11. FELSEFE GRUBU SINIF. Ünite 1: Sosyolojiye Giriş TEST

Transkript

1 11. SINIF FELSEFE GRUBU Ünite 1: Sosyolojiye Giriş 1. Toplumsallaşma, bireyin içinde bulunduğu toplumun kültürünü maddi ve manevi boyutları ile öğrenmesi, benimsemesi, içselleştirerek kendine özgü bir kimlik kazanması ve içinde bulunduğu toplum ve gruba uyum sağlaması sürecidir. Bu parçadan toplumsallaşma ile elde edilen sonuçlardan hangisine ulaşılamaz? A) Toplumsal hareketliliği kolaylaştırma B) Toplumsal çevreye uyum sağlama C) Kişilikle kültürün bütünleşmesini sağlama D) Toplumun kültürünü maddi ve manevi boyutları ile öğrenme E) Bireyin kendine özgü bir kimlik kazanmasını kolaylaştırma 2. Toplumsallaşma, bireyin başkalarıyla olan ilişkileri aracılığıyla gerçekleşir. Birey iyi kötü, doğru yanlış gibi toplumun yargı ölçülerini, tüm değer, kural ve normlarını, toplum tarafından kabul edilen tutum, alışkanlık ve becerilerini toplumsallaşma sürecinde öğrenir. Her birey için gerekli olan bu süreç ailede başlar. Bu parçadan toplumsallaşma ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz? A) Toplumsallaşma; bireyin toplumsal yapıyı ve kültürü öğrenme sürecidir. B) Bireylere rollerini öğreterek nerede, nasıl davranması gerektiğini gösterir. C) Toplumsallaşma; bir toplumsal çevre içinde gerçekleşir. D) Toplumsallaşma; birincil gruplarda daha az gerçekleşir. E) Toplumsallaşma bireyin yakın çevresiyle başlar 3. Sayılar yalan söylemez ama sayılara yalan söyletilebilir. sözüyle sosyolojinin kullandığı hangi araştırma tekniği eleştirilmektedir? A) Gözlem B) İstatistik C) Görüşme D) Sosyometri E) Monografi TEST 1 4. I. Sosyoloji; toplumları zaman ve mekan bakımından kendi koşulları içerisinde inceleyen bir bilim dalıdır. II. Sosyoloji insanların toplum halinde nasıl yaşadıklarını inceleyen bir bilim dalıdır. III. Sosyoloji farklı toplumlar arasındaki benzer özellikleri araştırıp genellemelere ulaşmaya çalışır. IV. Sosyoloji toplumsal yaşam ile ilgili kurallar koyan bir bilim dalıdır. V. Sosyoloji, toplumsal kurumların birbirleriyle olan etkileşimini inceler. Yukarıda verilen sosyoloji ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır? A) I B) II C) III D) IV E)V 5. Aşağıdaki kavramlardan hangisi sosyoloji nin konusu içinde yer almaz? A) Toplumsal olay B) Toplumsal grup C) Toplumsal olgu D) Toplumsal düzenleme E) Toplumsal değişme 6. Toplumsal ilişkiler, toplumsal gruplar, toplumsal kurumlar, toplumsal değişme ve toplumsal yapı sosyoloji nin konuları arasındadır. Aşağıdakilerden hangisi sosyoloji nin inceleme alanına girmez? A) Toplumlardaki siyasi değişmeler B) Aile içi ilişkilerdeki farklılaşmalar C) Gelenek ve göreneklerin korunması D) Köy ve kent yaşamı arasındaki farklılıklar E) Üretim biçimlerindeki değişmelerin toplumlara etkisi Î

2 TEST 1 Ünite 1: Sosyolojiye Giriş 7. Amacı toplumu incelemek olan bir sosyolog içinde yaşadığı toplumda yapmış olduğu çalışmalarında aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirirken güçlük çekebilir? A) Toplumla ilgili genelleme yapmada B) Kaynağından bilgi toplamada C) Bilimsel teknikleri uygulamada D) Araştırması ile ilgili alanı sınırlamada E) Toplumu nesnel olarak değerlendirmede 10. Sosyoloji nin ilkelerini belirleyen E. Durkheim e göre toplumsal olgu ancak başka bir toplumsal olgu ile açıklanabilir. Aşağıdaki açıklamalardan hangisi bu ilkeye ters düşmektedir? A) Kuraklık, kıtlığa ve savaşlara yol açar. B) Nüfus artışı işsizliğe ve sosyal bunalımlara yol açar. C) 1999 Gölcük depremi büyük toplumsal sorunlara yol açmıştır. D) Gecekondulaşmanın bir nedeni de köyden kente göçtür. E) Boşanmaların artması aile kurumunun sarsılmasına yol açar. 8. Toplumda