TÜRKYE VE AVRUPA BRL TARIM SEKTÖRLERNN KARILATIRILMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKYE VE AVRUPA BRL TARIM SEKTÖRLERNN KARILATIRILMASI"

Transkript

1 TÜRKYE VE AVRUPA BRL TARIM SEKTÖRLERNN KARILATIRILMASI Özlem Karahan Uysal 1 Erdoan Oktay 1 ÖZET Tarm alannda Türkiye AB etkileimi ve olas gelimeler, ileri saysal aratrma tekniklerinin kullanld etki analizi çalmalar dahil olmak üzere, çok sayda yerli ve yabanc aratrma ve inceleme çalmalarna konu olmutur. Bununla beraber, AB ile ilikiler sürecinde tarm sektörünün önemi ve konunun Türkiye açsndan yaamsal nitelikte olduu göz önüne alndnda, bu konunun iktisat kongresinde bir kez daha gündeme getirilmesinde ve farkl disiplinlerden katlmclar tarafndan tartmaya açlmasnda yarar görülmütür. Bu çalmada, AB ve Türkiye tarm çeitli boyutlaryla karlatrlm, Türk tarmnn mevcut kurumsal yaps ve ileyii ile AB ye uyum olanaklar tartlmtr. Çalmann hazrlanmasnda AB ve Türk tarm ile ilgili istatistik verilerden yararlanlm, bu arada, konu ile ilgili olarak gerek Türkiye de gerekse AB de yaplan çalmalarn sonuçlarna deinilmitir. Anahtar Kelimeler: Türkiye, Avrupa Birlii, Tarm Sektörü JEL S"n"flamas": Q17, Q18, F59 ABSTRACT Turkey-EU interaction in the area of agriculture and expected path of its evolution has been subject to numerious research and review studies, including those using advanced quantitative research techniques. However, when the importance of the agricultural sector along the ongoing EU accession process and the essantial role of the subject from the stand point of Turkey are considered, we have found it useful to bring the subject in to the context of the Congress and to expose it to be discussed by the participants from different disciplines. In this study, Turkish and the European Union agricultural sectors have been compared by different dimentions, and the ability of the Turish agriculture to be adopted to the EU has been discussed. The study is based on statistical data on the EU and Turkish agricultural sectors, and the results of the previous studies on the subject are emphasized as deemed necessary. Key Words: Turkey, European Union, Agricultural Sector JEL Classification: Q17, Q18, F59 1. GR Türkiye de tarm sektörü, milli gelir, istihdam ve d ticaret içerisindeki pay ile ulusal ekonomi içerisinde geni yer tutmaktadr. Krk milyar dolarlk üretimi ile 2006 ylnda GSMH içerisinde %9 luk paya sahip olan tarm sektörü; istihdamn yaklak üçtebirini bünyesinde barndrmaktadr. Yine 2006 ylnda, tarm ürünleri ihracat 8,6 milyon dolar, tarm ürünleri ithalat ise 7,2 milyon dolar olmutur (TZOB, 2007: 30-31). Tarm dticaret yoluyla ekonomiye 1,4 milyon dolar ve fazlas net bir katk salamaktadr. Yetmiiki milyonluk nüfusumuzun ve 22 milyon turistin besin ihtiyacn karlayan ve sanayiye hammadde salayan sektör, Türkiye için stratejik açdan büyük öneme sahiptir. Türkiye, toprak ve iklim özellikleri bakmndan büyük bir tarmsal üretim potansiyeline sahiptir. Nitekim, bitkisel üretim ve özellikle baz ürünler açsndan, dünyada özel bir konumda bulunmaktadr (FAO, 2005). Bununla beraber, tarmn ekonomik gelimeye olas katklarnn doru olarak idrak edilmesi ve bu balamda sahip 1 Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarm Ekonomisi Bölümü,

2 olunan doal kaynak potansiyelinin etkin ekilde deerlendirilmesi konusunda skntlar bulunmaktadr. Öyle ki, Avrupa Birlii ile müzakere sürecine girilmesinin ardndan tarm en sorunlu alan olarak öne çkmtr. Klerleme raporlarnda Türkiye nin tarm, gda ve balkçlk alanlarndaki karnesi krklarla doludur (CEC, 2007; T.C.Babakanlk D Tic. Müst., 2007). Oysa Türkiye nin tarmsal üretim potansiyeli, AB ile yaknlama sürecinde, tarmn dezavantajl deil avantajl olunan sektör olarak öne çkmasn gerektirmektedir. Müzakere sürecinde Türkiye tarmnn karlat bu çelikili tablo, konuyu Türkiye nin gündemine tam, Türkiye AB ilikilerinde tarm üzerinde giderek daha çok yazlp çizilen bir konu haline gelmitir. Tarm alannda Türkiye AB etkileimi ve olas gelimeler, ileri saysal aratrma tekniklerinin kullanld etki analizi çalmalar dahil olmak üzere, çok sayda yerli ve yabanc aratrma ve inceleme çalmalarna konu olmutur. Bununla beraber, kanmzca, yaplan çalmalarn önemli bir bölümünde Türkiye açsndan fazla kötümser tablolar ortaya konulmaktadr. Bu çalmada, balca ekonomik göstergeler kullanlarak, AB ve Türkiye nin dünya ekonomisindeki yerleri, tarm sektörünün AB ve Türkiye ekonomisi içerisindeki arl, AB ve Türkiye de tarmsal yap ve üretim, tarm politikalar karlatrlm ve elde edilen sonuçlar dikkate alnarak, Türk tarmnn mevcut kurumsal yaps ve ileyii ile AB ye uyum olanaklar belirlenmeye ve konuya yönelik öneriler geliltirilmeye çallmtr. Çalmann hazrlanmasnda AB ve Türk tarm ile ilgili istatistik verilerden yararlanlm, bu arada, konu ile ilgili olarak gerek Türkiye de gerekse AB de yaplan baz çalmalarn sonuçlarna da deinilmitir. Böylelikle konu iktisat kongresinde bir kez daha gündeme getirilerek, farkl disiplinlerden katlmclarca tartlmas salanmaya çallmtr. 2. DÜNYA EKONOMSNDEK YERLER AÇISINDAN AB VE TÜRKYE NN KARILATIRILMASI Dünya ekonomisi içinde AB ve Türkiye nin konumunu genel olarak deerlendirmek amacyla karlatrma yaplabilir baz verilerin bulunduu Tablo 1 incelendiinde Türkiye nin dünya ekonomisi içindeki en yüksek paynn nüfus ile ilgili olduu görülmektedir. Nitekim Türkiye, 72 milyonu aan nüfusuyla dünya geneli içinde yüzde 1,2 düzeyinde bir paya sahiptir. Türkiye 2004 yl itibariyle sahip olduu GSYKH büyüklüüyle 40,9 trilyon dolarlk dünya ekonomisine binde 7 düzeyinde katk yapmaktadr. Türkiye nin dünya ihracat içindeki pay binde 7, ithalat içindeki pay yüzde bir düzeyindedir. Kii bana düen gelir açsndan ise Türkiye dünya ortalamasnn altnda bir gelire sahiptir. Tablo 1: Dünya Ekonomisinde AB ve Türkiye (2004) Nüfus GSYH Ki6i Ba6"na Dü6en Gelir hracat thalat Ülke Bin kii % Milyon dolar % Dolar Milyon dolar % Milyon dolar % Türkiye , , , ,0 AB , , , ,6 AB , , , ,8 AB , , , ,3 AB 27+TR , , , ,3 Dünya , , , ,0 Kaynak: UNCTAD, AB ülkelerinin toplam olarak dünya ekonomisi içindeki yeri çok önemli düzeylerde bulunmaktadr. Nitekim, 12,8 trilyon dolar aan GSYKH deeri ile AB-27 dünyann en büyük ekonomisi haline gelmitir. Öyle ki, AB-27 dünya üretiminin yaklak üçte birini gerçekletirmektedir. Kukusuz bu durumun ortaya çkmasnda euro/dolar paritesinin euro lehine deimesinin de rolü bulunmaktadr.

