ÖZGÜNTAŞ MERMER SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.

ÖZGÜNTAŞ MERMER SAN. VE 48556 RUHSAT NO LU II. GRUP MERMER OCAĞI ÇED RAPORU BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, ORTAKÖY KÖYÜ ÇED Raporu Nihai ÇED Raporu KONYA 2013

PROJENİN SAHİBİNİN ADI ADRESİ TELEFON VE FAKS NUMARASI PROJENİN ADI PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN ADI, MEVKİİ PROJE BEDELİ ÖZGÜNTAŞ MERMER SAN. VE Küçükbalıklı Mah. Fevzibey Cad. No:18 Osmangazi BURSA TEL. : 0 224 215 90 03 FAKS : 0 224 215 90 04 48556 RUHSAT NO LU II. GRUP MERMER OCAĞI BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, ORTAKÖY Yatırım Tutarı 9.000.000 TL ZON: 35 Ruhsat Alanı Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam D tum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657000,000:4438000,000 40,0760352:28,8406918 2. Nokta 658000,000:4438000,000 40,0758483:28,8524138 3. Nokta 658000,000:4435250,000 40,0510848:28,8517430 4. Nokta 657000,000:4436000,000 40,0580253:28,8402070 5. Nokta 657000,000:4437000,000 40,0670303:28,8404494 6. Nokta 657500,000:4437000,000 40,0669370:28,8463096 7. Nokta 657000,000:4437500,000 40,0715328:28,8405706 Alan 225 Hk PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI, ZONE İşletme İzin Alanı Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657000,000:4438000,000 40,0760352:28,8406918 2. Nokta 658000,000:4438000,000 40,0758483:28,8524138 3. Nokta 658000,000:4435250,000 40,0510848:28,8517430 4. Nokta 657520,000:4435610,000 40,0544164:28,8462060 5. Nokta 657230,000:4436230,000 40,0600536:28,8429582 6. Nokta 657422,000:4436500,000 40,0624491:28,8452739 7. Nokta 657000,000:4436500,000 40,0625278:28,8403282 8. Nokta 657000,000:4437000,000 40,0670303:28,8404494 9. Nokta 657500,000:4437000,000 40,0669370:28,8463096 10. Nokta 657000,000:4437500,000 40,0715328:28,8405706 Alan 203,09 Hk

Proje Alanı Poligon-1 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 658000:4438000 40,0758483:28,8524138 2. Nokta 658000:4437748 40,0735791:28,8523523 3. Nokta 657988:4437746 40,0735633:28,8522111 4. Nokta 657942:4437752 40,0736260:28,8516734 5. Nokta 657875:4437740 40,0735305:28,8508851 6. Nokta 657871:4437799 40,0740625:28,8508526 7. Nokta 657899:4437850 40,0745165:28,8511933 8. Nokta 657881:4437858 40,0745919:28,8509842 9. Nokta 657857:4437811 40,0741732:28,8506915 10.Nokta 657855:4437765 40,0737594:28,8506568 11.Nokta 657836:4437757 40,0736909:28,8504321 12.Nokta 657810:4437772 40,0738308:28,8501310 13.Nokta 657810:4437745 40,0735877:28,8501245 14.Nokta 657904:4437693 40,0731018:28,8512136 15.Nokta 657968:4437733 40,0734500:28,8519735 16.Nokta 658000:4437722 40,0733450:28,8523459 17.Nokta 658000:4437271 40,0692838:28,8522359 18.Nokta 657808:4437271 40,0693197:28,8499855 19.Nokta 657808:4437194 40,0686263:28,8499667 20.Nokta 657763:4437143 40,0681755:28,8494269 21.Nokta 657808:4437116 40,0679240:28,8499477 22.Nokta 657808:4436923 40,0661860:28,8499007 23.Nokta 657821:4436919 40,0661476:28,8500521 24.Nokta 657812:4436842 40,0654559:28,8499278 25.Nokta 657840:4436842 40,0654506:28,8502560 26.Nokta 657839:4436811 40,0651717:28,8502367 27.Nokta 657826:4436794 40,0650210:28,8500802 28.Nokta 657770:4436784 40,0649414:28,8494215 29.Nokta 657710:4436740 40,0645564:28,8487075 30.Nokta 657692:4436694 40,0641456:28,8484854 31.Nokta 657580:4436646 40,0637343:28,8471611 32.Nokta 657558:4436675 40,0639996:28,8469103 33.Nokta 657762:4436796 40,0650510:28,8493306 34.Nokta 657769:4436868 40,0656980:28,8494302 35.Nokta 657716:4436884 40,0658520:28,8488129 36.Nokta 657670:4436868 40,0657166:28,8482699 37.Nokta 657690:4436804 40,0651365:28,8484887 38.Nokta 657623:4436804 40,0651490:28,8477035 39.Nokta 657476:4436894 40,0659870:28,8460025 40.Nokta 657471:4436891 40,0659609:28,8459432 41.Nokta 657449:4436897 40,0660190:28,8456868 42.Nokta 657428:4436864 40,0657258:28,8454326 43.Nokta 657258:4436755 40,0647760:28,8434137 44.Nokta 657250:4436720 40,0644623:28,8433115 45.Nokta 657213:4436703 40,0643161:28,8428737 46.Nokta 657131:4436701 40,0643134:28,8419122 47.Nokta 657122:4436708 40,0643781:28,8418084

48.Nokta 657111:4436704 40,0643441:28,8416785 49.Nokta 657117:4436752 40,0647752:28,8417605 50.Nokta 657115:4436753 40,0647846:28,8417373 51.Nokta 657118:4436779 40,0650182:28,8417788 52.Nokta 657126:4436795 40,0651608:28,8418764 53.Nokta 657133:4436803 40,0652315:28,8419604 54.Nokta 657119:4436815 40,0653422:28,8417992 55.Nokta 657101:4436795 40,0651654:28,8415834 56.Nokta 657100:4436785 40,0650756:28,8415692 57.Nokta 657097:4436780 40,0650311:28,8415329 58.Nokta 657095:4436764 40,0648874:28,8415056 59.Nokta 657088:4436751 40,0647716:28,8414204 60.Nokta 657083:4436729 40,0645745:28,8413564 61.Nokta 657068:4436729 40,0645773:28,8411806 62.Nokta 657013:4436717 40,0644794:28,8405331 63.Nokta 657000:4436706 40,0643828:28,8403781 64.Nokta 657000:4436805 40,0652743:28,8404021 65.Nokta 657011:4436804 40,0652633:28,8405308 66.Nokta 657020:4436821 40,0654147:28,8406404 67.Nokta 657054:4436858 40,0657415:28,8410478 68.Nokta 657109:4436879 40,0659204:28,8416975 69.Nokta 657115:4436887 40,0659913:28,8417698 70.Nokta 657127:4436880 40,0659260:28,8419087 71.Nokta 657140:4436879 40,0659146:28,8420609 72.Nokta 657154:4436898 40,0660831:28,8422296 73.Nokta 657141:4436923 40,0663106:28,8420833 74.Nokta 657092:4436941 40,0664818:28,8415133 75.Nokta 657094:4436948 40,0665445:28,8415385 76.Nokta 657108:4436946 40,0665239:28,8417021 77.Nokta 657113:4436943 40,0664959:28,8417599 78.Nokta 657152:4436938 40,0664436:28,8422158 79.Nokta 657213:4436963 40,0666574:28,8429368 80.Nokta 657223:4437000 40,0669887:28,8430630 81.Nokta 657500:4437000 40,0669370:28,8463096 82.Nokta 657000:4437500 40,0715328:28,8405706 83.Nokta 657000:4438000 40,0760352:28,8406918 Alan 96,17 Hk

Proje Alanı Poligon-2 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 658000:4436770 40,0647723:28,8521137 2. Nokta 658000:4435816 40,0561816:28,8518810 3. Nokta 657519:4435816 40,0562716:28,8462444 4. Nokta 657516:4435859 40,0566594:28,8462197 5. Nokta 657475:4435910 40,0571263:28,8457516 6. Nokta 657475:4435948 40,0574685:28,8457608 7. Nokta 657489:4435968 40,0576459:28,8459297 8. Nokta 657479:4435996 40,0578999:28,8458194 9. Nokta 657450:4436033 40,0582385:28,8454885 10.Nokta 657455:4436058 40,0584627:28,8455532 11.Nokta 657449:4436066 40,0585359:28,8454848 12.Nokta 657452:4436071 40,0585804:28,8455212 13.Nokta 657466:4436069 40,0585597:28,8456848 14.Nokta 657473:4436113 40,0589546:28,8457775 15.Nokta 657452:4436162 40,0593998:28,8455433 16.Nokta 657405:4436182 40,0595887:28,8449974 17.Nokta 657377:4436154 40,0593418:28,8446624 18.Nokta 657367:4436161 40,0594067:28,8445469 19.Nokta 657367:4436212 40,0598659:28,8445593 20.Nokta 657385:4436281 40,0604839:28,8447870 21.Nokta 657405:4436323 40,0608584:28,8450316 22.Nokta 657418:4436323 40,0608560:28,8451840 23.Nokta 657469:4436375 40,0613147:28,8457943 24.Nokta 657521:4436406 40,0615841:28,8464112 25.Nokta 657541:4436422 40,0617245:28,8466495 26.Nokta 657544:4436417 40,0616789:28,8466835 27.Nokta 657583:4436446 40,0619327:28,8471476 28.Nokta 657582:4436464 40,0620950:28,8471402 29.Nokta 657634:4436511 40,0625085:28,8477611 30.Nokta 657683:4436518 40,0625624:28,8483371 31.Nokta 657697:4436507 40,0624607:28,8484985 32.Nokta 657723:4436510 40,0624829:28,8488039 33.Nokta 657734:4436475 40,0621656:28,8489243 34.Nokta 657739:4436446 40,0619036:28,8489758 35.Nokta 657761:4436456 40,0619895:28,8492361 36.Nokta 657803:4436481 40,0622068:28,8497344 37.Nokta 657792:4436519 40,0625510:28,8496147 38.Nokta 657786:4436537 40,0627142:28,8495488 39.Nokta 657775:4436556 40,0628874:28,8494245 40.Nokta 657781:4436558 40,0629043:28,8494953 41.Nokta 657789:4436637 40,0636142:28,8496083 42.Nokta 657848:4436684 40,0640263:28,8503113 43.Nokta 657843:4436694 40,0641173:28,8502551 44.Nokta 657875:4436720 40,0643455:28,8506365 45.Nokta 657952:4436692 40,0640789:28,8515321 46.Nokta 657982:4436727 40,0643885:28,8518922 47.Nokta 657970:4436753 40,0646248:28,8517579 48.Nokta 657984:4436765 40,0647303:28,8519249 Alan 40,56 Hk

Ocak Alanı-1 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657808.000:4436923.000 40,0661860:28,8499007 2. Nokta 657821.000:4436919.000 40,0661476:28,8500521 3. Nokta 657812.000:4436842.000 40,0654559:28,8499278 4. Nokta 657840.000:4436842.000 40,0654506:28,8502560 5. Nokta 657839.000:4436811.000 40,0651717:28,8502367 6. Nokta 657834.393:4436805.076 40,0651192:28,8501813 7. Nokta 657762.972:4436805.993 40,0651408:28,8493445 8. Nokta 657769.000:4436868.000 40,0656980:28,8494302 9. Nokta 657716.000:4436884.000 40,0658520:28,8488129 10.Nokta 657670.000:4436868.000 40,0657166:28,8482699 11.Nokta 657690.000:4436804.000 40,0651365:28,8484887 12.Nokta 657623.000:4436804.000 40,0651490:28,8477035 13.Nokta 657513.325:4436871.148 40,0657742:28,8464344 14.Nokta 657506.100:4436881.000 40,0658643:28,8463521 15.Nokta 657578.100:4437005.000 40,0669674:28,8472262 16.Nokta 657619.652:4437074.983 40,0675899:28,8477302 17.Nokta 657458.400:4437077.000 40,0676382:28,8458407 18.Nokta 657460.684:4437231.425 40,0690283:28,8459050 19.Nokta 657808.000:4437314.899 40,0697150:28,8499962 20.Nokta 657808.000:4437194.000 40,0686263:28,8499667 21.Nokta 657756.250:4437148.427 40,0682257:28,8493491 22.Nokta 657808.000:4437104.522 40,0678206:28,8499449 23.Nokta 657808.000:4436923.000 40,0661860:28,8499007 Alan 12,86 Hk

Ocak Alanı-2 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Bo lam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657761.000:4436456.000 40,0619895:28,8492361 2. Nokta 657802.447:4436476.192 40,0621636:28,8497268 3. Nokta 657852.000:4436446.000 40,0618824:28,8503001 4. Nokta 657905.000:4436390.000 40,0613682:28,8509076 5. Nokta 657897.000:4436381.000 40,0612887:28,8508117 6. Nokta 657874.000:4436345.000 40,0609688:28,8505334 7. Nokta 657842.000:4436314.000 40,0606956:28,8501508 8. Nokta 657824.000:4436307.000 40,0606360:28,8499381 9. Nokta 657805.000:4436301.000 40,0605855:28,8497140 10.Nokta 657785.000:4436304.000 40,0606163:28,8494803 11.Nokta 657745.000:4436193.000 40,0596242:28,8489845 12.Nokta 657617.000:4436133.000 40,0591078:28,8474699 13.Nokta 657526.000:4436242.000 40,0601064:28,8464300 14.Nokta 657523.005:4436294.999 40,0605842:28,8464078 15.Nokta 657525.646:4436307.807 40,0606990:28,8464418 16.Nokta 657554.000:4436353.000 40,0611007:28,8467851 17.Nokta 657574.756:4436384.303 40,0613787:28,8470360 18.Nokta 657648.000:4436444.000 40,0619026:28,8479089 19.Nokta 657734.000:4436474.000 40,0621566:28,8489241 20.Nokta 657738.869:4436445.882 40,0619025:28,8489743 Alan 7,61 Hk Ocak Alanı -3 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657353.000:4437972.000 40,0757173:28,8448229 2. Nokta 657600.000:4438000.000 40,0759232:28,8477250 3. Nokta 658000.000:4438000.000 40,0758483:28,8524138 4. Nokta 658000.000:4437861.000 40,0745967:28,8523799 5. Nokta 657973.200:4437844.000 40,0744486:28,8520616 6. Nokta 657914.800:4437790.000 40,0739733:28,8513639 7. Nokta 657890.100:4437783.000 40,0739149:28,8510726 8. Nokta 657927.514:4437851.616 40,0745257:28,8515279 9. Nokta 657860.439:4437890.659 40,0748899:28,8507512 10.Nokta 657802.800:4437790.000 40,0739943:28,8500510 11.Nokta 657716.600:4437695.000 40,0731549:28,8490175 12.Nokta 657503.100:4437558.000 40,0719612:28,8464816 13.Nokta 657353.000:4437558.000 40,0719892:28,8447223 Alan 19,58 Hk

Stok Alanı-1 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 W S-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657619:4437074 40,0675811:28,8477223 2. Nokta 657526:4437064 40,0675085:28,8466299 3. Nokta 657534:4437050 40,0673809:28,8467202 4. Nokta 657576:4437009 40,0670038:28,8472025 Alan 0,29 Hk Stok Alanı-2 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 T rü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 D recelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657949:4436402 40,0614680:28,8514262 2. Nokta 657941:4436378 40,0612534:28,8513266 3. Nokta 658000:4436378 40,0612424:28,8520180 4. Nokta 658000:4436402 40,0614585:28,8520239 Alan 0,13 Hk Stok Alanı-3 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657353:4437558 40,0719892:28,8447223 2. okta 657303:4437558 40,0719986:28,8441362 3. Nokta 657303:4437658 40,0728990:28,8441605 4. Nokta 657353:4437658 40,0728897:28,8447466 Alan 0,50 Hk

Pasa Alanı-1 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yu arı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü TM Coğrafik DOM 27 -- ZON 35 - - Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657500:4437000 40,0669370:28,8463096 2. Nokta 657513:4436894 40,0659800:28,8464362 3. Nokta 657449:4436897 40,0660190:28,8456868 4. Nokta 657382:4436891 40,0659775:28,8449001 5. Nokta 657342:4436871 40,0658049:28,8444264 6. Nokta 657233:4436950 40,0665366:28,8431681 7. Nokta 657283:4437000 40,0669775:28,8437662 Alan 2,64 Hk Pasa Alanı-2 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 658000:4436378 40,0612424:28,8520180 2. Nokta 657941:4436378 40,0612534:28,8513266 3. Nokta 657806:4436273 40,0603332:28,8497189 4. Nokta 657765:4436125 40,0590081:28,8492024 5. Nokta 657714:4436125 40,0590177:28,8486047 6. Nokta 657699:4436019 40,0580659:28,8484031 7. Nokta 658000:4436019 40,0580096:28,8519305 Alan 7,61 Hk Pasa Alanı-3 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657140:4437750 40,0737579:28,8422722 2. Nokta 657140:4437755 40,0738029:28,8422734 3. Nokta 657000:4437755 40,0738290:28,8406324 4. Nokta 657000:4438000 40,0760352:28,8406918 5. Nokta 657126:4437985 40,0758767:28,8421652 6. Nokta 657353:4437988 40,0758613:28,8448268 7. Nokta 657353:4437750 40,0737182:28,8447689 Alan 8,35 Hk

Bitkisel Toprak Depolama-1 Alanı Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657233:4436950 40,0665366:28,8431681 2. Nokta 657342:4436871 40,0658049:28,8444264 3. Nokta 657293:4436845 40,0655799:28,8438458 4. Nokta 657220:4436879 40,0658997:28,8429985 Alan 0,62 Hk Bitkisel Toprak Depolama-2 Alanı Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı E lem - Boylam D tum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657765:4436125 40,0590081:28,8492024 2. Nokta 657714:4436125 40,0590177:28,8486047 3. Nokta 657722:4436182 40,0595294:28,8487123 4. Nokta 657745:4436193 40,0596242:28,8489845 5. Nokta 657761:4436238 40,0600264:28,8491830 6. Nokta 657806:4436273 40,0603332:28,8497189 Alan 0,59 Hk Bitkisel Toprak Depolama-3 Alanı Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yuka ı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657000:4437755 40,0738290:28,8406324 2. Nokta 657140:4437755 40,0738029:28,8422734 3. Nokta 657140:4437706 40,0733617:28,8422616 4. Nokta 657000:4437706 40,0733878:28,8406205 Alan 0,69 Hk

RUHSAT NUMARASI 48556 PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDAKİ YERİ VE SEKTÖRÜ Şantiye Alanı-1 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657500:4437000 40,0669370:28,8463096 2. Nokta 657550:4436982 40,0667656:28,8468912 3. Nokta 657576:4437009 40,0670038:28,8472025 4. Nokta 657534:4437050 40,0673809:28,8467202 5. Nokta 657495:4437045 40,0673432:28,8462619 6. Nokta 657475:4437025 40,0671668:28,8460226 Alan 0,40 Hk Şantiye Alanı-2 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WGS-84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657998:4436448 40,0618731:28,8520117 2. Nokta 657915:4436479 40,0621678:28,8510465 3. Nokta 657966:4436527 40,0625905:28,8516559 4. Nokta 658000:4436504 40,0623770:28,8520488 Alan 0,37 Hk Şantiye Alanı-3 Koordinatları Koordinat Sırası Sağa Yukarı Enlem - Boylam Datum Ed-50 WG -84 Türü UTM Coğrafik DOM 27 --- ZON 35 --- Ölçek 6 Derecelik --- Nokta Y(sağa): X(yukarı) Enlem, boylam 1. Nokta 657353:4437558 40,0719892:28,8447223 2. Nokta 657503:4437558 40,0719612:28,8464805 3. Nokta 657436:4437502 40,0714694:28,8456815 4. okta 657353:4437502 40,0714849:28,8447087 Alan 0,65 Hk 03.10.2013 Tarih ve 28787 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan ÇED Yönetmeliği EK 1 Madde 29 Madencilik Projeleri, a bendi 25 hektar ve üzeri çalışma alanında (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) açık işletmeler, 31.12.2012 Tarih ve 2012/603 Esas No lu Bursa 1. İdare Mahkemesi Kararı

26.02.2013 Tarih ve 2012/639 Esas No lu Bursa 3. İdare Mahkemesi Kararı RAPORU HAZIRLAYAN ÇALIŞMA GRUBUNUN /KURULUŞUN ADI RAPORU HAZIRLAYAN ÇALIŞMA GRUBUNUN /KURULUŞUN ADRESİ, TELEFON VE FAKS NUMARALARI RAPORUN HAZIRLANIŞ TARİHİ GÖKŞEN MÜHENDİSLİK MÜŞ. İNŞ. TAAH. TİC. SAN. LTD. ŞTİ. Ferhuniye Mah. Hastane Cad. Durmaz Apt. No: 37/7 Selçuklu/KONYA TEL : 0 332 353 45 74 FAKS : 0 332 352 28 25 07.10.2013

İÇİNDEKİLER LİSTESİ Sayfa No İÇİNDEKİLER LİSTESİ... İ TABLOLAR DİZİNİ... V ŞEKİLLER DİZİNİ... Vİİİ EKLER LİSTESİ :... X BÖLÜM 1: PROJENİN TANIMI VE AMACI... 1 1.1. Tanımı, Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği, Projenin Zamanlama Tablosu... 1 Projenin Tanımı... 1 Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği... 11 Projenin Zamanlama Tablosu... 23 Proje Bedeli... 23 BÖLÜM 2: PROJE ALANI VE ETKİ ALANINA AİT MEVCUT DURUMUN BELİRLENMESİ VE ÖZELLİKLERİ... 25 (PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT DURUMU VE PLANLANAN DURUMU İLE İLGİLİ OLARAK ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİN BELİRTİLMESİ)... 25 2.1. Proje İçin Seçilen Yerin Konumu... 25 2.1.1. Proje Yer Seçimi (İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış olan yerin, Onanlı Çevre Düzeni Planı veya İmar Planı sınırları içinde ise bu alan üzerinde, değil ise mevcut arazi kullanım haritası üzerinde koordinatları ile birlikte gösterimi, projenin kapladığı alan ve koordinatları)... 28 2.1.2. Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu... 40 2.1.2.1. Ocak... 40 2.1.2.2. Stok Alanı... 42 Pasa Alanı:... 44 2.1.2.3. Bitkisel Toprak Depo Alanı... 46 2.1.2.4. Şantiye /İdari Bina... 48 2.1.2.5. Nakliye Güzergahı... 50 2.1.2.6. Diğer... 51 2.2. Proje Etki Alanının Belirlenmesi ve Etki Alanındaki Mevcut Durum... 51 2.3. Projenin Özellikleri... 53 2.3.1. Proje kapsamında kullanılacak üretim yöntemleri, üretim miktarları, iş akım şeması, çalışacak personel sayısı,... 53 Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri, Üretim Miktarları... 53 Proje İş Akım Şeması... 57 Çalışacak Personel Sayısı... 64 2.3.2. Üretimde kullanılacak makinelerin, araçların ve aletlerin miktar ve özellikleri,... 64 2.3.3. Üretim Sırasında Tehlikeli, Toksik, Parlayıcı ve Patlayıcı Maddelerin Kullanım Durumları, Taşınmaları ve Depolanmaları... 65 2.3.4. Proje Kapsamındaki Ulaştırma Altyapısı Planı (ulaştırma güzergahı, güzergah yollarının mevcut durumu ve kapasitesi, hangi amaçlar için kullanıldığı, mevcut trafik yoğunluğu, yerleşim yerlerine göre konumu, yapılması düşünülen tamir, bakım ve iyileştirme çalışmaları vb.)... 65 BÖLÜM 3: PROJENİN EKONOMİK VE SOSYAL BOYUTLARI... 70 3.1. Proje ve Etki Alanının Mevcut ve Planlanan Sosyo-Ekonomik Özellikleri... 70 3.1.1. Ekonomik Özellikler (Yörenin ekonomik yapısını oluşturan başlıca sektörler)... 70 3.1.2. Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfusun yaş sınıflarına göre dağılımı, hane halkı yapısı)... 71 3.1.3. Sağlık (Bölgede mevcut endemik hastalıklar)... 73 3.1.4. İnsan Sağlığı ve Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler... 74 3.1.5. Gerçekleşmesi Beklenen Gelir Artışları; Yaratılacak İstihdam İmkanları, Nüfus Hareketleri... 75 3.1.6. Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, sağlık, kültür hizmetleri)... 75 3.1.7. Çalışacak Personelin ve Bu Personele Bağlı Nüfusun Konut ve Diğer Teknik / Sosyal Altyapı İhtiyaçları... 76 3.1.8. Projenin Fayda-Maaliyet Analizi... 76 i

3.1.9. Projeden Etkilenen Yerleşim Yerleri... 79 3.1.10. Projenin Ekonomik Ömrü... 86 3.1.11. Zamanlama Tablosu... 86 3.2. Diğer Hususlar... 87 BÖLÜM 4: MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER VE DOĞAL KAYNAKLARIN KULLANIMI.. 88 (BÖLGESEL VE ÇALIŞMA ALANI BAZ ALINARAK MEVCUT VE PLANLANAN DURUM VERİLMELİDİR)... 88 4.1. Arazi Kullanım ve Mülkiyet Durumu... 88 a) Tarım ve Hayvancılık... 92 a.1. Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü... 92 a.2. Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları... 95 a.3. Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları... 100 b) Orman Alanları... 102 b.1. Ağaç Türleri ve Miktarları veya Kapladığı Alan Büyüklükleri... 104 b.2. Ocak Yerinin İşlediği Mescere Haritası ve Yorumu... 108 b.3. Sahanın Yangın Görüp Görmediği... 108 c) Proje Yerinde Elden Çıkarılacak Alanın Değerlendirilmesi... 108 c.1 Proje Sırasında Kesilecek Ağaçların Tür ve Sayıları, Orman Yangınları ve Alınacak Önlemler,... 110 c.2. Elden Çıkarılacak Tarım Alanlarının Büyüklüğü, Arazi Kullanım Kabiliyeti,... 114 c.3. Etkilenecek Tabii Bitki Türleri ve Ne Kadar Alanda Bu İşlerin Yapılacağı... 114 c.4. Proje Alanında Kültür ve Tabiat Varlıkları Durumu,... 114 c.5. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)... 114 4.2. Toprak Özellikleri... 115 a) Toprak Yapısı ve Arazi Kullanım Kabiliyeti Sınıflaması... 115 b) Yamaç Stabilitesi... 117 c) Erozyon... 117 d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Toprağa Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)... 119 4.3. Jeolojik Özellikler... 121 a) Bölge Jeolojisi... 121 b) Proje Alanı Jeolojisi... 124 c) Cevherleşme... 125 d) Depremsellik... 130 e) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Jeolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)... 134 4.4. Hidrojeolojik Özellikler... 135 a) Bölge ve Proje Alanı Hidrojeolojik Özellikler... 135 b) Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri... 139 c) Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri (Su Seviyeleri, Miktarları, Emniyetli Çekim Değerleri, Kaynakların Debileri, Mevcut ve Planlanan Kullanımı),... 140 d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrojeolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)... 141 4.5. Hidrolojik Özellikler... 142 a) Bölge ve Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri... 142 b) Projenin Göl, Baraj, Gölet, Akarsu ve Diğer Sulak Alanlara Göre Konumu... 148 c) Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı (İçme, Kullanma, Sulama Suyu, Su Ürünleri İstihsali, Ulaşım, Turizm, Elektrik Üretimi ve Diğer Kullanımlar),... 153 d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)... 156 e) İçme Suyu Kaynağından Alınan Numunelerin Analiz Sonuçları ve İlgili Yönetmeliğe Göre Değerlendirilmesi... 157 4.6. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler... 160 a) Bölgesel Ve Proje Alanı Meteorolojik ve İklimsel Özellikler... 160 b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Sırasında Yerel ve Bölgesel İklimde Oluşabilecek Meteorolojik ve İklimsel Etkiler ile Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)... 182 4.7. Flora-Fauna... 183 a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Flora-Fauna... 183 ii

b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Flora-Fauna Üzerine Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)... 211 4.8. Koruma Alanları (EK-V deki Duyarlı Yöreler Listesi Kapsamında)... 212 a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Koruma Alanları... 212 b) Proje Kapsamında Yapılacak İş Ve İşlemler Kapsamında Koruma Alanlarına Etkiler Ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme Ve İşletme Sonrası)... 221 4.9. Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler (Askeri yasak bölgeler, kamu kurum ve kuruluşlarına belirli amaçlarla tahsis edilmiş alanlar, 7/16349 sayılı bakanlar kurulu kararı ile "sınırlandırılmış alanlar" v.b.)... 221 a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı... 221 b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)... 221 BÖLÜM 5: PROJE KAPSAMINDAKİ FAALİYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ... 222 (İLGİLİ YÖNETMELİKLER KAPSAMINDA VE KÜMÜLATİF OLARAK GEREKLİ DEĞERLENDİRME YAPILACAKTIR.)... 222 5.1. Emisyon Hesaplamaları (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)... 222 Arazi Hazırlık İşlemleri Sırasında Oluşacak Emisyonlara İlişkin Hesaplamalar... 222 İşletme Aşamasında Oluşacak Emisyonlara İlişkin Hesaplamalar... 224 İşletme Sonrası... 243 5.2. Su Kullanımı ve Bertarafı (Arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası olmak üzere temin edileceği kaynaklar, su miktarları, içme ve kullanma suyu ve diğer kullanım amaçlarına göre miktarları, kullanımı sonrası oluşacak atık suların miktarı ve bertarafı)... 243 5.2.1. Ocakların Etrafında Yapılacak Kuşaklama Kanalları Hakkında Bilgi... 247 5.3. Atıklar (Arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası olmak üzere atık türleri, miktarları, bertarafı)... 248 Evsel Nitelikli Katı Atıklar... 248 Pasa Malzeme... 249 Ambalaj Atıkları... 250 Atık Yağlar... 250 Bitkisel Atık Yağlar... 252 Tehlikeli Atıklar... 252 Tıbbi Atıklar... 253 5.4. Gürültü Kaynakları ve Seviyeleri,... 253 5.5. Sağlık Koruma Bandı Mesafesi... 256 5.6. Doğaya Yeniden Kazandırma Çalışmaları ve Rehabilitasyon Planı... 257 5.7. Risk Analizi... 260 a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Analizi... 262 b) Proje Kapsamında Yapılacak İş Ve İşlemler Kapsamında Risk Durumlarında Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme Ve İşletme Sonrası)... 263 5.8. Sağlık Koruma Bandı Mesafesi... 264 5.9. Diğer Hususlar... 264 BÖLÜM 6: PROJENİN ALTERNATİFLERİ... 265 (BU BÖLÜMDE TEKNOLOJİ, ALINACAK ÖNLEMLERİN ALTERNATİFLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPILACAK VE TERCİH SIRALAMASI BELİRTİLECEKTİR.)... 265 BÖLÜM 7: İZLEME PROGRAMI... 266 7.1. Projenin İnşaatı İçin Önerilen İzleme Programı, Projenin İşletmesi Ve İşletme Sonrası İçin Önerilen İzleme Programı Ve Acil Müdahale Planı... 266 7.2. ÇED Olumlu Belgesinin Verilmesi Durumunda Yeterlik Tebliği nde Yeterlik Belgesi Alan Kurum/Kuruluşların Yükümlülükleri Başlığının 4. Maddesinde Yer Alan Hususların Gerçekleştirilmesi İle İlgili Program... 266 BÖLÜM 8: HALKIN KATILIMI... 267 (PROJEDEN ETKİLENMESİ MUHTEMEL YÖRE HALKININ NASIL VE HANGİ YÖNTEMLERLE BİLGİLENDİRİLDİĞİ, PROJE İLE İLGİLİ HALKIN GÖRÜŞLERİNİN VE KONU İLE İLGİLİ AÇIKLAMALARIN ÇED RAPORUNA YANSITILMASI.).... 267 BÖLÜM 9: SONUÇLAR... 268 iii

(YAPILAN TÜM AÇIKLAMALARIN ÖZETİ, PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİNİN SIRALANDIĞI VE PROJENİN GERÇEKLEŞMESİ HALİNDE OLUMSUZ ÇEVRESEL ETKİLERİN ÖNLENMESİNDE NE ÖLÇÜDE BAŞARI SAĞLANABİLECEĞİNİN BELİRTİLDİĞİ GENEL BİR DEĞERLENDİRME)... 268 iv

TABLOLAR DİZİNİ Sayfa No Tablo 1. Çalışacak Personel Dağılım Tablosu... 5 Tablo 2. Ülkemizde 1996-2011 yılları arasında yapılan doğaltaş ihracatı... 13 Tablo 3. 2009 yılı dünya doğaltaş üretimi (statimmcarrara stone report 2010)... 13 Tablo 4. Doğaltaş Sektörü İçin Türkiye genelinde yapılan (TÜMMER) GZFT (SWOT) analizine göre saptanan Güçlü ve Zayıf yönler... 15 Tablo 5. Doğaltaş Sektörü İçin Türkiye genelinde yapılan (TÜMMER) GZFT (SWOT) analizine göre saptanan Fırsatlar ve Sorunlar... 16 Tablo 6. Projenin Zamanlama Tablosu... 23 Tablo 7. Proje Bedeli Hesaplama Tablosu... 24 Tablo 8. Projeye Konu Ruhsat Alanı Çevresinde Yer Alan Ruhsatlar... 27 Tablo 9. 48556 Ruhsat No lu Saha Sınır Koordinatları... 28 Tablo 10. 48556 Ruhsat No lu İşletme İzin Alanı Sınır Koordinatları... 29 Tablo 11. Proje Alanı Poligon-1 Koordinatları... 30 Tablo 12. Proje Alanı Poligon-2 Koordinatları... 32 Tablo 13. Ocak Alanı-1 Koordinatları... 33 Tablo 14. Ocak Alanı-2 Koordinatları... 34 Tablo 15. Ocak Alanı-3 Koordinatları... 35 Tablo 16. Stok Alanı-1 Koordinatları... 35 Tablo 17. Stok Alanı-2 Koordinatları... 36 Tablo 18. Stok Alanı-3 Koordinatları... 36 Tablo 19. Pasa Alanı-1 Koordinatları... 36 Tablo 20. Pasa Alanı-2 Koordinatları... 37 Tablo 21. Pasa Alanı-3 Koordinatları... 37 Tablo 22. Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 Koordinatları... 38 Tablo 23. Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 Koordinatları... 38 Tablo 24. Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 Koordinatları... 38 Tablo 25. Şantiye Alanı-1 Koordinatları... 39 Tablo 26. Şantiye Alanı-2 Koordinatları... 39 Tablo 27. Şantiye Alanı-3 Koordinatları... 39 Tablo 28. Proje Kapsamında Kullanılacak Alanlar... 40 Tablo 29. Ocak Alanları... 40 Tablo 30. Stok Alanları... 42 Tablo 31. Pasa Alanları... 44 Tablo 32. Bitkisel Toprak Sıyrılacak Alanlar... 46 Tablo 33. Bitkisel Toprak Depolama Alanları... 46 Tablo 34. Şantiye Alanları... 48 Tablo 35. Toplam Üretim Miktarları ve Çalışma Süreleri... 53 Tablo 36. Ocaklar Bazında Üretim Miktarları... 54 Tablo 37. Ocak Alanı-1 Üretim Miktarları ve Çalışma Süreleri... 54 Tablo 38. OcakAlanı-2 Üretim Miktarları ve Çalışma Süreleri... 54 Tablo 39. OcakAlanı-3 Üretim Miktarları ve Çalışma Süreleri... 55 Tablo 40. Çalışacak Personel Listesi... 64 Tablo 41. Proje Kapsamında Ocak Üretiminde Kullanılacak Makine Ekipman Listesi... 64 Tablo 42. Üretim Sırasında Kullanılacak Karayollarının Trafik Yükleri (2012)... 68 Tablo 43. Türkiye, Bursa ve Orhaneli e Ait Kentsel ve Kırsal 2012 Nüfus Verileri... 72 Tablo 44. Bursa İlinin Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus Verileri... 72 Tablo 45. Orhaneli İlçesinin Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus Verileri... 73 v

Tablo 46. Başköy Köyü Nüfus Verileri... 73 Tablo 47. Yatırım Analiz Tablosu... 77 Tablo 48. Yıllık İşletme Giderleri Tablosu... 77 Tablo 49. Proforma Gelir Tablosu... 78 Tablo 50. Proje Alanına Ve 1 No lu Ocak Alanı Ünitelerine En Yakın Yerleşimler Ve Mesafeler... 80 Tablo 51. 2 No lu Ocak Alanı Ünitelerine En Yakın Yerleşimler Ve Mesafeler... 82 Tablo 52. 3 No lu Ocak Alanı Ünitelerine En Yakın Yerleşimler Ve Mesafeler... 84 Tablo 53. Projenin Zamanlama Tablosu... 87 Tablo 54. Arazi Kullanım Durumu... 91 Tablo 55. Bursa İli Genel Arazi Kullanım Durumu... 92 Tablo 56. Orhaneli İlçesi Genel Arazi Kullanım Durumu... 92 Tablo 57. Bursa İlinde Meyve (İçecek ve Baharatlı Bitkiler dahil) Üretimi... 95 Tablo 58. Bursa İli Orhaneli İlçesi Meyve (İçecek ve Baharatlı Bitkiler dahil) Üretimi... 96 Tablo 59. Bursa İlinde Sebze Üretimi... 97 Tablo 60. Bursa İli Orhaneli İlçesi Sebze Üretimi... 98 Tablo 61. Bursa İlinde Tarla Bitkileri Üretimi... 99 Tablo 62. Bursa İli Orhaneli İlçesi Tarla Bitkileri Üretimi... 100 Tablo 63. Bursa İli Orhaneli İlçesi Tarım Alanlarının 2012 Yılı Kullanım Türleri... 100 Tablo 64. Bursa İlinde Büyükbaş Hayvan Varlığı... 100 Tablo 65. Küçükbaşbaş Hayvan Varlığı... 101 Tablo 66. Bursa İlinde Kanatlı Hayvan Varlığı... 101 Tablo 67. Bursa İlinde Başlıca Hayvan Varlığı Türlere... 102 Tablo 68. Proje Alanının Orman Alanı Büyüklükleri... 104 Tablo 69. Kesilecek Ağaç Adetleri... 110 Tablo 70. Bursa İli Topraklarının Verimlilik Kriterlerinin % Olarak Dağılımı... 116 Tablo 71. Bursa İli Büyük Toprak Grupları itibariyle Ortalama Analiz Değerleri... 116 Tablo 72. Arazi Kullanım Kabiliyet Sınıfları (AKK) (ha)... 117 Tablo 73. Bursa İl sınırları içerisinde en çok karşılaşılan toprak erozyonu türü ve dereceleri... 118 Tablo 74. Dilim Yöntemine göre hesaplanan rezervler... 127 Tablo 75. Bursa İlinde Meydana Gelen Depremler... 133 Tablo 76. Geçirgenlik Derecesi Permeabilite Katsayısı... 137 Tablo 77. Geçirgenlik Derecesi Permeabilite Katsayısı... 137 Tablo 78. Sondaj Özet Tablosu... 138 Tablo 79. Sondaj Kuyu Kotları ile Kaynak Yüzey Kotlarının Karşılaştırılması... 139 Tablo 80. Bursa İli Yeraltısuyu Potansiyeli... 140 Tablo 81. Bursa İli Yeraltı Suyu Potansiyeli... 142 Tablo 82. Bursa İli Başlıca Akarsuları... 145 Tablo 83. Suyungözü Kaynağının Proje Birimlerine Mesafeleri... 149 Tablo 84. Istapan Çeşmesinin Proje Birimlerine Mesafeleri... 149 Tablo 85. Cumaönü Kaynağının Proje Birimlerine Mesafeleri... 150 Tablo 86. En Yakın Çeşmenin Proje Birimlerine Mesafeleri... 150 Tablo 87. En Yakın Kaynağın Proje Birimlerine Mesafeleri... 151 Tablo 88. İçme Suyu Kaynakları ve Kapasiteleri... 153 Tablo 89. Bursa İli İçme ve Kullanma Suyu Projeleri... 153 Tablo 90. Bursa İli Enerji Projeleri... 154 Tablo 91. Bursa İlinde İşletmedeki Sulama Tesisleri... 154 Tablo 92. Suyungözü Kaynağı Analiz Sonuçlarına Göre Uygunsuz Çıkan Parametre Değerleri... 159 Tablo 93. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Basınç Dağılımı (hpa)... 161 vi

Tablo 94. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Sıcaklık Dağılımı ( C)... 162 Tablo 95. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Yağış Dağılımı... 163 Tablo 96. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Nispi Nem Dağılımı... 164 Tablo 97. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Aylık Sayılı Günler Dağılımı... 165 Tablo 98. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Aylık Maksimum Kar Kalınlığı... 166 Tablo 99. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Buharlaşma Dağılımı... 167 Tablo 100. Yönlere Göre Rüzgârın Aylık, Mevsimlik ve Yıllık Esme Sayılarının Dağılımları... 168 Tablo 101. Yönlere Göre Rüzgârların Aylık, Mevsimlik ve Yıllık Esme Hızları Dağılımları (m/sec)... 174 Tablo 102. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Ortalama Rüzgar Hızı (m/sec)... 180 Tablo 103. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Ortalama Fırtınalı ve Kuvvetli Rüzgarlı Günler Tablosu... 181 Tablo 104. Flora Listesi... 184 Tablo 105. Proje Alanı ve Çevresinde Tespit Edilen İki Yaşamlı Türleri... 199 Tablo 106. Proje Alanı ve Çevresinde Tespit Edilen Sürüngen Türleri... 200 Tablo 107. Proje Alanı ve Çevresinde Tespit Edilen Kuş Türleri... 201 Tablo 108. Proje Alanı ve Çevresinde Tespit Edilen Memeli Türleri... 205 Tablo 109. Proje Sahası ve Çevresindeki Invertebrata (Omurgasızlar ve böcekler) Türleri... 206 Tablo 110. Bursa ili'nde Bulunan Kültür ve Tabiat Varlıkları ve Sit Alanları... 215 Tablo 111. Toz Emisyon Faktörleri-Dekapaj... 222 Tablo 112. Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak SKHKKY Emisyon Faktörleri... 225 Tablo 113. Üretim Miktarları... 225 Tablo 114. Ocak Alanı-1 Üretim Miktarları... 226 Tablo 115. Ocak Alanı-2 Üretim Miktarları... 229 Tablo 116. Ocak Alanı-3 Üretim Miktarları... 233 Tablo 117. Üretimden Kaynaklı Kütlesel Debi Miktarları... 237 Tablo 118. Etkileşimli Blok Mermer Ruhsatları... 238 Tablo 119. Etkileşimli Blok Mermer Ruhsatlarına ait Kütlesel Debi Miktarları... 240 Tablo 120. 48556 No lu Mermer Ocağı Modelleme Sonuçlarının Sınır Değerler ile Karşılaştırılması... 241 Tablo121. 201100932 No lu, 201100987 No lu ve 48556 No lu Mermer Ocaklarının Modelleme Sonuçlarının Sınır Değerler ile Karşılaştırılması... 241 Tablo 122. Proje Alanı İşletme Aşamasında Su Temini ve Kullanımlarına Göre İhtiyaç Duyulan Su Miktarları... 245 Tablo 123. Sızdırmasız Fosseptik Özellikleri... 245 Tablo 124. Pasa Alanları... 249 Tablo 125. 1 No lu Ocak Alanında Kullanılacak Makine Ekipman Listesi... 254 Tablo 126. 2 No lu Ocak Alanında Kullanılacak Makine Ekipman Listesi... 254 Tablo 127. 3 No lu Ocak Alanında Kullanılacak Makine Ekipman Listesi... 254 Tablo 128. Alıcılarda Hesaplanan Gürültü Düzeyleri... 255 Tablo 129. Kümülatif Gürültü Etkisi Hesaplama Tablosu... 255 Tablo 130. Doğaya Yeniden Kazandırma Planı Uygulama Takvimi... 259 Tablo 131. Risk Analizinde Kullanılan Değerlendirme Verileri... 261 Tablo 132. Risk Matrisinin Kabul Edilebilirlik Değerleri... 262 Tablo 133. Proje Alanı Olası Tehlikelerin Değerlendirilmesi... 262 Tablo 134. Proje Etki Alanı Olası Tehlikelerin Değerlendirilmesi... 262 vii

ŞEKİLLER DİZİNİ Sayfa No Şekil 1. Ruhsat Alanı İçerisinde Yer Alan Proje Alanları... 2 Şekil 2. Proje Ünitelerini Gösterir Kroki... 4 Şekil 3. Ocak İçi Bağlantı Yollarının Gösterildiği Harita... 6 Şekil 4. Yerleşim Birimlerine Mesafeleri Gösterir Harita... 8 Şekil 5. Bitişik Ruhsatları Gösterir Kroki... 10 Şekil 6. 2009 Yılı Dünya Doğaltaş Üretimi Dağılımı... 14 Şekil 7. 2011 Yılı doğaltaş ihracatının ürün gruplarına göre dağılımı (IMIB, 2012)... 14 Şekil 8. 2011 Yılı doğaltaş ihracatında ilk 5 ülke (IMIB, 2012)... 15 Şekil 9. Proje alanı yer bulduru haritası... 26 Şekil 10. Proje Alanı İçerisinde Ocak Alanlarını Gösterir Harita... 41 Şekil 11. Proje Alanı İçerisinde Stok Alanını Gösterir Harita... 43 Şekil 12. Proje Alanı İçerisinde Pasa Döküm Alanlarını Gösterir Harita... 45 Şekil 13. Proje Alanı İçerisinde Bitkisel Toprak Depo Alanını Gösterir Harita... 47 Şekil 14. Proje Alanı İçerisinde Şantiye Alanını Gösterir Harita... 49 Şekil 15. Ulaşım Güzergahını Gösterir Kroki... 50 Şekil 16. Proje Etki Alanını Gösterir Kroki... 52 Şekil 17. Proje Genel İş Akım Şeması... 58 Şekil 18. Karot Çalışmasının Gösterimi... 59 Şekil 19. Tel Kesme Yönteminin Gösterimi... 61 Şekil 20. Ebatlama işlemini gösterir fotoğraf... 63 Şekil 21. Ulaşım Güzergahını Gösterir Kroki... 66 Şekil 22. 2012 Yılı Trafik Hacmi Haritası... 67 Şekil 23. Ulaşım Güzergahı Üerinde 2012 Yılı Trafik Hacmi Haritasındaki Yolların Gösterimi... 68 Şekil 24. Ocak Alanı-1 nin Yerleşim Birimlerine Mesafeleri Gösterir Kroki... 81 Şekil 25. Ocak Alanı-2 nin Yerleşim Birimlerine Mesafeleri Gösterir Kroki... 83 Şekil 26. Ocak Alanı-3 ün Yerleşim Birimlerine Mesafeleri Gösterir Kroki... 85 Şekil 27. Arazi Varlığı Haritası... 89 Şekil 28. Bursa İli Arazi Kullanım Durumu... 93 Şekil 29. Orhaneli İlçesi Arazi Kullanım Durumu... 93 Şekil 30. Mescere Haritası... 103 Şekil 31. Orman Kadastrosu Gösterimi... 109 Şekil 32. Proje alanı ve yakın çevresine ait genelleştirilmiş stratigrafik kolon kesit (ölçeksiz).... 123 Şekil 33. Marmara Bölgesi Tektonik Haritası... 131 Şekil 34. Türkiye Diri Fay Haritası (Kaynak: www.mta.gov.tr )... 134 Şekil 35. Proje Alanı Çevresi Su Yüzeylerini Gösterir Harita... 152 Şekil 36. Proje Alanı Çevresi Su Yüzeylerini Gösterir Harita... 158 Şekil 37. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Aylık Basınç (hpa) Değerleri Grafiği... 161 Şekil 38. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Aylık Sıcaklık ( C) Dağılımı.... 162 Şekil 39. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Ortalama Toplam Yağış ve Maksimum Yağış Dağılımı Grafiği... 163 Şekil 40. Bursa İli Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Bağıl Nemin Aylara Göre Değişimi... 164 Şekil 41. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Sayılı Günler Grafiği.... 165 Şekil 42. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Maksimum Kar Kalınlığı Grafiği.... 166 Şekil 43. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Aylık Buharlaşma Dağılımı... 167 viii

Şekil 44. Esme Sayıları Toplamına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı... 169 Şekil 45. Esme Sayılarına Göre Aylık Rüzgar Diyagramı... 169 Şekil 46. Esme Sayılarına Göre Aylık (Ocak-Haziran Dönemi) Rüzgar Diyagramları... 170 Şekil 47. Esme Sayılarına Göre Aylık (Temmuz-Aralık Dönemi) Rüzgar Diyagramları. 171 Şekil 48. Rüzgar Esme Sayılarına Göre İlkbahar Mevsimi Rüzgar Diyagramı... 172 Şekil 49. Rüzgar Esme Sayılarına Göre Yaz Mevsimi Rüzgar Diyagramı... 172 Şekil 50. Rüzgar Esme Sayılarına Göre Sonbahar Mevsimi Rüzgar Diyagramı... 173 Şekil 51. Rüzgar Esme Sayılarına Göre Kış Mevsimi Rüzgar Diyagramı... 173 Şekil 52. Esme Hızı Ortalamasına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı... 175 Şekil 53. Esme Hızılarına Göre Aylık Rüzgar Diyagramı... 175 Şekil 54. Esme Hızlarına Göre Aylık (Ocak-Haziran Dönemi) Rüzgar Diyagramları... 176 Şekil 55. Esme Hızlarına Göre Aylık (Temmuz-Aralık Dönemi) Rüzgar Diyagramları.. 177 Şekil 56. Rüzgar Esme Hızlarına Göre İlkbahar Mevsimi Rüzgar Diyagramı... 178 Şekil 57. Rüzgar Esme Hızlarına Göre Yaz Mevsimi Rüzgar Diyagramı... 178 Şekil 58. Rüzgar Esme Hızlarına Göre Sonbahar Mevsimi Rüzgar Diyagramı... 179 Şekil 59. Rüzgar Esme Sayılarına Göre Kış Mevsimi Rüzgar Diyagramı... 179 Şekil 60. Ortalama ve Maksimum Rüzgar Hızı Dağılımı Grafiği... 180 Şekil 61. Aylara Göre Ortalama Fırtınalı ve Kuvvetli Rüzgarlı Gün Sayısı Grafiği... 181 Şekil 62. Bursa İli Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası (http://www.milliparklar.gov.tr)... 213 Şekil 63. Proje Alanı İle Koruma Alanlarının Konumunu Gösterir Kroki... 217 Şekil 64. Proje Alanı İle Yüce ve Sestaş Ocaklarının Konumlarını Gösterir Harita... 239 Şekil 65. Risk SKOR Derecelendirme Matrisi... 261 ix

EKLER LİSTESİ : EK 1 EK 2 EK 3 EK 4 EK 5 EK 6 EK 7 EK 8 EK 9 EK 10 EK 11 EK 12 EK 13 EK 14 EK 15 EK 16 EK 17 EK 18 EK 19 EK 20 48556 No lu Sahaya Ait İşletme Ruhsatı 48556 No lu Sahaya Ait İşletme İzni 48556 No lu Saha İçin Bursa Valiliği İl Çevre ve Orman Müdürlüğü nden verilen ÇED Gerekli Değildir Kararları Bursa 1. İdare Mahkemesi 31.12.2012 Tarihli Kararı Bursa 3. İdare Mahkemesi 26.02.2013 Tarihli Kararı Özgüntaş Mermer San. Ve Tic. Ltd. Şti ile Yüce Nakl. Eml. Mad.ve İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasında Yapılan Rodövans Sözleşmesi 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir Yer Bulduru Haritası 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita ve Ruhsat Sahasına En Yakın Yerleşim Birimlerinin Gösterildiği 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir 1/10.000 Ölçekli Vaziyet Planı 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir 1/10.000 Ölçekli Arazi Varlığı Haritası 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir 1/10.000 Ölçekli Meşçere Haritası 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir 1/10.000 Ölçekli Orman Kadastro Haritası Gösterimi 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir 1/10.000 Ölçekli Jeoloji Haritası ve Kesitleri 48556 No lu Ruhsat Sahasını ve İçme Suyu Koruma Alanlarının Gösterir 1/25.000 Ölçekli Hidroloji Haritası ve Planı 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir 2013-2014 Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir Bursa İli Deprem Haritası 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir Uydu Görüntüleri Bitişik Ruhsatları Gösterir Topografik Harita Etkileşimli Ruhsatları Gösterir Topografik Harita Proje Etki Alanını Gösterir Topografik Harita x