yaşayan bireyler farklı gruplar içinde yer alırlar. Bu gruplarda yer alan bireylerin davranışları sosyoloji için önemli bir veridir. Ancak insan davranışlarını daha iyi anlayabilmek için sosyolojinin başka bilimlerden yardım alması gerekir. Bu konuda sosyoloji nin yardım alması gereken bilim dalı hangi seçenekte verilmiştir? A) Tarih B) Psikoloji C) Antropoloji D) Felsefe E) Coğrafya 9. Sosyoloji, Sosyal düzen nedir? sorusuna cevap ararken, siyaset, Düzen nasıl adil olmalıdır? sorusuna cevap arar. Bu ifadelere göre aşağıdakilerden hangisi öncelikle söylenebilir? 11. Bir fabrikada işçilerin çalışma koşullarını ve toplumsal ilişkilerini incelemek isteyen bir sosyolog, aynı fabrikaya işçi olarak girip çalışmaya başlamıştır. Bu çalışmada sosyologun kullandığı araştırma tekniği aşağıdakilerden A) Anket B) Mülakat C) Monografi D) Vaka incelemesi E) Katılımlı gözlem 12. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sosyoloji nin doğrudan ilgilendiği bir konu değildir? A) Sosyoloji olanı, siyaset ise olması gerekeni inceler. B) Sosyolog, sosyal olayların neden ve sonuçlarını inceler. C) Siyaset günümüzün karmaşık dünyasında daha önemli roller üstlenir. D) Siyasetçi başarılı olmak istiyorsa sosyoloji den yararlanmalıdır. E) Toplumsal yapı çözümlenirken siyaset sosyolojiye yardımcı olur. A) En iyi yönetim biçimleri B) Toplumsal kurumlar ve işlevleri C) Gruplar ve gruplar arası ilişkiler D) Toplumsal değişme ve değişmenin nedenleri E) Toplumsal yaşamda bireyin rol ve statüleri Adı :... Soyadı :... Sınıf :... NO : Puan :...

3 11. SINIF FELSEFE GRUBU Ünite 2: Birey ve Toplum 1. Düzenli olarak ibadetlerini camide yapmak yaşlılar için bir sosyalleşme biçimidir. Yaşlılar bu tür ortamlarda akranları ile sosyal ilişkilerini geliştirerek yalnızlıktan da kurtulmaktadırlar. Her şeyin insanla güzelleştiğinin farkındadırlar. Bu parçadan hareketle yaşlılık döneminde sosyalleşme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Yaşlılık döneminde sosyalleşme tamamlandığı için birey yalnız kalmak ister. B) Yaşlılar yalnız kalmamak için kendilerine uygun sosyal mekanlar bulur. C) Yaşlılıkta sosyalleşmenin yollarından birisi dini etkinliklere katılmaktır. D) Yaşlılar sosyalleşebilmek için sık sık akranları ile bir araya gelir. E) Sosyal ilişkilerin hayatı anlamlandırdığını anlarlar. 2. Toplumsal yaşamda bireylerin tavır ve davranışlarının nasıl olması gerektiğini belirleyen kurallardır. Toplum üyelerinin bu kurallara uygun davranması toplumda düzeni sağlar. Bu kurallara sosyoloji de hangi isim verilmektedir? A) Sosyal rol B) Sosyal kontrol C) Sosyal norm D) Sosyal anomi E) Sosyal prestij TEST 2 4. Hırsızlık yapmak kötüdür. (Toplumsal değer) Hırsızlık yapmak suçtur. (Toplumsal norm) Bu örneklere göre, normu değerden ayıran temel ölçüt aşağıdakilerden A) Yazılı ve yazısız olmak üzere ikiye ayrılması B) Toplumlara göre farklılık göstermesi C) Bireylerin yaşamını etkilemesi D) Yaptırım gücüne sahip olması E) Zaman içinde değişmesi 5. Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değerlerin işlevlerinden değildir? A) Toplumsal kimliğin oluşmasına katkı sağlar. B) Davranışları yönlendirmede bireylere rehberlik eder. C) Toplumsal sapmaların ortaya çıkmasına zemin hazırlar. D) Bireyleri birbirine yaklaştırarak, dayanışma duygusunu güçlendirir. E) Toplumda onaylanmayan tutum ve davranışların ayırt edilmesini sağlar. 3. Bir devlet hastanesinde doktor olarak çalışan Defne hanım, başarılı bir doktordur. Mesleğindeki başarısının yanında hastaları ile kurduğu yakın ilişkiden dolayı da sevilmekte ve hastalar tarafından saygı görmektedir. Bu parçada Defne hanımın durumunu en iyi anlatan sosyolojik kavram aşağıdakilerden A) Sosyal statü B) Sosyal prestij C) Sosyal kontrol D) Anahtar statü E) Rol pekişmesi 6. İlkel toplumlarda bir kadının birden fazla erkekle evlenmesine izin veren bir norm geçerli olabilirken, başka bir toplumda bu davranış tuhaf karşılanabilmektedir. Bu parçada normların hangi özelliği vurgulanmaktadır? A) Normlar grup içindeki sosyal ilişkileri belirler. B) Bazı normlar zamanla işlevini yitirir. C) Toplumsal düzene devamlılık kazandırır. D) Toplumdan topluma farklılık gösterebilir. E) Toplumsal yaşamı düzenler. Î