3 Dier taraftan, dünya ihracat ve ithalat içinde AB-27 nin pay yüzde 40 lar düzeyinde bulunmaktadr. Dolaysyla, AB ülkeleri sadece üretim deil ticaret açsndan da dünya ekonomisi için büyük önem tamaktadr. 3. TARIMIN EKONOM ÇNDEK YER AÇISINDAN AB VE TÜRKYE NN KARILATIRILMASI Bu bölümde AB ve Türkiye de tarm sektörünün üretim, istihdam ve d ticaretteki yeri açsndan karlatrmas yaplacaktr Tar"m"n Üretim ve stihdamdaki Yeri Aç"s"ndan Kar6"la6t"rma Tablo 2 den AB de tarmsal üretim deerinin ülkelere göre dalm incelendiinde Fransa, Ktalya, Kspanya ve Almanya nn ilk sralarda yer ald görülmektedir. Bu dört ülke tarafndan gerçekletirilen tarmsal üretimin deeri, AB-15 içinde yaklak yüzde 65 düzeyinde bir paya sahiptir. Tablo 2: AB Ülkelerinde Tarmn GSYKH ve Kstihdama Katks (2003) Ülke Tar"msal Üretim De>eri(1) Tar"m/ GSYH Tar"mdaki stihdam stihdam çinde Tar"m"n Pay" (Milyon Euro) (%) (Bin Ki6i) (%) Belçika ,0 70 1,7 Çek Cum , ,5 Danimarka ,6 89 3,3 Almanya , ,4 Estonya 432 2,2 37 6,3 Yunanistan , ,3 Kspanya , ,6 Fransa , ,3 Krlanda , ,4 Ktalya , ,7 G.Kbrs 648 3,7 17 5,2 Letonya 563 2, ,6 Litvanya , ,7 Lüksemburg 265 0,5 5 2,4 Macaristan , ,4 Malta 132 1,6 4 2,5 Hollanda , ,7 Avusturya , ,5 Polonya , ,2 Portekiz , ,8 Slovenya 946 1,6 75 8,4 Slovakya , ,0 Finlandiya , ,3 Ksveç , ,5 B.Krallk , ,2 Bulgaristan , ,1 Romanya , ,7 AB , ,0 AB , ,2 AB , ,6 Türkiye , ,9 AB 27+TR , ,6 Kaynak: EC, 2005: 45 AB-25 içerisinde tarmn GSYKH içindeki paynn en yüksek olduu ülkeler; yüzde 5,4 ile Yunanistan, yüzde 3,7 ile Güney Kbrs ve yüzde 3,6 ile Kspanya dr. Tarmn GSYKH içindeki pay AB-15 ve AB-25 için srasyla yüzde 1,8 ve 1,6 dr. Yeni üye ülkelerde ise bu oran çok daha yüksek düzeylerdedir. Nitekim, Türkiye de yüzde 11,5 olan tarmn GSYKH

4 içindeki pay, Romanya da yüzde 11,2 ve Bulgaristan da yüzde 8,7 düzeyindedir. Bu verilere göre tarmn milli gelir içindeki pay Türkiye de tüm üye ülkelerde olduundan daha yüksek düzeydedir. Avrupa birlii ülkelerinde tarm sektöründe istihdam edilen kii saysnda önemli oranda gerileme yaanmtr. Nitekim, 1980 ylnda, daha sonra üye olan ülkeler de birlikte dikkate alndnda, AB-15 te 12,7 milyon olan tarmdaki istihdam, 2003 yl sonunda 6,4 milyona gerilemitir. Bu 24 yllk bir zaman diliminde yaklak yüzde 50 düzeyinde bir gerilemeye karlk gelmektedir. Böylece tarmn toplam istihdamdaki pay da yüzde 4 düzeyine gerilemitir yl itibariyle AB-15 içerisinde tarmda istihdamn en yüksek olduu ülkeler Fransa, Ktalya, Almanya ve Kspanya dr. AB-25 içinde ise Polonya 2,4 milyon kii ile en yüksek tarmsal istihdama sahip ülke konumundadr. Bu say nedeniyle AB ile Polonya arasndaki müzakere süreci oldukça tartmal geçmitir. Yine AB-27 de Romanya 3,5 milyonluk tarmsal istihdam ile dikkati çekmektedir. Dier taraftan istihdam içinde tarmn paynn oransal olarak çok yüksek saylabilecek düzeyde olduu ülkeler bulunmaktadr. Nitekim, tarmn toplam istihdam içindeki pay Litvanya da yüzde 18,7, Yunanistan da yüzde 16,3, Letonya da yüzde 14,6 dr. Bu oranlar yüksek olmasna ramen söz konusu ülkelerde nüfusun ve dolaysyla toplam istihdam rakamnn küçük olmas üyelik süreci açsndan önemli sorun yaratmamtr. Bununla beraber, 2007 ylnda tam üye olan Bulgaristan ve özellikle de Romanya da tarmdaki istihdam orannn yükseklii dikkati çekmektedir. Tabloda en çarpc veriler Türkiye ye aittir. Nitekim, 2003 yl itibariyle Türkiye de tarmda istihdam edilen kii says 7,1 milyondur. Toplam istihdam içinde tarmn pay ise yüzde 33,9 dur. Bu veriler AB ortalamalarnn çok üzerindedir. Hatta AB-15 te tarmda istihdam edilen kii says (6,4 milyon) Türkiye den (7,1 milyon) düüktür. Bu istihdam yaps ile Türkiye nin AB ye uyum salamas oldukça güç görünmektedir. Bu güçlük, AB de tarmdaki istihdamn yar yarya azaltld döneminde, Türkiye deki gerilemenin sadece yüzde 14 düzeyinde kalm olmasyla daha da belirginlemektedir. Bu durumun, tarm d kesimlerde istihdam imkanlarnn yeterince artrlamamas yannda tarm kesiminden dier sektörlere kaydrlabilecek igücü fazlasnn niteliiyle de ilgili olduu düünülebilir. Dier bir ifade ile, tarm d kesimlerde igücü talebinin yatrm artnn snrl olmas nedeniyle yetersiz kalmas ve tarmdan gelebilecek igücü arznn niteliinin düük olmas tarmdaki istihdam azalnn yava gerçeklemesine neden olmaktadr. Türkiye nüfusu ve genel istihdam düzeyinin yan sra, tarmndaki istihdamn fazlal, AB nin Türkiye nin tam üyelii konusundaki çekimser tutumunun balca nedenleri arasnda yer almaktadr Tar"m"n D"6 Ticaretteki Yeri Aç"s"ndan Kar6"la6t"rma AB nin üçüncü ülkelereyapm olduu tarm ürünleri ihracat 2003 ylnda 60 milyar Euro civarnda olup, bu deer AB nin toplam ihracat içerisinde yüzde 6,2 lik paya karlk gelmektedir. Ayn yl Birlik tarm ürünleri ithalat için 61 milyar Euro ödemitir. Bu deer de üçüncü ülkelerden yaplan toplam ithalat deeri içerisinde yine yüzde 6,2 lik paya sahiptir (EC, 2005: 186). Ülkeler baznda bakldnda, toplam ithalat içinde tarm ürünlerinin pay en yüksek olan ülkeler Letonya, Güney Kbrs, Hollanda, Yunanistan, Portekiz, Danimarka ve Malta dr (Tablo 3). Khracat içinde tarm ürünlerinin pay en yüksek olan ülkeler ise srasyla Güney Kbrs, Yunanistan, Hollanda, Danimarka, Kspanya, Krlanda ve Fransa dr. Türkiye nin ihracat içinde tarmn pay bu ülkelerin gerisinde bulunmaktadr. Tarm ürünleri d ticareti en fazla açk veren ülkeler Birleik Krallk, Almanya ve Ktalya; en yüksek oranda fazla veren ülkeler ise srasyla, Hollanda, Krlanda, Danimarka

5 ve Kspanyadr. Türkiye ise, tarmda sahip olduu potansiyele ramen, 2003 ylnda sadece 641 milyon dolarlk tarm ürünleri d ticaret fazlasna sahiptir. Tablo 3: AB Ülkelerinin D Ticaretinde Tarmn Yeri (2003) Ülke Tar"m thalat"/ Toplam thalat % Tar"m hracat"/ Toplam hracat % Tar"mda D"6 Ticaret Dengesi Milyon Euro Belçika 8,9 9, Çek Cum. 5,6 3,6-988 Danimarka 10,7 17, Almanya 8,3 4, Estonya 9,7 5,0-355 Yunanistan 11,2 22, Kspanya 8,3 14, Fransa 8,1 11, Krlanda 8,8 12, Ktalya 9,4 7, G.Kbrs 12,2 34,2-292 Letonya 12,3 7,3-383 Litvanya 7,9 10,2-44 Lüksemburg 9,5 5,7-689 Macaristan 3,7 7, Malta 10,5 3,1-237 Hollanda 11,4 17, Avusturya 6,7 6,1-613 Polonya 6,0 8,1 202 Portekiz 11,2 6, Slovenya 6,5 3,9-355 Slovakya 5,2 3,3-392 Finlandiya 6,3 2, Ksveç 7,3 3, B.Krallk 9,2 5, Bulgaristan 6,3 10,8 115 Romanya 7,5 3, AB 15 6,2 6, AB 25 6,4 6, AB 27 6,4 6, Türkiye 6,1 10,3 641 AB 27 +TR 6,4 6, Kaynak: EC, 2005: Tar"msal Yap" ve Üretim Aç"s"ndan AB ve TÜRKYE nin Kar6"la6t"r"lmas" 4.1. Tar"msal 6letme Ölçe>i Aç"s"ndan Kar6"la6t"rma AB-27 de toplam 183,6 milyon hektar tarm alan bulunmaktadr. Ülkeler baznda bakldnda en büyük tarm arazisi srasyla Fransa, Kspanya, Almanya, Birleik Krallk, Polonya, Ktalya ve Romanya da bulunmaktadr (Tablo 4). Polonya ve Romanya nn tarm arazilerinin genilii müzakere sürecinin bu ülkeler için zorlu geçmesinin nedenleri arasnda yeralmtr (Uysal, 2007: 194). Nitekim, AB bütçesi içerisinde önemli yer tutan tarm sektörünün genileme süreci ile AB ye getirecei ilave yük aday ülkelerin tarmsal arazi genilikleri ile doru yönlü iliki içerisindedir. Bununla beraber, Avrupa birliinin genileme süreci ile balantl olarak, yeni stratejiler gelitirdii ve bunlar Ortak Tarm Politikas reformlar kapsamnda formüle ederek, yeni üyelerin tarmsal destekler anlamnda eski üyeler kadar masrafl olmamas için bir takm önlemler hayata geçirdii bilinmektedir (Eraktan ve Ören, 2005: 32). Yine de, bu durum 26,5 milyon hektar tarm alanna ve üç milyondan fazla tarm iletmesine sahip olan Türkiye nin tarm boyutu ile