EK 21 48556 No lu Ruhsat Sahasını ve Civarını Gösterir Ulaşım Güzergahı Haritası EK 22 48556 No lu Ruhsat Sahasında Yer Alan 1 ve 2 No lu Ocaklara Ait 2012 Yılı İmalat Haritaları EK 23 EK 24 EK 25 EK 26 EK 27 EK 28 317 No lu Parsele Ait Tapu Senedi Fosseptik Planı Mevcut Fosseptiklere Ait Sızdırmazlık Raporu Çöktürme Havuzu Planı 48556 No lu Ruhsat Sahasını Gösterir 1/10.000 Ölçekli Kuşaklama Haritası Proje Alanını Gösterir Fotoğraflar EK 29 Bursa Meteoroloji İstasyonu Uzun Yıllar Meteorolojik Verileri (1960-2012) EK 30 EK 31 EK 32 EK 33 EK 34 EK 35 EK 36 EK 37 EK 38 EK 39 EK 40 EK 41 İstanbul-Göztepe Meteoroloji İstasyonu 2011 Yılı Günlük Sabah ve Öğle KarışımYüksekliği Verileri Bursa Meteoroloji İstasyonu 2011 Yılı Saatlik Rüzgar Hızı ve Yönü Verileri Bursa Meteoroloji İstasyonu 2011 Yılı Saatlik Genel Bulutluluk Kapalılığı Verileri Bursa Meteoroloji İstasyonu 2011 Yılı Saatlik Sıcaklık Verileri Bursa Meteoroloji İstasyonu 2011 Yılı Saatlik Toplam Global Güneş Radyasyonu Verileri Bursa Meteoroloji İstasyonu(1938-2010) Standart Zamanlarda Gözlenen En Büyük Yağış Değerleri ve Tekerrür Eğrileri Grafiği Bursa İstasyonunda Uzun Yıllar Fevk Hadiseleri Tablosu Meşçere Tanıtım Tabloları Orman İzinleri Teslim-Tesellüm Tutanakları Koçu Köyü Muhtarlık Yazısı Hidro-San Mak. İml. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ye Ait Taahhütname ve Vidanjör Çalışma İzin Belgesi Hidro-San Mak. İml. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ye Ait Fosseptik Çekim Faturaları xi

EK 42 EK 43 EK 44 EK 45 EK 46 EK 47 EK 48 EK 49 EK 50 EK 51 EK 52 EK 53 EK 54 EK 55 Reis Tur. Taş. Tem. İnş. Müh. Mimar. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ye Ait Katı Atık Toplama ve Taşıma Sözleşmesi Denge Petrol Sanayi Ve Tic. İth. İhr. Paz. Ltd. Şti. Ye Ait Geri Kazanım Sözleşmesi Bursa İl Özel İdaresi, İmar ve Yapı İşleri Daire Başkanlığı Görüşü Atık Beyan Formları Bursa Büyükşehir Belediyesi, Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Görüşü Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü 05.03.2012 Sayılı Yazısı ve Ekleri Bursa Valiliği İl Halk Sağlığı Müdürlüğü Halk Sağlığı Laboratuvarı Analiz Raporu Acil Durum Planı Doğaya Yeniden Kazandırma Planı Hava Kalitesi Modelleme Raporu Akustik Rapor İTÜ Maden Fakültesi Vakfı Tarafından Hazırlanan ʺBursa Başköy-Erenler- Dağakça Bölgesindeki Kireçtaşlarının Bloktaş Potansiyeli (Jeolojik Ve Ekonomik Analiz) Raporuʺ İTÜ Tarafından Hazırlanan ʺBursa Orhaneli Ortaköy 48556 No Lu Ruhsat Alanı İle Bursa Merkez Kadriye Köyü 201100932, 201100986 Ve 201100987 No Lu Ruhsat Alanları Civarının Jeolojik, Hidrojeolojik Ve Mikrobiyolojik İnceleme Raporuʺ Hidrojeolojik Etüt Raporu xii

BÖLÜM 1: PROJENİN TANIMI VE AMACI 1.1. Tanımı, Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği, Projenin Zamanlama Tablosu Projenin Tanımı Özgüntaş Mermer San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Bursa İli, Orhaneli İlçesi, Ortaköy Köyü civarında yer alan 48556 Ruhsat No lu 225 hektarlık sahada mermer ocağı işletilmesi planlanmaktadır. Söz konusu proje alanı 1/25.000 ölçekli H21 c4 paftasında yer almaktadır. 48556 No lu 225 hektarlık II-b Grup işletme ruhsatı ve 48556 No lu 203,09 hektarlık II-b Grup İşletme İzni, Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 18.01.2012 tarihinde Özgüntaş Mermer San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiştir. Söz konusu İşletme Ruhsatı ekler bölümünde EK- 1 de İşletme İzni ise Ek-2 de sunulmuştur. İşletme ruhsatı ve İşletme İzni 10 yıllık süre ile düzenlenmiş olup 10 yılın bitiminde temdit (süre uzatımı) işlemleri yapılacaktır. Söz konusu proje için; 15.09.2009 tarihinde (Karar No:429) ve 25.11.2011 tarihinde (Karar No:594) ʺÇED Gerekli Değildirʺ kararları verilmiştir (Bkz-Ek-3). 15.09.2009 tarihli ÇED Gerekli Değildir Belgesi nde 30.000 m 3 /yıl kapasite, 25.11.2011 tarihli ÇED Gerekl Değildir Belgesi nde ise 70.0000 m 3 /yıl kapasite baz alınmıştır. Mevcut durumda proje 50.000 m 3 /yıl kapasite olarak planlanmaktadır. Daha önce alınmış 15.09.2009 tarihli ÇED Gerekli Değildir kararına İlbiseler Başköy Kültür Yardımlaşma Ve Dayanışma Derneği, Nurettin Seymen, Hasan Acar, Ahmet Güleç, Hasan Turhan, tarafından Bursa Valiliğine ÇED Gerekli Değildir kararının yürütülmesinin durdurulması ve iptali davası açılmıştır. Bursa 1. İdare Mahkemesince 14.11.2012 tarihinde Yürütmenin Durdurulmasına karar verilmiştir. Bursa 1. İdare Mahkemesince 31.12.2012 tarihinde ÇED Gerekli Değildir kararının iptaline ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-1 Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesinin 28. Maddesinin a fıkrası kapsamında ÇED Süreci başlatılmasına oyçokluğu ile karar verilmiştir. (Bkz. Ek-4). Daha önce alınmış 25.11.2011 tarihli ÇED Gerekli Değildir kararına İlbiseler Başköy Kültür Yardımlaşma Ve Dayanışma Derneği, Nurettin Seymen, Hasan Acar, Ahmet Güleç, Hasan Turhan, tarafından Bursa Valiliğine ÇED Gerekli Değildir kararının yürütülmesinin durdurulması ve iptali davası açılmıştır. Bursa 3. İdare Mahkemesince 16.10.2012 tarihinde Yürütmenin Durdurulmasına karar verilmiştir. Bursa 3. İdare Mahkemesince 26.02.2013 tarihinde ÇED Gerekli Değildir kararının iptaline ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-1 Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesinin 28. Maddesinin a fıkrası kapsamında ÇED Süreci başlatılmasına oyçokluğu ile karar verilmiştir. (Bkz. Ek-5). 1

Çevresel etkilerin detaylı incelenmesi ve halkın görüşünün alınması için Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-1 kapsamında ÇED sürecinin başlatılması karara bağlanmıştır. Bu nedenle söz konusu proje için Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-1 kapsamında başvuru yapılmıştır. 48556 No lu ruhsat alanı içerisinde 2 ayrı poligon halinde proje alanı belirlenmiştir. Planlanan faaliyetlerin tamamı bu 2 poligonda gerçekleştirilecek olup proje alanları ÇED alanlarıdır. Belirlenen proje alanları aşağıda gösterilmiştir. Şekil 1. Ruhsat Alanı İçerisinde Yer Alan Proje Alanları 2

225 hektarlık alanda planlanan faaliyet kapsamında 96,17 hk 1. poligon alanı ve 40,56 hk 2. Poligon alanı olmak üzere toplam 136,73 hk alan proje alanı, 2.64 hk pasa döküm alanı-1, 7,61 hk pasa döküm alanı-2, 8,35 hk pasa döküm alanı-3, 0,29 hk stok alanı-1, 0,13 hk stok alanı-2, 0,50 hk stok alanı-3, 0,62 hk bitkisel toprak depolama alanı-1, 0,59 hk bitkisel toprak depolama alanı-2, 0,69 hk bitkisel toprak depolama alanı-3, 0,40 hk şantiye alanı-1, 0,37 hk şantiye alanı-2 ve 0,65 hk şantiye alanı-3 belirlenmiştir. Proje alanı içerisine 12,86 hk Ocak Alanı-1, 7,61 hk ocak alanı-2, 19,58 hk ocak alanı-3 olarak belirlenmiştir. Sıralanan alanlarının yerleşimini gösterir 1/10,000 ölçekli Vaziyet Planı ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK-9). Sahada daha önce çalışmalar yapılmış olup açılmış iki adet ocak bulunmaktadır. Daha önce üretim yapılmış olan 2 ocağa ait 2012 yılı imalat haritaları rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-22). 3 No lu ocakta ise alt yapı işlemleri daha önceki yıllarda tamamlanmış olup üretime yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Proje sahasından mermer üretimi açık işletme tel kesme yöntemi ile yapılacaktır. Üretilen blok mermer cevheri istenilen ebatlara getirilecektir. İstenilen ebatlara getirilen malzeme Stok Alanı nda stoklanacaktır. Stoklanan malzeme piyasaya satışa sunulacaktır. Üretim işlemleri esnasında oluşan pasa malzeme pasa alanında depolanacaktır. İşletmede yılda 50.000 m 3 /yıl blok mermer üretilmesi planlanmaktadır. Proje alanında yılda 12 ay (300 gün), ayda 25 gün, günde 16 saat 2 vardiya olarak üretim faaliyetleri gerçekleştirilecektir. 3

Şekil 2. Proje Ünitelerini Gösterir Kroki 4

Ruhsat Sahasının büyük bir kısmında mermer cevherleşmesi mevcuttur. Sahada mevcut cevherin yoğunluğu ortalama 2.75 gr/cm 3 tür. Ocak üretim faaliyetleri sırasında toplam 78 personel çalıştırılması planlanmaktadır. Çalışacak personellerin dağılımı aşağıda sunulmuştur. Tablo 1. Çalışacak Personel Dağılım Tablosu Görev 1.Ocak 2.Ocak 3.Ocak Toplam Teknik Nezaretçi - - - 1 Lastik Tekerlekli Yükleyici 2 2 2 6 Ekskavatör Operatörü 1 2 1 4 Kamyon Şöförü 4 4 4 12 Tel Kesme Makinesi Operatörü 5 5 5 15 Ebatlama 7 7 7 21 Rock Operatörü 2 5 2 9 Kompresör Operatörü 2 2 2 6 Arazöz Şöförü 1 1 1 3 İşçi 1 1 1 1 Toplam 78 Sahaya Bursa-Orhaneli Karayolu ile ulaşmak mümkündür. Söz konusu karayolunun yaklaşık 24. kilometresinden Erenler Köy Yoluna dönülmelidir. Erenler Köyünden sonra yaklaşık 4 km daha ilerlendiğinde Koçu Köyü girişine ulaşılır. Koçu Köyü girişine kadar yollar asfalttır. Koçu Köyü girişinden itibaren yaklaşık 5 km stabilize yol takip edilerek ruhsat alanına ulaşılmaktadır. Nakliye güzergahı Koçu Köyü nün içerisinden geçmemektedir. Söz konusu yollar genelde yılın tamamında ulaşıma olanak vermektedir. Gerektiğinde bağlantı yolunun bakım ve onarımı firma tarafından karşılanacaktır. Köy yollarına zarar verilmeyecek olup zarar verilir ise verilen zarar proje sahibince karşılanacaktır. Proje alanı içerisinde yaklaşık olarak toplam 4.220 m uzunluğunda ocak içi bağlantı yolu olacaktır. Ocak içi bağlantı yollarının gösterildiği harita aşağıda sunulmuştur. 5

Şekil 3. Ocak İçi Bağlantı Yollarının Gösterildiği Harita 6

Proje alanına en yakın yerleşim birimleri yaklaşık 143 m güneybatısında yer alan Başköy Köyü, yaklaşık 650 m güneyinde yer alan Ortaköy Köyü, yaklaşık 735 m güneybatısında yer alan Süleymanbey Köyü, yaklaşık 1.175 m güneydoğusunda yer alan Koçu Köyüdür. Ayrıca, proje alanının yaklaşık olarak 2.040 m kuzeydoğusunda Kadriye Köyü yer almaktadır. Mesafelerin gösterildiği harita rapor ekinde ve aşağıda sunulmuştur (Bkz. Ek-8). 7

Şekil 4. Yerleşim Birimlerine Mesafeleri Gösterir Harita 8

Proje alanında üretim faaliyetleri ruhsat sahibi firma tarafından yapılacak olup personel gideri de ruhsat sahibi firma tarafından karşılanacaktır. Ancak ilerleyen faaliyet dönemlerinde gerekli görülmesi durumunda sahadaki faaliyetler sözleşme yapılarak taşeron firmalara devredilebilecektir. Mevcut durumda 2 No lu ocak için rodövans sözleşmesi bulunmaktadır (Bkz. Ek-6). Söz konusu rodövans sözleşmesi 31.05.2013 tarihinde yapılmıştır ve 5 yıl süre ile geçerlidir. Ruhsat sahası ve proje alanı sınırları 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita üzerine işlenmiştir (Bkz. EK 8). Proje alanını gösterir fotoğraflar ve uydu görüntüleri rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-28,17). Diğer Tesisler İle Etkileşim Ruhsat alanı çevresinde yine mermer üretimi yapan başka ruhsatlar mevcuttur. Söz konusu projeye ait ruhsat alanının bitişiğinde yer alan ruhsatların gösterildiği kroki aşağıda ve harita rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-18). Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi Özgüntaş firmasına ait ruhsat çevresinde diğer firmalara ait ruhsatlar yer almaktadır. Söz konusu ruhsat alanlarının tamamında blok mermer üretimi yapılmaktadır. 9

Şekil 5. Bitişik Ruhsatları Gösterir Kroki EPDK tarafında verilmiş proje alanı ve yakın çevresinde Hidroelektrik Santral ve Rüzgar Enerji Santrali lisansı bulunmamaktadır. (Kaynak: http://www2.epdk.org.tr/lisans/elektrik/lisansdatabase/verilenuretim.asp ) 10

Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği Projeye konu sahada blok mermer üretimi yapılacaktır. Üretilen blok mermer cevheri istenilen ebatlara getirilecektir. İstenilen ebatlara getirilen malzeme Stok Alanı nda stoklanacaktır. Stoklanan malzeme piyasaya satışa sunulacaktır. Böylelikle cevherin hem inşaat sektörüne hem de ülke ekonomisine katkısı sağlanacaktır. Yukarıda tanımlanan yatırımın, çevre üzerine etkilerini ayrıntılı araştırmak ve olumsuz etkileri minimize etmenin teknik koşullarını sağlamak amacıyla bu proje hazırlanmıştır. Üretim, ülke ekonomisine ve inşaat sektörüne bir katkı sağlarken, üretim çalışmaları sırasında yöreden temin edilecek personel için de istihdam yaratılacaktır. İTÜ Maden Fakültesi Vakfı tarafından ʺBursa Başköy-Erenler-Dağakça Bölgesindeki Kireçtaşlarının Bloktaş Potansiyeli (Jeolojik ve Ekonomik Analiz) Raporuʺ hazırlanmıştır (Bkz. Ek-53). Söz konusu raporun III. Bölümünde ʺTürkiye Genelinde Madencilik ve Doğaltaş Sektörünün Genel Değerlendirilmesine İlişkin Düşüncelerʺ başlığı altında bloktaş mermer üretiminin ülke ekonomisi yönünden öneminden bahsedilmiştir. Söz konusu rapordan alınan bilgiler aşağıda özetlenmiştir. ʺTürkiye, jeolojik yapısının doğal bir sonucu olarak çok çeşitli yer altı zenginliklerine sahiptir. Ülkemizde çıkarılmakta olan madenlerle bir yandan endüstri kuruluşlarımızın gereksinimleri karşılanırken, diğer yandan da ham ya da yarı işlenmiş olarak dış satımları yapılmaktadır. Maden zenginliklerimiz; Metalik Madenler (Krom, Bakır, Altın v.b..) Enerji Hammaddeleri (Kömür, Petrol, Doğalgaz v.b..) Endüstriyel Hammaddeler (Bor, Kaolen, Bloktaş-Mermer v.b..) olarak gruplandırılmaktadır. Türkiye özellikle, bor, krom gibi yukarıda örneklenen madenlerin yanı sıra çeşitli renk, desen ve özellikte köken, tür ve miktarları ile dikkat çeken doğaltaş rezervlerini barındırmaktadır. Son 25 yıl içinde, yasal yönden yapılan ve üreticiye güvence veren değişiklikler ile dünyadaki teknolojik gelişmelerin izlenmesi ve özenle uygulanması sonucunda sadece ülkemizde değil, dünyada da takdirle izlenen bir Türkiye Doğaltaş Sektörü doğmuştur. Ülkemiz jeolojik yapısının beklenen bir sonucu olarak, çeşitli renk ve kalitede bilimsel ve ticari anlamda zengin mermer, son yıllarda kullanılan ve tüm taş türlerini de içine alan daha doğru tanımlaması ile doğaltaş yataklarına sahiptir. 11

Milyarlarca m³ olarak ifade edilebilecek olan bu yatakların bir kısmı, Anadolu da yerleşik uygarlıklar döneminde, binlerce yıldan bu yana işletilmiştir. Özellikle, birbirini izleyen Eski Yunan, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı uygarlıkları boyunca, Anadolu Ocakları ndan çıkarılan bu taşlar sadece Anadolu da değil bu uygarlıkların yayıldığı diğer Akdeniz ülkelerine de taşınmış ve oralardaki sanat eserlerinde kullanılmıştır. Marmara Adası (Prokonnesos), Afyon-İncehisar (Dokimeion) ve Afrodisias tarihsel dönemlerin en ünlü bloktaş üretim ve işleme merkezleri olmuştur. Ülkemizde doğaltaş konusunda bilgilenme süreci 1980 li yıllardan itibaren başlatılmış ve son 10 yılda ivme kazanmıştır. Günümüzde bu sektörde, babadan oğula geçen Taşçılık mesleği yerine, projelendirilmiş yatırım programları yapan, çağdaş teknolojiyi izleyerek bunun gerektirdiği üretim araçlarını kullanan, geçerli tanıtım ve pazarlama yöntemlerini uygulamaya çalışan, kısaca teknik ve ekonomik fizibilite kavramını benimseyerek, yönünü bulmaya gayret eden kuşakların yer aldığı, genç girişimciler ve bunların birlikteliğinden doğan şirketler görülmektedir. Sayılarla Türkiye Doğaltaş Sektörü Ülkemizde doğal taş endüstrisi ile uğraşanları tarafından kurulan ve ilgili tüm sivil toplum örgütlerini bir çatı altında toplayan TÜMMER (Türkiye Mermer ve Mermer Makinaları Üreticileri Birliği) ve IMIB (İstanbul Maden İhracatçıları Birliği) den elde edilen 2012 verilerine göre sektörün bugünkü yapısı ve dünyadaki yeri aşağıdaki gibi özetlenebilir. Başta Marmara ve Ege bölgeleri olmak üzere ülkemizin her bölgesine yayılmış olan doğaltaş rezervleri ve buralarda bloktaş çıkaran ocak işletmeleri bulunmaktadır. Diğer maden zenginliklerinde olduğu gibi, doğaltaş işletmelerinin de, rezervlerin bulunduğu yerlerde olması kaçınılmazdır. Kuşkusuz bu gerçek araştırmaya konu olan Bursa doğaltaş işletmeleri için de geçerlidir. Ülkemizde 20 civarında doğaltaş (mermer) blok üretiminin yapıldığı havza bulunmaktadır. Bu havzalarda blok üretiminin gerçekleştirildiği 1500 kadar doğaltaş ocağı, 30-1000 arasında elemanın çalıştığı değişik büyüklüklerde 1800 fabrika ile ülke coğrafyasına dağılmış durumda yaklaşık olarak 7500 adet atölye büyüklüğünde işletme mevcuttur. Günümüzde, İzmir ve İstanbul illerinde yapılan uluslararası fuarlarda, ülkemizde çıkarılan değişik cins ve desende yaklaşık 500 kadar doğaltaş türü sergilenmektedir. 1957 yılında 1.186 dolar olan ihracatımızın 1996 da 94 milyon dolar, 2011 yılında ise 1,675 milyar dolara yükselmesi dikkat çekicidir. Doğaltaş üretimimizin yaklaşık olarak %40 kadarı kısmı ihraç edilmekte, %60 ı ise iç piyasada tüketilmektedir. Bu değerlendirmelere göre sektörün 2012 yılı içerisinde toplam üretim değerinin 4,5 milyar dolar olması beklenmektedir (TUMMER, 2012).ʺ 12

Tablo 2. Ülkemizde 1996-2011 yılları arasında yapılan doğaltaş ihracatı Yıl Miktar Değer Miktar Değer Ortalama satış fiyatı (Bin Ton) (Milyon $) Değişim (%) Değişim (%) ($) 1996 346 94 ------ ------ 270 1997 484 116 40,03 24,17 240 1998 536 129 10,64 10,68 240 1999 571 151 6,68 17,20 264 2000 731 189 28,00 25,30 258 2001 1.094 224 49,62 18,44 204 2002 1.561 303 42,68 35,39 194 2003 2.192 431 40,39 42,43 197 2004 2.708 626 23,53 45,27 231 2005 3.226 806 19,15 28,67 250 2006 3.759 1.027 16,5 27,53 273 2007 4.737 1.242 26,03 20,96 262 2008 5.126 1.402 8,21 12,85 274 2009 4.997 1.241-2,50-11,50 248 2010 6.641 1.568 32,90 26,30 236 2011 7.286 1.675 9,71 6,82 230 ʺ2009 yılı verilerine göre dünyada ilk 10 ülke toplam üretim ve değerin % 94 ünü paylaşmaktadır. Bu ülkeler sıralamasında Çin ve Hindistan dan sonra Türkiye; İtalya, İspanya, Brezilya ve İran 3. olma yarışındadır.ʺ Tablo 3. 2009 yılı dünya doğaltaş üretimi (statimmcarrara stone report 2010) Ülke Ton Yüzde Çin 23.000.000 21,53% Hindistan 21.000.000 19,66% Türkiye 11.500.000 10,77% İran 11.000.000 10,30% İtalya 9.100.000 8,52% Brezilya 7.500.000 7,02% İspanya 7.200.000 6,74% Mısır 3.600.000 3,37% Portekiz 3.100.000 2,90% ABD 1.800.000 1,69% Diğer ülkeler 8.010.895 8% Toplam 106.810.895 13

2009 Yılı Dünya Doğaltaş Üretimi Portekiz 3% Mısır 3% İspanya 7% Brezilya 7% ABD 2% Diğer ülkeler 8% Çin 21% İtalya 9% Hindistan 19% İran 10% Türkiye 11% Şekil 6. 2009 Yılı Dünya Doğaltaş Üretimi Dağılımı ʺ2011 yılında Türkiye den yurtdışına satılan doğaltaş türleri; Çin Halk Cumhuriyeti ne blok mermer ve traverten, diğerlerine işlenmiş ürün şeklindedir.ʺ Şekil 7. 2011 Yılı doğaltaş ihracatının ürün gruplarına göre dağılımı (IMIB, 2012) 14

Şekil 8. 2011 Yılı doğaltaş ihracatında ilk 5 ülke (IMIB, 2012) Türkiye Doğaltaş Sektörünün Analizi ʺAşağıda sektör için Türkiye genelinde yapılan (TÜMMER) GZFT (SWOT) analizine göre saptanan Güçlü ve Zayıf yönler ile çıkan Fırsatlar ve Sorunlar bir arada özetlenmektedir.ʺ Tablo 4. Doğaltaş Sektörü İçin Türkiye genelinde yapılan (TÜMMER) GZFT (SWOT) analizine göre saptanan Güçlü ve Zayıf yönler Güçlü Yönler Zayıf Yönler Yüksek rezerv miktarı Yüksek enerji maliyetleri Tür, renk ve desende çeşitlilik Sektörel teşvik eksikliği Dünyada Türk mermerine talepte artış Kalifiye eleman eksikliği Mermer üretim makineleri ve teknolojisinde gelişmeler Güçlü örgütlenme yapısı; İhracatçı Birlikleri ve sivil toplum kuruluşlarının etkin aktiviteleri Dünya sıralamasında önemli olan bir fuara ev sahipliği İşletme sermayesi noksanlığı Sektör içi fiyat rekabeti Yüksek işçilik sigorta prim vb giderler Rekabet edebilirlik Standardizasyon ve ölçüm eksikliği Pazarlama stratejilerinde gelişmeler Envanter eksikliği Tasarım ve mimari örgütlenmeler ile iletişim eksikliği Taşımacılık, liman yetersizliği ve pahalılığı Mermer ve doğaltaş ruhsatlarının finans kurumlarınca teminat sayılmayışı Doğaltaş sektöründen uzak olan, değişik sektörlerde firmaların bilinçsiz ve hazırlıksız olarak sektöre girme çabaları 15

Tablo 5. Doğaltaş Sektörü İçin Türkiye genelinde yapılan (TÜMMER) GZFT (SWOT) analizine göre saptanan Fırsatlar ve Sorunlar Fırsatlar Avrupa ülkelerinde doğaltaş rezervlerinde tükenmeye doğru gidiş ve üretimde düşüş. Yabancı şirketlerin ve kurumsallaşmış büyük firmaların doğaltaş madenciliğine olan ilgisi Ülkemizin jeolojik yapısı gereği verimli yeni rezerv alanlarının var olması ihtimali Dünyada doğaltaş ürünlerine talebin her geçen yıl artma trendinde olması Sektörde ikinci ve üçüncü nesil temsilcilerin firma yönetimlerinde yer almalarında artış Avrupa ülkelerinde doğaltaş rezervlerinde tükenmeye doğru gidiş ve üretimde düşüş. Tehditler- Sorunlar Haziran 2012 tarihinde yayınlanan Başbakanlık genelgesinden kaynaklanan sıkıntılar sektörü durma noktasına getirmiştir. TBMM de yalnızca Madencilik sektörünü temsilen bir Bakanlığın bulunmayışı, İşletmeye geçiş sürecinde pek çok kurum, kuruluş ve bakanlıklardan alınması gereken izinlerde karşılaşılan zorluklar. Kamu kurumlarınca ithal doğaltaş kullanımına eğilim Yargı sürecinde karşılaşılan yetersiz bilirkişilikler ve bu bilirkişiliklerin seçilme yöntemleri Her kademede karşılaşılan bilinçsiz çevre baskısı Ülkemizin oldukça geniş bir alanında terörün sebep olduğu olumsuzluklar nedeni ile yeni kaynak aramalarının yapılamıyor olması AB uyum sürecinde ülkemiz gerçekleri ile bağdaşmayan madencilik karşıtı düzenlemelerin oluşması eğilimi. Türkiye Doğaltaş Sektörünün Geleceğine İlişkin Düşünceler ʺBaşta gelişmiş ülkeler olmak üzere, dünyanın birçok ülkesinde kullanılagelen yapay malzemenin yerine, doğal olanların kullanılması yaygınlaşmaya başlamıştır. Yeryüzünde yaşanılan canlı çevrenin korunmasına ilişkin olarak hızlandırılan ve yaygınlaştırılan çalışmalarda, doğaya zararlı olarak geri dönen maddelerin yerine, zararsız, doğal malzeme türlerinin tercihi, bu yaklaşımda etkili olmaktadır. Dünyadaki eğilimin Türkiye gibi doğal kaynakları zengin olan ülkeler için olumlu fırsatlar yaratacağı kuşkusuzdur.ʺ 16

İTÜ Maden Fakültesi Vakfı tarafından ʺBursa Başköy-Erenler-Dağakça Bölgesindeki Kireçtaşlarının Bloktaş Potansiyeli (Jeolojik ve Ekonomik Analiz) Raporuʺ hazırlanmıştır (Bkz. Ek-53). Söz konusu raporun VII.2. İşletmelerde Blok Verimliliği başlığı altında Bursa Bejinin önemi hakkında bilgiler verilmiştir. Söz konusu rapordan alınan bilgiler aşağıda özetlenmiştir. ʺİncelenen doğaltaş (mermer) sahası, gerek renk, gerek desen ve gerekse günümüz piyasasındaki tercihler dikkate alındığında farklı ürün seçenekleri sunan, ülkemizin önde gelen sahalarından biri durumundadır. Son yıllarda bu bölgede üretilen doğaltaş (mermer), özellikle uzak doğuya (Çin Halk Cumhuriyeti ve Hindistan) yapılan ihracat içerisinde en büyük pay sahibidir. 2000 lerde sınırlı sayıdaki ocakta, piyasada Bursa Beji olarak bilinen mermerin üretildiği bu bölgeden elde edilen ürün günümüzde çeşitlendirilmiş ve bugün bej, açık bej, koyu bej, emprador, açık emprador, koyu emprador v.b. ticari adlarla anılan doğaltaşlar (mermer) üretilir duruma gelmiştir. Bu türlerin tercih edildiği uygulamalar bölgeden elde edilen doğaltaşların (mermer) 2000 li yıllardan itibaren dünyada tanınmasını sağlamış ve özellikle Çin de moda taş haline gelmesine neden olmuştur. Son yıllarda mermer ihracatında Çin in başı çekmesinin nedeni de budur.ʺ İTÜ Maden Fakültesi Vakfı tarafından ʺBursa Başköy-Erenler-Dağakça Bölgesindeki Kireçtaşlarının Bloktaş Potansiyeli (Jeolojik ve Ekonomik Analiz) Raporuʺ hazırlanmıştır (Bkz. Ek-53). Söz konusu raporun VIII. Ekonomik Analiz başlığı altında proje hakkında bilgiler verilmiştir. Söz konusu rapordan alınan bilgiler aşağıda özetlenmiştir. ʺToplumların refah ve gelişmişlik düzeyleri ile madencilik faaliyetleri arasında çok yakın bir ilişki bulunmaktadır. İnsanlar ilk çağlardan itibaren madencilik faaliyetlerine ve madenlerden yararlanmaya başlamışlar, bu faaliyetlerin sonuncunda da medeniyetin doğuşunu sağlamışlardır. Türkiye deki maden potansiyeli değerlendirildiğinde, ülkenin üzerinde bulunduğu jeolojik yapının bir sonucu olarak dünyada kendi hammadde gereksiniminin önemli bir bölümünü karşılayabilen maden çeşitliliğine sahip nadir ülkelerden biri olduğu bilinmektedir. Bor madeni, endüstriyel hammaddeler, doğaltaş (mermer) gibi bazı madenlerde dünya ölçeğinde rezerve sahip olmamızın yanı sıra başta krom, manyezit, feldspat, kil, kömür, altın ve gümüş rezervleri olmak üzere, sanayi sektörü için gerekli hammaddeleri karşılayabilecek büyüklükte rezervlere sahip nadir ülkelerden biri konumundadır. Madencilik sektörünün alt sektörlerinden birisi doğaltaş (mermer) sektörüdür. Doğal ve çevreyle uyumlu malzemeye artan taleple birlikte, estetik, hijyenik, zamana dayanıklı, geri dönüşümlü, farklı mekanlarda kullanılabilen ve farklı zevklere hitap eden çeşitleri bulunan doğaltaşın üretimi ve ticareti dünyada hızlı bir artış eğilimi sergilemekte ve bu artışın önümüzdeki dönemde de devam edeceği öngörülmektedir (IMIB, TUMMER, EIB). 17

Madencilik Sektörü ve Mermerin Ekonomik Önemi ʺGenelde madencilik ve taşocağı sektörünün alt bölümlerinde, sektör özelliklerinin önemli ölçüde farklılaştığı bilinmesine rağmen sınırlı veri imkanları doğaltaş (mermer) sektörüne ilişkin yapılabilecek analizi kısıtlamaktadır. Bu nedenle bu bölümde verilerin imkan verdiği ölçüde doğaltaş (mermer) sektörüne bakılacak, aksi halde madencilik ve taşocağı sektörünün verileri kullanılacaktır. Doğaltaş (mermer) sektöründe, ham ürünün işlenmesi sırasında ortaya çıkan atık ve artıkların uygun bir biçimde geri kazanılmasıyla ticari olarak değerli olan yan ürünleri çimento, agrega, kağıt, boya, plastik ve kablo, inşaat, sıva, macun, derz dolgusu üretimi, yapıştırıcı üretimi, gıda, seramik, halı tabanı, yer muşambası, zararlı gazların filitrasyonu gibi birçok sektörde ve alanda girdi olarak kullanılmaktadır. Bu yan ürünlerle beraber sektör başta ulaştırmadan inşaata kadar birçok alanda Türkiye ekonomisi için yaşamsal önemde kabul edilen girdiler sağlamaktadır. Bu sektörün ürünlerinin olmaması durumunda karayolu, demiryolu, havaalanı bina inşaatı gibi birçok sektörün var olması mümkün olmayacak ya da çok büyük sorunlarla karşı karşıya kalacaklardır. Doğaltaş (mermer) iç ve dış dekorasyonda, yerler ve duvarlarda kaplama malzemesi olarak, şömine, mutfak tezgahı vb alanlarda kullanılmakta ve refahı, tarihi, kültürü ve doğayı hatırlatmaları nedeniyle bu kullanımlarıyla yaşam kalitesine olumlu katkı yapmaktadır. Ayrıca doğaltaşların (mermer) heykel sanatında, eski binaların restorasyonunda ve bazı yüksek teknolojili uygulama alanlarında kullanımı önemlidir. Sektör ayrıca ihracat açısından da önemlidir. Dünyada doğal malzeme kullanımının öneminin yaygınlaşmasıyla birlikte, sektörün tüm dünyada hızlı bir gelişme eğilimi içinde olduğu bilinmektedir. Dünyada sektör için Avrupa pazarının payı %35 civarında olup, Avrupa pazarında Asya ülkelerinin ve Brezilya nın pazar payının arttığı dikkati çekmektedir (European Technology Platform on Sustainable Mineral Resources, 2007). Avrupa da üretilen doğaltaşın (mermer) %40 ı AB içinde kullanılmakta, kalanı ise ihraç edilmektedir. Dünyada üretimden ihraç oranının en yüksek olduğu bölge, Avrupa dır. İhracat oranı Çin de %11, ABD de %7 ve Hindistan da %6 dır. Üretimin %36 sı yer döşemesi, %32 si özel alanlarda ve %12 si ise mezar taşlarında ve kalanı ise çeşitli kaplamalar olarak kullanılmaktadır. Avrupa piyasasında üretimin yaklaşık %80 i İtalya, Yunanistan, İspanya ve Portekiz gibi Türkiye nin rakip olduğu ülkelerde yapılmaktadır. Avrupalı üreticiler son yıllarda Çin, Hindistan, Brezilya gibi ucuz işgücüne dayalı üretimin egemen olduğu ülkelerin rekabet baskısı karşısında sektör için bir dizi temel girdiyi oluşturan ithalat bağımlılığının ve arz sıkıntısının ortaya çıkabileceğinden endişe etmektedir. Bu açıdan diğer sektörlere girdi sağlayan bu sektörün karşı karşıya kaldığı riskler ve tehditler bir dizi politika arayışını gündeme getirmiştir. İthalat bağımlılığını azaltmak üzere Thematic Network on Ornamental Stones (OSNET) ve I-Stone gibi insiyatifleri uygulamaya sokmuşlar ve bu sayede üretim süreçlerini iyileştirmiş, atık miktarını azaltmış ve rekabet güçlerini artırmışlardır. Ayrıca çeşitli Avrupa ülkelerinin verdikleri teşvikler ve vergi indirimleri sayesinde üretimin artmakta olduğu dikkati çekmektedir (COMMISSION STAFF WORKING DOCUMENT, 2007). 18

Bu sektörün çıktılarının ulaşım maliyetleri nedeniyle, doğaltaş üretiminin ulaşım arterlerine, büyük inşaat projelerine ve hızlı büyüme gösteren alanlara yakın noktalarda yapılması önem taşımaktadır. Bu açıdan söz konusu bölge, ulaştırma imkanlarıyla, Türkiye sürmekte olan ve aynı zamanda gelecekte de hızlı büyümesi beklenen altyapı ve bina inşaat faaliyetlerine yakınlığı ile öne çıkmaktadır. Doğaltaş (mermer) sektörünün refah yaratma ve sürdürülebilir ekonomik kalkınmaya katkıları; Doğrudan ve dolaylı olarak istihdam yaratması, Diğer mal ve hizmetler için talep yaratarak ekonominin diğer sektörlerinde talep oluşturması, İnşaat vb. diğer sektörlerde kullanılarak bu sektörlerde yaratılan değere katkıda bulunması, Yaratılan faaliyetten yapılan vergi vb ödemelerle ülkenin kamu gelirlerine katkıda bulunması, İthal girdi bağımlılığının düşük, buna karşılık ihracat kapasitesinin yüksek olması nedeniyle ülkenin dış ticaret açığının kapanmasına katkıda bulunulması olarak özetlenebilir. Bu konular aşağıda açıklanmaktadır.ʺ İstihdam ʺİşsizlik oranının % 9 civarında dolaştığı Türkiye de istihdam en öncelikli ekonomik politikalar arasında yer almaktadır. Madencilik ve taşocakçılığı sektörünün 125 bin kişi ile toplam yaratılan istihdam içinde % 0.5 lik payı vardır. İstihdama katkı açısından sektör gayrimenkul faaliyetleri ile kültür faaliyetleri arasında yer almaktadır. Diğer ülkelerle karşılaştırıldığında sektörün istihdam içindeki payı daha yüksektir. Madencilik ve taşocakçılığı sektörünün istihdamı 2004 yılında 93 bin kişi iken 2011 yılında 125 bin kişiye yükselmiştir (Çizelge VIII.1). Aynı dönemde Türkiye genelinde istihdam edilenlerin sayısında %23 artış olmuşken, bu sektördeki artış hızının %34 olması, sektörün istihdam yaratma açısından önemini göstermektedir. Bunun sonucunda sektörün toplam istihdam içindeki payı %0.47 den %0.52 ye yükselmiştir. Sektör doğrudan sağladığı istihdamın yanı sıra dolaylı ve uyarılmış yollardan da istihdamı desteklemektedir. Sektörde girdi olarak kullanılan mal ve hizmetlerin satın alınması nedeniyle, doğaltaş (mermer) üretimindeki artış kendisine girdi sağlayan sektörlerde de katma değer ve istihdam artışına yol açar. Bu etkinin büyüklüğü sektörün ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin niteliği ile ilişkilidir. Sektörün satın aldığı enerji, ulaştırma v.b. hizmetler yerel düzeyde sağlandığı için, sektörün bulunduğu bölgede yarattığı dolaylı istihdam etkisinin yüksek olduğu açıktır. Tersine girdilerini ithalat yoluyla karşılayan bir sektörde, dolaylı istihdam etkisi çok zayıf kalacaktır. 19

Sektörün doğrudan ve dolaylı olarak yarattığı istihdamın ve gelirinin harcanması da, harcandığı sektörler için talep uyararak yeni istihdama yol açar (uyarılmış etki). Bu etkilerin hesaplanabileceği Girdi-Çıktı tabloları Türkiye için doğaltaş (mermer) sektörü detayında bir analize olanak vermemektedir. Uyarılmış istihdam etkisi gelişmiş ülkelerde %100 e kadar düşerken, gelişmekte olan ülkelerde bu tür işlerde çalışan işçilere ödenen ücretin bölgedeki geçim standartlarına oranla çok yüksek olması nedeniyle çarpan daha yüksek olmaktadır (IME, 2007). Türkiye için yapılan çalışmalarda da yan sektörlerde yaratılan istihdamın doğrudan istihdamın %66 sı kadar olduğu görülmektedir (İMMİB, TÜMMER, EİB). Sektör için yapılan eylem planında, sektörün istihdamının 2023 yılında 500 bin kişiye, yan sanayisi ile birlikte 800 bin kişiye ulaşacağı düşünülmektedir (İMMİB, TÜMMER, EİB). ʺ GSYH ve Kişi başına GSYH ʺMadencilik ve taşocakçılığı sektörünün toplam GSYH içindeki payı 1980 lerde artarak %2 ye çıkmış ancak 2000 li yıllarda gerilemiş ve 2011 de %1,5 olmuştur. 2011 yılında madencilik ve taşocakçılığı sektöründe yaratılan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla cari fiyatlarla 20 milyar TL dir. Oysa sektörün payının diğer ülkelerde çok daha yüksek olabildiği görülmektedir. Maden ve madenciliğe dayalı sanayilerin ABD ekonomisi içindeki payı %16 dır. Madenciliğin ekonomideki rolüyle ilgili yapılan bir çalışmada, kişi başına tüketilen maden miktarının o ülkenin gelişmişliği ile doğru orantılı olduğu anlaşılmıştır. ABD de kişi başına 21 ton, Avrupa da 16 ton, Türkiye de yılda 6 ton maden tüketilmektedir. Ortalama 77 yıllık ömrü boyunca bir Amerikalı 1.617 ton, bir AB ülkesi vatandaşı 1.232 ton, bir Türk vatandaşı ise 462 ton mineral, metal ve yakıt tüketmektedir (IMIB). Maden tüketmek o ülkenin gelişmişliğiyle doğrudan orantılıdır. İstihdam ve GSYİH rakamları kullanılarak kişi başına GSYİH olarak hesaplanan verimlilik rakamları aşağıda verilmiştir. Kişi başına GSYİH olarak ölçülen verimlilik söz konusu dönemde sabit fiyatlarla Türkiye genelinde %12 artmışken sektörde %0.8 oranında gerilemiştir. Verimlilikteki bu gerileme madencilik ve taşocakçılığı sektörünün diğer sektörlere göre daha hızlı istihdam yaratmasından kaynaklanmıştır. Sektör doğrudan ve dolaylı olarak yarattığı ekonomik değerin yanı sıra yaratılan gelirin harcanmasıyla da gelir yaratmaktadır. Gelirden tüketime ayrılan payın %50 olması durumunda çarpan etkisi 2 olacak, yani yaratılan her 1 liralık gelir, en az 2 liralık bir ekonomik etki doğuracaktır. ʺ Vergi ʺSektör üretim faaliyetinden kaynaklanan vergi v.b. ödemelerle toplam kamu gelirlerine önemli ölçüde katkıda bulunmaktadır. Sektörün kamu gelirlerine yaptığı katkı aşağıdaki kalemlerden oluşmaktadır: 20

Gelir vergisi, kurumlar vergisi, dolaylı vergiler, çevre vergisi Çalışanların maaş ve ücretleri üzerinden ödenen gelir vergisi, sosyal güvenlik primleri, Devlet hakkı, Orman vergisi, Maden harçları Türkiye de vergi gelirlerinin GSYH ya oranının ortalama olarak %19 olduğu bilgisinden hareketle yapılan hesaplamalara göre sektörün kamu gelirlerine en az 3 milyon 657 bin TL katkısı olduğu bulunmuştur. ʺ İTÜ Maden Fakültesi Vakfı tarafından ʺBursa Başköy-Erenler-Dağakça Bölgesindeki Kireçtaşlarının Bloktaş Potansiyeli (Jeolojik ve Ekonomik Analiz) Raporuʺ hazırlanmıştır (Bkz. Ek-53). Söz konusu raporun IX. Genişletilmiş Yönetici Özeti başlığı altında proje hakkında bilgiler verilmiştir. Söz konusu rapordan alınan bilgiler aşağıda özetlenmiştir. ʺ1-2011 yılına ilişkin istatistiksel verilere göre, doğaltaş ihracatında Çin ve Hindistan dan sonra 3.konuma yükselen Türkiye nin bu yıldaki ihracatı 1.675.000 $ dır (IMIB, 2011). Bu miktar, aynı yıl içinde yapılan Türkiye nin toplam maden ihracatının %43,2 ni oluşturmaktadır. Verilen bilgiler, ülkemiz doğaltaş sektörünün, Türkiye madenciliği içinde lider konuma yükseldiğinin somut bir kanıtıdır. Bursa ili içinde üretilen Emprador, Bursa Beji gibi doğaltaş türleri başta Çin ve ABD olmak üzere birçok dünya ülkesine pazarlanarak, Türkiye nin tanıtımına önemli katkılar sağlamaktadır. 2- Bölgeden alınan bloktaş üretimine uygun malzeme örnekleri üzerinde yapılan laboratuar deneyi sonuçlarından elde edilen özellikler, doğaltaş (mermer) standartlarında aranan sınır değerlerle karşılaştırıldığında, bunların nitelikli malzeme özellikleri açısından uygun oldukları belirlenmiştir. 3- Bölgede işletilen kireçtaşlarının jeolojik rezervi 5.022.279.125 m³ (13.560,15 milyon ton), İşletme derinliğinin 120 m alınması durumunda toplam kireçtaşı hacmi 3.316.963.000 m³ (8.955,8 milyon ton), 120 m derinliğindeki kireçtaşlarının blok verimliliğinin %10 alınması halindeki ekonomik işletilebilir kireçtaşı hacmi 331.696.300 m³ ( 895,58 milyon ton) dur. Başka bir deyişle, bölgedeki toplam doğaltaş (mermer) üretiminin 500.000 ton/yıl olması halinde yaklaşık 1.800 yıllık, 1.000.000 ton/yıl olması halinde ise yaklaşık 900 yıllık ekonomik işletilebilir rezervin olduğu söylenebilir. 4- Doğaltaş (mermer) sektörünün refah yaratma ve sürdürülebilir ekonomik kalkınmaya katkıları; Doğrudan ve dolaylı olarak istihdam yaratması, Diğer mal ve hizmetler için talep yaratarak ekonominin diğer sektörlerinde talep oluşturması, İnşaat v.b. diğer sektörlerde kullanılarak bu sektörlerde yaratılan değere katkıda bulunması, Yaratılan faaliyetten yapılan vergi v.b. ödemelerle ülkenin kamu gelirlerine katkıda bulunması, 21

İthal girdi bağımlılığının düşük, buna karşılık ihracat kapasitesinin yüksek olması nedeniyle ülkenin dış ticaret açığının kapanmasına katkıda bulunulması olarak özetlenebilir. 5- Bursa doğaltaş (mermer), çimento v.b. ihracatının Türkiye toplamı içindeki oranı 2007 yılına kadar azaldıktan sonra bu yıldan sonra tekrar artmaya başlamıştır. Bu durumun ortaya çıkmasında Başköy-Erenler-Dağakça bölgesinde yeni açılan ve üretimlerinin büyük bölümünü ihracata kanalize eden doğaltaş (mermer) ocaklarının da katkısının olması muhtemeldir. Doğaltaş (mermer) ve granitin Bursa nın toplam ihracatı içindeki payının da aynı dönemde hızlı bir artış gösterdiği düşünülmektedir. MADSİAD a göre Bursa dan yapılan maden ihracatının %50 sinden fazlasını doğaltaşlardan sağlanmaktadır. 6- Ülkemizin 2023 yılı toplam doğaltaş ihracat hedefi 10 milyar dolardır (İMMİB, TÜMMER, EİB). Bugünkü eğilimler veri alındığında Bursa dan yapılan doğaltaşlar, çimento v.b. ihracatının 2023 yılında 170 milyon dolara çıkacağı hesaplanmaktadır. Bu ise önümüzdeki 10 yıl içinde Bursa doğaltaş üretiminin ve ihracatının yaklaşık 4 kat artması anlamına gelmektedir. Bu hedefin gerçekleştirilmesi Başköy-Erenler-Dağakça bölgesinde olduğu gibi ancak yeni ocakların açılması ile mümkün olacaktır. 7- Başköy-Erenler-Dağakça bölgesi doğaltaş (mermercilik) faaliyetine son yıllarda açılmış ve hızlı bir gelişme sürecine girmiştir. Bölgede faaliyet gösteren ocak sayısı 2011 yılında 14 e, 2012 de 22 ye ulaşmıştır. Bu ocaklarda yılda yaklaşık 80-90 bin m3 (240 bin ton/yıl) üretim yapılmaktadır. Doğaltaş (mermer) ocaklarında ilk yıllarda verimlilik ve karlılık oranı düşüktür. Çalışma süresinin artmasıyla verimliliğin daha da yükseleceği açıktır. 8- Sonuç olarak incelenen alan için yapılan ekonomik analiz, doğaltaş (mermer) rezervlerinin işletilmesinin Türkiye, Bursa ve Bölge ekonomisi açısından uzun yıllar boyunca önemli olacağını ortaya koymaktadır. Sektörün, özellikle düşük gelir gruplarına istihdam yaratan, bölgesel ekonomiye katkısı bulunan, krizler karşısında dayanıklı, kamu kaynaklarına pozitif katkı yapan, dış ticaret açığını daraltıcı yönde etkinlik gösteren nitelikte olduğu daima göz önünde bulundurulmalıdır.ʺ İTÜ Maden Fakültesi Vakfı tarafından ʺBursa Başköy-Erenler-Dağakça Bölgesindeki Kireçtaşlarının Bloktaş Potansiyeli (Jeolojik ve Ekonomik Analiz) Raporuʺndan alınan bilgiler ışığında görülmüştür ki proje hayata geçtiği zaman ülke ekonomisine yapacağı pozitif etki açıktır. 22

Projenin Zamanlama Tablosu Proje kapsamındaki zamanlama tablosu aşağıda sunulmuştur. Tablo 6. Projenin Zamanlama Tablosu AÇIKLAMA ÇED Başvuru Dosyasının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na Sunulması Yerel ve Ulusal Gazete İlanlarının Verilmesi Halkın Katılım Toplantısı ve Kapsam Belirleme Toplantısının Yapılması ÇED Özel Formatının Alınması, ÇED Raporunun Hazırlanması ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na Sunulması İDK Toplantısının Yapılması Nihai ÇED İşlemleri ve Karar Süreci YIL 2013 2013 2013 2013 2013 2013 Aylar- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 İzinlerin Tamamlanması ve Üretim Çalışmaları 2013 2014 Proje Bedeli Proje kapsamında yılda 50.000 m 3 blok mermer üretimi yapılacaktır. Satış fiyatları günün ekonomik koşullarına göre farklılık gösterebilmektedir. Proje bedeli hesaplama tablosu aşağıda sunulmuştur. 23

Tablo 7. Proje Bedeli Hesaplama Tablosu YATIRIM TUTARI HARCAMA ÇEŞİDİ Ruhsat için müracaat, harç, teminat vs. Etüt, Plan, Faal.Rap., Proje ve Harita Hazırlanması Numune alma, analiz ve Teknolojik Etüt Gideri TOPLAM MADEN YATIRIM GİDERLERİ Orman İzinleri Tesis -Makine- Ekipman Bedeli Altyapı-Ulaştırma yatırımları TOPLAM Beklenmeyen Giderler TOPLAM YATIRIM TUTARI TUTAR 25.000 TL 75.000 TL 30.000 TL 130.000 TL 1.500.000 TL 6.000.000 TL 500.000 TL 8.000.000 TL 1.000.000 TL 9.000.000 TL 24

BÖLÜM 2: PROJE ALANI VE ETKİ ALANINA AİT MEVCUT DURUMUN BELİRLENMESİ VE ÖZELLİKLERİ (PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT DURUMU VE PLANLANAN DURUMU İLE İLGİLİ OLARAK ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİN BELİRTİLMESİ) 2.1. Proje İçin Seçilen Yerin Konumu Proje konusu faaliyet Bursa İli, Orhaneli İlçesi, Ortaköy Köyü civarında yer alan, 48556 Ruhsat No lu 225 hektarlık sahada, yatırımı planlanan mermer ocağı işletmeciliğidir. Proje Alanı 1/25,000 ölçekli H21 c4 paftasında yer almaktadır. ÇED sürecinin olumlu tamamlanması ile birlikte sahada üretim faaliyetlerine başlanacaktır. 225 hektarlık alanda planlanan faaliyet kapsamında 96,17 hk 1. poligon alanı ve 40,56 hk 2. Poligon alanı olmak üzere toplam 136,73 hk alan proje alanı, 2.64 hk pasa döküm alanı-1, 7,61 hk pasa döküm alanı-2, 8,35 hk pasa döküm alanı-3, 0,29 hk stok alanı-1, 0,13 hk stok alanı-2, 0,50 hk stok alanı-3, 0,62 hk bitkisel toprak depolama alanı-1, 0,59 hk bitkisel toprak depolama alanı-2, 0,69 hk bitkisel toprak depolama alanı-3, 0,40 hk şantiye alanı-1, 0,37 hk şantiye alanı-2 ve 0,65 hk şantiye alanı-3 belirlenmiştir. Proje alanı içerisine 12,86 hk Ocak Alanı-1, 7,61 hk ocak alanı-2, 19,58 hk ocak alanı-3 olarak belirlenmiştir. Sıralanan alanlarının yerleşimini gösterir 1/10,000 ölçekli Vaziyet Planı ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK-9). Ruhsat Sahası (Proje alanı) sınırları 1/25,000 ölçekli topoğrafik harita üzerine işlenmiş ve ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK 8). Ayrıca proje alanını gösterir Yerbulduru Haritası da ekler bölümünde ve aşağıda verilmiştir (Bkz. EK 7). 25

