLAR Birincil Kaynaklar I-) Babakanlık Osmanlı Arivi Dahiliye Nezareti (BOA. DH.) II-) Gazeteler: Tanin Amaltheia ttihat ve Terakki Anadolu Aks-ı Sada ttihad Serbesti Millet kdam Sabah kincil Kaynaklar Abbott, John. The Village Goes Public: Peasants and Pres in Nineteenth- Century Altbayern, Paradoxes of Civil Society, New Perspectives on Modern German and British History, Ed. Frank Trentmann New York: Berghahn Boks, Alkan, Mehmet Ö. Türkiye de Seçimlerin Kısa Tarihi ( ), Görü, Anderson, Perry. Gramsci: Hegemonya, Dou/Batı Sorunu ve Strateji, (stanbul: Alan, 1988). Calhoun, Craig. Introduction: Habermas and the Public Sphere, Habermas and the Public Sphere, Ed. Craig Calhoun. Cambridge: MIT, Çetinkaya,. Y Doan Osmanlı Boykotu Bir Toplumsal Hareketin Analiz. stanbul: letiim Yayınları, Çetinkaya, Y. Doan. stanbul da 1908 Seçimleri, Toplumsal Tarih, No. 89, Mayıs Çetinkaya, Y. Doan. The Muslim Protest: A Study on the Social Origins of a Popular Movement, Yayınlanmamı Yüksek Lisans Tezi, Budapest: Central European University, Çetinkaya,Y. Doan Devrimi ve Meydan Adlarının Deiimi, Toplumsal Tarih, No. 120, Aralık Çetinkaya, Y. Doan. Dou Toplumları Lafzı ve Sol, Birgün, No. 169, 29 Eylül 2004, s. 12. Çetinkaya, Y. Doan. Forum da Kamusal Alan Tartıması: ki Tutum, Birgün, No. 189, 19 Ekim 2004, Salı, s. 12; Çetinkaya, Y. Doan. Kamusal Alan ve Toplumsal Mücadele, Birgün, No.126, 17 Austos 2004, Salı, s. 12; Deringil, Selim. The Well-Protected Domains. London: I.B. Tauris, Eley, Geoff. Nations, Publics, and Political Cultures: Placing Habermas in the Nineteenth Century, Habermas and the Public Sphere. Ed. Craig Calhoun. Cambridge: MIT, 1992.

15 139 Emirolu, Kudret. Anadolu da Devrim Günleri. Ankara: mge Yayınları, Femia, Joseph. Civil Society and the Marxist Tradition, Civil Society History and Possibilities, Ed. Sudipta Kaviraj and Sunil Khilnani. Cambridge: Cambridge University Press, Fraser, Nancy. Rethinking the Public Sphere: A Contribution to the Critique of Actually Existing Democracy, Habermas and the Public Sphere. Ed. Craig Calhoun. Cambridge: MIT, Habermas, Jurgen. The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry into a Category of Bourgeois Society, (Cambridge: MIT, 1989). Habermas, Jürgen. The Public Sphere, Jürgen Habermas on Society and Politics A Reader, Ed. Steven Seidman. Boston: Beacon Press, Heper, Metin. The State Tradition in Turkey. Beverly: Eothen Press, Hill, Mike and Warren Montag, Introduction: What Was, What Is, the Public Sphere? Post-Cold War Reflections, Masses, Classes and the Public Sphere, Ed. Mike Hill and Warren Montag. London: Verso, Hobsbawm, Eric. Mass Producing Traditions: Europe , The Invention of Tradition, Ed. Eric Hobsbawm and Terence Ranger. Cambridge: Cambridge University Press, slamolu, Huri and Çalar Keyder, Agenda for Ottoman History, Review, Vol. I, No. 1, 1977; slamolu, Huri. Property as a Contested Domain: A Reevaluation of the Ottoman Land Code of 1858, New Perspectives on Property and Land in the Middle East, Ed. Roger Owen. Cambridge: Harvard University Press, Karakıla, Yavuz Selim. Osmanlı mparatorluu nda 1908 Grevleri, Toplum ve Bilim, No. 78, Sonbahar Karateke, Hakan T. Padiahım Çok Yaa! Osmanlı Devletinin Son Yüz Yılında Merasimler. stanbul: Kitap Yayınevi, Kasaba, Reat. Economic Foundations of a Civil Society: Greeks in the Trade of Western Anatolia, , Ottoman Greeks in the Age of Nationalism, Ed. Dimitri Gondicas and Charles Issawi, Princeton: The Darwin Press, Landes, Joan B. Women and the Public Sphere in the Age of the French Revolution. Ithaca: Cornell University Press, Mardin, erif. Civil Society and Islam, Civil Society, Theory, History, Comparison, Ed. John A. Hall. Cambridge: Polity Press, Mardin, erif. Power, Civil Society and Culture in the Ottoman Empire, Comparative Studies in Society and History, No. 11, Montag, Warren. The Pressure of the Street: Habermas Fear of the Masses, Masses, Classes and the Public Sphere, Ed. Mike Hill and Warren Montag. London: Verso, 2000.s Mosse, George L. The Nationalization of the Masses. New York: Howard Fetting, Negt, Oskar and Alexander Kluge, Public Sphere and Experience: Toward an Analysis of the Bourgeois and Proletarian Public Sphere. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1993.

