TÜRK EĞİTİM TARİHİNDE AZINLIK OKULLARI VE YABANCI OKULLAR. I. On Sekizinci Yüzyõla Kadar Azõnlõk Okullarõ ve Yabancõ Okullar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRK EĞİTİM TARİHİNDE AZINLIK OKULLARI VE YABANCI OKULLAR. I. On Sekizinci Yüzyõla Kadar Azõnlõk Okullarõ ve Yabancõ Okullar"

Transkript

1 TÜRK EĞİTİM TARİHİNDE AZINLIK OKULLARI VE YABANCI OKULLAR Prof. Dr. Ersoy TAŞDEMİRCİ I. On Sekizinci Yüzyõla Kadar Azõnlõk Okullarõ ve Yabancõ Okullar Osmanlõ Devleti, eğitim ve öğretim kurumlarõnõ açma ve yönetme hususunda Türk ve Müslümanlarõ serbest bõraktõğõ gibi azõnlõklarõ da serbest bõrakmõştõr. İstanbul un Türkler tarafõndan fethiyle siyasi bağõmsõzlõklarõnõ kaybeden Rumlara, Patrik adõndaki bir ruhani reisin başkanlõğõnda cemaat halinde yaşama hakkõ verilmiştir. Böylece bu cemaate din, dil, gelenek ve göreneklerinde tamamen serbest hareket etme hakkõ tanõnmõştõr. Devlet her konuda patrik ile muhatap olmaktaydõ. Bu patriğe Rum cemaatinin eğitim ve kültür kurumlarõnõ, kiliselerini, hastanelerini yönetme yetki ve sorumluluğu verilmiştir. Hattâ evlenme ve boşanma gibi aile hukuku ile ilgili hususlarõn uygulanmasõ ve yürütülmesi de ona bõrakõlmõştõr 1. Rumlara verilen bu haklar daha sonra Ermeni ve Yahudilere de tanõnmõştõr. Böylece İmparatorluğun yönetiminde bulunan gayri müslimlere de müslümanlar gibi eğitim ve kültür kurumlarõ açma ve yönetme hakkõ verilmiştir. Bu okullar ve kurumlar aynõ Türk-islâm okullarõ ve kurumlarõ gibi devlet tarafõndan değil, zenginler, hayõr severler ve cemaatler tarafõndan kuruluyor ve destekleniyordu. Yine nasõl ki, her caminin yanõnda bir mektep ve medrese bulunuyorduysa, her kilisenin yanõnda da öyle azõnlõk okullarõ vardõ. Hattâ mektep ve medreselerde öğretim nasõl hocalar tarafõndan yapõlõyorduysa, azõnlõk okullarõndaki öğretim de papazlarõn elindeydi 2. * Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi 1 Ergin,Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, İstanbul 1977, s Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, M.E.B. yay. Ankara 1948, s Şahin,Dr M.Süreyya: Fener Patrikhanesi ve Türkiye, İstanbul 1980, s Kõrşehirlioğlu,E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, İstanbul 1963, s. 3-4, Dinçer, Nahid: Yabancõ Özel Okullar, İstanbul 1978, s Ergin, Osman: Türk Maarif tarihi 1-2, s Barlas, Ugurel: Gaziantep Tõp Fakültesi ve Azõnlõk Okullarõ, Karabük 1971, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s. 3-4,

2 Osmanlõ ülkesinde açõlan ikinci grup gayri müslim okullarõ, yabancõ okullar dõr. Bu okullarõn Türkiye de açõlõşlarõnõn başlangõcõ, Papalõğõn cismani gücü misyonuna sahip olan Fransa ile İslâmlõğõn cismani gücü durumunda olan Osmanlõ Devleti arasõnda 1536 yõlõnda imzalanan ve kapitülasyon lar adõyla bilinen iktisadi ve ticari mahiyetli işbirliği antlaşmasõna kadar gitmektedir. Bu antlaşmayla, Osmanlõlara karşõ olan Avrupa birliğini ve haçlõ ruhunu yõkmak amacõyla Fransõzlara iktisadi ve ticari bazõ ayrõcalõklar verilmiştir. Bu antlaşma daha sonra dini, siyasi, hukuki ve sosyal muhtevalar da kazanmõştõr. Devletin zayõflamasõna paralel olarak, Fransa ya tanõnan imtiyazlar diğer Avrupa ülkelerine de tanõnmõştõr. Mesela yabancõ devletlerden Fransa ve İtalya, katolik hristiyanlarõ; Almanya hem katolik hem de protestanlarõ; Rusya ortodoxlarõ; İngiltere ve Amerika protestanlarõ himaye haklarõnõ elde etmişlerdir. İşte bu himaye haklarõndan yararlanan hristiyan misyonerleri, Osmanlõ ülkesine yayõlmõşlar, çeşitli eğitim ve kültür kurumlarõ açmõşlardõr. İlk zamanlarda fazla bir varlõk gösteremeyen gayri müslim okullarõ, asõl zararlõ faaliyetlerini bilhassa Tanzimat õn ilanõndan sonra göstermişlerdir Azõnlõk Okullarõ Azõnlõk okullarõ Rum okullarõ, Ermeni okullarõ ve Yahudi okullarõ olmak üzere üç gruba ayrõlõrlar Rum Okullarõ İstanbul da en eski Rum okulu, Patrikhane Mektebi adõyla da anõlan Fener Rum Mektebi dir. Bu okul, İstanbul un fethinden önce Patrikhanenin himayesinde ve masraflarõ da Patrikhane tarafõndan karşõlanmak üzere kurulmuştur. Bu okulda Yunan Dili, Felsefe, Teoloji, Riyaziyat, Fiziki İlimler - Dinçer, Nahid: Yabancõ Özel Okullar, s Granville, Edgar: Çarlõk Rusyasõnõn Türkiye deki Oyunlarõ, Ankara 1967, s Ayverdi, Samiha: Misyonerlik Karşõsõnda Türkiye, İstanbul 1969, s. 9-13, 23-24, Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Dinçer, Nahid: Yabancõ Özel Okullar, s.13-16, Barlas, Uğurel: Gaziantep Tõp Fakültesi ve Azõnlõk Okullarõ, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s Engelhardt, E.: Türkiye ve Tanzimat, İstanbul 1328, s.41-51, , , , Granville, Edgar: Çarlõk Rusyasõnõn Türkiye deki Oyunlarõ, s

3 okutulmaktaydõ. Buradan çõkan gençlerin bir kõsmõ Rum kilise ve okullarõnda, bir kõsmõ da Osmanlõ Devleti hizmetinde görevlendirildi 4. Rum milletinin en maruf muallim ve meşhur müellifleri, birçok patrik ve despotlarõ ve Babõâli'nin büyük tercümanlarõ ve Eflak ve Boğdan voyvodalarõ bu mektepten yetişmişlerdir 5. Rumlarõn ikinci önemli okulu, Heybeliada Papaz Mektebi dir. Miladi IX. yüzyõlda Ayatõriyada Manastõrõ adõyla bir mabet olarak kurulmuştur. İstanbul un fethinden sonra da manastõr olarak çalõşan mabede, eğitim yapõlan ayrõ bir de okul eklenmiştir 6. Üzerinde durulacak Rum okullarõndan biri de Kuruçeşme Üniversitesi dir. Laik bir eğitim yapõlan bu okulda Yunan Dili ve Edebiyatõ, Hendese, Riyaziyat, Tõp şubeleri vardõ. Bu okul Rum isyanõna kadar varlõğõnõ korumuştur Ermeni Okullarõ İstanbul un fethinden on sekizinci asrõn sonuna kadar uzayan devirde Osmanlõ İmparatorluğu hudutlarõ içinde mektep mahiyetinde Ermeni müessesesine tesadüf edilmemektedir tarihine kadar Ermeniler arasõnda daha ziyade dini öğretime mahsus bazõ müesseselerin mevcudiyeti sabit olmakla beraber, bunlar varlõklarõnõ sadece şahsi nüfuzlar sayesinde muvakkat müddetler içinde muhafaza edebilmişlerdir 8. Mesela, İstanbul un fethinden sonra Kumkapõ ve civarõnda yerleşen Ermenilerin Mangantz Varnjadun (Çocuk Terbiye Evi) adõnda bir okulu olduğu ve yine Kumkapõ daki Ermeni kilisesinde çocuklara dersler verildiği bilinmektedir 9. Diğer taraftan XV. asrõn başõnda Bitlis civarõnda kurulmuş olan Amlorti adõndaki manastõrda bir mektep tesis edildiği, burada Teolojiden başka Felsefe ve Mantõk okutulduğu kaydedilmektedir. Bu mektepten çõkanlar mem- 4 Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, 2. baskõ, İstanbul, s Kõrşehirlioğlu, E.:Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Engelhardt, E.: Türkiye ve Tanzimat, s Granville, Edgar: Çarlõk Rusyasõnõn Türkiye deki Oyunlarõ, s.5-8, Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s

4 leketin dört bucağõna dağõlarak yeni mektepler açmõşlardõr da son derece terakki ve inkişaf eden Bitlis Mektebi bilim ve fen öğretimine de başladõğõndan Darülfünun adõyla anõlmaya başlamõştõr. Bundan başka 1641 yõlõnda Kiegemes Kalanos adõnda bir Latin rahibi İstanbul a gelerek Galata civarõnda bulunan Ermeni çocuklarõnõ eğitim ve öğretime tabi tutmuştur. Bu zat, Ermeni rahibi kõyafetiyle Patrikhane de de öğretim yapmõştõr yõlõnda papaz Apraham, Üsküdardaki evini okul haline getirmiştir da ise Sivas lõ rahip Mihitar, İstanbul/Beyoğlu nda Ermeni çocuklarõna ders vermiştir yõlõnda patrik Ohonnes Golod, Üsküdarda bir okul açarak papaz adaylarõna Teoloji ve Felsefe dersleri okutmuştur tarihlerinde Kumkapõ da Patrik Nalyan õn himayesinde bir kõz mektebi kurulmuş, 1752 yõlõnda Erivanlõ Simon, Balat taki Ermeni kilisesinde bir okul açmõştõr. Esas, Ermenilerin arasõnda fikri uyanõş, XVIII. yüzyõlõn sonlarõndan itibaren başlamõştõr. Bu zamana kadar açõlan Ermeni okullarõnda yapõlan öğretime dini bilgiler hakimdir Yahudi Okullarõ Türklerin İstanbul u fethi sõrasõnda İstanbul da dikkati çekecek kadar Yahudi yoktu. Yahudilerin Osmanlõ ülkesine gelişleri 1492 yõlõnda olmuştur. İspanya dan Araplarõn çõkartõlmasõndan bir müddet sonra da Yahudiler, Portekiz ve İspanya dan çõkarõldõlar. Orada İspanyolcayõ ana dili olarak öğrenmeye mecbur tutulan Yahudiler, İstanbul a geldiklerinde oldukça aydõn bir grubu teşkil etmekteydiler. Hattâ, matbaayõ da beraberlerinde İstanbul a getirdiler. Bundan sonra Yahudilerin İstanbul da hem sayõlarõ hem de ö- nemleri artmõştõr. Burada birçok okullar açtõlar. Bu okullarda İbrani Dili ve Grameri, Dini Bilgiler, Hesap, Hendese, Tarih, Coğrafya gibi dersler okutuyorlardõ. Ancak Türkiye ye geldikten iki asõr sonra bu okullarda İbrani dili ve müsbet bilimler öğretimi zayõflamaya başlamõştõr. Bundan sonra Yahudilerin fikrî bakõmdan uyanõk ve aydõn zümresi sahneden çekilmiştir. Müs Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s.750. Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s Barlas, Uğurel: Gaziantep Tõp Fakültesi ve Azõnlõk Okullarõ, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s.16-36, 81-82, Dinçer, Nahid: Yabancõ Özel Okullar, s.52-60, Engelhardt, E.: Türkiye ve Tanzimat, s.42-46, , Granville, Edgar: Çarlõk Rusyasõnõn Türkiye deki Oyunlarõ, s