4 TEST 2 Ünite 2: Birey ve Toplum 7. Din ve ahlak kuralları güçlü birer toplumsal kontrol aracıdır. Dindeki günah ve sevap normları ile ahlaksal normların temelini oluşturan iyi ve kötü kavramları toplumsal yaşamda benzer işlevlere sahiptir. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır? A) Toplumda en güçlü norm dinsel normlardır. B) Dinsel ve ahlaksal normlar birbirini destekler. C) Din ve ahlak normlarının toplumsal etkisi zayıftır. D) Dinsel normlar değişmez, ahlaksal normlar toplumlara göre değişir. E) Toplumdaki en belirgin normlar dinsel ve ahlaksal normlardır. 8. Bireyin içinde bulunduğu toplumun kalıplaşmış değer ve düşüncelerine aykırı gerçekleştirdiği davranış biçimlerine sapma denir. Aşağıdakilerden hangisi bir toplumsal sapma örneği değildir? A) Organ ticareti B) Çocuk istismarı C) Kadın cinayetleri D) Trafik kazaları E) Terör 10. Geleneksel toplumlarda anne ve babanın rolleri çocukların cinsiyetine göre belirlenir. Anne, kız çocuğunun yetiştirilmesinde, baba, erkek çocuğunun hayata hazırlanmasında etkilidir. Çocuklar hayatlarını kurarken, meslek seçiminden, eş seçimine kadar bu etkiler devam eder. Oysa modern sanayi toplumlarında çocuk mesleğini eğitim kurumlarında kazanmakta ve evleneceği kişiyi kendisi seçmektedir. Bu parçada verilen bilgiler aşağıdaki yargılardan hangisine bir kanıt olur? A) Roller arasında çatışma yaşandığına B) Toplumsal değişimlerin rolleri de değiştirdiğine C) Rollerin statülere göre farklılık gösterdiğine D) Rollerin gerçekleştirilmesinde kişiliğin etkili olduğuna E) Bir statüye ait rollerin her zaman aynı biçimde gerçekleştirildiğine 11. Toplumsal yaşamda bireyler birden fazla sosyal grup içinde yer alırlar. Bireyin bu gruplar içindeki statüleri grup içindeki rollerine göre farklılıklar gösterir. Örneğin; okulda öğretmenlik statüsünde olan bir kadın evinde anne statüsündedir. Aynı kişi anne babasının yanında evlat statüsündedir. Oysa aynı kişi üyesi olduğu bir derneğin başkanı olarak çok daha saygın bir statüde yer alabilir. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır? A) Bir kişinin sahip olduğu statülerin saygınlığının rollerine göre değiştiği B) Statülerin saygınlığının toplumdan topluma değiştiği C) Statülere ilişkin rollerin birbirini zorlaştırdığı D) Statülerin doğumla kazanıldığı E) Statülerin zamanla değiştiği 9. Doktor, hasta seçme hakkına sahip değildir. Hastasını, hastalığı konusunda bilgilendirmek, gerekli tedavi yöntemlerini uygulamak ve hastasını takip etmek görevleri arasındadır. Parçada vurgulanmak istenen kavram aşağıdakilerden A) Mesleki sorumluluk B) Toplumsal norm C) Toplumsal hak D) Toplumsal prestij E) Toplumsal statü 12. Toplumsal yaşamda bireyler birden fazla rolü yapmak zorunda olduğu için, herhangi bir rolü başka bir rolünü yerine getirmesini zorlaştırabilir. Örneğin, okulunda eşinin müdürü olarak çalışan bir erkeğin, evde eş olarak davranması gerekirken müdür gibi davranması gibi. Bu parçada örneklendirilen kavram aşağıdakilerden A) Toplumsal rol B) Toplumsal statü C) Anahtar statü D) Rol pekişmesi E) Rol çatışması Adı :... Soyadı :... Sınıf :... NO : Puan :...