Proje Alanı Şekil 9. Proje alanı yer bulduru haritası 26

Sahaya Bursa-Orhaneli Karayolu ile ulaşmak mümkündür. Söz konusu karayolunun yaklaşık 24. kilometresinden Erenler Köy Yoluna dönülmelidir. Erenler Köyünden sonra yaklaşık 4 km daha ilerlendiğinde Koçu Köyü girişine ulaşılır. Koçu Köyü girişine kadar yollar asfalttır. Koçu Köyü girişinden itibaren yaklaşık 5 km stabilize yol takip edilerek ruhsat alanına ulaşılmaktadır. Nakliye güzergahı Koçu Köyü nün içerisinden geçmemektedir. Söz konusu yollar genelde yılın tamamında ulaşıma olanak vermektedir. Gerektiğinde bağlantı yolunun bakım ve onarımı firma tarafından karşılanacaktır. Köy yollarına zarar verilmeyecek olup zarar verilir ise verilen zarar proje sahibince karşılanacaktır. Proje alanına en yakın yerleşim birimleri yaklaşık 143 m güneybatısında yer alan Başköy Köyü, yaklaşık 650 m güneyinde yer alan Ortaköy Köyü, yaklaşık 735 m güneybatısında yer alan Süleymanbey Köyü, yaklaşık 1.175 m güneydoğusunda yer alan Koçu Köyüdür. Ayrıca, proje alanının yaklaşık olarak 2.040 m kuzeydoğusunda Kadriye Köyü yer almaktadır. Ruhsat alanı çevresinde yine mermer üretimi yapan başka ruhsatlar mevcuttur. Projeye konu ruhsat bitişiğinde yer alan ruhsatların gösterildiği harita rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-18). Tablo 8. Projeye Konu Ruhsat Alanı Çevresinde Yer Alan Ruhsatlar Erişim No Sicil No 3252496 201100987 3252495 201100932 Ruhsat No 2115298 24952 6303 2243862 33623 4110 2115355 68583 Ruhsat Sahibi Safha Grup SES-TAŞ Mad. Nak. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. YÜCE Nak. Em. Mad. Ve İnş.San.Ve Tic. Ltd. Şti. ALTINSOY Mad. Ve Tic. A.Ş. NİLMERSAN Nilüfer Mer.San.Ve Tic. A.Ş. AY-BUR Mer. İnş. Taah.San. Ve Tic. Ltd.Şti. Alan (Hk) Tarih Durum Konum İşletme II-B 59,85 13.06.2013 Normal İşletme II-B 97,55 29.11.2011 Normal İşletme II-B 218,50 İşletme II-B 173,75 24.02.2010 İşletme II-B 166,25 15.06.2010 29.11.2009 Normal Faaliyetleri Durduruldu Faaliyetleri Durduruldu Ruhsat alanının kuzeydoğu köşesi Proje alanının kuzeyi Proje alanının kuzeybatı istikametinde Proje alanının doğusu Proje alanının kuzeydoğu istikametinde 27

2.1.1. Proje Yer Seçimi (İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış olan yerin, Onanlı Çevre Düzeni Planı veya İmar Planı sınırları içinde ise bu alan üzerinde, değil ise mevcut arazi kullanım haritası üzerinde koordinatları ile birlikte gösterimi, projenin kapladığı alan ve koordinatları) Meşçere haritasına göre 1 No lu ve 2 No lu ocak alanlarının küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Çevre düzeni planına göre 2 No lu ocak alanının bir kısmı tarım alanıdır. Arazi varlığı haritasına göre belirlenen hiçbir birimin alanı tarım alanında kalmamaktadır. Bütün birimler orman alanındadır. Sadece 2. Poligonun küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Kadastro haritasına göre ise proje alanı tamamen orman alanında kalmaktadır. Yukarıda da görüldüğü gibi 4 farklı haritaya göre arazi kullanım durumları sıralanmıştır. Haritalar arasında bazı uyumsuzluklar bulunmaktadır. Bazı alanlar bir harita da orman olarak görünürken başka bir haritada tarım alanı görülmektedir. Bilindiği gibi kadastro haritası mevcut parseller ve bu parsellere ait tapular neticesinde hazırlanmaktadır. Bu nedenle proje alanları belirlenirken kadastro haritası baz alınmıştır. Bu durumda proje alanının tamamı orman alanıdır. Kadastro haritasında görülen 317 No lu parsel yatırımcı firmaya aittir (Bkz. Ek-23). Ancak bu parsel proje alanı dışında bırakılmıştır. Orman Kanunun ilgili maddeleri gereği işletmeye geçilmeden önce Orman İzni alınacaktır. Proje kapsamında kurulacak ünitelerin koordinatları aşağıda sunulmuştur. Tablo 9. 48556 Ruhsat No lu Saha Sınır Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 225 hk 2.250.000 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657000,000:4438000,000 1 40,0760352:28,8406918 2 658000,000:4438000,000 2 40,0758483:28,8524138 3 658000,000:4435250,000 3 40,0510848:28,8517430 4 657000,000:4436000,000 4 40,0580253:28,8402070 5 657000,000:4437000,000 5 40,0670303:28,8404494 6 657500,000:4437000,000 6 40,0669370:28,8463096 7 657000,000:4437500,000 7 40,0715328:28,8405706 28

Tablo 10. 48556 Ruhsat No lu İşletme İzin Alanı Sınır Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 203,09 hk 2.030.900 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657000,000:4438000,000 1 40,0760352:28,8406918 2 658000,000:4438000,000 2 40,0758483:28,8524138 3 658000,000:4435250,000 3 40,0510848:28,8517430 4 657520,000:4435610,000 4 40,0544164:28,8462060 5 657230,000:4436230,000 5 40,0600536:28,8429582 6 657422,000:4436500,000 6 40,0624491:28,8452739 7 657000,000:4436500,000 7 40,0625278:28,8403282 8 657000,000:4437000,000 8 40,0670303:28,8404494 9 657500,000:4437000,000 9 40,0669370:28,8463096 10 657000,000:4437500,000 10 40,0715328:28,8405706 29

Tablo 11. Proje Alanı Poligon-1 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 96,17 hk 961.736 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 658000:4438000 1 40,0758483:28,8524138 2 658000:4437748 2 40,0735791:28,8523523 3 657988:4437746 3 40,0735633:28,8522111 4 657942:4437752 4 40,0736260:28,8516734 5 657875:4437740 5 40,0735305:28,8508851 6 657871:4437799 6 40,0740625:28,8508526 7 657899:4437850 7 40,0745165:28,8511933 8 657881:4437858 8 40,0745919:28,8509842 9 657857:4437811 9 40,0741732:28,8506915 10 657855:4437765 10 40,0737594:28,8506568 11 657836:4437757 11 40,0736909:28,8504321 12 657810:4437772 12 40,0738308:28,8501310 13 657810:4437745 13 40,0735877:28,8501245 14 657904:4437693 14 40,0731018:28,8512136 15 657968:4437733 15 40,0734500:28,8519735 16 658000:4437722 16 40,0733450:28,8523459 17 658000:4437271 17 40,0692838:28,8522359 18 657808:4437271 18 40,0693197:28,8499855 19 657808:4437194 19 40,0686263:28,8499667 20 657763:4437143 20 40,0681755:28,8494269 21 657808:4437116 21 40,0679240:28,8499477 22 657808:4436923 22 40,0661860:28,8499007 23 657821:4436919 23 40,0661476:28,8500521 24 657812:4436842 24 40,0654559:28,8499278 25 657840:4436842 25 40,0654506:28,8502560 26 657839:4436811 26 40,0651717:28,8502367 27 657826:4436794 27 40,0650210:28,8500802 28 657770:4436784 28 40,0649414:28,8494215 29 657710:4436740 29 40,0645564:28,8487075 30 657692:4436694 30 40,0641456:28,8484854 31 657580:4436646 31 40,0637343:28,8471611 32 657558:4436675 32 40,0639996:28,8469103 33 657762:4436796 33 40,0650510:28,8493306 34 657769:4436868 34 40,0656980:28,8494302 35 657716:4436884 35 40,0658520:28,8488129 36 657670:4436868 36 40,0657166:28,8482699 37 657690:4436804 37 40,0651365:28,8484887 38 657623:4436804 38 40,0651490:28,8477035 39 657476:4436894 39 40,0659870:28,8460025 40 657471:4436891 40 40,0659609:28,8459432 41 657449:4436897 41 40,0660190:28,8456868 42 657428:4436864 42 40,0657258:28,8454326 43 657258:4436755 43 40,0647760:28,8434137 44 657250:4436720 44 40,0644623:28,8433115 45 657213:4436703 45 40,0643161:28,8428737 30

46 657131:4436701 46 40,0643134:28,8419122 47 657122:4436708 47 40,0643781:28,8418084 48 657111:4436704 48 40,0643441:28,8416785 49 657117:4436752 49 40,0647752:28,8417605 50 657115:4436753 50 40,0647846:28,8417373 51 657118:4436779 51 40,0650182:28,8417788 52 657126:4436795 52 40,0651608:28,8418764 53 657133:4436803 53 40,0652315:28,8419604 54 657119:4436815 54 40,0653422:28,8417992 55 657101:4436795 55 40,0651654:28,8415834 56 657100:4436785 56 40,0650756:28,8415692 57 657097:4436780 57 40,0650311:28,8415329 58 657095:4436764 58 40,0648874:28,8415056 59 657088:4436751 59 40,0647716:28,8414204 60 657083:4436729 60 40,0645745:28,8413564 61 657068:4436729 61 40,0645773:28,8411806 62 657013:4436717 62 40,0644794:28,8405331 63 657000:4436706 63 40,0643828:28,8403781 64 657000:4436805 64 40,0652743:28,8404021 65 657011:4436804 65 40,0652633:28,8405308 66 657020:4436821 66 40,0654147:28,8406404 67 657054:4436858 67 40,0657415:28,8410478 68 657109:4436879 68 40,0659204:28,8416975 69 657115:4436887 69 40,0659913:28,8417698 70 657127:4436880 70 40,0659260:28,8419087 71 657140:4436879 71 40,0659146:28,8420609 72 657154:4436898 72 40,0660831:28,8422296 73 657141:4436923 73 40,0663106:28,8420833 74 657092:4436941 74 40,0664818:28,8415133 75 657094:4436948 75 40,0665445:28,8415385 76 657108:4436946 76 40,0665239:28,8417021 77 657113:4436943 77 40,0664959:28,8417599 78 657152:4436938 78 40,0664436:28,8422158 79 657213:4436963 79 40,0666574:28,8429368 80 657223:4437000 80 40,0669887:28,8430630 81 657500:4437000 81 40,0669370:28,8463096 82 657000:4437500 82 40,0715328:28,8405706 83 657000:4438000 83 40,0760352:28,8406918 31

Tablo 12. Proje Alanı Poligon-2 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 40,56 hk 405.558,50 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 658000:4436770 1 40,0647723:28,8521137 2 658000:4435816 2 40,0561816:28,8518810 3 657519:4435816 3 40,0562716:28,8462444 4 657516:4435859 4 40,0566594:28,8462197 5 657475:4435910 5 40,0571263:28,8457516 6 657475:4435948 6 40,0574685:28,8457608 7 657489:4435968 7 40,0576459:28,8459297 8 657479:4435996 8 40,0578999:28,8458194 9 657450:4436033 9 40,0582385:28,8454885 10 657455:4436058 10 40,0584627:28,8455532 11 657449:4436066 11 40,0585359:28,8454848 12 657452:4436071 12 40,0585804:28,8455212 13 657466:4436069 13 40,0585597:28,8456848 14 657473:4436113 14 40,0589546:28,8457775 15 657452:4436162 15 40,0593998:28,8455433 16 657405:4436182 16 40,0595887:28,8449974 17 657377:4436154 17 40,0593418:28,8446624 18 657367:4436161 18 40,0594067:28,8445469 19 657367:4436212 19 40,0598659:28,8445593 20 657385:4436281 20 40,0604839:28,8447870 21 657405:4436323 21 40,0608584:28,8450316 22 657418:4436323 22 40,0608560:28,8451840 23 657469:4436375 23 40,0613147:28,8457943 24 657521:4436406 24 40,0615841:28,8464112 25 657541:4436422 25 40,0617245:28,8466495 26 657544:4436417 26 40,0616789:28,8466835 27 657583:4436446 27 40,0619327:28,8471476 28 657582:4436464 28 40,0620950:28,8471402 29 657634:4436511 29 40,0625085:28,8477611 30 657683:4436518 30 40,0625624:28,8483371 31 657697:4436507 31 40,0624607:28,8484985 32 657723:4436510 32 40,0624829:28,8488039 33 657734:4436475 33 40,0621656:28,8489243 34 657739:4436446 34 40,0619036:28,8489758 35 657761:4436456 35 40,0619895:28,8492361 36 657803:4436481 36 40,0622068:28,8497344 37 657792:4436519 37 40,0625510:28,8496147 38 657786:4436537 38 40,0627142:28,8495488 39 657775:4436556 39 40,0628874:28,8494245 40 657781:4436558 40 40,0629043:28,8494953 41 657789:4436637 41 40,0636142:28,8496083 42 657848:4436684 42 40,0640263:28,8503113 43 657843:4436694 43 40,0641173:28,8502551 44 657875:4436720 44 40,0643455:28,8506365 45 657952:4436692 45 40,0640789:28,8515321 32

46 657982:4436727 46 40,0643885:28,8518922 47 657970:4436753 47 40,0646248:28,8517579 48 657984:4436765 48 40,0647303:28,8519249 Tablo 13. Ocak Alanı-1 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 12,86 hk 128.640,65 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657808.000:4436923.000 1 40,0661860:28,8499007 2 657821.000:4436919.000 2 40,0661476:28,8500521 3 657812.000:4436842.000 3 40,0654559:28,8499278 4 657840.000:4436842.000 4 40,0654506:28,8502560 5 657839.000:4436811.000 5 40,0651717:28,8502367 6 657834.393:4436805.076 6 40,0651192:28,8501813 7 657762.972:4436805.993 7 40,0651408:28,8493445 8 657769.000:4436868.000 8 40,0656980:28,8494302 9 657716.000:4436884.000 9 40,0658520:28,8488129 10 657670.000:4436868.000 10 40,0657166:28,8482699 11 657690.000:4436804.000 11 40,0651365:28,8484887 12 657623.000:4436804.000 12 40,0651490:28,8477035 13 657513.325:4436871.148 13 40,0657742:28,8464344 14 657506.100:4436881.000 14 40,0658643:28,8463521 15 657578.100:4437005.000 15 40,0669674:28,8472262 16 657619.652:4437074.983 16 40,0675899:28,8477302 17 657458.400:4437077.000 17 40,0676382:28,8458407 18 657460.684:4437231.425 18 40,0690283:28,8459050 19 657808.000:4437314.899 19 40,0697150:28,8499962 20 657808.000:4437194.000 20 40,0686263:28,8499667 21 657756.250:4437148.427 21 40,0682257:28,8493491 22 657808.000:4437104.522 22 40,0678206:28,8499449 23 657808.000:4436923.000 23 40,0661860:28,8499007 33

Tablo 14. Ocak Alanı-2 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 7,61 hk 76.101,63 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657761.000:4436456.000 1 40,0619895:28,8492361 2 657802.447:4436476.192 2 40,0621636:28,8497268 3 657852.000:4436446.000 3 40,0618824:28,8503001 4 657905.000:4436390.000 4 40,0613682:28,8509076 5 657897.000:4436381.000 5 40,0612887:28,8508117 6 657874.000:4436345.000 6 40,0609688:28,8505334 7 657842.000:4436314.000 7 40,0606956:28,8501508 8 657824.000:4436307.000 8 40,0606360:28,8499381 9 657805.000:4436301.000 9 40,0605855:28,8497140 10 657785.000:4436304.000 10 40,0606163:28,8494803 11 657745.000:4436193.000 11 40,0596242:28,8489845 12 657617.000:4436133.000 12 40,0591078:28,8474699 13 657526.000:4436242.000 13 40,0601064:28,8464300 14 657523.005:4436294.999 14 40,0605842:28,8464078 15 657525.646:4436307.807 15 40,0606990:28,8464418 16 657554.000:4436353.000 16 40,0611007:28,8467851 17 657574.756:4436384.303 17 40,0613787:28,8470360 18 657648.000:4436444.000 18 40,0619026:28,8479089 19 657734.000:4436474.000 19 40,0621566:28,8489241 20 657738.869:4436445.882 20 40,0619025:28,8489743 34

Tablo 15. Ocak Alanı-3 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 19,58 hk 195.750,05 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657353.000:4437972.000 1 40,0757173:28,8448229 2 657600.000:4438000.000 2 40,0759232:28,8477250 3 658000.000:4438000.000 3 40,0758483:28,8524138 4 658000.000:4437861.000 4 40,0745967:28,8523799 5 657973.200:4437844.000 5 40,0744486:28,8520616 6 657914.800:4437790.000 6 40,0739733:28,8513639 7 657890.100:4437783.000 7 40,0739149:28,8510726 8 657927.514:4437851.616 8 40,0745257:28,8515279 9 657860.439:4437890.659 9 40,0748899:28,8507512 10 657802.800:4437790.000 10 40,0739943:28,8500510 11 657716.600:4437695.000 11 40,0731549:28,8490175 12 657503.100:4437558.000 12 40,0719612:28,8464816 13 657353.000:4437558.000 13 40,0719892:28,8447223 Tablo 16. Stok Alanı-1 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 0,29 hk 2.937,50 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657619:4437074 1 40,0675811:28,8477223 2 657526:4437064 2 40,0675085:28,8466299 3 657534:4437050 3 40,0673809:28,8467202 4 657576:4437009 4 40,0670038:28,8472025 35

Tablo 17. Stok Alanı-2 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 0,13 hk 1.320 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657949:4436402 1 40,0614680:28,8514262 2 657941:4436378 2 40,0612534:28,8513266 3 658000:4436378 3 40,0612424:28,8520180 4 658000:4436402 4 40,0614585:28,8520239 Tablo 18. Stok Alanı-3 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 0,50 hk 5.000 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657353:4437558 1 40,0719892:28,8447223 2 657303:4437558 2 40,0719986:28,8441362 3 657303:4437658 3 40,0728990:28,8441605 4 657353:4437658 4 40,0728897:28,8447466 Tablo 19. Pasa Alanı-1 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 2,64 hk 26.366,5 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657500:4437000 1 40,0669370:28,8463096 2 657513:4436894 2 40,0659800:28,8464362 3 657449:4436897 3 40,0660190:28,8456868 4 657382:4436891 4 40,0659775:28,8449001 5 657342:4436871 5 40,0658049:28,8444264 6 657233:4436950 6 40,0665366:28,8431681 7 657283:4437000 7 40,0669775:28,8437662 36

Tablo 20. Pasa Alanı-2 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 7,61 hk 76.139.5 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 658000:4436378 1 40,0612424:28,8520180 2 657941:4436378 2 40,0612534:28,8513266 3 657806:4436273 3 40,0603332:28,8497189 4 657765:4436125 4 40,0590081:28,8492024 5 657714:4436125 5 40,0590177:28,8486047 6 657699:4436019 6 40,0580659:28,8484031 7 658000:4436019 7 40,0580096:28,8519305 Tablo 21. Pasa Alanı-3 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 8,35 hk 83.540,5 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657140:4437750 1 40,0737579:28,8422722 2 657140:4437755 2 40,0738029:28,8422734 3 657000:4437755 3 40,0738290:28,8406324 4 657000:4438000 4 40,0760352:28,8406918 5 657126:4437985 5 40,0758767:28,8421652 6 657353:4437988 6 40,0758613:28,8448268 7 657353:4437750 7 40,0737182:28,8447689 37

Tablo 22. Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 0,62 hk 6.165 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657233:4436950 1 40,0665366:28,8431681 2 657342:4436871 2 40,0658049:28,8444264 3 657293:4436845 3 40,0655799:28,8438458 4 657220:4436879 4 40,0658997:28,8429985 Tablo 23. Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 0,59 hk 5.952 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657765:4436125 1 40,0590081:28,8492024 2 657714:4436125 2 40,0590177:28,8486047 3 657722:4436182 3 40,0595294:28,8487123 4 657745:4436193 4 40,0596242:28,8489845 5 657761:4436238 5 40,0600264:28,8491830 6 657806:4436273 6 40,0603332:28,8497189 Tablo 24. Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 0,69 hk 6.860 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657000:4437755 1 40,0738290:28,8406324 2 657140:4437755 2 40,0738029:28,8422734 3 657140:4437706 3 40,0733617:28,8422616 4 657000:4437706 4 40,0733878:28,8406205 38

Tablo 25. Şantiye Alanı-1 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 0,40 hk 4.046 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657500:4437000 1 40,0669370:28,8463096 2 657550:4436982 2 40,0667656:28,8468912 3 657576:4437009 3 40,0670038:28,8472025 4 657534:4437050 4 40,0673809:28,8467202 5 657495:4437045 5 40,0673432:28,8462619 6 657475:4437025 6 40,0671668:28,8460226 Tablo 26. Şantiye Alanı-2 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 0,37 hk 3.757,50 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657998:4436448 1 40,0618731:28,8520117 2 657915:4436479 2 40,0621678:28,8510465 3 657966:4436527 3 40,0625905:28,8516559 4 658000:4436504 4 40,0623770:28,8520488 Tablo 27. Şantiye Alanı-3 Koordinatları UTM Koordinatları Coğrafik Koordinatları Datum ED-50 Datum WGS-84 Projeksiyon 6 derecelik Türü Derece.kesir Elemanların Elemanların Sağa değer, yukarı değer Sırası Sırası Enlem,boylam Ayraç : Ayraç : Sağa Değer 6 basamak.kesir Sağa Değer Derece.kesir Yukarı değer 7 basamak.kesir Yukarı değer Derece.kesir DOM 27 ZON 35 Alan 0,65 hk 6.524 m 2 Nokta No Y(sağa): X(yukarı) Nokta No Enlem, boylam 1 657353:4437558 1 40,0719892:28,8447223 2 657503:4437558 2 40,0719612:28,8464805 3 657436:4437502 3 40,0714694:28,8456815 4 657353:4437502 4 40,0714849:28,8447087 Söz konusu proje kapsamında kullanılacak alanların yerleşimi ekler bölümünde sunulan 1/10.000 ölçekli Vaziyet Planında gösterilmiştir (Bkz. EK 9). 39

2.1.2. Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu 2.1.2.1. Ocak Proje kapsamında kurulacak ünitelerin alanları aşağıda sunulmuştur. Tablo 28. Proje Kapsamında Kullanılacak Alanlar Alan (Hektar) Ruhsat Alanı 225,00 Proje Alanı Poligon-1 96,17 Proje Alanı Poligon-1 40,56 Pasa Alanı-1 2,64 Pasa Alanı-2 7,61 Pasa Alanı-3 8,35 Ocak Alanı-1 12,86 Ocak Alanı-2 7,61 Ocak Alanı-3 19,58 Stok Alanı-1 0,29 Stok Alanı-2 0,13 Stok Alanı-3 0,50 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 0,62 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 0,59 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 0,69 Şantiye Alanı-1 0,40 Şantiye Alanı-2 0,37 Şantiye Alanı-3 0,65 Söz konusu proje; 225 hektarlık ruhsat alanında yer alan 2 adet poligon alan içerisinde gerçekleştirilecektir. Proje Alanı Poligon-1 toplam 96.17 hektar alana sahiptir ve 2 adet ocak işletilecektir. Bu alan da yer alan 1. No lu Ocak 12,86 hk alana 3 No lu Ocak Alanı ise 19,58 hk alana sahiptir. 1 No lu Ocak mevcut durumda açılmış bir ocak olup 3 No lu Ocak ise proje kapsamında yeni açılacaktır. 1 No lu ocakta halihazırda üretim faaliyetleri durdurulmuştur. Ocaklarda mevcut durumda herhangi bir üretim söz konusu değildir. Proje Alanı Poligon-2 ise toplam 40,56 hektar alana sahip olup 1 adet ocak yer almaktadır. 2 No lu Ocak mevcut durumda açık olup halihazırda üretim faaliyetleri durdurulmuştur. İşletilmesi planlanan 2 No lu Ocak 7,61 hk alana sahipdir ve faaliyet sahibi tarafından Yüce Nakliyat Emlak Madencilik ve İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. ye taşöre edilmiştir. İki firma arasında yapılan Rodövans Sözleşmesi EK-6 da sunulmuştur. 2 No lu ocak alanında emprador cinsi mermer üretilecektir. Diğer iki ocakta ise açık bej mermer üretimi gerçekleştirilecektir. Toplam kapasite 50 000 m 3 dür. Ocak alanları aşağıda sunulmuştur. Tablo 29. Ocak Alanları Ocak Alanı Alan(hektar) Ocak Alanı-1 12,86 Ocak Alanı-2 7,61 Ocak Alanı-3 19,58 Toplam 40,05 40

Şekil 10. Proje Alanı İçerisinde Ocak Alanlarını Gösterir Harita 41

2.1.2.2. Stok Alanı 48556 Ruhsat No lu 225 hektarlık sahada planlanan faaliyet kapsamında 3 adet olmak üzere toplam 0,92 hektar stok alanı belirlenmiştir. Stok alanları Tablo-30 da sunulmuştur. Tablo 30. Stok Alanları Stok Alanı Alan(hektar) Stok Alanı-1 0,29 Stok Alanı-2 0,13 Stok Alanı-3 0,50 Toplam 0,92 Stok alanlarında yılda 50.000 m 3 malzeme stoklanıp satışa sunulacaktır. Ocak alanlarında üretilen blok mermer 1 No lu Ocak Alanında 370 m toprak yol ile, 2 No lu Ocak Alanında 350 m toprak yolla, 3 No lu Ocak Alanında 567 m toprak yol ile stok alanına ulaştırılacaktır. Stok alanında depolanacak malzeme devamlı olarak birikmeyecektir. Bir yandan üretim devam ederken bir yandan da satış olacağı için stok alanının yeterli olduğu öngörülmektedir. Depolama esnasında blokların kaymasını, düşmesini engelleyecek şekilde depolama yapılacaktır. Depolama esnasında bloklar üst üste yığılacak ve basamaklar halinde depolanacaktır. Bu şekilde depolama yüksekliği iyice arttırılmış olacaktır. 42

Şekil 11. Proje Alanı İçerisinde Stok Alanını Gösterir Harita 43

Pasa Alanı: 48556 Ruhsat No lu 225 hektarlık sahada planlanan faaliyet kapsamında 3 adet olmak üzere 18,67 hektarlık pasa alanı belirlenmiştir. Pasa alanları Tablo-31 de sunulmuştur. Tablo 31. Pasa Alanları Pasa Alanı Alan(hektar) Pasa Alanı-1 2,64 Pasa Alanı-2 7,61 Pasa Alanı-3 8,35 Toplam 18,60 Yörede yer alan ve çalışmakta olan diğer ocaklardan edinilen tecrübelere göre mermer blok üretim verimi alt tabakalara inildikçe artmaktadır. İşletmeye başlanan ilk yıllarda bloktaş veriminin yaklaşık % 2-5 seviyelerinde olacağı, alt tabakalara inildikçe bu verimin % 10-20 seviyelerine yükseleceği düşünülmektedir. Bu nedenle 48556 ruhsat no lu ocakta üretim verimi ortalama olarak % 10 alınmıştır. Pasa alanında yılda yaklaşık 450.000 m 3 malzeme stoklanacaktır. Ocak alanlarında oluşan pasa 1 No lu Ocak Alanında 153 m toprak yol ile, 2 No lu Ocak Alanında 175 m toprak yolla, 3 No lu Ocak Alanında 645 m toprak yol ile pasa alanına ulaştırılacaktır. Pasa alanlarında blok mermer üretimi sırasında oluşan kırık, çatlaklı, ekonomik değeri olmayan malzeme depolanacaktır. Pasa malzeme büyük bloklar halinde olacaktır. Malzeme ebatlarının büyük olması depolama yüksekliğini arttırmaktadır. Depolama esnasında blokların kaymasını, düşmesini engelleyecek şekilde depolama yapılacaktır. Depolama esnasında bloklar üst üste yığılacak ve basamaklar halinde depolanacaktır. Bu şekilde depolama yüksekliği iyice arttırılmış olacaktır. Proje kapsamında 40 m yükseklikte depolama yapılacağı varsayılır ise pasa alanlarının depolama kapasitesi toplam 7.440.000 m 3 olacaktır. Bu miktar yaklaşık olarak 16 yıllık üretime denk gelmektedir. 10 yıllık üretimin ardından işletme ruhsatının süresi uzatılır ve pasa alanı yetersiz gelmeye başlar ise üst üste basamaklar halinde depolama tekniği ile depolama yüksekliği arttırılabilir. Pasa Alanında depolanan malzemenin çevredeki dere, baraj, göelt sularını kirletmemesi için gerekli tedbirler alınacaktır. Pasa malzeme izne konu olmayan yerlere ve ormanlara dökülmeyecektir. Pasa alanlarının gösterildiği harita aşağıda sunulmuştur. 44

Şekil 12. Proje Alanı İçerisinde Pasa Döküm Alanlarını Gösterir Harita 45

2.1.2.3. Bitkisel Toprak Depo Alanı Sahada mevcut ocak alanları, mevcut stok alanları, mevcut pasa alanları ve mevcut şantiye alanlarında bitkisel toprak sıyrılması söz konusu olmayacaktır. Sadece 3 No lu ocak ve stok alanında bitkisel toprak sıyrılması söz konusudur. Bitkisel toprak sıyrılacak alanlar aşağıda verilmiştir. Tablo 32. Bitkisel Toprak Sıyrılacak Alanlar Alan (Hektar) Ocak Alanı-3 19,58 Şantiye Alanı-3 0,65 TOPLAM 20,23 Mevcut alanlarda üretim faaliyetlerinin ilerlemesi ile ocak alanının genişlemesi söz konusu olabilecektir. Bu nedenle 3 ayrı bitkisel toprak depolama alanı belirlenmiştir. Bitkisel toprak depolama alanları aşağıda sunulmuştur. Tablo 33. Bitkisel Toprak Depolama Alanları Bitkisel Toprak Depolama Alanı Alan(hektar) Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 0,62 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 0,59 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 0,69 Toplam 1,90 Ocak faaliyete kapandığında biriktirilen bitkisel toprak alana yeniden serilecektir. Bitkisel toprak depo alanlarının proje alanı içerisindeki yeri Şekil 9' da gösterilmiştir. Ocak alanından sıyrılan bitkisel toprak tabakası 1 No lu Ocak Alanında 180 m toprak yol ile, 2 No lu Ocak Alanında 435 m toprak yol ile, 3 No lu Ocak Alanında 800 m toprak yol ile ulaştırılacaktır. Sahada bitkisel toprak tabakası kalınlığı yaklaşık olarak 10 cm alınmıştır. 3 No lu Ocak Alanında toplam 20,23 Hk (202.300 m 2 ) alanda bitkisel toprak sıyrılacaktır. Bu alandan 10 yılda toplam 202.300 m 2 x 0,1 m : 20.230 m 3 bitkisel toprak depolanacaktır. Bitkisel toprak yoğunluğu yaklaşık olarak 1,6 ton/m 3 alınırsa; 20.230 m 3 x 1,6 ton/m 3 = 32.368 ton bitkisel toprak 10 yılda depolanacaktır. Bu durumda yılda 3.237 ton bitkisel toprak depolanacaktır. Bitkisel toprak 3 m yüksekliğinde yığılma ve kaymalara mahal vermeyecek şekilde depolanacaktır. 3 No lu Ocak için ayrılan Bitkisel Toprak Depolama Alanı 0,69 hektar büyüklüğünde olup 33.120 ton bitkisel toprağı depolayabilecek kapasitede olacaktır. Bitkisel toprak depolama alanı kapasitesi aşağıda hesaplanmıştır. 0,69 hektar x 10.000 m 2 /hektar : 6.900 m 2 6.900 m 2 x 3 m (Depolama Yüksekliği) : 20.700 m 3 20.700 m 3 x 1,6 ton/m 3 : 33.120 ton 46

3 No lu ocak alanından ve şantiye alanından 10 yılda toplam 32.368 ton bitkisel toprak depolanacak olup 3 No lu Bitkisel Toprak Depolama Alanı 33.120 ton bitkisel toprağı depolayacak kapasitededir. Bu nedenle bitkisel toprak depolama alanı büyüklüğü yeterlidir. Şekil 13. Proje Alanı İçerisinde Bitkisel Toprak Depo Alanını Gösterir Harita 47

2.1.2.4. Şantiye /İdari Bina Proje alanı içerisinde personel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla mevcut durumda bulunan şantiye koordinatları Tablo 25, 26 ve 27 de verilmiştir. 225 hektarlık saha içerisinde planlanan faaliyet kapsamında sahanın yaklaşık 1,42 hektarlık kısmı şantiye alanı olarak kullanılacaktır. Şantiye alan büyüklükleri aşağıda sunulmuştur. Tablo 34. Şantiye Alanları Şantiye Alanı Alan(hektar) Şantiye Alanı-1 0.40 Şantiye Alanı-2 0.37 Şantiye Alanı-3 0,65 Toplam 1,42 Proje alanı içerisindeki yeri Şekil 10'da gösterilmiştir. 48

Şekil 14. Proje Alanı İçerisinde Şantiye Alanını Gösterir Harita 49

2.1.2.5. Nakliye Güzergahı Sahaya Bursa-Orhaneli Karayolu ile ulaşmak mümkündür. Söz konusu karayolunun yaklaşık 24. kilometresinden Erenler Köy Yoluna dönülmelidir. Erenler Köyünden sonra yaklaşık 4 km daha ilerlendiğinde Koçu Köyü girişine ulaşılır. Koçu Köyü girişine kadar yollar asfalttır. Koçu Köyü girişinden itibaren yaklaşık 5 km stabilize yol takip edilerek ruhsat alanına ulaşılmaktadır. Nakliye güzergahı Koçu Köyü nün içerisinden geçmemektedir. Söz konusu yollar genelde yılın tamamında ulaşıma olanak vermektedir. Gerektiğinde bağlantı yolunun bakım ve onarımı firma tarafından karşılanacaktır. Köy yollarına zarar verilmeyecek olup zarar verilir ise verilen zarar proje sahibince karşılanacaktır. Nakliye güzergahının gösterildiği kroki aşağıda sunulmuştur. Şekil 15. Ulaşım Güzergahını Gösterir Kroki Nakliye güzergahı Koçu Köyü ne girmeden geçmektedir. Ancak, Erenler Köyü nden geçmektedir. Bursa İl Özel İdaresi nin hizmet alanında bulunan söz konusu köy yollarının zarar görmesi durumunda yatırımcı firma sorumlu olacaktır ve zarar yatırımcı firma tarafından karşılanacaktır. Proje alanı içerisinden, sınırından veya yakınlarından geçmekte olan yüzeysel su kaynakları üzerinden yol geçişi sağlanması durumunda DSİ Genel Müdürlüğü görüşleri doğrultusunda geçiş sağlanacaktır. 50

2.1.2.6. Diğer Bu başlık altında eklenmesi gereken başka bir husus bulunmamaktadır. 2.2. Proje Etki Alanının Belirlenmesi ve Etki Alanındaki Mevcut Durum Proje etki alanı, sahada gerçekleştirilecek üretim faaliyetlerinden kaynaklanan çevresel etkilerin ilgili yönetmelikler çerçevesinde değerlendirilip, söz konusu yönetmeliklerdeki sınır değerlerin altına indiği mesafeler göz önüne alınarak belirlenir. Bu tür faaliyetlerde etki alanı belirlemesindeki en önemli faktörlerden toz emisyonları ve gürültü dağılımları dikkate alınarak civardaki yerleşim yerleri ve hassas alanlara göre aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır. Proje etki alanı, sahada gerçekleştirilecek üretim faaliyetlerinden kaynaklanan çevresel etkilerin ilgili yönetmelikler çerçevesinde değerlendirilip, söz konusu yönetmeliklerdeki sınır değerlerin altına indiği mesafeler göz önüne alınarak belirlenir. Faaliyetin Toz Emisyonları Açısından Değerlendirilmesi : Proje alanında yapılacak üretim faaliyetlerinden kaynaklanan toz kütlesel debileri için modelleme çalışması yapılmış olup, Hava Kalitesi Modelleme Raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK 60). Modelleme çalışması sonucu hesaplanan UVD Uzun Vadeli Değer) ve KVD (Kısa Vadeli Değer) ler, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği UVS ve KVS sınır değerlerinin altında kalmaktadır. Sahada üretim faaliyetleri sırasında gerekli tüm önlemler alınacaktır. Üretim faaliyetleri sırasında ocak ayna önü ve ocak içi ve bağlantı yolları mevsim şartlarına uygun olarak sulanarak nemlendirilecektir. Ayrıca üretim sırasında malzemenin kamyonlara savurma yapmadan yüklenmesine, nakliye sırasında kamyonlarda malzeme üstünün branda ile örtülmesine ve araçların hız sınırlamalarına uymasına özen gösterilecektir. Proje kapsamındaki faaliyetler için yapılan toz modellemesi incelendiğinde toz konsantrasyonlarının proje alanı içerisinde sınır değerlerin altına indiği görülmektedir. Faaliyetin Gürültü Kirliliği Açısından Değerlendirilmesi : Sahada yapılacak üretim faaliyetleri sırasında çalışacak makine ekipmandan kaynaklı olarak gürültü oluşması söz konusudur. Sahada oluşması muhtemel gürültünün çevreye olabilecek etkilerinin incelenebilmesi amacıyla 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği esaslarına uygun olarak ekler bölümünde sunulan Akustik Raporda gürültü düzeyi hesaplamaları yapılmıştır (Bkz. Ek-52). Faaliyetten kaynaklı gürültü dağılımı incelendiğinde, en kısa mesafeli etki proje alanının 1 No lu poligonunda yer alan 1 No lu ocak alanından itibaren 140 metredir. 1 No lu ocak alanının Başköy Köyü ne mesafesi yaklaşık olarak 770 metredir. Yani gürültü proje alanı içerisinde sınır değerlerin altına inmektedir. 51

Ocak alanından itibaren 140 m olan etki mesafesi proje alanından itibaren alınarak güvenli tarafta kalınmak istenmiştir. Etki alanının gösterildiği harita aşağıda ve rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-20). Şekil 16. Proje Etki Alanını Gösterir Kroki Proje alanı sınırından itibaren etki mesafesi olan 140 metre yarıçaplı alanda herhangi bir yerleşim birimi yoktur. En yakın yerleşim birimi Başköy Köyü 143 m mesafededir. 52

Faaliyetlerden kaynaklı toz ve gürültü hesaplamaları yapılırken etki mesafesi olan 3.000 metre yarıçaplı alan dikkate alınmış ve modelleme çalışmaları toz için 5500 m x 5500 m olmak üzere yaklaşık 3025 hektarlık alanda yapılmıştır. 2.3. Projenin Özellikleri 2.3.1. Proje kapsamında kullanılacak üretim yöntemleri, üretim miktarları, iş akım şeması, çalışacak personel sayısı, Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri, Üretim Miktarları 48556 ruhsat no lu sahada toplam 136,73 hektarlık alan proje alanı olarak belirlenmiştir. Proje alanından yıllık 50.000 m 3 /yıl blok mermer üretimi yapılması planlanmaktadır. Ocakta üretimi gerçekleştirilecek blok mermere yine ocak alanı içerisinde ebatlama işlemi uygulanacaktır. Ebatlama işlemi sonrasında stok alanında stoklanacaktır. Stoklanan malzeme, piyasadan gelecek talep doğrultusunda stok alanından mermer sektöründe kullanılmak üzere piyasaya satışa sunulacaktır. Sahada mevcut cevherin yoğunluğu ortalama 2.75 gr/cm 3 tür. Sahada yılda 12 ay, ayda 25 gün, günde 16 saat 2 vardiya olarak çalışma yapılacaktır. Üretim miktarlarına yönelik ayrıntılar aşağıdaki tabloda sunulmuştur. Tablo 35. Toplam Üretim Miktarları ve Çalışma Süreleri Çalışma Süreleri Yılda Çalışılacak Ay Sayısı Ayda Çalışılacak Gün Sayısı Yılda Çalışılacak Gün Sayısı Vardiya sayısı Blok Mermer Üretim Miktarları Yıllık Blok Mermer Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) Pasa Malzeme Üretim Miktarları Yıllık Pasa Malzeme Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) 12 ay 25 gün 300 gün 16 Saat / 2 Vardiya 50.000 m 3 /yıl=137.500 ton/yıl 11.458,33 ton/ay 458,33 ton/gün 28,645 ton/saat 28,65 ton/saat 450.000 m 3 /yıl=1.237.500 ton/yıl 103.125 ton/ay 4.125 ton/gün 257,81 ton/saat 258 ton/saat Her bir ocak alanında üretilecek blok mermer miktarları aşağıda sunulmuştur. 53

Tablo 36. Ocaklar Bazında Üretim Miktarları Ocak Alanı Üretim Miktarı 1 No lu Ocak Alanı 16.060 m 3 /yıl 2 No lu Ocak Alanı 9.500 m 3 /yıl 3 No lu Ocak Alanı 24.440 m 3 /yıl TOPLAM 50.000 m 3 /yıl Ocak alanlarının üretim detayları aşağıda sunulmuştur. Tablo 37. Ocak Alanı-1 Üretim Miktarları ve Çalışma Süreleri Çalışma Süreleri Yılda Çalışılacak Ay Sayısı Ayda Çalışılacak Gün Sayısı Yılda Çalışılacak Gün Sayısı Vardiya sayısı Blok Mermer Üretim Miktarları Yıllık Blok Mermer Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) Pasa Malzeme Üretim Miktarları Yıllık Pasa Malzeme Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) 12 ay 25 gün 300 gün 16 Saat / 2 Vardiya 16.060 m 3 /yıl=44.165 ton/yıl 3.680,41 ton/ay 147,21 ton/gün 9,20 ton/saat 144.540 m 3 /yıl=397.485 ton/yıl 33.123,75 ton/ay 1.324,95 ton/gün 82,80 ton/saat Tablo 38. OcakAlanı-2 Üretim Miktarları ve Çalışma Süreleri Çalışma Süreleri Yılda Çalışılacak Ay Sayısı Ayda Çalışılacak Gün Sayısı Yılda Çalışılacak Gün Sayısı Vardiya sayısı Blok Mermer Üretim Miktarları Yıllık Blok Mermer Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) Pasa Malzeme Üretim Miktarları Yıllık Pasa Malzeme Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) 12 ay 25 gün 300 gün 16 Saat / 2 Vardiya 9.500 m 3 /yıl=26.125 ton/yıl 2.177,08 ton/ay 87,08 ton/gün 5,44 ton/saat 85.500 m 3 /yıl=235.125 ton/yıl 19.593,75 ton/ay 783,75 ton/gün 48,98 ton/saat 54

Tablo 39. OcakAlanı-3 Üretim Miktarları ve Çalışma Süreleri Çalışma Süreleri Yılda Çalışılacak Ay Sayısı Ayda Çalışılacak Gün Sayısı Yılda Çalışılacak Gün Sayısı Vardiya sayısı Blok Mermer Üretim Miktarları Yıllık Blok Mermer Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) Pasa Malzeme Üretim Miktarları Yıllık Pasa Malzeme Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) 12 ay 25 gün 300 gün 16 Saat / 2 Vardiya 24.440 m 3 /yıl=67.210 ton/yıl 5.600,8 ton/ay 224,03 ton/gün 14,00 ton/saat 219.960 m 3 /yıl=604.890 ton/yıl 50.407,50 ton/ay 2.016,30 ton/gün 126 ton/saat Proje alanından yılda 50.000 m 3 /yıl (=137.500 ton/yıl) blok mermer üretimi yapılması planlanmaktadır. İşletme ruhsat süresi 10 yıl olduğundan, projelendirme 10 yıl üzerinden değerlendirilmiştir. Bununla birlikte günün ekonomik koşulları ve rezerv durumu göz önüne alınarak ruhsat süresi sonunda temdit (süre uzatımı) taleplerinde bulunulacaktır. Böylece temdit ruhsat dönemlerinde de sahada faaliyetlere devam edilecektir. Günün ekonomik koşulları ve piyasa arz-talep durumu kapasite belirlenmesinde etken faktörlerdir. Ayrıca rezervin miktarına bağlı olarak da proje süresi değişebilecektir. Proje alanında blok mermer üretimi gerçekleştirilecek olup, ocak alanında istihsal edilecek mermer yine ocak alanında ebatlama işleminden geçirildikten sonra stok alanında stoklanacaktır. Üretim yöntemine ilişkin ayrıntılı açıklama aşağıdaki bölümlerde yapılmıştır. Mermer Ocağı İşletmeciliği ʺMermerlerin ana kayadan koparılarak, piyasada istenen büyüklükteki bloklara indirilmesine mermer ocak işletmeciliği, bu sonuca ulaşmak için kullanılan makine, ekipman ve çalışma biçimine ise üretim yöntemi adı verilmektedir. Mermer ocak işletmeciliği, uygarlık dönemlerinin ilk tarihlerinde başlamış, temel prensipleri değişmemekle beraber, yüksek üretim kapasitelerini sağlayan mekanizasyonun bu alana gelmesiyle günümüzdeki şeklini almıştır. Antik çağlarda yaşayan insanlar, mermer üretiminde üretim aracı olarak el baltası, kazıyıcı, delici gibi el yapması aletlerini kullanmışlar ve bunları çeşitli şekillerde işleyerek ilk kez "Taş Çıkarma", "Taş işleme Tekniğini" ve "Taş Endüstrisi"ni başlatmışlardır. Antik çağlarda mermer üretimi genel olarak açık işletmeler şeklinde yapılmıştır. Bunun yanında açık işletme olarak başlanıp, daha sonraları mermer yatağının derinlere inmesi sebebiyle, yeraltı işletmesi olarak devam edilmiş ocaklar günümüzde görülebilmektedir. 55

Mermer ocaklarının işletilmesi belirli bir uzmanlık gerektirmektedir. Dünya yeni yöntemler ve yeni makinalar kullanmak sureti ile mermer cinsine göre blok mermer istihracını ihtiyaca göre düzenlemektedir. Buna paralel olarak, insan gücünün yerini makinalar almakta ve pahalı olan ağır işçilik yerine mekanize sistemler getirilmektedir. Mermerin ocaktan çıkarılmasından işleme fabrikalarına getirilmesine kadar olan çalışma aşamaları aşağıda belirtilmiştir: Mermer üretimini güçleştiren örtü kütlesinin kaldırılması (dekapaj) ve çalışma süresince meydana gelen artık malzemenin (pasa) çalışma ortamından uzaklaştırılması, Ham blokların kazanılması (mermer üretim yöntemleri), Ham blokların aynadan alınması ve taşınması, Ham blokların düzeltilmesi ve ticari boyutlara kesilmesi. Mermer yatakları, dağ, tepe ve ova gibi çeşitli morfolojik yapılarda, yüzeyde ve çeşitli derinliklerde, farklı dayanım ve jeolojik özelliklere sahip olarak görülürler. Mermer yatağına ait bu gibi özelliklere bağlı olarak ocak işletmeleri; - Yerüstü Ocakları - Açık Ocak İşletmesi - Yeraltı Ocakları olmak üzere iki gruba ayrılır. Mermer işletmeciliğinde üretim metotları; - Açık Ocak Mermer İşletme Metodu (Open Cut Quarrying). - Yeraltı Mermer İşletme Metodudur (Underground Quarrying). Mermer işletme metodunun seçiminde yatağın şekli ve örtü kütlesinin konumu etkin rol oynamaktadır. Açık ocak işletme metodu uygulanan basamak şekline göre; - Açık çukur kazısı (open pit excavation), - Tek basamaklı kazı ( single bench excavation) - Çok basamaklı kazı (multi bench excavation) olarak isimlendirilir. Yeraltı mermer işletme metodu, dik ve dike yakın tabakalı yatakların bulunduğu ocaklarda, örtü miktarının ekonomik sınırı zorladığı durumlarda uygulanmaktadır.ʺ (Kaynak: Süleyman Demirel Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Ders Notları) Sahada mermer üretiminin gerçekleştirildiği açılmış bir ocak alanı bulunmamaktadır. Sahada henüz üretime yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Söz konusu projede, sahada açık ocak mermer işletme metodu uygulanması planlanmaktadır. Proje işletmeye geçtiğinde çok basamaklı kazı yapılacaktır. Proje alanınında yapılacak ocak üretim faaliyetlerinin Üretim Planı ve üretim sonucu sahanın nihai durumunu gösterir Son Durum Planı sırasıyla ekler bölümünde yer alan Doğaya Yeniden Kazandırma Planında sunulmuştur (Bkz. EK 50). 56

Proje İş Akım Şeması Sahada gerçekleştirilecek üretim faaliyetlerinin önemli adımları, aşağıda Şekil 17 de verilen iş akım şemasında gösterilmektedir. Üretim faaliyetleri esnasında kesinlikle patlayıcı madde kullanılmayacaktır. Arazi Hazırlık Blok mermer üretiminin gerçekleştirildiği ocak alanında üretim öncesi bitkisel toprak alınacaktır. Alınan bitkisel toprak, bitkisel toprak depolama alanında depolanacaktır. Depolanan bitkisel toprak ilerleyen faaliyet dönemlerinde üretimi tamamlanan alanlarda basamak eğimlerinin düşürülmesi ve ocak rehabilitasyonunda kullanılacaktır. Böylelikle hem işletme ekonomisine katkı sağlanacak hem de önceki üretim alanlarının düzenlenmesi sağlanacaktır. Ocak alanından sıyrılan bitkisel toprak tabakası 1 No lu Ocak Alanında 180 m toprak yol ile, 2 No lu Ocak Alanında 435 m toprak yolla,3 No lu Ocak Alanında 800 m toprak yolla ulaştırılacaktır. Ocak üretim faaliyetleri sırasında oluşacak dekapaj atıklarının bertarafı ile ilgili olarak 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. 57

ARAZİ HAZIRLIK (Bitkisel Toprak Tabakasının Sıyrılması) (Toz ve Gürültü) KAROT ÇALIŞMASI (Tel Kesme İçin Deliklerin Delinmesi) (Toz ve Gürültü) TEL KESME (Bloklar ana kayadan ayrılır.) (Toz ve Gürültü) EBATLAMA (Toz ve Gürültü) NAKİL (Bloklar Stok Alanına Taşınır.) Stok Alanı (Toz ve Gürültü) Piyasaya Satış (Toz ve Gürültü) Şekil 17. Proje Genel İş Akım Şeması 58

Mermer Cevheri Üretimi : Bitkisel toprak tabakasının alınmasından sonra üretim faaliyetlerine geçilecektir. Mermer üretimi açık işletme yöntemi ile tel kesme yapılarak gerçekleştirilecektir. Mermer çıkarımı sırasında patlayıcı madde kullanılmayacaktır. Sahada mermer üretiminin gerçekleştirildiği açılmış bir ocak alanı bulunmamaktadır. Sahada henüz üretime yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Üretim faaliyetleri esnasında kesinlikle patlayıcı madde kullanılmayacaktır. Projenin; malzeme seçimi, işletmeye alınması ve çalıştırılması ulusal ve uluslararası standartlara ve ilgili mevzuata uygun olacaktır. Karot Çalışması Elmas tel ile kesim yapılabilmesi için öncelikle kesici telin, kesilecek taşın çevresi boyunca dolanması ve içinden geçip tel kesme makinesinin volanı tarafından çevrilmesi gerekir. Bunun gerçekleştirilebilmesi için de kesilecek kütle üzerinde delme (sondaj) makinası ile delikler açılır. Genellikle açılan bu deliklerin çapı 9 cm. dir. Bir mermer ocağında elmas tel kesme yöntemiyle blok üretimine başlayabilmek için, öncelikle kesilecek kütle üzerinde kesici telin içlerinden geçebileceği deliklerin açılması gerekir. Daha önceden saptanan noktalardan, önce dikey delik, daha sonra da dikey delik ile birleşecek yatay delik delinir. Kesme yöntemi ile kesime başlanabilmesi ve telin kesilecek kütleyi çepeçevre dolanabilmesi için yatay ve dikey deliklerin birbirleriyle çakışması gerekir. Dikey ve yatay deliklerin birleştirilmesi sonucu, kütlenin kesilmesi için elmas tellerin geçirildikten sonra tel kesme makinesi ile kesime başlanır. Şekil 18. Karot Çalışmasının Gösterimi 59