5 lüman-türk toplumunda olduğu gibi, Yahudilerde de mutassõp bir zihniyet hakîm olmuştur Yabancõ Okullar Bu dönemde açõlan yabancõ okullar sadece Katolik mektepleridir. Bunlarõn öncülüğünü ve hamiliğini Papa ve Fransa yapõyordu. İstanbul un fethinden sonra burada Latin çocuklarõnõn eğitim işini bu kurumlar üstlenmiştir. Bu okullarõn öğretim programlarõ oldukça zayõftõr. Söz konusu okullarda Din Bilgisi, Kõraat ve Yazõ dersleri okutulmaktaydõ 13. Ancak 1583 yõlõnda Pera hristiyanlarõnõn ricalarõ üzerine Fransõz elçisi Papa dan Jezvitlerin İstanbul a gönderilmelerini istemiştir. Bu istek üzerine Pera hristiyanlarõnõn çocuklarõnõn eğitilmesi için beş tane Jezvit geldi. Bu Jezvitler aynõ yõl Latin öğrencileri ve birkaç tane de Sismatik Grek öğrencilerine ders vermeye başladõlar. Hattâ bu derslerden öğrencilerin ana babalarõ da yararlanõyordu. Böylece Saint Benuva Mektebinin temeli atõlmõş oldu. Fakat 1586 yõlõnda çõkan bir salgõn hastalõktan beş Jezvitten dördünün ölümü üzerine okul kapatõldõ. Bundan sonra da çeşitli sebeplerden dolayõ kõsa aralõklarla kapanõp açõlan Saint Benuva Mektebinde Kõraat, Gramer ve Grekçe, Riyaziye, Lisan ve Serbest Sanatlar okutuluyordu. Bu okulda Fransõz Jezvitleri ve Grek asõllõ hocalar ders veriyorlardõ yõlõndan sonra bu okulda Fransõzca, Türkçe, Grekçe öğretim yapõlmaya başlanõrken; kiliselerde de (Latin kiliseleri) Fransõzca, Türkçe ve İtalyanca ayinler yapõlmaya başlandõ. Fakat, bu okula henüz Türk ve müslüman öğrenciler gitmiyordu yõlõnda Fransõz elçisi, Fransõz kapüsenlerinin gelmesi için Osmanlõ Hükümetinden izin aldõ. İlk gelen Kapüsenler salgõn hastalõktan öldüler. Ancak 1625 yõlõnda gelen Kapüsenler İstanbul a temelli olarak yer Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s Ayverdi, Semiha: Misyonerlik Karşõsõnda Türkiye, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 2-2, s Dinçer, Nahid: Yabancõ Özel Okullar, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s.3-11, 18-23, Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s.66-74, Dinçer, Nahid: Yabancõ Özel Okullar, s.12-17, 23-24, 29-30, Halidi, Mustafa Ferruh-Phill, Ömer: İslam Ülkelerinde Misyonerlik ve Emperyalizm, Bilmen Yayõnevi 1968, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s

6 leştiler. Aynõ yõl açõlan okulda İtalyan ve Fransõz çocuklar öğretim görmekteydiler. Okul 1699 yõlõndan itibaren Fransa nõn doğu elçiliklerine tercüman yetiştirecek şekilde yeniden düzenlendi. Saint Luis Mektebi adõyla bilinen bu okulda öğretim süresi üç yõldõr. Burada Türkçe, Farsça ve Arapça öğretimi de yapõlõyordu. Bu okuldan tercümanlar çõktõğõ gibi şöhretli şarkiyatçõlar da çõkmõştõr. Okula 1737 yõlõndan itibaren Ermeni ve Grek çocuklarõ da alõnmaya başlandõ 16. II. On Sekizinci Yüzyõldan Sonra Azõnlõk Okullarõ ve Yabancõ O- kullar 1. Azõnlõk Okullarõ 1453 yõlõnda İstanbul Türkler tarafõndan fethedildiğinde Fatih Sultan Mehmet Rumlarõn başõna bir patrik tayin ederek onlara cemaat halinde yaşama, din, dil, gelenek, göreneklerinde tamamen serbest hareket etme hakkõnõ vermiştir. İstanbul un fethiyle Bizans siyasi bağõmsõzlõğõnõ kaybetmişti, fakat Fatih in tanõdõğõ haklarla kültürel bağõmsõzlõğõnõ koruma hakkõnõ elde etmiş oluyordu. Rumlara verilen bu haklar daha sonra Ermenilere ve Yahudilere de tanõnmõştõr. Böylece, müslümanlara tanõnan okul ve kültür kurumlarõ açma haklarõ gayri müslimlere de tanõnmõş bulunuyordu. Bu okullar ve kurumlar, aynõ İslam-Türk okullarõ ve kurumlarõ gibi devlet tarafõndan değil, zenginler, hayõrseverler ve cemaatler tarafõndan kuruluyor ve destekleniyorlardõ. Yine nasõl ki her caminin yanõnda bir mektep ve medrese bulunurduysa, her kilisenin yanõnda da öyle azõnlõk okullarõ vardõ. Hatta, mektep ve medreselerde öğretim nasõl hocalar tarafõndan yapõlõyorduysa, azõnlõk okullarõndaki öğretim de papazlarõn elindeydi. Bu durum, çağõn genel karakterinin bir icabõydõ 17. İlk zamanlarda bir lütuf olarak verilen bu haklar, Osmanlõ Devletinin zayõf zamanõnda, onun birliğine karşõ bir silah olarak kullanõlmõştõr. İşte azõnlõk okullarõ devletin birliği için zararlõ faaliyetlerini XVIII. yüzyõldan Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Dinçer, Nahid, Yabancõ Özel Okullar, s Nafi, Atuf: Türkiye Maarif Tarihi-1, İstanbul 1931, s.74, Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s Dinçer, Nahid: Yabancõ Özel Okullar, s

7 itibaren göstermeye başlamõşlardõr. Azõnlõklar, yabancõ devletlerin desteklerini de yanlarõna alarak, başta Tanzimat ve Islahat fermanlarõ olmak üzere, her fõrsatta bu haklarõnõ ve ayrõcalõklarõnõ devletin siyasõ birliği aleyhine genişletmişlerdir. Mesela, 1839 Tanzimat Fermanõyla getirilen esaslarõn gerçekleştirilmesi için Abdülmecit tarafõndan yayõnlanan 1854 Fermanõyla azõnlõklara daha önce verilmiş hak ve yetkiler, Tanzimat Fermanõ ile getirilmiş olan yeni durum ve statüye göre düzenlenmiş ve azõnlõk çocuklarõnõn devletin askeri ve sivil okullarõna, müslüman çocuklarõyla beraber alõnmalarõ ve gayri müslim tebaanõn da devlet memuriyetine herhangi bir kayda bağlõ olmaksõzõn girmeleri hükme bağlanmõştõr. Ancak gayri müslim çocuklarõ askerî okullara fazla rağbet göstermemişlerdir. Daha ziyade yabancõ dil ile öğretim yapan okullara ve sivil meslek okullarõna girmeyi tercih etmişlerdir. Başta Bulgarlar ve Ermeniler olmak üzere azõnlõk çocuklarõ Galatasaray Lisesi, Tõbbiye, Eczacõlõk, Sanayi-i Nefise, Hukuk ve Mülkiye Mekteplerine devam etmişlerdir Osmanlõ-Rus Savaşõnda Bulgarlarõn Osmanlõ Devletine ihaneti üzerine, bundan sonra gayri müslim çocuklarõ askerî okullara alõnmamaya başlanmõştõr. Buna rağmen, gayri müslim çocuklarõnõn eğitim görme imkânlarõ, müslüman çocuklarõndan daha geniştir. Çünkü bunlar devlet okullarõnõn dõşõnda hem kendi azõnlõk okullarõna, hem de yabancõ okullara devam ediyorlardõ Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ve 1876 Kanun-õ Esasisi azõnlõk okullarõnõn özel okul olduklarõnõ kabul etmekle beraber, bunlarõn devletin nezareti altõnda olduklarõnõ da kabul etmişlerdir. Burada esas amaç, müslüman olmayan cemaatleri de Osmanlõlõk birliği altõnda toplamaktõ. Oysa, cemaatlerin amacõ Osmanlõ Devletinden ayrõlarak bağõmsõz devlet haline gelmekti Kanun-õ Esasisinin yürürlükten kaldõrõlmasõ azõnlõklarõn bu amaçlarõna varmalarõnõ daha da hõzlandõrmõştõr. İkinci Meşrutiyet döneminin ilk yõllarõnda da 1869 Nizamnamesi ve 1876 Kanun-õ Esasinin hükümlerinin uygulanarak birliğin sağlanacağõ düşünülmüştür. Fakat, azõnlõklar okullarõnõ devamlõ olarak devlet denetiminden uzak tutmaya çalõşmõşlardõr. Meselâ bütün Osmanlõ eğitimine yeni baştan şekil vermeyi a Atuf, Nafi: Türkiye Maarif Tarihi-1, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, s Dinçer, Nahid: Yabancõ Özel Okullar, s , Barlas, Uğurel: Gaziantep Tõp Fakültesi ve Azõnlõk Okullarõ, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s Engelhardt, E.: Türkiye ve Tanzimat, İstanbul 1328, s , , , , Granville, Edgar: Çarlõk Rusyasõnõn Türkiye deki Oyunlarõ, s

8 maçlayan 1909 yõlõnda Maarif-i Umumiye Kanunu Tasarõsõ azõnlõk milletvekilleri ve patrikhaneler tarafõndan engellenmiştir. Bu tasarõ ancak kapsamõ daraltõlarak 1913 yõlõnda Tedrisat-õ İptidaîye Kanun-õ Muvakkati adõyla çõkarõlabilmiştir yõlõnda Birinci Dünya Savaşõ başladõ. Osmanlõ Devleti seferberliğini tamamladõ ve kapitülasyonlarõ da kaldõrarak (geçici olarak) tarafsõzlõğõnõ ilân etti. Bir müddet sonra Osmanlõ Devleti savaşa girmekle beraber, kapitülasyonlarõn kaldõrõlmasõndan yararlanarak 1915 yõlõnda çõkarõlan Mekâtib-i Hususiye Talimatnamesi ile azõnlõk okullarõna bazõ yeni düzenlemeler getirmiştir. Bu okullar, devlet denetimi ve gözetimi altõna alõnmõştõr. Bu talimatname azõnlõk okullarõnda öğretim dili olarak ilgili cemaatin ana dilinin kullanõlmasõnõ kabul etmekle beraber, Türk Dili, Tarih ve Coğrafyasõ derslerinin Türk öğretmenlerce okutulmasõnõ da hükme bağlamõştõr. Fakat Osmanlõ Devleti savaştan yenik çõktõğõ için, azõnlõk okullarõ tekrar eski hallerine döndüler. Mütareke ye (Mudanya Mütarekesi) kadar zararlõ faaliyetlerini sürdürdüler yõlõnda Mudanya Mütarekesi imzalandõktan sonra azõnlõk okullarõ tekrar 1915 tarihli Mekatib-i Hususiye Talimatnamesine tâbi kõlõndõlar 20. Bu dönemde de azõnlõk okullarõ üç gruba ayrõldõlar Rum Okullarõ Azõnlõk okullarõ içinde en çok olanõ Rum okullarõdõr. Rum okullarõ bu dönemde devlete karşõ iyice başkaldõrmõşlar ve devlet denetiminden uzak, devletin siyasî birliği aleyhinde faaliyette bulunuyorlardõ. Rum okullarõnda Yunan okullarõnda okutulan kitaplar okutuluyor ve programlarõnda Türkçe ye yer verilmiyordu. Türkçe yi okutmalarõ istendiğinde eğer bu dersi okutturmak istiyorsanõz masrafõnõ da kendiniz ödemeniz gerekir şeklinde karşõlõk veriyorlardõ. Bunun üzerine 1895 yõlõnda Rumeli ve Anadolu daki bazõ Rum okullarõnda Türkçe dersini okutacak öğretmenlere vilâyetlerin maarif tahsisatõndan maaş verilmesi kararlaştõrõlmõştõr. Gayri Müslimler Türkçe yi okutmamak için direndikleri halde Osmanlõ devlet adamlarõ, Mülkiye Mektebi ve idadîlerin programlarõna Rumca, Ermenice ve Bulgarca derslerini koymuşlardõr. Nihayet Rumlar, Mekâtib-i Hususiye Talimatnamesi gereğince Rum okullarõnda Türk Dili, Tarih ve Coğrafyasõ Muallim Cevdet: Mektep ve Medrese, İstanbul 1978, s Granville, Edgar: Çarlõk Rusyasõnõn Türkiye deki Oyunlarõ, s Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, s Granville, Edgar: Çarlõk Rusyasõnõn Türkiye deki Oyunlarõ, s