6 AB yi uzun uzun düündürmesini engellememektedir (CEC, 2004; Grethe, 2005; Nugent, 2005; Oksam ve di., 2004). Türkiye deki tarm iletmelerinin says AB-15 deki iletme saysnn yarsna yaknken, yeni üye ülkeler hesaba katldnda bu oran üçtebire dümütür. Bununla beraber, Türkiye üç milyonu aan iletme saysyla AB üyesi ülkelerin hepsinden daha fazla tarmsal iletmeye sahiptir. Türkiye tarmnn en karakteristik yapsal özellii küçük ve dank araziye sahip iletme saysnn çokluudur Tarm Saym sonuçlarna (TÜKK, 2004) göre, Türkiye de Kletme bana düen ortalama ilenen arazi genilii 6,1 hektar civarndadr. Tarm iletmelerinin %85 i 10 hektardan küçük olup, bunlar toplam ilenen arazinin yaklak %41 ini ilemektedirler. Ayrca, tek parçal araziye sahip iletmelerin oran % 19,5, 2 ile 5 parçal araziye sahip iletmelerin oran ise % 57,4 tür. Bir önceki saym (1991) sonuçlar ile karlatrldnda gerek ortalama iletme ölçei gerekse parsel says açsndan olumlu yönde bir gelime vardr. Ancak bu gelime çok yava seyretmekte ve küçük-dank iletme arazisi, dolaysyla ölçek ekonomilerinin yokluu, toprak verimliliinin ve üretici gelirlerinin artrlmasn engelleyen önemli bir faktör olmaya devam etmektedir. Tablo 4: AB Ülkelerinde Tarmsal Alanlar ve Kletme Ölçei Ülke Tar"m Alan" 1000 Ha 6letme Say"s" 1000 Ortalama 6letme Ölçe>i Ha Belçika ,4 Çek Cum ,9 Danimarka ,7 Almanya ,2 Estonya ,6 Yunanistan ,8 Kspanya ,6 Fransa ,3 Krlanda ,3 Ktalya ,0 G.Kbrs ,5 Letonya ,2 Litvanya ,1 Lüksemburg ,3 Macaristan ,6 Malta Hollanda ,5 Avusturya ,9 Polonya Portekiz ,0 Slovenya ,3 Slovakya ,8 Finlandiya ,9 Ksveç ,1 B.Krallk ,4 Bulgaristan Romanya AB ,6 AB * 15,9* AB-Yeni ** 9,1** Türkiye ,1 AB 27 + TR *** 13,59*** * AB-25 rakamdr. ** AB-YENK-10 rakamdr. *** AB-25+TR rakamdr. Kaynak: EC, 2005: 45

7 Dier yandan iletme ölçei konusunda AB ile karlatrma yapldnda ilginç bir tablo ortaya çkmaktadr. Türkiye deki ortalama iletme genilii, AB-15 ortalamasnn üçtebirinden azdr. Ancak AB-27 dikkate alndnda, aradaki fark bir ölçüde azalmaktadr. Daha da ilginç, ya da genel olarak gözard edilen bir gerçek olarak, Türkiye deki ortalama iletme genilii, Yunanistan, Güney Kbrs, Macaristan, Malta ya göre fazladr. Ayrca, Ktalya, Polonya, Slovenya gibi ülkelerle de büyük ölçüde yaknlk göstermektedir. Bununla beraber, Türkiye de toplam tarm iletmesi saysnn yüksek olmas nedeniyle, olas tam üyelik durumunda, AB-25 deki ortalama iletme genilii 15,9 hektardan, 13,8 hektara gerileyecektir Üretim Aç"s"ndan Kar6"la6t"rma Bitkisel Üretim AB ülkelerinde çok sayda tarmsal ürün yetitirilmektedir. Seçilmi baz ürünlerin üretim miktarlar Tablo 5 de verilmitir. AB-27 de toplam buday üretimi 101,6 milyon ton, arpa üretimi 55,5 milyon ton, msr üretimi ise 50,9 milyon ton düzeyindedir. Tam üye olmas durumunda Türkiye AB içerisinde buday üretiminde Fransa ve Almanya nn ardndan üçüncü, arpa üretiminde Almanya, Fransa ve Kspanya nn ardndan dördüncü, msr üretiminde ise yedinci sray alacaktr. Tablo 5: AB Ülkelerinde Seçilmi Baz Bitkisel Ürünlerin Üretimi (Bin Ton) Ülke Bu>day Arpa M"s"r Taze Meyve Taze Sebze Belçika Çek Cum Danimarka Almanya Estonya Yunanistan Kspanya Fransa Krlanda Ktalya G.Kbrs Letonya Litvanya Lüksemburg Macaristan Malta 4 55 Hollanda Avusturya Polonya Portekiz Slovenya Slovakya Finlandiya Ksveç B.Krallk Bulgaristan Romanya AB AB AB Türkiye

8 AB 27 + TR Kaynak: EC, 2005: Mevcut üretim düzeyi ile taze meyve üretiminde Ktalya nn ardndan ikinci srada yer alacak olan Türkiye, tam üye olmas halinde AB nin en büyük sebze üretici konumuna gelecektir. Avantajl konumda bulunduumuz taze meyve ve sebze üretiminde, AB deki balca rakiplerimiz Kspanya, Ktalya ve Fransa dr. Bu ürünlerin dnda, zeytinyanda Kspanya, Ktalya ve Yunanistan; arap üretiminde ise Fransa ve Ktalya, Türkiye nin en önemli rakipleri olacaktr Hayvansal Üretim AB ile ilikiler balamnda tarm sektörü açsndan Türkiye nin en dezavantajl olduu düünülen alt sektör hayvanclktr. Gerek doal kaynaklarn sunduu baz avantajlar, gerekse uygulanan istikrarl hayvanclk politikalar sonucunda AB hayvansal ürünler üretiminde büyük mesafe almtr. Hatta bu ürünlerde ortaya çkan büyük miktardaki üretim fazlalar, Ortak Tarm Politikasndaki reformlarn da temel nedenleri arasnda yer almtr (Uysal, 2007: 199). Tablo 6: AB Ülkelerinde Hayvan Saylar ( Ba) Ülke S">"r Koyun Keçi Belçika Çek Cum Danimarka Almanya Estonya Yunanistan Kspanya Fransa Krlanda Ktalya G.Kbrs Letonya Litvanya Lüksemburg Macaristan Malta 19 Hollanda Avusturya Polonya Portekiz Slovenya Slovakya Finlandiya Ksveç B.Krallk Bulgaristan Romanya AB AB AB Türkiye AB 27 + TR Kaynak: EC, 2005: 302 ve TÜKK Tablo 6 da AB ve Türkiye deki hayvan saylar verilmitir. Buradan görülebilecei gibi AB-27 de 92,3 milyon adet sr, 99,2 milyon adet koyun ve 14,2 milyon adet keçi

9 bulunmaktadr. Sr saysnda Fransa, Almanya ve Birleik Krallk; Koyun saysnda Kngiltere ve Kspanya; Keçi saysnda ise, Yunanistan, Kspanya ve Fransa ilk sralarda yer almaktadr. Türkiye nin tam üyelii durumunda AB deki sr, koyun ve keçi saylarnda, srasyla, %10,8, %25,6 ve %47,8 art olaca görülmektedir. Özellikle koyun yetitiriciliinde dünya ölçeinde özel bir konuma sahip olan Türkiye (FAO, 2005), tam üyelik halinde, keçi ve koyun saysnda AB ülkeleri içerisinde ilk srada yer alacaktr. Ancak Türkiye nin hayvansal üretimde AB karsndaki pozisyonunu deerlendirebilmek için hayvan saylar yeterli olmayp, üretim miktarlarnn incelenmesi gerekmektedir. Tablo 7 de AB ve Türkiye de seçilmi baz hayvansal ürünlerin üretim miktarlar verilmitir. Buna göre AB-27 de süt üretiminde ilk sray Almanya alrken, Fransa ikinci, Birleik Krallk üçüncü srada bulunmaktadr. Polonya, Hollanda ve Ktalya nn süt üretimleri de önemli düzeylerdedir. Türkiye nin AB-15 içerisinde sr eti üretiminde ilk sralar Fransa, Almanya ve Ktalya paylamaktadr. Koyun ve keçi etinde ise Birleik Krallk ve Kspanya nn hakim durumda olduu görülmektedir. Türkiye sahip olduu yüksek sr, koyun ve keçi saylarna karn, göreli olarak düük miktarlarada süt ve krmz et üretimi gerçekletirebilmektedir. Tablo 7: AB Ülkelerinde Seçilmi Baz Hayvansal Ürünlerin Üretimi (1000 Ton) Ülke nek Sütü S">"r ve Koyun ve Dana Eti* Keçi Eti* Tavuk Eti Yumurta Belçika ** 304** 198** Çek Cum Danimarka Almanya Estonya 596 Yunanistan Kspanya Fransa Krlanda Ktalya G.Kbrs 164 Letonya 810 Litvanya 1861 Lüksemburg Macaristan 2107 Malta 45 Hollanda Avusturya Polonya Portekiz Slovenya 755 Slovakya 1189 Finlandiya Ksveç B.Krallk AB AB Türkiye 10611*** *Karkas arl ** Lüksemburg rakamlar dahil *** Toplam süt üretimidir. Kaynak: EC, 2005: ve TÜKK Tavuk eti üretiminde Fransa, Birleik Krallk ve Kspanya; yumurta üretiminde ise Kspanya, Fransa ve Almanya öncü durumdadr. Tavuk eti ve yumurta üretim miktarlar açsndan Türkiye nin de AB düzeyinde dikkate deer bir pozisyonda olduunu ifade etmek yanl olmayacaktr.