Tel Kesme Yöntemi ʺSahada mermer üretim yöntemlerinden elmas tel kesme yöntemi kullanılacaktır. Elmaslı tel kesme yöntemi, her tür mermer ocağı için uygun değildir. Özellikle çatlak ve eklemlerinden açılarak çıkartılan mermer kütlelerinin bloklara bölünmesi, elmaslı tel kesme yönteminin kullanılmasından daha ekonomiktir. Çatlak ve eklem sistemi çok gelişmiş mermer ocaklarında elmaslı tel kesme yönteminin kullanılması, verim artırılmasına bir katkıda bulunmayacağı gibi, aksine üretim veriminin düşmesine de neden olabilmektedir. Elmaslı tel kesme yöntemi, özellikle çatlak ve eklemleri az, masif yapıdaki mermerler için uygun bir yöntemdir. Yöntemin en büyük avantajı, kesme hızının 3 m 2 /saat gibi yüksek bir değerde olmasıdır. Elmas tel kesme sistemi, yüksek kesme kapasitesi, düşük maliyet, her çeşit mermerde uygulanabilme özelliği, kullanım kolaylığı gibi özellikleri ile diğer yöntemlerden daha avantajlı olabilen bir sistemdir. Elmaslı tel kesme ile kesilen blokların değeri %10-20 oranında artmaktadır. Blok yüzeyleri daha düzgün olacağında kenar düzeltmelerinden kaynaklanan blok ve zaman kayıpları da önlenmiş olmaktadır. Ayrıca teknolojik esneklik getirmesinin yanı sıra, işletme gürültüsünü de belirli oranda azaltmaktadır. Ancak ilk yatırım maliyetleri diğer yöntemlere oranla daha fazladır ve kalifiye elemana gereksinim vardır. Bu yöntem, ana kütlede açılan deliklerden geçirilen kesici bir telin, gerilerek döndürülmesi ile kayacın kesilmesi esasına dayanır. Tel kesme yönteminin aşamaları şekillerle aşağıda gösterilmiştir. 60

Şekil 19. Tel Kesme Yönteminin Gösterimi 61

Tel kesme makinesi, tel kesme ile üretim yapılan ocakların en önemli makinesidir. Yaklaşık 6-9 m. uzunlukta iki ray üzerinde hareket edebilen ve bu hareketi esnasında önündeki, üzerinden kesici elmas tel geçmiş olan volanı çeviren bir makinedir. Tel kesme ve ebatlama makinaların ana elamanları elmas tellerdir. değişik uzunluklarda hazırlanan elmas tel çelik tel, elmas boncuk yay sıkmacık pul ve bağlantı elamanı gibi bir dizi parçadan oluşur. Yaylar tele dizilen boncuklar arasına girmemesi ve kesim sırasında telde oluşan gerilmeleri önlemek amacıyla pullar takılır. Basınca dayanıklı malzemeden imal edilen hava yastıkları kullanılır. Blok kesildikten sonra aradaki boşluğa oldukça ince olan yastık yerleştirilir ve şişirilmeye başlar. Şiştikçe basınç yapan yastık kütleyi ana kayadan iterek uzaklaştırır. Kütleye birçok noktadan basınç yaptığı için daha düzgün bir ayrılma sağlar.ʺ (Kaynak: Süleyman Demirel Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Ders Notları) Üretimin gerçekleşeceği ocak alanında bulunan mermer cevherinin kalınlığı yer yer değişmekle birlikte ortalama 120 m civarındadır. Topografik yapı ve cevher kalınlığının değişimi dikkate alınarak nihai olarak sahada basamak oluşturulması planlanmaktadır. Mermer çıkarımı sırasında patlayıcı madde kullanılmayacaktır. Tel kesme işlemi esnasında sudan başka bir madde kullanılmayacaktır. Proje alanlarında yer alan üç ocakta basamak genişlikleri 5 metre, basamak yükseklikleri 7 m ve şev açısı 90 0 olacaktır. Yörede yer alan ve çalışmakta olan diğer ocaklardan edinilen tecrübelere göre mermer blok üretim verimi alt tabakalara inildikçe artmaktadır. İşletmeye başlanan ilk yıllarda bloktaş veriminin yaklaşık % 2-5 seviyelerinde olacağı, alt tabakalara inildikçe bu verimin % 10-20 seviyelerine yükseleceği düşünülmektedir. Bu nedenle 48556 Ruhsat No lu ocakta üretim verimi ortalama olarak % 10 alınmıştır. Proje alanınında yapılacak ocak üretim faaliyetlerinin Üretim Planı ve üretim sonucu sahanın nihai durumunu gösterir Son Durum Planı sırasıyla ekler bölümünde yer alan Doğaya Yeniden Kazandırma Planında sunulmuştur (Bkz. EK 50). Ebatlama İşlemi ʺTel kesme yöntemiyle çalışan ocaklarda kesilen büyük kütlelerin nakliyesi mümkün olmadığından ebatlama işlemlerinin normal olarak ocakta yapılması gerekir. Tel kesme yöntemi ile ana kayadan ayrılan blok hidrolik iticiler ile devrilecektir. Devrilen blokta ebatlama işlemi yapılacaktır. Ebatlanan bloklar yükleme işlemine hazır hale gelecektir.ʺ (Kaynak: Süleyman Demirel Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Ders Notları) 62

Şekil 20. Ebatlama işlemini gösterir fotoğraf Nakil Ocak alanlarında üretilen blok mermer stok alanlarına 1 No lu Ocak Alanında 370 m toprak yol ile, 2 No lu Ocak Alanında 350 m toprak yolla, 3 No lu Ocak Alanında 567 m toprak yolla ulaştırılacaktır. Ayrıca, üretim sırasında çıkacak pasa malzeme de 1 No lu Ocak Alanında 153 m toprak yol ile, 2 No lu Ocak Alanında 175 m toprak yolla, 3 No lu Ocak Alanında 645 m toprak yolla pasa alanına taşınacaktır. Stoklama Stok alanına taşınan malzeme stoklanacak ve satış için bekletilecektir. 63

Satış Stok alanında depolanan malzeme piyasadan gelecek talep doğrultusunda satışa sunulacaktır. Nakliye sırasında yollarda tonaj sınırlamasına dikkat edilecektir. Çalışacak Personel Sayısı Sahada üretim faaliyetleri maden mühendisi nezaretinde yapılacaktır. ünvanlarına göre çalışacak personel sayısı aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Tablo 40. Çalışacak Personel Listesi Görev 1.Ocak 2.Ocak 3.Ocak Toplam Teknik Nezaretçi - - - 1 Lastik Tekerlekli Yükleyici 2 2 2 6 Ekskavatör Operatörü 1 2 1 4 Kamyon Şöförü 4 4 4 12 Tel Kesme Makinesi Operatörü 5 5 5 15 Ebatlama 7 7 7 21 Rock Operatörü 2 5 2 9 Kompresör Operatörü 2 2 2 6 Arazöz Şöförü 1 1 1 3 İşçi 1 1 1 1 Toplam 78 Üretim faaliyetleri sırasında toplam 78 kişi çalışacaktır. Proje alanında üretim faaliyetleri ruhsat sahibi firma ve rodövanslı firma tarafından yapılacaktır. Sahada çalışacak olan personelin sosyal ihtiyaçları kurulacak şantiye binalarından karşılanacaktır. 2.3.2. Üretimde kullanılacak makinelerin, araçların ve aletlerin miktar ve özellikleri, Blok mermer cevheri sırasında ocakta kullanılacak makine ekipman ile tesislerin makine ekipman listeleri aşağıda verilmiştir. Tablo 41. Proje Kapsamında Ocak Üretiminde Kullanılacak Makine Ekipman Listesi Görev 1.Ocak 2.Ocak 3.Ocak Toplam Lastik Tekerlekli Yükleyici 2 2 2 6 Ekskavatör 1 2 1 4 Kamyon 4 4 4 12 Tel Kesme Makinesi 5 7 5 17 Ebatlama 8 8 8 24 Rock (Delik Delme Makinesi) 2 5 2 9 Kompresör 2 2 2 6 Arazöz 1 1 1 3 64

2.3.3. Üretim Sırasında Tehlikeli, Toksik, Parlayıcı ve Patlayıcı Maddelerin Kullanım Durumları, Taşınmaları ve Depolanmaları 48556 ruhsat no lu sahada blok mermer üretimi sırasında patlayıcı madde kullanılmayacaktır. 2.3.4. Proje Kapsamındaki Ulaştırma Altyapısı Planı (ulaştırma güzergahı, güzergah yollarının mevcut durumu ve kapasitesi, hangi amaçlar için kullanıldığı, mevcut trafik yoğunluğu, yerleşim yerlerine göre konumu, yapılması düşünülen tamir, bakım ve iyileştirme çalışmaları vb.) Proje alanı Bursa İli, Orhaneli İlçesi, Ortaköy Köyü civarında yer almaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim birimleri yaklaşık 143 m güneybatısında yer alan Başköy Köyü, yaklaşık 650 m güneyinde yer alan Ortaköy Köyü, yaklaşık 735 m güneybatısında yer alan Süleymanbey Köyü, yaklaşık 1.175 m güneydoğusunda yer alan Koçu Köyüdür. Ayrıca, proje alanının yaklaşık olarak 2.040 m kuzeydoğusunda Kadriye Köyü yer almaktadır. Sahaya Bursa-Orhaneli Karayolu ile ulaşmak mümkündür. Söz konusu karayolunun yaklaşık 24. kilometresinden Erenler Köy Yoluna dönülmelidir. Erenler Köyünden sonra yaklaşık 4 km daha ilerlendiğinde Koçu Köyü girişine ulaşılır. Koçu Köyü girişine kadar yollar asfalttır. Koçu Köyü girişinden itibaren yaklaşık 5 km stabilize yol takip edilerek ruhsat alanına ulaşılmaktadır. Nakliye güzergahı Koçu Köyü nün içerisinden geçmemektedir. Söz konusu yollar genelde yılın tamamında ulaşıma olanak vermektedir. Gerektiğinde bağlantı yolunun bakım ve onarımı firma tarafından karşılanacaktır. Köy yollarına zarar verilmeyecek olup zarar verilir ise verilen zarar proje sahibince karşılanacaktır. Nakliye güzergahının gösterildiği gösterildiği kroki aşağıda harita rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-21). 65

Şekil 21. Ulaşım Güzergahını Gösterir Kroki Nakliye güzergahı Koçu Köyü ne girmeden geçmektedir. Ancak, Erenler Köyü nden geçmektedir. Bursa İl Özel İdaresi nin hizmet alanında bulunan söz konusu köy yollarının zarar görmesi durumunda yatırımcı firma sorumlu olacaktır ve zarar yatırımcı firma tarafından karşılanacaktır. T.C Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 2012 Trafik Hacim Haritası çalışması kapsamında proje alanı civarındaki karayolları haritası aşağıda verilmiştir. 66

2 1 Şekil 22. 2012 Yılı Trafik Hacmi Haritası Haritada işaretlenen ve 1 numara ile gösterilen yol Bursa-Orhaneli Karayolunun Doğancı Barajına kadar olan bölümüdür. 2 numara ile gösterilen yol ise Bursa-Orhaneli Karayolunun Doğancı Barajından Orhaneli İlçesine kadar olan bölümüdür. 67

1 2 Şekil 23. Ulaşım Güzergahı Üerinde 2012 Yılı Trafik Hacmi Haritasındaki Yolların Gösterimi Tesisin günlük üretim miktarı 458,33 tondur. Saatlik üretim kapasitesi ise 28,65 ton/saat tir. 25 ton luk kamyonlar ile saatte toplam 2 kamyon hareketi söz konusu olacaktır. Günlük 16 saat üretim yapılacağı düşünülürse günde toplam 32 kamyon hareketi olacaktır. Günde 2 adet otomobil hareketi olacağı öngörülmektedir. Tablo 42. Üretim Sırasında Kullanılacak Karayollarının Trafik Yükleri (2012) Karayolu Araç Çeşidi Trafik Ek Yük Etki Otomobil 3936 Yükü 2 % 0,05 Orta yüklü ticari taşıt 333 1 Otobüs 17 Kamyon 570 32 % 5,61 Kamyon +Römork, Çekici+Yarı Römork 225 Toplam 5081 34 % 0,67 Otomobil 1744 2 % 0,11 Orta yüklü ticari taşıt 201 2 Otobüs 12 Kamyon 369 32 % 8,67 Kamyon +Römork, Çekici+Yarı Römork 212 Toplam 2538 34 % 1,34 Kaynak: TCK Faaliyetten kaynaklı olarak hesaplanan yük artışları, ilgili güzergahların trafik yükü dikkate alındığında en yüksek etki 2 numara ile işaretlenmiş yolda kamyon yoğunluğunda % 1,34 ek yük olacaktır. Üretim dönemlerinde sahada kullanılacak iş makinelerinin nakliyesi sırasında ağır ve geniş araçlar için geçerli özel trafik kurallarına uyulacaktır. 68

Sahada yapılacak faaliyetler sırasında 2918 sayılı Trafik Kanunu ve Karayolları ile ilgili tüm kanun ve yönetmeliklere riayet edilecektir. 04.04.2009 tarih ve 27190 sayılı resmi gazetede yayımlanan Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 08.07.2005 tarih ve 25869 sayılı resmi gazetede yayımlanan Trafikte Seyreden Motorlu Kara Taşıtlarından Kaynaklanan Egzoz Gazı Emisyonlarının Kontrolüne Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Nakliye esnasında gerekli bütün emniyet tedbirleri alınacaktır. Bu doğrultuda kamyon şoförlerine gerekli eğitimler verilecektir. Nakliye esnasında kamyonların hız sınırlarına uymasına dikkat edilecektir. Kamyonlara aks yükü doğrultusunda yükleme yapılacak olup, aşırı yükleme söz konusu olmayacaktır. Yeni yol yapılmayacaktır. Kullanılacak mevcut yollarının bakım ve onarımı yapılacaktır. 69

BÖLÜM 3: PROJENİN EKONOMİK VE SOSYAL BOYUTLARI 3.1. Proje ve Etki Alanının Mevcut ve Planlanan Sosyo-Ekonomik Özellikleri 3.1.1. Ekonomik Özellikler (Yörenin ekonomik yapısını oluşturan başlıca sektörler) ʺİki bin yılı aşan zengin bir geçmişi bulunan ve daha o tarihlerde sahip olduğu değerlerle, Türkiye nin bugünkü ekonomik etkinliğine ağırlığını koymaya namzet bulunan Bursa, özellikle Cumhuriyet döneminden itibaren yaratmış olduğu ekonomik potansiyel ile Türkiye ekonomisinin en önemli itici güçlerinden birini teşkil etmiştir. Bursa nın bugünkü ekonomik yapısı içerisinde, ülke ekonomisini temsil eder mahiyetteki temel sektörlerin başında tekstil gelmektedir. Tekstil sektörü geçmişten günümüze, Bursa nın geleneksel endüstri dokusunda, odak sayılabilecek bir görünüm sergilemektedir.türkiye de kurulan 11 adet sentetik iplik fabrikasının 8 i, Bursa da bulunmaktadır. Ayrıca dünyada bu kadar iplik fabrikasının bir arada bulunduğu tek bölge Bursa dır. Tekstil sektörü yapısal bakımdan Bursa da ihracatın omurgasını oluşturmaktadır. Bursa da diğer önemli sanayi dalları, otomobil ve muhtelif yedek parça üretimini içine alan otomotiv endüstrisidir. Bugün Bursa da iki adedi binek tipi otomobil,bir adet minibüs, az sayıda kamyonet ve de otobüs üretiminin gerçekleştirildiği 4 adet otomobil üretim fabrikası mevcuttur. Bursa da motorlu kara taşıtları için çok sayıda parça ve aksesuar imalatı yapılmaktadır. Bursa da imalat sanayi içerisinde, gerek üretim çeşitleri, gerekse üretim miktarları açısından en geniş faaliyet alanına sahip sektör budur. Bursa da sanayiye yön veren bir başka önemli sektör de, makine imalat sanayiidir. Makine sanayisinde faaliyette bulunan kuruluşların çoğu, döküm ameliyesinden, nihai kullanım safhasına kadar geniş bir işlem sürecine sahip bulunmaktadır. Yine Bursa sanayisi açısından özel önem taşıyan bir başka sektör, gıda endüstrisi dir. Bursa da gıda endüstrisine ilişkin olarak hemen her dalda faaliyet gösteren firmalar mevcuttur. Özellikle meyve suyu, alkolsüz içki, konserve,konsantre salça üretiminde Bursa da mevcut kapasiteler, Türkiye genelinde önemli paya sahiptir. Bursa nın imalat sanayisi içerisinde, ülke ekonomisi açısından önem teşkil eden daha pek çok sektör, belirli ağırlıklara sahip bulunmaktadır. Bunlar içerisinde, kimya, deri konfeksiyon,demir çelik, metal ana sanayi, çimento,madeni eşya, mobilya, inşaat taahhüt sektörlerien önemlilerindendir.bursa, sanayi tesislerinin sayısı, kurulu güç kapasitesi miktarı itibariyle, Türkiye nin sanayi üssü durumundadır. Bursa nın ticaret,sanayi, tarım, turizm ve hizmet sektörlerinde meydana gelen hızlı gelişmeler, istihdamda da önemli artışlar meydana getirmiştir. Özellikle çok çeşitli kumaş, konfeksiyon, suni ve sentetik iplik, havlu bornoz, pamuk ipliği, makine, otomobil ve yedek parça, çeşitli gıda maddeleri, yaş meyve ve sebze, deri konfeksiyon, tütün,zeytin gibi maddeler ihracatın en önemli kalemlerini oluşturmaktadır. Bursa dan gerçekleşen ihracatta, tekstil dokuma,konfeksiyon, otomotiv, makine ve madeni eşya, gıda, deri konfeksiyon sektörlerine ait olanlar, ilk sıraları oluşturmaktadır. Bursa ekonomisinin bu etkin güce kavuşmasında, Bursa daki Organize Sanayi Bölgeleri nin çok büyük rolü bulunmaktadır. 70

İl sınırları içinde Organize Sanayi Bölgeleri kanunu çerçevesinde tüzel kişilik sıfatını kazanmış 13 adet Organize Sanayi Bölgesi bulunmaktadır. Bu sanayi bölgeleri içerisinde 3 adedinin altyapı ve kamulaştırma çalışmaları devam etmekte olup, diğer 10 adedi Şilen faaliyet göstermektedir.ayrıca 5 yeni Organize Sanayi Bölgesi nin de kuruluş çalışmaları devam etmektedir.tüzel kişilik kazanmış olan 13 adet sanayi bölgesinin; toplam büyüklüğü 3.156 hektardır. Faaliyet gösteren toplam tesis sayısı 959 adettir. Toplam çalışan sayısı ise 102.500 kişidir. Bursa, batı ya ve limanlara yakınlığı nedeniyle sanayileşme ve ihracatta artıları çok fazla olan bir şehirdir.bursalı firmalar, geçtiğimiz 5 yıllık periyotta önemli ihracat rakamlarına imza atmışlardır.türkiye nin 4. büyük ili olan Bursa, Türkiye ekonomisinin gelişmesinde aktif bir role sahiptir. İhracat yönüyle döviz girdisi sağlanması ve sanayi alt yapısının güçlenmesine yönelik katkılarla Bursa, ekonomik açıdan sürekli bir dinamizm içindedir. Bursa nın ihracat potansiyeli her geçen gün artan bir seyir izlemektedir. Bursa, Türkiye ihracatının yaklaşık % 6 sını tek başına gerçekleştirmektedir. Bursa nın araç ihracatı, Türkiye nin toplam araç ihracatının % 69 unu karşılamıştır. BTSO öncülüğünde 2001 yılında kurulan Bursa Serbest Bölgesi, 2004 yılı sonu itibariyle 2 milyar 225 milyon dolarlık dış ticaret hacmine ulaşarak Türkiye genelinde serbest bölgeler itibariyle 5. sıraya yerleşmiştir. 2004 yılı itibarıyla 6,8 milyar dolar olan Bursa dan yapılan ihracat, 2005 yılında 14 milyar 500 bin dolar, 2006 da ise 16 milyar dolara yaklaşmıştır.2007 yılında gerçekleşen 16 milyar dolarlık ihracatın 10 milyar dolarlık kısmı Bursa sanayicileri tarafından gerçekleştirilmiştir.dünyanın En Hızlı Gelişen 66. Şehri Avrupa Şehri Ödülü almasının yanında, Dünya Sağlık Örgütü Sağlıklı Şehirler Projesi kapsamında Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı nın da üyesi olan Bursa; AB sürecinde, tüm kurum ve kuruluşlarıyla el ele vererek Avrupa ya hazırlanmaktadır. Birçok uluslararası kuruluş tarafından Bursa, daha şimdiden Avrupa şehri kabul edilmiştir.dünyanın en hızlı gelişen şehirlerde ilk 100 kent arasına sadece Bursa girmiştir. %2.68 hız ile Bursa, dünyanın en hızlı gelişen 66. şehridir.ʺ (Kaynak: www.bursa.bel.tr ) 48556 no lu sahaya en yakın yerleşim birimi Başköy Köyü dür. Başköy Köyü nün geçim kaynaklarından biri hayvancılıktır. Köyde hem küçükbaş hem büyükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Ayrıca, sera çiçekçiliği ile uğraşılmaktadır. Köyde küçük çapta arıcılık ve meyve üretimi de yapılmaktadır. (Kaynak: Başköy Köyü Muhtarı Hasan ACAR) 3.1.2. Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfusun yaş sınıflarına göre dağılımı, hane halkı yapısı) Bursa İli 40 13' kuzey enlem ile 29 0' ve 34 06' batı boylam daireleri arasında yer almaktadır. Marmara Bölgesi nin Güney Marmara bölümünde yer almaktadır. (Kaynak: www.bursa.com.tr ) Proje alanının içerisinde yer aldığı Bursa İli ve Orhaneli İlçesi ne ait ADNKS (Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi) verilerine göre 2012 yılı nüfus verileri ile Türkiye nin nüfus verileri aşağıdaki tabloda karşılaştırmalı olarak verilmiştir. 71

Tablo 43. Türkiye, Bursa ve Orhaneli e Ait Kentsel ve Kırsal 2012 Nüfus Verileri İl/İlçe Merkezi Nüfusu Belde/Köy Nüfusu Toplam Kadın Erkek Toplam Kadın Erkek Toplam Kadın Erkek Toplam Türkiye 29.100.201 29.348.230 58.448.431 8.571.015 8.607.938 17.178.953 37.671.216 37.956.168 75.627.384 Bursa 1.199.915 1.202.09 2.402.012 144.362 141.797 286.159 1.344.277 1.343.894 2.688.171 Orhaneli 3.791 3.755 7.546 7.707 7.217 14.924 11.462 14.763 22.470 *Kaynak: TUİK ADNKS, www.tuik.gov.tr Orhaneli ilçesinin nüfusu yıllara göre azalış göstermektedir. 2000 yılı genel nüfus sayımında 30.449 kişi olan nüfus, 2012 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine (ADNKS) göre 22.470 kişi olmuştur. Şehir Merkezi Köyler (55 Köy) Toplam Nüfus : 7.546 kişi : 14.924 kişi : 22.470 kişidir. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 31.12.2012 tarihli 2012 Nüfus Sayımı sonuçlarına göre Bursa ilinin Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur. Tablo 44. Bursa İlinin Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus Verileri YAŞ GRUBU TOPLAM ERKEK KADIN 0-4 200.074 102.961 97.113 5-9 196.481 101.095 95.386 10-14 204.802 105.856 98.946 15-19 203.286 104.491 98.795 20-24 195.353 93.353 102 25-29 229.866 115.721 114.145 30-34 249.171 126.327 122.844 35-39 221.453 112.126 109.327 40-44 197.959 100.392 97.567 45-49 181.013 91.192 89.821 50-54 160.769 81.07 79.699 55-59 137.166 68.409 68.757 60-64 103.701 50.784 52.917 65-69 72.081 33.617 38.464 70-74 55.852 24.949 30.903 75-79 40.411 17.39 23.021 80-84 25.525 9.682 15.843 85-89 10.467 3.634 6.833 90+ 2.741 845 1.896 TOPLAM 2.688.171 1.343.894 1.344.277 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi(ADNKS) 31.12.2012 tarihli 2012 Nüfus Sayımı Sonuçları 72

Tablo 45. Orhaneli İlçesinin Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus Verileri YAŞ GRUBU TOPLAM ERKEK KADIN 0-4 1.305 674 631 5-9 1.388 673 715 10-14 1.684 834 850 15-19 1.64 814 826 20-24 1.391 697 694 25-29 1.376 698 678 30-34 1.396 679 717 35-39 1.433 728 705 40-44 1.397 681 716 45-49 1.555 782 773 50-54 1.561 762 799 55-59 1.429 685 744 60-64 1.386 640 746 65-69 1.075 471 604 70-74 1.016 490 526 75-79 736 367 369 80-84 504 209 295 85-89 152 64 88 90+ 46 24 22 TOPLAM 22.470 10.972 11.498 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi(ADNKS) 31.12.2012 tarihli 2012 Nüfus Sayımı Sonuçları Proje alanına en yakın yerleşim birimi olan Başköy Köyü nün 2012 yılı nüfus verileri aşağıda verilmiştir. Tablo 46. Başköy Köyü Nüfus Verileri Köy Nüfusu Kadın Erkek Toplam Başköy Köyü 149 132 281 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi(ADNKS) 31.12.2012 tarihli 2012 Nüfus Sayımı Sonuçları 3.1.3. Sağlık (Bölgede mevcut endemik hastalıklar) "Bursa ilinde 24 adet Sağlık Bakanlığı, 1 adet üniversite ve 15 adet özel olmak üzere toplam 40 adet hastane bulunmaktadır. Orhaneli İlçesinde sağlık grup başkanlığına bağlı 50 yataklı Devlet Hastanesi, biri Merkez Sağlık Ocağı ve diğeri Karıncalı, Erenler, Gümüşpınar, Göynükbelen ve Altıntaş ta olmak üzere toplam 6 sağlık ocağı mevcuttur. Bulaşıcı Hastalıklar 2011 Yılı içerisinde aşıyla korunulabilir hastalıklardan Neonatal Tetanos, Polio ve Difteri vakaları görülmemiştir. Kızamık olası vaka 53 kişide, Boğmaca olası vakası 10 kişide,hepatit B vakası ise 42 kişide görülmüştür. GBP Sürveyansı çerçevesinde aktif Akut Flask Paralizi (AFP) sürveyansı yapılmaktadır. 2011 Yılında bulunması hedeflenen AFP vaka sayısı ise 6 olup, bulunan AFP vaka sayısı 3 tür. 2011 Yılı içerisinde tespit edilen Tüberküloz yeni vaka sayısı 668 kadar, Yılsonu mevcut devreden ise 563 kadardır. 73

2011 Yılı içerisinde diğer bulaşıcı hastalıklardan; Tifo 0 kişide, Hepatit A 29 kişide, Hepatit C 2 kişide, Kabakulak (olası: 243, kesin 5 kişide), Bruselloz (olası : 171 kesin 42 kişide) kişide ve Akut kanlı İshal 992 kişide görülmüştür. 2011 Yılı içerisinde 48 kişi, sifilisli hasta olarak kayıt altına alınmıştır. 2011 yılı itibari ile 4 adet pasif lepralı hasta mevcuttur. Bu hastaların kontrolleri belirli periyotlarla gerçekleştirilmektedir. Şikâyeti olan hastalar İstanbul Lepra Hastanesine gönderilmektedir." (Kaynak: Bursa Çevre Durum Raporu, 2011) Başköy Köyü nde sağlık kuruluşu bulunmamaktadır. Köy ile ilgili olarak belirlenen bir bulaşıcı hastalık verisine ulaşılamamıştır. 3.1.4. İnsan Sağlığı ve Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler Proje alanında blok mermer cevheri üretimi açık işletme yöntemi ile gerçekleştirilecektir. Sahadan yıllık maksimum 50.000 m 3 blok mermer üretimi yapılması planlanmaktadır. Ocak alanında üretim faaliyetleri açık işletme yöntemi ile basamaklarda tel kesme yapılarak gerçekleştirilecektir. Üretim faaliyetleri esnasında kesinlikle patlayıcı madde kullanılmayacaktır. Ocaktan üretilen blok mermer cevherinin tamamı ocak alanında boyutlandırılacaktır. Boyutlandırılan malzeme stok alanında depolanacak ve buradan piyasaya satışa sunulacaktır. Proje alanında üretim, yükleme ve nakliyeden dolayı tozuma söz konusudur. İşletme faaliyetleri sırasında oluşması muhtemel tozdan dolayı yakın çevrenin olumsuz yönde etkilenmelerin en aza indirilmesi için; - 4857 Sayılı İş Kanunu ve İş Kanunu uyarınca çıkartılan yönetmelik, tüzük, genelge ve yönergelere vb. uyulacaktır. Ayrıca 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ilgili hükümlerine uyulacaktır. - 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen ilgili hususlara uyulacaktır. - İşçilerin toz ve gürültüden etkilenmemeleri için gerektiğinde toz maskesi ve kulaklık kullanmaları sağlanacaktır. Ayrıca personel çalışma saatleri 16 saat ile sınırlıdır. Makine ve ekipman sürekli bakımda tutulacak ve gerekli önlemler alınacaktır. Çalışanların sağlık ve güvenliklerini sağlayabilmek için 4857 sayılı yasaya ve bu yasaya bağlı olarak hazırlanıp yayınlanmış olan ve yürürlükte bulunan mevzuata uyulacaktır. 74

Kullanılan teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kaza riskine karşı 22.10.1984 tarih ve 18553 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Maden ve taşocakları işletmelerinde ve tünel yapımında alınacak işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerine ilişkin tüzüğe uyulacaktır. Bu tüzüğe göre sahanın teknik nezaretçisi, işçi sağlığı ve iş güvenliği gereklerinin yerine getirilmesinden ve işletmenin teknik esaslar çerçevesinde çalıştırılmasından sorumlu olacaktır. 3.1.5. Gerçekleşmesi Beklenen Gelir Artışları; Yaratılacak İstihdam İmkanları, Nüfus Hareketleri Sahada üretim faaliyetleri maden mühendisi nezaretinde yapılacaktır. 48556 no lu sahada yapılacak üretim faaliyetleri esnasında toplam 78 personel görev alacaktır. Personelin görev dağılımları (ünvanları) Tablo 40 da verilmiştir. Söz konusu faaliyet nüfus hareketine neden olacak kadar büyük bir istihdam yaratmayacaktır. Bununla birlikte ihtiyaç duyulan personelin öncelikle bulunduğu yakın yöreden temini yoluna gidilecektir. Bu da personel ailelerinin geçimine katkı sağlayacaktır. Projeye konu faaliyetlerin gerçekleştirilmesi çerçevesinde mal ve hizmet sektöründe (lojistik, yedek parça, konaklama, araç bakım ve onarım atölyesi, restaurant, kafeterya, market, kantin, dinlenme tesis, akaryakıt istasyonu, v.b.) yörede ilave bir hareketlilik olacaktır. 3.1.6. Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, sağlık, kültür hizmetleri) Proje alanına en yakın yerleşim birimleri yaklaşık 143 m güneybatısında yer alan Başköy Köyü, yaklaşık 650 m güneyinde yer alan Ortaköy Köyü, yaklaşık 735 m güneybatısında yer alan Süleymanbey Köyü, yaklaşık 1.175 m güneydoğusunda yer alan Koçu Köyüdür. Ayrıca, proje alanının yaklaşık olarak 2.040 m kuzeydoğusunda Kadriye Köyü yer almaktadır. Proje alanına en yakın yerleşim birimi olan Başköy Köyü nde ilköğretim okulu bulunmamaktadır, ancak köyde taşımalı sistem ile eğitim hizmeti alınmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi bulunmaktadır. Köy civarında yer alan kaynaklardan alınan su köy deposunda depolanmakta ve şebekeye verilmektedir. Köyün kanalizasyon şebekesi bulunmaktadır. Köyde sağlık evi ya da sağlık ocağı bulunmamaktadır. Haftalık periyotlarla köye doktor gelmektedir. Köy halkı sağlık hizmetini bu şekilde almaktadır. Başköy Köyü nün geçim kaynaklarından biri hayvancılıktır. Köyde hem küçükbaş hem büyükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Ayrıca, sera çiçekçiliği ile uğraşılmaktadır. Köyde küçük çapta arıcılık ve meyve üretimi de yapılmaktadır. (Kaynak: Başköy Köyü Muhtarı Hasan ACAR) 2012 yılı nüfus sayımına göre köy nüfusu 281 kişi dir. Ulaşımı sağlayan yol asfalttır. Elektrik ve sabit telefon vardır. 75

3.1.7. Çalışacak Personelin ve Bu Personele Bağlı Nüfusun Konut ve Diğer Teknik / Sosyal Altyapı İhtiyaçları Proje kapsamında çalıştırılması planlanan personelin öncelikle yöreden karşılanması planlanmaktadır. Ancak, mevcutta yer alan Şantiye Alanı-1 ve Şantiye Alanı- 2 de yatakhaneler meuvcut olup yeni yapılacak olan Şantiye Alanı-3 de yatakhane oluşturulacaktır. Üretim faaliyetleri sırasında proje alanında toplam 78 personel görev alacaktır Proje alanı içerisinde üç adet şantiye alanı yer alacaktır. Mevcut durumda yer alan 1 No lu Ocak ve 2 No lu Ocak için oluşturulan Şantiye Alanı-1 ve Şantiye Alanı-2 de personelin ihtiyacını karşılayacak üniteler (Şantiye Binası, WC, Lavabo, Duş, Mutfak vs.) bulunmaktadır. Yeni açılacak 3 No lu Ocak için kurulacak Şantiye Alanı-3 de personel ihtiyacını karşılayacak üniteler ise yeni yapılacaktır. Ruhsat Alanı içerisinde elektrik iletim hatları yer almaktadır. Elektrik ihtiyacı gerekli izinler alınarak elektrik hattı çekilmesi suretiyle karşılanacaktır. Sahaya Bursa-Orhaneli Karayolu ile ulaşmak mümkündür. Söz konusu karayolunun yaklaşık 24. kilometresinden Erenler Köy Yoluna dönülmelidir. Erenler Köyünden sonra yaklaşık 4 km daha ilerlendiğinde Koçu Köyü girişine ulaşılır. Koçu Köyü girişine kadar yollar asfalttır. Koçu Köyü girişinden itibaren yaklaşık 5 km stabilize yol takip edilerek ruhsat alanına ulaşılmaktadır. Nakliye güzergahı Koçu Köyü nün içerisinden geçmemektedir. Söz konusu yollar genelde yılın tamamında ulaşıma olanak vermektedir. Gerektiğinde bağlantı yolunun bakım ve onarımı firma tarafından karşılanacaktır. Köy yollarına zarar verilmeyecek olup zarar verilir ise verilen zarar proje sahibince karşılanacaktır. 3.1.8. Projenin Fayda-Maaliyet Analizi Proje kapsamında yılda 50.000 m 3 blok mermer üretimi yapılacaktır. Satış fiyatları günün ekonomik koşullarına göre farklılık gösterebilmektedir. Mali yönden söz konusu proje kapsamında yapılacak yatırım tutarı ve giderlere ait tahmini hesaplamalar aşağıya çıkarılmış olup, milli gelire katkısı ifade edilmiştir. 76

Tablo 47. Yatırım Analiz Tablosu YATIRIM TUTARI HARCAMA ÇEŞİDİ Ruhsat için müracaat, harç, teminat vs. Etüt, Plan, Faal.Rap., Proje ve Harita Hazırlanması Numune alma, analiz ve Teknolojik Etüt Gideri TOPLAM MADEN YATIRIM GİDERLERİ Orman İzinleri Tesis -Makine- Ekipman Bedeli Altyapı-Ulaştırma yatırımları TOPLAM Beklenmeyen Giderler TOPLAM YATIRIM TUTARI TUTAR 25.000 TL 75.000 TL 30.000 TL 130.000 TL 1.500.000 TL 6.000.000 TL 500.000 TL 8.000.000 TL 1.000.000 TL 9.000.000 TL Yıllık giderler belirlenirken işletme giderleri ve yıllık yapılacak resmi harcamalar (harç, çevre teminatı, vs.) ile beklenmeyen giderler dikkate alınmıştır. Tablo 48. Yıllık İşletme Giderleri Tablosu Gider Cinsi Akaryakıt Gideri Elektrik Gideri İşçilik-Personel Gideri Bakım-Onarım Gideri Genel Giderler Amostisman Gideri Yedek Parça-Malzeme Alımı TOPLAM Tutarı (TL) 3.000.000 TL 2.000.000 TL 3.000.000 TL 1.000.000 TL 500.000 TL 1.200.000 TL 1.000.000 TL 11.700.000 TL Yıllık İşletme Gelirleri Proje kapsamında yılda 50.000 m 3 blok mermer üretilmesi durumunda, 50.000 m 3 *2,75 ton/m 3 =137.500 ton Blok Mermer Satış Geliri = 137.500 ton x 120 TL/ ton = 16.500.000 TL Yıllık İşletme Karı Yıllık İşletme Karı = Yıllık İşletme Geliri Yıllık İşletme Gideri Yıllık İşletme Karı = 16.500.000 TL 11.700.000 TL = 4.800.000 TL 77

Tablo 49. Proforma Gelir Tablosu Proje Gelirleri Proje Giderleri Toplamı Proje Karı AÇIKLAMALAR TUTAR 16.500.000 TL 11.700.000 TL 4.800.000 TL Uzun Vadeli Borç ---- Gayri Safi Kar Brüt Kar Kurumlar Vergisi (% 20) Net Kar Yatırımın Kendini Geri Ödeme Süresi: 4.800.000 TL 4.800.000 TL 960.000 TL 3.840.000 TL Toplam yatırımın, projenin sağlayacağı net karın amortisman tutarı ile toplamından elde edilen nakit gelirine oranı suretiyle yatırımın geri dönüş süresi bulunmuştur. Milli Gelire Katkı: Milli Gelire Katkı = Brüt Kar + İşçilik-Personel Gideri = 4.800.000 TL + 3.000.000 TL = 7.800.000 TL Yukarıdaki yapılan hesaplamaların sonuçlarından projenin rantabl olduğu anlaşılmaktadır. Çevresel Fayda-Maliyet Analizi: Madenler ancak bulundukları yerde üretilebilmektedir. Bu nedenle başka bir alanda üretme imkanı yoktur. Bu yer altı servetlerinin işletilerek ekonomiye kazandırılmasının yanı sıra çevreye karşı gerekli duyarlılığın gösterilmesi önemlidir. Bu nedenle söz konusu proje kapsamında bir tarafta ilgili kanun ve yönetmeliklere uygun olarak üretim faaliyetlerinde bulunarak ekonomiye katkı sağlanırken diğer taraftan söz konusu çevrenin yeniden düzenlenerek; çevresel etkilerin minimuma indirilmesi için gerekli tedbirler alınacaktır. Zaten 24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Kanununda Ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un ilgili maddesi gereği her bir ruhsat için yıllık ruhsat harcı kadar Çevre Uyum Teminatı yatırılması zorunlu hale getirilmiştir. Bu doğrultuda her yıl söz konusu proje alanı (ruhsat sahası) için yıllık Çevre Uyum Teminatı yatırılacaktır. 78

Ayrıca 23.01.2010 tarih ve 27471 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği nin kapsamı dışında kalan mera sayılan alanların rehabilitasyon çalışmaları için sunulan Rehabilitasyon Planı doğrultusunda gerçekleştirilecektir. Sonuç olarak bu alanlarda yapılacak blok mermer işletmeciliğinin bölge ekonomisine katkısı daha fazla olacaktır. Yürürlükteki ilgili kanun ve yönetmelikler çerçevesinde projeye konu faaliyet için ilgili kurumların öngördüğü bedeller süresinde ödenecektir. Bu projenin gerçekleştirilmesi ile inşaat sektörünün hammadde ihtiyacının karşılanması sağlanacak, ayrıca yöre halkına sağladığı istihdam imkanları ve bölgesel olarak yaratacağı ek katma değerler ile ülke ekonomisine önemli katkısı olacaktır. Proje alanında, ocak üretim faaliyetleri sırasında toplam olarak 78 personel çalıştırılması planlanmaktadır. Çalışacak personel mümkün olduğunca yöre halkından temin edilecektir. Personelin sosyal ihtiyaçlarının yöreden karşılanması, yöre ekonomisine katkı sağlayacaktır. Her bir personelin ortalama 5 kişilik bir aileye katkı sağlayacağı düşünüldüğünde toplam 390 kişi geçimini bu işletmeden sağlamış olacaktır. 3.1.9. Projeden Etkilenen Yerleşim Yerleri Proje alanına en yakın yerleşim birimleri yaklaşık 143 m güneybatısında yer alan Başköy Köyü, yaklaşık 650 m güneyinde yer alan Ortaköy Köyü, yaklaşık 735 m güneybatısında yer alan Süleymanbey Köyü, yaklaşık 1.175 m güneydoğusunda yer alan Koçu Köyüdür. Ayrıca, proje alanının yaklaşık olarak 2.040 m kuzeydoğusunda Kadriye Köyü yer almaktadır. Mesafelerin gösterildiği tablo ve harita aşağıda sunulmuştur. 79

Tablo 50. Proje Alanına Ve 1 No lu Ocak Alanı Ünitelerine En Yakın Yerleşimler Ve Mesafeler Tesisler Yerleşim Tesise Göre Mesafesi Yönü (m) Kadriye Köyü Kuzeydoğu 2040 Başköy Köyü İçerisinde Yer Almaktadır. Ruhsat Alanı Süleymanbey Köyü Güneybatı 530 Ortaköyü Güneydoğu 80 Koçu Köyü Güneydoğu 720 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 2710 Başköy Köyü Güneybatı 830 Ocak Alanı-1 Süleymanbey Köyü Güneybatı 1570 Ortaköyü Güneydoğu 1640 Koçu Köyü Güneydoğu 2110 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 3090 Başköy Köyü Güneybatı 1010 Şantiye alanı-1 Süleymanbey Köyü Güneybatı 1690 Ortaköyü Güneydoğu 1860 Koçu Köyü Güneydoğu 2390 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 3010 Başköy Köyü Güneybatı 1050 Stok Alanı-1 Süleymanbey Köyü Güneybatı 1730 Ortaköyü Güneydoğu 1880 Koçu Köyü Güneydoğu 2400 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 3340 Başköy Köyü Güney 800 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 Süleymanbey Köyü Güneybatı 1500 Ortaköyü Güneydoğu 1810 Koçu Köyü Güneydoğu 2390 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 3140 Başköy Köyü Güney 830 Pasa Alanı-1 Süleymanbey Köyü Güneybatı 1520 Ortaköyü Güneydoğu 1790 Koçu Köyü Güneydoğu 2330 80

Şekil 24. Ocak Alanı-1 nin Yerleşim Birimlerine Mesafeleri Gösterir Kroki 81

Tablo 51. 2 No lu Ocak Alanı Ünitelerine En Yakın Yerleşimler Ve Mesafeler Tesisler Yerleşim Tesise Göre Mesafesi Yönü (m) Kadriye Köyü Kuzeydoğu 3450 Başköy Köyü Güneybatı 770 Ocak Alanı-2 Süleymanbey Köyü Güneybatı 1020 Ortaköyü Güneydoğu 1030 Koçu Köyü Güneydoğu 1620 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 3330 Başköy Köyü Güneybatı 760 Şantiye alanı-2 Süleymanbey Köyü Güneybatı 1470 Ortaköyü Güney 1280 Koçu Köyü Güneydoğu 1720 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 3430 Başköy Köyü Güneybatı 730 Stok Alanı-2 Süleymanbey Köyü Güneybatı 1420 Ortaköyü Güney 1210 Koçu Köyü Güneydoğu 1650 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 3630 Başköy Köyü Güney 430 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 Süleymanbey Köyü Güneybatı 1090 Ortaköyü Güneydoğu 980 Koçu Köyü Güneydoğu 1530 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 3480 Başköy Köyü Güneydoğu 400 Pasa Alanı-2 Süleymanbey Köyü Güneybatı 1000 Ortaköyü Güney 850 Koçu Köyü Güneydoğu 1330 82

Şekil 25. Ocak Alanı-2 nin Yerleşim Birimlerine Mesafeleri Gösterir Kroki 83

Tablo 52. 3 No lu Ocak Alanı Ünitelerine En Yakın Yerleşimler Ve Mesafeler Tesisler Ocak Alanı-3 Şantiye alanı-3 Stok Alanı-3 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 Pasa Alanı-3 Yerleşim Tesise Göre Mesafesi Yönü (m) Kadriye Köyü Kuzeydoğu 2040 Başköy Köyü Güney 1530 Süleymanbey Köyü Güneybatı 2190 Ortaköyü Güneydoğu 2440 Koçu Köyü Güneydoğu 2930 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 2690 Başköy Köyü Güney 1460 Süleymanbey Köyü Güneybatı 2130 Ortaköyü Güney 2390 Koçu Köyü Güneydoğu 2910 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 2720 Başköy Köyü Güney 1500 Süleymanbey Köyü Güneybatı 2180 Ortaköyü Güney 2470 Koçu Köyü Güneydoğu 2990 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 2810 Başköy Köyü Güney 1660 Süleymanbey Köyü Güneybatı 2290 Ortaköyü Güneydoğu 2670 Koçu Köyü Güneydoğu 3220 Kadriye Köyü Kuzeydoğu 2500 Başköy Köyü Güney 1690 Süleymanbey Köyü Güneybatı 2340 Ortaköyü Güney 2660 Koçu Köyü Güneydoğu 3170 84

Şekil 26. Ocak Alanı-3 ün Yerleşim Birimlerine Mesafeleri Gösterir Kroki 85

3.1.10. Projenin Ekonomik Ömrü Proje kapsamında ocak alanından yılda yaklaşık 50.000 m 3 blok mermer üretimi yapılması planlanmaktadır. Proje alanı 48556 ruhsat no lu sahada 225 hektarlık alanı kapsamaktadır. Proje alanı içerisinde 12,86 hk 1 No lu ocak alanı, 7,61 hk 2 No lu ocak alanı ve 19,58 hk 3 No lu ocak alanı olmak üzere toplam 40,05 hk alan üretim amaçlı kullanılacaktır. Bu durumda sahadaki rezerv miktarı; 40,05 hektar x 10.000 m 2 /hektar : 400.500 m 2 400.500 m 2 x 120 m (Cevher Kalınlığı) : 48.060.000 m 3 48.060.000 m 3 x 2,75 ton/m 3 : 132.165.000 ton Proje alanında işletilebilir 48.060.000 m 3 (132.165.000 ton) blok mermer cevheri olduğu düşünülmektedir. Sahada yaklaşık olarak % 10 verim ile çalışılacağı öngörülmektedir. Bu durumda sahada 4.806.000 m 3 (13.216.500 ton) ekonomik değeri olan blok mermer bulunmaktadır. Bu durumda sahanın bu projede beyan edilen maksimum üretim miktarına göre ömrü yaklaşık olarak 96 yıldır. Günün ekonomik koşulları ve rezerv durumu göz önüne alınarak ruhsat süresi sonunda temdit (süre uzatımı) taleplerinde bulunulacaktır. Böylece temdit ruhsat dönemlerinde de sahada faaliyetlere devam edilecektir. Ayrıca rezerv ve üretim miktarına bağlı olarak da proje süresi değişebilecektir. Proje alanında 4.806.000 m 3 (13.216.500 ton) blok mermer cevheri olduğu düşünülmektedir. Proje alanında bulunan cevherin ekonomik değeri; 13.216.500 ton x 120 TL/ton = 1.585.980.000 TL Projenin ekonomiye katkı değeri Bölüm 3.1.8 de açıklanmıştır. 3.1.11. Zamanlama Tablosu Proje kapsamındaki zamanlama tablosu aşağıda sunulmuştur. 86

Tablo 53. Projenin Zamanlama Tablosu AÇIKLAMA ÇED Başvuru Dosyasının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na Sunulması Yerel ve Ulusal Gazete İlanlarının Verilmesi Halkın Katılım Toplantısı ve Kapsam Belirleme Toplantısının Yapılması ÇED Özel Formatının Alınması, ÇED Raporunun Hazırlanması ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na Sunulması İDK Toplantısının Yapılması Nihai ÇED İşlemleri ve Karar Süreci YIL 2013 2013 2013 2013 2013 2013 Aylar- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 İzinlerin Tamamlanması ve Üretim Çalışmaları 2013 2014 3.2. Diğer Hususlar Bu bölümde belirtilecek başka bir husus bulunmamaktadır. 87

BÖLÜM 4: MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER VE DOĞAL KAYNAKLARIN KULLANIMI (BÖLGESEL VE ÇALIŞMA ALANI BAZ ALINARAK MEVCUT VE PLANLANAN DURUM VERİLMELİDİR) 4.1. Arazi Kullanım ve Mülkiyet Durumu Proje alanına ait arazi varlığı haritası Şekil-27 ve rapor ekinde verilmiştir (Bkz. Ek- 10). Proje alanı tamamen VII. sınıf arazi kullanım kabiliyetine sahip araziler üzerinde kalmaktadır. 88

Şekil 27. Arazi Varlığı Haritası 89

Kırmızı Kahverengi Akdeniz Toprakları (E) "Bu topraklar Kırmızı Akdeniz Toprakları ile Kahverengi Akdeniz Toprakları arasında geçiştir. ABC profiline sahip topraklardır. A horizonu iyi gelişmiş orta derecede organik maddeye sahip ve organik madde ile mineral madde iyice karışmıştır. Zayıf bir A2 horizonu görülebilir. A horizonu, kırmızı veya kahverengi, köşeli blok ve prizmatik yapıya sahip bünyesel B horizonu içine tedricen geçer. Bursa İli Metropoliten alan içinde yer alan Kırmızı Kahverengi Akdeniz toprakları 386,1ha (%1,3) lık alan kaplamaktadır." (Kaynak: Bursa İli 2011 Çevre Durum Raporu) VII. Sınıf Araziler Bu sınıfa giren topraklar, (1) çok dik eğim, (2) erozyon, (3) toprak sığlığı, (4) taşlılık, (5) yaşlık, (6) tuzluluk veya sodiklik gibi kültür bitkilerinin yetiştirilmesini engelleyen çok şiddetli sınırlandırmalara sahiptir. Fiziksel özellikleri tohumlama ve kireçleme yapmak, kontur karıkları, drenaj hendekleri, saptırma yapıları ve su dağıtıcıları tesis etmek gibi iyileştirme, koruma ve kontrol uygulamalarına elverişli olmadığından, çayır ve mer'a ıslahı için kullanılma olanakları da oldukça sınırlıdır. Bulunan bitkisel toprak tabakası sıyrılacak ve kapanış aşamasında rehabilitasyon amaçlı kullanılmak üzere depolanacaktır. Proje alanına ait meşcere haritası rapor ekinde verilmiştir (Bkz. Ek-11). Ayrıca Bursa İl Özel İdaresi, İmar ve Yapı İşleri Daire Başkanlığı tarafından ruhsat alanının 1/100.000 ölçekli Bursa İli Çevre Düzeni Planı yönünden verdiği görüş yazısı rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-44). Proje alanına arazi kullanım durumu yönünden bakıldığında tamamı VII. sınıf arazilerden oluşmaktadır. Proje kapsamında kullanılacak alanların arazi kullanım durumları Tablo-54 de verilmiştir. 90