9 derslerinin Türk öğretmenleri tarafõndan Türkçe olarak okutulmasõna razõ olmuşlardõr 21. Azõnlõk okullarõ içinde sayõ bakõmõndan birinci sõrada bulunan Rum o- kullarõnõn sayõsõ, Birinci Dünya Savaşõ öncesinde 3500 e kadar yükselmiştir. Kurtuluş Savaşõndan sonra Anadolu daki Rumlar ile Yunanistan da Batõ Trakya hariç, diğer bölgelerdeki Türkler değiştirildiklerinden; İstanbul, İmroz, Bozcaada ve İzmir dõşõnda Rum okulu problemi kalmamõştõr. Sayõlarõ da bir hayli azalmõştõr. Buna rağmen Cumhuriyet dönemine intikal eden azõnlõk okullarõ içinde sayõ bakõmõndan yine birinci sõrayõ Rum okullarõ işgal etmektedir 22. Bu dönemde okullarõn dõşõnda eğitim ve kültür faaliyetlerinde bulunmakla beraber, Osmanlõ Devletinin siyasi birliği aleyhinde Yunan propagandasõ yapan kültür kuruluşlarõ da vardõr. Bunlarõn en meşhuru Rum Cemiyeti Edebiyesi adõyla bilinen ve daha sonra Beyoğlu Rum Sillog u adõnõ alan kuruluştur. Yunan milletinin kültür merkezi görevini gören bu Sillog'un İzmir, Yanya, Kõbrõs, Kahire ve İskenderiye gibi merkezlerde de şubeleri vardõr Ermeni Okullarõ İstanbul un fethinden XVIII. yüzyõlõn sonlarõna kadar Osmanlõ ülkesinde gerçek anlamda Ermeni okullarõ görülmemektedir. Bu devirde sadece dinî öğretim yapan bazõ eğitim kurumlarõ vardõr. Bu eğitim kurumlarõ varlõklarõnõ şahsî nüfuz ve gayretlerle kõsa sürelerle koruyabiliyorlardõ. Nihayet, 1790 yõlõnda Eğinli Şõnork Mõgõrdõç Amira Miricanyan devletten resmi müsaade alarak İstanbul da ilk resmi Ermeni okulunu kurdu. Bu tarihten sonra İstanbul da Ermeni okullarõ hõzla artmõştõr. 10 Temmuz 1824 tarihinde Ermeni Patriği Karabet, Anadolu daki Ermenilere gönderdiği bir tamimle her vilayette okullarõn açõlmasõnõ emret Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s Atuf, Nafi: Türkiye Maarif Tarihi-1, s. 75. Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s Atuf, Nafi: Türkiye Maarif Tarihi-1, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s

10 miştir. Bu tamimden sonra 1834 yõlõnda yapõlan bir istatistiğe göre Anadolu nun muhtelif yerlerinde 120 Ermeni okulu bulunmaktadõr 24. Tanzimat ve Islahat Fermanlarõndan en çok yararlananlar Ermeniler olmuştur. Ermeniler, devlet okullarõna devam edebildikleri gibi, devlet memuriyetlerine de girmişlerdir. Ermeniler kendi okullarõnõn yanõnda yabancõ okullara da devam ediyorlardõ. Protestan okullarõ ile Katolik okullarõ Ermeni çocuklarõnõ kendilerine çekebilmek için bir rekabet içindeydiler 25. Gün geçtikçe Ermeni okullarõnõn hem sayõlarõ hõzla artmõştõr, hem de bu okullardaki öğretimin kalitesi yükselmiştir. Mesela 1871 yõlõnda sadece İstanbul da 48 tane Ermeni okulu vardõr. Yine 1874 yõlõnda Anadolu da 469 ana ve ilkokul vardõr yõllarõna doğru maddî yetersizlikten dolayõ cemaat okullarõnõn sayõlarõnõn azalmasõna karşõlõk, özel Ermeni okullarõnõn sayõsõnõn arttõğõ görülmektedir 26. İkinci Abdülhamit devrinde kapatõlan Ermeni okullarõ, İkinci Meşrutiyetin ilânõndan sonra tekrar açõlmõşlardõr. Böylece hem devletin, hem patrikhanenin, hem de cemiyetler ve şahõslarca açõlan Ermeni okullarõnõn sayõsõ, Birinci Dünya Savaşõ öncesinde 2500 e çõkmõştõr. Ancak Birinci Dünya Savaşõndan sonra sadece İstanbul daki Ermeni okullarõ kalmõştõr 27. Rumlarõn olduğu gibi Ermenilerin de bir çok kültür merkezleri vardõr. Ermenilerin birinci dereceden kültür merkezleri Venedik teydi. Bu manastõr XVII. yüzyõlda Sivas da doğan Mihitar adõndaki Ermeni tarafõndan kurulmuştur. Venedik merkezine bağlõ ikinci dereceden merkezler İstanbul, Kudüs, Amsterdam, Londra da idiler Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Barlas, Ugurel: Gaziantep Tõp Fakültesi ve Azõnlõk Okullarõ, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s Ortaylõ, İlber: Osmanlõ İmparatorluğunda Amerikan Okullarõ Üzerine Bazõ Gözlemler, Amme İdaresi Dergisi Cilt 14, Sayõ 3, Eylül 1981, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s Kõrşehirlioğlu, E.: Türkiye de Misyoner Faaliyetleri, s Dinçer Nahid: Yabancõ Özel Okullar, 35-60, Engelhardt, E.: Türkiye ve Tanzimat, s.41-48, , Granville, Edgar: Çarlõk Rusyasõnõn Türkiye deki Oyunlarõ, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s.758, Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 3-4, İstanbul 1977, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s Atuf, Nafi: Türkiye Maarif Tarihi-1, s.151. Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s

11 1.3.Yahudi Okullarõ Sayõlarõ az olmakla beraber, Türkler İstanbul u aldõklarõnda burada Yahudiler de vardõ yõlõnda İspanya ve Portekiz den gelen Yahudiler de İstanbul a yerleştiler. Bundan sonra Osmanlõ ülkesinde Yahudilerin hem sayõlarõ hem de önemleri artmõştõr. Dõşardan gelen Yahudilerin kültür seviyeleri oldukça yüksekti. Bunlar beraberlerinde matbaayõ getirmişler ve İstanbul da çok sayõda okullar açmõşlardõr. Fakat zamanla Yahudi okullarõnõn programlarõ zayõflamõş ve sadece dinî bilgilere yer verilir olmuştur. Böylece İstanbul a gelişlerinden iki yüzyõl sonra aydõn Yahudi zümresi ortadan kalkmõş ve Yahudilere mutaassõp bir zihniyet hâkim olmuştur. Bundan dolayõ Tanzimatõn ilânõyla gayri müslimlere tanõnan müsaade ve serbestiden Yahudiler hemen yararlanamadõlar. Mesela 1854 yõlõnda açõlan ilk modern Yahudi okulunda İbranice yanõnda Türkçe ve Fransõzca okutulmasõna şiddetle karşõ çõkmõşlar ve okulu himaye eden Yahudi zenginlerinden Kamanto yu aforoz etmişlerdir. Yahudiler bu dönemde yabancõ bir dili öğrenmeyi din değiştirme olarak yorumluyorlardõ. Bunun için bu tepkiden çekinen Alliyans İsrailit, 1875 yõlõndan itibaren açtõğõ okullarda aynõ zamanda dini öğretim ve ibadet yapõlacak şekilde tedbirler almõştõr. Mesela, 1895 yõlõnda açõlan Şule-i Maarif e haham yetiştirecek ayrõ sõnõflar eklenmiştir 29. Alliyans İsrailit tarafõndan açõlan okullarda ilk zamanlarda Fransõzca öğretimine önem veriliyordu. Daha sonra Yahudi okullarõnda Türkçe, Almanca, İtalyanca öğretimine de yer verilmeye başlandõ. Devrin şöhretli yazarlarõndan Ahmet Rasim Bey, Yahudi okulunda Türkçe hocalõğõna tayin edilmiştir. Gerçekten de Yahudi okullarõ, Rum ve Ermeni okullarõnõn aksine Türkçe öğretimine daha çok yer vermişler ve Türklüğe daha çok yakõnlõk ve ilgi duymuşlardõr 30. Rumlar ve Ermenilerin olduğu gibi, Yahudilerin de kültür merkezleri vardõr. Bu kültür kuruluşlarõnõn başõnda Alliyans İsrailit (Yahudi Birliği) cemiyeti gelmektedir. Bu cemiyet 1860 yõlõnda Paris de kurulmuştur. Bu cemiyetin görevi; Rusya, Türkiye, İran ve Kuzey Afrika daki Yahudileri fikren ve eğitim bakõmõndan yükseltmek ve dünya kamuoyunu Yahudiler lehine kullanmaktõr. Bu cemiyetin Türkiye de de şubesi vardõr. Cemiyet Türkiye de çeşitli okullar açmõştõr. Genel öğretim kurumlarõ yanõnda mesle Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 3-4, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s.169. Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 3-4, S

12 ki ve teknik öğretim kurumlarõnõ da açmayõ teşvik etmiş ve desteklemiştir. Uygulamalõ öğretim metodunun Türk eğitimine girmesinde bu cemiyet tarafõndan açõlan meslek okullarõnõn, kurslarõnõn ve atölyelerin büyük hizmetleri olmuştur. Bu tip kurumlar Edirne, İzmir, Bağdat, Halep, Şam, Selanik, Hamedan, Şiraz, İsfahan, Tahran, Tunus, Cezayir ve Trablusgarp gibi merkezlerde önemli faaliyetlerde bulunmuşlardõr Yabancõ Okullar Osmanlõ ülkesinde XVIII. yüzyõldan önce yabancõ okul olarak sadece Katolik okullarõ vardõ. Bunlar Papa ve Fransa nõn destek ve himayesiyle açõlmõşlardõr. İlk defa 1536 yõlõnda Fransa ya kapitülasyon lar adõyla verilen imtiyazlarõn ürünü olan bu okullar, Devletin zayõflamasõna paralel olarak diğer batõ ülkelerine de verilen imtiyazlar sayesinde sayõ ve çeşit bakõmõndan hõzla artmõşlardõr. Kapitülasyonlar yabancõlara Osmanlõ ülkesinde rahatça seyahat etme, ticaret, din, adalet, siyaset, eğitim, kültür ve konsolosluk konularõnda imtiyazlar tanõyordu. Bu imtiyazlar gereğince, yabancõ devletlerden Fransa ve İtalya, katolik hrõstiyanlarõ; Almanya, katolik ve Protestan Hõristiyanlarõ; İngiltere ve Amerika, Protestan Hõristiyanlarõ; Rusya Ortodoks Hõristiyanlarõ himaye etme hakkõnõ elde etmişlerdir. İşte, bu devletlerin ve kiliselerin desteğinde Osmanlõ ülkesinin her tarafõna yayõlan Hõristiyan misyonerlerinin üç çeşit çalõşma yollarõ vardõr. Birincisi dini teşkilat, ikincisi okullar ve kültür kurumlarõ, üçüncüsü ise maskeli teşkilattõr. Dini teşkilatõn amacõ, Hõristiyanlõğõ veya Hõristiyanlõğõn mezheplerini yaymaktõ. Bu faaliyetler henüz uyanmamõş Asya ve Afrika da etkili oluyordu. Müslümanlar üzerinde fazla etkili olamõyordu. Bir de Hõristiyanlõğõn bir mezhebinden diğer mezhebine geçişte oldukça etkili oluyordu. Bu faaliyetlere özellikle Ermeniler hedef seçilmişlerdi. Esasen Gregorien olan Ermenileri, Katolikler kendi taraflarõna, Protestanlar da kendi taraflarõna çekmek için yarõş içindeydiler. Okullarõn ve kültür kurumlarõnõn amacõ, a- zõnlõkta bulunan Hõristiyan çocuklarõnõ eğitmek ve onlarõ hakim unsurlara (Türklere ve Müslümanlara) karşõ üstün hale getirmektir. Ayrõca, Osmanlõ Devletinin çökmekte olduğunu gören Avrupa devletleri, başta gayri Müslim tebaa olmak üzere Osmanlõ hakimiyeti altõnda olan etnik gruplarõ yetiştirmek ve bunlarõn Rusya nõn eline düşmelerini önlemek ve kendileri için de bir kültür misyonu olmasõ amacõyla bu okullarõ açmõşlardõr. Bu okullarõn 31 Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s , Muallim, Cevdet: Mektep ve Medrese, s Halidi-Ferruh: İslam Ülkelerinde Misyonerlik ve Emperyalizm,s