16 140 Özbek, Nadir. Defining the Public Sphere During the Late Ottoman Empire: War, Mass Mobilization and the Young Turk Regime ( ), Middle Eastern Studies, Vol. XLIII, No. 5, Eylül Özbek, Nadir. Philanthropic Activity, Ottoman Patriotism and the Hamidian Regime , International Journal of Middle East Studies, Vol. XXXVII, No. 1, Özbek, Nadir. Osmanlı mparatorluu nda Sosyal Devlet, Siyaset, ktidar ve Meruiyet stanbul: letiim Yayınları, Özel, Oktay -Gökhan Çetinsaya, Türkiye de Osmanlı Tarihçiliinin Son Çeyrek Yüzyılı: Bir Bilanço Denemesi, Toplum ve Bilim, No. 91, Kı , ss Ryan, Mary P. Gender and Public Acess: Women s Politics in Nineteenth- Century America, Habermas and the Public Sphere, Ed. Craig Calhoun. Cambridge: MIT, Seçkin, Bilge. Staging The Revolution: The Theatre of the Revolution in the Ottoman Empire , Yayınlanmamı Yüksek Lisans Tezi, Boaziçi Üniversitesi Tokgöz, Ahmed hsan. Matbuat Hatıralarım. stanbul: letiim Yayınları, Toprak, Zafer. Hürriyet-Müsavat-Uhuvvet Her Yerde Bir Politika Tufanı Var Manastır da lan-ı Hürriyet Fotorajcı Manakis Biraderler, Yay. Haz. Roni Margulies. stanbul: YKY, Toprak, Zafer Seçimleri ve Mebusan Hatıraları, Tarih ve Toplum Dergisinin Ücretsiz Eki, Austos Trentmann, Frank. Introduction: Paradoxes of Civil Society, Paradoxes of Civil Society, New Perspectives on Modern German and British History, Ed. Frank Trentmann New York: Berghahn Boks, 2000.

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

Bu program akademik yılı ve sonrasında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır.

Bu program akademik yılı ve sonrasında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. MÜFREDAT ADI: Siyaset 2015 Bu program 2015-2016 akademik yılı ve sonrasında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. Siyaset 2010 müfredatı için tıklayınız Siyaset 2012 müfredatı için tıklayınız

Detaylı

Bu program , ve akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır.

Bu program , ve akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. MÜFREDAT ADI: Siyaset 2012 Bu program 2012-2013, 2013-2014 ve 2014-2015 akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL Dersin Dersin İngilizce Adı Dersin

Detaylı

Ekonomiye Giriş I Economics I

Ekonomiye Giriş I Economics I MÜFREDAT ADI: Siyaset 2010 Bu program 2010-2011 ve 2011-2012 akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. Siyaset 2012 müfredatı için tıklayınız Siyaset 2015 müfredatı için tıklayınız

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye hakkında hazırlanan lerleme Raporu, Türkiye ile müzakerelerin balaması yönünde olumlu bir

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ. Neslihan Erkan

İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ. Neslihan Erkan İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ Neslihan Erkan İlan-ı Hürriyet II. Meşrutiyet, 1878 de askıya alınan Kanun-i Esasi nin yeniden yürürlüğe girmesiyle 23 Temmuz 1908 de başladı. Osmanlı coğrafyasında yeniden meşruti

Detaylı

ZEYNEP KUTLUATA.

