5 BÖÜ RENER 1 2 ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ T aralığı yalnız, T aralığı ise yalnız kaynaktan ışık alabilir aralığı her iki kaynaktan ışık alabileceğinden, + ( + yeşil) = renkte görünür I II O IV III 4 1 += 2 3 4 5 += 1 aralığı ve ışık kaynaklarından ışık alabileceğinden, + = görünür 2 aralığı yalnız kaynaktan ışık alabilir 3 aralığı her üç kaynaktan da ışık alamayacağından görünür 4 aralığı yalnız yeşil kaynaktan ışık alabilir 5 aralığı ve yeşil kaynaklardan ışık alabileceğinden + yeşil = sarı görünür I, II ve III yargılar doğrudur I bölgesi: + yeşil = sarı II bölgesi: + =, 3 III bölgesi: IV bölgesi: yeşil görünür argıların üçü de doğrudur 5 d d d 3 sarı 2 1 sarı T U V a vi, kır mızı ve ye şil ışık kay nak la rın dan en ge lin uç la rı na ışın lar gön de ril di ğin de be yaz per de de şekil de ki gi bi renk li böl ge ler olu şur fiekil-i fiekil-ii Sarı ( + yeşil) ve ışık kaynaklarından, saydam olmayan un uçlarına ışınlar gönderildiğinde de şekildeki gibi ve sarı bölgeler oluşur Sarı + = olduğundan görünür OPTİ 245
6 fiekil-i 1 2 3 fiekil-ii 1 bölgesi : avi + Sarı (ırmızı + eşil) = Beyaz görünür 2 bölgesi : Sarı görünür 3 bölgesi : Siyah görünür ODE SORU - 2 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ 1 Cyan = ye şil + ma vi renk le rin ka rı şı mı ol du ğun dan cis mi ma vi yi yan sı tır cis mi ma vi ola rak gö rü lür cis mi ma vi ol du ğun dan kır mı zı yı yan sıt ma ya cağın dan si yah ola rak gö rü lür cis mi, ma gen ta = kır mı zı + ma vi ol du ğun dan, sa rı = kır mı zı + ye şil ola rak dü şü nül dü ğün de sa rı için de ki kır mı zı cismin de yan sı ya rak cis min kır mı zı gö rün me si ni sağlar Cis me ge len sa rı, saf sa rı ya ni ka rı şım ol mayan sa rı ola rak dü şü nül dü ğün de sa rı, ma gen ta cisim den yan sı maz Göz lem ci cis mi ni si yah görür So nuç ta her iki du rum da da göz lem ci cis mini ma vi gö re mez CE VAP A 7 2 fl k fl k d d d d fiekil-i fiekil-ii Şekil I de: ır mı zı ve ye şil ışık kay nak la rın- dan say dam ol ma yan la rın kenar la rı na ışın lar gön de ril di ğin de per de de şe kil de ki gi bi renk li göl geler olu şur,, cisimleri sırasıyla, yeşil, renktedir Şekil II de: cismi: ırmızı ışığı yansıttığından görünür cismi: eşil ışığı yansıttığından yeşil görünür cismi: Sarı ışığı yansıtmadığından görünür 8 + = 3 masa filtre + = Sa rı ışık ye şil + kır mı zı ol du ğun dan ye şil filtre yeşil ışı ğı ge çi rir Do la yı sıy la per de sarı olurken, üze rinde ye şil bir göl ge oluşur CE VAP D aranlık ortamda, masanın üzeri ışık ile aydınlatıldığında, sarı ve masa ışığı yansıttığından sarı ve masa, yeşil ve görülür Buna göre, sarı görülmez I yargı doğrudur 246 OPTİ