13 açõlmasõnda güdülen diğer bir amaç da hakim unsurlarõn çocuklarõnõ (Müslüman çocuklarõ) milli değerlerinden koparmaktõ. Maskeli teşkilatõn amacõ ise, halkõn arasõna girmek, milli birliği bozmak ve sömürgeciliğin devamõnõ sağlamaktõ. Bu maskeli teşkilat yenilik hareketlerine düşman unsurlarõn doğmasõ ve gelişmesinde de önemli role sahiptirler 32. Yukarõdaki faaliyet türlerinin içinde Osmanlõ Devletini en çok uğraştõran, misyonerlik faaliyetlerinin ürünü olan yabancõ okullardõr. Dünyanõn hiçbir ülkesinde bu kadar çok sayõda ve türde yabancõ okul yoktur. Bu o- kullarõn amaçlarõ ve etkileri de çok farklõydõ. Yabancõ okullar içinde ilgili devletin vatandaşõ olan çocuklarõn eğitimine yönelik hizmetlerde bulunanlar olduğu gibi, Osmanlõ vatandaşõ olan çocuklarõn eğitimine yönelik hizmetlerde bulunanlar da vardõ. Yine yabancõ okullar içinde dini (ruhani) olanlar olduğu gibi, laik (cismani) olanlar da vardõ. Ruhani olanlarõn içinde Katolik olanlar olduğu gibi, Protestan veya Ortodoks, hatta Musevi olanlar da vardõ. İşin ilginç yanõ, bu dini okullar Osmanlõ ülkesinde hõzla yayõldõklarõ sõrada Avrupa da kovuşturuluyor ve sõnõr dõşõ ediliyorlardõ. Avrupa ülkeleri kendileri için zararlõ gördükleri bu okullarõn Osmanlõ ülkesinde açõlmasõnõ sakõncalõ bulmuyorlardõ. Bilakis, insan haklarõ adõna gerekli görüyorlardõ 33. Yabancõ okullar, yabancõ devletlere verilen kapitülasyonlar denen imtiyaz antlaşmalarõ gereğince kurulmuştur ve 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesiyle de yasal temel kazanmõşlardõr. Bu Nizamnamenin 129. maddesinde mekatib-i hususiye bazõ mahallerde cemaatlar tarafõndan veya gerek Tebaa-i Devlet-i Âliye ve gerek tebaa-i ecnebiyeden olan efrad ve eşhasdan biri canibinden ücretli ve ücretsiz olarak ihdas ve tesis olunan mekteplerdir ki, bunlarõn mesarifat ve muhassasatõ müessisleri tarafõndan veyahut merbut olduklarõ vakõflarõ canibinden idare ve rüyet kõlõnõr 34 denilerek, yabancõ devlet vatandaşlarõna da Osmanlõ ülkesinde okul açma izni verilmekteydi. Böylece Osmanlõ ülkesinde yabancõ okul açõlabilmesi için Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s Ortaylõ, İlber: Osmanlõ İmparatorluğunda Amerikan Okullarõ... s Atuf, Nafi: Türkiye Maarif Tarihi-1, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Halidi-Ferruh: İslam Ülkelerinde Misyonerlik ve Emperyalizm,s , , , Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, s Halidi-Ferruh: İslam Ülkelerinde Misyonerlik ve Emperyalizm,s , Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, s

14 gereken yasal zemin de hazõrlanmõş oluyordu Kanun-õ Esasisi yabancõ okullara açõkça değinmemiştir. Kanun-õ Esasinin 15. ve 16. maddeleri tahlil edildiğinde bu maddelerin yabancõ okullar ile ilgili olduklarõ anlaşõlõr. Gerek Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ve gerekse Kanun-õ Esasi ülkedeki bütün okullar üzerine devlet denetimi getirmek istemiştir. Fakat yabancõ okullar devamlõ olarak devletin denetiminden kaçmõşlardõr. Aynõ azõnlõk okullarõ gibi, devlet içinde devlet gibi hareket etmişlerdir. Hükümet ise, yabancõ ülkelerin hõşõmlarõnõ üzerine çekmemek için, bu okullara karşõ daima çekingen davranmõştõr. Yabancõ okullar, ancak 1914 yõlõnda kapitülasyonlarõn kaldõrõlmasõndan (geçici olarak kaldõrõlmasõndan) sonra devlet denetimi altõna alõnabilmişlerdir yõlõnda hazõrlanan Mekatib-i Hususiye Talimatnamesi ile yabancõ okullar öğretim, yönetim ve denetim bakõmõndan yeni bir düzenlemeye tabi tutulmuşlardõr. Fakat Osmanlõ Devletinin Birinci Dünya Savaşõndan yenik çõkmasõndan ve ülkenin İtilaf Devletlerince işgal edilmesinden dolayõ, yabancõ okullar tekrar eski hallerine dönmüşler, yani Türk devleti ve milleti aleyhine faaliyetlerine devam etmişlerdir. Düşman yurttan kovulup Mudanya Mütarekesi imzalandõktan sonra, 1915 tarihli Mekatib-i Hususiye Talimatnamesinin hükümleri tekrar işletilmeye başlanmõştõr. Yani bu okullar tekrar devlet denetim ve gözetimi altõna alõnmõşlardõr 35. İlk defa 1583 yõlõnda Fransõzlar tarafõndan, daha sonra da diğer devletler tarafõndan açõlan yabancõ okullarõn içinde en kalabalõğõnõn Fransõz okullarõ olduğu biliniyordu. Ancak son araştõrmalar, ilk defa 1824 yõlõnda açõlmaya başlayan Amerikan okullarõnõn en kalabalõk olduğunu göstermektedir. Mesela 1886 yõlõnda Osmanlõ ülkesinde 400 e yakõn Amerikan okulu vardõr. Oysa Türk-Fransõz Antlaşmasõ ile tanõnan Fransõz okulunun sayõsõ yaklaşõk olarak 100 civarõndadõr. Ancak şunu da belirtmek gerekir ki, İmparatorluktan Cumhuriyete intikal eden Amerikan okulunun sayõsõ, Fransõz okulunun sayõsõndan azdõr 36. Nitekim Cumhuriyetin ilk yõllarõnda (11) Amerikan ve (41) Fransõz okulunun dõşõnda (1) Alman, (2) Avusturya, (17) İtalyan, (1) İran, (3) İngiliz, (1) Yugoslav okulu vardõ. Bu okullara gayri Müslim çocuklarõ devam ettikleri gibi, Müslüman Türk çocuklarõ da devam ediyorlardõ. Mesela yabancõ okullara devam eden öğrenciler arasõnda Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 3-4, s Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Ortaylõ, İlber: Osmanlõ İmparatorluğunda Amerikan Okullarõ... s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s.37-38, 65-67, Atuf, Nafi: Türkiye Maarif Tarihi-1, s

15 Müslüman çocuklarõnõn oranlarõ şöyle idi: 1890 da %15, 1911 de %56, 1926 da %51, 1931 de %64, 1939 da %76 dõr 37. Osmanlõ ülkesinde yabancõlar tarafõndan açõlan okullarõn dõşõnda Hõristiyanlõğõ ve Hõristiyanlõğõn mezheplerini yaymaya yönelik faaliyetlerde bulunan dini cemiyetler olduğu gibi, siyasi ve iktisadi amaçlarla kurulmuş ve gizli faaliyetlerde bulunan maskeli teşkilat lar da vardõ 38. III. Yabancõ Okullarõn ve Azõnlõklarõn Milli Mücadele Dönemindeki Zararlõ Faaliyetlerine Bir Örnek Selanik in seçkin okullarõndan Anadolu Koleji (Anotolia College) mensuplarõ ve eski mezunlarõ, başlarõnda Türk düşmanõ Amerikalõ müdürleri William W.McGrev olmak üzere 2 Mayõs 1986 tarihinde Amasya ya bir ziyaret yaparak, eski okul tesislerini gezdiler. Bu gezi, tarihi olaylarõn hatõrlanmasõna ve okulun geçmişinin araştõrõlmasõna sebep oldu. Bu okul, 1863 yõlõnda Merzifon da Amerikan Ruhban Okulu olarak açõlmõştõr. Okul, 1881 de orta dereceli okul ve 1886 yõlõnda ise kolej seviyesine çõkarõlmõş ve genel eğitim verilmeye başlanmõştõr. Okulun her türlü masrafõ Amerikalõlarca karşõlanmõştõr. Okulun bağ ve bahçesi, kitaplõğõ ile çeşitli eğitim araç ve gereçlerinden oluşan laboratuarlarõ bulunmaktaydõ. Okulun öğretim dili İngilizce idi. Ayrõca Fransõzca, Türkçe, Ermenice ve Rumca dilleri de okutulmaktaydõ. Okulda Ermenice öğretimine büyük önem verilmekte, Ermenice okutan öğretmenlere, Türkçe öğretmenlerine ödenen ücretin üç katõ ücret ödenmekteydi. Okulda Fen Bilimleri ve Genel Kültür Dersleri yanõnda Hõristiyanlõk Tarihi ve Felsefesi ile Ermeni ve Yunan Mitolojisi gibi dersler de okutulmaktaydõ Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 3-4, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s Halidi-Ferruh: İslam Ülkelerinde Misyonerlik ve Emperyalizm,s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Kocabaş, Süleyman: Tarihte ve Günümüzde Türk-Yunan Mücadelesi, s Ergin, Osman: Türk Maarif Tarihi 1-2, s Ayas, Nevzat: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi, s Dinçer, Nahid: Yabancõ Özel Okullar, s Şimşir, Bilal N: Ermeni Propagandasõnõn Amerikan Boyutu Üzerine, Tarih Boyunca Türklerin Ermeni Toplumu ile İlişkileri Sempozyumu (8-12 Ekim 1984, Atatürk Üniversitesi-Erzurum), Ankara 1985, s Hacõeminoğlu, Necmettin: Yabancõ Okullar ve Kültür Emperyalizmi, Milli Eğitim ve Din Hayatõ, s