Tablo 54. Arazi Kullanım Durumu Tesisler Proje Alanı Poligon-1 Proje Alanı Poligon-2 Ocak Alanı-1 Ocak Alanı-2 Meşçere Haritası na göre Ocak, Ziraat, Orman Ziraat, Orman Ocak, Ziraat, Orman Ziraat, Orman Çevre Düzeni Planı na göre Arazi Varlığı Haritası na göre Kadastro Haritasına Göre Orman Orman Orman Tarım, Orman Tarım, Orman Orman Orman Orman Orman Tarım, Orman Orman Orman Ocak Alanı-3 Orman Orman Orman Orman Pasa Alanı-1 Orman Orman Orman Orman Pasa Alanı-2 Orman Orman Orman Orman Pasa Alanı-3 Orman Orman Orman Orman Stok Alanı-1 Orman Orman Orman Orman Stok Alanı-2 Orman Orman Orman Orman Stok Alanı-3 Orman Orman Orman Orman Şantiye Alanı-1 Orman Orman Orman Orman Şantiye Alanı-2 Orman Orman Orman Orman Şantiye Alanı-3 Orman Orman Orman Orman Bitkisel Toprak Depo Alanı-1 Orman Orman Orman Orman Bitkisel Toprak Depo Alanı-2 Orman Orman Orman Orman Bitkisel Toprak Depo Alanı-3 Orman Orman Orman Orman Meşçere haritasına göre 1 No lu ve 2 No lu ocak alanlarının küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Çevre düzeni planına göre 2 No lu ocak alanının bir kısmı tarım alanıdır. Arazi varlığı haritasına göre belirlenen hiçbir birimin alanı tarım alanında kalmamaktadır. Bütün birimler orman alanındadır. Sadece 2. Poligonun küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Kadastro haritasına göre ise proje alanı tamamen orman alanında kalmaktadır. Yukarıda da görüldüğü gibi 4 farklı haritaya göre arazi kullanım durumları sıralanmıştır. Haritalar arasında bazı uyumsuzluklar bulunmaktadır. Bazı alanlar bir harita da orman olarak görünürken başka bir haritada tarım alanı görülmektedir. Bilindiği gibi kadastro haritası mevcut parseller ve bu parsellere ait tapular neticesinde hazırlanmaktadır. Bu nedenle proje alanları belirlenirken kadastro haritası baz alınmıştır. Bu durumda proje alanının tamamı orman alanıdır. Kadastro haritasında görülen 317 No lu parsel yatırımcı firmaya aittir (Bkz. Ek-23). Ancak bu parsel proje alanı dışında bırakılmıştır. Orman Kanunun ilgili maddeleri gereği işletmeye geçilmeden önce Orman İzni alınacaktır. 91

a) Tarım ve Hayvancılık a.1. Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü Bursa toplam 1.088.638 hektar alana sahip olup, bunun 365.217,2 hektarını tarım yapılan kültür arazisi teşkil etmektedir. Kültür arazisinde iklim şartlarına bağlı olarak hemen her türlü tarım ürünü yetiştirilmektedir. Kültür arazisinde iklim şartlarına bağlı olarak hemen her türlü tarım ürünü yetiştirilmektedir. Bursa İli nde sahil ve göller çevresinde sofralık zeytin ve üzüm ile iç kesimlerde verimli ova topraklarında çeşitli sebze ve meyve daha yüksek dağ ve yaylalardaki arazilerde patates ve çilek tarımı geniş yer tutmaktadır. ˮ(Kaynak: Bursa İli 2011 İl Çevre durum Raporu) Tablo 55. Bursa İli Genel Arazi Kullanım Durumu Arazinin Kullanım Durumu Alanı (Ha) Toplam Araziye Oranı (%) Tarım Arazisi 365.217,2 33,53 Orman ve Fundalık 484.067,1 44,47 Çayır Mera 24.345,2 2,25 Su Yüzeyleri 54.912,4 Doğal Su Yüzeyleri Gölet Yüzeyleri Baraj Rezervuar Yüzeyleri Akarsu Yüzeyleri 50.595 239,6 2.611,8 1.466 5,05 Diğer 160.096,1 14,70 T O P L A M 1.088.638,0 100 (Kaynak: www.bursatarim.gov.tr) Tablo 56. Orhaneli İlçesi Genel Arazi Kullanım Durumu Arazi Kullanım Durumu Alan(da) Toplam Araziye Oranı (%) Tarım Arazisi 197.997* 25,91 Çayır-Mera 2.043 0,26 Orman ve Fundalık 518.960 67,92 Tarım dışı alan 45.000 5,89 TOPLAM 764.000 (Kaynak: www.bursatarim.gov.tr) 92

Şekil 28. Bursa İli Arazi Kullanım Durumu Şekil 29. Orhaneli İlçesi Arazi Kullanım Durumu 93

225 hektarlık alanda planlanan faaliyet kapsamında 96,17 hk 1. poligon alanı ve 40,56 hk 2. Poligon alanı olmak üzere toplam 136,73 hk alan proje alanı, 2.64 hk pasa döküm alanı-1, 7,61 hk pasa döküm alanı-2, 8,35 hk pasa döküm alanı-3, 0,29 hk stok alanı-1, 0,13 hk stok alanı-2, 0,50 hk stok alanı-3, 0,62 hk bitkisel toprak depolama alanı-1, 0,59 hk bitkisel toprak depolama alanı-2, 0,69 hk bitkisel toprak depolama alanı-3, 0,40 hk şantiye alanı-1, 0,37 hk şantiye alanı-2 ve 0,65 hk şantiye alanı-3 belirlenmiştir. Proje alanı içerisine 12,86 hk Ocak Alanı-1, 7,61 hk ocak alanı-2, 19,58 hk ocak alanı-3 olarak belirlenmiştir. Sıralanan alanlarının yerleşimini gösterir 1/10,000 ölçekli Vaziyet Planı ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK-9). ˮToprakların kullanma kabiliyet sınıfları 8 adet olup, toprak verimlilik durumu ve sınıflandırmaları I. sınıftan VIII. sınıfa doğru giderek azalmaktadır. İlk dört sınıf arazi, iyi bir toprak idaresi altında bölgeye adapte olmuş kültür bitkileri ile orman, çayır-mera bitkilerini iyi bir şekilde yetiştirtme yeteneğine sahiptir. V. VI. ve VII. sınıflar adapte olmuş yerli bitkilerin yetişmesine elverişlidir. Bunlardan V. ve VI. sınıflarda, toprak ve su koruma önlemleri alındığı taktirde bazı özel bitkiler de yetiştirilebilir. VII. sınıf arazilerde çok etkin ve pahalı ıslah çalışmaları ile ürün alınabilirse de, mevcut piyasa şartlarında elde edilecek ürün yatırım harcamalarını karşılayamaz. Arazi kabiliyet sınıflarına göre dağılımda I - IV. sınıf topraklar tarımsal üretimde kullanılan işlemeli tarıma uygun arazileri, V - VIII. sınıf işlemeli tarıma uygun olmayan arazileri göstermektedir.ˮ (Kaynak: Bursa İli 2011 İl Çevre durum Raporu) Proje alanının tamamı arazi kullanma kabiliyet sınıfı olarak VII. sınıf arazidir.vii. sınıf araziler çok dik eğim, Erozyon, Toprak sığlığı, Taşlılık, Yaşlık, Tuzluluk ve sodiklik gibi, kültür bitkilerinin yetiştirilmesini engelleyen çok şiddetli sınırlandırmalar vb. özelliklere sahiptir. 1/10,000 ölçekli Arazi Varlığı Haritası ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK. 10). 94

a.2. Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları Bursa da yetiştirilen ürünlere ait bilgiler aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Tablo 57. Bursa İlinde Meyve (İçecek ve Baharatlı Bitkiler dahil) Üretimi Ürün adı Alanı(da) Üretim (ton) Ortalama verim (kg/ağaç) Meyve veren yaşta ağaç sayısı Zeytin (Sofralık) 411.988 55.126 6 8.928.763 Armut 77.143 132.068 65 2.038.721 Şeftali (Diğer) 71.119 101.546 43 2.370.495 Üzüm (Sofralık- 71.349 78.257 1.097 71.349 Çekirdekli) Kiraz 48.386 29.288 29 1.011.647 Çilek 28.371 35.788 1.261 28.371 Ceviz 21.466 6.863 39 177.525 İncir 18.473 25.265 73 344.676 Elma (Starking) 12.772 21.289 51 414.390 Erik 15.788 20.250 41 499.946 Şeftali (Nektarin) 8.204 13.473 49 274.860 Ayva 5.345 15.432 55 282.565 Elma (Diğer) 10.851 15.047 52 288.065 Elma (Golden) 8.639 11.125 47 238.988 Ahududu 4.528 3.929 868 4.528 Kestane 5.336 1.702 31 54.170 Elma (Grannysmith) 4.790 6.973 57 122.856 Vişne 3.913 3.775 29 131.574 Böğürtlen 1.873 1.854 990 1.873 Badem 1.393 540 18 29.977 Kırmızı Biber (Baharatlık) 1.448 3.580 2.472 1.448 Fındık 7.136 765 3 226.529 Elma (Amasya) 2.090 3.171 47 66.770 Anason 7.363 444 60 7.363 Kivi 997 935 22 42.470 Dut 545 526 22 24.440 Üzüm (Sofralık- 300 377 1.257 300 Çekirdeksiz) Nar 432 457 27 16.910 Kızılcık 500 302 15 20.458 Trabzon Hurması 322 555 53 10.410 Çörekotu 1.992 124 62 1.992 Muşmula 117 215 27 8.110 Antep Fıstığı 0 16 4 4.100 Kayısı 20 18 22 810 Zerdali 20 10 24 410 Yenidünya 0 4 32 125 İğde 0 1 7 150 TOPLAM 855.009 591.090 95

Kaynak: Bursa İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, 2012 Bursa Faaliyet Raporu Tablo 58. Bursa İli Orhaneli İlçesi Meyve (İçecek ve Baharatlı Bitkiler dahil) Üretimi Ürün adı Alanı(da) Üretim (ton) Ortalama verim (kg/ağaç) Meyve veren yaşta ağaç sayısı Elma (Golden) 30,00 42,00 40 1.050 Elma (Starking) 25,00 32,00 40 800 Elma (Grannysmith) 41,00 24,00 20 1.200 Elma (Diğer) 41,00 48,00 40 1.200 Armut 152,00 228,00 40 5.700 Ayva 22,00 16,00 26 620 Muşmula 0,00 3,00 30 100 Şeftali (Diğer) 152,00 36,00 25 1.450 Erik 41,00 50,00 25 2 Zerdali 20,00 10,00 24 410 Kiraz 6,59 2,50 20 125.200 Vişne 913,00 874,00 38 23 Çilek 6,50 5,77 888 6.500 Böğürtlen 304,00 45,00 150 304 Dut 51,00 44,00 20 2.200 Üzüm (Sofralık- 4,3 2,266 Çekirdekli) - 4300 TOPLAM 1809,39 1462,536 Kaynak: www.tüik.gov.tr 96

Tablo 59. Bursa İlinde Sebze Üretimi Ürün adı Alanı(da) Üretim (ton) Domates (Salçalık) 144.210 1.083.014 Domates (Sofralık) 53.754 259.152 Fasulye (Taze) 40.402 53.605 Soğan (Kuru) 42.043 94.855 Biber (Sivri) 33.895 71.017 Karpuz 28.380 97.760 Biber (Dolmalık) 17.505 49.119 Biber (Salçalık) 14.570 44.678 Patlıcan 13.763 35.259 Bezelye (Taze) 25.962 31.498 Enginar 4.385 5.041 Ispanak 10.031 14.358 Pırasa 7.978 26.957 Kavun 14.868 33.858 Lahana (Beyaz) 7.249 22.915 Karnıbahar 11.745 26.369 Hıyar (Sofralık) 3.581 17.711 Kabak (Sakız) 4.174 13.944 Lahana (Kırmızı) 3.717 9.518 Barbunya Fasulye (Taze) 4.090 3.815 Marul (Kıvırcık) 4.183 5.973 Brokoli 2.255 3.255 Bamya 3.631 1.387 Roka 1.875 2.873 Balkabağı 2.040 3.984 Maydonoz 1.605 2.649 Marul (Göbekli) 2.236 3.180 Soğan (Taze) 2.402 2.176 Kereviz (Kök) 2.046 4.219 Tere 1.260 2.145 Semizotu 885 1.805 Havuç 663 2.411 Sarımsak (Taze) 585 504 Bakla (Taze) 1.463 1.130 Dereotu 392 738 Sarımsak (Kuru) 810 395 Lahana (Brüksel) 580 954 Hıyar (Turşuluk) 677 1.133 Marul (Aysberg) 456 518 Turp (Bayır) 481 553 Lahana (Karayaprak) 274 327 Turp (Kırmızı) 140 275 Nane 38 42 Kırmızı Pancar 10 30 Börülce (Taze) 30 6 Mantar (Kültür) 0 2 TOPLAM 517.319 2.037.107 Kaynak: Bursa İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, 2012 Bursa Faaliyet Raporu 97

Tablo 60. Bursa İli Orhaneli İlçesi Sebze Üretimi Ürün adı Alanı(da) Üretim (ton) Domates (Sofralık) 1,00 3,91 Domates (Salçalık) 900,00 3,66 Hıyar (Sofralık) 504,00 2,01 Hıyar (Turşuluk) 200,00 420,00 Biber (Salçalık) 150,00 188,00 Biber (Dolmalık) 200,00 250,00 Biber (Sivri) 900,00 1,13 Bamya 80,00 40,00 Patlıcan 150,00 240,00 Kabak (Sakız) 64,00 30,00 Balkabağı 700,00 1,40 Fasulye (Taze) 1,00 450,00 Bakla (Taze) 100,00 60,00 Barbunya Fasulye (Taze) 700,00 385,00 Kavun 400,00 440,00 Karpuz 800,00 3,60 Soğan (Taze) 50,00 40,00 Soğan (Kuru) 1,21 1,50 Sarımsak (Taze) 80,00 40,00 Sarımsak (Kuru) 422,00 210,00 Pırasa 120,00 252,00 Turp (Kırmızı) 30,00 5,00 Karnıbahar 160,00 192,00 Lahana (Beyaz) 90,00 225,00 Lahana (Kırmızı) 250,00 100,00 Marul (Kıvırcık) 94,00 29,00 Ispanak 150,00 120,00 Semizotu 35,00 5,00 Maydonoz 45,00 5,00 TOPLAM 7377,21 3743,21 Kaynak: www.tuik.gov.tr 98

Tablo 61. Bursa İlinde Tarla Bitkileri Üretimi Ürün adı Alanı(da) Üretim (ton) Ortalama verim (kg/da) Mısır (Silajlık) 182.771 893.440 4.888 Buğday (Diğer) 800.627 214.039 267 Yonca (Yeşil Ot) 96.057 166.480 1.750 Mısır (Dane) 122.836 104.859 854 Fiğ (Yeşil Ot) 86.660 59.041 688 Patates (Diğer) 23.547 42.329 1.815 Ayçiçeği (Yağlık) 103.681 20.711 200 Ayçiçeği (Çerezlik) 40.490 8.437 208 Çeltik 25.500 17.015 667 Şekerpancarı 17.055 108.907 6.386 Arpa (Diğer) 104.586 23.917 229 Fasulye (Kuru) 14.958 2.399 160 Nohut 17.015 2.473 145 Yulaf (Yeşil Ot) 24.328 11.814 490 Yem Şalgamı 2.801 8.749 3.154 Sorgum (Yeşil Ot) 1.415 5.355 3.822 Yulaf (Dane) 27.066 6.069 224 Hayvan Pancarı 1.389 4.105 2.985 Mısır (Hasıl) 5.027 11.987 2.400 Bakla (Yemeklik) 5.353 1.231 232 Çavdar 11.940 2.858 239 Tritikale (Dane) 7.300 2.235 306 Fiğ (Dane) 7.665 1.168 154 Bakla (Hayvan Yemi) 1.207 400 334 Bezelye 2.553 618 244 Tritikale (Yeşil Ot) 2.154 1.326 621 Korunga (Yeşil Ot) 3.252 3.110 964 Tütün 854 68 80 Buğday (Durum) 4.726 1.107 234 Burçak (Yesil Ot) 1.068 352 333 Mercimek (Yeşil) 550 73 133 Kolza (Kanola) 400 120 300 Susam 341 19 56 Mercimek (Kırmızı) 360 35 130 Pamuk (Kütlü) 200 18 90 Pamuk (Lif) 200 7 35 Pamuk Tohumu (Çiğit) 200 11 55 Mürdümük (Yeşil Ot) 2 1 500 TOPLAM 1.748.134 1.726.883 Kaynak: Bursa İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, 2012 Bursa Faaliyet Raporu 99

Tablo 62. Bursa İli Orhaneli İlçesi Tarla Bitkileri Üretimi Ürün adı Alanı(da) Üretim (ton) Ortalama verim (kg/da) Fiğ (Yeşil Ot) 7,24 9,00 1,25 Yonca (Yeşil Ot) 905,00 901,00 1,00 Korunga (Yeşil Ot) 60,00 60,00 1,00 Sorgum (Yeşil Ot) 72,00 60,00 836,00 Mısır (Hasıl) 785,00 715,00 920,00 Mısır (Silajlık) 5,00 17,50 3,50 Hayvan Pancarı 785,00 1,78 2,29 Yem Şalgamı 604,00 1,25 2,09 Patates (Diğer) 3,02 1,87 625,00 Bakla (Yemeklik) 1,09 135,00 125,00 Fasulye (Kuru) 1,00 150,00 150,00 Tütün 310 24 77 TOPLAM 1.748.134 1.726.883 Kaynak: www.tuik.gov.tr Bursa İli Orhaneli İlçesinde yer alan tarım alanlarının 2012 yılı içerisinde kullanım türleri aşağıdaki tablada sunulmuştur. İlçe Adı Tablo 63. Bursa İli Orhaneli İlçesi Tarım Alanlarının 2012 Yılı Kullanım Türleri Yıl Toplam Alan(Da) Tahıllar Ve Diğer Bitkisel Ürünlerin Ekilen Alanı(Da) Nadas Alanı(Da) Sebze Bahçeleri Alanı(Da) Meyveler, İçecek Ve Baharat Bitkilerinin Alanı(Da) Süs Bitkileri Alanı(Da) Orhaneli 2012 160.081,00 36.009,00 91.847,00 10.585,00 21.640,00 0 Kaynak: www.tuik.gov.tr a.3. Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları Bursa ili hayvan varlığı dağılımı aşağıda verilmiştir. Büyük Baş Hayvancılık İlde 17 İlçede yaygın olarak sığır yetiştiriciliği yapılmaktadır. Manda yetiştiriciliği sadece Karacabey, Mustafakemalpaşa ve Nilüfer ilçelerinde az miktarda yapılmaktadır. İlde toplam 188.473 adet büyükbaş hayvan bulunmaktadır. Bunun 8.026 adedi yerli, 24.795 adedi melez ve 154.840 adedi kültür ırkı sığırlardan oluşmaktadır. Yerli ırk sığırlar içinde bölgeye özgü yerli ırk ve yerli kara ırkı sığırlar bulunmaktadır. Kültür ırkı sığırlar içinde Holstein ırkı sığırlar sütçü, Montofon ve Simental ırkı sığırlar etçi-sütçü kombine karakter göstermektedirler. Yerli ırk sığır yetiştiriciliği fazla yem maliyeti olmadan sığırın etinden faydalanmak ve kurban bayramına yönelik olarak yapılmaktadır. Tablo 64. Bursa İlinde Büyükbaş Hayvan Varlığı Sığır Yerli Melez Kültür Manda Toplam Besi 2.614 3.988 14.181 343 21.126 Süt 5.412 20.807 140.659 469 167.347 Toplam 8.026 24.795 154.840 812 188.473 (Kaynak: Bursa İli 2011 İl Çevre durum Raporu) 100

Küçük Baş Hayvancılık İlde bulunan yerli koyun ırkları arasında Kıvırcık ve Pırlak (Dağlıç-Kıvırcık Melezi) ırkları önemli yer tutmaktadır. Kültür ırkı olarak Karacabey Merinosu yetiştiriciliği yapılmaktadır. Merinosların yerli ırklar ile olan melezleri de bulunmaktadır. İlde keçi ırkı olarak kıl keçileri mevcuttur. Tablo 65. Küçükbaşbaş Hayvan Varlığı Koyun Keçi Bursa 279.457 89.695 (Kaynak: Bursa İli 2011 İl Çevre durum Raporu) Kümes Hayvancılığı ( Kanatlı Üretimi ) Bursa ilinde köy tavukçuluğu, Türkiye de kuş gribi hastalığının görülmesinden sonra hızla düşüşe geçmiş ve üretim açısından bir önemi kalmamıştır. İlde ticari olarak kanatlı üretimi tavukçuluk alanında olup, İnegöl ilçesinde bir işletmede hindi yetiştiriciliği yapılmaktadır. Diğer kanatlı türlerinin ticari üretimi bulunmamaktadır. Kanatlı yetiştiriciliğinin yanı sıra damızlık yumurta ve civciv üretimi de yapılmaktadır. İlde Keles, Harmancık, Büyükorhan, Gürsu ve Yıldırım ilçeleri hariç diğer tüm ilçelerde ağırlıklı olarak ticari tavuk yetiştiriciliği yapılmaktadır. Etlik tavuk yetiştiriciliği, Balıkesir İli Bandırma İlçesinde bulunan tavukçuluk firmaları adına fason olarak yapılmaktadır. Tavuklar kesim yaşına geldikleri zaman ilgili sahibi firmalar nakliyesini yaparak tavukları Bandırma da bulunan kesimhanelerinde kesmektedirler. Yumurtacı işletmeler Türkiye nin her tarafına yumurtayı satabilmektedir. Kuluçkahanelerden çıkan civcivler de Türkiye nin her tarafına satılabilmekte olup pazar sorunu bulunmamaktadır. Arıcılık Tablo 66. Bursa İlinde Kanatlı Hayvan Varlığı Broiler Tavuk Yumurtacı Tavuk Broiler Hindi Kümes Kümes Kümes Kapasite Kapasite Sayısı Sayısı Sayısı Kapasite Ticari 275 3.992.722 138 3.418.837 1 15.000 Damızlık 116 776.200 90 810.000 0 0 Toplam 391 4.768.922 228 4.228.837 1 15.000 (Kaynak: Bursa İli 2011 İl Çevre durum Raporu) Bursa ilinde arıcılık yetiştiriciliği yapan 1239 işletme bulunmaktadır. Proje alanının yer aldığı Orhaneli ilçesinde 55 adet eski usul kovan, 400 adet yeni usul kovan mevcuttur. İlçede çayır ve mera varlığı yetersiz olduğu için özellikle büyükbaş hayvancılıkta yoğun olmak üzere kapalı ahırlarda ekstansif yetiştiricilik yaygındır. Başlıca hayvan varlığı türlere göre aşağıdaki tabloda olduğu gibidir. 101

Tablo 67. Bursa İlinde Başlıca Hayvan Varlığı Türlere CİNSİ ADET KOYUN 20000 KEÇİ 2000 Saf Kültür 4440 SIĞIR Kültür Melezi 1560 Yerli-Diğer 300 TOPLAM 6300 At 200 TEK TIRNAKLI Katır 25 Eşek 520 TOPLAM 745 Eski Usul Kovan 55 ARI Yeni Usul Kovan 400 TOPLAM 455 Tavuk 6000 KANATLI Ördek 110 Kaz 30 Hindi 250 Başköy Köyü nün geçim kaynaklarından biri hayvancılıktır. Köyde hem küçükbaş hem büyükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Ayrıca, sera çiçekçiliği ile uğraşılmaktadır. Köyde küçük çapta arıcılık ve meyve üretimi de yapılmaktadır. (Kaynak: Başköy Köyü Muhtarı Hasan ACAR) b) Orman Alanları 225 hk lık ruhsat alanı içerisinde 96,17 hk lık poligon alanı-1 ve 40,56 hk lık poligon alanı-2 den oluşan toplam 136,73 hk lık proje alanı Bursa Orman Bölge Müdürlüğü ne bağlı Orhaneli Orman İşletme Müdürlüğü nün, Karıncalı Orman İşletme Şefliği sınırları içindedir. Karıncalı Orman İşletme Şefliği Orman Amenajman Planının meşcere haritasına proje alanları işlenmiştir (Ek-11). Haritaya göre proje alanında büyük kısmı orman alanı olup ziraat alanları da yer almaktadır. Mevcut orman izinlerine ilişkin teslim tesellüm tutanakları rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-38). 102

Şekil 30. Mescere Haritası 103

b.1. Ağaç Türleri ve Miktarları veya Kapladığı Alan Büyüklükleri Bursa Orman Bölge Müdürlüğü ne bağlı Orhaneli Orman İşletme Müdürlüğü nün, Karıncalı Orman İşletme Şefliği amenajman planı mescere haritasına göre alan büyüklükleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur. Mevcut yollar kullanılacağı için yollar hesaba katılmamıştır. Bölme Meşçere No Tipi Proje Alanı Poligon -1 28 Mb3-T 27 Mb3-T 29 Mb3-T 34 Mb3-T 34 Ma3-T 35 Mb3-T 35 Ma3-T 35 Mab3-T Tablo 68. Proje Alanının Orman Alanı Büyüklükleri Açıklamaları Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma girmektedir. Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma girmektedir. Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma girmektedir. Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma girmektedir. Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma girmektedir. Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi Kapalılık Oranı (%) Alanı m 2 71-100 133135,72 71-100 4632,44 71-100 255541,31 71-100 26657 71-100 16367,35 71-100 22817,04 71-100 1438,24 71-100 4853,46 35 Ma3 Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 2414,48 35 Mab3-T Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 135409,14 35 Ma3 Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 9332,28 35 BM-T Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru meşçereleridir 14829,32 35 Mb3 Kızılçam yer yer karışıma girmektedir 71-100 39850,13 35 z Ziraat Arazisi 5963,43 89 Mab3-T Taşlık ve Kayalık Zeminlerde yer alan baltalıktan gelen meşe meşcereleridir. Kızılçam, Karaçam, Ardıç ve diğer yapraklı türler yer yer karışıma girmektedir 71-100 5168,33 89 BM-T Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru meşcereleridir 35996,7 89 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 179257,16 89 Z-1 Ziraat Arazisi 6868,12 89 Z-3 Ziraat Arazisi 5207,5 89 Oc Ocak Arazisi 9777,82 89 Z-6 Ziraat Arazisi 1741,86 89 Z-2 Ziraat Arazisi 3613,96 89 Z-2 Ziraat Arazisi 2544,77 89 ÇkMbc3-T Diğer yapraklı türler yer yer karışıma girmektedir 71-100 21678,25 89 Mab3-T Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe 71-100 877,19 104

Bölme No Meşçere Tipi Açıklamaları Kapalılık Oranı (%) Meşçeresi 89 Z-1 Ziraat Arazisi 1748,89 89 Z-5 Ziraat Arazisi 208,64 89 Z-5 Ziraat Arazisi 3440,55 90 BM-T Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru meşcereleridir Alanı m 2 5158,65 90 Z-5 Ziraat Arazisi 2887,08 91 Z-1 Ziraat Arazisi 2319,2 Toplam 961.736 Proje Alanı Poligon -2 90 z-5 Ziraat Arazisi 1247,88 90 z-5 Ziraat Arazisi 450,32 91 Mab3-T-2 91 BM-T-1 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru meşcereleridir 71-100 445,20 31628,74 91 z-1 Ziraat Arazisi 9090,63 91 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 74773,06 91 BM-T-2 Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru meşcereleridir 121609,55 91 z-2 Ziraat Arazisi 13820,70 91 z-3 Ziraat Arazisi 5846,10 91 Mb3 Kızılçam yer yer karışıma girmektedir 21601,49 91 Mab3-T-3 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 5258,60 91 z-1 Ziraat Arazisi 1041,16 91 z-1 Ziraat Arazisi 1146,12 91 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 5029,14 91 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 3607,85 91 z-1 Ziraat Arazisi 13225,99 92 Mab3-T-3 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 2313,63 132 Mab3-T Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 49482,87 132 BM-T Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru meşcereleridir 15148,45 132 BM-T Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru meşcereleridir 28791,01 Toplam 405.558,50 Pasa Alanı-1 89 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 20.763,30 89 Z-3 Ziraat Arazisi 5.321,95 89 Oc Ocak Arazisi 281,25 Toplam 26.366,5 Pasa Alanı-2 91 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 28909,31 105

Bölme Meşçere Kapalılık Alanı Açıklamaları No Tipi Oranı (%) m 2 91 Z-3 Ziraat Arazisi 4573,87 91 BM-T-2 Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru 4598,62 meşcereleridir 132 BM-T Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru 13013,31 meşcereleridir 132 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 25044,39 Toplam 76.139,50 Pasa Alanı-3 28 Mb3-t Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma 71-100 35.135,42 girmektedir. 29 Mb3-t Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma 71-100 48.405,08 girmektedir. Toplam 83.540,50 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 89 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 6.165,00 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 91 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 4.640,00 91 Z-3 Ziraat Arazisi 1.312,00 Toplam 5.952,00 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında 28 Mb3-T Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma 71-100 6.860,00 girmektedir. Toplam 6.860,00 Stok Alanı-1 89 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 2.937,00 Toplam 2.937,00 Stok Alanı-2 91 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 1.320,00 Toplam 1.320,00 Stok Alanı-3 29 Mb3-T Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma 71-100 5.000,00 girmektedir. Toplam 5.000,00 Şantiye Alanı-1 89 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 4.046,00 Toplam 4.046,00 Şantiye Alanı-2 91 BM-T-1 Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru 71-100 3.757,50 meşcereleridir Toplam 3.757,50 Şantiye Alanı-3 29 Mb3-T Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma girmektedir. 71-100 6.524,00 106

Bölme No Ocak Alanı -1 Meşçere Tipi Açıklamaları Kapalılık Alanı Oranı (%) m 2 Toplam 6.524,00 89 BM-T Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru 18.623,74 meşcereleridir 89 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 3.040,32 89 Z-1 Ziraat Arazisi 6.571,20 89 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 86.021,66 89 Oc Ocak Arazisi 7.535,39 89 Z-6 Ziraat Arazisi 1.833,04 89 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 852,50 90 Mab3-T Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 4.162,80 Toplam 128.640,65 Ocak Alanı -2 91 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 1.517,06 91 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 15.127,47 91 BM-T-2 Taşlık ve kayalık zeminlerde bulunan Çeşitli nedenlerden kapalılığı bozulmuş, bozuk nitelikli saf Meşe koru 40.154,22 meşcereleridir 91 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 3.512,23 91 Z-2 Ziraat Arazisi 12.850,26 91 Mab3-T-2 Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 2.940,38 Toplam 76.101,63 Ocak Alanı -3 29 Mb3-T 29 Mb3-T 34 Mb3-T 34 Ma3-T 35 Mb3-T 35 Ma3-T Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma girmektedir. Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma girmektedir. Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma girmektedir. Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan ince direklik çağında Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi, Kızılçam yer yer karışıma girmektedir. Taşlık ve Kayalık Zeminlerde bulunan Baltalıktan gelen Meşe Meşçeresi 71-100 128.604,94 71-100 11.999,97 71-100 26.290,80 71-100 16.420,70 71-100 6.532,91 71-100 5.900,73 Toplam 195.750,05 Proje alanı içinde ve çevresinde tohum meşçeresi, tohum bahçesi ve Gen koruma ormanı yoktur. 107

b.2. Ocak Yerinin İşlediği Mescere Haritası ve Yorumu Karıncalı Orman İşletme Şefliği Orman Amenajman Planının meşcere haritasına proje alanları işlenmiştir (Ek-11). Meşçere haritasına göre proje alanı içerisinde tarım alanları ve ocak alanları yer almakla birlikte hakim vejetasyon ormandır. b.3. Sahanın Yangın Görüp Görmediği Saha daha önce yangın görmemiştir. c) Proje Yerinde Elden Çıkarılacak Alanın Değerlendirilmesi Proje kapsamında 48556 ruhsat no lu 225 hektarlık saha projeye konu faaliyetler kapsamında kullanılacaktır. Alanın gösterildiği Orman Kadastro gösterimi rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-12). 108

Şekil 31. Orman Kadastrosu Gösterimi 109

Bölm e No Orman kadastrosu incelendiğinde proje alanının içerisinde herhangi bir tapulu arazi yer almamaktadır. Proje alanının tamamı orman alanı olup orman izni alınacaktır. Orman alanları için kamulaştırma söz konusu değildir. 6831 Sayılı Orman Kanununun 16. Maddesi gereğince bu alanlar için orman izni alınacaktır. c.1 Proje Sırasında Kesilecek Ağaçların Tür ve Sayıları, Orman Yangınları ve Alınacak Önlemler, Bursa Orman Bölge Müdürlüğü ne bağlı Orhaneli Orman İşletme Müdürlüğü nün, Karıncalı Orman İşletme Şefliği amenajman planı mescere haritasına göre hesaplanan ağaç miktarları aşağıdaki tabloda sunulmuştur. Tablonun hazırlanmasında Bursa Orman Bölge Müdürlüğü ne bağlı Orhaneli Orman İşletme Müdürlüğü nün, Karıncalı Orman İşletme Şefliği amenajman planı ekinde yer alan meşçere tanıtım tablolarından istifade edilmiştir. Meşçere Tanıtım Tabloları rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-37). Meşçere Tanıtım Tabloları incelendiğinde Ma3-T ve Mz Meşçere Tipleri için tabloların boş olduğu görülmüştür. Bu nedenle Ma3-T ve Mz meşçere tipi için ağaç adetleri hesaplanamamıştır. BM Meştere tipi için ise sadece hektardaki hacim verilmiş olup hesaplamalarda kesilecek ağaç adedi hesaplanamamıştır. Meşçere Tipi Tablo 69. Kesilecek Ağaç Adetleri Ağa ç Tip i Ağaç Adı Hektardaki Adet Hektardaki Hacim Alanı m 2 Alanı Hk Alandaki Adet Alandaki Hacim-m3 Poligon-1 27 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 4632,44 0,46 8,28 1.587 27 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 4632,44 0,46 511,06 11005,96 28 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 133.135,72 13,31 239,58 45919,50 28 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 133.135,72 13,31 14.787,41 318455,06 29 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 255541,31 25,55 459,90 88147,50 29 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 255541,31 25,55 28386,05 611309,30 34 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 26657,00 2,67 48,06 9211,50 34 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 26657,00 2,67 2966,37 63.882,42 34 Ma3-T - - - - 16367,35 1,64 - - 35 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 22817,04 2,29 41,22 7900,50 35 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 22817,04 2,29 2544,19 54790,54 35 Ma3-T - - - - 1438,24 0,14 - - 35 Ma3 - -- - - 2414,48 0,24 - - 35 Mab3-T Kn Kayın 131 3.018 135409,14 13,54 1773,74 40.863,72 35 Mab3-T M Meşe 654 20.848 135409,14 13,54 8.855,16 282.281,92 35 Ma3 - -- - - 9332,28 0,93 - - 35 BM-T M Meşe - 8.000 14829,32 1,49-9.520 35 Mb3 Çk Karaçam 18 3.450 39850,13 3,99 71,82 13.765,50 35 Mb3 M Meşe 1.111 23.926 39850,13 3,99 4432,89 95.464,74 35 z - - - - 5963,43 0,60 - - 89 Mab3-T Kn Kayın 131 3.018 6168,33 0,62 81,22 1.871,16 89 Mab3-T M Meşe 654 20.848 6168,33 0,62 405,48 12.925,76 89 BM-T M Meşe - 8.000 35996,7 3,60-28.800 89 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 179257,16 17,93 2348,83 54.112,74 89 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 179257,16 17,93 11726,22 373.804,64 89 Z-1 - - - - 6868,12 0,69 - - 89 Z-3 - - - - 5207,5 0,52 - - 89 Oc - - - - 9777,82 0,98 - - 110

Bölm e No Meşçere Tipi Ağa ç Tip i Ağaç Adı Hektardaki Adet Hektardaki Hacim Alanı m 2 Alanı Hk Alandaki Adet Alandaki Hacim-m3 89 Z-6 - - - - 1741,86 0,17 - - 89 Z-2 - - - - 3613,96 0,36 - - 89 Z-2 - - - - 2544,77 0,25 - - 89 ÇkMbc3-T Çz Kızılçam 2 0,100 21678,25 2,17 4,34 0,217 89 ÇkMbc3-T Çk Karaçam 268 74.710 21678,25 2,17 581,56 162120,70 89 ÇkMbc3-T M Meşe 438 26.458 21678,25 2,17 950,46 57413,86 89 Mab3-T Kn Kayın 131 3.018 877,19 0,088 11,528 265,584 89 Mab3-T M Meşe 654 20.848 877,19 0,088 57,552 1834,624 89 Z-1 - - - - 1748,89 0,17 - - 89 Z-5 - - - - 208,64 0,021 - - 89 Z-5 - - - - 3440,55 0,34 - - 90 BM-T M Meşe - 8.000 5158,65 0,52 - - 90 Z-5 - - - - 2887,08 0,29 - - 91 Z-1 - - - - 2319,2 0,23 - - 91 Mb3 Çk Karaçam 18 3.450 21601,49 2,16 38,88 7,452 91 Mb3 M Meşe 1.111 23.926 21601,49 2,16 2399,76 51680,16 Toplam 83.731,56 2.359.075 Proje Alanı Poligon -2 90 z-5 - - - - 1247,88 0,12 - - 90 z-5 - - - - 450,32 0,05 - - 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 445,20 0,044 5,764 132,792 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 445,20 0,044 28,776 917,312 91 BM-T-1 M Meşe - 8.000 31628,74 3,16-25.280 91 z-1 - - - - 9090,63 0,91 - - 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 74773,06 7,45 97595 22484,10 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 74773,06 7,45 4872,30 155317,60 91 BM-T-2 M Meşe - 8.000 121609,55 12,16-97280 91 z-2 - - - - 13820,70 1,38 - - 91 z-3 - - - - 5846,10 0,58 - - 91 Mb3 Çk Karaçam 18 3.450 21601,49 2,16 38,88 7452,00 91 Mb3 M Meşe 1.111 23.926 21601,49 2,16 2399,76 51680,16 91 Mab3-T-3 Kn Kayın 131 3.018 5258,60 0,53 69,43 1599,54 91 Mab3-T-3 M Meşe 654 20.848 5258,60 0,53 346,62 2787,058 91 z-1 - - - - 1041,16 0,10 - - 91 z-1 - - - - 1146,12 0,11 - - 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 5029,14 0,50 65,50 1509 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 5029,14 0,50 327,00 10424 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 3607,85 0,36 47,16 1086,48 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 3607,85 0,36 235,44 7505,28 91 z-1 - - - - 13225,99 1,32 - - 92 Mab3-T-3 Kn Kayın 131 3.018 2313,63 0,23 30,13 694,14 92 Mab3-T-3 M Meşe 654 20.848 2313,63 0,23 150,42 4795,04 132 Mab3-T Kn Kayın 131 3.018 49482,87 4,95 648,45 14939,10 132 Mab3-T M Meşe 654 20.848 49482,87 4,95 3237,30 103197,60 132 BM-T M Meşe - 8.000 15148,45 1,51-12080 132 BM-T M Meşe - 8.000 28791,01 2,88-23040 Toplam 110.097,9 518.946,5 Pasa Alanı-1 89 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 20.763,30 2,08 272,48 6.277,44 89 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 20.763,30 2,08 1.360,32 43.363,84 111

Bölm e No Meşçere Tipi Ağa ç Tip i Ağaç Adı Hektardaki Adet Hektardaki Hacim Alanı m 2 Alanı Hk Alandaki Adet Alandaki Hacim-m3 89 Z-3 - - - - 5.321,95 0,53 - - 89 Oc - - - - 281,25 0,03 - - Toplam 1.632,8 49.641,28 Pasa Alanı-2 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 28909,31 2,89 378,59 8.722,02 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 28909,31 2,89 1.890,06 60.250,72 91 Z-3 - - - - 4573,87 0,46 - - 91 BM-T-2 M Meşe - 8.000 4598,62 0,46-3.680 132 BM-T M Meşe - 8.000 13013,31 1,30-10.400 132 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 25044,39 2,50 3275 7545 132 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 25044,39 2,50 1635 52.120 Toplam 7.178,65 76.583,94 Pasa Alanı-3 28 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 35.135,42 3,51 63,18 12.109,50 28 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 35.135,42 3,51 3.899,61 83.980,26 Toplam 3.962,79 96.089,76 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 89 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 6.165,00 0,62 8.122 1.871,16 89 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 6.165,00 0,62 405,48 12.925,76 Toplam 413,602 14.796,92 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 4.640,00 0,46 60,26 1.388,28 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 4.640,00 0,46 300,84 9.590,08 Toplam 361,1 10.978,36 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 28 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 6.860,00 0,69 12,42 2.380,5 28 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 6.860,00 0,69 766,59 16.508,94 Toplam 779,01 18.889,44 Stok Alanı-1 89 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 2.937,00 0,29 37,99 875,22 89 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 2.937,00 0,29 189,66 6.045,92 Toplam 227,65 6.921,14 Stok Alanı-2 91 BM-T M Meşe - 8.000 3.757,50 0,38-3.040 Toplam - 3,040 Stok Alanı-3 29 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 5000,00 0,50 9 1.725 29 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 5000,00 0,50 555,5 11.963 Toplam 564,5 13,69 Şantiye Alanı-1 89 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 4.046,00 0,40 52,40 1207,2 89 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 4.046,00 0,40 261,60 8.339,2 Toplam 314 9.546,40 Şantiye Alanı-2 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 1.320,00 0,13 17,03 392,34 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 1.320,00 0,13 85,02 2.710,24 Toplam 102,05 3.102,58 Şantiye Alanı-3 29 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 6.524,00 0,65 11,70 2.242,50 29 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 6.524,00 0,65 722,15 15.551,90 Toplam 733,85 17.794,40 Ocak Alanı-1 89 BM-T M Meşe - 8.000 18.623,74 1,86-14.880,00 89 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 3.040,32 0,30 39,30 905,40 112

Bölm e No Meşçere Tipi Ağa ç Tip i Ağaç Adı Hektardaki Adet Hektardaki Hacim Alanı m 2 Alanı Hk Alandaki Adet Alandaki Hacim-m3 89 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 3.040,32 0,30 196,20 6.254,40 89 Z-1 - - - - 6.571,20 0,66 - - 89 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 86.021,66 8,60 1.126,60 25.954,8 89 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 86.021,66 8,60 5.624,40 179.292,80 89 Oc - - - - 7.535,39 0,75 - - 89 Z-6 - - - - 1.833,04 0,18 - - 89 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 852,50 0,09 11,79 271,62 89 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 852,50 0,09 58,86 1.876,32 90 Mab3-T Kn Kayın 131 3.018 4.162,80 0,42 55,02 1267,56 90 Mab3-T M Meşe 654 20.848 4.162,80 0,42 274,68 8.756,16 Toplam 7386,85 239.459,06 Ocak Alanı-2 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 1.517,06 0,15 19,65 452,70 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 1.517,06 0,15 98,10 3.127,20 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 15.127,47 1,51 197,81 4.557,18 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 15.127,47 1,51 987,54 31.480,48 91 BM-T-2 M Meşe - 8.000 40.154,22 4,02-32.160,00 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 3.512,23 0,35 45,85 1.056,30 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 3.512,23 0,35 228,90 7.296,80 91 Z-2 - - - - 12.850,26 1,29 - - 91 Mab3-T-2 Kn Kayın 131 3.018 2.940,38 0,30 39,30 905,40 91 Mab3-T-2 M Meşe 654 20.848 2.940,38 0,30 196,20 6.254,40 Toplam 1813,35 87.290,46 Ocak Alanı-3 29 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 128.604,94 12,86 231,48 44.367,00 29 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 128.604,94 12,86 14.287,46 307.688,36 29 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 11.999,97 1,20 21,60 4140,00 29 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 11.999,97 1,20 1.333,20 28.711,20 34 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 26.290,80 2,63 47,34 9073,50 34 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 26.290,80 2,63 2921,93 65.925,38 34 Ma3-T - - - - 16.420,70 1,64 - - 35 Mb3-T Çk Karaçam 18 3.450 6.532,91 0,65 11,70 2.242,50 35 Mb3-T M Meşe 1.111 23.926 6.532,91 0,65 722,15 15.551,90 35 Ma3-T - - - - 5.900,73 0,59 - - Proje kapsamında mevcutta bulunan alanlar için bu alanlarda ağaç kesimi zaten yapılmıştır. Yeni açılacak alanlarda ağaç kesimi söz konusu olacaktır. İşletme aşamasında orman alanlarına olumsuz bir etki söz konusu olmayacaktır. Olası orman yangınları için gerekli teçhizat bulundurulacaktır. Çıkarılması gereken ağaçlar dalları budandıktan sonra kesilecektir (Dalları kesilmeyecek ağaçlara zarar vermemek için). İşletme sırasında yapılacak üretim işlemlerinden kaynaklanacak toz emisyonu minimuma indirmek için tedbirler alınacaktır. Kullanılacak yollar özellikle sıcak ve rüzgarlı havalarda sürekli arazöz ile sulanarak nemlendirilecektir. Böylece nakliye sırasında oluşacak toz emisyonu minimuma indirilecektir. 113

c.2. Elden Çıkarılacak Tarım Alanlarının Büyüklüğü, Arazi Kullanım Kabiliyeti, Meşçere haritasına göre 225 hk lık Ruhsat Alanı içerisinde yer alan 136,73 hk lık proje alanında 82.912,58 m 2 ziraat alanı yer almaktadır. Meşçere haritasına göre 1 No lu ve 2 No lu ocak alanlarının küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Çevre düzeni planına göre 2 No lu ocak alanının bir kısmı tarım alanıdır. Arazi varlığı haritasına göre belirlenen hiçbir birimin alanı tarım alanında kalmamaktadır. Bütün birimler orman alanındadır. Sadece 2. Poligonun küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Kadastro haritasına göre ise proje alanı tamamen orman alanında kalmaktadır. Yukarıda da görüldüğü gibi 4 farklı haritaya göre arazi kullanım durumları sıralanmıştır. Haritalar arasında bazı uyumsuzluklar bulunmaktadır. Bazı alanlar bir harita da orman olarak görünürken başka bir haritada tarım alanı görülmektedir. Bilindiği gibi kadastro haritası mevcut parseller ve bu parsellere ait tapular neticesinde hazırlanmaktadır. Bu nedenle proje alanları belirlenirken kadastro haritası baz alınmıştır. Bu durumda proje alanının tamamı orman alanıdır. Kadastro haritasında görülen 317 No lu parsel yatırımcı firmaya aittir (Bkz. Ek-23). Ancak bu parsel proje alanı dışında bırakılmıştır. c.3. Etkilenecek Tabii Bitki Türleri ve Ne Kadar Alanda Bu İşlerin Yapılacağı Çalışma yapılacak sahanın bulunduğu bölgeye ait flora listesi ve etkilenecek türlere ait bilgi Bölüm 4.7 de verilmiştir. c.4. Proje Alanında Kültür ve Tabiat Varlıkları Durumu, Proje alanı içerisinde ve yakın civarında herhangi bir kültür ve tabiat varlığı bulunmamaktadır. Proje alanı ve yakın civarının Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği nin EK-V Duyarlı Yöreler Listesi dikkate alınarak yapılan değerlendirmesi Bölüm 4.8 de detaylı olarak açıklanmıştır. c.5. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Sahada hazırlık, inşaat ve üretim çalışmaları sırasında sahaya yabancı kişilerin girmesi önlenecektir. Sahada bekçi bulundurulacaktır. Ocak alanı ve etrafına gerekli uyarı levhaları konacaktır. Ocak alanına halkın ve yetiştirdiği hayvanların girmemesi ve zarar görmemesi açısından gerekli önlemler alınarak faaliyette bulunulacaktır. Ayrıca sahadan üretilecek malzemenin nakli sırasında yerleşim yeri, tarım alanları ve hayvanların otlatıldığı bölgelerden geçilirken hız sınırlamalarına riayet edilecektir. Projeye ait Doğaya Yeniden Kazandırma Planı rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek- 50). Üretim faaliyetleri için orman alanları ile ilgili izin alınırken verilecek orman rehabilitasyon projesine ve Doğaya Yeniden Kazandırma Planına uygun olarak rehabilitasyon çalışmalarında bulunulacaktır. 114

Ocak üretiminin yapıldığı veya tamamlandığı alanlarda çevre ve insan güvenliliğini tehlikeye sokabilecek yüksek şevlerin veya çukur alanların oluşmaması sağlanacaktır. Oluşması halinde bu alanların çevresi tel çitle çevrilerek, uyarı levhaları konacak ve gerekli güvenlik tedbirleri alınacaktır. Arazi hazırlık aşamasında dekapajı yapılan bitkisel toprak bitkisel toprak depolama alanında ayrı ve düzenli bir şekilde depolanacaktır. Depolanan bitkisel toprak üretim faaliyetlerinin sona ermesinden sonra alana serilerek rehabilitasyon çalışmasında kullanılacaktır. 4.2. Toprak Özellikleri a) Toprak Yapısı ve Arazi Kullanım Kabiliyeti Sınıflaması Toprak bünyesi, toprak verimlilik düzeyini belirleyen önemli fiziksel özelliklerdendir. Gübreleme yönünden büyük önem taşır. Su tutma kapasitesi, ph, % kireç içeriği, organik madde kapsamı, bitki besin maddeleri içeriklerinin miktarı ve % tuzluluk durumları da toprakların verimliliğinde baz alınan kriterler olup gübreleme yönünden bilinmesi gereken kriterlerdir. Bursa İli toprakları analiz sonuçlarına göre yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. Toprak Bünyesi : Saturasvon (İşba) yüzdesine göre yapılan sınıflandırmada tarım topraklarının % 41'i tırılı, % 53,5'i killi-tınlı, % 5'i killi ve % 0,5'i kumlu bünyeye sahiptir. Bu dağılım ilde tarım için uygun toprak bünyesi varlığını göstermektedir. Toprak Reaksiyonu (ph): Tarım topraklarının % 5,5'i asit (ph 6,5'ten düşük), % 42,1'i nötr (ph 6,6-7,5), % 52,4'ü ise alkali (ph 7,5'den büyük) reaksiyona sahiptir. Toprak Tuzluluğu (% Total Tuz): İşlemeli tarım uygulanan toprakların % 99,3'ü tuzsuz ve % 0,7'si ise hafif tuzludur. Üde orta ve çok tuzlu topraklara rastlanmamıştır. Toprakta Kireç (CaCO3): İl topraklarının % 41,6'sı az kireçli, % 22,4'ü orta kireçli, % 24,2'si kireçli, % 6,9'u fazla kireçli ve % 4,9'u çok fazla kireçlidir. Organik Madde: Tarım topraklarının büyük bir kısmı organik madde yönünden fakir durumdadır. Analiz sonuçlan ortalamasına göre; toprakların % 7,7'sinde organik madde çok az, % 46,1'inde az, % 32,6'sında orta, % 10,7'sinde iyi ve % 2,9'unda ise yeter düzeydedir. İl topraklarının azotlu gübrelerle gübrelenmesi gereklidir. Azot noksanlığına yağışlar ve erozyon neden olmaktadır. Organik madde miktarını arttırıcı önlemlere başvurulması verimde devamlılık ve artış için gereklidir. 115

Fosfor:Bitkiler tarafından alınabilir fosfor tayinlerinde, (Olsen ve Bray I metotlarına göre) tarım topraklarının % 39,9 unda az, % 20 sinde orta, % 12,2 sinde yüksek ve % 27,9 unda ise çok yüksek fosfor varlığı tespit edilmiştir. Bu değerlendirmeye göre, fosfor eksikliği gösteren toprakların fosforlu gübrelerle takviye edilmesi gereklidir. Potasyum: Ülkemizin jeolojik yapısı ve iklim durumu, topraklarda fazla miktarda potasyum birikmesine neden olmaktadır. İl topraklarının % 7,5 inde az, % 6,2 sinde orta, % 7,7 sinde yeter ve % 78,6 sında ise fazla miktarda potasyum tespit edilmiştir. Bu itibarla, il topraklarının potasyum seviyesi yeterli olmakla beraber, az miktarda potasyumlu gübreye de ihtiyaç duyulmaktadır. (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) BÜNYE Organik Madde Kireç ph Toplam Tuz K 2 O P 2 O 5 Tablo 70. Bursa İli Topraklarının Verimlilik Kriterlerinin % Olarak Dağılımı Kaynak: Kategori Kumlu Tınlı Killi Tınlı Killi Ağır Killi % Dağılım 0,5 41 53,5 5 --- Kategori Çok Az Az Orta İyi Yeter % Dağılım 7,7 46,1 32,6 10,7 2,9 Kategori Az Kireçli Kireçli Orta Kireçli Fazla Kireçli Çok Fazla Kireçli % Dağılım 41,6 24,2 22,4 6,9 4,9 Kategori Asit Nötr Alkali % Dağılım 5,5 42,1 52,4 Kategori Tuzsuz Hafif Tuzlu Orta Tuzlu Çok Tuzlu % Dağılım 99,3 0,7 --- --- Kategori Az Orta Yeter Yüksek % Dağılım 7,5 6,2 7,7 78,6 Kategori Çok Az Az Orta Çok Yüksek % Dağılım 39,9 20 26,3 27,9 2011 Yılı Bursa İl Çevre Durum Raporu Tablo 71. Bursa İli Büyük Toprak Grupları itibariyle Ortalama Analiz Değerleri Toprak grubu %Saturasyon ph %Total Tuz % Kireç % Organik P 2 O 5 K 2 O Mad. kg/ dekar kg/dekar Alüvyal 51 7,54 0,058 4,44 2,09 10,52 77,3 Kırmızı Kahverengi 54 7,26 0,073 4,33 2,48 11,97 71,0 Akdeniz Hidromorfik 62 7,60 0,070 4,42 2,55 6,31 70,3 Rendzına 55 7,56 0,079 13,20 2,05 8,48 92,4 Kireçsiz 52 7,23 0,066 4,03 2,14 10,33 88,15 Kahverengi Vertısol 60 7,45 0,085 4,37 2,28 7,71 100,7 Koluvyol 50 7,52 0,060 4,93 1,98 10,61 81,6 Kahverengi Orman Kaynak: 53 7,47 0,063 8,90 2,15 8,60 79,7 2011 Yılı Bursa İl Çevre Durum Raporu 116