5 11. SINIF FELSEFE GRUBU Ünite 2: Birey ve Toplum 1. Bir toplumun ya da toplumsal grubun kendi varlığını ve işleyişini sürdürebilmek için üyelerinin davranışları üzerindeki denetimlerine ve sınırlandırmasına toplumsal kontrol denir. Aşağıdakilerden hangisi toplumsal kontrolün amaçlarından değildir? A) Toplumsal değerlerin korunmasını sağlamak B) Toplumsal normların uygulanmasını sağlamak C) Bireylerde toplumsallaşmayı gerçekleştirmek D) Bireylerin toplumsal değerlere bağlılığını artırmak E) Yazılı normların sayısını artırmak 2. Sevgi, saygı, dostluk, yardımlaşma gibi değerler toplumsal yaşama yön verir. Değerler toplumsal yaşamda insanlar arasında ilişkilerde uyulması gereken ilkeleri belirler. Bu değerler, toplumsal yapının ve düzenin sürekliliği için çok önemlidir. İnsanlar bu değerlere göre davranırlar. Değerlere uymak toplumda birlik ve beraberliği sağlar. Bu parçadan aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir? A) Toplumsal yapı kurumlarla ayakta kalır. B) Toplumsal değerler bireylerin toplumsal konumunu belirler. C) Toplumsal düzen toplumsal değerler aracılığı ile korunur ve sürdürülür. D) Toplumsal değerler bireylerin eğitim düzeyini yükseltir. E) Toplumsal değerler toplumlara göre farklılık gösterir. 3. Bilgisayar kullanımının insan davranışlarına etkilerinin incelendiği bir araştırmada; bilgisayarın, bilgi edinme, eğlendirme ve iletişim kurma gibi işlevlerine karşın ders çalışmaya engel olma, düzenli yaşam alışkanlıklarını bozma ve şiddeti özendirme gibi etkileri olduğu da ortaya çıkmıştır. Bu parçadan hareketle bilgisayar kullanımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) Bilgisayar kullanım şeklinin, iletişim araçlarının olumlu olduğu kadar olumsuz etkileri de vardır. B) Sosyal medya her bireyin sosyalleşmesi açısından oldukça gereklidir. C) İnsanlar sosyalleşmek için sosyal medyayı sıkça kullanmaktadır. D) Bilgisayar her ülke için en önemli kitle iletişim aracıdır. E) Bilgisayar teknolojisi toplumda şiddet eğilimini artıran en önemli etkendir. TEST 3 4. Toplumsal statü, bireyin toplumsal yapıda işgal ettiği konumudur. Toplumsal statüler elde ediliş biçimlerine göre iki gruba ayrılır. Verilmiş statüler ve kazanılmış statüler. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kazanılmış statüye örnektir? A) Kadın olmak B) Çeçen olmak C) Baba olmak D) Siyahi olmak E) Müslüman olmak 5. Kız çocuklarının annelerini taklit ederek annelerinin davranışlarını sergilemeleri, erkek çocuklarının babalarının davranışlarını örnek almaları, okulda öğrencilerin sevdikleri öğretmenlerin davranışlarını örnek almaları sosyalleşme sürecinde hangi unsurun göstergesidir? A) Çocuklar yakınlarındaki kişileri örnek alarak sosyalleşmeye başlarlar. B) Çocuk sosyal yeteneklerini büyüklerini taklit ederek ortaya çıkarır. C) Çocuklar aldıkları eğitimden yaşam boyu faydalanırlar. D) Çocukların sosyalleşmeyi öğrendikleri ilk kurum ailedir. E) Doğuştan getirilen yetenekler eğitimle geliştirilir. 6. Üç çocuk babası olan Kerem hem ünlü bir müzik grubunun solistidir hem de seslendirdiği bazı parçaların bestelerini kendisi yapmaktadır. Aynı zamanda tıp fakültesinden mezun olarak doktor da olmuştur. Buna göre Kerem in anahtar statüsü aşağıdakilerden A) Evlatlık B) Solistlik C) Babalık D) Doktorluk E) Bestecilik Î

6 TEST 3 Ünite 2: Birey ve Toplum 7. Sosyal rol; bireyin statüsünün gerektirdiği davranışlardır. Bu tanıma göre, aşağıdakilerden hangisi sosyal role örnek gösterilemez? A) Doktorun hastası ile ilgilenmesi B) Babanın çocukları ile ilgilenmesi C) Öğretmenin sınıfta ders anlatması D) Avukatın müvekkili yerine davaya katılması E) Bir memurun sınavlara girerek görevde yükselmesi 10. Geleneksel toplumlarda yaşlıların gücü aileden başlayarak tüm toplumsal düzeni etkileyebilmektedir. Bu tür toplumlarda birey yaşlandıkça bir saygınlık ve iktidar gücü kazanmaktadır. Bu parça aşağıdaki kavramlardan hangisine örnek oluşturmaktadır? A) Kazanılmış statü B) Anahtar statü C) Rol pekişmesi D) Rol çatışması E) Sosyal prestij 8. Bireylerin toplum içinde sahip olduğu konum ve saygınlık derecesini ifade eden kavram çifti aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? A) Toplumsal statü-toplumsal prestij B) Toplumsal statü-toplumsal kimlik C) Toplumsal statü-toplumsal rol D) Toplumsal prestij-toplumsal kimlik E) Toplumsal rol-toplumsal prestij 9. Kadının aile içinde eş ve anne olmasıyla beraber onun aynı zamanda bir evlat, komşu, kardeş gibi farklı konumlara da sahip olduğu görülür.. Bu parçadan çıkarılabilecek sonuç aşağıdakilerden A) Bireyler statülerine uygun rollerde bulunurlar. B) Statülere verilen değerler toplumdan topluma değişir. C) Statüler doğuştan ve sonradan olmak üzere değişebilir. D) Toplumsal yaşam içinde bireyler birden fazla statüye sahip olabilirler. E) Toplumsal yapıdaki öğeler birbirleriyle ilişki içindedirler. 11. Vali eşinin, bir kuruluş etkinliğine katıldığında, onun da vali gibi saygıyla karşılanıp uğurlanması... Parçada anlatılan bu durum aşağıdaki açıklamalardan hangisine örnek olur? A) Bir statünün saygınlığı o kişinin yakınlarını da kapsayabilir. B) Statülerin saygınlığı aynı toplumda zamanla değişir. C) Statülerin saygınlığı toplumdan topluma değişir. D) Kişilerin saygınlığı statülerine göre değişir. E) Her statünün saygınlığı aynı değildir. 12. Hırsızlık yapana hapis cezası, trafik suçu işleyene para cezası verilir. Fakat aynı apartmanda komşularını gürültüsü ile rahatsız eden bir komşuya selam verilmez, komşuluk yapılmaz. Komşuyla ilişkilere mesafe konulur. Parçaya göre normlara aykırı davranışlar için aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir? A) Toplumsal kontrol biçimleri toplumdan topluma değişir. B) Toplumsal kontrol biçimleri her zaman geçerli olmayabilir C) Toplumsal kontrol biçimleri aynı toplumda zamanla değişir. D) Davranışların türüne göre; resmi ya da resmi olmayan toplumsal kontrol uygulanır. E) Normlara aykırı davranışlar için sadece resmi toplumsal kontrol uygulanır. Adı :... Soyadı :... Sınıf :... NO : Puan :...