16 Kolejde dört Amerikalõ misyoner bütün gün çalõşmaktaydõ. Anadolu nun çeşitli illerinden toplanan Ermeni ve Rum çocuklarõ, Türk Milletine ve Devletine karşõ düşman olarak yetiştirilmekteydi. Nihayet bu fesat tohumlarõ 1893 yõlõnda yeşermeye başladõ yõlõnõn Ocak ayõnda ortaya çõkan bir olaydan, Ermeni komitecilerinin Merzifon Amerikan Kolejinde yuvalandõğõ anlaşõldõ. Ermeni ihtilal bildirilerinin bu kolejde basõlarak çoğaltõldõğõ ve okulun Kayayan ve Tumayan adlõ Ermeni öğretmenlerinin; ihtilalci Ermenilere elebaşõlõk yaptõğõ ortaya çõkarõlõp bu Ermeni öğretmenler yakalanõnca, Protestan misyonerler Amerika ve İngiltere de bunlarõ kurtarmak için yoğun bir propaganda faaliyetine giriştiler ve İngiliz hükümeti ile Osmanlõ hükümetini karşõ karşõya getirdiler. Ayrõca Merzifon Amerikan Kolejinin öğretmen ve yöneticilerinin teşvik ve yardõmlarõ ile 1904 yõlõnda Megalo ideolojinin gerçekleşmesi için mücadele eden Etniki Eterya ya bağlõ ve Rum Patrikhanesinin himayesinde olmak üzere; Karadeniz sahillerinde Pontus Devleti kurmak amacõyla bir Pontus Cemiyeti kuruldu yõlõnda Meşrutiyetin ilanõndan sonra ise, Müdafaa-i Meşruta adõnda bir ihtilal örgütü teşkil edildi yõlõndan itibaren de Pontus adõnda bir dergi yayõnlanmaya başlandõ. Böylece Merzifon Amerikan Koleji tam bir Pontus merkezi haline getirildi 40. Birinci Dünya Savaşõ sõrasõnda İtilaf Devletleri, Rumlara ve Ermenilere memleketimizi parçalamak için her türlü destek ve yardõmõ yaptõlar. Bilhassa Karadeniz sahillerindeki Rumlar ve Ermeniler İtilaf Devletlerinden aldõklarõ destek ve yardõmlarla, çeteler kurdular ve birçok ihtilal örgütleri teşkil ettiler. Bu sõrada Merzifon Amerikan Koleji ne eğitim araçlarõ adõ altõnda çok sayõda silah, cephane, bomba, makinalõ tüfek ile yasak gazete, dergi ve broşür getirilerek, bölgedeki Rum köylerine, Rum ve Ermeni çetelerine dağõtõldõ. Samsun, Bafra, Çarşamba, Erbaa köyleri adeta birer silah deposu haline getirildi. Böylece yüzyõllardõr devlete bağlõ, huzur ve refah içinde yaşayan gayri Müslim vatandaşlar, Devlete ve Türk Milletine düşman hale gelmiştir. 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Ateşkes Antlaşmasõnõn imzalanmasõndan sonra, yõkõcõ ve bölücü faaliyetlerini daha da arttõran Merzifon Amerikan Koleji, Yunan Hükümeti ile de işbirliği yaparak, silah, cephane ve zararlõ yayõnlarõ Türkiye ye sokmaya devam etti. Hatta bu sõrada 40 - Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s Ortaylõ, İlber: Osmanlõ İmparatorluğunda Amerikan Okullarõ... s.88. Şimşir, Bilal N: Ermeni Propagandasõnõn Amerikan Boyutu..., s Başbakanlõk Arşivi, A.mtz: Merzifon Kaymakamõ Rõza Bey in 30 Cemayõzevvel 1309 (1893) tarihinde Saraya yazdõğõ yazõ. - Salõşõk, Selahattin: Türk-Yunan İlişkileri ve Etniki Eterya,

17 Mütarekenin hükümlerinin uygulanmasõnõ kontrol etmek bahanesi ile çok sayõda Rum subayõ da bölgeye girdi. Düşman ve Rum subaylarõnõn yönetimindeki Rum ve Ermeni çeteleri Türk köylerini basarak yaktõ, yõktõ ve masum Türk halkõnõ katlettiler. Merzifon Amerikan Koleji nin bir silah deposu ve ihanet ocağõ haline getirildiğini, Atatürk tarihinde Havza dan İstanbul a Harbiye Nezaretine çektiği şifreli telgrafta da belirtmiştir yõlõ sonlarõna doğru Merkez Ordusunun, Merzifon Amerikan Koleji ne beklemedikleri bir anda yaptõğõ baskõnda Kolejin Rumlar ve Ermeniler hesabõna çalõştõğõ kesin olarak anlaşõldõ. Okulda Türkiye nin Yunanistan a katõlacak kõsõmlarõnõ gösteren harita ile Büyük Ermenistan ve Pontus haritalarõ ve çok sayõda yasak kitaplar ele geçirildi. Bir kültür kurumu olarak kurulan Merzifon Amerikan Koleji nin çalõşmalarõ bu şekilde haince hedeflere yönelikti. Öyle ki, okulun otomobilleri ile de Rum ve Ermeni çetelerine silah ve cephane taşõnmaktaydõ. Birinci İnönü yenilgisinin acõsõnõ çõkarmak isteyen Yunanistan õn talimatõ ile bölgedeki Rum çeteleri faaliyetlerine ve saldõrõlarõna 1921 yõlõnõn başlarõnda hõz verdiler. Bu ihanet şebekesi içinde, Merzifon Amerikan Koleji de üzerine düşen haince görevini yerine getirdi. Rum öğretmenleri ve öğrencileri, Türkçe öğretmeni Zeki Bey i okulun bahçesinde hunharca öldürdüler. Kendi mesai arkadaşlarõ ve öğretmenlerini okulun bahçesinde öldürecek kadar canavarlaşmõş öğretmenler ve öğrenciler, Merzifon Amerikan Koleji nin eseri idi. Bu şekilde haince faaliyetleri ile tanõnmõş Merzifon Amerikan Koleji, 1924 yõlõnda Türkiye dõşõna çõkarõldõ 42. Türk Milletine ve Devletine karşõ, menfur ve haince faaliyetler ve e- mellerle dolu bir tarihe sahip olan okulun mensuplarõnõn, 100. kuruluş yõl dönümü münasebetiyle de olsa, Türkiye ye seyahat düzenlemeleri oldukça Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti: Tarih-IV, Maarif Vekaleti yayõn, İstanbul 1931, s Kocabaş, Süleyman: Tarihte ve Günümüzde Türk-Yunan Mücadelesi, s Şimşir, Bilal N.:Ermeni Propagandasõnõn Amerikan Boyutu..., s Amerika Mektepleri, Hakimiyet-i Milliye Gazetesi, 25 Mart 1921, s.2. - Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabõtlarõ, Devre I, Cilt 8, s Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabõtlarõ, Devre I, Cilt 15, s Sevinç, Necdet: Ajan Okullarõ, s Amerika Mektepleri, Hakimiyet-i Milliye Gazetesi, 25 Mart 1921, s Şimşir, Bilal N.:Ermeni Propagandasõnõn Amerikan Boyutu..., s Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabõtlarõ, Devre I, Cilt VIII, s Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabõtlarõ, Devre I, Cilt XV, s Akyüz, Yahya: Türkiye de Öğretmenlerin Toplumsal Değişmedeki Etkileri, Ankara 1978, s

18 düşündürücüdür. Ayrõca 1924 yõlõnda Türkiye dõşõna çõkarõlan okulun Yunanistan da Selanik e yerleşmesi ve Anadolu Koleji adõyla faaliyetlerini sürdürmesi de üzerinde düşünmeye değer bir husustur. SONUÇ Osmanlõ Devleti nin azõnlõklara ilkönce bir lütuf olarak tanõdõğõ kendi dil, din ve kültürlerinde eğitim ve cemaat halinde yaşama hakkõ, devletin zayõflamasõna paralel olarak batõlõ devletlerin teşvik ve destekleriyle İmparatorluğun siyasi birliği ve varlõğõna karşõ kullanõlan bir silah haline gelmiş ve bu hak ve batõlõ devletlerin sağladõğõ destek, azõnlõklara siyasi bağõmsõzlõklarõnõ kazanma yolunu açmõştõr. Batõlõ devletler, kapitülasyonlarõn ürünü olan yabancõ okullarõ da hem azõnlõklarõn kültürel kimliklerinin gelişmesi ve siyasi bağõmsõzlõklarõnõ kazanmalarõ, hem de Osmanlõ Devleti üzerindeki siyasi ve iktisadi emellerinin gerçekleşmesi için bir vasõta olarak kullanmõşlardõr. Avrupalõ devletler, Türkiye de sürekli olarak etnik ve azõnlõk gruplarla ilgilenmişler ve Türkiye de insan haklarõnõ sadece azõnlõk ve etnik gruplarõn haklarõ olarak algõlamõşlardõr. 30

5 MART 2002 TARİHİNDE ESKİŞEHİR DE KARAKOLLAR, HUZUREVİ VE YETİŞTİRME YURTLARINDA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ RAPOR

5 MART 2002 TARİHİNDE ESKİŞEHİR DE KARAKOLLAR, HUZUREVİ VE YETİŞTİRME YURTLARINDA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ RAPOR 5 MART 2002 TARİHİNDE ESKİŞEHİR DE KARAKOLLAR, HUZUREVİ VE YETİŞTİRME YURTLARINDA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ RAPOR Alt Komisyon Raporu, 28 Mart 2002 Perşembe günü yapõlan Komisyon toplantõsõnda oy

Detaylı

PROTESTAN AMERİKAN MİSYONERLERİ, ANADOLU DAKİ RUMLAR VE PONTUS MESELESİ

PROTESTAN AMERİKAN MİSYONERLERİ, ANADOLU DAKİ RUMLAR VE PONTUS MESELESİ PROTESTAN AMERİKAN MİSYONERLERİ, ANADOLU DAKİ RUMLAR VE PONTUS MESELESİ Arş. Grv. Gülbadi ALAN * Başlangõçta kişisel ve çoğu zaman da romantik bir hareket olarak başlayan misyonerlik faaliyetleri, en parlak

Detaylı

TANZİMAT DÖNEMİ OSMANLI EĞİTİM SİSTEMİ VE KURUMLARI

TANZİMAT DÖNEMİ OSMANLI EĞİTİM SİSTEMİ VE KURUMLARI TANZİMAT DÖNEMİ OSMANLI EĞİTİM SİSTEMİ VE KURUMLARI Yard. Doç. Dr. Fatma ÜREKLİ Kõrgõzistan Türkiye Manas Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi. Eğitim kurumlarõnõn, bir ülkenin

Detaylı

OSMANLI DAN CUMHURİYET E MİSYONER, ERMENİ, TERÖR VE AMERİKA DÖRTGENİNDE TÜRKİYE

OSMANLI DAN CUMHURİYET E MİSYONER, ERMENİ, TERÖR VE AMERİKA DÖRTGENİNDE TÜRKİYE OSMANLI DAN CUMHURİYET E MİSYONER, ERMENİ, TERÖR VE AMERİKA DÖRTGENİNDE TÜRKİYE Doç. Dr. M. Metin HÜLAGÜ * Amerika Birleşik Devletleri ile Osmanlõ Devleti arasõndaki ilişkilerin başlangõç tarihi 19. asõrõn

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN Yabancõ sermaye yatõrõmlarõ için Hazine Müsteşarlõğõ ndan ön izin alma mecburiyetinin 2003 Haziran ayõnda

Detaylı

ERMENİLER İN TÜRKLER E YAPTIKLARI MEZÂLİM VE SOYKIRIMIN ARŞİV BELGELERİ. İsmet Binark

ERMENİLER İN TÜRKLER E YAPTIKLARI MEZÂLİM VE SOYKIRIMIN ARŞİV BELGELERİ. İsmet Binark ERMENİLER İN TÜRKLER E YAPTIKLARI MEZÂLİM VE SOYKIRIMIN ARŞİV BELGELERİ 257 İsmet Binark Kütüphaneci - Arşivist. Millî Kütüphane de Başuzmanlõk yaptõ. Başbakanlõk Cumhuriyet Arşivi nin kurulmasõna öncülük

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

Türkiye deki Yabanc lar için Gazeteler

Türkiye deki Yabanc lar için Gazeteler Yusuf Kanl Kuşkusuz 45 yõllõk tarihiyle ülkemizin günlük ilk İngilizce gazetesi olmasõ nedeniyle genel yayõn yönetmenliğini yapmakta olduğum Turkish Daily News gazetesi hem diğer yabancõ dilde yayõn yapan,

Detaylı

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Ağustos 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

Almanya - Türkiye: Az nl klar ve Ço unluklar

Almanya - Türkiye: Az nl klar ve Ço unluklar Almanya - Türkiye: Az nl klar ve Ço unluklar Baha Güngör Türkiye Denek Taşõ ve Avrupa İçin Bir Şans Almanya da Almanlarla geçirdiğim 45 yõldan sonra, insanlarõ kendi ulusal, kültürel ve dini kökenlerinden

Detaylı

ANADOLU DA TÜRK YAZI DİLİNİN GELİŞİMİ

ANADOLU DA TÜRK YAZI DİLİNİN GELİŞİMİ ANADOLU DA TÜRK YAZI DİLİNİN GELİŞİMİ Prof. Dr. Leylâ KARAHAN Kõrgõzistan-Türkiye Manas Üniversitesi Öğretim Üyesi 13. yüzyõl, siyasî tarihimiz için olduğu kadar dil tarihimiz için de son derece önemli

Detaylı

Almanya daki Türkler Entegrasyon veya Gettolaflma

Almanya daki Türkler Entegrasyon veya Gettolaflma Almanya daki Türkler Entegrasyon veya Gettolaflma Prof. Dr. Faruk fien Giriş Türkiye nüfusunun yaklaşõk % 8 nin ülke dõşõnda yaşadõğõ tüm dünyadaki Türklerin en kalabalõk grubu Federal Almanya da yaşamaktadõr.