ZEYNEP KUTLUATA. ZEYNEP KUTLUATA zeynepkutluata@gmail.com EĞİTİM 2006-2014 Sabancı Üniversitesi, Tarih Bölümü, Doktora. Tez Başlığı: Ottoman Women and the State during World War I (Birinci Dünya Savaşı nda Osmanlı Kadınları

Detaylı

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu ette tüketim endeksi, ekonomideki tüketim eilimlerini kartla yapılan tüketimi baz alarak incelemektedir. Bu nedenle, endeks

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

KİTAP TANITIMI. Necmi UYANIK

KİTAP TANITIMI. Necmi UYANIK TARİHİN PEŞİNDE ULUSLARARASI TARİH ve SOSYAL ARAŞTIRMALAR DERGİSİ Yıl: 2015, Sayı: 13 Sayfa: 449 453 THE PURSUIT OF HISTORY INTERNATIONAL PERIODICAL FOR HISTORY AND SOCIAL RESEARCH Year: 2015, Issue: 13

Detaylı

K TAP TANITIMI. Döndü DÜ ÜNMEZ *

K TAP TANITIMI. Döndü DÜ ÜNMEZ * TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2010,Say:3 Sayfa:313317 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2010,Issue:3 Page:313317 KTAPTANITIMI OyaDALAR,War,EpidemicsandMedicineintheLateOttomanEmpire(19121918),

Detaylı

Vakum teknolojisi. Sistem kılavuzu

Vakum teknolojisi. Sistem kılavuzu Vakum teknolojisi Sistem kılavuzu Yazılım Yazılım aracı: Vakum seçimi Festo, vakum hesaplarına esas tekil eden, hızlı ve kolay bir ekilde uygun vantuz tutucu elemanının seçimini olanaklı kılan 2001 ürünleri

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÖRETMENLK UYGULAMASI

Detaylı

SİYASET ÜSTÜ DÜŞÜNMEK Pazar, 30 Kasım :00

SİYASET ÜSTÜ DÜŞÜNMEK Pazar, 30 Kasım :00 Türkiye de siyaset yalnızca oy kaygısı ile yapılıyor Siyasete popülizm hakimdir. Bunun adı ucuz politika dır ve toplumun geleceğine maliyet yüklemektedir. Siyaset Demokrasilerde yapılır. Totaliter rejimler

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2, Temmuz ÖZET ar

Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2, Temmuz ÖZET ar ÖZET ar muna etkisi, Anahtar kelimeler: ABSTRACT Emerging in Western Europe with the French Revolution, the modern state, regional differences, but is leaning on the environment in Western Europe. In this

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türk Düşünce Tarihi PSIR

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türk Düşünce Tarihi PSIR DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türk Düşünce Tarihi PSIR 441 7-8 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Selçuk Üniversitesi, Karaman İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü

ÖZGEÇMİŞ. Selçuk Üniversitesi, Karaman İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Sefa USTA 2. Doğum Tarihi : 12/03/1981 3. Ünvanı : Yrd.Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi İnönü Üniversitesi 2003 Y.Lisans Kamu Yönetimi

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

FEMİNİST PERSPEKTİFTEN KÜRT KADIN KİMLİĞİNİ ÜZERİNE NİTELİKSEL BİR ARAŞTIRMA

FEMİNİST PERSPEKTİFTEN KÜRT KADIN KİMLİĞİNİ ÜZERİNE NİTELİKSEL BİR ARAŞTIRMA T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ VE SİYASET BİLİMİ/SİYASET BİLİMİ ANABİLİM DALI FEMİNİST PERSPEKTİFTEN KÜRT KADIN KİMLİĞİNİ ÜZERİNE NİTELİKSEL BİR ARAŞTIRMA Doktora Tezi

Detaylı

Demokrat Partiden Günümüze Siyasal Gelişmeler. XV. ve XVI. Yüzyıllarda Ortadoğu Ticaret Tarihi II

Demokrat Partiden Günümüze Siyasal Gelişmeler. XV. ve XVI. Yüzyıllarda Ortadoğu Ticaret Tarihi II SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ENSTİTÜ ANA BİLİM DALI-DOKTORA PROGRAMI-YENİ KATALOG BÖLÜM KODU : 82206 01.Yarıyıl leri Adı İngilizce Adı TE PR KR AKTS 02.Yarıyıl leri Adı İngilizce Adı TE PR KR AKTS Seçmeli