aranlık ortamda, masanın üzeri ışık ile aydınlatıldığında, ve masa, sarı ve yeşil lar görülür Buna göre, sarı ve yeşil lar görülür II yargı doğrudur 6 Renkli camın rengi dır eşil + avi = Cyan Cyan renkli cam yeşil ve ışığı güçlü geçirir 1 4 2 3 aranlık ortamda, masanın üzeri yeşil ışık ile aydınlatıldığında; sarı ve yeşil lar ve masa yeşil ışığı yansıttığından yeşil, yeşil ışığı yansıtmadığından görülür Buna göre, görülür III yargı doğrudur 2 bölgesi: ırmızı ışığı güçlü yansıtır Cyan cam ışığı geçirmediğinden görünür 3 bölgesi: eşil ışığı güçlü yansıtır Cyan cam yeşil ışığı geçirdiğinden yeşil görünür 4 bölgesi: avi ışığı güçlü yansıtır Cyan cam ışığı geçirdiğinden görünür 4 fl k gözlemci 7 Gü neş li bir ha va da, kır mı zı - be yaz for ma lı bir futbol cu ya ye şil göz lük le ba kan bir se yir ci for ma nın kır mı zı kıs mı nı si yah, be yaz kıs mı nı ye şil gö rür filtre filtre kitap Beyaz kitap ışıktaki bütün renkleri yansıtır agenta cam ve ışığı geçirir eşil cam camdan geçen ışıklardan yalnız yi zayıf geçirir Göz zayıf geçen ışığı algılayamadığından gözlemci kitabı görür 8 cam 1 sarı 2 cam cam 1 bölgesi: ırmızı ışığı güçlü geçirdiğinden görünür 2 bölgesi: eşil ışığı güçlü geçirdiğinden yeşil görünür 5 günefl fl fl k CEVAP D 9 levha fiekil-i fiekil-ii T filtre Şekil I de:,, cisimleri sırasıyla, yeşil, renktedir Şekil II de: cismi: eşil ışığı yansıtmadığından görülür cismi: eşil ışığı yansıttığında yeşil görülür cismi: eşil ışığı yansıttığından yeşil görülür Filtrenin rengi dır ırmızı + avi = agenta agenta filtre ışığı geçirdiğinden, bölgesi görünür agenta filtre yeşil ışığı geçirmediğinden, bölgesi görünür agenta filtre ışığı geçirdiğinden, bölgesi görünür OPTİ 247
10 ırmızı ışık ile aydınlatılan galeride müşteri; Sarı arabayı görür ODE SORU - 3 TEİ SORUARIN ÇÖÜERİ agenta arabayı görür Cyan arabayı görür Buna göre, müşterinin almak istediği araba sarı ya da renkte olabilir 1 fl k Renkli camlar kendi renklerini güçlü, komşu renkleri zayıf geçirirler camı: Sarı renklidir 11 camı: avi, renkli olabilir S CEVAP D fiekil-i fiekil-ii fiekil-iii Şe kil-i ye şil ışık la ay dın la tıl dı ğın da, ma vi ze min ve kır mı zı elips, ye şi li yan sıt maz Bun dan do la yı, elips gö rül mez Şe kil-ii de sa rı = kır mı zı + ye şil ile ay dın la tıl dı ğında, ye şil ze min, ye şi li yansıtır a vi üç gen, kır mı zı ve ye şi li yansıtmaz Bun dan do la yı, üç gen si yah ola rak gö rü lür Şe kil-ii I te kır mı zı ze min ve si yah ka re, ma vi ışı ğı yan sıt ma ya ca ğın dan ka re gö rün mez CE VAP B 2 agenta cam ve ışığı geçirir, yeşil ışığı geçirmez Buna göre, E seçeneği yanlıştır Diğer seçenekler doğrudur 12 Dairesel levhanın 1, 2, 3 bölgeleri sırasıyla, renktedir ırmızı + eşil = Sarı 1 bölgesi: ırmızı, sarı ve yeşil ışığı güçlü yansıtır eşil cam yeşil ışığı güçlü geçirdiğinden yeşil görünür 3 1 2 2 bölgesi: ırmızı ışığı güçlü yansıtır eşil cam ışığı geçirmediğinden görünür 3 bölgesi: eşil ışığı güçlü yansıtır eşil cam yeşil ışığı güçlü geçirdiğinden yeşil görünür CEVAP D 3 fl k göz Şekilde görüldüğü gibi, camından yalnız yeşil ışık geçer camından geçen yeşil ışık zayıf olduğundan, camının arkasından bakan gözlemci camını görür Göz zayıf geçen ışığı algılayamaz 248 OPTİ
