Takım Ruhu - Takımlarda Üyeler Üyeler karşılıklı yardımlaşmayı tanırlar ve hem kişisel hem de takım amaçlarına en iyi ancak karşılıklı destek sayesinde ulaşılabileceğini anlarlar. Yer yapmak ya da kişisel kazancını diğerlerinin üstünde tutmaya çabalamakla vakit kaybedilmez. Üyeler hem kendiişlerine hem de birime sahip çıkma duygusunu yaşarlar, çünkü kendilerine oluşturulmasına katkıda bulundukları hedeflere adamışlardır. Üyeler sahip oldukları kişisel yeteneklerini ve bilgilerini takım hedefleri doğrultusunda kullanarak organizasyonun başarısına katkıda bulunurlar Üyeler bir güven ortamında çalışırlar ve fikirlerini, anlaşmazlıklarını ve duygularını açıkça ifade edebilmeleri yönünde yüreklendirilirler Sorular ve sorunlar saygıyla karşılanır. Üyeler açık ve dosdoğru bir iletişim uygularlar. Birbirlerinin bakış açısını anlamaya çalışırlar. Üyelerin becerilerini geliştirmeleri ve öğrendiklerini işe aktarmaları teşvik edilir. Böylece takımın desteğini alırlar. Üyeler çatışmaları insan ilişkilerinin normal bir yönü olarak algılar ve bu tür durumları yeni fikirler için birer fırsat olarak görür. Çatışmayı çabucak ve yapıcı biçimde çözmeye çabalarlar. Üyeler takımı etkileyecek karar süreçlerine katılır ama takımın bir karara varamadığı ya da acil durumlarda son kararı liderlerinin vereceğini bilirler. Asıl hedef olumlu sonuçlardır. Gruplarda Üyeler Gruplarda üyeler sadece yönetsel amaçlar için bir araya getirildiklerini düşünürler. Bağımsız çalışırlar, bazen de amaçları diğer üyelerinki ile çatışır. Birim hedeflerinin planlanması sürecine yeterince dâhil edinmedikleri için üyeler kendi hedeflerine odaklanmaya eğilim gösterirler. İşlerini sadece bir ücretli işçi olarak yaparlar. Üyelere sadece yapmaları gereken şey söylenir, fikirleri sorulmaz. Önerilere prim verilmez. Üyeler çalışma arkadaşlarının içgüdülerine güvenmezler, çünkü diğer üyelerin rolünü anlamamışlardır. Fikirler belirtmek için ya da uyuşmazlık oyunbozanlık ya da engelleyicilik olarak görülür. Üyeler konuşurken çok tedbirli davrandıklarından aslında söylemek istedikleri algılanmaz. Sanki bir oyun oynanıyordur ve konuşmalarda açık yakalamak için iletişim tuzakları kurulur. Üyeler iyi eğitimli olabilir ama gerek şef gerek grubun diğer üyeleri tarafından bunu işe aktarmaları kısıtlanmıştır. Üyeler kendilerini nasıl çözebileceklerini bilmedikleri çatışma halleri içinde bulurlar. Şefleri çalışmaya müdahalede gecikebilir ve bu yüzden ciddi hasarlar oluşabilir. Üyeler Takımı etkileyecek kararların alınma süresine katılabilir veya katılmayabilir. Uyum çoğu zaman olumlu sonuçlardan daha önemli görülür. Grup ve Takım Çalışmaları Karlılaştırması Grup Çalışmaları - Takım Çalışmaları Belirsizdir - Yönlendiricidir Atanır - Paylaşılır Bireyseldir - Karşılıklıdır Varsayılır - Öğretilir Olumsuzdur - Olumludur 1 / 5