Detaylı

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ : ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ Genel Çerçeve Makroekonomik, Politik ve veyasal Çevre Rekabet Edebilirliliin Mikroekonomik Temelleri irket irket Stratejisi Stratejisi Mikroekonomik Mikroekonomik

Detaylı

UNI 201 MODERN TÜRKİYE NİN OLUŞUMU I

UNI 201 MODERN TÜRKİYE NİN OLUŞUMU I UNI 201 MODERN TÜRKİYE NİN OLUŞUMU I Prof. Dr. Coşkun ÇAKIR Ders saati: Salı, 09.00 10.30 Perşembe, 09.00 10.30 Ders Asistanı: Mustafa Batman Ofis saati: Salı, 11.00-12.00 Perşembe, 11.00 12.00 Ders Tanımı

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR. Fikret enses 1

ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR. Fikret enses 1 http://www.bagimsizsosyalbilimciler.org/yazilar_bsb/iktisattoplum28ocak04-senses.doc ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR Fikret enses 1 Üniversitelerimize ilikin yasal düzenleme tartımaları, özellikle

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006)

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006) DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (-2006) Zafer YÜKSELER Danıman 10 Austos 2007 1. Giri: hracat ve ithalat fiyat endekslerindeki farklı deiimler, yıllar itibariyle dı ticaret

Detaylı

SİVİL TOPLUM VE SU. Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği. skantarli@ttkder.org.tr

SİVİL TOPLUM VE SU. Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği. skantarli@ttkder.org.tr SİVİL TOPLUM VE SU Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği skantarli@ttkder.org.tr SİVİL TOPLUM Prof.Dr.Fuat KEYMAN a göre 21.yüzyıla damgasını vuracak en önemli kavramlardan biri "Dostluk, arkadaşlık

Detaylı

Dünya Tarihi II (IR102) Ders Detayları

Dünya Tarihi II (IR102) Ders Detayları Dünya Tarihi II (IR102) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Dünya Tarihi II IR102 Bahar 3 0 0 3 7,5 Ön Koşul Ders(ler)i Yok Dersin Dili Dersin

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: EROL ÇANKAYA 2. Doğum Tarihi: 15.XI.1953 3. Ünvanı: DR 4. Öğrenim Durumu: DOKTORA Derece Alan Üniversite Yıl Lisans A.Ü. SİYASAL BİLGİLER 1979 İKTİSAT VE MALİYE Y. Lisans SİYASET

Detaylı

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK 1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER Mustafa Serdar PALABIYIK Yayın No : 3179 Araştırma Dizisi : 12 1. Baskı - Şubat 2015 ISBN: 978-605 - 333-207 - 7 Mustafa Serdar Palabıyık 1915 Olaylarını Anlamak:

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları

Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası UI512 Seçmeli 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i - Dersin

Detaylı

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 123-135 123 ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Mehmet Arif ÖZERBA Gazi Üniversitesi

Detaylı

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI HAFTALAR KONULAR 1. Hafta TÜRK DEVRİMİNE KAVRAMSAL YAKLAŞIM A-) Devlet (Toprak, İnsan Egemenlik) B-) Monarşi C-) Oligarşi D-) Cumhuriyet E-) Demokrasi F-) İhtilal G-) Devrim H-) Islahat 2. Hafta DEĞİŞEN

Detaylı

PROF. DR. TANEL DEMİREL

PROF. DR. TANEL DEMİREL PROF. DR. TANEL DEMİREL KİŞİSEL BİLGİLER Uyruğu : Türkiye Cumhuriyeti Cinsiyeti : Erkek Medeni Durumu : Evli Doğum Yeri ve Tarihi : Fatsa/Ordu, 08. 09. 1968 Adres : Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Detaylı

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa.