Detaylı

Nitelikli Elektronik Sertifikanõn İptal Edilmesi EİK m.9 f.1 e göre,

Nitelikli Elektronik Sertifikanõn İptal Edilmesi EİK m.9 f.1 e göre, 15 Ocak 2004 tarihinde T.B.M.M. tarafõndan kabul edilerek yasalaşan ve 23 Ocak 2004 tarihli ve 25355 sayõlõ Resmi Gazete de yayõnlanan 5070 sayõlõ Elektronik İmza Kanunu ( Kanun veya EİK ) -25. maddesinde

Detaylı

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2015-2016 8. Sınıf TEOG Tutarlılık T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sorularımızın TEOG sorularıyla benzeşmesi, bizler için olduḡu kadar, bu kaynaklardan beslenen yüz binlerce öḡrenci ve yüzlerce kurum

Detaylı

1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn yönetime katõlõmõ, serbest seçimler, partiler)

1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn yönetime katõlõmõ, serbest seçimler, partiler) Walter Bajohr 1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Düşünce özgürlüğü, basõn-yayõn özgürlüğü - Hukuk devleti (İnsan haklarõ, bağõmsõz yargõ) - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN 34. GENEL KURUL AÇILIŞ KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN 34. GENEL KURUL AÇILIŞ KONUŞMASI TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN 34. GENEL KURUL AÇILIŞ KONUŞMASI 22 Ocak 2004 SABANCI CENTER Sayõn Başkan, değerli üyeler, değerli basõn mensuplarõ

Detaylı

7-8 ŞUBAT 2002 TARİHLERİ ARASINDA VAN DA YAPILAN İNCELMELER HAKKINDA ALT KOMİSYON RAPORU

7-8 ŞUBAT 2002 TARİHLERİ ARASINDA VAN DA YAPILAN İNCELMELER HAKKINDA ALT KOMİSYON RAPORU 7-8 ŞUBAT 2002 TARİHLERİ ARASINDA VAN DA YAPILAN İNCELMELER HAKKINDA ALT KOMİSYON RAPORU Alt Komisyon Raporu, 14 Mart 2002 Perşembe günü yapõlan Komisyon toplantõsõnda oy birliği ile kabul edilmiştir.

Detaylı

Bildirge metninin geniş çapta dağõtõmõnõn arzu edilir olduğunu düşünerek,

Bildirge metninin geniş çapta dağõtõmõnõn arzu edilir olduğunu düşünerek, BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ANTLAŞMASI DOĞRULTUSUNDA DEVLETLER ARASINDA DOSTÇA İLİŞKİLER VE İŞBIRLİĞİNE İLİŞKİN ULUSLARARASI HUKUK İLKELERİ KONUSUNDAKİ BİLDİRGE VE EKİ Genel Kurul, Devletler arasõnda dostça ilişkiler

Detaylı

RESMİ GAZETE (24 Ekim 2003 tarih ve 25269 sayılı)

RESMİ GAZETE (24 Ekim 2003 tarih ve 25269 sayılı) RESMİ GAZETE (24 Ekim 2003 tarih ve 25269 sayılı) BİLGİ EDİNME HAKKI KANUNU Kanun No. 4982 Kabul Tarihi : 9.10.2003 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanõmlar Amaç MADDE 1.- Bu Kanunun amacõ; demokratik ve

Detaylı

YÖNETİCİ ÖZETİ. http://www.ozetkitap.com 2

YÖNETİCİ ÖZETİ. http://www.ozetkitap.com 2 ERMENİSTAN YÖNETİCİ ÖZETİ Ermeniler Selçuklu (10-12. yy) ve daha sonra Osmanlõ İmparatorluğu (13-20. yy) dönemlerinde Türk hakimiyetinde en yüksek yaşam standartlarõna sahip olarak yaşõyorlardõ. Hatta

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafõndan 10 Aralõk 1948 günü kabul ve ilan edilen İnsan Haklarõ Evrensel Bildirgesi'nin tam metni. Bu tarihi kararõn ardõndan Genel Kurul tüm üye ülkeleri Bildirge metnini,

Detaylı

Elektronik Ticaret Bülteni Eylül 2007. Haberler. e-devlet sõralamasõnda Türkiye 9. sõraya yükseldi

Elektronik Ticaret Bülteni Eylül 2007. Haberler. e-devlet sõralamasõnda Türkiye 9. sõraya yükseldi Haberler e-devlet sõralamasõnda Türkiye 9. sõraya yükseldi Brown Üniversitesi tarafõndan gerçekleştirilen ve 198 ülkedeki kamu sitelerinin değerlendirildiği araştõrma raporuna göre Türkiye, bu yõl 27.

Detaylı

İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU

İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU Doç. Dr. Mustafa S. KAÇALİN Kõrgõzistan Türkiye Manas Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümü İlgi tamlamasõ, iyelik tamlamasõ, ad tamlamasõ gibi

Detaylı

SEVR ve LOZAN DA ERMENİ SORUNU

SEVR ve LOZAN DA ERMENİ SORUNU T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI (YÜKSEK LİSANS TEZİ) SEVR ve LOZAN DA ERMENİ SORUNU Danışman Yrd. Doç. Dr. Ahmet HALAÇOĞLU Hazırlayan Barçın KODAMAN Isparta

Detaylı

ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME YE EK ÇOCUKLARIN SİLAHLI ÇATIŞMALARA DAHİL OLMALARI KONUSUNDAKİ SEÇMELİ PROTOKOL

ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME YE EK ÇOCUKLARIN SİLAHLI ÇATIŞMALARA DAHİL OLMALARI KONUSUNDAKİ SEÇMELİ PROTOKOL 171 ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME YE EK ÇOCUKLARIN SİLAHLI ÇATIŞMALARA DAHİL OLMALARI KONUSUNDAKİ SEÇMELİ PROTOKOL Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 25 Mayõs 2000 tarih ve A/RES/54/263 sayõlõ Kararõyla

Detaylı

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ GENEL BİLGİ Ege Üniversitesi Tõp Fakültesi Tõp Kütüphanesi 1956 yõlõnda hizmet vermeye başlamõştõr. Kütüphane yaklaşõk 2000 m² kullanõm alanõna sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede,

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI 19 Aralõk 2003 İzmir Sayõn Bakan, sayõn milletvekilleri,

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Eylül 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

İSTANBUL BOĞAZI NDAKİ KÖPRÜLERİN ETKİLERİ

İSTANBUL BOĞAZI NDAKİ KÖPRÜLERİN ETKİLERİ İSTANBUL BOĞAZI NDAKİ KÖPRÜLERİN ETKİLERİ ÜZERİNE İsmail ŞAHİN 1 ve Demet ERSOY 2 SUMMARY (On the Effects of Bridges Crossing the Bosporus Strait in İstanbul) The Bosporus strait in İstanbul is a natural

Detaylı

yaşlõlara olanaklar sunan, destekleyici ortamlarõn sağlanmasõ konusunda bilgiler veren yayõndõr.

yaşlõlara olanaklar sunan, destekleyici ortamlarõn sağlanmasõ konusunda bilgiler veren yayõndõr. EKİM 2007 İÇİNDEKİLER! Bilgi Merkezimize Gelen Yeni Yayõnlar 1! Yeni Çõkan İTO Yayõnlarõ Özet Bilgileri 2! Bilgi Kaynaklarõnõn Tanõtõmõ 3! Veri Tabanlarõ 4! Süreli Yayõnlar 5! Seçilmiş Makaleler 6! Seçilmiş

Detaylı

EKONOMİK, SOSYAL VE KÜLTÜREL HAKLAR ULUSLARARASI SÖZLEŞMESİ. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 16 Aralõk 1966 tarih ve 2200 A

EKONOMİK, SOSYAL VE KÜLTÜREL HAKLAR ULUSLARARASI SÖZLEŞMESİ. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 16 Aralõk 1966 tarih ve 2200 A 83 EKONOMİK, SOSYAL VE KÜLTÜREL HAKLAR ULUSLARARASI SÖZLEŞMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 16 Aralõk 1966 tarih ve 2200 A (XXI) sayõlõ Kararõyla kabul edilip imza, onay ve katõlõma açõlmõştõr.

Detaylı

Almanya daki Türk Medyas

Almanya daki Türk Medyas Recai Aksu Milliyet Gazetesi Örneğinde Almanya'daki Türk Medyas Değerli Misafirler, Değerli Meslektaşlarõm, Sehr geehrte Gäste, sehr geehrte Kollegen und Kolleginnen, Türk işçilerinin Almanya ya gelmeye

Detaylı

Kurum :Ceza İnfaz kurum ve tutukevlerini, İdare :Ceza İnfaz kurum ve tutukevleri müdürlüklerini, ifade eder. Esaslar

Kurum :Ceza İnfaz kurum ve tutukevlerini, İdare :Ceza İnfaz kurum ve tutukevleri müdürlüklerini, ifade eder. Esaslar CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİNDE HÜKÜMLÜ VE TUTUKLULARIN DIŞARIDAKİ YAKINLARIYLA TELEFONLA GÖRÜŞMELERİ HAKKINDA YÖNETMELİK Amaç ve Kapsam Madde - Bu Yönetmelik, ceza infaz kurumlarõ ve tutukevlerinde

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay Doküman Adõ: YETERLİLİK DENEYLERİ VE LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: Revizyon No: 03 5.2,5.3 03 5.2 ve 5.3 maddeleri değiştirildi 3, 4 02 5.2. Karşõlaştõrma Ölçümleri

Detaylı

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ)

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) Turgut ÖZDEMİR 1, Ayşe TURABİ 2, Füsun ÜÇER 3, Ayhan ARIK 4 SUMMARY The present transportation infrastructures couldn t enough

Detaylı

İZMİR İN İŞGALİ OLAYI VE YUNANLILARIN XVII. KOLORDU MENSUPLARINA YÖNELİK GASP VE YAĞMALAMA HAREKETİ

İZMİR İN İŞGALİ OLAYI VE YUNANLILARIN XVII. KOLORDU MENSUPLARINA YÖNELİK GASP VE YAĞMALAMA HAREKETİ İZMİR İN İŞGALİ OLAYI VE YUNANLILARIN XVII. KOLORDU MENSUPLARINA YÖNELİK GASP VE YAĞMALAMA HAREKETİ Dr. Zekeriya TÜRKMEN * Giriş 15 Mayõs 1919 tarihinde başlayan, 9 Eylül 1922 tarihinde son bulan ve Batõ