Bursa ili Orman ve Su İşleri Arazi Sistemi verilerine dayanarak, proje alanı arazi kullanım kabiliyet sınıflamasında VII. sınıf arazi vasfında olup, kırmızı kahverengi akdeniz toprak grubundadır. Kırmızı kahverengi akdeniz toprak, "Bu topraklar Kırmızı Akdeniz Toprakları ile Kahverengi Akdeniz Toprakları arasında geçiştir. ABC profiline sahip topraklardır. A horizonu iyi gelişmiş orta derecede organik maddeye sahip ve organik madde ile mineral madde iyice karışmıştır. Zayıf bir A2 horizonu görülebilir. A horizonu, kırmızı veya kahverengi, köşeli blok ve prizmatik yapıya sahip bünyesel B horizonu içine tedricen geçer. Bursa İli Metropoliten alan içinde yer alan Kırmızı Kahverengi Akdeniz toprakları 386,1ha (%1,3) lık alan kaplamaktadır." (Kaynak: Bursa İli 2011 Çevre Durum Raporu) Proje alanına ait arazi varlığı haritası rapor ekinde verilmiştir (Bkz. Ek-10). Proje alanı tamamen VII. sınıf arazi kullanım kabiliyetine sahip araziler üzerinde kalmaktadır. VII. Sınıf Araziler Bu sınıfa giren topraklar, (1) çok dik eğim, (2) erozyon, (3) toprak sığlığı, (4) taşlılık, (5) yaşlık, (6) tuzluluk veya sodiklik gibi kültür bitkilerinin yetiştirilmesini engelleyen çok şiddetli sınırlandırmalara sahiptir. Fiziksel özellikleri tohumlama ve kireçleme yapmak, kontur karıkları, drenaj hendekleri, saptırma yapıları ve su dağıtıcıları tesis etmek gibi iyileştirme, koruma ve kontrol uygulamalarına elverişli olmadığından, çayır ve mer'a ıslahı için kullanılma olanakları da oldukça sınırlıdır. Bulunan bitkisel toprak tabakası sıyrılacak ve kapanış aşamasında rehabilitasyon amaçlı kullanılmak üzere depolanacaktır. Bursa iline ait arazi kullanım kabiliyeti sınıfları aşağıda sunulmuştur. Tablo 72. Arazi Kullanım Kabiliyet Sınıfları (AKK) (ha) il I II III IV V VI VII VIII BURSA 71.482 87.483 79.972 54.010 1.903 186.195 508.162 1.857 Kaynak: 2011 Yılı Bursa İl Çevre Durum Raporu b) Yamaç Stabilitesi Blok mermer üretim faaliyetleri topografik yapı dikkate alınarak basamaklar şeklinde üst kotlardan alta doğru olacaktır. Basamaklarda şev açısı 90 0 olacaktır. Mermer sert ve stabilitesi yüksek olduğu için herhangi bir kayma riski bulunmamaktadır. c) Erozyon Bursa ili toprakların; % 15,2'si hiç erozyona uğramamış % 13,1 'i orta derecede erozyona uğramış % 59'u şiddetli erozyona uğramış % 12,7'si çok şiddetli erozyona uğramış alanlar oluşturmaktadır. 117

Bursa ili topraklarının % 59'u şiddetli erozyona maruz kalmıştır. Şiddetli erozyon hafif eğimlerden başlayarak orta, dik ve meyilli sahalarda kendini göstermektedir. Dik ve çok dik eğimlerde doğal bitki örtüsünün nispeten iyi korunduğu kısımlarda eğimin de artması ile erozyon şiddetlenmektedir. Orta derecede erozyona uğramış toprakların % 44'ü kuru tarım, % 4'ü sulu tarım, % 7'si bağ-bahçe, % 5'i özel ürün, % 3'ü çayır-mera, % 33'ü orman ve kalan % 4'lük kısmı diğer kullanım alanı olarak değerlendirilmektedir. Tablo 73. Bursa İl sınırları içerisinde en çok karşılaşılan toprak erozyonu türü ve dereceleri Erozyonun Türü Yüzey Erozyonu Su Erozyonu Oyuntu Erozyonu Derecesi Erozyonun Genişlik (Ha) Arazinin Eğimi (%) Hafif 91708,5 0-20 Orta 81848,5 21-40 Şiddetli 23211,5 41-60 Çok şiddetli 43015,5 60< Rüzgâr Erozyonu Kitle Erozyonu Kıyı Erozyonu Çığ Erozyonu (Kaynak: www.csb.gov.tr ) Proje alanının tamamı ormanlık alan olup bilindiği üzere erozyonla mücadelede bitki örtüsü, ağaç ve ormanlık alanın payı büyüktür. Bu nedenle proje alanında erozyon riski görülmemektedir. Proje alanı içerisinde akışı olan herhangi bir dere bulunmamaktadır. Ancak içerisinde çevresinde yağışlara bağlı olarak geçici akış gösteren kuru dere yatakları bulunmaktadır. Faaliyet alanının yağış olduğu zamanlarda yüzeysel su erozyonuna maruz kalabileceği düşüncesi ile aşağıda su erozyonu tanımlanmış ve alınacak önlemler açıklanmıştır. Su Erozyonu Su erozyonu diğer erozyon çeşitleri içerisinde en yaygın ve etkilisidir. Eğimli arazilerde vejetasyon zayıflığı veya vejetasyonun tamamı yok olduğu zaman yere düşen yağmur damlaları darbe etkisi ile toprak parçalarını yerinden koparır, parçalar ve yüzeysel akışa geçen yağmur suları bu toprak parçalarını sürükleyerek aşağılara taşırlar. Su erozyonunu meydana getiren ana faktörler, hareket halinde bulunan suyun hidrolik, mekanik ve çözücü (eritici) etkileridir. Su erozyonuna etki eden faktörler ise iklim, topografya, vejetasyon, toprak ve insandır. 118

Yüzey Erozyonu Yüzey erozyonu, eğimli bir arazi üzerinde toprak parçacıklarının yağmur sularının etkisi ile yerlerinden oynatılıp, eğim yönünde aşağıya doğru taşınması olayıdır. Arazi eğiminin muntazam ve yüzeyin düz olduğu yerlerde, yüzeysel akışın çizgi halinde veya derecikler şeklindeki belli kanallarda yoğunlaşmadığı durumlarda, yağmur damlacıklarının etkisi ile yerinden kopan toprak parçacıklarının, yüzeysel akışa geçen suların taşınması ile meydana gelen erozyondur. Değişik kullanımlar altındaki yamaç arazilerde, erozyon olayının durdurulmasında genellikle iki ilkeden hareket edilmektedir: - Yağmur damlasının toprak yüzeyi üzerindeki tahripkar etkisini ortadan kaldırmak, - Yüzeysel akışın tehlikesiz bir şekilde akmasını ve toprak içine infiltrasyonunu sağlamak. d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Toprağa Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Projeye konu sahada ÇED sürecinin olumlu tamamlanması durumunda ilgili diğer kurumlardan gerekli izinler alınarak yatırım çalışmalarına başlanacaktır. Sahada blok mermer üretimi açık işletme yöntemi ile basamaklarda tel kesme yapılarak gerçekleştirilecektir. Üretim faaliyetleri esnasında kesinlikle patlayıcı madde kullanılmayacaktır. Sahada mevcut ocak alanları, mevcut stok alanları, mevcut pasa alanları ve mevcut şantiye alanlarında bitkisel toprak sıyrılması söz konusu olmayacaktır. Sadece 3 No lu ocak ve stok alanında bitkisel toprak sıyrılması söz konusudur. Üretim sırasında çıkabilecek pasa malzemenin depolanacağı alan belirlenirken, erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi seçilecektir. Saha çevresindeki dere, baraj göl, gölet gibi su yüzeylerini kirletmeyecek şekilde gerekli önlemler alınacak, izne konu olmayan yerlere pasa malzeme dökülmeyecektir. Diğer taraftan proje alanı içerisinde yapılması planlanan şantiye binası ve yatakhane kurulması aşamasında yapılacak hafriyat işlemleri sırasında çıkan bitkisel toprak bitkisel toprak depolama alanında depolanacaktır. 48556 Ruhsat No lu 225 hektarlık sahada planlanan faaliyet kapsamında pasa döküm alanı-1 (2,64 hk), pasa döküm alanı-2 (7,61 hk), pasa döküm alanı-3 (8,35 hk) olmak üzere toplam 18.6 hk olmak üzere 3 adet pasa alanı belirlenmiştir. Yörede yer alan ve çalışmakta olan diğer ocaklardan edinilen tecrübelere göre mermer blok üretim verimi alt tabakalara inildikçe artmaktadır. İşletmeye başlanan ilk yıllarda bloktaş veriminin yaklaşık % 2-5 seviyelerinde olacağı, alt tabakalara inildikçe bu verimin % 10-20 seviyelerine yükseleceği düşünülmektedir. Bu nedenle 48556 ruhsat no lu ocakta üretim verimi ortalama olarak % 10 alınmıştır. 119

Pasa alanında yılda yaklaşık 450.000 m 3 malzeme stoklanacaktır. Ocak alanlarında oluşan pasa 1 No lu Ocak Alanında 153 m toprak yol ile, 2 No lu Ocak Alanında 175 m toprak yolla, 3 No lu Ocak Alanında 645 m toprak yolla ulaştırılacaktır. Pasa alanlarında blok mermer üretimi sırasında oluşan kırık, çatlaklı, ekonomik değeri olmayan malzeme depolanacaktır. Pasa malzeme büyük bloklar halinde olacaktır. Malzeme ebatlarının büyük olması depolama yüksekliğini arttırmaktadır. Depolama esnasında blokların kaymasını, düşmesini engelleyecek şekilde depolama yapılacaktır. Depolama esnasında bloklar üst üste yığılacak ve basamaklar halinde depolanacaktır. Bu şekilde depolama yüksekliği iyice arttırılmış olacaktır. Proje kapsamında 40 m yükseklikte depolama yapılacağı varsayılır ise pasa alanlarının depolama kapasitesi toplam 7.440.000 m 3 olacaktır. Bu miktar yaklaşık olarak 16 yıllık üretime denk gelmektedir. 10 yıllık üretimin ardından işletme ruhsatının süresi uzatılır ve pasa alanı yetersiz gelmeye başlar ise üst üste basamaklar halinde depolama tekniği ile depolama yüksekliği arttırılabilir. Üretim sırasında çıkabilecek pasa malzemenin ve bitkisel toprağın depolanacağı alan belirlenirken, erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi seçilecektir. Saha çevresindeki dere, baraj göl, gölet gibi su yüzeylerini kirletmeyecek şekilde gerekli önlemler alınacak, izne konu olmayan yerlere pasa malzeme dökülmeyecektir. Meşçere haritasına göre 1 No lu ve 2 No lu ocak alanlarının küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Çevre düzeni planına göre 2 No lu ocak alanının bir kısmı tarım alanıdır. Arazi varlığı haritasına göre belirlenen hiçbir birimin alanı tarım alanında kalmamaktadır. Bütün birimler orman alanındadır. Sadece 2. Poligonun küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Kadastro haritasına göre ise proje alanı tamamen orman alanında kalmaktadır. Yukarıda da görüldüğü gibi 4 farklı haritaya göre arazi kullanım durumları sıralanmıştır. Haritalar arasında bazı uyumsuzluklar bulunmaktadır. Bazı alanlar bir harita da orman olarak görünürken başka bir haritada tarım alanı görülmektedir. Bilindiği gibi kadastro haritası mevcut parseller ve bu parsellere ait tapular neticesinde hazırlanmaktadır. Bu nedenle proje alanları belirlenirken kadastro haritası baz alınmıştır. Bu durumda proje alanının tamamı orman alanıdır. Kadastro haritasında görülen 317 No lu parsel yatırımcı firmaya aittir (Bkz. Ek-23). Ancak bu parsel proje alanı dışında bırakılmıştır. Üretim faaliyetlerine başlamadan önce Orman Kanununun ilgili maddesi gereğince orman izni işlemleri yapılacaktır. Proje alanında yapılacak çalışmalar fiziksel nitelikte olduğu için içinde yeraldığı toprağın yapısını bozacak nitelikte değildir. Orman alanları için kamulaştırma söz konusu değildir. 6831 Sayılı Orman Kanununun 16. Maddesi gereğince bu alanlar için orman izni alınacaktır. 120

4.3. Jeolojik Özellikler İns Yapı Mühendislik Müşavirlik İnşaat Ltd. Şti. tarafından hazırlanan ʺÖzgüntaş Ve Yüce Mermer Ocakları Hidrojeolojik İnceleme Raporuʺ ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-55). Bu raporda bölgenin jeolojisi hakkında bilgi verilmiştir. Proje alanını gösterir 1/10.000 ölçekli jeoloji haritası ve kesitleri rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-13). Yukarıda sözü geçen raporda bölge jeolojisi hakkında bilgiler sunulmuştur. Ayrıca, jeoloji haritasında da proje alanı jeolojisi gösterilmiştir. a) Bölge Jeolojisi İns Yapı Mühendislik Müşavirlik İnşaat Ltd. Şti. tarafından hazırlanan ʺÖzgüntaş Ve Yüce Mermer Ocakları Hidrojeolojik İnceleme Raporuʺ ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-55). Bu raporda bölgenin jeolojisi hakkında bilgi ve raporun ekinde de jeoloji haritası verilmiştir. Söz konusu rapordan alınan bölge jeolojisi hakkında bilgi aşağıda sunulmuştur. ʺBursa İli genelinde, Paleozoyik-Kuvaterner zaman aralığını temsil eden, farklı litolojik özellikler sunan metamorfik, ofiyolitik, volkanik, plütonik ve çökel kaya türleri yer almaktadır. Bursa İli, farklı jeolojik dönemlerde oluşmuş, farklı tektonik özelliklere sahip, ofiyolitik kenet kuşaklarıyla birbirinden ayrılan, üç önemli tektonik birliğin bir araya geldiği bölgede yer almaktadır. Bu kıtasal bloklar ile kenet kuşaklarına ait kaya türleri farklı yaş, farklı litoloji ve farklı yapısal özelliklere sahiptirler. Birbirleriyle tektonik ilişkili olan bu birlikler; İlin kuzeyinde İstanbul Zonu, ortada Sakarya Zonu ve güneyinde Tavşanlı Zonu ndan oluşmaktadır. İstanbul Zonu; Paleozoyik yaşlı pasif kıta kenarı çökelleri ve bunları uyumsuzlukla örten Triyas yaşlı sedimanter kayalardan oluşmaktadır. Sakarya Zonu; altta Uludağ grubunda yüzeyleyen Paleozoyik yaşlı bir temel ve temeli tektonik olarak örten Permiyen-Triyas yaşlı dalma-batma zonu kayalarından meydana gelir. Tavşanlı Zonu ise; mavi şistler ve mermerlerden oluşmaktadır. Bu tektonik birliklerden İstanbul Zonu ve Sakarya Zonu Pontid içi Kenedi ile Sakarya Zonu ve Tavşanlı Zonu da İzmir-Ankara Kenedi ile ayrılmaktadır. Pontid İçi Kenedi, Mesozoyik te İstanbul Zonu ve Sakarya Zonu arasında yer alan okyanusun Erken Eosen-Oligosen dönemlerinde kapanması sonucu oluşmuş, ofiyolit ve mavi şist dilimlerinden oluşan bir fay zonu ile temsil edilmektedir. Sakarya ve Tavşanlı Zonları arasında sınırı oluşturan İzmir-Ankara Kenedi (ofiyolitik kayaçlar ve fliş), Neo- Tetis Okyanusunun kuzeye dalarak yok olmasıyla oluşmuştur. 121

Eski kıta parçalarını temsil eden bu tektonik birlikler ile bu tektonik birlikleri ayıran kenet kuşakları, oldukça farklı stratigrafik, magmatik, metamorfik ve yapısal özelliklere sahiptir. Tüm bu temel birimler üzerinde, uyumsuz olarak, çoğunlukla kumtaşı, konglomera, kireçtaşı ve şeylerden oluşan Neojen istifleri yer almaktadır. Stratigrafi İnceleme alanı ve yakın çevresinde Triyas yaşlı Karakaya Grubu, Jura yaşlı Bayırköy Formasyonu ile Bilecik kireçtaşı, Üst Kretase yaşlı Kocasu (Yayla) Melanjı ile Kuaterner yaşlı genç oluşuklar yer almaktadır. İncelemeye esas mermer ocaklarında ise Bilecik Kireçtaşları yer almaktadır. Proje alanı ve yakın çevresinde yer alan birimlerin stratigrafik istifi yaşlıdan gence doğru aşağıdaki gibi olup, genelleştirilmiş bir stratigrafik kolon kesit verilmiştir. 122

Şekil 32. Proje alanı ve yakın çevresine ait genelleştirilmiş stratigrafik kolon kesit (ölçeksiz). Yapısal Jeoloji Çalışma alanı ve yakın çevresi genel anlamda Kuzey Anadolu Fayının etkisinde kalmıştır. Batıya doğru olan sıkışmalar sonucu K G doğrultulu bindirmeler ve D B doğrultulu normal faylarla K-G yönünde açılmaya başlamıştır. Kuzey Anadolu Fayı nın güney segmentini oluşturan ve Gemlik in altından geçen faya paralel olarak geçen ve Ulubat Fayı adını alan sistem çalışma alanının 10 km. kuzeybatısından geçer ve Bursa istikametinde ilerler. Sahadaki yer alan birimlerde yapılan gözlemlerde katman doğrultularının genellikle KD-GB, eğimlerinin ise KB ya doğru olduğu görülmüştür. Kırık sistemleri yer yer belirgindir.ʺ 123

b) Proje Alanı Jeolojisi Proje alanını gösterir 1/10.000 ölçekli jeoloji haritası ve kesitleri rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-13). Jeoloji haritasından da görüldüğü gibi proje alanı Miyosen Çökelleri, Bayırköy Formasyonu ve Bilecik Kireçtaşı birimlerinde yer almaktadır. İns Yapı Mühendislik Müşavirlik İnşaat Ltd. Şti. tarafından hazırlanan ʺÖzgüntaş Ve Yüce Mermer Ocakları Hidrojeolojik İnceleme Raporuʺ ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-55). Bu raporda yer alan Bilecik Kireçtaşı birimi hakkında verilen bilgiler aşağıda sunulmuştur. ʺMiyosen Çökelleri (Mç): Kumtaşı, çakıltaşları, çamurtaşı ve volkanitler ile temsil edilir. Başköy ve civarı ile Erenler Köyü civarında gözlenen birim, tabanda az tutturulmuş, iri çakıltaşları ile başlar, üste doğru ince tabakalı, yer yer beyaz, açık krem kumtaşı ve çamurtaşları ile devam eder. Erenler civarında volkanitler ile geçişli olan birim diğer birimleri açısal uyumsuzlukla örter. Bilecik Kireçtaşı (Jkrt): Sakarya zonu içerisinde yaygın olarak yüzeylenen Geç Jura Erken Kretase yaşlı kireçtaşları ilk kez Bilecik yöresinde Altınlı (1973) tarafından Bilecik Kireçtaşı olarak adlandırılmıştır. İnceleme alanının hemen hemen tamamını kaplayan bu birim Karakaya Grubu üzerinde diskordans olarak bulunmaktadır. Kalın ve orta tabakalı, gri, bej, beyaz renkli kireçtaşlarından oluşan birim Bayırköy Formasyonu üzerine keskin bir dokanakla gelir. Platform tipi karbonatları temsil eden birimin tabakaları yanal yönde değişimler göstererek, kalın tabakalardan orta tabakalara geçişler gösterir. Formasyon; orta, yer yer kalın ve belirgin tabakalanmalı, bol kıvrımlı ve kırıklı olup, eklem yapıları iyi gelişmiştir. Yer yer erime boşlukludur. Birimin kalınlığı yaklaşık 200 m dolayında olup, birim bol mikrofosillidir. Bilecik Kireçtaşı nın fosillerden yaşı Jura olarak belirlenmiştir. Bayırköy Formasyonu (Jkmt): Bayırköy Formasyonu; koyu sarı, yeşilimsi gri renklidir. Erken Triyas yaşlı taban çakıltaşı ile başlar. Üste doğru kumlu marn ve iri taneli kumtaşları ile devam eder ve kumlu kireçtaşı ile geçiş gösterir. Altında bulunan ve Karakaya Grubu malzemesinden oluşmuş taban çakıltaşları okside olması nedeniyle yer yer kırmızımsıdır. Genel olarak koyu sarı ve yeşilimsi gri renklerin hâkim olduğu detritiklerin içerisindeki ince katmanlı marnlar gevşek tutturulmuş, çabuk ayrılabilecek konumdadır ve bol lamelli branch fosili içerir. Bayırköy Formasyonu, Karakaya grubu ve Bilecik kireçtaşı arasında yer yer genişleyen ve Bilecik Kireçtaşı nın uzanımına uygun olan bir yayılım gösterir. Alttaki Triyas yaşlı Karakaya Grubu ile açısal diskordanslıdır. Bilecik Kireçtaşı Triyas kırıntılıları üzerine transgressif aşmalı olarak gelmektedir. Bu birimin kalınlığı yaklaşık 90 metre kadardır ve Liyas yaşlıdır.ʺ 124

c) Cevherleşme İTÜ Maden Fakültesi Vakfı tarafından ʺBursa Başköy-Erenler-Dağakça Bölgesindeki Kireçtaşlarının Bloktaş Potansiyeli (Jeolojik ve Ekonomik Analiz) Raporuʺ hazırlanmış olup söz konusu raporda Dilim Yöntemine göre hazırlanan 58 jeolojik kesite dayalı olarak yapılan rezerv hesaplamaları yapılmıştır (Bkz. Ek-53). Hesaplamalarda bu sahalardaki nihai ekonomik işletme derinliği yüzeyden itibaren 120 m olarak alınmıştır. Yüzey jeolojisi verilerinden ve sondajlara dayalı olarak oluşturulan jeolojik kesitlerden hareketle, doğaltaş (mermer) olarak değerlendirilebilecek kireçtaşlarının potansiyeli (Jeolojik Rezervi) belirlenmiştir. İşletilebilir kireçtaşı rezervinin belirlenmesinde blok verimliliği tüm sahalar için ortalama % 10 olarak değerlendirilmiştir. Uygulamada mevcutta çalışmakta olan ocaklarda verim daha yüksektir. Ancak, söz konusu raporda tüm çalışan ocaklar için ortalama bir değer alındığı için verim % 10 alınmıştır. Sahada bulunan cevherin yoğunluğu civar ocaklarda yapılan analizlere bakılarak 2,70-2,75 ton/m 3 olarak belirlenmiştir. Bu ÇED Raporunda yoğunluk 2,75 ton/m 3 alınmışken, ʺBursa Başköy-Erenler-Dağakça Bölgesindeki Kireçtaşlarının Bloktaş Potansiyeli (Jeolojik ve Ekonomik Analiz) Raporuʺ nda yoğunluk 2,75 ton/m 3 alınmıştır. Söz konusu raporda incelenen alan yalnızca 48556 Ruhsat No lu alanı değil yöredeki tüm ocakları kapsamaktadır. Rapordan alınan bilgiler aşağıda sunulmuştur. ʺRezerv hesapları, inceleme alanı eşit aralıkta (250 şer metre) dilimler (jeolojik kesit) kullanılarak yapılmıştır. İki komşu kesit arasında kalan dilimler için işletme derinliği dikkate alınarak kesit alanları belirlenmiş ve kesitler arası mesafe de kullanılarak hacim hesabı yapılmıştır. Hazırlanan kesitlerin her birinin kesit alanı m 2 cinsinden bilgisayar yardımıyla ölçülmüştür. Bu alanlar kullanılarak aşağıdaki formül yardımıyla birbirini izleyen komşu kesitler arasındaki dilimler için hacim hesapları m 3 cinsinden belirlenmiştir. Bu hacimler önce kayacın yoğunluğu ile çarpılarak ağırlığa dönüştürülmüş, daha sonra blok verimliliği (0,1) ile çarpılarak işletilebilir malzeme rezervine dönüştürülmüştür. Her bir dilim için kireçtaşı hacmi aşağıdaki eşitlik yardımıyla ayrı ayrı hesaplanmıştır. Burada; Vi = İki kesit arasındaki dilimin hacmi (m³) A1 = Komşu kesitlerden birincisi için ölçülen yüzey alanı (m 2 ), A2 = Komşu kesitlerden ikincisi için ölçülen yüzey alanı (m 2 ), H = Kesit arasındaki mesafe (m), Bu hesaplamalar, araziyi uzun ekseni boyunca kesen (kuzeybatı-güneydoğu) ve bunları dik olarak kesen kuzeydoğu-güneybatı yönünde hazırlanan 58 adet kesit için tekrarlanmıştır. Hesaplamalardan elde edilen sonuçlar Tablo-74 de topluca sunulmuştur. Bu çizelgede simgelerle gösterilen büyüklükler aşağıda sıralanmıştır. 125

A T : Kireçtaşına karşılık gelen toplam alan (m 2 ) A 120 : İşletme derinliği olarak alınan 120 m için ölçülen alan (m 2 ) V T : Toplam Kireçtaşı hacmi (m 3 ) V 120 : İşletme derinliği olarak alınan 120 m için hesaplanan kireçtaşı hacmi (m 3 ) : Birim hacim ağırlığı (ton/m 3 ) R JT : Kireçtaşının jeolojik rezervi (milyon ton) R 120 : İşletme derinliği olarak alınan 120 m için hesaplanan kireçtaşı rezervi(milyon ton) BV : Blok verimliliği İR 120 : İşletme derinliği 120 m olması durumu için hesaplanan işletilebilir rezerv (milyon ton) Aşağıdaki hesaplamalarda, birim hacim ağırlığı 2,75 ton/m 3, blok verimliliği ise % 10 olarak alınmıştır. 126

Tablo 74. Dilim Yöntemine göre hesaplanan rezervler Kesit No A T A 120 V 120 V JT R 120 R JT İR 120 (ton/m 3 ) BV m² m² m 3 m 3 Milyon Ton Milyon Ton Milyon ton 1 990 990 2 25646 25646 3329500 3329500 2,7 8,99 8,99 0,1 0,90 3 36955 36955 7825125 7825125 2,7 21,13 21,13 2,11 4 67530 67530 13060625 13060625 2,7 35,26 35,26 3,53 5 122916 115094 22828000 23805750 2,7 61,64 64,28 6,16 6 124173 109653 28093375 30886125 2,7 75,85 83,39 7,59 7 190583 148834 32310875 39344500 2,7 87,24 106,23 8,72 8 220848 130858 34961500 51428875 2,7 94,40 138,86 9,44 9 216488 159934 36349000 54667000 2,7 98,14 147,60 9,81 10 461578 244723 50582125 84758250 2,7 136,57 228,85 13,66 11 578097 308363 69135750 12995937 2,7 186,67 350,89 18,67 5 12 643173 329755 79764750 15265875 2,7 215,36 412,18 21,54 0 13 648655 323568 81665375 16147850 2,7 220,50 435,99 22,05 0 14 574358 307122 78836250 15287662 2,7 212,86 412,77 21,29 5 15 638550 300128 75906250 15161350 2,7 204,95 409,36 20,49 0 16 610809 298617 74843125 15616987 2,7 202,08 421,66 20,21 5 17 601270 295843 74307500 15150987 2,7 200,63 409,08 20,06 5 18 742966 396729 86571500 16802950 2,7 233,74 453,68 23,37 0 19 734543 395468 99024625 18468862 2,7 267,37 498,66 26,74 5 20 581701 388918 98048250 16453050 2,7 264,73 444,23 26,47 0 21 595725 395234 98019000 14717825 2,7 264,65 397,38 26,47 0 22 584070 393346 98572500 14747437 2,7 266,15 398,18 26,61 5 23 489588 395188 98566750 13420725 2,7 266,13 362,36 26,61 0 24 566165 374239 96178375 13196912 2,7 259,68 356,32 25,97 5 25 446325 360448 91835875 12656125 2,7 247,95 341,71 24,79 0 26 352369 352369 89102125 99836750 2,7 240,57 269,56 24,05 27 570556 409565 95241750 11536562 2,7 257,15 311,49 25,71 5 28 586502 412536 102762625 14463225 2,7 277,46 390,51 27,74 0 29 449866 350015 95318875 12954600 2,7 257,36 349,77 0,1 25,74 0 30 396862 329864 84984875 10584100 2,7 229,46 285,77 22,95 0 31 322496 265842 74463250 89919750 2,7 201,05 242,78 20,11 32 460145 288145 69248375 97830125 2,7 186,97 264,14 18,70 33 465080 296847 73124000 11565312 2,7 197,43 312,26 19,74 5 34 440835 298563 74426250 11323937 2,7 200,95 305,75 20,10 5 35 311807 209317 63485000 94080250 2,7 171,41 254,02 17,14 36 248837 172149 47683250 70080500 2,7 128,74 189,22 12,87 37 254690 189654 45225375 62940875 2,7 122,11 169,94 12,21 38 163286 138804 41057250 52247000 2,7 110,85 141,07 11,09 127

Kesit No A T A 120 V 120 V JT R 120 R JT İR 120 (ton/m 3 ) BV m² m² m 3 m 3 Milyon Ton Milyon Ton Milyon ton 39 118286 97587 29548875 35196500 2,7 79,78 95,03 7,98 40 215905 132839 28803250 41773875 2,7 77,77 112,79 7,78 41 255721 157846 36335625 58953250 2,7 98,11 159,17 9,81 42 185888 130458 36038000 55201125 2,7 97,30 149,04 9,73 43 73851 73851 25538625 32467375 2,7 68,95 87,66 6,90 44 139676 139676 26690875 26690875 2,7 72,07 72,07 7,21 45 332201 218140 44727000 58984625 2,7 120,76 159,26 12,08 46 376858 220456 54824500 88632375 2,7 148,03 239,31 14,80 47 389806 253161 59202125 95833000 2,7 197,55 258,75 15,98 48 374421 267325 65060750 95528375 2,7 175,66 257,93 17,57 49 415227 264953 66534750 98706000 2,7 179,64 266,51 17,96 50 374425 265475 66303500 98706500 2,7 179,02 266,51 17,90 51 323936 204937 58801500 87295125 2,7 158,76 235,70 15,88 52 267495 196099 50254500 73928875 2,7 135,69 199,61 13,57 53 237560 182510 47451125 63131875 2,7 128,12 170,46 12,81 54 172113 153272 41972750 51209125 2,7 113,33 138,26 11,33 55 154760 145846 37389750 40859125 2,7 100,95 110,32 10,10 56 121792 115142 32623500 34569000 2,7 88,08 93,34 8,81 57 65315 61842 22123000 23388375 2,7 59,73 63,15 5,97 Toplamlar 331696300 0 50222791 25 8955,80 13560,15 895,58001 128

Çizelgeden de görüldüğü gibi; Bölgede işletilen kireçtaşlarının jeolojik rezervi 5.022.279.125 m³ (13.560,15 milyon ton), İşletme derinliğinin 120 m alınması durumunda toplam kireçtaşı hacmi 3.316.963.000 m³ ( 8.955,8 milyon ton), 120 m derinliğindeki kireçtaşlarının blok verimliliğinin % 10 alınması halindeki ekonomik işletilebilir kireçtaşı hacmi 331.696.300 m³ ( 895,58 milyon ton) dur. Başka bir deyişle, bölgedeki toplam doğaltaş (mermer) üretiminin 500.000 ton/yıl olması halinde yaklaşık 1.800 yıllık, 1.000.000 ton/yıl olması halinde ise yaklaşık 900 yıllık ekonomik işletilebilir rezervin olduğu söylenebilir.ʺ Proje kapsamında ocak alanından yılda yaklaşık 50.000 m 3 blok mermer üretimi yapılması planlanmaktadır. Proje alanı 48556 ruhsat no lu sahada 225 hektarlık alanı kapsamaktadır. Proje alanı içerisinde 12,86 hk 1 No lu ocak alanı, 7,61 hk 2 No lu ocak alanı ve 19,58 hk 3 No lu ocak alanı olmak üzere toplam 40,05 hk alan üretim amaçlı kullanılacaktır. Bu durumda sahadaki rezerv miktarı; 40,05 hektar x 10.000 m 2 /hektar : 400.500 m 2 400.500 m 2 x 120 m (Cevher Kalınlığı) : 48.060.000 m 3 48.060.000 m 3 x 2,75 ton/m 3 : 132.165.000 ton Proje alanında işletilebilir 48.060.000 m 3 (132.165.000 ton) blok mermer cevheri olduğu düşünülmektedir. Sahada yaklaşık olarak % 10 verim ile çalışılacağı öngörülmektedir. Bu durumda sahada 4.806.000 m 3 (13.216.500 ton) ekonomik değeri olan blok mermer bulunmaktadır. Bu durumda sahanın bu projede beyan edilen maksimum üretim miktarına göre ömrü yaklaşık olarak 96 yıldır. Günün ekonomik koşulları ve rezerv durumu göz önüne alınarak ruhsat süresi sonunda temdit (süre uzatımı) taleplerinde bulunulacaktır. Böylece temdit ruhsat dönemlerinde de sahada faaliyetlere devam edilecektir. Ayrıca rezerv ve üretim miktarına bağlı olarak da proje süresi değişebilecektir. Proje alanında 4.806.000 m 3 (13.216.500 ton) blok mermer cevheri olduğu düşünülmektedir. Proje alanında bulunan cevherin ekonomik değeri; 13.216.500 ton x 120 TL/ton = 1.585.980.000 TL 129

d) Depremsellik İTÜ Maden Fakültesi Vakfı tarafından ʺBursa Başköy-Erenler-Dağakça Bölgesindeki Kireçtaşlarının Bloktaş Potansiyeli (Jeolojik ve Ekonomik Analiz) Raporuʺ hazırlanmıştır (Bkz. Ek-53). ʺBursa Başköy-Erenler-Dağakça Bölgesindeki Kireçtaşlarının Bloktaş Potansiyeli (Jeolojik ve Ekonomik Analiz) Raporuʺ nda verilen bilgiler aşağıda sunulmuştur. ʺİnceleme alanının morfolojisini sahayı yaklaşık kuzeydoğu-güneybatı doğrultulu kesen ana faylar ile kuzeyde kuzeybatı-güneydoğu doğrultulu tali faylar şekillendirmektedir. Bu faylar hem kireçtaşının sınırını oluşturmakta hem de kireçtaşını kendi içinde dilimlere ayırmaktadır. Fayların hemen hemen tamamına yakını düşey karakterlidir. Sahanın kuzey sınırında Kadriye Köyü nün güneyinde yer alan ve yaklaşık K80B konumlu faylar düşey fay niteliğindedir ve kireçtaşlarını sınırını da oluşturur. Ancak biraz batıya doğru gelindiğinde, kireçtaşlarının batı ucuna yaklaşıldığında Bayırköy Formasyonu üzerinde sürüklenim görünümü kazanır. Bu alanda Bilecik kireçtaşının kuzey sınırlarında (özellikle kuzeybatı sınırı) haritalanamayacak ölçekte ters faylar bulunmaktadır. Bu faylanmalar Bilecik kireçtaşının daha rijit olmasına rağmen tektonizma etkisi ile tabandaki birimler üzerinde sürüklenirken kendinin de kolay deforme olduğunu göstermektedir. İnceleme alanında yapısal unsurlardan tabaka ve eklemlerin arazi bilgi formlarında yer alan konum, aralık, açıklık, devamlılık, sıklık, pürüzlülük, dolgu ve ayrışma durumu gibi özellikleri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Kireçtaşlarında tabakalanma yaklaşık doğu-batı doğrultulu ve kuzeye eğimli, tabaka kalınlıkları maksimum 1-2 m, minimum 0.1-0.3 m arasındadır. Kireçtaşlarında tabaka konumlarının aynı yöne doğru olması düzgün bir stratigrafik dizilim olduğu kanısını uyandırabilir. Ancak birimin kendi içindeki faylı yapısı bu sonucu ortaya çıkarmaktadır. Tabaka kalınlıklarının işletilen ocaklarda maksimum 1-2 m değerlerine ulaşması blok veriminin tabaka kalınlığı açısından yüksek olabileceğinin bir ölçüsü olarak karşımıza çıkmaktadır.ʺ Bakanlar Kurulu nun 18.4.1996 tarih ve 96/8109 sayılı kararıyla yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasına göre Bursa İli 1. Ve 2.derece deprem bölgesinde bulunmaktadır. Proje alanı da 1. Derece deprem bölgesinde yer almaktadır. Proje alanının gösterildiği Bursa İli Deprem Haritası ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK 16). ʺBursa bölgesi, Paleo-Tetis ve Neo-Tetis okyanuslarının kapanması sırasında gelişmiş olan tektonik olaylardan yoğun bir şekilde etkilenmiş, kıvrımlı ve kırıklı bir yapı kazanmıştır. Karakaya kompleksi birimlerinde daha önce yapılan çalışmalarda, iki evrede gelişmiş deformasyon izleri belirlenmiştir. Birinci evrede Karakaya kompleksi birimleri üst üste gelmiş ve derine gömülen birimler metamorfizmaya uğramış ve kıvrımlanmıştır. İkinci evrede ise istif muhtemelen doğrultu atımlı faylanmaya bağlı olarak dik eğimli çatallanan makaslama zonları ile kesilmiş ve parçalanmıştır. 130

Bursa ovası da genel olarak yukarıda belirtildiği gibi Kuzey Anadolu Fayı nın etkisindedir. Batıya doğru bir sıkışma sonucu kuzey-güney doğrultulu bindirmeler ve doğubatı doğrultulu normal faylarla, kuzey-güney yönünde açılmaya başlamıştır. Diğer bir ifadeyle doğu-batı yönlü sıkışma kuzey-güney yönlü gerilme ile karşılanmaya başlanmıştır. Bölgede, yerel küçük fayların yanında, Kuzey Anadolu Fayı ile ilişkili gelişen büyük ölçekli faylar, genç birimlerin depolanmasını denetlemiştir. Bu nedenle Bursa ovası, Neojen birimleri ve Alüvyonla örtülmüş bir tektonik çöküntü alanıdır. Dolayısı ile Bursa ovası içinde, Neojen ve Alüvyon birimlerin altında yer alan kayaçlarda fay oluşumları beklenmelidir. Bölgede genel olarak İnönü-Eskişehir Fay Zonu ve onun güney-güneybatısında kalan birkaç fay dışındaki faylar, Kuzey Anadolu Fay Sisteminin batı uzantısını oluşturur ve bunlar Marmara bölgesinin depremselliğine kaynaklık eder. Bu fay ve fay zonlarından önemli olanları doğudan batıya doğru Abant-Dokurcun Alt Fay Zonu, Karapürçek Alt Fay Zonu, Sapanca Alt Fay Zonu, Yalova Fayı, Güney Marmara Fayı, Karadere-Kaynaşlı-Mengen Alt Fay Zonu, Arifiye Fayı, Acısu Fayı, Orta Marmara Fayı, Hendek-Yığılca Alt Fay Zonu, Kuzey Marmara Fayı, Saros-Ganos Alt Fay Zonu, Geyve-İznik Alt Fay Zonu, Bardakçılar-Saraycık-Edincik Alt Fay Zonu, Ezine-Bayramiç-Biga Alt Fay Zonu, Bursa Fayı, Ulubat Fay Takımı, Mustafakemalpaşa Alt Fay Zonu, Yenice-Gönen Alt Fay Zonu, Altınoluk Fay Zonu, Kütahya Fay Zonu, Mihalıççık Fayı ve İnönü-Eskişehir Fay Zonu dur. Depremsellik açısından bakıldığında Bursa ve çevresini birinci derecede etkileyecek bir depreme kaynak olabilecek en önemli fay Bursa Fayı dır. Bu fay hem Bursa bölgesinin merkezinde hem de doğrultu atımlı bir fay olması nedeniyle Bursa ve yakın çevresi için önem kazanmaktadır.ʺ (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum raporu,2011) Şekil 33. Marmara Bölgesi Tektonik Haritası 131

ʺBursa Fayı Doğuda Derekızık Burhaniye köyleri ile batıda Uluabat gölü arasında uzanan, D-B gidişli, yaklaşık 45 km. uzunluğunda, sağ yanal ve doğrultu atımlı bir faydır. Bursa Fayı, Uluabat ve Mustafakemalpaşa Alt Fay Zonları ile birlikte, Kuzey Anadolu Fay Sisteminin Marmara bölgesindeki en güney segmentlerini oluşturur. Bursa Fayı, Uludağ Yükseliminin (2245 m.) kuzey eteğinden geçer, yer yer Triyas-Permiyen yaşlı metamorfitleri, Jura yaşlı karbonatları ve Miyosen yaşlı akarsu-göl tortullarını keser ve bunları Kuvaterner yaşlı alüvyonlarla tektonik dokanağa getirir. Genelde fayın kuzey bloğu, güney bloğuna oranla 2 km. kadar düşmüş olup, bu durum, Bursa fayının, önemli miktarda normal bileşeni olduğunu gösterir. Fay sarplığını kuzeye doğru akarak kat eden ve yataklarını derine kazmış olan dereler (Nilüfer çayı gibi), bu derelerin ağzında birikmiş ve gelişimini sürdüren, faya koşut dizilimli kalın (150-200 m.) alüvyon yelpazeleri, sıcaksu kaynakları, traverten oluşumları ve ötelenmiş dereler Bursa fayının varlığını ve jeolojik olarak aktif olduğunu belirler.ʺ (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum raporu,2011) ʺBursa I. Derece deprem kuşağı içerisinde kalmaktadır. Türkiye nin belli başlı fay zonlarından biri olan sağ yönlü doğrultulu atımlı Kuzey Anadolu Fayı nın Batı Anadolu ya doğru uzandığı kollarından birisinin üzerindedir. Ayrıca bu bölge Batı Anadolu Genişleme Tektoniği olarak adlandırılan tektonik rejimin etkisiyle kuzey-güney yönlü açılma ve grabenleşme tektoniğinin de etkisindedir. Önemli hasar yapan Bursa depremi, bugünkü ölçülere göre 7,0 7,5 büyüklüğünde olup, çok sayıda ön ve artıcı sarsıntısı olmuştur. 16 Şubat 1855 deki deprem camiler, çarşılar, hanlar gibi çok sayıda binaların harap olmasına neden olmuştur. Yıkıntılardan çıkan yangınların, ahşap binaları ve 3000 kadar evi yaktığı, zarar ziyanın 100.000 kese altın olduğu tahmin edilmektedir. Harabeler altında, 2000 den fazla insan hayatlarını kaybetmiştir. Bursa ve yöresinin depremleri kaydı yaklaşık 2500 yıl önceye kadar gitmektedir. Bizans döneminde 6 Kasım 1143-12 Mayıs 1327 tarihindeki depremler Bursa ve yöresinde önemli yıkımlara neden olmuştur. Osmanlı Döneminde 1418, 1463, 1555, 1674, 1705 yıllarında deprem olmuş ancak tüm kenti ve çevresini etkileyen boyutta olmamıştır. Ancak 1855 depremi Bursa ve yöresinde çok büyük yıkıma neden olmuştur. 1905, 1939,1949,1964 yıllarında Bursa yı ve çevresini etkileyen şiddetli depremler olmuştur. 1999 Marmara depreminde de İlimiz etkilenmiştir. 2011 Yılında hasar bırakan bir deprem olmamıştır.ʺ (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum raporu,2011) 132

Tablo 75. Bursa İlinde Meydana Gelen Depremler Yer Yıl Ölü Yıkılan Konut Hasar Gören Konut Bursa Merkez 1850 3600 1100 - Bursa Merkez 1855 1900 1500 Yenişehir Merkez 1968-1969 74 M.Kemalpaşa Merkez 1964-1968 64 M.Kemalpaşa Kavaklı 1965-1970 64 M.Kemalpaşa Kayabaşı 1965-1968 2 M.Kemalpaşa Güllüce 1965-1968 22 M.Kemalpaşa Çöydük 1965-1966 3 M.Kemalpaşa Kömürcükadı 1964-1965 6 M.Kemalpaşa Sünlük 1964-1965 4 M.Kemalpaşa Orhaniye 1964-1965 4 M.Kemalpaşa Yalıntaş 1965-1968 16 M.Kemalpaşa Yumucaklı 1964-1965 6 M.Kemalpaşa Taşköprü 1964-1965 2 M.Kemalpaşa Ocaklı 1964-1965 26 M.Kemalpaşa Kosova 1964-1965 5 M.Kemalpaşa Durumtay 1964-1965 6 M.Kemalpaşa Koşuboğazı 1964-1965 35 M.Kemalpaşa Derecik 1964-1965 9 M.Kemalpaşa Boğazköy 1964-1965 5 M.Kemalpaşa Adaköy 1964-1965 6 M.Kemalpaşa Çeltikçi 1963-1964 48 Karacabey Uluabat 1966-1967 31 Karacabey Yolağzı 1964-1965 59 Karacabey Cebnü 1965-1973 226 Karacabey Karaağaç 1964-1965 20 Karacabey Sarıbey 1964-1965 34 Karacabey O. Sarıbey 1964-1965 8 Karacabey E. Sarıbey 1964-1965 19 Karacabey Sazlıca 1964-1965 9 Karacabey Akhisar 1964-1965 19 Karacabey İsmetpaşa 1964-1965 35 Karacabey Hamidiye 1964-1965 17 Karacabey Beylik 1964-1965 34 Karacabey Ovaesemen 1964-1965 19 Karacabey Dağkası 1964-1965 16 Mudanya M.oba 1972-1973 17 (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum raporu,2011) Proje alanının gösterildiği diri fay haritası aşağıda sunulmuştur. 133

BURSA Proje Alanı Orhaneli Şekil 34. Türkiye Diri Fay Haritası (Kaynak: www.mta.gov.tr ) Bölgedeki diri fayların proje alanına mesafesi oldukça uzaktır. Olası depremlerin proje alanında etkisinin yıkıcı olmayacağı düşünülmektedir. Zaten proje kapsamında tek katlı şantiye binaları inşa edilecektir. Proje kapsamında yapılacak binalarda depreme karşı gerekli önlemler alınacaktır. e) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Jeolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Alanda açık işletme yöntemi ile basamaklar şeklinde blok mermer üretimi gerçekleştirilecektir. Blok mermer 90 0 şev açısı ile üretildiği ve malzemenin stabilitesi yüksek olduğu için basamaklarda herhangi bir kayma beklenmemektedir. Arazinin üretim sonrası durumunu gösterir Son Durum Planı ekler bölümünde yer alan Doğaya Yeniden Kazandırma Planının ekinde sunulmuştur (Bkz. EK 50). Basamak uzunlukları topografik yapıya uygun olarak düzenlenecektir. Basamak genişliklerinin 5 m ve yüksekliklerinin de 7 metre olması öngörülmektedir. Ayrıca proje kapsamında kurulacak tesisler için bu tür tesislerin kurulmasında öngörülen yapılaşmaya uygun olarak inşa edilecektir. Üretim sona erdiğinde bu tesislerin sahadan sökülerek uzaklaştırılması sağlanacaktır. 134

4.4. Hidrojeolojik Özellikler Faaliyet kapsamında yüzey ve yeraltı sularına olumsuz etkide bulunabilecek tüm kirletici unsurlar ile ilgili gerekli tüm önlemler faaliyet sahibince alınacaktır. Faaliyet sahibi tarafından daha önce hazırlatılmış olan Yeraltı Suyu Kirliliğini Önleme Projesinin uygulatılması, denetiminin yapılması ve konuyla ilgili tüm iş ve işlemlerin yazışmaların yapılması DSİ Bölge Müdürlüğü nün sorumluluğundadır. a) Bölge ve Proje Alanı Hidrojeolojik Özellikler İns Yapı Mühendislik Müşavirlik İnşaat Ltd. Şti. tarafından hazırlanan ʺÖzgüntaş Ve Yüce Mermer Ocakları Hidrojeolojik İnceleme Raporuʺ ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-55). Söz konusu rapordan alınan bilgiler aşağıda sunulmuştur. Söz konusu rapor Özgüntaş ve Yüce Mermer ocaklarının yeraltısuyu seviyesini (YASS) ve kaynakları olumsuz yönde etkileyip etkilemediğine dair arazi çalışmaları ve bunların değerlendirilmesini kapsamaktadır. ʺÇalışma alanının güneyinde Kretase yaşlı ofiyolitler, Bayırköy formasyonu ve Bilecik Kireçtaşına bindirmiş olarak bulunmaktadır. Bu birimlerin üzerine Başköy ve civarında Miyosen yaşlı kumtaşları ve konglomeralar, Erenler Köyü civarında Miyosen kırıntılarıyla yanal geçişli volkanitler uyumsuz olarak bulunurlar. Sahadaki en genç birim Başköy ve Ortaköy de bulunan travertenlerdir. Kalınlıkları 20 25 m civarında olan travertenler Miyosen birimlerin üzerinde uyumsuz olarak bulunurlar. Erikli Yayla yapısını oluşturan Bilecik Kireçtaşı ile Bayırköy Formasyonu dokanağında çok sayıda su kaynağı bulunmaktadır. Erikli Yayla kenarlarında yapılan gözlemlerde ve açılan taş ocaklarında yüzeyden başlayan ve derine doğru azalan çatlaklar üzerinde gelişmiş mağara oluşumları görülmektedir. Tepelerin arasındaki alanlarda çok sayıda karstik polyelere ve karstik çukurlara rastlanmaktadır. Bunun ilk sebebi Erikli Yayla tepelerini oluşturan kireçtaşları Bayırköy Formasyonu üzerinde çanak gibi bir yapı oluşturmasıdır. Erikli Yaylanın çanak yapısı yanında karst gelişmesinin en önemli nedenlerinden diğeri tabakaların yer yer dike yakın eğimli olmaları ve bu tabakaları kesen KB GD ve K G kırık çatlak sistemlerinin varlığıdır. Sahada kireçtaşları ile kumtaşları dokanağı arasında çok sayıda su kaynağı bulunmaktadır. Bu dokanak, kuzeyde kuzeye eğimli kireçtaşlarının Bayırköy formasyonu üzerinde oynadığı plastik deformasyon geçirmiş bir dokanak ve onun önündeki bir fay ile sınırlı alanda açığa çıkar. Bu dokanakta su kaynakları Bilecik Kireçtaşı içindeki küçük mağaracıklardan çıkmaktadır. Proje alanının 440 m kuzeyinde ve 1675 m batısında yüzeyleyen Triyas yaşlı Karakaya Grubu Permo Karbonifer yaştaki kireçtaşı bloklarının içerisinde bulunduğu düşük dereceli metamorfizma geçirmiş Geç Triyas yaştaki çakıltaşı, kumtaşı, kuvarsit, silttaşı, sleyt, çamurtaşı, radyolarit, spilitik bazalt, diyabaz, metaspilit gibi kayalardan oluşmaktadır. 135