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Elveda Rumeli Merhaba Rumeli İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Hamdi Fırat BÜYÜK* Balkan Savaşları nın 100. yılı anısına Kitap Yayınevi tarafından yayınlanan Elveda Rumeli Merhaba

Detaylı

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Download von www.bteu.de / Avrupali Türk Isadamlari Birligi Hannover / TAM Vakfi Yayinlari!" #"# Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Bu

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 SÖZCÜ / AKP de bir kişi konuşur, diğerleri asker gibi bekler! Tarih : 06.01.2012 CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu hem AKP deki tek adamlığı hem de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın üslubunu ve liderliğini

Detaylı

Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest olursa ve rekabet mevcut ise halk o ölçüde fazla fayda sağlar. Adam Smith

Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest olursa ve rekabet mevcut ise halk o ölçüde fazla fayda sağlar. Adam Smith C.Can Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak- İş Konfederasyonu Yayını, 2002. NİÇİN BAZI MİLLETLER ZENGİN, BAZILARI YOKSUL? Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

PROF. DR. CO KUN CAN AKTAN Dokuz Eylül Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Buca-zmir http://www.canaktan.org E-Mail: ccan.aktan@deu.edu.

PROF. DR. CO KUN CAN AKTAN Dokuz Eylül Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Buca-zmir http://www.canaktan.org E-Mail: ccan.aktan@deu.edu. PROF. DR. CO KUN CAN AKTAN Dokuz Eylül Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Buca-zmir http://www.canaktan.org E-Mail: ccan.aktan@deu.edu.tr AKADEMK ÖZGEÇM ETM Doktora Maliye Anabilim Dal& Doktora

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Mimarlıkta Dönüşüm ARCH 517 1/2 3 3 7. Yard.Doç.Dr.Emiliano Bugatti

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Mimarlıkta Dönüşüm ARCH 517 1/2 3 3 7. Yard.Doç.Dr.Emiliano Bugatti DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Mimarlıkta Dönüşüm ARCH 517 1/2 3 3 7 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü İngilizce Yüksek Lisans Seçmeli

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türk Siyasal Hayatı (1980 sonrası) PSIR

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türk Siyasal Hayatı (1980 sonrası) PSIR DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türk Siyasal Hayatı (1980 sonrası) PSIR 342 6 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS PLANLARI Z ULI5302 ULI5328

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS PLANLARI Z ULI5302 ULI5328 EK: 1/7 SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS PLANLARI ULUSLARARASI İLİŞKİLER BİLİM DALI / PROGRAMI ULUSLARARASI İLİŞKİLER/ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL / GÜZ II. YARIYIL

Detaylı

Tüketim eilimleri analizine taıt alımının dahil edilme gerekçesi

Tüketim eilimleri analizine taıt alımının dahil edilme gerekçesi Sayı:48 Sayı:48 "!# $&%"')("( www.ette.gen.tr Tüketim eilimleri analizine taıt alımının dahil edilme gerekçesi ette tüketim endeksi, ekonomideki tüketim eilimlerini, kartla yapılan tüketimi baz alarak

Detaylı

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS THE EFFECT OF PUZZLE EXPERINCE TO THE STUDENTS SUCCESS IN MATHS TEACHING Yrd.Doç.Dr. EMN AKKAN ÖZET Bu çalımanın amacı; bulmaca etkinliinin, ilköretim

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Russian Foreign Policy in South Caucasus under Putin, Perceptions (Journal of International Affairs) 13, no.4 (Kış 2008), s

ÖZGEÇMİŞ. Russian Foreign Policy in South Caucasus under Putin, Perceptions (Journal of International Affairs) 13, no.4 (Kış 2008), s ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Fatma Aslı Kelkitli 2. Doğum Tarihi: 26 Eylül 1980 3. Ünvanı: Yar. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İşletme Boğaziçi Üniversitesi 2003 Y.Lisans Atatürk

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar Sürüm 1.0 21 Ekim 2004 Dr. Yaman AKDENIZ * akdeniz@bilgiedinmehakki.org Bilgiedinmehakki.org

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015

Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Medya ve İletişim Merkezi İstanbul Enstitüsü İstanbul Enstitüsü

Detaylı

Deniz PARLAK. Derece Alan Üniversite Yıl. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü. Doktora Siyaset Bilimi (Devam ediyor) Ankara Üniversitesi -

Deniz PARLAK. Derece Alan Üniversite Yıl. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü. Doktora Siyaset Bilimi (Devam ediyor) Ankara Üniversitesi - Deniz PARLAK KİŞİSEL BİLGİLER Unvanı: Öğretim Görevlisi Doğum Yeri: İstanbul e-mail: deniz.parlak@kemerburgaz.edu.tr ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü

Detaylı

a b e f g h i SHOG NED R?