10 4.3. Verim Aç"s"ndan Kar6"la6t"rma Tablo 8 de AB ülkeleri ve Türkiye için seçilmi baz bitkisel ürünlerdeki verim düzeyleri yeralmaktadr. Buna göre, AB-27 de ortalama buday verimi 576 kg/dekar dr. Hollanda, Belçika ve Krlanda da 800 Kg aan verim düzeylerine ulalrken, Türkiye, dekarda 209 kg ile Portekiz ve Estonya ile son üç sray paylamaktadr. Arpa veriminde Belçika, Krlanda ve Hollanda ilk sralar alrken, Türkiye, bu üründe de AB ortalamasnn oldukça altnda bir verim düzeyine sahiptir. Bununla beraber, Yunanistan ve Portekiz gibi az yal Akdeniz ülkelerinin tahllardaki verim düüklüü konusunda Türkiye ile benzerlik gösterdii anlalmaktadr. Tablo 8: AB Ülkelerinde Seçilmi Bitkisel Ürünlerde Verim Düzeyi (2003) (Kg/Dekar) Ülke Bu>day Arpa M"s"r Elma Domates Belçika Çek Cum Danimarka Almanya Estonya Yunanistan Kspanya Fransa Krlanda Ktalya G.Kbrs Letonya Litvanya Lüksemburg Macaristan Malta Hollanda Avusturya Polonya Portekiz Slovenya Slovakya Finlandiya Ksveç B.Krallk Bulgaristan 2750 Romanya AB AB AB Turkiye Kaynak: EC, 2005: Buday ve arpadaki kadar olmasa da, Türkiye, msr ve elma veriminde de AB ortalamasnn gerisinde kalmtr. Tablo da, üretiminde daha yüksek bir verime sahip olduumuz tek ürün domatestir. Bu durumun da yine önemli ölçüde iklim koullar ile balantl olduu düünülebilir.

11 Bitkisel ürünlerde verimlilik açsndan AB üyeleri arasnda önemli farkllklar dikkat çekerken, Birlie yeni katlan 12 ülkede verim düzeylerinin genel olarak daha düük düzeyde olduu gözlenmektedir. Tablo 9 da AB ülkeleri ve Türkiye için baz hayvansal üretim dallarndaki verim düzeyleri yeralmaktadr. AB-27 içerisinde en yüksek süt verimine srasyla Ksveç, Danimarka, Finlandiya ve Hollanda sahiptir. Türkiye, inek bana kg lk süt verim düzeyi ile AB-15 (6.235 kg) ve AB-25 (5.889 kg) in oldukça gerisinde yer almaktadr. Bununla beraber, söz konusu verim düzeyi kültür rk ve yerli rk hayvanlar ile, çok farkl corafi ve teknik koullara sahip iletmelerin bir ortalamas olup; AB deki verim düzeyinin yakalanm olduu çok saydaki iletmenin bu üretim dalnda faaliyetlerini sürdürdükleri bilinmektedir. Ortalama bir iletmesinin sahip olduu koullarn iyiletirilmesi ve dolaysyla ortalama süt veriminin arttrlmas ise ancak orta ve uzun vadeli önlemler ile sektöre yaplacak ciddi yatrmlar sonucunda mümkün olabilecektir. Tablo 9: AB Ülkelerinde Seçilmi Baz Hayvansal Ürünlerde Verim (2003) Ülke Süt S">"r Koyun/Keçi (Kg Ba6) (Kg/Ba6)* (Kg/Ba6)* Belçika ,3 19,5 Çek Cum Danimarka ,4 21,3 Almanya ,6 21,6 Estonya Yunanistan ,7 10,6 Kspanya ,5 11,1 Fransa ,5 17,3 Krlanda ,8 20,0 Ktalya ,3 8,9 G.Kbrs Letonya Litvanya Lüksemburg ,3 Macaristan Malta Hollanda ,9 23,7 Avusturya ,3 22,0 Polonya Portekiz ,2 9,9 Slovenya Slovakya Finlandiya ,0 19,1 Ksveç ,6 19,5 B.Krallk ,1 20,0 AB ,4 14,2 AB Türkiye ,8 *Karkas arl Kaynak: EC, 2005 ve FAO Süt srclndakine benzer bir tablo, sr eti karkas verimi için de geçerlidir. AB- 15 ülkeleri arasnda en yüksek sr karkas veriminin, srasyla Belçika, Fransa ve Avusturya da gerçekletii görülmektedir. Türkiye ise 183 kg/ba düzeyindeki et verimi ile 316 kg/ba olan AB-15 ortalamasnn ve AB-15 e dahil olan tüm ülkelerin gerisinde kalm durumdadr. AB-15 de koyun ve keçide ortalama karkas et verimi bakmndan öne çkan ülkeler Hollanda, Avusturya, Almanya, Danimarka, Krlanda ve Birleik Krallk tr. Türkiye verim

12 açsndan bu ülkelerin oldukça gerisinde kalmakla beraber, sahip olduu 15,8 kg/ba lk verim düzeyi ile, 14,2 kg/ba olan AB-15 ortalamasnn üzerinde verim elde etmektedir. Verim ürün baznda rekabet gücünü ortaya koymada önemli bir gösterge olmakla beraber, günümüz tarm ve gda ürünleri piyasasnda bir o kadar önemli dier unsur kalitedir. Bata süt olmak üzere, hayvansal ürünlerin üretiminde, hijyen gibi kalite unsurlar ile hayvan refah gibi konularda Türkiye nin AB notu krktr (CEC, 2007). Bu konularda acil önlemler alnmas gerekmektedir Tar"m Ürünleri D"6 Ticareti Aç"s"ndan Kar6"la6t"rma AB ve Türkiye nin tarm ürünleri d ticaretlerinin karlatrlmas, potansiyel ibirlii ve rekabet alanlarnn belirlenmesi açsndan önemlidir. AB, 1962 ylnda uygulamaya koyduu Ortak Tarm Politikas ile birçok tarm ürününde ithalatç konumdan ihracatç konuma geçmi, hatta baz ürünlerde arz fazlal sorun haline gelmitir. Örnein, AB ortalamas olarak buday, arpa, patates ve ekerde ; ayrca hemen tüm hayvansal ürünlerde kendine yeterlilik oran yüzde 100 ün üzerine yükselmitir. Dier yandan AB ortalamas olarak msr ve sebzede ksmi, taze meyvede ise önemli oranda arz aç bulunmaktadr. Nitekim, 2003 yl verilerine göre, AB nin tarm ürünleri ithalat içerisinde en önemli yeri 9,3 milyar Euro ile meyve ve türevleri almakta, bunu 5,9 milyar Euro ile yal tohumlar ve ya veren meyveler, ve yaklak 3,5 milyar Euro ile içecekler gazozlar ve sirke, kakao ve kakao ürünleri, et ve yenilebilir sakatat, sebze, meyve veya kabuklu yemi içeren ürünler almaktadr. Ayn yl, içecekler gazozlar ve sirke grubunda 13,4 milyar Euroluk ihracat gerçekletirildiinden, bu grupta d ticaret dengesi pozitife dönmektedir. D ticaret dengesi baznda bakldnda, AB ülkelerinin üçüncü ülklerden daha çok meyve ve kabuklu yemiler, narenciye ve bostan, yal tohumlar ve ya veren meyveler, gda endüstrisi atk ve artklar net ithalatçs konumunda olduklar; buna karlk üçüncü ülkelere srasyla içecekler, gazozlar ve sirke, süt ürünleri yumurtalar, doal bal ve çeitli yenilebilir karmlar ihraç ettikleri görülmektedir (EC, 2005, 187). Tablo 10: Türkiye-AB Tarm Ürünleri D Ticareti (2003) (Milyon Euro) Ürün thalat hracat Denge Canl hayvanlar 2,4 5,6 3,2 Et ve yenilebilir sakatat 1,2 0,6-0,6 Süt ürünleri; yumurtalar; doal bal 33,3 28,8-4,5 Hayvansal kaynakl dier ürünler 42,3 2,1-40,2 Canl bitkiler ve çiçekçilik ürünleri 23,6 11,6-12,0 Yenilebilir sebzeler, bitkiler, kökler ve yumru bitkiler 188,7 6,3-182,4 Yenilebilir meyve ve kabuklu yemiler; narenciye ve bostan 790,1 5,7-784,4 Kahve, çay ve baharatlar 16,6 3,7-12,9 Tahllar 22,6 70,0 47,4 Deirmencilik ürünleri; malt ve niastalar 8,5 4,7-3,8 Yal tohumlar ve ya veren meyveler 40,0 34,1-5,9 Lak, damla sakzlar, reçineler, dier bitki salglar ve özleri 0,4 17,6 17,2 Bitkisel örgü materyalleri, bitkisel kökenli dier ürünler 6,6 0,2-6,4 Hayvansal ve bitkisel kat ve sv yalar 92,8 55,0-37,8 Et ile hazrlanm ürünler 0,0 2,6 2,6 Weker ve ekerli ürünler 28,4 12,1-16,3 Kakao ve kakao ürünleri 21,3 45,8 24,5 Tahl, un veya niastal ürünler 27,0 31,8 4,8 Sebze, meyve veya kabuklu yemi içeren ürünler 412,0 9,3-402,7 Çeitli yenilebilir karmlar 28,8 51,2 22,4 Kçecekler, gazozlar ve sirke 34,8 58,1 23,3 Gda endüstrisi artk ve atklar 1,9 29,7 27,8 Tütün ve ilenmi tütün muadili ürünler 115,6 81,1-34,5 Ara Toplam 1.939,1 567, ,4 Uruguay Round a dahil olan dier tarmsal ürünler 109,5 461,4 351,9