Örgüt Kültürü ve Örgüt İklimi Örgüt kültürü ve örgüt iklimi kavramlarının yönetim alanına girmesinin nedeni, özellikle son yıllarda teknoloji alanında yaşanan gelişimlerin, ortaya çıkardığı verimlilik artışının, aynı zamanda örgütlerin insan faktörü ve geniş anlamda sosyal çevre üzerinde ortaya çıkardığı olumsuzlukların görülmeye başlanmasıdır. Bilginin ve bilgi işçisinin üretim faaliyetlerinde öneminin artması ve yönetimde toplam kalite yönetimi ve insan kaynakları yönetimi gibi çağdaş yaklaşımların uygulanmaya başlanmasıyla birlikte, insan merkezli bir yönetim anlayışı gelişmeye başlamıştır. İnsan kaynaklarının daha etkin kullanımı düşüncesi, insanın sosyal ve psikolojik yönlerinin geliştirilmesine dönük, yeni yönetim trajedileri geliştirmeyi gerektirmiştir. Verimlilik ve etkinlik düşüncesinin insandan bağımsız olarak ele alınmayacağı varsayımı, örgüt iklimi ve örgüt kültürü kavramlarının önemini arttırmıştır. Örgüt kültürü, organizasyonlarda davranış, düşünüş, algılayış ve değerlerin ortak paylaşım biçimlerini gösterir ve örgütsel gücün kullanımı açısından örgüt kültürü, karar yapıcıların önemli bir silahı durumundadır. Firma objektiflerinde, çalışanları motive etmenin en önemli araçlarında biri Örgüt Kültürü dür ve bunu kültür, çalışanların değerlerinin asgari müşterek noktalarında oluşur. Ortak noktalara dayalı bir zeminde oluşan örgüt kültürü, sadece çalışanları motive edici etkisi olan bir araç değil, aynı zamanda, değişik alt kültür gruplarını bir arada uyum içinde tutan örgütsel bir yapının da temelini oluşturur. Bu sayede, organizasyon ölçeğinde farklı çıkarlar, değer yargıları ve düşünsel ayrılıklar, oluşturulacak homojen bir örgüt kültürü ile maniple edilir. Örgüt kültürü ve ikliminin ve örgüt çalışanları açısında önemli, sinerjik bir etki doğurmasına bağlıdır. Eğer örgüt kültürü ve iklimi, örgütsel bağlılığın arttırıp motive edici bir niteliğe sahipse bunun sonucunda erimlilik ve etkinlik ortaya çıkar. Örgüt iklimi ve Kültürü, çalışanların performansını olumsuz yönde etkiliyorsa, böyle bir örgütün krize karşı savunma mekanizmalarının işe yaramayacağı gibi krizden kurtulması da kolay olmayacaktır. Örgüt kültürü oluşturabilmenin temelinde de örgüt üyelerine, takım ruhunun kazandırılması yatar. Takım ruhu, örgüt kültürü ve örgüt ikliminin birlikte kavranılması neticesinde organizasyonlarda, verim artar. Uzun yıllar kalabilmiş ve gelecekte de varlığını sürdürmek isteyen organizasyonlara bakıldığında bu çizgiyi yakalamış oldukları görülür. Takım Çalışması Organizasyon Yapıları : 1) Fonksiyonel Organizasyon 2) Süreç Odaklı Organizasyon 1. Fonksiyonel Yapı 2. Süreç Odaklı Yapı Organizasyon Yapısı Çok kademeli Yalın Yöneticiler Skor tutucu, amir Lider, destekleyici İnsan Rolleri Kontrol edilen Yetkilendirilen İşe Hazırlama Yetiştirme Eğitim İşler Basit görevler Çok boyutlu işler İş Bölümü Bireysel Takım Çalışması Fonksiyonel organizasyon etkin değildir, çünkü : * Süreçler tam olarak belirlenmemiştir, 2 / 5
* Süreçler arasında koordinasyon yoktur, * Süreçlerin sorumluları belli değildir, * Kişi / Gruplar süreç hedefleri için değil, fonksiyonel hedefler için çalışır, * Kontrole dayalı ve direktif esaslı yönetim anlayışı vardır. Takım Nedir? * Birbirlerini tamamlayıcı bilgi, beceri ve yeteneklere sahip, * Ortak bir amaç için bir araya gelmiş, * Konu ile ilgili ortak bir yaklaşım kullanan, * Ortak performans hedeflerini gerçekleştiren, * Kendilerini ortak amaç ve hedeflere ulaşmada sorumlu tutan bireyler topluluğudur. Takım Çalışmasının Yararları : * Sinerjik etki, * Karşılıklı saygı ve güvenin artması, * Hızlı, kolay, etkili iletişim, * Sosyal atmosferin yumuşaması ve iyileşmesi. Takım Nasıl Kurulur? * İşin niteliği saptanır, * Niteliğin gerektirdiği