a b e f g h i SHOG NED R? 9 8 7 6 5 4 3 2 1 a b c d e f g h i SHOG NEDR? SHOG, Japonya da yaklaık 20 milyon kiinin oynadıı bir oyundur. Hedefleri, karı tarafın ah ını tuzaa düürmek olan iki oyuncu arasında oynanan bir zihinsel

Detaylı

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Hakan Berument Bilkent Üniversitesi Ankara Tel: + 312 266 2529 Faks: + 312 266 5140 e-posta: berument@bilkent.edu.tr Mart 2002 1. Giri: 1995 Meksika

Detaylı

XIX. YÜZYILIN SONLARINDA KIREHR SANCAI NIN DEMOGRAFK YAPISI DEMOGRAPHIC SITUATION OF KIREHR AT THE END OF XIX CENTURY

XIX. YÜZYILIN SONLARINDA KIREHR SANCAI NIN DEMOGRAFK YAPISI DEMOGRAPHIC SITUATION OF KIREHR AT THE END OF XIX CENTURY GAZ ÜNVERSTES KIREHR ETM FAKÜLTES Cilt 7, Sayı 1, (2006), 21-33 21 XIX. YÜZYILIN SONLARINDA KIREHR SANCAI NIN DEMOGRAFK YAPISI Nejla GÜNAY Gazi Üniversitesi, Ankara/TÜRKYE Geli Tarihi: 28.11.2005 Yayına

Detaylı

I.YIL HAFTALIK DERS AKTS

I.YIL HAFTALIK DERS AKTS I.YIL SOS 101 Z Sosyal Bilgilerin Temelleri Basics of Social Sciences 2-0-2 4 I SOS 103 Z Sosyal Psikoloji Social Psychology 2-0-2 4 SOS 105 Z Arkeoloji Archeology SOS 107 Z Sosyoloji Sociology SOS 109

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Volkan TATAR 2. Doğum Tarihi : 08.04.1977 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 Y.Lisans Uluslararası

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz 2006 YILLIK RAPORU: UYUTURUCU FYATLARINDA DÜÜ, YAKALAMALARDA ARTI Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz (23.11.2006, LZBON) Avrupa Uyuturucu ve Uyuturucu Baımlıı zleme Merkezi (EMCDDA), bugün

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Öğretmenliği Gazi Üniversitesi KEF 1999 Y. Lisans Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Öğretmenliği Gazi Üniversitesi KEF 1999 Y. Lisans Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mustafa MÜJDECİ 2. Doğum Tarihi-Yeri: 30.07.1978 - Yerköy 3. Unvanı: Yrd.Doç.Dr. (Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü) 4. Medeni Durumu: Evli

Detaylı

bilgilerle feminizm hakkında kesin yargılara varıp, yanlış fikirler üretmişlerdir. Feminizm ya da

bilgilerle feminizm hakkında kesin yargılara varıp, yanlış fikirler üretmişlerdir. Feminizm ya da YANLIŞ ALGILANAN FİKİR HAREKETİ: FEMİNİZM Feminizm kelimesi, insanlarda farklı algıların oluşmasına sebep olmuştur. Kelimenin anlamını tam olarak bilmeyen, merak edip araştırmayan günümüzün insanları,

Detaylı

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI Amaç Brisa, hissedarlarıyla effaf ve yakın bir iletiim içinde olmayı ilke edinmitir. Bu kapsamda Brisa yönetimi stratejik planları uygulayıp,

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK

DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK 2 Takdim Planı Modernleşme Süreci Açısından Devlet Devlet-Toplum İlişkileri Açısından Devlet Teşkilatlanma

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyasal Partiler ve Çıkar Grupları POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T + U Saat Kredi AKTS. ECON 606: İleri Makroiktisadi Analiz I. Ön Koşul Dersleri

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T + U Saat Kredi AKTS. ECON 606: İleri Makroiktisadi Analiz I. Ön Koşul Dersleri DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T + U Saat Kredi AKTS İleri Büyüme Teorisi ECON 608 3 3 + 0 3 10 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Yardımcıları

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türk-Yunan İlişkileri PSIR 463 7-8 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri - - - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 www.insanbilimleri.com 02.01.2005 KATILIMCI YEREL YÖNETM ANLAYIINDA E-BELEDYECLN YER VE ÖNEM H.Burçin HENDEN Özet 21. yüzyılın yönetim felsefesi Verimlilik,