7 11. SINIF FELSEFE GRUBU Ünite 3: Toplumsal Yapı 1. Batı toplumlarında genç nüfusun azalması, devletleri bu konuda önlem almaya yöneltmiştir. Buna karşın 1,3 milyarı aşan Çin nüfusu karşısında Çin Parlamentosu nüfusu kontrol altına almak için tek çocuk yasasını çıkartmıştır. Bu parçada toplumsal yapının hangi unsurundan söz edilmektedir? A) Kurumsal yapı B) Yerleşim biçimleri C) Ekonomik yapı D) Demografik yapı E) Kültürel yapı 2. Denize kıyısı olan bölgelerde yaşayan insanlar genellikle balıkçılıkla uğraşır. Yaylalarda veya otlağı bol olan bölgelerde yaşayan insanlar ise genellikle hayvancılıkla uğraşır. Bu parçadan çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden A) İnsan toplumsal bir varlıktır. B) İnsan doğaya bağımlı bir varlıktır. C) İnsan kendi kendine yetebilen bir varlıktır. D) İnsanların üretim biçimi doğal çevresi ile yakından ilişkilidir. E) İnsanlar öğrendiklerini her zaman uygulama imkanı bulabilir. 3. Aynı tabaka içindeki statü değişiklikleri ve yerleşim yerleri arasındaki geçişlere yatay hareketlilik denir. Aşağıdakilerden hangisi yatay hareketliliğe örnek olamaz? TEST 4 5. Kast sistemi gibi kapalı, değişmeye dirençli tabakalaşma sistemlerinde birey hangi kastta doğmuş ise o kastın içinde yaşamını sürdürmek zorundadır. Oysa açık sınıf tabakalaşma sisteminin olduğu toplumlarda bireyin ailesi hangi konumda ve tabakada olursa olsun, birey kendi çabasıyla sistemin her tabakasında yer alabiir. Bu parçaya göre açık sınıf tabakalaşma sistemini, kapalı tabakalaşma sisteminden ayıran özellik aşağıdakilerden A) Toplumsal hareketliliğin mümkün olması B) Toplumsal dayanışmanın kuvvetli olması C) Toplumsal denetimin olması D) Toplumsal çözülmenin olması E) Toplumsal kontrolün güçlü olması 6. Çağdaş toplumlarda toplumsal hareketlilik bireye hangi tabakadan, etnik gruptan ya da dinden olursa olsun zeka, yetenek ve çabası ölçüsünde fırsatlar sağlamaktadır. Bireyler özellikle eğitim fırsatlarından yararlanarak toplumda yeni statüler elde edebilir. Bu parçada toplumsal hareketlilik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi vurglanmaktadır? A) Toplumsal hareketlilikte mesleki durum önemlidir. B) Toplumsal tabakalaşmada alt yapı kadar üst yapı da etkilidir. C) Her toplumun kendine özgü bir tabakalaşma sistemi vardır. D) Yetenekler toplumsal tabakalaşmada bireyin yerini belirleyen en önemli etkendir. E) Günümüzde toplumsal hareketliliği sağlayan en önemli araçlardan birisi eğitimdir. A) Ünlü bir şarkıcının film yıldızı olması B) Bir bakkalın kasap dükkanı açması C) Emekli olan bir işçinin köyüne yerleşmesi D) Bir öğretmenin başka bir ilçeye tayininin çıkması E) Bir seyyar satıcının şans oyunlarından para kazanarak zengin olması 4. Bir uçak şirketinin, yolcuların kendilerini tercih etmesi için bilet fiyatlarında öğrenci, öğretmen ve yaşlı indirimi yapması toplumsal etkileşim tiplerinden hangisine örnek olarak gösterilebilir? A) Baskı B) Uyum C) Rekabet D) Çatışma E) İşbirliği 7. Her toplumda alt, orta ve üst olmak üzere üç toplumsal tabaka bulunur. Benzer özelliklere sahip bireyler aynı tabakada yer alırlar. Aşağıdaki özelliklerden hangisi bireylerin aynı tabakada yer alması için gerekli özelliklerden birisi değildir? A) Eğitim düzeyi B) Etnik köken C) Ekonomik yapı D) Benzer sosyal yaşamlar E)Toplumsal sınıf bilinci Î