13 Toplam Tar"msal Ürünler 2.048, , ,4 Genel Toplam , , ,7 Kaynak: EC, 2005: 200 Türkiye, AB nin tarm ürünleri d ticaret hacmi içerisinde ABD, Brezilya, Ksviçre, Arjatinin ardndan beinci srada yeralmaktadr (EC, 2005, 192). AB, Türkiye ile genel d ticarette fazla verirken, tarm ürünleri d ticaretinde net ithalatç durumunda bulunmaktadr. Tablo 10 da görüldüü gibi, AB nin Türkiye den yapt toplam 2 milyar Euro luk tarm ürünleri ithalat içinde en önemli pay 790 milyon Euro ile yenilebilir meyve ve kabuklu yemiler, narenciye ve bostan ve 412 milyon Euro ile sebze, meyve ve kabuklu yemi içeren ürünler almaktadr. AB nin Türkiye ye yapt toplam 1 milyar Euro luk tarm ürünleri ihracat içinde ise ilk sralar tütün ve ilenmi tütün muadili ürünler, tahllar ve ve içecekler, gazozlar ve sirke almaktadr. AB ye tam üyelik durumunda AB ülkeleri ile Türkiye arasndaki tarm ürünleri d ticaret hacminin artmas beklenmektedir (Eruygur ve Çakmak, 2007). Söz konusu artn yönünü ve iddetini Türkiye lehine etkileyecek her türlü önlemin alnmas önem arz etmektedir. Bu kapsamda, AB nin mevcut tarm ürünleri d ticaret desenini göz önüne alan üretim planlamasndan, tarm ürünlerinde bata salk olmak üzere tüm kalite standartlarnn AB düzeyinde kabul görecek tarzda salanmasna ve AB ile müzakere sürecinde tarm ürünleri ticareti için ülke koullarna uygun geçi dönemi politikalarnn uygulanmasnn talep edilmesine uzanan bir önlemler zinciri acil olarak hayata geçirilmelidir. 5. TARIM POLTKALARI AÇISINDAN AB VE TÜRKYE NN KARILATIRILMASI Geçmiten bugüne deerlendirme yapldnda gerek AB gerekse Türkiye de tarm politikalarnn hedeflenen amaçlar ve kullanlan araçlar açsndan benzetii ifade edilebilir. Nitekim amaçlar açsndan; - Tarmsal üretimde istikrarn salanmas, - Tarmsal ürün fiyatlarnda istikrarn salanmas, - Tarmsal üretimde istikrarn salanmas amacyla çiftçi gelirlerinin artrlmas, - Tarmda verimliliin artrlmas, - Tarmda kullanlan teknolojinin gelitirilmesi, - Darya bamlln azaltlmas, - Bu ekilde tarmsal ürün dolaysyla gda yönünden kendine yeterliliin salanmas, - Ayrca tüketiciler açsndan kaliteli, salkl ürün yetitirilmesinin temin edilmesi ve bu yaplrken çevre ve ekolojik dengelerin korunmas, gibi amaçlarn, zaman ve koullara bal olarak farkl arlkta olsa da, hem AB hem Türkiye hem de dier ülkelerde öne çkt söylenebilir. Tarm politikas araçlar açsndan bakldnda ise; - Tarmsal altyapnn (sulama, drenaj, baraj, köy yollar, elektirik vb) güçlendirilmesi amacyla kamu yatrmlarnn devreye sokulmas, - Tarmsal ürün fiyatlarnn (taban-tavan) devlet tarafndan belirlenmesi yani destekleme fiyat ve alm politikas, - Girdi (Gübre, ilaç, tohum, sulama, damzlk, yem vb.) sübvansiyonlar, - Prim ödemeleri, - Dorudan gelir ödemeleri, - Vergi kolaylklar, - Uygun koullarda kredi temini, - Üretim, ihracat ve ithalat kotalar - Khracat destekleri (d piyasalarda rekabet gücünün artrlmas) - Kthalatn vergilendirilmesi, kontrolü ve yasaklar (iç piyasada yabanc rekabete kar koruma),

14 gibi araçlarn farkl dönemlerde farkl bileim ve younlukta kullanld görülmektedir. Tarm politikas teorisi ve uygulamalar açsndan Türkiye ve AB ülkeleri arasnda benzerlik var gibi görülse de sonuçlar açsndan büyük farkllklar bulunmaktadr. Nitekim, AB de tarm politikalarnda belirlenen tüm amaçlara ulalrken, Türkiye için bunu ifade etmek güçtür. Bu durumun temel nedenleri ise, Türkiye de; - Tarma yönelik politikalarda ekonomik ve sosyal amaçlardan çok politik amaçlarn öne çkarlmas, yani oy kaygsnn ve popülizmin ar basmas, - Tarmsal yapya ilikin gerekli ve yeterli veri altyapsnn hazrlanamamas, buna bal olarak doru verilere dayal bilimsel politika üretme zemininin oluturulamamas, - Gerek amaçlar gerekse araçlar açsndan istikrarn salanamamas, - Üreticilerin eitim düzeyinin düüklüünün ve örgütlenme bilincinin yeterince gelimemi olmasnn gerek politika uygulamalarnda, gerekse üretim ve pazarlamada ilave sorunlar yaratmas, - Bu balamda köylülükten üreticilie geçite yaanan güçlük ve tarmsal faaliyeti bir üretim biçimi yerine yaam biçimi olarak alglayan üretici tipolojisi, - Hzl nüfus art, tarm arazilerinin parçalanmas, küçük ölçekli iletme yaps, yeni teknolojilerin kullanmn dolaysyla verim artn yavalatan sosyo ekonomik koullardr. Dolaysyla Türkiye de temel sorun tarmda belirlenen amaçlar ve kullanlan araçlardan çok hedeflere doru öncelikler atanmas ve uygulamalarn devamllnn salanmasyla ilgilidir. Ayrca, AB ülkeleri ve Türkiye deki sosyo ekonomik koullarn farklln da dikkate almak gerekmektedir. Bu sorunlarn almas durumunda Türkiye sahip olduu benzersiz tarm potansiyeli ile hem AB tarm politikalarna uyumda hem de AB pazarndan yeterince yararlanma konusunda çok hzl gelime kaydedebilecektir. 7- SONUÇ VE ÖNERLER Türkiye Tarm; - Ölçek yaps açsndan - Teknolojik gelimenin düzeyi açsndan - Kamusal hizmet kurumlarnn nitelii açsndan - Çiftçilerin sosyo kültürel özellikleri açsndan ayrca, - Bugüne kadar uygulanan desteklerin nitelii ve nicelii açsndan - Tarmsal-krsal altyapnn tamamlanma düzeyi açsndan - Üretilen tarm ürülerinin kalite standartlar ve insan salna etkileri açsndan AB ye tam üye ülkelerden çok farkl koullara sahiptir. Türkiye son decere özel iklim toprak koullar ve ürün desenine sahip olmasna ramen, personel, yasal-kurumsal, maddi alt yap koullar ve ülkenin gelimilik düzeyinden kaynaklanan yetersiz kaynak aktarm neticesinde, AB yle entegrasyon sürecinde ihracat potansiyeli ile en avantajl olunmas gereken sektör durumundaki Tarm, en büyük engellerden biri olarak gösterilmektedir. Bu durumun alabilmesi için, Türkiye nin sadece üyelik koullarn deil, ayn zamanda ulusal nitelikteki ihtiyaçlarn da dikkate alarak orta ve uzun vadeli bir zaman plan çerçevesinde tarm politikalarn yönlendirmesi gerekmektedir. Unutulmamas gereken, dier tüm alanlarda olduu gibi, tarmda da AB üyeliinin deil, AB standartlarnn yakalanmas ve almasnn amaçlanmas, müzakere ve üyelik sürecinin ise bu ana hedefe ulamada sadece bir araç /bir frsat olarak deerlendirilmesi gerektiidir. KAYNAKÇA