uzmanlık alanlarına göre bireyler seçilir, * Ortak amaç belirlenir, * Takım bireyleri arasında iş bölümü gerçekleştirilir, * Ortak değerler oluşturulur, * Ortak sorumluluk bilinci yerleştirilir, * Sonuçlar için görüş birliği sağlanır. Etkin Ekip Oluşturmada Aşamalar : 1. Aşama: Ekip oryantasyonu, ekip üyelerinin birbirlerini tanımaları, 2. Aşama: Ekip üyeleri arasındaki görüş farklılıklarının en aza indirilmesi, 3. Aşama: Ekibi bir arada tutan bağlayıcı normların oluşturulması, 4. Aşama: Rollerin dağılımı ve iş bölümü, 5. Aşama: Sonuç. Başarılı Bir Takımın Özellikleri : * Amaç birliği, * Ortak amaç ve stratejilerin açıkça bilinmesi, * Vizyona bağlılık, * Sorumluluk paylaşımı, * Güven, anlayış ve ortaklık duygusu geliştirme, * Başarma güdüsü ve güç birliğine inanma. Liderlik Tarzları : 1. İşe yönelik emir verme : Yüksek yönlendirme ve denetleme, 3 / 5
Görev ve ilişkileri açıklama, Hedefler koyma, Standartlar koyma ve öğretme, Kararlar verme. 2. Hem işe hem de ilişkiye yönelik : Yüksek yönlendirme ve denetleme, Vizyon belirleme, Görevleri, rolleri ve ilişkileri belirleme, Bilgi ve beceri geliştirme. 3. İşten daha çok ilişkiye yönelik : Düşük yönlendirme ve destekleme, Aktif dinleme, Destekleme, Gruba yönelik hedef ve standartlar koyma, Bireysel ve grup düzeyinde takdir etme, övme ve özendirme, Katılım sağlama. 4. İlişkiye yönelik : Düşük yönlendirme ve destekleme, Yetki devretme, karar verdirme, İzleme, tartışma, Bilgi paylaşma, Takıma hedef verme, Takım performansını gözden geçirme, yönetme. İyi bir Takım Üyesinin Özellikleri : * Takım üyelerine karşı saygılıdır, * Açık fikirli ve yapıcıdır, * Takım üyelerinin düşüncelerine olumlu yönde bakar, * Görüşleri ile takımın sinerjisini arttırır, * Davranışlarını ayarlayıp, gerektiğinde ön plana çıkar, * Fikir birliğine ulaşmada başarılıdır. Liderlik Nedir? * Amaç ve yön belirlemedir, * Kişileri amaca odaklandırmadır, * Kişileri özendirmedir. Liderlikte önemli olan şey, sizin kendinizi nasıl algıladığınız değil, başkalarının sizi nasıl algıladığıdır. Karar ve çalışmada Takım Takımların aldıkları kararların, kişilerin aldığı kararlara göre hem daha sağlam hem de daha etkilidir. Tek başına alınan kararlarda tek kafayla düşünüp çözüm üretmeye çalışılırken takımla alınacak kararlarda o takımın bütün üyelerinin kafasıyla düşünülmüş olur Takım çalışmasında da Sinerjinin ortaya çıkması verimi arttırdığı gibi organizasyonların devamlılığını sağlamaktadır. 4 / 5
Kaynakça 1. Bursa Hakimiyet Gazetesi, 21.10.2001 2. Budak, Gönül, Yenilikçi Yönetim, Yaratıcı Birey, Sistem Yayıncılık İstanbul, 1998 3. Hasan TUTAR, Kriz ve Stres Ortamında Yönetim, Hayat Yayınları, İstanbul 2000 4. Ahmet Şerif İZBIRAKAN, Geleceğin Organizasyonunu Yürütmek, Academyplus Yayınevi, Ankara 2001 5. Önal GÜNGÖR, İşletme Yönetimi ve Organizasyonu, Türkmen Kitap evi, İstanbul 1998 6. Şahin ELA, Üretim ve Hizmetin Ardındaki Güç İnsan Kaynakları Bilim Teknik, Mayıs 1996 7. Aguayo RAFEAL, Dr.Deming Japon Mucizesinin mimarı Form Yayınları, İstanbul T.C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İLETİŞİM ANABİLİM DALI YÖNETİM VE ORGANİZASYON PROGRAMI DERS :Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Metodoloji KONU :Takım Ruhu PROF.DR. AHMET KARAASLAN ÖZGÜR ERAKKUŞ KÜTAHYA 2001 5 / 5