Detaylı

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Genel olarak pompalar, sõvõlara hidrolik enerji kazandõrarak bir yerden bir yere naklini sağlamak ve akõşkanlarõn enerji

Detaylı

Türk Devlet Geleneğinde Adâlet Anlayõşõ

Türk Devlet Geleneğinde Adâlet Anlayõşõ ERMENİLER İN TÜRKLER E YAPTIKLARI MEZÂLİM VE SOYKIRIMIN ARŞİV BELGELERİ 1 I. Bölüm Türk Devlet Geleneğinde Adâlet Anlayõşõ Y usuf Has Hacib in, 1069/70 te tamamlayarak Kaşgar da Karahanlõ Hakanõ Ebu Ali

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

1936 YILINDA SOVYET RUSYA'DA YÜKSEK ÖĞRETİM HAKKINDA HAZIRLANMIŞ BİR RAPOR VE BU RAPORUN TÜRKİYE'DE ÖĞRETMEN YETİŞTİRME TARİHİ BAKIMINDAN ÖNEMİ

1936 YILINDA SOVYET RUSYA'DA YÜKSEK ÖĞRETİM HAKKINDA HAZIRLANMIŞ BİR RAPOR VE BU RAPORUN TÜRKİYE'DE ÖĞRETMEN YETİŞTİRME TARİHİ BAKIMINDAN ÖNEMİ 1936 YILINDA SOVYET RUSYA'DA YÜKSEK ÖĞRETİM HAKKINDA HAZIRLANMIŞ BİR RAPOR VE BU RAPORUN TÜRKİYE'DE ÖĞRETMEN YETİŞTİRME TARİHİ BAKIMINDAN ÖNEMİ Prof. Dr. Ersoy TAŞDEMİRCİ E. Ü. Eğitim Fakültesi Eğitim

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜSİAD BERLİN BÜROSU AÇILIŞ TÖRENİ KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜSİAD BERLİN BÜROSU AÇILIŞ TÖRENİ KONUŞMASI TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜSİAD BERLİN BÜROSU AÇILIŞ TÖRENİ KONUŞMASI 2 EYLÜL 2003 BERLİN Sayõn Başbakanõm, Sayõn Bakanlar, Milletvekilleri,

Detaylı

Daha yeşil bir gelecek için suyun

Daha yeşil bir gelecek için suyun Daha yeşil bir gelecek için suyun dönüşümü Yağmur sularõ, sel sularõ, arõndõrõlmõş sularõn tamamõ, istenildiği şekilde arõtõldõğõ durumda, sulama, meracõlõk, sebze ve meyvecilik, endüstriyel üretim alanõ

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU

SERMAYE PİYASASI KURULU SERMAYE PİYASASI KURULU 2003/48 HAFTALIK BÜLTEN 29/09/2003 03/10/2003 A. 1.1.2003 03.10.2003 TARİHLERİ ARASINDA KAYDA ALMA KARARI VERİLEN İHRAÇ TALEPLERİ: 01.01.2003 03.10.2003 tarihleri arasõnda Sermaye

Detaylı

2005, yıl:1, sayı:4, ss.62-64 de yayımlanmıştır.

2005, yıl:1, sayı:4, ss.62-64 de yayımlanmıştır. AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Prof. Dr. Mehmet Zeki Aydın 2 Bu yazıda, önce Avrupa Birliği ülkelerindeki din öğretimi uygulamaları hakkında bilgi verilecek

Detaylı

Türkiye-Avrupa Topluluğu Ortaklõk Konseyi Kararlarõ = Turkey-European Union Association Council Decisions 1964-2000 Cilt 1

Türkiye-Avrupa Topluluğu Ortaklõk Konseyi Kararlarõ = Turkey-European Union Association Council Decisions 1964-2000 Cilt 1 Avrupa Topluluklarõna üye devletlerin Türk işçileri ve aile bireylerine uyguladõklarõ sosyal güvenlik programlarõna ilişkin 19 Eylül 1980 tarih ve 3/80 sayõlõ ORTAKLIK KONSEYİ KARARI ORTAKLIK KONSEYİ,

Detaylı

OSMANLI DEVLETİ NDE İŞÇİLER VE İŞÇİ HAREKETLERİ (1876-1914)

OSMANLI DEVLETİ NDE İŞÇİLER VE İŞÇİ HAREKETLERİ (1876-1914) i T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI OSMANLI DEVLETİ NDE İŞÇİLER VE İŞÇİ HAREKETLERİ (1876-1914) DOKTORA TEZİ Cevdet KIRPIK Tez Danõşmanõ: Prof. Dr. Bayram

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

SOYKIRIM SUÇUNUN ÖNLENMESİNE VE CEZALANDIRILMASINA DAİR SÖZLEŞME

SOYKIRIM SUÇUNUN ÖNLENMESİNE VE CEZALANDIRILMASINA DAİR SÖZLEŞME 33 Soykõrõm Suçunun Önlenmesine ve Cezalandõrõlmasõna Dair Sözleşme SOYKIRIM SUÇUNUN ÖNLENMESİNE VE CEZALANDIRILMASINA DAİR SÖZLEŞME 9 Aralõk 1948 tarihinde Paris'te toplanan Birleşmiş Milletler Genel

Detaylı

2. Yõllõk üyelik tutarõ, faturalandõrma tarihinden sonra en geç 14 gün içinde TL olarak İnterBarter a ödenmelidir.

2. Yõllõk üyelik tutarõ, faturalandõrma tarihinden sonra en geç 14 gün içinde TL olarak İnterBarter a ödenmelidir. İnterBarter Anonim Şirketi üyelik koşullarõ 010102-5 1. İnterBarter üyeliği şahsa özel bir karakter taşõr ve herkese açõktõr, hem şirketler, hem de şahõslar üye olabilirler. İnterBarter bir üyelik başvurusunu

Detaylı

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----...

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----... /).tu. / ----------- ----~-----... --.. - ----... --- ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi \.- s o, q \ '-'..... - -~. Sayı, Aralık 975 Atatürk Üniversitesi Basımevi-ERZURUM, 976 LAİK FRANSA'DA

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

ÇOCUK HAKLARININ KULLANILMASINA İLİŞKİN AVRUPA SÖZLEŞMESİ

ÇOCUK HAKLARININ KULLANILMASINA İLİŞKİN AVRUPA SÖZLEŞMESİ 375 Çocuk Haklarõnõn Kullanõlmasõna İlişkin Avrupa Sözleşmesi ÇOCUK HAKLARININ KULLANILMASINA İLİŞKİN AVRUPA SÖZLEŞMESİ Sözleşme 25 Ocak 1996 tarihinde Strasbourg da imzalanmõş ve 21. maddeye uygun olarak

Detaylı

ANKARA BÜLTENİ İ Ç İ NDEKİ LER

ANKARA BÜLTENİ İ Ç İ NDEKİ LER TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ ANKARA TEMSİLCİLİĞİ ANKARA BÜLTENİ [Hizmete Özel] TS-ANK-05-014 17 Ocak 2005 Sayõ : 2005-01-A İ stanbul Meşrutiyet Caddesi No: 74 Tepebaşõ 80050 İstanbul - Türkiye

Detaylı

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN

Detaylı

Tebliğ. Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20)

Tebliğ. Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20) Tebliğ Sermaye Piyasasõ Kurulu ndan: Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20) Madde 1 4/3/1996 tarihli ve 22570 sayõlõ Resmi Gazete de

Detaylı

VEFEYÂT. Doç. Dr. Musa Süreyya Şahin

VEFEYÂT. Doç. Dr. Musa Süreyya Şahin İslâm Araştırmaları Dergisi, Sayı 22, 2009, 155-181 VEFEYÂT Doç. Dr. Musa Süreyya Şahin Doç. Dr. M. Süreyya Şahin i 24 Ocak 2008 tarihinde Hakk ın rahmetine tevdi ile ebedî yolculuğuna uğurladık. Akademik

Detaylı

BENİM HAKLARIM ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME. MADDE 1. Ben çocuğum Onsekiz yaşõna kadar bir çocuk olarak vazgeçilmez haklara sahibim.

BENİM HAKLARIM ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME. MADDE 1. Ben çocuğum Onsekiz yaşõna kadar bir çocuk olarak vazgeçilmez haklara sahibim. BENİM HAKLARIM ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME MADDE 1. Ben çocuğum Onsekiz yaşõna kadar bir çocuk olarak vazgeçilmez haklara sahibim. MADDE 2. Bu haklar, bütün çocuklar içindir; beyaz çocuk, kara çocuk,

Detaylı

SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE

SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanõmlar Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacõ; sağlõk tesislerinde yaşanan, hasta haklarõ ihlalleri

Detaylı

KURULUŞUNDAN GÜNÜMÜZE İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ ASTRONOMİ VE UZAY BİLİMLERİ 1933-2000

KURULUŞUNDAN GÜNÜMÜZE İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ ASTRONOMİ VE UZAY BİLİMLERİ 1933-2000 KURULUŞUNDAN GÜNÜMÜZE İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ ASTRONOMİ VE UZAY BİLİMLERİ BÖLÜMÜ 1933-2000 Prof.Dr. H.Hüseyin Menteşe Dr. Hasan H. Esenoğlu Doç.Dr. Hülya Çalõşkan İSTANBUL ARALIK 2002 İÇİNDEKİLER

Detaylı

81221- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. porselenden 81229- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. diğer.

81221- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. porselenden 81229- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. diğer. I. ÜRÜN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ Sõhhi Tesisat ürünleri genellikle banyo ve mutfaklarda kullanõlan ve hijyenik yönüyle öne çõkan küvvet, lavabo, klozet, rezervuar, musluk gibi sürekli suyla temas halindeki

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU

SERMAYE PİYASASI KURULU SERMAYE PİYASASI KURULU 0200/25 HAFTALIK BÜLTEN 8/6/200 22/6/200 A...200 22.6.200 TARİHLERİ ARASINDA KAYDA ALMA KARARI VERİLEN İHRAÇ TALEPLERİ:..200 22.6.200 tarihleri arasõnda Sermaye Piyasasõ Kurulu

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Enerji tasarrufunun temelde üç önemli faydasõ bulunmaktadõr.en kõsa vadede şahõs veya firmalar için görünen faydasõ maliyetlerin

Detaylı

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi,

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi, GENEL TANIM Hepimizin bildiği üzere Endüstri Mühendisliği, insan, makine, malzeme ve benzeri elemanlardan oluşan üretim ve hizmet sektöründeki bu bütünleşik sistemlerin incelenmesi, planlamasõ, örgütlenmesi,

Detaylı

DPT Bünyesindeki Kurullar:

DPT Bünyesindeki Kurullar: DPT Bünyesindeki Kurullar: Yüksek Planlama Kurulu ve Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu Mustafa Ateş Nisan 2001 Sayfada yer alan bilgiler Kurullar Sekreteryasõ Uzmanõ Mustafa Ateş in, 1999 yõlõnda Teşkilatça

Detaylı

ÜLKEMİZDEKİ HUZUREVLERİNİN DAĞILIMI VE BU DAĞILIMIN

ÜLKEMİZDEKİ HUZUREVLERİNİN DAĞILIMI VE BU DAĞILIMIN Ekim-Aralõk 2000 ÜLKEMİZDE HUZUREVLERİ; VEHİD 239 ÜLKEMİZDEKİ HUZUREVLERİNİN DAĞILIMI VE BU DAĞILIMIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ* Suphi VEHİD Background.- The problems of the community are like skins of an onion.