15 CEC (Commission of the European Communities) (2007), 2007 Regular Report on Turkey s Progress towards Accession. [COM (2006) 663]. CEC (Commission of the European Communities) (2004), Issues Arising from Turkey s Membership Perspective. Commission Staff Working Document, Brussels, , SEC(2004) EC (European Commision) (2005), Agriculture in The European Union, Statistical and Economic Information 2004, February 2005, Belgium. ERAKTAN, Gülcan, Necat ÖREN (2005), AB Ortak Tarm Politikas, Reform Süreci ve Türkiye ye Etkileri, TMMOB, ZMO, Türkiye Ziraat Mühendisli>i VI. Teknik Kongresi, 3-7 Ocak 2005, Ankara, ss Eriim Tarihi: , ERUYGUR H. Ozan, Erol H. ÇAKMAK (2007), AB Üyeliinin Türk Tarmna Etkileri, ktisat 6letme ve Finans, Ekim 2007, ss FAO (2005), Major Food and Agricultural Commodities and Producers dan aktaran Erol Çakmak ve Halis Akder, DTÖ ve AB deki Gelimeler Inda 21. Yüzylda Türkiye Tarm. TÜSKAD Yayn No: TÜSKAD-T/ /397, Haziran 2005, Kstanbul. GRETHE, Harald (2005), Turkey s Accession to the EU: What Will the Common Agricultural Policy Cost? Agrarwirtschaft 54, Heft 2, ss NUGENT, Neill (2005), Turkey s Membership Application: Implications for the EU, Jean Monnet/Robert Schuman Paper Series, Vol. 5 No. 26 August 2005, University of Miami. OSKAM, Arie, Alison BURRELL, Turul TEMEL, Siemen van BERKUM, Irene Molina VILCHEZ ve Natasha LONGWORTH (2004), Turkey In The European Union? Exploring The Consequences for Agricultural, Food, Rural Areas and Structural Policy, Wageningen University, 1 December 200 T.C. Babakanlk D Ticaret Müstearl (2007), AB Genel Müdürlü>ü, Kat"l"m Ortakl">" Belgesinin Gayr"resmi Tercümesi, TUKK (2004), 2001 Tar"m Say"m" Geçici Sonuçlar", Ankara. TZOB (2007), Zirai ve ktisadi Rapor , TZOB Yayn No: 265, Ankara. UNCTAD (2005), Handbook of World Economic Statistics, Eriim Tarihi: of World Economic Statistics/2005 Uysal, Yaar (2007), Küreselle6me ve AB ye Tam Üyelik Perspektifinde Ege ve Türkiye Tar"m"nda Yeniden Yap"lanma, EGKFED Bilimsel Aratrmalar Dizisi, Yayn No:1, Temmuz 2006, Kzmir.

Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı

Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı Nüfus ve İşgücü Katkısı Üretim ve Verim Katkısı Toplum Beslenmesine Katkı Sanayi Sektörüne Katkı Milli Gelire Katkı Dış Ticaret Katkısı Nüfus ve İşgücü Katkısı

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI. Artvin l Geneli-2000. Bilinmeyen 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

ARTVN L GELME PLANI. Artvin l Geneli-2000. Bilinmeyen 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 ARTVN L GELME PLANI Artvin l Geneli-2000 Bilinmeyen Erkek 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 Kad n Y a Gruplar 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34. 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 12 9 6 3 0 3 6 9 12 % NÜFUS

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR

TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR ÖZET Mustafa Terin 1 brahim Yldrm 1 Ülkelerin ekonomik kalknmasnda yatrmlar büyük önem tamaktadr. Sermaye birikiminin yetersiz

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI OCAK-EYLÜL DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma tarihi:

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI. TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN

ARTVN L GELME PLANI. TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN ARTVN L GELME PLANI TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN Artvin, 2005 ÇNDEKLER Sayfa no ÇNDEKLER...i TABLO LSTES... iii 1. TCARET...1 1.1 Giri...1 1.2

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL I.Bölüm Tarım Ekonomisi ve Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI OCAK-AĞUSTOS DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma tarihi:

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2011) Ankara İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 30 Mart 2016 Pazar 2016 yılı Ocak-Şubat döneminde AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı, 2015 yılındaki pozitif performansını sürdürdü ve yüzde 15 artış

Detaylı

Türkiye nin Tarımsal Ürün İthalatı-İhracatı ve Hedefleri

Türkiye nin Tarımsal Ürün İthalatı-İhracatı ve Hedefleri Türkiye nin Tarımsal Ürün İthalatı-İhracatı ve Hedefleri Bir zamanlar tarımsal üretimde kendi kendine yeten yedi ülkeden biri olan Türkiye Cumhuriyeti 1980 li yıllardan sonra uygulanan yanlış tarım politikaları

Detaylı

TARIM ALANINDA YATIRIM FlRSATLARI. No:1

TARIM ALANINDA YATIRIM FlRSATLARI. No:1 TARIM ALANINDA YATIRIM FlRSATLARI No:1 1 Meyve ve sebze işleme tesisinin yenilenmesi "Rustami Doston"Ltd.Şti. Yeni teçhizat alnmas, ofis, labaratuvar ve yeni tesis binas inşa edilmesi, eski tesisin yenilenmesi

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2015 YILI OCAK DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma Tarihi: 27 Şubat

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR Halil AGAH Kıdemli Kırsal Kalkınma Uzmanı 22 Kasım 2016, İSTANBUL 1 2 SUNUM PLANI TARIMDA KÜRESELLEŞME TÜRK TARIM SEKTÖRÜ VE SON YILLARDAKİ GELİŞMELER TARIMDA

Detaylı

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET OKUL ÖNCES EM KURUMLARINDA ÇALIAN ANASINIFI RETMENLERLE MÜZK ÖRETMENLERN MÜZK ÇALIMALARINA N TUTUM VE YETERLKLERN KARILATIRILMASI ÖZET r. Gör. Dr. lknur ÖZAL GÖNCÜ GÜMEF. ÇGEB.Okul Öncesi EABD. Okul öncesi

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007)

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007) TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) Yrd.Doç.Dr.Sevim AKDEMR * Ar.Gör.Fatih KONUR ** ÖZET Türkiye ekonomisinde 2001 y(l(ndan itibaren yüksek oranlarda büyüme gerçeklemitir. Ancak ekonomide yüksek büyüme

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat) Rapor No: 1/ Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (13/1 Şubat) Şubat 1 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (7) ve EFTA ülkelerinde otomobil pazarı 13 yılı Şubat ayında

Detaylı

Küresel E ilimler ve Tarm

Küresel E ilimler ve Tarm Küresel E ilimler ve Tarm smail U URAL Yeni Asr TV Programcs ve Yeni Asr Gazetesi Yazar Prof Dr.Ünal Evcim Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarm Makineleri Bölümü Ö)retim Görevlisi Uygar U+AR Türk Traktör

Detaylı

Yýllýk Ekonomik Rapor

Yýllýk Ekonomik Rapor Yýllýk Ekonomik Rapor 2012 T.C. MALYE BAKANLII YILLIK EKONOMK RAPOR 2012 i Yıllık Ekonomik Rapor 2012 Yllk Ekonomik Rapor, Maliye Bakanl internet sitesinde (http://www.maliye.gov.tr) yer almaktadr. ii

Detaylı

TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1

TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1 Rahmi Ak n Türeli 2 ÖZET Çalmada ele alnan 1990-2006 dönemi,

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon Ekonomik ve toplumsal fayda yaratmak için ürünlerde,

Detaylı

EMTİA FİYATLARI No 29 EKİM 2014

EMTİA FİYATLARI No 29 EKİM 2014 EMTİA FİYATLARI No 29 EKİM 2014 TARIMSAL EMTİA FİYATLARI - Ekim 2014 Istanbul Ticaret Borsası Araştırma Proje ve İş Geliştirme Şube si tarafından yapılan gayri resmi türkçe çevirisidir. yayın tarihi 18.11.2014

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 59 Nisan 2017 İstanbul Ticaret Borsası, Araştırma Proje ve İş Geliştirme Şubesi tarafından yapılan gayriresmi tercümedir. Yayım Tarihi: 31.05.2017 Tarımsal Emtia DÜNYA BİRLİĞİ

Detaylı

AB Ülkeleri İle Türkiye Tarımsal Yapısının Karşılaştırılması

AB Ülkeleri İle Türkiye Tarımsal Yapısının Karşılaştırılması AB Ülkeleri İle Türkiye Yapısının Karşılaştırılması Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Erzurum e-posta: asuzsemi@atauni.edu.tr Geliş Tarihi/Received:17.05.2012 Özet: 2007 yılı

Detaylı

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 44 OCAK 2016

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 44 OCAK 2016 TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 44 OCAK 2016 İstanbul Ticaret Borsası, Araştırma Proje ve İş Geliştirme Şubesi tarafından yapılan gayriresmi tercümedir. Yayın Tarihi: 18.04.2016 AVRUPA BİRLİĞİ 28 DÜNYA Tarımsal

Detaylı

AB ve Türkiye de Tarım SektörüneYapılan Direkt Ödemelerin Karşılaştırılması

AB ve Türkiye de Tarım SektörüneYapılan Direkt Ödemelerin Karşılaştırılması AB ve Türkiye de Tarım SektörüneYapılan Direkt Ödemelerin Karşılaştırılması H. Arısoy¹ U. Gül² ¹ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü-Ankara ² Tarım ve Köyişleri Bakanlığı-Tarımsal

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 16 Ekim 2016 Pazar 2016 yılı Ağustos ayında AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı 2015 yılı aynı ayına göre yüzde 31,2 artış göstererek 157 bin adet seviyesinde

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 3 Ocak 2017 Pazar 2016 yılı Kasım ayında AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı 2015 yılı aynı ayına göre yüzde 12,8 artış göstererek 211 bin adet seviyesinde

Detaylı

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek.