Detaylı

İletişim Fakültesi Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Bölümü

İletişim Fakültesi Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Bölümü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: NEJLA POLAT 2. Ünvanı: Yrd.Doç.Dr. 3. Doğum Tarihi: 01.03.1954 İletişim Bilgileri: Tel. 0216 4002222 / 2976 E-mail : nejla.polat@uskudar.edu.tr 4. Öğrenim Durumu: Derece Lisans

Detaylı

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ YAZIM KURALLARI

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ YAZIM KURALLARI İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ YAZIM KURALLARI 1. Dergiye gönderilen makaleler, 6.000 12.000 (en fazla 30 sayfa) kelimeden oluşmalıdır. Kitap incelemeleri

Detaylı

BİR İLETİŞİM BİÇİMİ OLARAK MODA: TÜRKİYE'DE TOPLUMSAL DEĞİŞME AÇISINDAN ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ (TESETTÜR MODASI)

BİR İLETİŞİM BİÇİMİ OLARAK MODA: TÜRKİYE'DE TOPLUMSAL DEĞİŞME AÇISINDAN ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ (TESETTÜR MODASI) T. C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER ve TANITIM ANABİLİM DALI BİR İLETİŞİM BİÇİMİ OLARAK MODA: TÜRKİYE'DE TOPLUMSAL DEĞİŞME AÇISINDAN ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ (TESETTÜR MODASI)

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi. The Journal of International Social Research. Cilt: 7 Sayı: 31 Volume: 7 Issue: 31

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi. The Journal of International Social Research. Cilt: 7 Sayı: 31 Volume: 7 Issue: 31 GR LK ANALZ LE ÖRENCLERN TEKNOLOJ VE TASARIM DERS TUTUMLARI ATTITUDE OF TECHNOLOGY AND DESIGN COURSE OF STUDENTS WITH GREY RELATION ANALYSIS Necla TEKTA * Mihriban AYDIN ** Öz Bu aratırmada; 2006-2007

Detaylı

Esrar kullanımı dengeleniyor, gençler arasında gördüü rabetin azaldıına dair belirtiler var

Esrar kullanımı dengeleniyor, gençler arasında gördüü rabetin azaldıına dair belirtiler var YILLIK RAPOR 2007: ÖNEML NOKTALAR AB uyuturucu raporunun ilettii olumlu mesajlar, uyuturucuya balı ölümlerin yüksek düzeyi ve artan kokain kullanımıyla gölgeleniyor (22.11.2007, LZBON AMBARGO 10.00 CET)

Detaylı

KENTSEL RAYLI SSTEMLERDEK SON GELMELERE LKN GÖRÜ VE ÖNERLER

KENTSEL RAYLI SSTEMLERDEK SON GELMELERE LKN GÖRÜ VE ÖNERLER KENTSEL RAYLI SSTEMLERDEK SON GELMELERE LKN GÖRÜ VE ÖNERLER Prof. Dr. Güngör EVREN Ara. Gör. K. Selçuk ÖÜT.T.Ü. naat Fakültesi Ulatırma Anabilim Dalı Ayazaa / STANBUL 1. GR Kentlerin, büyümeleri ölçüsünde

Detaylı

Karşılaştırmalı Siyaset (IR407) Ders Detayları

Karşılaştırmalı Siyaset (IR407) Ders Detayları Karşılaştırmalı Siyaset (IR407) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Karşılaştırmalı Siyaset IR407 Seçmeli 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i yok Dersin

Detaylı

Türkiye de Hanehalkı

Türkiye de Hanehalkı gücü, gelir, harcama ve yoksulluk açısından Türkiye de Hanehalkı Zaf er Yükseler Er can Tür kan TÜSAD Küresel Ekonomiye Ent egrasyon Sürecinde Büyüme Semineri 21 Mart 2008, Ankara Sunum çerii* I - gücü

Detaylı

Doktora Yeterlik Sınavına Hazırlık İçin Genel Okuma Listesi

Doktora Yeterlik Sınavına Hazırlık İçin Genel Okuma Listesi Doktora Yeterlik Sınavına Hazırlık İçin Genel Okuma Listesi Suraiya Faroqhi, Türkiye Tarihi: Geç Osmanlı İmparatorluğu 1603-1839, İstanbul: Kitap Yayınevi, 2011 (The Cambridge History of Turkey, 3. Cilt).