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

KAMULAŞTIRMA KANUNU NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERİN (4650 SAYILI KANUNUN) İRDELENMESİ

KAMULAŞTIRMA KANUNU NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERİN (4650 SAYILI KANUNUN) İRDELENMESİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ KAMULAŞTIRMA KANUNU NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERİN (4650 SAYILI KANUNUN) İRDELENMESİ

Detaylı

TÜRKİYE BİR TOPLUİĞNE BİLE YAPAMIYORDU

TÜRKİYE BİR TOPLUİĞNE BİLE YAPAMIYORDU TEKNOLOJİ RAPORU TÜRKİYE BİR TOPLUİĞNE BİLE YAPAMIYORDU Başta 9. Cumhurbaşkanõmõz Sn. Demirel ve duayen işadamõmõz Sn. Sabancõ olmak üzere pek çok kişi tarafõndan, Türkiye de iyimser olmamõzõ gerektiren

Detaylı

BİLGİ VE DOKÜMAN YÖNETİMİ ŞUBESİ BİLGİ BÜLTENİ. Nisna 2007 MERKEZİMİZE GELEN YENİ YAYINLAR

BİLGİ VE DOKÜMAN YÖNETİMİ ŞUBESİ BİLGİ BÜLTENİ. Nisna 2007 MERKEZİMİZE GELEN YENİ YAYINLAR BİLGİ VE DOKÜMAN YÖNETİMİ ŞUBESİ BİLGİ BÜLTENİ Sayõ -45 Nisna 2007 Hazõrlayan: Makbule Demirkan İÇİNDEKİLER * İTO Bilgi Merkezi Yeni Yayõnlar * Yeni Çõkan İTO Yayõnlarõ Özet Bilgileri * Bilgi Kaynaklarõnõn

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014 ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı : MUZAFFER TEPEKAYA 2.Doğum Tarihi : 20.10.1962 3.Unvanı : Prof. Dr. / Tarih Bölümü 4. e-mail : muzaffer.tepekaya@cbu.edu.tr Öğrenim Hayatı: Derece Alan Üniversite Lisans Tarih Selçuk

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2514 ÖİK: 532 DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU ANKARA Mayõs 2000 Ö N S Ö Z Devlet Planlama Teşkilatõ nõn Kuruluş ve Görevleri

Detaylı

Pandora Vakfı VÜCUDUNUZU DİNLEDİĞİNİZ. oluyor mu? Stichting Pandora, 2003 1/5

Pandora Vakfı VÜCUDUNUZU DİNLEDİĞİNİZ. oluyor mu? Stichting Pandora, 2003 1/5 Stichting Pandora, 2003 1/5 VÜCUDUNUZU DİNLEDİĞİNİZ oluyor mu? Luistert u nog weleens naar u zelf? Over wat (niet) te doen bij psychische klachten. Pandora Vakfı Stichting Pandora, 2003 2/5 Vücudunuzu

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU

SERMAYE PİYASASI KURULU SERMAYE PİYASASI KURULU 2002/29 HAFTALIK BÜLTEN 15/07/2002 19/07/2002 A. 1.1.2002 19.7.2002 TARİHLERİ ARASINDA KAYDA ALMA KARARI VERİLEN İHRAÇ TALEPLERİ: 1.1.2002-19.7.2002 tarihleri arasõnda Sermaye Piyasasõ

Detaylı

Türkiye ve Avrupa AB Üyelik Görüflmeleri Bafllang c ndan Sonra ve Yeni Alman Hükümeti ile

Türkiye ve Avrupa AB Üyelik Görüflmeleri Bafllang c ndan Sonra ve Yeni Alman Hükümeti ile Türkiye ve Avrupa AB Üyelik Görüflmeleri Bafllang c ndan Sonra ve Yeni Alman Hükümeti ile Dr. Cengiz Aktar Almanya ve Avrupa Birliği Üyeliğimiz Son Alman seçimlerinde Hõristiyan Demokratlarõn galip geleceği

Detaylı

EKİNCİLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. (B) TİPİ LİKİT FONU

EKİNCİLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. (B) TİPİ LİKİT FONU EKİNCİLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. (B) TİPİ LİKİT FONU İÇTÜZÜĞÜ MADDE 1- FONUN KURULUŞ AMACI: 1.1. Ekinciler Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. tarafõndan 2499 sayõlõ Sermaye Piyasasõ Kanunu.nun 37 ve 38

Detaylı

COUR EUROPÉENNE DES DROITS DE L HOMME EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS

COUR EUROPÉENNE DES DROITS DE L HOMME EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS CONSEIL DE L EUROPE COUNCIL OF EUROPE COUR EUROPÉENNE DES DROITS DE L HOMME EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS (version turque) Eylül 2003 I. TARİHÇE Avrupa İnsan Haklarõ Mahkemesi Yazõ İşleri Müdürlüğü nce

Detaylı

25 Ağustos 2003-31 Ekim 2003 tarihleri arasõ Resmi Gazete'de yayõmlanmõş bulunan ve Endüstri İlişkileri konularõna ilişkin Mevzuat

25 Ağustos 2003-31 Ekim 2003 tarihleri arasõ Resmi Gazete'de yayõmlanmõş bulunan ve Endüstri İlişkileri konularõna ilişkin Mevzuat ÇİMENTO İŞVEREN DERGİSİ 1 Hazõrlayan: Av. Füsun Gökçen 25 Ağustos 2003-31 Ekim 2003 tarihleri arasõ Resmi Gazete'de yayõmlanmõş bulunan ve Endüstri İlişkileri konularõna ilişkin Mevzuat R.G. 29 Ağustos

Detaylı

AVRUPA KONSEYİ. CPT/Inf/E (2002) 1 Türkçe / Turkish / Turc. Ceza veya Muamelenin Önlenmesi Komitesi (CPT) CPT Genel Raporlarõnõn

AVRUPA KONSEYİ. CPT/Inf/E (2002) 1 Türkçe / Turkish / Turc. Ceza veya Muamelenin Önlenmesi Komitesi (CPT) CPT Genel Raporlarõnõn AVRUPA KONSEYİ CPT/Inf/E (2002) 1 Türkçe / Turkish / Turc Avrupa İşkencenin ve İnsanlõkdõşõ veya Onurkõrõcõ Ceza veya Muamelenin Önlenmesi Komitesi (CPT) CPT Genel Raporlarõnõn Temel Bölümleri 3 İÇİNDEKİLER

Detaylı

İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI

İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞU Araş.Gör. Bayram UZUN Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü 61080 - Trabzon 1. GİRİŞ Kentin

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

ATATÜRK VE MİLLÎ EĞİTİM

ATATÜRK VE MİLLÎ EĞİTİM ATATÜRK VE MİLLÎ EĞİTİM Yard.Doç.Dr. ilknur POLAT "Atatürk büyük bir asker, büyük bir devlet adamı ve diplomat olduğu kadar eğitim alanında da milletimizin çağ değiştirmesini, atılım yapmasını sağlayan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN 2 Bu tebliğde, önce Avrupa Birliği ülkelerindeki din öğretimi uygulamaları hakkında bilgi verilecek

Detaylı

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI KPSS-2007/4 TERCİH KILAVUZU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Ankara KPSS-2007/4 TERCİH KILAVUZU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI 1. GENEL BİLGİLER, TEMEL İLKE

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI ÖMER SABANCI NIN ADANA SİAD KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI ÖMER SABANCI NIN ADANA SİAD KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI ÖMER SABANCI NIN ADANA SİAD KONUŞMASI 06 Eylül 2004 Adana Adana ilinin değerli yöneticileri, sevgili Adanalõ dostlar, sayõn basõn mensuplarõ Aile köklerimizin bulunduğu kentte,

Detaylı

... A.Ş.../../200. TARİHLİ YATIRIMCIYI BİLGİLENDİRME FORMU 1

... A.Ş.../../200. TARİHLİ YATIRIMCIYI BİLGİLENDİRME FORMU 1 ... A.Ş.../../200. TARİHLİ YATIRIMCIYI BİLGİLENDİRME FORMU 1 A.Ş. yönetim kurulu bu bilgi formunun ilan tarihi itibarõ ile aracõ kurumun cari hukuki ve mali durumunu tam ve doğru olarak yansõttõğõnõ tasdik

Detaylı

ÇİN, AVRUPA VE RUSYA İLE YAŞAMAK

ÇİN, AVRUPA VE RUSYA İLE YAŞAMAK JEOSTRATEJİK ÜÇLÜ ÇİN, AVRUPA VE RUSYA İLE YAŞAMAK Amerikan Dõşişlerinin Merkezi Arenasõ olarak Avrupa politikalarõnõn yerini Avrasya politikalarõ aldõ. Avrupa daki savaşlar Amerika yõ tehdit eder hale

Detaylı

KRİZLERİN ANTALYA TURİZMİNE ETKİLERİ

KRİZLERİN ANTALYA TURİZMİNE ETKİLERİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANA BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ KRİZLERİN ANTALYA TURİZMİNE ETKİLERİ Danõşman: Yrd.Doç.Dr. Mesut ALBENİ Hazõrlayan: Utku ONGUN ISPARTA

Detaylı

HALKA ARZ BİLGİLENDİRME NOTU: REYSAŞ

HALKA ARZ BİLGİLENDİRME NOTU: REYSAŞ Reysaş HALKA ARZ BİLGİLENDİRME NOTU: REYSAŞ, 31/01/2006 Alper Çelik (212) 318 2739 YAPISI GENEL BİLGİ Reysaş õn ödenmiş sermayesi 3,500,000 YTL den 50,000,000 YTL ye çõkartõlacak, nakit karşõlõğõ artõrõlan

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Almanya daki Türk Medyas

Almanya daki Türk Medyas Almanya daki Türk Medyas Dr. Dirk Halm - Dr. Martina Sauer Medya Gettolar m Yoksa Medya Entegrasyonu mu? Almanya daki Türk Göçmenler Girifl Medya, insanlarõn gerek toplum gerekse siyasi ve ekonomik şartlarla

Detaylı

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama Giriş Borsada kullanõlan elektronik alõm satõm sisteminde (VOBİS) tüm emirler hesap bazõnda girilmekte, dolayõsõyla işlemler hesap bazõnda gerçekleşmektedir. Buna paralel olarak teminatlandõrma da hesap

Detaylı

BAŞHUKUK MÜŞAVİRİ ve MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLERİ

BAŞHUKUK MÜŞAVİRİ ve MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLERİ BAŞHUKUK MÜŞAVİRİ ve MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLERİ SIRA ADI SOYADI BAŞLAYIŞ TARİHİ AYRILIŞ TARİHİ 1 Ahmet Selahattin ODABAŞIOĞLU 27.02.1930 29.06.1936 2 Fevzi Daim ARBİL 22.07.1936 16.06.1941 3 Cafer Tayyar

Detaylı

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ (1997) - YOMRALIOĞLU, T. / UZUN, B., Özelleştirme Mevzuatõnõn Taşõnmaz Mülkiyeti Açõsõndan İrdelenmesi, İşletme ve Finans Dergisi, Sayõ:120,Ankara ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN

Detaylı

İKİNCİ TÜRKİYE RAPORU

İKİNCİ TÜRKİYE RAPORU CRI (2001) 37 Irkçilik ve hoşgörüsüzlüğe karşi avrupa komisyonu İKİNCİ TÜRKİYE RAPORU Kabul edilme tarihi 15 Aralõk 2000 Strasbourg, 3 July 2001 Irkçõlõk ve Hoşgörüsüzlüğe karşõ Avrupa Komisyonu nun (ECRI)

Detaylı

MÜLTECILERIN HUKUKI STATÜSÜNE ILIŞKIN SÖZLEŞME

MÜLTECILERIN HUKUKI STATÜSÜNE ILIŞKIN SÖZLEŞME MÜLTECILERIN HUKUKI STATÜSÜNE ILIŞKIN SÖZLEŞME BAŞLANGIÇ Yüksek Imzacõ Taraflar, Birleşmiş Milletler Antlaşmasõ ve 10 Aralõk 1948'de Genel Kurul'ca kabul olunan Insan Haklarõ Evrensel Beyannamesi'nin,

Detaylı