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek. ABVEDILKLERUBEMÜDÜRLÜÜ DIÞ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar zmirbüyükehirbelediyesi'ninuluslararaslikilerinidüzenlemek. zmirbüyükehirbelediyesibünyesindeyeralanbirimlereavrupabirliiveçeitli

Detaylı

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 30 KASIM 2014

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 30 KASIM 2014 TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 30 KASIM 2014 İstanbul Ticaret Borsası, Araştırma Proje İş Geliştirme Şubesi tarafından yapılan gayriresmi tercümedir. yayın tarihi: 18.12.2014 Avrupa Birliği 28 Dünya Tarımsal

Detaylı

Emtia Fiyatları No 27 Ağustos 2014. Avrupa Birliği 28. Dünya. Tarımsal Emtia Fiyatları - Ağustos 2014

Emtia Fiyatları No 27 Ağustos 2014. Avrupa Birliği 28. Dünya. Tarımsal Emtia Fiyatları - Ağustos 2014 Emtia Fiyatları No 27 Ağustos 2014 AB Komisyonu nun tarımsal emtia fiyat bülteninin İSTİB tarafından yapılan çevirisidir. Tarımsal Emtia Fiyatları - Ağustos 2014 Yayın tarihi: 19.09.2014 Avrupa Birliği

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01/01/2005-30/06/2005 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 2005 yl gelimekte olan ülke

Detaylı

5. Öneri ve Tedbirler

5. Öneri ve Tedbirler Öneri ve Tedbirler 5.ÖneriveTedbirler Kurumsal düzeyde hizmet kalitesinin artrlmas için Bütünleik Yönetim Sistemleri kapsamnda kalite güvence belgelerinin alnmas ve personel verimliliinin gelitirilmesine

Detaylı

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri Safi Tasarruflar (özel sektör) 3. İşsizlik Oranı 30. Gayri Safi Tasarruflar (genel devlet)

Detaylı

Tarımsal Emtia Fiyatları

Tarımsal Emtia Fiyatları TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 56 Ocak 2017 İstanbul Ticaret Borsası, Araştırma Proje ve İş Geliştirme Şubesi tarafından yapılan gayriresmi tercümedir. Yayım Tarihi: 01.03.2017 Tarımsal Emtia DÜNYA BİRLİĞİ

Detaylı

Vize istemeyen Ülkeler Tam Liste! Türkiye Vize Uygulamayan Ülkeler Listesi

Vize istemeyen Ülkeler Tam Liste! Türkiye Vize Uygulamayan Ülkeler Listesi Vize istemeyen Ülkeler Tam Liste! Türkiye Vize Uygulamayan Ülkeler Listesi Vize istemeyen Ülkeler Tam Liste! Türkiye Vize Uygulamayan Ülkeler Listesi 2011 y?l? itibariyle Türkiyeden vize istemeyen ülkelerin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI

AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI Avusturya da un üretimi sağlayan 180 civarında değirmen olduğu tahmin edilmektedir. Yüzde 80 kapasiteyle çalışan bu değirmenlerin ürettiği un miktarı 500 bin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ NİSAN 2016 ANKARA İçindekiler GİRİŞ... 2 AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ... 2 I. AB BÜTÇESİNİN GELİRLERİ... 2 II. AB BÜTÇESİNİN HARCAMALARI... 4 1. Akıllı ve Kapsayıcı Büyüme... 4 2. Sürdürülebilir

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2 Hazırlayan: Müge ÇAKAR İÇİNDEKİLER 1. AB- TÜRKİYE SON DAKİKA 1.1. AB-Türkiye İlişkileri nde Kıbrıs 2. AB den ÖNEMLİ BAŞLIKLAR 2.1. Avrupa Birliği nde Tarihi Genişleme AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ

Detaylı

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 53 2016 İstanbul Ticaret Borsası, Araştırma Proje ve İş Geliştirme Şubesi tarafından yapılan gayriresmi tercümedir. Yayım Tarihi: 28.10.2016 Tarımsal Emtia AVRUPA BİRLİĞİ 28

Detaylı

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI Bildiriler. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, Eylül 00, OMÜ MÜZK ÖRETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI DORULTUSUNDA BRBRLERYLE VE EM FAKÜLTELERN DER RETMENLK PROGRAMLARI LE KARILATIRILMASI Doç. Enver TUFAN

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

TÜRKİYE İLE AB, GIDA VE CANLI HAYVAN SEKTÖRÜ DIŞ TİCARETİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARET ANALİZİ

TÜRKİYE İLE AB, GIDA VE CANLI HAYVAN SEKTÖRÜ DIŞ TİCARETİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARET ANALİZİ TÜRKİYE İLE AB, GIDA VE CANLI HAYVAN SEKTÖRÜ DIŞ TİCARETİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARET ANALİZİ Gülay ERÜN Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İdare Merkezi Ulus/ANKARA E-posta: gulay.sakalli@tcmb.gov.tr Özet

Detaylı

ASMOLEN UYGULAMALARI

ASMOLEN UYGULAMALARI TURGUTLU TULA VE KREMT SANAYCLER DERNE ASMOLEN UYGULAMALARI Asmolen Ölçü ve Standartlar Mart 2008 Yayn No.2 1 ASMOLEN UYGULAMALARINDA DKKAT EDLMES GEREKL HUSUSLAR Döeme dolgu tulas, kil veya killi topran

Detaylı

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Bilindii gibi, taknlar doal bir olay olmakla beraber ekonomi ve toplum yaam üzerinde olumsuz etkileri fazla olan doal bir

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral,k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD

Detaylı

Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik likilerinin Analizi Ö%r.Gör. P(nar Egeli (*)

Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik likilerinin Analizi Ö%r.Gör. P(nar Egeli (*) 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye ÖZET Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik likilerinin Analizi Ö%r.Gör. P(nar Egeli (*) Türkiye ve SSCB aras(ndaki

Detaylı

HAZIRLAYAN GAZİANTEP SANAYİ ODASI TİCARET DAİRESİ EKİM

HAZIRLAYAN GAZİANTEP SANAYİ ODASI TİCARET DAİRESİ EKİM İTALYA ÜLKE RAPORU HAZIRLAYAN GAZİANTEP SANAYİ ODASI TİCARET DAİRESİ EKİM 2010 İTALYA ÜLKE VE İHRACAT RAPORU RESMİ ADI BAŞKENTİ DİL DİN YÖNETİM ŞEKLİ : İtalya Cumhuriyeti : Roma : İtalyanca (resmi), Almanca,

Detaylı

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ 2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ SUNUM İÇERİĞİ Türkiye de Tarım Tarımsal girdi politikaları Tarımsal kredi politikaları Tarımsal sulama politikaları Tarımda 2023 Vizyonu 2 TÜRKİYE

Detaylı

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 37 - HAZİRAN 2015

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 37 - HAZİRAN 2015 European Commission TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 37 - HAZİRAN 2015 İstanbul Ticaret Borsası, Araştırma Proje ve İş Geliştirme Şubesi tarafından yapılan gayriresmi tercümedir. Yayın Tarihi 02.10.2015 Avrupa

Detaylı

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU !nsanl"n Geliimine Yönelik Katma De"eri Yüksek Ürün ve Hizmet Yaratmak 2011 ylna kadar üretilen aratrmalara, projeleri ve alnan patent saylarn % 20 arttrmak üzere laboratuvarlar kurmak ve akreditasyonlarn

Detaylı

HACETTEPE ÜNVERSTES. l e t i i m. : H. Ü. Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü Beytepe/Ankara. Telefon :

HACETTEPE ÜNVERSTES. l e t i i m. : H. Ü. Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü Beytepe/Ankara. Telefon : l e t i i m Adres : H. Ü. Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü 06800 Beytepe/Ankara Telefon : +90 312 297 6234 Faks : +90 312 297 7998 HACETTEPE ÜNVERSTES e-posta Web : aktuerya@hacettepe.edu.tr : www.aktuerya.hacettepe.edu.tr

Detaylı

TÜRK GIDA SEKTÖRÜNÜN ULUSLARARASI REKABETÇLK DÜZEYNN ANALZ

TÜRK GIDA SEKTÖRÜNÜN ULUSLARARASI REKABETÇLK DÜZEYNN ANALZ TÜRK GIDA SEKTÖRÜNÜN ULUSLARARASI REKABETÇLK DÜZEYNN ANALZ Yrd.Doç.Dr.Melih BULU *. Hakk ERASLAN * Doç.Dr.Mehmet BARCA ** ÖZET Günümüzün en önemli sosyo-ekonomik etkenine sahip olan endüstrilerden birisi

Detaylı

AB ve sosyal politika: giri. Oturum 1: Roma dan Lizbon a

AB ve sosyal politika: giri. Oturum 1: Roma dan Lizbon a AB ve sosyal politika: giri Oturum 1: Roma dan Lizbon a AB entegrasyonu Gönüllü süreç Ba ms z Devletler ortak politikalar tasarlamak ve uygulamak amac yla uluslarüstü yap lara Uluslararas Antla malar yoluyla

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

TÜRK YE DE TARIMSAL MAK NELE ME (1923 1933)

TÜRK YE DE TARIMSAL MAK NELE ME (1923 1933) TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2010,Say:3 Sayfa:119136 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2010,Issue:3 Page:119136 TÜRKYE DETARIMSALMAKNELEME(19231933)

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/54

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/54 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/54 Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Yoksulluk Araştırması Tüketici Güven Endeksi Sektörel Güven Endeksleri Dış Ticaret