Çalışma alanının 1430 m batısında yüzeyleyen Liyas yaşlı Bayırköy Formasyonu; koyu sarı, yeşilimsi gri renklidir. Erken Triyas yaşlı taban çakıltaşı ile başlar. Üste doğru kumlu marn ve iri taneli kumtaşları ile devam eder ve kumlu kireçtaşı ile geçiş gösterir. Altında bulunan ve Karakaya Grubu malzemesinden oluşmuş taban çakıltaşları okside olması nedeniyle yer yer kırmızımsıdır. Genel olarak koyu sarı ve yeşilimsi gri renklerin hâkim olduğu detritiklerin içerisindeki ince katmanlı marnlar gevşek tutturulmuş, çabuk ayrılabilecek konumdadır ve bol lamelli branch fosili içerir. Proje alanının 2140 m güneybatısında ve 1735 m kuzeydoğusundaki alanlarda yüzeyleyen Üst Kretase Yaşlı Kocasu (Yayla) Formasyonu Birbirleri ile ilksel ilişkide olmayan çökel, metamorfik ve ofiyolit topluluğuna ait bazik ve ultrabazik kayalardan meydana gelmiş karmaşık bir topluluktur. İlksek ilişkide bulunmayan radyolarit, çamurtaşı, spilit, tüf, serpantinit, diyabaz, gabro, dunit, harzburgit, mermer, metakumtaşı ve blok görünümünde klorit-lavsonit-glokofan şist epidot-lavsonit-glokofan şist ile bunların içinde değişik boyutta, değişik yaşta kireçtaşı bloklarından oluşan formasyon geçirimsiz olarak nitelendirilmektedir. Çalışma sahasının 900 m kuzeyinde Başköy ve civarı ile Erenler Köyü civarında yüzeyleyen Miyosen yaşlı çökeller Kumtaşı, çakıltaşları, çamurtaşı ve volkanitler ile temsil edilen birimler az geçirimli olarak nitelendirilmektedir. Çalışma alanının hemen hemen tamamını kaplayan Jura yaşlı Bilecik Kireçtaşı; kalın ve orta tabakalı, gri, bej, beyaz renkli kireçtaşlarından oluşan birim orta derecede geçirimli olarak nitelendirilmektedir. Birim kırık çatlak oluşumlarından dolayı ikincil gözenekliliğe sahiptir. İşletilen mermer sahası ve civarı sığ bir karstik sisteme sahiptir. Karstaşmış Karbonat Kayaçların Yapısal Özellikleri : Yapısal ve tektonik tarihçe, karbonat akiferlerinin davranışlarının belirlenmesinde oldukça büyük öneme sahip bilgiler verir. Tektonik hareketler sonucu kazanılan yapı ve konum, karbonat kayacının beslenme/ boşalım ilişkilerini belirleyen ana etkenlerdir. Kırılma/kıvrılma gibi hareketler, kayacın porozitesini ve permeabilitesini belirlemekle kalmaz, aynı zamanda, yeraltısuyunun hareket yönünü de kontrol eder. Tektonik hareketlerle konumlanan karbonat kayacının permeabilitesi, yağış sularının yeraltısuyuna doğru süzülürken kayacı çözmesi sonucu zamanla artar. Karbonat kayaçlarının birincil poroziteleri sedimantasyon sırasında kazandıkları ilksel porozite olup çok küçük bir değere sahiptir. Bu tür kayaçlarda, etkili olan porozite, ikincil porozite olarak adlandırılan ve sedimantasyondan sonra tektonizmanın etkisiyle kazanılan (eklem, kırık, çatlak) yapısal unsurlar ve bunların çözünerek gelişmesiyle oluşan erime kanallarının bir toplamı olan porozitedir. Geçirgenlik derecesine denk gelen permeabilite katsayıları (m/s) bilgileri Tablo 76 da; açılan kuyularda yapılan çalışmalar sonucunda belirlenmiş olan permeabilite değerleri (m/s) ise Tablo 77 de verilmektedir. 136

Tablo 76. Geçirgenlik Derecesi Permeabilite Katsayısı Tablo 77. Geçirgenlik Derecesi Permeabilite Katsayısı KUYU NO DERİNLİK (m) GEÇİRİMLİLİK (m/s) SK-1 105 5,62x10-7 SK-2 105 4,32x10-8 SK-3 105 2,16 x10-8 İşletilen bu ocakların yeraltısularını ve kaynakları kirletip kirletmediğini belirlemek amacıyla sahada çalışmalar yürütülmüştür. Mermer ocaklarında yapılan araştırma ve gözlemlere göre bölgedeki karstik sistem sığ dolaşımlı fakat iyi gelişmiş bir sistemdir. Mermer ocaklarında yapılan sondaj çalışmalarına göre karstik yapının yüzeyden itibaren azalması ve en yüzeyden 30 m derinde boşlukların bulunmaması ve masif bir yapının bulunması karst yapısının sığ olduğunun göstergesidir. Yüce mermer ocağında işletme çalışmalarının kaynakları ve yeraltısuyunu etkileyip etkilemediğini tespit etmek amacıyla derinlikleri 105 metre toplam üç adet sondaj yapılmıştır ve yapılan sondajların hiçbirinde yeraltısuyuna rastlanmamıştır. Tüm bu bulgulara göre masif blokların yüzeyden 30 metre derinlikte görülmeye başlaması, derinlere inen bir karst sisteminin olmadığının göstergesidir. Proje alanı ve civarında ocakların, Ispatan Çeşme, Suyun Gözü ve Cumaönü kaynaklarını etkileyip etkilemediğini belirlemek amacıyla sondaj çalışmaları yapılmıştır. Yapılan üç adet sondajda da yeraltısuyu seviyesine rastlanılmamıştır. Açılan kuyulara su verilerek 24 saatlik periyotlarla su takibi yapılmıştır. Açılan bütün kuyularda, incelenen kaynak kotlarının daha düşük kotlarına kadar inilmiş olup; kuyularda yeraltısuyuna rastlanılmamıştır. Proje alanı ve civarı karstik arazi olduğundan verilen sular kırık-çatlak ve karstik boşluklardan ilerleyerek hızla ortamdan uzaklaşmaktadır. Sondaj esnasında çok fazla miktarda su kullanılmış ve basılan sular neredeyse geri alınamamıştır. Karst ortamı tam anlamıyla süreksiz, heterojen, anizotropik, deformatik ve doğal olarak gerilimli bir ortamdır. Su akımı, çatlak ve erime kanallarında serbest veya basınçlı olarak görülebilir. Yeraltısuyu akım hızı 0,5 cm/s ile 50 cm/s arasında değişebilir. Yeraltısuyu seviyesindeki değişimler 24 saatte 90 m hatta 300 m ye kadar ulaşabilmektedir. Yağışın yeraltısuyuna iletilme hızı 10 saat gibi kısa sürelerde gerçekleşebilmektedir. 137

Karst ortamında birim hidrojeolojik hacim üzerinde çalışmalar yaparak tüm akifer hakkında genelleme yapabilmek olanaksızdır. Mermer içerisinde açılan kuyulardan basılan sularla beraber, mermeri yıkayan suyun ayran rengini aldığı gözlenmiştir. Ancak basılan suların geri alınamaması, kırık-çatlak ve karstik boşluklardan suyun hızlı bir biçimde akarak ortamdan hemen uzaklaştığını göstermektedir. Bu nedenle sondaj yapılırken ve sonrasında kaynak yerlerinde de gözlemler yapılmıştır ancak kaynak sularında hiçbir şekilde bulanma olduğu gözlenmemiştir. Kuyulardan basılan sondaj suyunun ayran renginde olacağı ve karstik ortamda çabucak ilerleyeceği düşüncesi sonucunda, eğer kaynaklarla iletişim halindeyse, kaynak sularını bulandıracağı söylenebilirdi. Bu durumlar göz önünde bulundurulduğunda proje alanının kaynakları etkilemediği ve kirliliğine neden olmadığı düşünülmektedir. Ancak karstik sistemleri akifer malzemeli zemininin su toplama havzası oluşturma metotlarıyla değerlendirmek yanlış olur. Karstik sistemlerin ikincil gözenekli olmasını sağlayan kırıkçatlak sistemleri her yöne doğru oluşmuş olabilir. Bu nedenle de normal bir akifer havzasından beklenen davranışlar karstik alanlarda beklenmemelidir. Proje alanında yapılan sondajlara bakıldığında yüzeyden 30 metreye kadar karstik sistemin gözlendiği, ancak daha alt kotlarda mermerin tamamen masif olduğu görülmüştür.ʺ Bu kapsamda proje alanında 4 adet sondaj kuyusu açılmıştır. Açılan sondajlar hakkında özet bilgi aşağıda sunulmuştur. Tablo 78. Sondaj Özet Tablosu Kuyu No Koordinat Sondaj Yüzey Kotu Sondaj Taban Kotu Sondaj Derinliği SK-5 657589:4437685 807 m 720 m 87 m SK-6 657780:4437174 807 m 702 m 105 m SK-7 657413:4436876 808 m 737 m 71 m SK-8 657767:4436357 735 m 640 m 95 m Kesilen Birimler 0-3 m: kireçtaşı, 3-4 m: kil, 4-5 m: kil geçişli kireçtaşı, 5-17 m: kireçtaşı, 17-20 m: kil geçişli kireçtaşı 20-75 m: kireçtaşı, 75-77 m: kil geçişli kireçtaşı, 77-87 m: kireçtaşı 0-7 m: kil geçişli kireçtaşı 7-94 m: kireçtaşı 94-105 m: kiltaşı 0-7 m: kireçtaşı, 7-10 m: kil geçişli kireçtaşı, 10-71 m: kireçtaşı 0-82 m: kireçtaşı, 82-95 m: kil dolgulu kireçtaşı YAS Durumu Yok Yok Yok Yok Yukarıdaki tablodan da görüldüğü gibi proje alanında 640 m kotuna kadar inilmiş olup yeraltı suyuna rastlanmamıştır. Bu durumda yeraltı su seviyesinin daha alt kotlarda olduğu düşünülmektedir. Yapılan sondajlar sonucunda inilen kotlar ile Istapan Çeşme, Suyungözü Kaynağı ve Cumaönü Kaynağının yüzey kotlarının karşılaştırılması verilmiştir. 138

Tablo 79. Sondaj Kuyu Kotları ile Kaynak Yüzey Kotlarının Karşılaştırılması Kuyu No Sondaj Yüzey Kotu Sondaj Taban Kotu Istapan Çeşme Suyungözü Kaynağı Cumaönü Kaynağı SK-5 807 m 720 m 790 m 710 m 695 m SK-6 807 m 702 m 790 m 710 m 695 m SK-7 808 m 737 m 790 m 710 m 695 m SK-8 735 m 640 m 790 m 710 m 695 m Yukarıdaki tablodan anlaşılmaktadır ki sondaj kuyularında Istapan Çeşme, Suyungözü Kaynağı ve Cumaönü Kaynağı yüzey kotlarının altına inilmiştir. Ocak kotundan Cumaönü Kaynağı kotu olan 695 m kotuna kadar yeraltı suyu bulunmamaktadır. Yapılan hiçbir sondaj kuyusunda yeraltı suyuna rastlanmamıştır. Hidrojeolojik yapı tamamen masif yapıdadır. Proje alanında YAS tespit edilememiştir. b) Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından 02.06.2012 Tarih ve 28311 Sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, BAŞKÖY KÖYÜ SUYUNGÖZÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI ve BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, ORTAKÖY KÖYÜ ISPATAN ÇEŞME VE CUMAÖNÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI bulunmaktadır. Ispatan Çeşmesi koruma alanının ve Suyungözü kaynağı koruma alanının 2. Derece koruma alanı proje alanından geçmektedir. Ruhsat alanının koruma alanları ile konumunu gösterir kroki rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-14). Proje alanı içerisinden kuru dere yatağı geçmektedir. Ayrıca proje alanının çevresinde başka kuru dereler de bulunmaktadır. DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından koruma alanı ilan edilen Ispatan Çeşmesi proje alanının kuzeydoğu istikametinde yaklaşık 253 m uzaklıkta, Suyungözü Kaynağı proje alanının 375 m güneybatısında, ruhsat alanı içerisinde yer alan çeşme 147 m güneyinde, Cumaönü Kaynağı proje alanının 512 m güneyinde bulunmaktadır. Ayrıca, proje alanının Doğancı Barajına mesafesi yaklaşık olarak 8,9 km dir. Suyungözü Kaynağı proje alanının yaklaşık olarak 375 m güneybatısındadır. Cumaönü Kaynağı ise proje alanının yaklaşık olarak 512 m güneyindedir. Istapan Çeşme proje alanının yaklaşık olarak 253 m kuzeybatısındadır. Proje alanı içerisinde herhangi bir akarsu, baraj, göl veya gölet bulunmamaktadır. Faaliyet alanı ve çevresindeki akarsuların ve mevsimsel akış gösteren kuru dere yataklarının faaliyet sırasında zarar görmeyecektir. Dere yataklarına ve dere yataklarına ulaşması söz konusu olabilecek yerlere pasa malzeme, hafriyat atıkları, katı ve sıvı atıklar atılmayacaktır. Dere yatakları değiştirilmeyecektir. Oluşabilecek çevre kirliliği engellenecektir. Dere yataklarına kesinlikle müdahale edilmeyecektir. Dere yataklarının kesitleri daraltılmayacaktır. Akış engelleyici şekilde herhangi bir müdahalede bulunulmayacaktır. 139

Kazı çalışmaları sonucunda çıkabilecek olan hafriyat malzemesi herhangi bir şekilde dere yataklarına ya da yağışlarla dere yataklarına ulaşabilecek alanlara bırakılmayacaktır. c) Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri (Su Seviyeleri, Miktarları, Emniyetli Çekim Değerleri, Kaynakların Debileri, Mevcut ve Planlanan Kullanımı), İns Yapı Mühendislik Müşavirlik İnşaat Ltd. Şti. tarafından hazırlanan ʺÖzgüntaş Ve Yüce Mermer Ocakları Hidrojeolojik İnceleme Raporuʺ ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-55). Söz konusu rapordan alınan bilgiler aşağıda sunulmuştur. ʺ Yeraltısuları Bursa Ovası genelde serbest yeraltısuyu ve artezyen akiferler içerdiği için ovada yeraltı suyu temini sığ kuyulardan sağlanmaktadır. Kimyasal olarak sular içilebilir durumda olup, endüstriyel kullanıma da uygundur. Bursa Ovası ndan sonra yeraltı suyu rezervi sırasıyla Mustafakemalpaşa ve Karacabey havzalarından sağlanır. Bursa İli yeraltısuyu potansiyeli Tablo 80 de verilmektedir. Bursa İli ndeki su kaynakları, akarsular, yeraltı suları, barajlar, göller ve göletler olarak incelenebilir. Tablo 80. Bursa İli Yeraltısuyu Potansiyeli No Ova Adı İli 1. Bursa Ovası İşletme Rezervi(hm3/yıl) Bursa 115,0 Fiilen Kullanılan(hm3/yıl) 112,0 2. Çayırköy Ovası 6,5 6,5 3. Aşağı Susurluk Ovası 65,5 65,0 4. 5. 6. İznik Ovası Orhangazi Ovası Gemlik Ovası İnegöl Ovası Yenişehir Ovası Mudanya Sahil Ovası 14,0 19,5 6,0 4,2 14,1 6,0 7. 41,0 29,5 8. 46,0 36,5 9. 3,5 2,8 BURSA İLİ TOPLAMI 317,0 275,1 Bursa İli sınırları içerisinde kullanılabilecek yıllık ortalama yeraltı suyu miktarı 317,0 hm 3 tür. Yıllık çekilen miktar 275,1 hm 3 civarındadır. 140

Jeotermal Kaynaklar İlimiz, jeotermal kaynaklar açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Ancak bu kaynaklar jeotermal enerji üretiminde kullanılmamaktadır. Şehir içerisindeki jeotermal su kaynakları, deniz seviyesinden 2543 m yükseklikte bulunan Uludağ ın kuzey eteklerinde geniş bir traverten kompleksi üzerinde yer almaktadır. Termal sular 46-82oC sıcaklıklarda ve Bursa şehir merkezinin batı ucunda Çekirge ve Kükürtlü bölgelerinde boşalmaktadırlar. Ülkemizde birçok termal kaynakta olduğu gibi Bursa termal suları da bir kırık zonu ile yakın ilişki içindedir. Bursa daki termal kaynaklar, kısa süreli derin sirkülasyon sistemi ile karakterizeolurlar. Yağış sularının yeraltına maksimum 1000 m derinliklere kadar hızlı infiltrasyonu ve kırık zonlarının sebep olduğu yüksek permeabiliteli zondan hızlı bir şekilde yükselmesi ile termal kaynaklar ortaya çıkar. Kuzey-güney yönlü uzanan post Miyosen tektonik kontak Uludağ ı ayıran normal bir fayın oluşturduğu zon ile kesişir ve derinlerde sirküle eden sıcak sular yüzeye bu kesişme zonundan ulaşır. Yapılan trityum izotop ölçümlerinden suların yaşı 50 yıldan fazla olarak belirlenmiştir. Yeraltısuyu transportu, ısı transferi ve trityum izotoplarının transport modellerinin birlikte değerlendirilmesi ile termal suların sirkülasyon yollarının çatlak permeabilitesine ve kaynaklar civarında tektonik zonlara bağlı olduğu ortaya çıkmıştır.ʺ d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrojeolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Proje alanında 4 adet sondaj kuyusu açılmıştır. Proje alanında 640 m kotuna kadar inilmiş olup yeraltı suyuna rastlanmamıştır. Bu durumda yeraltı su seviyesinin daha alt kotlarda olduğu düşünülmektedir. Sondaj kuyularında Istapan Çeşme, Suyungözü Kaynağı ve Cumaönü Kaynağı yüzey kotlarının altına inilmiştir. Ocak kotundan Cumaönü Kaynağı kotu olan 695 m kotuna kadar yeraltı suyu bulunmamaktadır. Yapılan hiçbir sondaj kuyusunda yeraltı suyuna rastlanmamıştır. Hidrojeolojik yapı tamamen masif yapıdadır. Proje alanında YAS tespit edilememiştir. DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından 02.06.2012 Tarih ve 28311 Sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, BAŞKÖY KÖYÜ SUYUNGÖZÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI ve BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, ORTAKÖY KÖYÜ ISPATAN ÇEŞME VE CUMAÖNÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI bulunmaktadır. Ispatan Çeşmesi koruma alanının ve Suyungözü kaynağı koruma alanının 2. Derece koruma alanı proje alanından geçmektedir. Ruhsat alanının koruma alanları ile konumunu gösterir kroki rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-14). Koruma alanı ilanlarında aşağıdaki madde yer almaktadır; 141

ʺMaden ve taş ocağı açılmasına ve işletilmesine izin verilmez. İlanın yayım tarihinden önce açılmış veya işletme ruhsatı almış tesislerin de yeraltısuyunun kirlenmesine neden olabilecek her türlü önlemi almaları gerekmektedir. Her türlü atığın taşınabilir tanklar vb. gibi zemin ile doğrudan temasının bulunmadığı sistemlerle depolanarak, yerel yönetimlerce gösterilen deşarj noktalarına deşarj edilmesi gerekmektedir.ʺ 48556 No lu Mermer Ocağı ilan tarihinden önce açılmıştır. Ayrıca, işletme ruhsat ve izin tarihi 18.01.2012 olup koruma alanı ilan tarihleri ise 02.06.2012 dir. Proje konusu faaliyet kapsamında koruma alanı ilanlarında belirtildiği gibi yeraltısuyunun kirlenmesine neden olabilecek her türlü önlem alınmıştır. Bu nedenle ocak faaliyetlerine devam edilmesinde herhangi bir engel bulunmamaktadır. 4.5. Hidrolojik Özellikler a) Bölge ve Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri Bursa İli ndeki su kaynakları, akarsular, yeraltı suları, barajlar, göller ve göletler olarak incelenebilir. Yeraltı Suları; Bursa Ovası genelde serbest yeraltı suyu ve artezyen akiferler içerdiği için ovada yeraltı suyu temini sığ kuyulardan sağlanmaktadır. Kimyasal olarak sular içilebilir durumda olup, endüstriyel kullanıma da uygundur. Bursa Ovası ndan sonra yeraltı suyu rezervi sırasıyla Mustafakemalpaşa ve Karacabey havzalarından sağlanır. Bursa İli yeraltı suyu potansiyeli aşağıdaki tabloda verilmektedir. (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) Tablo 81. Bursa İli Yeraltı Suyu Potansiyeli No Ova Adı İli İşletme Rezervi(hm3/yıl) Fiilen Kullanılan(hm3/yıl) 1 Bursa Ovası Bursa 115,0 112,0 2 Çayır köy Ovası Bursa 6,5 6,5 3 Aşağı Susurluk Ovası Bursa 65,5 65,0 4 İznik Ovası Bursa 14,0 4,2 5 Orhangazi Ovası Bursa 19,5 14,1 6 Gemlik Ovası Bursa 6,0 6,0 7 İnegöl Ovası Bursa 41,0 29,5 8 Yenişehir Ovası Bursa 46,0 36,5 9 Mudanya Sahil Ovası Bursa 3,5 2,8 BURSA İLİ TOPLAMI 317,0 275,1 (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) 142

Akarsular; Nilüfer Çayı: Bursa İli nin en önemli akarsuyu ve Bursa kentinin karakteristiklerinden biridir. Su toplama havzası büyüklüğü 680 km2 dir. Uludağ ın güney yamaçlarında, Keles civarında doğan Nilüfer Çayı, kuzeybatı yönünde akarken topladığı yan dereler ile taşıdığı su potansiyelini arttırarak geldiği Doğancı Köyü mevkiinde soldan katılan Sultaniye kolunu da alarak faydalanılabilir bir potansiyele ulaşmaktadır. Akarsuyun Doğancı Köyü mevkiinde sahip olduğu 450 km2 su toplama havza büyüklüğü kendisine yıllık 233.000.000 m3 lük bir su verimi kazandırmaktadır. Bu noktada DSİ nin Bursa Kenti ne içme kullanma suyu temini için 1983 yılında hizmete açtığı Doğancı Barajı ile Nilüfer Çayı ndan yıllık 105.000.000 m 3 su alınabilmektedir. 2007 yılında yapımı tamamlanan ve aynı Çay üzerinde kurulu bulunan Nilüfer Barajından ise yılda 60 000.000 m3 içme suyu elde edilmektedir. Nilüfer Çayı, Uluabat gölünü drene eden derenin de katıldığı Susurluk Çayı ile birleşerek Karacabey Boğazı civarında Marmara Denizi ne dökülür. Deliçay: Uludağ ın kuzey yamaçlarından doğar ve eğimin çok dik olması nedeniyle bahar aylarında karların erimesi sonucu çok rusubat getirir. Ancak, taşınan rusubat, Dokuzgözler Tersip Bendi nin rezervuarında çökelmekte ve bu noktadan sonra su kirliliği düzeyi düşmektedir. Aksu Deresi: Uludağ ın kuzey yamaçlarından inen bir deredir. Gölbaşı göletine dökülmektedir. Kaplıkaya Deresi: Uludağ ın kuzey yamaçlarından doğar, Bursa Ovası na girdikten sonra Deliçay ile birleşerek Nilüfer Çayı na katılır. Ayvalı Deresi: Çayırköy Ovası ndan geçerek Nilüfer Çayı na katılır. Hasanağa Deresi: Ayvalı deresinden yaklaşık 7 km batıda Nilüfer Çayı ile birleşmektedir. Orhaneli Çayı: İlin en büyük akarsuyu. Mustafakemalpaşa Çayı nın doğudan gelen kolu olan Orhaneli Çayı, Kütahya İli nin Gediz ilçesinde doğar ve 276 km lik akıştan sonra Mustafakemalpaşa ilçesine 20 km kala Çamandar Köyü nde Mustafakemalpaşa Çayı nın batıdan gelen kolu olan Emet Çayı ile birleşerek Mustafakemalpaşa Çayı adını alır ve Uluabat Gölü ne dökülür. Orhaneli Çayı üzerinde yapımı 2008 yılında tamamlanan ve su tutulan Enerji+Sulama+Taşkın Koruma amaçlı Çınarcık Barajı 72 bulunmaktadır. Söz konusu barajdan yılda 145 000.000 m 3 içme suyu elde edilmesi planlanmaktadır. Emet Çayı: Gediz yöresinde Şaphane dağında 1100 metrelerde doğar, kuzeye 180 km akıp Orhaneli Çayı ile birleşerek Mustafakemalpaşa Çayı nı oluşturur. Mustafakemalpaşa Çayı: Orhaneli ve Emet çaylarının Çamandar Köyü nde birleşmeleri ile meydana gelen Mustafakemalpaşa Çayı, buradan 40 km sonra Uluabat Gölü ne dökülmektedir. 143

Susurluk Çayı: Simav yakınlarındaki Şaphane Dağından doğan Simav Çayı birçok küçük kolla birleşerek Susurluk İlçesi ne gelir. Buradaki ismi Susurluk Çayı (Kocadere) olur. Susurluk Çayı, Mustafakemalpaşa Çayı ve Karadere ile ayrıca Manyas yöresinden gelen Hanife Dere ve Nilüfer Çayı ile birleşerek Karacabey Boğazı ndan Marmara Denizi ne dökülür. (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) 144

Akarsuyun Adı Tablo 82. Bursa İli Başlıca Akarsuları Toplam Uzunluğu (Km) İl Sınırları İçindeki Uzunluğu (Km) Toplam Uzunluğa Oranı (%) Yıllık Ortalama Debisi (M3 / Sn) Kocadere-Sölöz 17,3 17,3 100 0,850 Karadere- Çakırca Küçükkumla- Deresi Büyükkumla- Deresi Yamandere- Kapaklı Hamamlıdere- Armutlu Gölyağıdere- Karsak Boğazı 38,5 38,5 100 2,172 9,15 9,15 100 0,288 13,0 13,0 100 0,271 10,0 10,0 100 0,232 16,5 16,5 100 0,216 5 5 100 1,941 Göksu Çayı 105 72 69 18,894 Mezitler- Yenişehir Hayriye Sakarya Nehri Balık Avcılığı Babasultan- Akhisar Göksu Çayı -- Fevziye- Göksu Çayı -- Hamzabey Uludağ Kuzeyi- Cerrah -- Cerrah Aksutekke- Göksu Çayı -- Hasanpaşa Boğazova-İnegöl Akçasu -- Karadere- Akıncılar Cerrahdere Hocaköydere Mezitdere M.Kemalpaşa Çayı Orhaneli Çayı 15 15 100 0,493 21 21 100 3,657 3 3 100 0,516 33 33 100 3,174 23 23 100 1,234 23 23 100 1,544 221 49 22 169,054 230 134 58 64,798 200 104 52 34,95 İl Sınırları İçindeki Başlangıç Ve Bitiş Noktaları Fethiye-İznik Gölü Çandarlı-İznik Gölü Küçükkumla kaynağı-gemlik Körfezi Naldöken Dağı- Gemlik Körfezi Dumanlı Dağ- Gemlik Körfezi Tazdağı-Gemlik Körfezi Örnekköy-Gemlik Körfezi Kolu Olduğu Akarsu Marmara Müteferrik Suları Marmara Müteferrik Suları Marmara Müteferrik Suları Marmara Müteferrik Suları Marmara Müteferrik Suları Marmara Müteferrik Suları Marmara Müteferrik Suları Özellikleri -- Balık Avcılığı Hayriye-Şikrali Mezitdere -- Susurluk Susurluk M.Kemalpaşa Çayı Bedresu- İsaören Akcasu- Ortaköy Susurluk Çayı Adaköy- Karacabey- Marmara Denizi Marmaracacık- Uluabat Gölü Harmancık- Demirci- Camandar Emet-Camandar Emet Çayı M.Kemalpaşa -- 81 44 54 35,60 Çayı Nilüfer Çayı Keles- Susurluk Çayı -- 103 103 100 16,77 Akçasusurluk Sultaniye Gökçetepe- Nilüfer Çayı -- 11 11 100 0,600 Doğancı Barajı Kurtkaya Dere 20 20 100 0,145 Kurtkaya-Bademli Nilüfer Çayı -- Değirmendere 16 16 100 0,261 Kayapa-Göbelye Nilüfer Çayı -- Yaylacıkdere Kadriye-Nilüfer Nilüfer Çayı -- 22 22 100 0,189 Çayı Deliçay 35 35 100 1,336 Alaçam-Panayır Nilüfer Çayı -- (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) -- -- -- -- -- Balık Avcılığı Balık Avcılığı -- 145

Göller, Göletler ve Rezervuarlar: Uluabat Gölü: Marmara Denizi nin güneyinde yer alan sığ (maksimum 6m derinlik), bulanık, ötrofik bir tatlısu gölüdür. Doğu-batı doğrultusunda uzanan tektonik kökenli Yenişehir-Bursa- Gönen çöküntü alanında oluşmuştur. Aynı çöküntü alanındaki Kuş Gölü nden alçak bir eşikle ayrılmaktadır. Kabaca üçgen biçimli olan gölün doğu-batı yönünde uzunluğu 23 24 km, genişliği ise 12km kadardır. Göl alanı yıllara ve mevsimlere göre değişiklik göstermektedir. Göl alanı için bugüne kadar verilmiş en yüksek değer 24.000 hektar, en düşük değer 13.500 hektardır. Gölün güney-batı kıyıları 1993 yılında yapılan seddelerle çevrelenmiş ve gölün bu kesimi tarıma açılarak geçmişte olduğu gibi geniş alanlara yayılması engellenmiştir. Gölün ortalama derinliği 2,5 m dir. Büyük bir bölümü oldukça sığ olup bu kesimlerdeki derinlik 1 2 m arasında değişmektedir. En derin yeri Halilbey Adası ndaki 10 metreyi bulan çukurluktur. Gölün kuzey kıyıları diğer kesimlere göre nispeten girintili çıkıntılıdır. Kuzeyde kalker yapılı iki yarımada (Eskikaraağaç ve Gölyazı) bulunmaktadır. Yine göl içerisinde yapılarında kalkerlerin egemen olduğu 7 adet ada bulunmaktadır. Adalardan en büyüğü Halilbey Adası dır. Göl suyu kolloidal kil ihtiva ettiği için devamlı bulanıktır. Göldeki fitoplanktonların baskın durumuna göre göl suyuna bazen yeşilimsi-sarı bazen de grimsi-sarı renkler hakim olmaktadır. Göl suyunun bulanık olmasından dolayı ışık geçirgenliği çok azdır. İlkbaharda göle giren süspanse maddelerin artışına bağlı olarak ışık geçirgenliği 22 cm ye kadar düşebilmektedir. Gölü besleyen en önemli su kaynağı Mustafakemalpaşa Çayı dır. Göl dibindeki ve çevresindeki karst kaynakları ile yağışlı dönemlerde göle ulaşan küçük dereler gölün beslenmesine katkı sağlamaktadır. Ayrıca gölün güneybatısındaki tarım alanlarının drenaj suları da göle verilmektedir. Göle giren su miktarı mevsimlere ve yıllara göre büyük değişiklikler göstermektedir. Gölün fazla suları, gölün batısındaki Uluabat Deresi ile Susurluk Çayına ve bu çay vasıtasıyla da Marmara Denizi ne boşalmaktadır. Ancak göl su seviyesi Uluabat Deresinin altına düştüğünde, dere göle doğru akışa geçerek gölü beslemektedir. Gölden pompalarla su çekilmekte ve göl çevresindeki 6.350 hektar arazi sulanmaktadır. Uluabat Gölü, küçük karabatak (300 çift), alaca balıkçıl (30 çift) ve kaşıkçı (75 çift) için önemli bir üreme alanıdır. Kışın gölde aralarında küçük karabatak (max. 1078), tepeli pelikan (max. 136), elmabaş patka (max. 321.500) gözlenebilir. Bu nedenle, Uluabat Gölü 15.04.1998 tarih ve 23314 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak, Ramsar (Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanlar) sözleşmesi kapsamında, uluslararası düzeyde kaynak değerine sahip bir sulak alan olarak ilan edilmiştir. Mülga Çevre Bakanlığı tarafından hazırlanan ULUABAT GÖLÜ YÖNETİM PLANI, 27 Aralık 2002 tarihinde Ulusal Sulak Alan Komisyonunca imzalanarak yürürlüğe girmiştir. 146

İznik Gölü: Marmara Bölgesi nin en büyük, Türkiye nin ise beşinci büyük doğal gölü olan İznik Gölü, derinliği en fazla 80m olan tektonik bir tatlısu gölüdür. Güney ve kuzeyde alçak olan sıraları ile sınırlanmıştır. En büyükleri kuzeydoğusundaki Karasu ve güneybatıdaki Sölöz olmak üzere derelerin göle girdiği noktalarda küçük deltalar ve sazlıklar oluşmuştur. Karsak Çayı gölü drene eden çaydır. Gölün batısından çıkar ve Marmara Denizi ne akar. Gölün bu tarafında taşkınları önlemek için bir sedde inşa edilmiştir. Göl bütünüyle tarım alanları ve zeytinliklerle çevrilidir. Batıdaki seddenin ardındaki eski göl alanında kavaklıklar vardır. Gölden gerek Gemlik teki fabrikalar, gerekse çevredeki tarım alanları için su alınmaktadır. Alan, sık sazlıkların arasında karışık koloniler kuran küçük karabatak (30 çift) ve gece balıkçılı (250 çift) ile özel Çevre Koruma Alanı ölçütlerine uyar. İznik Gölü 1990 yılında Sit Alanı ilan edilmiştir. (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) Proje alanı içerisinde herhangi bir akarsu, baraj, göl veya başka bir sulak alan bulunmamaktadır. Proje alanı içerisinde sadece kuru dere yatakları bulunmaktadır. İTÜ Döner Sermaye İşletmeleri tarafından Bursa Orhaneli Ortaköy 48556 No lu Ruhsat Alanı İle Bursa Merze Kadriye Köyü 201100932. 201100986 Ve 201100987 No lu Ruhsat Alanları Civarının Jeolojik, Hidrojeolojij Ve Mikrobiyolojik İnceleme Raporu hazırlanmıştır. (Bkz. Ek-54). Bölgede yüzeyde görülen karstik yapı kuru dere yataklarında bulunmakta ve kolaylıkla kar erimelerinde ve sağanak yağmurlarında dolmaktadır. Ocaklar açılmadan önce de ani yağışlarda sularda geçici bulanma görüldüğü köylüler tarafından belirtilmektedir.yolların yüzeyinin düzgün ve kaplamalı olmaması arazide toz oluşumuna neden olabilir, bu da çok sayıda küçük derecik ve karstik çukurda ani yağışlarda su sisteminde bulanmaya katkısı olabilecektir. Ocak işletmelerinde derine indikçe karstik sistemle ilişkisi olmamaktadır. Bu durumda ocak açılması, yolların yapımı, ocak kesmede kullanılan suyun kullanımı esnasında kurallara uyulması halinde kaynaklara etkisi olması beklenmez. (Kaynak: İTÜ Döner Sermaye İşletmeleri tarafından Bursa Orhaneli Ortaköy 48556 No lu Ruhsat Alanı İle Bursa Merze Kadriye Köyü 201100932, 201100986 ve 201100987 No lu Ruhsat Alanları Civarının Jeolojik, Hidrojeolojij Ve Mikrobiyolojik İnceleme Raporu hazırlanmıştır. (Bkz. Ek-54). 147

b) Projenin Göl, Baraj, Gölet, Akarsu ve Diğer Sulak Alanlara Göre Konumu Proje alanı içerisinde herhangi bir akarsu, baraj, göl veya gölet bulunmamaktadır. Faaliyet alanı ve çevresindeki akarsuların ve mevsimsel akış gösteren kuru dere yataklarının faaliyet sırasında zarar görmeyecektir. Dere yataklarına ve dere yataklarına ulaşması söz konusu olabilecek yerlere pasa malzeme, hafriyat atıkları, katı ve sıvı atıklar atılmayacaktır. Dere yatakları değiştirilmeyecektir. Oluşabilecek çevre kirliliği engellenecektir. Dere yataklarına kesinlikle müdahale edilmeyecektir. Dere yataklarının kesitleri daraltılmayacaktır. Akış engelleyici şekilde herhangi bir müdahalede bulunulmayacaktır. Kazı çalışmaları sonucunda çıkabilecek olan hafriyat malzemesi herhangi bir şekilde dere yataklarına ya da yağışlarla dere yataklarına ulaşabilecek alanlara bırakılmayacaktır. DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından 02.06.2012 Tarih ve 28311 Sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, BAŞKÖY KÖYÜ SUYUNGÖZÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI ve BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, ORTAKÖY KÖYÜ ISPATAN ÇEŞME VE CUMAÖNÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI bulunmaktadır. Ispatan Çeşmesi koruma alanının ve Suyungözü kaynağı koruma alanının 2. Derece koruma alanı proje alanından geçmektedir. Ruhsat alanının koruma alanları ile konumunu gösterir kroki aşağıda ve rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-14). Koruma alanı ilanlarında aşağıdaki madde yer almaktadır; ʺMaden ve taş ocağı açılmasına ve işletilmesine izin verilmez. İlanın yayım tarihinden önce açılmış veya işletme ruhsatı almış tesislerin de yeraltısuyunun kirlenmesine neden olabilecek her türlü önlemi almaları gerekmektedir. Her türlü atığın taşınabilir tanklar vb. gibi zemin ile doğrudan temasının bulunmadığı sistemlerle depolanarak, yerel yönetimlerce gösterilen deşarj noktalarına deşarj edilmesi gerekmektedir.ʺ 48556 No lu Mermer Ocağı ilan tarihinden önce açılmıştır. Ayrıca, işletme ruhsat ve izin tarihi 18.01.2012 olup koruma alanı ilan tarihleri ise 02.06.2012 dir. Proje konusu faaliyet kapsamında koruma alanı ilanlarında belirtildiği gibi yeraltısuyunun kirlenmesine neden olabilecek her türlü önlem alınmıştır. Bu nedenle ocak faaliyetlerine devam edilmesinde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Suyungözü Kaynağı proje alanının yaklaşık olarak 375 m güneybatısındadır. Cumaönü Kaynağı ise proje alanının yaklaşık olarak 512 m güneyindedir. Istapan Çeşme proje alanının yaklaşık olarak 253 m kuzeybatısındadır. Proje birimlerinin su yüzeylerine mesafeleri aşağıda sunulmuştur. 148

Tablo 83. Suyungözü Kaynağının Proje Birimlerine Mesafeleri Proje Birimi Tesise Göre Yönü Mesafesi (m) Proje Alanı-1 Güneybatı 375 Proje Alanı-2 Kuzeybatı 862 Ocak Alanı-1 Batı 901 Ocak Alanı-2 Kuzeybatı 980 Ocak Alanı-3 Güneybatı 1132 Şantiye Alanı-1 Güneybatı 913 Şantiye Alanı-2 Batı 1307 Şantiye Alanı-3 Büneybatı 1090 Stok Alanı-1 Güneybatı 977 Stok Alanı-2 Batı 1352 Stok Alanı-3 Güneybatı 1102 Pasa Alanı-1 Güneybatı 661 Pasa Alanı-2 Kuzeybatı 1255 Pasa Alanı-3 Güneybatı 1128 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 Batı 624 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 Kuzeybatı 1209 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 Güneybatı 1082 Tablo 84. Istapan Çeşmesinin Proje Birimlerine Mesafeleri Proje Birimi Tesise Göre Yönü Mesafesi (m) Proje Alanı-1 Doğu 283 Proje Alanı-2 Kuzeydoğu 253 Ocak Alanı-1 Doğu 283 Ocak Alanı-2 Kuzeydoğu 605 Ocak Alanı-3 Güneydoğu 782 Şantiye Alanı-1 Doğu 515 Şantiye Alanı-2 Kuzeydoğu 496 Şantiye Alanı-3 Güneydoğu 812 Stok Alanı-1 Doğu 486 Stok Alanı-2 Kuzeydoğu 621 Stok Alanı-3 Güneydoğu 920 Pasa Alanı-1 Doğu 587 Pasa Alanı-2 Kuzeydoğu 647 Pasa Alanı-3 Güneydoğu 1047 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 Kuzeydoğu 761 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 Kuzeydoğu 787 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 Güneydoğu 1180 149

Tablo 85. Cumaönü Kaynağının Proje Birimlerine Mesafeleri Proje Birimi Tesise Göre Yönü Mesafesi (m) Proje Alanı-1 Güney 1369 Proje Alanı-2 Güney 512 Ocak Alanı-1 Güney 1509 Ocak Alanı-2 Güney 862 Ocak Alanı-3 Güney 2281 Şantiye Alanı-1 Güney 1705 Şantiye Alanı-2 Güney 1153 Şantiye Alanı-3 Güney 2238 Stok Alanı-1 Güney 1727 Stok Alanı-2 Güney 1080 Stok Alanı-3 Güney 2309 Pasa Alanı-1 Güney batı 1649 Pasa Alanı-2 Güney 716 Pasa Alanı-3 Güney batı 2497 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 Güney batı 1640 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 Güney 826 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 Güneybatı 2506 Tablo 86. En Yakın Çeşmenin Proje Birimlerine Mesafeleri Proje Birimi Tesise Göre Yönü Mesafesi (m) Proje Alanı-1 Güney 147 Proje Alanı-2 Kuzeybatı 242 Ocak Alanı-1 Güneybatı 253 Ocak Alanı-2 Kuzeybatı 303 Ocak Alanı-3 Güney 921 Şantiye Alanı-1 Güney 368 Şantiye Alanı-2 Kuzeybatı 525 Şantiye Alanı-3 Güney 863 Stok Alanı-1 Güney 403 Stok Alanı-2 Kuzeybatı 584 Stok Alanı-3 Güney 921 Pasa Alanı-1 Güney 242 Pasa Alanı-2 Kuzeybatı 537 Pasa Alanı-3 Güney 1123 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 Güneydoğu 239 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 Kuzeybatı 530 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 Güneydoğu 1101 150

Tablo 87. En Yakın Kaynağın Proje Birimlerine Mesafeleri Proje Birimi Tesise Göre Yönü Mesafesi (m) Proje Alanı-1 Güney 431 Proje Alanı-2 Doğu 102 Ocak Alanı-1 Güneybatı 629 Ocak Alanı-2 Batı 247 Ocak Alanı-3 Güneydoğu 1284 Şantiye Alanı-1 Güneybatı 756 Şantiye Alanı-2 Batı 668 Şantiye Alanı-3 Güneybatı 1228 Stok Alanı-1 Güneybatı 790 Stok Alanı-2 Batı 670 Stok Alanı-3 Güney 1284 Pasa Alanı-1 Güney 597 Pasa Alanı-2 Batı 511 Pasa Alanı-3 Güney 1480 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-1 Güney 568 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-2 Batı 454 Bitkisel Toprak Depolama Alanı-3 Güney 1436 Proje alanı içerisinden kuru dere yatağı geçmektedir. Ayrıca proje alanının çevresinde başka kuru dereler de bulunmaktadır. DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından koruma alanı ilan edilen Ispatan Çeşmesi proje alanının kuzeydoğu istikametinde yaklaşık 253 m uzaklıkta, Suyungözü Kaynağı proje alanının 375 m güneybatısında, ruhsat alanı içerisinde yer alan çeşme 147 m güneyinde, Cumaönü Kaynağı proje alanının 512 m güneyinde bulunmaktadır. Ayrıca, proje alanının Doğancı Barajına mesafesi yaklaşık olarak 8,9 km dir. 151

Şekil 35. Proje Alanı Çevresi Su Yüzeylerini Gösterir Harita 152

c) Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı (İçme, Kullanma, Sulama Suyu, Su Ürünleri İstihsali, Ulaşım, Turizm, Elektrik Üretimi ve Diğer Kullanımlar), Bursa İlinin su ihtiyacı, Doğancı Barajı ile Nilüfer Barajından karşılanmaktadır. Nilüfer Barajı ile Doğancı Barajları müşterek işletildiğinde yılda yaklaşık 175 hm 3 içme suyu sağlanmaktadır. Doğancı Barajı ndan çekilebilecek su miktarı 115 hm 3 olup, Nilüfer Barajı nın payı da yılda 60 hm 3 tür. Bununla birlikte, bir diğer proje enerji amaçlı olarak düşünülen Çınarcık Barajı dır. Orhaneli Çayı üzerinde Bursa ya 55 km mesafede olan barajın ihalesi 1995 yılında yapılmıştır. Çınarcık Barajı, aynı zamanda M.Kemalpaşa Ovasının taşkın sorununu çözecektir. Bursa İli ndeki içme suyu kaynakları ve kapasiteleri ve projeleri aşağıda tabloda verilmiştir. (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) Tablo 88. İçme Suyu Kaynakları ve Kapasiteleri KAYNAKLAR KAPASİTE KULLANILAN min. L/sn Milyon (m 3 /yıl) ALANLAR Pınarlar 494 15,57 G4-G3 alt bölgeleri Doğancı Barajı 3434 108,3 G2-C2 alt bölgeleri Doğancı+Nilüfer 5327 168 G2-C2 alt bölgeleri Barajı Yeraltı suyu 792 25 C3-C4 alt bölgeleri Gölbaşı Barajı 1744 55 2012 yılından sonra Çınarcık Barajı 4597 145 2012 yılından sonra (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) Tablo 89. Bursa İli İçme ve Kullanma Suyu Projeleri PROJE DURUMU İçme ve Kullanma Suyu (hm3/yıl) Ön İnceleme Aşamasında Olan Projeler Bursa Su Temini Projesi Gölbaşı Barajı 57 Karacabey Projesi Gölecik Barajı 8,5 Planlama Aşamasında Olan Projeler Emet-Orhaneli Projesi Çınarcık Barajı 145 Gemlik İçmesuyu Projesi Büyükkumla Barajı 19 İşletmede Olan Projeler Bursa Acil İçme Suyu Projesi (YAS) 33 Bursa İçmesuyu Projesi Doğancı Barajı 115 Bursa İçmesuyu Projesi Nilüfer Barajı 60 (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) Bursa nın içme suyunu büyük ölçüde karşılayan Doğancı Barajı nın yüksekliği 65 m, rezerv hacmi 37,8 hm3 olup yılda 115 hm 3 su çekilmektedir. Barajdaki içme suyu arıtma tesisinin kapasitesi 500.000 m 3 /gündür. Bunun dışında işletmede olan sulama amaçlı 8 baraj bulunmaktadır. Bunlar Demirtaş projesi kapsamındaki Demirtaş Barajı, Orhaneli nde bulunan Akalın Göleti, Gölbaşı projesi kapsamındaki Gölbaşı Barajı ve Burcun Göleti, Uluabat ve Bursa arasında Hasanağa Barajı, İnegöl projesi kapsamındaki Eymir Göleti ile Dönmez Göleti ve Büyükorhan Barajları dır. 153

Bursa da planlama veya kesin proje programında yer alan enerji projeleri aşağıda tabloda verilmiştir. (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) Tablo 90. Bursa İli Enerji Projeleri PROJE DURUMU Kurulu Güç (MW) ENERJİ İnşaatı Devam Eden Projeler Boğazköy HES 10 20 Çınarcık Uluabat HES 100 422 (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) Üretim (Gwh/yıl) Bursa da DSİ tarafından yürütülen sulama projeleri ve sulama alanları aşağıda tabloda verilmiştir. Tablo 91. Bursa İlinde İşletmedeki Sulama Tesisleri Tesisin Adı İşletmeye Girdiği Yıl Toplam Sulama Alanı ( ha ) Brüt Net Demirtaş Sulaması 1985 2062 1800 Bursa Sulaması 1962 1816 1570 Hasanağa Sulaması 1986 742 700 Yazıcıoğlu Sulaması 1965 550 475 Burcun Sulaması 1982 295 250 Gölcük Sulaması 1997 820 787 Eymir Sulaması 1991 150 127 Akalan Sulaması 1990 102 70 Kozluören Sulaması 2000 253 238 Yenice Sulaması 2000 257 242 M. Kemalpaşa Sul. 1967 19029 15500 Orhaneli Sulaması 1993 707 633 Aksu-Uşakpınar S. 2001 96 90 Halhalca Sulaması 2002 151 142 Akçabük Sulaması 1994 36 30 İznik Sulaması 1987 2201 1901 Boyalıca Sulaması 1985 4736 4035 Karacabey Sulaması 1989-2001 16683 15683 Bursa YAS Sul. 1988 1950 1650 Dudaklı Sulaması 1996 128 120 Üçbeyli Sulaması 1994 1242 1055 Keramet Sulaması 1981 2797 2124 Orhangazi Sulaması 1966 1294 1100 Uluabat Sulaması 1974 6344 5650 Çayören Sulaması 2000 101 95 (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) Bursa da su kirliliğinin önlenmesinde önemli katkıları olan büyük atıksu arıtma tesisleri; I. Kent merkezinin doğu bölgesindeki kentsel atıksular, Demirtaş ta kurulmuş olan ve BUSKİ ye (Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi) ait ortalama 240.000 m3/gün kapasiteli Doğu Atıksu Arıtma Tesisinde arıtılmaktadır. 154

II. Kent merkezinin batı bölgesindeki kentsel atıksular, Özlüce de kurulmuş olan ve BUSKİ ye ait ortalama 87.500 m3/gün kapasiteli Batı Atıksu Arıtma Tesisinde arıtılmaktadır. (Ayrıca Nilüfer Organize Sanayi Bölgesi nin evsel nitelikli atıksuları ile 500 m³ / gün kapasiteli Hamitler Düzenli Deponi Alanının Ön Arıtmasından çıkan atıksular da Batı Atıksu Arıtma Tesisine ulaşmaktadır.) III. Nilüfer ilçesinde kurulmuş olan Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Organize Sanayi Bölgesi bünyesinde toplam 190 işletmenin evsel ve endüstriyel nitelikli atıksularının arıtıldığı 2 adet 48.000 m³ / gün Kapasiteli Atıksu Arıtma Tesisi mevcuttur. IV. Gürsu, Kestel, Barakfakih Belediyeleri nin evsel nitelikli atıksuları, Gürsu, Kestel Organize Sanayi Bölgesinin evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuları ile Kestel ve Barakfakih Sanayi Bölgesi nde faaliyet gösteren işletmelerin evsel ve endüstriyel nitelikli atıksularının arıtılması amacıyla Vali Yardımcısı başkanlığında, ilgili belediyeler ve bölgede faaliyet gösteren sanayiciler tarafından kurulan SS Yeşil Çevre Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi ne ait 55.000 m³/gün maksimum kapasiteli atıksu arıtma tesisi mevcuttur. V. Osmangazi ilçesinde kurulmuş olan Demirtaş Organize Sanayi Bölgesinde bulunan 318 işletmenin evsel ve endüstriyel nitelikli atıksularının arıtıldığı maksimum 70.000 m3/gün kapasiteli Atıksu Arıtma Tesisi mevcuttur. VI. Nilüfer ilçesinde kurulmuş olan Nilüfer Organize Sanayi Bölgesinde bulunan 195 işletmenin endüstriyel nitelikli atıksularının arıtıldığı 720 m3/gün kapasiteli Endüstriyel Atıksu Arıtma Tesisi mevcuttur. Bölgenin evsel nitelikli atıksuları, BUSKİ Batı Atıksu Arıtma Tesisine ulaşmaktadır. VII. İkizce-Badırga Köyleri arasında kurulu bulunan ve altyapı inşaatının büyük bölümü tamamlanan Deri Organize Sanayi Bölgesine, Osmangazi İlçesi, Soğanlı Mahallesinde 30 yıldır faaliyet gösteren 110 adet tabakhane ile Mustafakemalpaşa da halen çalışan tabakhanelerin taşınması planlanmaktadır. Evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuların arıtılması amacıyla yapımı tamamlanan atıksu arıtma tesisini işletmeye alma çalışmaları devam etmektedir. VIII. Bursa İl Özel İdaresi Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü tarafından, köylerde oluşan atıksuların arıtılması amacıyla yapılmakta olan doğal arıtma sistemleri (yapay sulak alan) arttırılarak devam ettirilmektedir. Bursa da bugüne kadar 43 adet doğal arıtma sistemi ile 19 adet biyolojik paket arıtma tesisinin işletmeye alındığı söz konusu idare tarafından belirtilmektedir. IX. Hasanağa Beldesinde bulunan Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi, 70 işletmenin evsel ve endüstriyel nitelikli atıksularının arıtıldığı maksimum 70.000 m3/gün kapasiteli Atıksu Arıtma Tesisi mevcuttur. Bursa Büyükşehir Belediyesi mücavir alanının genişlemesinden sonra Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından genişleyen sınırlar için Master Plan Çalışması yapılmış ve Bakanlığımızın Atıksu Altyapı Tesisleri İş Termin Planı konulu 2006/15 Sayılı Genelgesi doğrultusunda İş Termin Planları sunulmuştur. (Kaynak: Bursa İl Çevre Durum Raporu,2011) 155