8 TEST 4 Ünite 3: Toplumsal Yapı 8. K. Popper: Açık Toplum ve Düşmanları adlı eserinde toplumsal hareketi engelleyen, bireylerin yeteneklerine göre gelişebilmelerine ve yükselmelerine engel olan toplumsal ve siyasal kapalı hiyerarşilere şiddetle karşı çıkmıştır. Ona göre açık sınıflı toplum rekabetin yüksek bir değere sahip olduğu, bireysel başarıların onaylandığı bir toplumdur. Bu parçadan toplumsal hareketlilik ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir? A) Açık sınıf tabakalaşmasında eğitimin rolü önemlidir. B) Günümüz toplumlarında dikey hareketlilik oldukça zorlaşmıştır. C) Bütün toplumlarda her çağda dikey ve yatay hareketlilik görülmüştür. D) Dikey toplumsal hareketlilik ekonomik gelişmeyle doğru orantılı olarak artar. E) Toplumsal hareketlilik açık toplumsal tabakalaşmanın olduğu toplumlarda daha hızlı ve kolay gerçekleşir. 9. Osmanlı Devleti nde sınıf anlayışı, Avrupa da görülen sınıf anlayışından farklı olmuştur. Osmanlı toplumunda sosyal ilişkileri düzenleyen kurallar farklı meslek gruplarını ve statüleri birbirine bağlamakta idi. Örneğin, Ahilik teşkilatında çırak olarak herhangi bir meslek grubuna seçilecek kişiye Ahi teşkilatı karar verirdi. Çıraklıktan kalfalığa ve ustalığa geçiş evreleri belli kriterleri yerine getirmekle mümkün olurdu. Bu parçada vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden A) Toplumsal sınıf ayrımı ve tabakalaşma her toplumda görülmektedir. B) Toplumsal hareketlilikte belirleyici ölçüt meslek seçimidir. C) Toplumsal hareketliliği sağlayan faktörler toplumlara göre farklılık gösterir. D) Ekonomik güç toplumsal sınıfı belirleyen en önemli unsurdur. E) Toplumlar farklı ölçütlere göre sınıflandırılır. 10. Yoksul bir köylünün çocuğu olarak eğitim-öğretim hayatını tamamlayan bir gencin üniversitede akademisyen olması durumudur. Bu örnek aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilebilir? A) Dikey hareketlilik B) Yatay hareketlilik C) Kapalı sınıf tabakalaşması D) Yatay mesleki hareketlilik E) Yatay coğrafi hareketlilik 11. Osmanlı Devleti nde sınırlı da olsa tabakalar arasında geçiş mümkün olmuştur. Aynı tabaka içinde meslek ve statü değişimi olmuştur. Enderun da okuyan bir öğrenci yönetici sınıf içinde zekası, yeteneği ve çalışkanlığı ile iyi bir konuma gelebilmekteydi. Bu durum aşağıdakilerden hangisine örnektir? A) Açık sınıf tabakalaşma B) Kapalı Tabakalaşma C) Yatay hareketlilik D) Yarı kapalı tabakalaşma E) Dikey hareketlilik 12. Toplumsal tabakalar arasında aşağıdan yukarıya veya yukarıdan aşağıya doğru gerçekleşen yer değiştirmelere dikey hareketlilik denir. Aşağıdakilerden hangisi dikey hareketliliğe örnek olamaz? A) Bir kamyon şoförünün milli piyango çekilişinden ikramiye kazanarak zengin olması B) Özel okulda asgari ücretle çalışan bir işçinin, üniversiteyi bitirip çalıştığı okula müdür olması C) Köyden kente göç eden bir kişinin inşaat işçisi olarak çalışması D) Çalıştığı hastaneden ayrılan doktorun kendi hastanesini kurması E) Bir çiftçinin süt fabrikası kurması Adı :... Soyadı :... Sınıf :... NO : Puan :...