4 fl k camının rengi yeşildir I yargı doğrudur camı renklidir camı renkli olsaydı ışığı zayıf olarak geçirirdi II yargı doğrudur III yargı yanlıştır ODE SORU - 4 TEİ SORUARIN ÇÖÜERİ 1 ortamının ışığı kırma indisi ışık ışını için daha büyüktür I yargı doğrudur ışık ışınının ortamındaki yayılma hızı, ışık ışınının yayılma hızından daha büyüktür + II yargı doğrudur ışık ışını ise, ışık ışını yeşil olamaz III yargı yanlıştır 5 2 ırmızı ve ışık ışınlarının izledikleri yollar şekildeki gibidir + 45 45 45 fl k Sarı eşil avi olamaz Sarı cam ışığı geçirmez CEVAP D 3 ırmızı, yeşil, ışık ışınlarının sınır açıları arasında S > S yeşil > S ilişkisi vardır Buna göre; ışık ışını, ++ ışık ışını yeşil, ışık ışını olabilir 6 fl k göz Şekilde görüldüğü gibi, camının arkasından bakan gözlemci camını görür 4 ortamından ortamına gönderilen, yeşil, ışık ışınlarının sınır açıları arasında S > S yeşil > S + i i k rmızı ilişkisi vardır Buna göre, den ye gelen ve ışık ışınlarının izledikleri yollar şekildeki gibidir CEVAP D OPTİ 249
TEST 1 ÇÖÜER RENER 1 ırmızı ışık altında görülen bir cisim ve sarı olabilir 4 ve yargılar doğrudur eşil ve olamaz gözlemci III ve IV yargılar yanlıştır eşil ışık altında kitap olarak görülür Çünkü cisim yeşil ışınları soğurur 5 hava fl k 2 fl k cam Işı ğın ge liş doğ rul tu su na gö re nu ma ra lı ışın den da ha çok kı rıl mış tır Bu na gö re, kır mı zı, ye şil ola bi lir CE VAP A Suyun ya göre kırılma indisi yeşile göre kırılma indisinden küçüktür yargı doğrudur ırmızı ve yeşil ışınların su ortamındaki hızları eşit değildir V > V yeşil yargı yanlıştır su ır mı zı ve ye şil ışın la rın su or ta mın da ki fre kans la rı aynıdır yargı doğrudur 3 göz 6 n > n olur yar gı doğ ru dur λ < λ kır mı zı olur fl k ortam yar gı doğ ru dur böl ge ye şil, filtre böl ge den yan sı yan kır mı zı ışın lar ye şil fil tre den ge çe mez ve si yah gö rü lür ır mı zı ve ışınlar be yaz per de üzeri ne dü şü rü lün ce per de be yaz renk te gö rül mez yar gı yan lış tır ortam CE VAP C CE VAP D 250 OPTİ
7 9 T Perde üzerindeki görüntü şekildeki gibi olur - aralığı : ırmızı görünür - aralığı : ırmızı + Cyan = Beyaz görünür - T aralığı : Cyan görünür 8 10 + + hava su cisim yeşil,, ise görülür hava cam şe kil de ki ışın la rın iz le di ği yol yan lış tır + ışınla rı yan sı ma son ra sı ay nı nok ta dan ge çer şe kil de ki ışın la rın iz le di ği yol yan lış tır Çün kü ışı nı ye gö re da ha çok kı rıl mış tır şekildeki ışınların izlediği yol doğrudur OPTİ 251