Detaylı

İktisat Tarihi I. 8/9 Aralık 2016

İktisat Tarihi I. 8/9 Aralık 2016 İktisat Tarihi I 8/9 Aralık 2016 Kredi, Finans ve Servetler İslam dinindeki faiz yasağının kredi ilişkilerinin gelişmesini önlediği sık sık öne sürülür. Osmanlı kredi ve finans kurumları 17. yüzyılın sonlarına

Detaylı

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ Mehmet Uçum 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri a. Tartışmanın Arka Planı Ülkemizde, hükümet biçimi olarak başkanlık sistemi tartışması yeni

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ

MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ Medya Ekonomisi Kavram ve Gelişimi Ünite 1 Medya ve İletişim Önlisans Programı MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Nurhayat YOLOĞLU 1 Ünite 1 MEDYA EKONOMİSİ KAVRAM VE GELİŞİMİ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Doğum Tarihi ve Yeri: 01.01.1937/ Konya. Lisans (İktisat-İşletme, Maliye) Special Student

Doğum Tarihi ve Yeri: 01.01.1937/ Konya. Lisans (İktisat-İşletme, Maliye) Special Student 8 Doğum Tarihi ve Yeri: 01.01.1937/ Konya EĞİTİM - İktisat Fakültesi (1955-1959) - İktisat Fakültesi (1961-1965) - Princeton University, International Finance Section Princeton NJ- U.S.A. (1965-1966) -

Detaylı

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ YAZIM KURALLARI

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ YAZIM KURALLARI İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ YAZIM KURALLARI 1. Dergiye gönderilen makaleler, 6.000 12.000 (en fazla 30 sayfa) kelimeden oluşmalıdır. Kitap incelemeleri

Detaylı

şehir tanıtımı İLKBAHAR 2015 SAYI: 304

şehir tanıtımı İLKBAHAR 2015 SAYI: 304 şehir tanıtımı İLKBAHAR 2015 SAYI: 304 56 57 Tarih, kültür ve masal şehri: Prag BU YIL 16. EFORT KONGRESİ NE ÇEK CUMHURİYETİ NİN BAŞKENTİ PRAG EV SAHİPLİĞİ YAPACAK. 27-29 MAYIS 2015 TARİHİNDE YAPILACAK

Detaylı

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021 TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL Büyükdere Cad.No:173 I. Levent Plaza A-Blok Kat:4 34394 I. Levent-stanbul Tel : (212) 280 85 67 Faks : (212) 280 85 89 www.tspakb.org.tr stanbul, 11 Ekim 2004

Detaylı

AKÇA, Hakan (2012). Ankara li Aızları (nceleme, Metinler, Dizin), Ankara: Türk Kültürünü Aratırma Enstitüsü Yayınları, XXII+672 s.

AKÇA, Hakan (2012). Ankara li Aızları (nceleme, Metinler, Dizin), Ankara: Türk Kültürünü Aratırma Enstitüsü Yayınları, XXII+672 s. AKÇA, Hakan (2012). Ankara li Aızları (nceleme, Metinler, Dizin), Ankara: Türk Kültürünü Aratırma Enstitüsü Yayınları, XXII+672 s. Bahadır GÜNE * Aynı kökten geldii üst sistem durumundaki bir standart

Detaylı

48 Özgür Yaren Post-Yugoslav Bağlamda Belgrad ve Sinema. 72 Bilge Taş Film Festivalleri: Kentler, İzleyiciler ve Endüstri

48 Özgür Yaren Post-Yugoslav Bağlamda Belgrad ve Sinema. 72 Bilge Taş Film Festivalleri: Kentler, İzleyiciler ve Endüstri Kentin Sanatı, Sanatın Kenti Sayı 10, Eylül 2013 İçindekiler Takdim 5 Funda Şenol Cantek Makaleler 8 Bahar Şimşek Karşılaşmanın Büyüsü, Kentin Sineması: Yetim den Hejar a Değişen İstanbul Hakikati 48 Özgür

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler BOSAD Boya Sanayicileri Dernei Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler TÜRK BOYA SEKTÖRÜ Dünya ekonomisindeki gelimeyle paralel olarak dünya boya üretimi bugün 29,4 milyon ton civarında gerçeklemektedir ve

Detaylı