9 11. SINIF FELSEFE GRUBU Ünite 4:Toplumsal Değişme ve Gelişme 1. Toplumsal hayatın belli bir kesiminde ya da tümünde, belirli bir süreçte meydana gelen olaylarla bir durumdan başka bir duruma geçişi ve farklılaşmayı anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir? A) Toplumsal gelişme B) Toplumsal bütünleşme C) Toplumsal değişme D) Toplumsal çözülme E) Toplumsal sapma TEST 5 4. Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin özelliklerinden biri değildir? A) Değişmenin olmadığı toplum yoktur. B) Değişme tüm toplumlarda aynı şekilde görülür. C) Değişme kendiliğinden ya da zorla geçekleşebilir. D) Değişme değer yargısı taşımayan nesnel bir kavramdır. E) Maddi öğelerdeki sosyal değişme hızı manevi öğelere göre daha hızlıdır. 2. Toplumsal değişme toplumun yapısında izlenebilen ve gözlenebilen değişme iken gelişme, belirli bir alanda ortaya çıkan olumlu değişmelerdir. Buna göre aşağıdaki değişmelerden hangisi gelişme değildir? A) Sosyo-kültürel düzeyin yükselmesi B) Batılı yaşam biçiminin yaygınlaşması C) Bilimsel yaklaşımın yerleşmesi D) Orta tabakanın yaygınlaşması E) Ekonomik refahın artışı 3. Toplumsal olarak daha iyiye ve mükemmele doğru olan yöneliş aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir? A) Toplumsal hareketlilik B) Toplumsal sapma C) Toplumsal evrim D) Toplumsal gelişme E) Toplumsal ilerleme 5. Eski Yunan da görülen çok tanrılı dinler (politeizm) zamanla yerini tek tanrılı dinlere (monoteizm) bırakmıştır. Bu durumu ifade eden kavram aşağıdakilerden A) Toplumsallaşma B) Toplumsal çözülme C) Toplumsal değişme D) Toplumsal tabakalaşma E) Toplumsal bütünleşme 6. Aşağıdakilerden hangisi sosyal değişmeye örnek sayılmaz? A) İnternet yaygınlaşınca sosyal ilişkilerin azalması B) Şehirlerdeki nüfusun yaş ve cinsiyete göre dağılımı C) Geleneksel eğitimden modern eğitime geçilmesi D) Tarım toplumundan sanayi toplumuna geçilmesi E) Geleneksel ailenin çekirdek aileye dönüşmesi Î

10 TEST 5 Ünite 4:Toplumsal Değişme ve Gelişme 7. Amerika da Televizyon Yasası 1996 dan sonra yapılan tüm televizyonlarda ailelerin çocukları televizyon izlerken onu filtrelemelerini sağlayan ve şiddeti simgeleyen V çipinin taşınmasını zorunlu hale getirmiştir. Parçadan yola çıkarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir? A) Toplumsal değişmeler beraberinde yeni normları getirir. B) Toplumsal değişme sadece teknoloji alanında gerçekleşir C) Toplumsal değişme batı toplumlarına özgü bir olgudur. D) Toplumsal değişme beraberinde sorunları getirir. E) Toplumsal değişme tek yönlü gerçekleşir. 10. İnsanların toplumsal yaşamları içerisinde tarih boyunca ürettikleri maddi ve manevi değerlerin toplamıdır. İnsanoğlunun doğayla olan ilişkisinde, ihtiyaçlarını gidermek için üretimde bulunduğu zaman ortaya çıkardığı üründür. Diğer taraftan insanlarla girdiği toplumsal ilişkiler sonucu ortaya çıkan değerler sistemidir. Parçada sözü edilen toplumsal olgu aşağıdakilerden A) Kültür B) Toplumsallaşma C) Kültürel yayılma D) Kültürel katılma E) Kültürlenme 8. Karabük ilinde demir-çelik fabrikası sayesinde sosyal, ekonomik, demografik, kültürel alanda büyük gelişmeler olmuştur. Bu durum toplumsal değişmede etkili olan aşağıdaki faktörlerden hangisini örneklendirir? A) Bilim B) Kültür C) Demografi D) Fiziksel çevre E) Kitle iletişim araçları 9. Günümüzde hiçbir toplum diğer toplumlardan ayrı olarak varlığını sürdüremez. Örneğin bir çok elektronik eşya Uzak Doğu da üretilip tüm dünyaya yayılmaktadır. Bu parça aşağıdaki hangi kavramı açıklar? A) Küreselleşme B) Kültürel yozlaşma C) Kültürlenme D) Kültürleşme E) Yabancılaşma 11. Kültüre ait aşağıdaki örneklerden hangisi diğerlerinden farklıdır? A) Toplumlara ait dil ve düşünce sistemleri B) İnanç sistemleri ve ibadet şekilleri C) Toplumsal değer yargıları D) Örf, adet, gelenekler. E) Mimari eserler. 12. Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi toplumsal gelişmeyi olumsuz etkiler? A) Doğal çevreyi teknolojinin olumsuz etkilerinden korumak B) Sağlık ve eğitim hizmetlerini ücretli hale getirmek C) Orta tabakanın korunması için sosyal adaleti sağlamak D) Toplumsal çözülmeyi önleyici tedbirler almak E) Kişi başına düşen milli geliri artırmak Adı :... Soyadı :... Sınıf :... NO : Puan :...