TEST 2 ÇÖÜER RENER 1 Sarı kısmını yeşil, kısmını görür 5 fl k 144424443 gözlemci 2 ortam 5 6 Her iki fil tre den, kır mı zı ışın geç ti ği ne gö re, gözlem ci ye kır mı zı ışın lar ula şır CE VAP A hava + ortam avi ışın ya göre daha çok kırıldığına göre, ışın 5 yolunu izler su düzlem ayna yatay düzlem ırmızı () ışın yeşil () ışına göre daha az kırılacağı için, ışını yolunu izler 7 3 fl k 144424443 fiekil- nu ma ra lı cam dan kır mı zı ve ma vi ışın lar geç ti ğine gö re cam ma gen ta ola bi lir nu ma ra lı cam dan kır mı zı ışın lar geç ti ği ne gö re, cam kır mı zı ola bi lir CE VAP C fiekil- 4 avi ışık altında görülen cisim güneş ışınları altında;, ve renklerde görünebilir bölge: ırmızı + avi + eşil = Beyaz bölge: Sarı + agenta + Cyan = Beyaz renklerde görülür 252 OPTİ
8 T aralığı yalnız kaynaktan ışık alabilir aralığı yalnız kaynaktan ışık alabilir T aralığı yalnız kaynaktan ışık alabilir 10 filtre Be yaz böl ge gö rül dü ğü ne gö re fil tre renk te dir a vi ışın lar fil tre den ge çer ve böl ge ma vi gö rü nür ırmızı ışınlar filtreden geçemez ve bölge görünür eşil ışınlar filtreden geçer ve bölge yeşil görünür 9 F cisim Perde üzerindeki görüntü; şeklinde gibi olur OPTİ 253
Adı ve Soyadı : Sınıfı : Numara : Aldığı Not : Bölüm azılı Soruları (Renkler) ÇÖÜER 1 eflil += T 3 hava 40 + 50 40 40 50 10 80 50 ırmızı ve ışık ışınlarının izledikleri yollar şekildeki gibidir aralığı yalnız kaynaktan ışık alabilir aralığı ve yeşil kaynaklardan ışık alabilir 4 2 agenta ( + ) + yeşil = görünür T aralığı yalnız yeşil kaynaktan ışık alabilir 1 2 += 3 ++= 4 += 5 T U aralığı her iki kaynaktan ışık alabilir ırmızı + ( + yeşil) = görünür aralığı yalnız kaynaktan ışık alabilir T aralığı her iki kaynaktan da ışık alamaz TU aralığı yalnız kaynaktan ışık alabilir 1 bölgesi yalnız kaynaktan ışık alabilir 2 bölgesi ve kaynaklardan ışık alabilir ırmızı + = görülür 3 bölgesi her üç kaynaktan ışık alabilir eşil + + = görülür 4 bölgesi ve yeşil kaynaklardan ışık alabilir ırmızı + yeşil = sarı görülür 5 bölgesi yalnız yeşil kaynaktan ışık alabilir 5 fl k filtre (+) göz e şil renk li cis mi be yaz ışık ile ay dın la tıl dı ğın da ye şil ışı ğı güç lü yan sı tır Cyan fil tre ye şil ışı ğı geçir di ğin den, cis mi ye şil renk te gö rü nür 254 OPTİ
6 fl k sarı göz 9 fl k sarı göz agenta renkli camı ve ışığı geçirir Sarı renkli camı, camından geçen ışıklardan yalnız ışığı geçirir Buna göre, camının arkasından bakan gözlemci, camını görür Şekilde görüldüğü gibi, camından yalnız yeşil ışık zayıf olarak geçer Göz zayıf geçen yeşil ışığı algılayamadığından, camının arkasından bakan gözlemci camını görür 7 ırmızı + eşil = Sarı eşil + avi = Cyan Cisim ve ışığı güçlü yansıttığına göre renktedir ırmızı + avi = agenta 10 Renkli camın rengi sarıdır ırmızı + eşil = Sarı Sarı renkli cam ve yeşil ışığı güçlü geçirir 1 4 2 3 Bu cisim, karanlık bir ortamda ışık altında görünür 2 bölgesi: ırmızı ışığı güçlü yansıttığından görünür 3 bölgesi: eşil ışığı güçlü yansıttığından yeşil görünür 4 bölgesi: avi ışığı güçlü yansıtır avi ışık sarı renkli camdan geçmediğinden görünür 8 sarı d d d d sarı eşil ve kaynaklardan ların kenarlarına ışınlar gönderildiğinde de şekildeki gibi ve bölgeler oluşur Bu bölgelerin dışı her iki kaynaktan ışık alabileceğinden, eşil + = sarı görülür OPTİ 255