Detaylı

YUNANSTAN LE TÜRKYE DE UYGULANAN TURZM YATIRIM TEVKLERNN KARILATIRILMASI

YUNANSTAN LE TÜRKYE DE UYGULANAN TURZM YATIRIM TEVKLERNN KARILATIRILMASI YUNANSTAN LE TÜRKYE DE UYGULANAN TURZM YATIRIM TEVKLERNN KARILATIRILMASI Doç. Dr. smail AYDOU * Yrd. Doç. Dr. H. Hüseyin SOYBALI ** Ör. Grv. Ahmet BAYTOK ** ÖZET Turizm sürekli büyüyen yapsyla dünyann

Detaylı

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 54 Aralık 2016 İstanbul Ticaret Borsası, Araştırma Proje ve İş Geliştirme Şubesi tarafından yapılan gayriresmi tercümedir. Yayım Tarihi: 31.01.2017 Tarımsal Emtia DÜNYA BİRLİĞİ

Detaylı

2000 L YILLARDA TÜRKYE DE UYGULANAN MALYE POLTKALARININ DEERLENDRLMES

2000 L YILLARDA TÜRKYE DE UYGULANAN MALYE POLTKALARININ DEERLENDRLMES 2000 L YILLARDA TÜRKYE DE UYGULANAN MALYE POLTKALARININ DEERLENDRLMES Yrd. Doç. Dr. Habib YILDIZ * ÖZET Bu çalmada, 2000 2006 döneminde Türkiye de uygulanan maliye politikalarnn ana çizgileri ortaya konulmu

Detaylı

01/05/ /05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ

01/05/ /05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ 01/05/2016 31/05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ Geçici Plaka İzni Geçiş Abd Minor Outlying Adaları 03 08 03 Almanya 03 03 02 18 26 93 50 53 89 Arnavutluk 02 Avusturya 02 03 01 02 Belçika

Detaylı

FİNLANDİYA ÜLKE RAPORU

FİNLANDİYA ÜLKE RAPORU FİNLANDİYA ÜLKE RAPORU HAZIRLAYAN GAZİANTEP SANAYİ ODASI TİCARET DEPARTMANI EYLÜL 2010 FİNLANDİYA ÜLKE VE İHRACAT RAPORU RESMİ ADI YÖNETİM ŞEKLİ BAŞKENTİ DİL : Finlandiya Cumhuriyeti : Parlamenter Cumhuriyet

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 38

HABER BÜLTENİ Sayı 38 HABER BÜLTENİ 14.12.2016 Sayı 38 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN SATIŞ FİYATI BEKLENTİSİ DÜŞTÜ Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi geçen aya göre yükselirken, geçen yılın aynı dönemine göre düştü. Mevcut siparişler

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

MEYVE SULARI DÜNYA TİCARETİ. Dünya İhracatı. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları

MEYVE SULARI DÜNYA TİCARETİ. Dünya İhracatı. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTP Portakal Suyu (Dondurulmuş) 2009.11 Diğer Portakal Suları 2009.12, 2009.19 Greyfurt Suyu 2009.21, 2009.29 Diğer

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/52

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/52 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/52 Fiyat Endeksleri Satınalma Gücü Paritesi,Tüketim Mal ve Hizmetleri Finansal Yatırım Araçları Tüketici, Sektörel Güven ve Sanayi İşgücü Girdi Endeksleri

Detaylı

KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN, FİYAT BEKLENTİSİ DÜŞTÜ

KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN, FİYAT BEKLENTİSİ DÜŞTÜ HABER BÜLTENİ 15.04.2016 Sayı 30 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN, FİYAT BEKLENTİSİ DÜŞTÜ Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi geçen aya ve geçen yıla göre düştü. Mevcut sipariş durumunun denge değeri Şubat 2016

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 İÇERİK OECD Hakkında Genel Bilgi OECD Çalışma Şekli OECD Teşkilat Yapısı OECD Ticaret ve Tarım Direktörlüğü OECD ve Tarım 2 OECD HAKKINDA

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 24 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜ GÜVEN ENDEKSİ GEÇEN AYA GÖRE DÜŞTÜ:

HABER BÜLTENİ Sayı 24 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜ GÜVEN ENDEKSİ GEÇEN AYA GÖRE DÜŞTÜ: HABER BÜLTENİ 02.10.2015 Sayı 24 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜ GÜVEN ENDEKSİ GEÇEN AYA GÖRE DÜŞTÜ: Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi (KOİN) geçen aya ve geçen yılın aynı dönemine göre düştü. Konya da inşaat sektöründe

Detaylı

İSTATİSTİKLERLE TÜRKİYE TEKSTİL VE KONFEKSİYON DIŞ TİCARETİ 2006

İSTATİSTİKLERLE TÜRKİYE TEKSTİL VE KONFEKSİYON DIŞ TİCARETİ 2006 İSTATİSTİKLERLE TÜRKİYE TEKSTİL VE KONFEKSİYON DIŞ TİCARETİ 2006 8.000.000 TÜRKİYE TEKSTİL VE KONFEKSİYON İTHALATI 2004 2005 2006 $ 7.000.000 6.000.000 5.000.000 4.000.000 3.000.000 2.000.000 1.000.000

Detaylı

YUMURTA ÜRETİMİ VE İHRACAT Yeni Hedefler ve Potansiyel Problemler DERYA PALA YUM-BİR HAZİRAN 2010 ANKARA

YUMURTA ÜRETİMİ VE İHRACAT Yeni Hedefler ve Potansiyel Problemler DERYA PALA YUM-BİR HAZİRAN 2010 ANKARA YUMURTA ÜRETİMİ VE İHRACAT Yeni Hedefler ve Potansiyel Problemler DERYA PALA YUM-BİR HAZİRAN 2010 ANKARA YUM-BİR Kuruluş :2006 Üye Sayısı: 15 Birlik 500 üretici Misyonu:Üreticilerin hak ve menfaatlerini

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 19

HABER BÜLTENİ xx Sayı 19 HABER BÜLTENİ xx.11.2015 Sayı 19 Konya Sanayi Odası (KSO) ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) işbirliğinde gerçekleştirilen Konya İmalat Sanayi Güven Endeksi Anketi, Türkiye nin yerel

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü

Türkiye de Bankacılık Sektörü Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-214 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI

TARIMSAL EMTİA FİYATLARI TARIMSAL EMTİA FİYATLARI No 54 Kasım 2016 İstanbul Ticaret Borsası, Araştırma Proje ve İş Geliştirme Şubesi tarafından yapılan gayriresmi tercümedir. Yayım Tarihi: 22.12.2016 Tarımsal Emtia AVRUPA BİRLİĞİ

Detaylı

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB ÜLKELERĠNDE YATIRIM ORTAMININ ÇEKĠCĠLĠK SIRALAMASI, 2005 Yeni Zelanda ABD Kanada Norveç Avusturalya Danimarka İngiltere

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Yardımcısı Umut Oran: Türkiye ile AB arasındaki gelir uçurumu azalmadı arttı Tarih : 14.12.2012 2011 DE HIZLI KALKINMA MASALINA ULUSLARARASI YALANLAMA TÜİK, EUROSTAT ve OECD işbirliğiyle

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 28

HABER BÜLTENİ Sayı 28 HABER BÜLTENİ 10.02.2015 Sayı 28 Konya Ticaret Odası ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) işbirliğinde gerçekleştirilen Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi (KOİN) ile Konya da inşaat

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü AB Sosyal Politikası Sınırlı Yetkinlik Serbest

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 22

HABER BÜLTENİ Sayı 22 HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 22 Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Türkiye genelinden ve AB-28 den daha düşük: Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Temmuz 2015 te hem bir önceki aya hem de bir önceki

Detaylı

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram Temel Düzey Eitim Proram Amaç : Sermaye Piyasas Kurumlarnda görev yapanlar veya bu görevlere atanacaklar, SPK nn düzenleyecei Lisanslama snavna hazrlama. Katlmclar Hisse Senetleri Piyasas Mü"teri Temsilcileri,Yatrm

Detaylı

TÜRKYE DE TARIM POLTKALARININ DEMOKRATKLEMES VE ALTERNATF TARIM POLTKALARI OLUTURULMASI SÜRECNDE BASKI GRUPLARI OLARAK ÜRETC ÖRGÜTLER

TÜRKYE DE TARIM POLTKALARININ DEMOKRATKLEMES VE ALTERNATF TARIM POLTKALARI OLUTURULMASI SÜRECNDE BASKI GRUPLARI OLARAK ÜRETC ÖRGÜTLER 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye ÖZET: TÜRKYE DE TARIM POLTKALARININ DEMOKRATKLEMES VE ALTERNATF TARIM POLTKALARI OLUTURULMASI SÜRECNDE BASKI GRUPLARI

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Komşular SUNAR T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Asgari Ücretin Tanımı Çalışan bir kişinin en azından temel ihtiyaçlarını

Detaylı

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr?

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr? SORU 31: 3 / 4 Bir ekonomide kii ba üretim fonksiyonu y = 2k biçiminde verilmektedir. Nüfus art hz %2, teknik ilerleme hz %2 ve amortisman oran %6 iken tasarruf oran da %30 ise bu ekonomideki kii ba sermaye

Detaylı

TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES. Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil Mühendislii Bölümü, Adana/Türkiye

TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES. Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil Mühendislii Bölümü, Adana/Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral'k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil

Detaylı