11 11. SINIF FELSEFE GRUBU Ünite 4: Toplumsal Değişme ve Gelişme 1. Günümüzde bir mahalle süpermarketinde bile dış ülkelerden gelen ürünleri görebilmek mümkündür. Aynı şekilde ülkemizde yetiştirilen meyve ve sebzeleri dünyanın herhangi bir ülkesindeki marketlerde bulmak mümkündür. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? A) Kültür emperyalizmi B) Sosyalleşme C) Kültürleşme D) Küreselleşme E) İletişim TEST Genellikle merkezi planlama yoluyla gerçekleştirilir. - Bir liderin grubun veya bir devlet organının hazırladığı plan ve programların uygulanması sonucu oluşur. - Toplumun tercihleri dikkate alınmadan değişim programı uygulanır. Özellikleri verilen toplumsal değişim tipi aşağıdakilerden A) Müdahale yoluyla toplumsal değişme B) Serbest toplumsal değişme C) Demokratik planlı değişim D) Toplumsal çözülme E) Baskı yoluyla değişim 2. Aşağıdaki açıklamalardan hangisi kitle iletişim araçlarının olumsuz etkilerinden biri değildir? A) İnsanların diğer ilgi alanlarına olan bağlarını azaltır. B) Bazı alanlarda toplumsal düzey farklılıklarını kapatabilir. C) Aile üyelerinin kişisel ve duygusal ilişkilerini ortadan kaldırabilir. D) İnsanların dinlenme süresini kısaltıp, sosyal ilişkileri azaltabilir. E) Yayınlar iyi denetlenmediğinde çocuk ve gençler üzerinde ahlaki açıdan olumsuz etkileri olur. 3. Toplumsal gruplar, kurumlar, sınıflar, örgütler ve ilişkiler gibi toplumsal yapının çeşitli ögelerinin birbirini tamamlayabilmesi durumudur. Tanımı verilen kavram aşağıdakilerden A) Toplumsal bütünleşme B) Toplumsal hareketlilik C) Toplumsal çözülme D) Toplumsal sapma E) Toplumsal gelişme 5. Aşağıdakilerden hangisi toplumsal çözülmenin nedenlerinden biri değildir? A) İnsan hak ve özgürlüklerinin kısıtlanması B) Demokratik kurumların yetersizliği C) Milli birlik bilincinin zayıflaması D) Tabakaların farklılaşması E) Örgütlenmelerdeki artış 6. I-. Ekonomik büyüme II- Orta tabakalaşma III- Toplumsal bütünleşme IV- Toplumsal çözülme V- Demokratikleşme Toplumsal gelişme hem ekonomik büyümeyi hem de sosyal ve kültürel gelişmeyi kapsar. Buna göre yukarıda verilenlerden hangisi toplumsal gelişmeyle birlikte görülmez? A) I B) II C) III D) IV E) V Î

12 TEST 6 Ünite 4: Toplumsal Değişme ve Gelişme 7. I - Toplumsal düzene otoriteye başkaldırma, karşı gelme ya da ayaklanma anlamına gelir II - Toplumda çıkar çatışmaları artınca ve yönetime karşı hoşnutsuzluk yaygınlaşınca bir ideoloji çerçevesinde örgütlenen kitlenin yeni bir yapı getirmesidir. III -Toplumu mevcut durumdan daha iyi duruma getirmek için yapılan değişiklik, düzeltme,iyileştirme anlamına gelir. Verilen tanımlar sırasıyla aşağıdakilerden hangisine aittir? I II III A) İnkılap İsyan İnkılap B) İsyan İhtilal İnkılap C) İhtilal İsyan İnkılap D) İnkılap İhtilal İsyan E) İsyan İnkılap İhtilal 10. Kültür; toplumların tarihlerinden devraldıkları kendilerinin de katkıda bulunarak gelecek nesillere bıraktıkları maddi ve manevi mirastır. Bireyler içinde yaşadıkları toplumun kültürünü öğrenirler, yaşarlar ve kendilerinden sonraki kuşaklara aktarırlar. Böylece kültür öğeleri ait oldukları toplumun bireyleri tarafından gelecek kuşaklara aktarılarak korunmuş ve sürekliliği sağlanmış olur. Bu parçada kültürün hangi özelliği vurgulanmıştır? A) Kültür toplumsallaşma ile kazanılır. B) Her toplumun kültürel değerleri birbirinden farklıdır. C) Maddi ve manevi kültür öğelerinde bir değişim yaşanmadan gelecek kuşaklara aktarılır. D) Maddi ve manevi kültür öğeleri gelecek kuşaklara aktarılarak korunmaya çalışılır. E) Maddi ve manevi kültür öğelerindeki değişimler birbirini etkiler. 8. Güçlü ülkelerin güçsüzleri etkilemesi ya da kültürün bir siyasi propaganda ve sömürü aracı olarak kullanılmasıdır. Verilen tanım aşağıdakilerden A) Kültür emperyalizmi B) Toplumsal çözülme C) Toplumsal bütünleşme D) Toplumsal değişme E) Toplumsal sapma 9. Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmeyi en az etkiler? A) Bilimsel ve teknolojik gelişmeler B) İcat ve keşifler C) Hukuk kuralları D) Gelenekler E) İç ve dış göçler 11. Bilim, teknoloji ve sanayideki gelişmeler toplumsal yaşamdaki değişimler, eleştirel düşünce, yaratıcı bakış açısı günümüz çağdaş toplumlarının en temel özelliklerindendir. Günümüz toplumlarında görülen bu değişimi ifade eden kavram aşağıdakilerden A) Küreselleşme B) Modernleşme C) Toplumsallaşma D) Toplumsal gelişme E) Kültürel yayılma 12. Antik Yunan kültüründe verimlilik ve doğurganlık anlamı taşıyan Venüs heykeli, günümüzde sadece estetik değer taşıyan bir sanat eseridir. Bu parçadan aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir? A) Kültür toplumları geçmişten geleceğe taşır. B) Her toplumun kendine özgü bir kültürü vardır. C) Kültür her dönemde hiç değişmeden varlığını sürdürür. D) Maddi ve manevi kültür öğelerinin değeri zaman içeresinde değişime uğrar. E) Kültür insanın doğa ile mücadelesi sonucu yaratmış olduğu herşeydir. Adı :... Soyadı :... Sınıf :... NO : Puan :...