Proje alanının içerisinde herhangi bir kuyu, kaynak, sondaj kuyusuna ve keson kuyuya rastlanmamıştır. Proje alanı içerisinden kuru dere yatağı geçmektedir. Ayrıca proje alanının çevresinde başka kuru dereler de bulunmaktadır. DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından koruma alanı ilan edilen Ispatan Çeşmesi proje alanının kuzeydoğu istikametinde yaklaşık 253 m uzaklıkta, Suyungözü Kaynağı proje alanının 375 m güneybatısında, ruhsat alanı içerisinde yer alan çeşme 147 m güneyinde, Cumaönü Kaynağı proje alanının 512 m güneyinde bulunmaktadır. Ayrıca, proje alanının Doğancı Barajına mesafesi yaklaşık olarak 8,9 km dir. Proje alanı ve yakın civarını içerir İTÜ Döner Sermaye İşletmeleri tarafından Bursa Orhaneli Ortaköy 48556 No lu Ruhsat Alanı İle Bursa Merze Kadriye Köyü 201100932. 201100986 Ve 201100987 No lu Ruhsat Alanları Civarının Jeolojik, Hidrojeolojij Ve Mikrobiyolojik İnceleme Raporu hazırlanmış olup, ekler kısmında sunulmuştur (Bkz. EK 54). d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrolojik Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Proje alanı çevresinde tespit edilen yüzey sularına müdahale edilmeyecek, çalışmalardan etkilenmemesi için gerekli tedbirler alınacaktır. Yapılacak çalışmalar sırasında ve sonrasında proje alanının içerisinde mevsimlik yağışlarla beslenen kuru dere yatağı ile çevresinde bulunan kuru dere yataklarına müdahale edilmeyecek, herhangi bir atık bırakılmayacak ve atık su deşarjı olmayacaktır. Kuru dere yataklarına pasa, bitkisel toprak ve mermer bırakılmayacaktır. İşletme faaliyete kapandıktan sonra ve işletme esnasında herhangi bir yan ürün oluşmadığından civarda yer alan kuru dere yataklarına herhangi bir etki, katkı veya madde karışımı söz konusu olmayacaktır. Bursa Meteoroloji İstasyonu uzun yıllar rasat verilerine göre yağış-şiddet-tekerrür eğrileri grafiğinde 100 yıllık 24 saat yağış değerleri dikkate alındığında toplam yağış miktarı 107,5 mm olarak tespit edilmiştir. Proje alanının topoğrafik yapısı gereği taşkın riski söz konusu değildir. Proje konusu faaliyet işletmeye geçtikten sonra proje alanı çevresinde yer alan Suyungözü Kaynağı, Cumaönü Kaynağı ve Istapan Çeşmesinden periyodik olarak 3 ayda bir su numuneleri alınarak akreditasyon belgesine sahip laboratuvarlara analiz ettirilecektir. Analiz sonuçları 07.03.2013 tarih ve 28580 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürülüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirilecektir. 156

e) İçme Suyu Kaynağından Alınan Numunelerin Analiz Sonuçları ve İlgili Yönetmeliğe Göre Değerlendirilmesi Proje alanı içerisinde herhangi bir akarsu, kuru dere yatağı, baraj, göl veya gölet bulunmamaktadır. Faaliyet alanı ve çevresindeki akarsuların ve mevsimsel akış gösteren kuru dere yataklarının faaliyet sırasında zarar görmeyecektir. Dere yataklarına ve dere yataklarına ulaşması söz konusu olabilecek yerlere pasa malzeme, hafriyat atıkları, katı ve sıvı atıklar atılmayacaktır. Dere yatakları değiştirilmeyecektir. Oluşabilecek çevre kirliliği engellenecektir. Dere yataklarına kesinlikle müdahale edilmeyecektir. Dere yataklarının kesitleri daraltılmayacaktır. Akış engelleyici şekilde herhangi bir müdahalede bulunulmayacaktır. Kazı çalışmaları sonucunda çıkabilecek olan hafriyat malzemesi herhangi bir şekilde dere yataklarına ya da yağışlarla dere yataklarına ulaşabilecek alanlara bırakılmayacaktır. DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından 02.06.2012 Tarih ve 28311 Sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, BAŞKÖY KÖYÜ SUYUNGÖZÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI ve BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, ORTAKÖY KÖYÜ ISPATAN ÇEŞME VE CUMAÖNÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI bulunmaktadır. Ispatan Çeşmesi koruma alanının 2. Derece koruma alanı ruhsat alanı sınırlarından geçmektedir. Suyungözü kaynağı koruma alanının 1. Derece koruma alanı ruhsat alanı sınırlarından geçmekte olup 2. Derece koruma alanı ruhsat alanı içerisinde kalmaktadır. Ruhsat alanının koruma alanları ile konumunu gösterir kroki aşağıda ve rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-14). Koruma alanı ilanlarında aşağıdaki madde yer almaktadır; ʺMaden ve taş ocağı açılmasına ve işletilmesine izin verilmez. İlanın yayım tarihinden önce açılmış veya işletme ruhsatı almış tesislerin de yeraltısuyunun kirlenmesine neden olabilecek her türlü önlemi almaları gerekmektedir. Her türlü atığın taşınabilir tanklar vb. gibi zemin ile doğrudan temasının bulunmadığı sistemlerle depolanarak, yerel yönetimlerce gösterilen deşarj noktalarına deşarj edilmesi gerekmektedir.ʺ 48556 No lu Mermer Ocağı ilan tarihinden önce açılmıştır. Proje konusu faaliyet kapsamında koruma alanı ilanlarında belirtildiği gibi yeraltısuyunun kirlenmesine neden olabilecek her türlü önlem alınmıştır. Bu nedenle ocak faaliyetlerine devam edilmesinde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Proje alanı içerisinden kuru dere yatağı geçmektedir. Ayrıca proje alanının çevresinde başka kuru dereler de bulunmaktadır. DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından koruma alanı ilan edilen Ispatan Çeşmesi proje alanının kuzeydoğu istikametinde yaklaşık 253 m uzaklıkta, Suyungözü Kaynağı proje alanının 375 m güneybatısında, ruhsat alanı içerisinde yer alan çeşme 147 m güneyinde, Cumaönü Kaynağı proje alanının 512 m güneyinde bulunmaktadır. Ayrıca, proje alanının Doğancı Barajına mesafesi yaklaşık olarak 8,9 km dir. 157

Faaliyet alanı ve çevresindeki akarsuların ve mevsimsel akış gösteren kuru dere yataklarının faaliyet sırasında zarar görmeyecektir. Dere yataklarına ve dere yataklarına ulaşması söz konusu olabilecek yerlere pasa malzeme, hafriyat atıkları, katı ve sıvı atıklar atılmayacaktır. Dere yatakları değiştirilmeyecektir. Oluşabilecek çevre kirliliği engellenecektir. Dere yataklarına kesinlikle müdahale edilmeyecektir. Dere yataklarının kesitleri daraltılmayacaktır. Akış engelleyici şekilde herhangi bir müdahalede bulunulmayacaktır. Kazı çalışmaları sonucunda çıkabilecek olan hafriyat malzemesi herhangi bir şekilde dere yataklarına ya da yağışlarla dere yataklarına ulaşabilecek alanlara bırakılmayacaktır. Şekil 36. Proje Alanı Çevresi Su Yüzeylerini Gösterir Harita 158

29.07.2013 tarihinde Bursa Valiliği İl Halk Sağlığı Müdürlüğü görevlileri ve Bursa İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü görevlileri tarafından oluşturulan bir ekip tarafından Suyungözü Kaynağından numuneler alınmıştır. Alınan numuneler Halk Sağlığı Laboratuarı tarafından analiz edilmiş ve 06.08.2013 tarihinde raporlanmıştır. Alınan numunelere ait analiz raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-48). Bursa Halk Sağlığı Laboratuarı, analiz sonuçlarını 07.03.2013 tarih ve 28580 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürülüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirmiştir. Yapılan analizlerin çoğun yönetmelik hükümlerine uygun çıkar iken 3 parametre uygunsuz çıkmıştır. Uygunsuz çıkan parametreler aşağıda sunulmuştur. Tablo 92. Suyungözü Kaynağı Analiz Sonuçlarına Göre Uygunsuz Çıkan Parametre Değerleri Analiz Adı Birim Yönetmelik Sınır Değeri Sonuç Koliform Bakteri CFU/100 ml 0 18 E.Coli CFU/100 ml 0 1 22 0 C Koloni Sayısı CFU/ml Anormal Değer Olmamalı 400 (Kaynak: Bursa Halk Sağlığı Laboratuarı 7707 istek numaralı Analiz Raporu) Koliform bakteriler gıda ve suların sıhhi durumunu gösteren göstergeç bakterilerdir. Tanım olarak çubuksu, Gram-negatif olup 35-37 C'de laktoz fermante ederek asit ve gaz üretirler. Koliformlar sıcak kanlı hayvanların dışkılarında bolca bulunurlar, ama sulak ortamlarda, toprakta ve bitkilerde de bulunurlar. Çoğu zaman kloliformalar kendileri hastalığa neden olmazlar ama kolay kültürlenirler ve varlıkları dışkı kaynaklı zararlı patojenlerin de mevcut olabileceğine işaret eder. Escherichia coli (E. coli) bakterisinin diğer koliformlardan ayırdedici özelliği 44 C'da laktoz fermantasyonu yapabilmesi, bazı özel kültür ortamlarında büyüyebilmesi ve bu ortamlarda oluşturduğu renktir. Genel koliform grubundan farklı olarak E. coli hemen tamamen dışkı kaynaklıdır ve onun varlığı dışkı kirlenmesinin açık bir belirtisidir. Birçok mikroorganizma türünü barındıran mikroorganizmaların sayılarının tahmini, su kalitesinin tayininde ve denetiminde yararlı bilgi sağlar. Sayımlar, genellikle 36 C ve 22 C'da agar besiyerinde gelişebilen mikroorganizmalarla yapılır. Koloni sayımları yeraltısuyu kaynaklarının durumunu ve su dağıtım sistemlerinin durum ve temizliğinin de göstergesidirler. Yukarıdaki ölçüm sonuçlarından anlaşılmaktadır ki Suyungözü Kaynağı na dışkı karışımı olduğu kesindir. Ayrıca, su dağıtım sistemlerininde incelenmesi gerektiği görülmüştür. Numunelerin alındığı tarih olan 29.07.2013 tarihinde 48556 No lu Mermer Ocağındaki tüm çalışmalar mahkeme kararı ile durdurulmuş idi. Şantiye alanında yer alan fosseptikte tamamen sızdırmazlık sağlanmış olup söz konusu olan mikrobiyolojik kirliliğin ndan kaynaklanması mümkün görülmemektedir. 159

Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 05.03.2012 sayılı yazısı ve yazı ekinde yer alan İnceleme ve Değerlendirme Raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-47). İnceleme ve Değerlendirme Raporunda yer alan tespitlere göre anlaşılmaktadır ki Başköy Köyü ne ait su deposunun temizlenmediği ve kirlenmelere karşı korumalı durumda olmadığı anlaşılmıştır. İnceleme ve Değerlendirme Raporunun ekinde yer alan Sığırönü Mevkiinde yer alan su kaynağından alınan numuneler için 13.01.2012 tarihli analiz raporuna göre alüminyum, koliform bakteri, enterekok ve 22 0 C Koloni Sayısı değerleri yüksek çıkmıştır. 4.6. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler a) Bölgesel Ve Proje Alanı Meteorolojik ve İklimsel Özellikler Projeye konu sahanın bulunduğu bölgenin iklimsel özellikleri incelenirken, bölgenin iklimsel özeliklerini en iyi yansıtan Meteoroloji Genel Müdürlüğü Bursa Meteoroloji İstasyonu uzun süreli rasat verilerine dayalı 1960 2012 yılı Meteorolojik Bülten verileri kullanılmıştır. MGM den (Meteoroloji Genel Müdürlüğü) alınan veriler ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK 29). Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960-2012 yılı arası uzun yıllar meteorolojik kayıtları incelenmiş ve proje alanının bulunduğu bölgenin genel iklim durumu ortaya çıkarılmıştır. Bursa İli Marmara Bölgesi nde yer alır. Bursa, genelde ılıman bir iklime sahiptir. Buna rağmen bölgelere göre iklim farklılıkları gösterir. Güneyde Uludağ'ın sert iklimi ve bol yağışlarına karşılık, kuzeyde Marmara'nın yumuşak iklimi hüküm sürmektedir. İlde kışlar genel olarak çok yağışlı, yazlar ise kuraklığa sebep olmayacak derecede yağışlı geçer. İlin en sıcak ayları temmuz eylül, en soğuk ayları ise şubat ve marttır. (Kaynak: www.bursa.com.tr,tr.wikipedia.org ) Bursa İli Akdeniz iklimi ile Karadeniz iklimi arasında bir geçiş iklimi tipine sahiptir. Kışların çok sert geçmediği ilde yaz dönemlerinde de kuraklık görülmektedir. Marmara denizinin etkisi ile ılımanlık kazanan ilin sayısal sıcaklık değerleri de, deniz etkilerinin il iklimine kazandırdığı bu niteliği açıkça ortaya koymaktadır. (Kaynak: 2011 Yılı İl Çevre Durum Raporu, Syf 54.) Bölgenin Basınç Dağılımı Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960-2012 yılları arası 53 yıllık rasat verilerine göre ortalama basıncın yıllık ortalama değeri 1004.125 hpa dır. Yıllık maksimum basınç Aralık ayında tespit edilmiş olup, 1031.9 hpa dır. Yıllık minimum basınç 974.3 hpa olarak belirlenmiş olup, Ocak ayında gözlemlenmiştir. Uzun süreli rasat verilerine basınç ölçüm (ortalama basınç, maksimum basınç, minimum basınç) değerleri Tablo 93 ve Şekil 37 te verilmiştir. 160

Tablo 93. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Basınç Dağılımı (hpa) Parametre Ortalama Basınç (hpa) Maksimum Basınç (hpa) Minimum Basınç (hpa) Rasat S, (yıl) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık 53 1007.4 1005.8 1004.8 1002.1 1002.4 1001.4 1000.1 1000.8 1003.9 1006.6 1007.3 1006.9 1004.125 53 1030.9 1025.4 1026.8 1019.4 1012.4 1012.9 1010.2 1010.4 1015.7 1017.9 1022.6 1031.9 1031.9 53 974.3 980.2 981.1 979.7 989.3 986.6 989.3 989.7 989.4 990.7 979.9 979.5 974.3 Kaynak: MGM (Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) Şekil 37. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Aylık Basınç (hpa) Değerleri Grafiği. Bölgenin Sıcaklık Dağılımı Bursa Meteoroloji İstasyonu 53 yıllık rasat verilerine göre bölgede yıllık ortalama sıcaklık 14,53 C dir. Rasat sonuçlarına göre (1960 2012 yılları arası) ölçülen en yüksek sıcaklık 43,8 C olup, Temmuz ayında tespit edilmiştir. En düşük sıcaklık ise 19,2 C ile Ocak ayında kaydedilmiştir. Uzun yıllar rasat verilerine göre Bursa İli ne ait aylık sıcaklık değerleri Tablo 94 te özetlenmiş ve Şekil 38 de verilen grafik üzerinde gösterilmiştir. 161

Tablo 94. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Sıcaklık Dağılımı ( C) Parametre Ortalama sıcaklık( C) Maksimum sıcaklık ( C) Minimum sıcaklık( C) Rasat S, (yıl) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık 53 5.2 6.1 8.4 12.8 17.6 22.2 24.5 24.1 20.1 15.3 10.6 7.4 14.53 53 23.8 26.9 30.6 35.5 35.9 41.3 43.8 41.9 38.9 37.3 31 27.3 43.8 53-19.2-16.8-10.5-3.1 1.6 4 9 8.6 5-1 -4.6-16.3-19.2 Kaynak: MGM (Bursa Meteoroloji İstasyonu, 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) Şekil 38. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Aylık Sıcaklık ( C) Dağılımı. Bölgenin Yağış Dağılımı Bursa Meteoroloji İstasyonu uzun yıllar rasat verilerinde tespit edilen ortalama yıllık toplam yağış 698.3 mm olarak ölçülmüştür. Günlük maksimum yağış miktarı 114.4 mm ile Haziran ayında kaydedilmiştir. Bursa Meteoroloji İstasyonuna ait 1960 2012 yılları arasındaki karakteristik yağış değerleri, aşağıdaki tablo ve grafikte verilmiştir. 162

Tablo 95. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Yağış Dağılımı Parametre Toplam Yağış Ortalaması (mm) Maksimum Yağış (mm) Rasat S, (yıl) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık 53 84.8 72.9 69.3 66.2 43 33.2 16.1 16.6 38.8 69.7 78.1 109.6 698.3 53 56.7 72.3 41.4 55 49.2 47.2 55 68.9 79.4 114.4 79.7 89.2 114.4 Kaynak: MGM (Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) Şekil 39. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Ortalama Toplam Yağış ve Maksimum Yağış Dağılımı Grafiği Standart Zamanlarda Gözlenen En Büyük Yağış Değerleri Bursa Meteoroloji İstasyonu uzun yıllar rasat verilerine göre yağış-şiddet-tekerrür eğrileri grafiğinde 100 yıllık 24 saat yağış değerleri dikkate alındığında toplam yağış miktarı 107,5 mm olarak tespit edilmiştir. Proje alanında üretim faaliyetleri sırasında yukarıdaki yağış değerleri dikkate alınarak uygun çalışma yapılacaktır. Standart zamanlarda gözlenen en büyük yağış değerleri ve yağış-şiddet-süre tekerrür eğrileri ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK 35). 163

Bölgenin Ortalama Nispi Nem Dağılımı Bursa Meteoroloji İstasyonu uzun yıllar rasat verilerine göre tespit edilen yıllık ortalama nispi nem % 68,27 dir. Bölgede minimum nispi nem ise % 4 ile Haziran ayında tespit edilmiştir. Uzun yıllar rasat verilerine göre nem dağılımı Tablo 96 da verilmiş ve Şekil 40 da verilen grafik üzerinde gösterilmiştir. Tablo 96. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Nispi Nem Dağılımı Parametre Ortalama Nem (%) Rasat S, (yıl) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık 53 73.2 71.5 71.3 69.6 67.2 60.5 58.8 60.9 66.3 72.7 73.8 73.4 68.27 Kaynak: MGM (Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) Şekil 40. Bursa İli Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Bağıl Nemin Aylara Göre Değişimi Bölgenin Sayılı Günler Dağılımı Sayılı günlerin aylara göre dağılımı Tablo 97 de ve sayılı günlerin grafiksel gösterimi ise Şekil 41 de sunulmuştur. Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 yılları arasındaki verilere göre ilde ortalama kar yağışlı gün sayısı toplam 14,8 gün, ortalama kar örtülü günler sayısı toplam 9,3 gün, ortalama sisli günler sayısı toplam 23,1 gün, ortalama dolulu günler sayısı 1,3 gün, ortalama kırağılı günler sayısı toplamı 26,4 gün ve ortalama orajlı günler sayısı 19 gündür. 164

Parametre Tablo 97. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Aylık Sayılı Günler Dağılımı Rasat S, (yıl) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Ortalama kar yağışlı 52 4.8 4.4 2.2 0.2 0.7 2.5 14.8 günler sayısı Ortalama kar örtülü günler 53 3.5 3.5 0.9 0.0 0.1 1.3 9.3 sayısı Ortalama sisli günler sayısı 53 3.1 2.4 2.2 1.8 1.5 0.5 0.1 0.2 0.8 2.8 4.4 3.3 23.1 Ortalama dolulu günler 52 0.1 0.1 0.2 0.2 0.2 0.2 0.0 0.1 0.2 1.3 sayısı Ortalama kırağılı günler 53 6.1 4.9 4.9 1.2 0.0 0.4 3.5 5.4 26.4 sayısı Ortalama orajlı günler sayısı 50 0.4 0.6 0.9 2.2 3.0 3.3 2.0 1.5 1.7 1.6 1.1 0.7 19 Kaynak: MGM (Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) Şekil 41. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Sayılı Günler Grafiği. 165

Maksimum Kar Kalınlığı Bursa Meteoroloji İstasyonu verilerine göre yıllık toplam kar kalınlığı 66 cm olup, maksimum kar kalınlığı ise Şubat ayında 66 cm olarak gözlemlenmiştir. Söz konusu veriler aşağıdaki tablo ve grafiklerle de açıklanmıştır. Tablo 98. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Aylık Maksimum Kar Kalınlığı Parametre Maksimum Kar Kalınlığı ( cm ) Rasat S, (yıl) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık 53 35 66 21 1 2 13 66 Kaynak: MGM (Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) Şekil 42. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Maksimum Kar Kalınlığı Grafiği. Bölgenin Buharlaşma Durumu Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 yılları arası verilerine göre bölgede tespit edilen yıllık ortalama açık yüzey buharlaşması 107,87 mm olup, günlük maksimum açık yüzey buharlaşması 32,5 mm ile Ekim ayında gözlenmiştir. Söz konusu veriler aşağıdaki tablo ve grafiklerle de açıklanmıştır. 166

Tablo 99. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Buharlaşma Dağılımı Parametre Ortalama Açık Yüzey Buharlaşması (mm) Maksimum Açık Yüzey Buharlaşması (mm) Rasat S, (yıl) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık 51 20.0 21.8 34.2 90.6 139.7 205.8 247.0 228.4 150.7 86.7 46.9 22.6 107.87 51 16.0 20.1 18.1 16.6 13.6 15.0 16.0 16.6 17.8 32.5 14.4 12.0 32.5 Kaynak:MGM (Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) Şekil 43. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Aylık Buharlaşma Dağılımı Rüzgar Bursa Meteoroloji İstasyonu uzun yıllar verilerine göre kaydedilen aylık ve yıllık rüzgâr esme sayı ve hız dağılımları aşağıdaki tablolarda verilmektedir. Buna göre, ildeki hâkim rüzgâr yönü Doğu-Kuzeydoğu (ENE) yönünde esmektedir. Diğer hâkim rüzgâr yönleri incelendiğinde 2.derece hâkim rüzgâr yönü Kuzeydoğu (NE), 3.derece hâkim rüzgâr yönünün Kuzey-Kuzeydoğu (NNE) olduğu MGM verilerinden tespit edilmiştir. Bölgenin rüzgar dağılımına ait tablo ve grafikler aşağıda verilmiştir. 167

Tablo 100. Yönlere Göre Rüzgârın Aylık, Mevsimlik ve Yıllık Esme Sayılarının Dağılımları ESME SAYILARI TOPLAMI Rüzgar Yönü Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık YILLIK İlkbahar Yaz Sonbahar Kış N 1354 1461 2043 1928 2387 3262 3837 3639 2872 2060 1612 1457 27912 6358 10738 6544 4272 NNE 3029 3224 4111 2761 3132 4093 5851 5465 4263 3659 2805 2749 45142 10004 15409 10727 9002 NE 4258 3897 3466 2521 2636 3821 5587 5729 4973 4745 3431 3729 48793 8623 15137 13149 11884 ENE 6094 4776 4127 3447 3317 4179 5334 5878 5375 6016 5346 6032 59921 10891 15391 16737 16902 E 5360 4038 2829 2107 2021 2507 2608 3118 3239 3663 4528 5737 41755 6957 8233 11430 15135 ESE 4771 3121 1773 1187 1188 1260 1232 1108 1513 1861 2966 5102 27082 4148 3600 6340 12994 SE 820 788 516 426 422 518 484 532 736 775 878 866 7761 1364 1534 2389 2474 SSE 667 656 515 545 494 477 450 452 629 819 882 762 7348 1554 1379 2330 2085 S 1100 1130 733 846 526 571 540 514 657 907 1347 1283 10154 2105 1625 2911 3513 SSW 1833 1724 1806 1887 1636 1316 1048 1159 1375 1692 2177 2083 19736 5329 3523 5244 5640 SW 2364 2441 3066 3332 3179 2556 2050 2331 2247 2548 2535 2166 30815 9577 6937 7330 6971 WSW 2663 3059 4944 5328 5188 3307 2467 2004 2343 2665 2906 2442 39316 15460 7778 7914 8164 W 1629 1662 2798 3530 3303 2099 1584 1375 1646 2002 1978 1546 25152 9631 5058 5626 4837 WNW 1117 1347 2243 2745 2968 2006 1302 1085 1506 1474 1335 1200 20328 7956 4393 4315 3664 NW 880 1105 1738 2359 2742 2093 1518 1441 1710 1612 1112 811 19121 6839 5052 4434 2796 NNW 853 1103 1909 2440 3198 3471 2954 2659 2335 1851 1232 987 24992 7547 9084 5418 2943 Kaynak: MGM.TÜMAS (Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) 168

Şekil 44. Esme Sayıları Toplamına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı Şekil 45. Esme Sayılarına Göre Aylık Rüzgar Diyagramı 169

Şekil 46. Esme Sayılarına Göre Aylık (Ocak-Haziran Dönemi) Rüzgar Diyagramları 170

Şekil 47. Esme Sayılarına Göre Aylık (Temmuz-Aralık Dönemi) Rüzgar Diyagramları 171

Şekil 48. Rüzgar Esme Sayılarına Göre İlkbahar Mevsimi Rüzgar Diyagramı Şekil 49. Rüzgar Esme Sayılarına Göre Yaz Mevsimi Rüzgar Diyagramı 172

Şekil 50. Rüzgar Esme Sayılarına Göre Sonbahar Mevsimi Rüzgar Diyagramı Şekil 51. Rüzgar Esme Sayılarına Göre Kış Mevsimi Rüzgar Diyagramı 173

Tablo 101. Yönlere Göre Rüzgârların Aylık, Mevsimlik ve Yıllık Esme Hızları Dağılımları (m/sec) YÖNLERE GÖRE RÜZGAR HIZLARI Rüzgar Yönü Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık YILLIK İlkbahar Yaz Sonbahar Kış N 1.3 1.5 1.7 1.6 1.8 2.3 3 3 2.2 1.4 1.1 1.3 1.9 1.7 2.8 1.6 1.4 NNE 1.7 1.9 1.9 1.5 1.6 1.9 2.6 2.6 2.1 1.6 1.3 1.6 1.9 1.7 2.4 1.7 1.7 NE 1.8 1.9 1.7 1.3 1.3 1.5 2 2 1.7 1.4 1.2 1.6 1.6 1.4 1.8 1.4 1.8 ENE 1.8 1.8 1.6 1.3 1.2 1.2 1.5 1.6 1.3 1.4 1.3 1.6 1.5 1.4 1.4 1.3 1.7 E 2 2 1.6 1.3 1.2 1.1 1.4 1.4 1.3 1.3 1.4 1.8 1.5 1.4 1.3 1.3 1.9 ESE 2.2 1.9 1.5 1.3 1 0.9 1 0.9 0.9 0.9 1.3 2 1.3 1.3 0.9 1.0 2.0 SE 1.6 1.6 1.2 1 0.9 0.7 0.7 0.6 0.7 0.7 0.8 1.5 1.0 1.0 0.7 0.7 1.6 SSE 2.1 2.1 1.5 1.1 0.9 0.8 0.7 0.6 0.7 0.7 1.2 2 1.2 1.2 0.7 0.9 2.1 S 2.8 2.8 2.3 1.9 1.3 0.9 0.8 0.7 0.8 1.1 1.8 2.8 1.7 1.8 0.8 1.2 2.8 SSW 2.5 2.6 2.4 2.1 1.6 1.3 1.2 1.1 1.2 1.3 1.9 2.8 1.8 2.0 1.2 1.5 2.6 SW 2.3 2.5 2.4 2.2 1.8 1.6 1.5 1.4 1.4 1.5 1.8 2.5 1.9 2.1 1.5 1.6 2.4 WSW 2.3 2.4 2.6 2.4 2.1 1.8 1.6 1.5 1.6 1.7 1.9 2.3 2.0 2.4 1.6 1.7 2.3 W 2 2.3 2.4 2.3 2 1.9 1.6 1.4 1.7 1.6 1.7 2.1 1.9 2.2 1.6 1.7 2.1 WNW 1.9 2 2 2 2 1.9 1.8 1.7 1.6 1.4 1.5 1.8 1.8 2.0 1.8 1.5 1.9 NW 1.4 1.6 1.8 1.9 2 2.1 2.1 2 1.8 1.3 1.1 1.5 1.7 1.9 2.1 1.4 1.5 NNW 1.3 1.6 1.8 2 2.2 2.6 2.9 2.8 2.3 1.5 1.2 1.3 2.0 2.0 2.8 1.7 1.4 Kaynak: MGM.TÜMAS (Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) 174

Şekil 52. Esme Hızı Ortalamasına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı Şekil 53. Esme Hızılarına Göre Aylık Rüzgar Diyagramı 175

Şekil 54. Esme Hızlarına Göre Aylık (Ocak-Haziran Dönemi) Rüzgar Diyagramları 176

Şekil 55. Esme Hızlarına Göre Aylık (Temmuz-Aralık Dönemi) Rüzgar Diyagramları 177

Şekil 56. Rüzgar Esme Hızlarına Göre İlkbahar Mevsimi Rüzgar Diyagramı Şekil 57. Rüzgar Esme Hızlarına Göre Yaz Mevsimi Rüzgar Diyagramı 178

Şekil 58. Rüzgar Esme Hızlarına Göre Sonbahar Mevsimi Rüzgar Diyagramı Şekil 59. Rüzgar Esme Sayılarına Göre Kış Mevsimi Rüzgar Diyagramı 179

Ortalama ve Maksimum Rüzgar Hızlarının Dağılımı 1960 2012 yılları arasında Bursa Meteoroloji İstasyonu kayıtlarından elde edilen veriler doğrultusunda, rasat süresi boyunca en hızlı esen rüzgârın güney-güneybatı yönünde olduğu ve hızının 36,3 m/sec a Şubat ayın ulaştığı kaydedilmiştir. Yıllık ortalama rüzgar hızı ise 2,2 m/sec tır. Söz konusu veriler aşağıdaki tablo ve grafiklerle de açıklanmıştır. Tablo 102. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Ortalama Rüzgar Hızı (m/sec) Parametre Rasat S, (yıl) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Ortalama Rüzgar Hızı (m/sec) 53 2.5 2.6 2.4 2.2 2.0 2.1 2.4 2.2 1.9 1.6 1.8 2.4 2,2 Maksimum Rüzgar Hızı ( m/sec ) 53 35.9 36.3 35.2 26.7 24.1 24.1 19.7 17.7 25.6 28.0 31.2 31.9 36,3 Maksimum Rüzgar Yönü 53 S SSE S SSW SW W N NE W SSE SSW SSW SEE Kaynak: MGM (Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) Şekil 60. Ortalama ve Maksimum Rüzgar Hızı Dağılımı Grafiği 180

Kuvvetli Rüzgarlı ve Fırtınalı Günler Dağılımı 1960 2012 yılları arasında Bursa Meteoroloji İstasyonu kayıtlarından elde edilen veriler doğrultusunda, rasat süresince yıl içerisinde toplam 9,7 günün fırtınalı, 55,9 günün kuvvetli rüzgârlı geçtiği saptanmıştır. Söz konusu veriler aşağıdaki tablo ve grafiklerle de açıklanmıştır. Tablo 103. Uzun Yıllar Rasat Verilerine Göre Ortalama Fırtınalı ve Kuvvetli Rüzgarlı Günler Tablosu Parametre Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması Rasat S, (yıl) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık 53 1.5 1.9 1.1 0.6 0.3 0.1 0.1 0.1 0.2 0.4 1.3 2.1 9.7 53 5.7 5.5 5.2 4.4 2.8 4.0 5.9 5.9 4.1 3.2 3.2 6.0 55.9 Kaynak: MGM (Bursa Meteoroloji İstasyonu 1960 2012 Yılı Rasat Değerleri) Şekil 61. Aylara Göre Ortalama Fırtınalı ve Kuvvetli Rüzgarlı Gün Sayısı Grafiği 181

Fevk Rasatları Bursa İli için Olağanüstü Meteorolojik Olaylar (FEVK) bilgileri alınmış olup, ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK 36). b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Sırasında Yerel ve Bölgesel İklimde Oluşabilecek Meteorolojik ve İklimsel Etkiler ile Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Proje kapsamında gerçekleştirilecek faaliyetler sırasında ve sonrasında meteorolojik elemanlara herhangi bir etki beklenmemektedir. 182

4.7. Flora-Fauna a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Flora-Fauna Flora : Faaliyet alanı Bursa İli ne bağlı Nilüfer İlçesinde yer alan 225 ha lık alanda bulunmaktadır. İşletilmesi planlanan II. GRUP MERMER OCAĞI nın açılacağı bölge de bitki örtüsü açısından Akdeniz İklimi ile Karadeniz İklimi arasında bir geçiş oluşturduğu söylenebilir. Bu durumun doğal sonucu olarak bölgede, bitki örtüsü açısından bu iki farklı iklim özellikleri bir arada bulunur. Faaliyet alanı ormanlık alan olduğundan mevsimsel bitki türlerinin yanında 1: Orman, 2: Maki, 3: Frigana (Çoğu dikenli, alçak boylu ve yastık oluşturan bitkiler) 4: Kültür alanları gibi flora topluluklarına rastlanılmıştır. Çalışma alanı dahilindeki bitki türlerinin belirlenmesi amacı ile literatür çalışması yapılmıştır. Prof. Dr. Turhan BAYTOP un Türkçe Bitki Adları Sözlüğü den yararlanılmıştır. TÜBİTAK, Türkiye Bitkileri Veri Tabanı ve Yayınları ve on ciltlik Flora Of Turkey kayıtları, DONNER,J. in Verbreeitungskarten Zu P.H.DAVİS Flora Of Turkey 1-10, Prof. Dr. ATALAY, I. in Türkiye Vejetasyon Coğrafyası adlı eserlerden yararlanılmıştır. Yapılan gözlemler ve çalışmalar sonucu hazırlanan flora listesi alfabetik olarak düzenlenmiş olup, formata uygun olarak her türün karşısına Türkçe adı habitatı, endemikliği, IUCN Red Data Book (Kırmızı liste), Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (Bern Sözleşmesi) fitocoğrafik bölge (element) ye göre belirtilmiştir. Proje alanında 72 familyadan 247 bitki taksonu tespit edilmiştir. İnceleme alanında endemik tür tespit edilmemiştir. 183

Tablo 104. Flora Listesi FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I ACERACEA E Acer campstre L. subsp. Campestre Akçaağaç Avrupa- Sibirya X X X - ADIANTAC EAE AMARANT HACEAE AMARYLLI DACEAE Adiantum capillusveneris L. Amaranthus retroflexus L. Galanthus elwesii Hook.f. Baldırıkara - X X X X - Ohraşan - X X X - Kardelen Doğu Akdeniz X X - ANACARDI ACEAE Pistacia terebithus L. subsp. palestina (Boiss.) Engler Menengiç kahvesi - X X X - APIACEAE Anthriscus A. nemorosa (M.Bieb.) Spreng. Peçek Geniş yayılışlı X X - APIACEAE APIACEAE APIACEAE APIACEAE APIACEAE APIACEAE APOCYNAC EAE AQUIFOLIA CEAE ARACEAE Anthriscus A. caucalis M.Bieb. Chaerophyllu m byzantinum Boiss. Scandix pectenveneris L. Tordylium maximum L. Laser trilobum (L.) Borkh. Torilis arvensis (Huds.) Link subsp. Arvensis Vinca major L. subsp. hirsuta (Boiss.) Stearn Ilex colchica Poj. Arum italicum Miller Peçek - X X - Frenk Maydanoz u Zühretarağ ı Öksin X X - Geniş yayılışlı X X X X - - - X X - Dağ Kimyonu - X X - - - X X X - Cezayir menekşesi Öksin X X - Işılgan Öksin X X - Yılan yastığı - X X - ARALIACE AE Hedera helix Duvar - X X - 184

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I L. sarmaşığı ARISTOLO CHIACEAE Asarum europaeum L. Avşar otu Avrupa- Sibirya X X - ARISTOLO CHIACEAE Aristolochia clematitis L. Lohusa otu Avrupa- Sibirya X X - ASCLEPIAD ACEAE Periploca graeca L.var. graeca İpek Dikeni Doğu Akdeniz X X - ASCLEPIAD ACEAE Cynanchum acutum L. subsp. Acutum - Geniş yayılışlı X X X - ASPIDIACE AE ASPIDIACE AE Polystichum setiferum (Forsk.) Woynar Dryopteris filix-mas (L.) Schott Eğrelti - X X - Eğrelti - X X - ASPLENIAC EAE Asplenium trichomanes L. Baldırıkara, eğrelti - X X - ASPLENIAC EAE ASTERACE AE ASTERACE AE Asplenium cuneifolium Viv. Filago vulgaris Lam. Doronicum orientale Hoffm. - - X X - - - X X X X - - - X X - ASTERACE AE Anthemis cotula L. Papatya Geniş yayılışlı X X X X - ASTERACE AE Cirsium italicum (Savi) DC. - - X X X - ASTERACE AE Carduus nutans L. sensu lato Deve dikeni Geniş yayılışlı X X X X - ASTERACE AE Jurinea consanguinea DC. - - X X X - ASTERACE AE Centaurea solstitialis L. subsp. solstitialis Peygamber dikeni Doğu Akdeniz X X X X X - ASTERACE AE Centaurea virgata Lam. Peygamber dikeni Geniş yayılışlı X X X X - ASTERACE AE Xeranthemum annuum L. Dağ karanfili Geniş yayılışlı X X X - 185

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I ASTERACE AE ASTERACE AE ASTERACE AE ATHYRIAC EAE BLECHNAC EAE BORAGINA CEAE Tragopogon longirostris Bisch. ex Schult.Bip var. longirostris Chondrilla juncea L. var. Juncea Crepis foedita L. subsp. commutata (Spreng.) Babcock Cystopteris fragilis (L.) Bernh. Blechnum spicant (L.) Roth Trachystemon orientale (L.) G. Don Teke sakalı Çıtlık Tüylü kanak - X X X X - Geniş yayılışlı Geniş yayılışlı X X X - X X X X - - - X X - - - X X - Kaldırık Öksin X X - BORAGINA CEAE Myosotis arvensis (L.) Hill subsp. arvesis Unutmabe ni Avrupa- Sibirya X X X - BORAGINA CEAE Lithospermu m purpurocaerul eum L. - Avrupa- Sibirya X X X - BORAGINA CEAE BORAGINA CEAE BORAGINA CEAE BORAGINA CEAE BRASSICA CEAE BRASSICA CEAE BRASSICA CEAE BRASSICA CEAE BRASSICA Echium italicum L. Symphytum orientale L Anchusa azurea Miller var. azurea Borago officinalis L. Sinapis arvensis L. Cardaria draba (L.) Desv. subsp. draba Thlaspi perfoliatum L. Capsella bursa-pastoris (L.) Medik. Neslia apiculata - - X X X X - Eşek Kulağı - X X - Güriz - X X X X - Hodan - X X - Hardal - X X X X X X - Kedi otu - X X X X - - - X X X X - Kuşkuş otu - X X X X X - - - X X X X - 186

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I CEAE Fisch. BRASSICA CEAE BRASSICA CEAE BRASSICA CEAE CAMPANU LACEAE CANNABA CEAE CAPRIFOLI ACEAE CAPRIFOLI ACEAE CARYOPHY LLACEAE CARYOPHY LLACEAE CARYOPHY LLACEAE CARYOPHY LLACEAE CARYOPHY LLACEAE CARYOPHY LLACEAE CARYOPHY LLACEAE Alyssum minutum Schlecht. ex DC. Rorippa sylvestre (L.) Bess. Cardamine bulbifera (L.) Crantz Legousia speculumveneris (L.) Chaix Humulus lupulus L. Sambucus ebulus L. Lonicera etrusca Santi var. etrusca Stellaria media (L.) Vill. subsp. media Moenchia mantica (L.) Bartl. subsp. Mantica Dianthus calocephalus Boiss. Silene italica (L.) Pers. Silene vulgaris (Moench) Garcke var. vulgaris Silene compacta Fischer Agrostemma githago L. - - X X X X - - - X X - - - X X - - Akdeniz X X X - Şerbetçiot u Şahmelek Avrupa- Sibirya Avrupa- Sibirya X X - X X - Hanımeli - X X X - Kuşotu - X X X X - - - X X - Karanfil - X X X X - Nakıl - X X X - Cıvrıncık - X X - - - X X X - Karamuk X X X - CELASTRA CEAE Euonymus latifolius (L.) Miller subsp. latifolius Taflan Avrupa- Sibirya X X - CISTACEAE Cistus Girit Akdeniz X X X - 187

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I creticus L. ladeni CISTACEAE Cistus salvifolius L. Adaçayı yapraklı laden - X X X - CISTACEAE CONVOLV ULACEAE CORNACEA E CORYLACE AE CORYLACE AE CUPRESSA CEAE Fumana thymifolia (L.) Verlot var. viridis (Ten.) Boiss. Convolvulus arvensis L. Cornus mas L. Carpinus betulus L. Corylus avellana L. Juniperus oxycedrus L. subsp. oxycedrus - Akdeniz X X X - Tarla sarmaşığı - X X X X X - Kızılcık - X X - Gürgen Fındık Katran ardıcı Avrupa- Sibirya Avrupa- Sibirya Geniş yayılışlı X X - X X - X X X - CYPERACE AE Scirpoides holoschoenus (L.) Sojak - Geniş yayılışlı X X X X - DIOSCORE ACEAE Tamus communis L. subsp. communis Dövülmüş avratotu - X X X - EPHEDRAC EAE EQUISETA CEAE EQUISETA CEAE ERICACEA E Ephedra major Host Deniz üzümü - X X - E. arvense L. Atkuyruğu - X X - E. telmateia Ehrh. Rhododendro n ponticum L. subsp. ponticum Atkuyruğu - X X - Komar Öksin X X - ERICACEA E ERICACEA E EUPHORBI ACEAE Erica arborea L. Arbutus unedo L. Euphorbia helioscopia L. Funda - X X X - Kocayemiş, Kara yaprak - X X - Sütleğen - X X X X X - EUPHORBI ACEAE Euphorbia amygdaloides L. var. amygdaloides Sütleğen Avrupa- Sibirya X X - 188

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I FABACEAE FABACEAE FABACEAE FABACEAE FABACEAE FABACEAE FABACEAE FABACEAE FABACEAE FABACEAE FABACEAE FABACEAE FAGACEAE FAGACEAE FAGACEAE FAGACEAE Chamaecytisu s hirsutus (L.) Link Genista lydia Boiss. var. lydia Psoralea bituminosa L. Vicia cracca L. subsp. cracca Vicia villosa Roth. subsp. eriocarpa (Hausskn.) P. W. Ball. Lathyrus digitatus (Bieb.) Fiori Lathyrus laxiflorus (Desf.) O. Kuntze subsp. Laxiflorus Trifolium repens L. var. repens Trifolium hybridum L. var. hybridum Trifolium campestre Schreb. Dorycnium graecum (L.) Ser. Lotus corniculatus L. subsp. corniculatus Fagus orientalis Lipsky Castanea sativa Miller Quercus robur L. Quercus frainetto Ten. - - X X X - - Akdeniz X X X X - Katran yoncası - Akdeniz X X X - Avrupa- Sibirya X X X X - - - X X X X - - - Doğu Akdeniz Doğu Akdeniz X X - X X X - - - X X X X X - - - X X X X X - - - X X X X X X - - Akdeniz X X - Sepik Doğu kayını Geniş yayılışlı X X X X - - X X - Kestane - X X - Saplı meşe - X X - - - X X - FAGACEAE Quercus petraea (Mattuschka) Liebl. subsp. iberica (Steven ex Bieb.) Krassiln. Sapsız meşe - X X - FAGACEAE Quercus coccifera L. Kermes meşesi - X X - 189

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I GENTIANA CEAE Centaurium erythraea Rafn subsp. erythraea Kantaron Avrupa- Sibirya X X X - GENTIANA CEAE GERANIAC EAE GERANIAC EAE GERANIAC EAE GLOBULAR IACEAE HYPERICA CEAE HYPERICA CEAE HYPERICA CEAE HYPOLEPI DACEAE Gentiana asclepiadea L. Geranium lucidum L. Geranium robertianum L. Erodium cicutarium (L.) L'Herit. subsp. cicutarium Globularia orientalis L. Hypericum calycinum L. Hypericum perfoliatum Bosse Hypericum perforatum L. Pteridium aquilinum (L.) Kuhn - Turna gagası Avrupa- Sibirya X X - - X X X - - - X X X - Dön baba - X X X X X - - İran-Turan X X X - Koyunkıra n - X X - Kantaron - X X X - Kantaron - X X X X - Eğrelti - X X - IRIDACEAE Iris sintenisii Janka Süsen, Navruz Avrupa- Sibirya X X X X - IRIDACEAE Iris suaveolens Boiss. & Reuter Süsen, Navruz Doğru Akdeniz X X X X - IRIDACEAE IRIDACEAE JUGLANDA CEAE JUNCACEA E Crocus speciosus M.Bieb. subsp. speciosus Gladiolus italicus Miller Juglans regia L. Juncus heldreichianu s Marsson ex Parl. subsp. Heldreichianu s Safran - X X - - - X X X - Ceviz - X X X - - Doğu Akdeniz X X X - JUNCACEA E Juncus - Geniş X X X X X - 190

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I buffonius L. yayılışlı LAMIACEA E LAMIACEA E LAMIACEA E LAMIACEA E Ajuga orientalis L. Teucrium chamaedris L. subsp. chamaedris Teucrium polium L. Scutellaria albida L. subsp. albida - - X X - - Acı yavşan Avrupa- Sibirya Geniş yayılışlı X X X X - X X X X - - - X X X - LAMIACEA E Lamium amplexicaule L. Ballıbaba Geniş yayılışlı, Avrupa- Sibirya X X X X X - LAMIACEA E Lamium purpureum L. var. purpureum Ballıbaba Avrupa- Sibirya X X X X - LAMIACEA E Nepeta italica L. Eşek çayı Geniş yayılışlı X X - LAMIACEA E Prunella vulgaris L. - Geniş yayılışlı, Avrupa- Sibirya X X X - LAMIACEA E Prunella lacinata (L.) L. - - X X - LAMIACEA E Origanum vulgare L. subsp. hirtum (Link) Ietswaart Anzer çayı Doğu Akdeniz X X X X - LAMIACEA E Calamintha nepeta (L.) Savi subsp. glandulosa (Reg.) P.W.Ball - - X X X - LAMIACEA E Clinopodium vulgare L. subsp. arundanum (Boiss.) Nyman - Geniş yayılışlı X X - LAMIACEA E Acinos rotundifolius Pers. - Geniş yayılışlı X X - LAMIACEA E Thymus longicaulis C. Presl subsp. longicaulis Kekik - X X X - 191

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I var. longicaulis LAMIACEA E LAMIACEA E LAMIACEA E LAMIACEA E LAMIACEA E LAURACEA E LILIACEAE Mentha longifolia (L.) Hudson subsp. tyhphoides (Briq.) Harley var. tyhphoides Salvia tomentosa Mill. Salvia viridis L. Salvia sclarea L. Salvia forskahlei L. Laurus nobilis L. Smilax excelsa L. Nane - X X X X - Adaçayı Akdeniz X X - Adaçayı Akdeniz X X X X X - Ayıkulağı - X X X X - Şalba Öksin X X - Defne Akdeniz X X - Gıcır Öksin X X - LILIACEAE Ruscus hypoglossum L. Tavşan kirazı Avrupa- Sibirya X X - LILIACEAE Asparagus acutifolius L. Kuşkonma z, filiz Akdeniz X X X - LILIACEAE Polygonatum orientale Desf. Mührüsüle yman - X X - LILIACEAE Scilla bifolia L. - - X X X X X - LILIACEAE Ornithogalum narbonense L. Tükrükotu Geniş yayılışlı, Akdeniz X X X - LILIACEAE Ornithogalum nutans L. Tükrükotu Doğu Akdeniz X X X X - LILIACEAE Muscari neglectum Guss. Arap sümbülü Geniş yayılışlı X X X X X - MALVACE AE MALVACE AE OLEACEAE OLEACEAE Alcea pallida Waldst. Althaea cannabina L. Jasminum fruticans L. Fraxinus excelsior L. subsp. excelsior Hatmi - X X X X - Eşek gömeci - X X X - Yasemin Akdeniz X X X - Dişbudak - X X - 192

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I OLEACEAE Ligustrum vulgare L. Kurtbağrı Avrupa- Sibirya X X - OLEACEAE ONAGRAC EAE Phillyrea latifolia L. Epilobium angustifolium L. Kesme Akdeniz X X X X - Yakı otu - X X X X - ORCHIDAC EAE Cephalanther a rubra (L.) L.C.M.Richar d - Geniş yayılışlı X X - ORCHIDAC EAE Epipactis helleborine (L.) Crantz - Geniş yayılışlı X X - ORCHIDAC EAE Limodorum abortivum (L.) Schwartz - Geniş yayılışlı X X - ORCHIDAC EAE Serapias vomeracea (Burm.f.) Briq. subsp. laxiflora (Soo) Golz & Reinhard Katırtırnağ ı Doğu Akdeniz X X X - ORCHIDAC EAE Orchis purpurea Huds. Salep Avrupa- Sibirya X X X X - PAPAVERA CEAE PINACEAE PINACEAE PINACEAE Papaver rhoeas L. Pinus nigra Arn. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe Pinus brutia Ten. Pinus slyvestris L. Gelincik - X X X X X - Karaçam - X X - Kızılçam - X X - Sarıçam - X X - PLANTAGI NACEAE Plantago lanceolata L. Damar otu - X X X X X X - PLATANAC EAE Platanus orientalis L. Çınar Geniş yayılışlı X X X - POACEAE Brachypodiu m sylvaticum L. - Geniş yayılışlı, Avrupa- Sibirya X X - POACEAE Aegilops umbellulata L. - İran-Turan X X X X - POACEAE Aegilops - Geniş X X X X - 193

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I triuncialis L. yayılışlı POACEAE Hordeum bulbosum L. - Geniş yayılışlı X X X X - POACEAE Bromus hordeaceus L. subsp. hordeaceus - - X X X X - POACEAE Bromus tectorum L. - Geniş yayılışlı X X X X X - POACEAE Agrostis stolonifera L. - Geniş yayılışlı, Avrupa- Sibirya X X X - POACEAE Polypogon monspeliensis (L.) Desf. - Geniş yayılışlı X X X X X - POACEAE Phleum pratense L. - Geniş yayılışlı, Avrupa- Sibirya X X X X - POACEAE POACEAE POACEAE Lolium perenne L. Poa bulbosa L. Stipa bromoides (L.) Dorfler - - X X X X X - - - X X X X X - - Akdeniz X X X - POACEAE Chrysopogon gryllus (L.) Trin. subsp. gryllus - Geniş yayılışlı X X X - POLYGALA CEAE Polygala vulgaris L. - Avrupa- Sibirya X X - POLYGONA CEAE Rumex acetosella L. Teke sakalı - X X X X - POLYGONA CEAE Rumex tuberosus L. subsp. tuberosus Kuzukulağ ı - X X X X - PRIMULAC EAE Primula vulgaris Huds. subsp. vulgaris Çuha çiçeği Avrupa- Sibirya X X - PRIMULAC EAE Primula vulgaris Huds. subsp. sibthorpii (Hoffmanss.) W.W.Sm. & Forrest Çuha çiçeği Öksin X X - 194

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I PRIMULAC EAE Cyclamen coum Miller var. coum Domuz turbu - X X - PRIMULAC EAE Lysimachia vulgaris L. - Geniş yayılışlı X X X - PRIMULAC EAE Lysimachia atropupurea L. - Doğu Akdeniz X X - PRIMULAC EAE RAFFLESIA CEAE RANUNCU LACEAE RANUNCU LACEAE RANUNCU LACEAE Anagallis arvensis L. var. arvensis Cytinus hypocistis L. var. kermesinus (Guss.) Wettst. Helleborus orientalis Lam. Clematis vitalba L. Clematis viticella L. Fare kulağı - X X X X X X - Yer gülü - X X X X - Çöpleme - X X - Akasma - X X X X - Akasma - X X X - RANUNCU LACEAE Ranunculus neopolitanus Ten. Düğün çiçeği - X X X X - RANUNCU LACEAE Ranunculus constantinopo litanus (DC.) d Urv. Düğün çiçeği - X X - RHAMNAC EAE Paliurus spina-cristi Miller Karaçalı - X X X X - RHAMNAC EAE Frangula alnus Miller subsp. alnus Barut ağacı - X X - ROSACEAE Laurocerasus officinalis Roemer Karayemiş - X X - ROSACEAE Prunus spinosa L. Çakal eriği Avrupa- Sibirya X X X X X - ROSACEAE Rubus caesius L. Yabani böğürtlen Geniş yayılışlı X X X X - ROSACEAE ROSACEAE Rubus canescens DC. var. canescens Potentilla recta L. Yabani böğürtlen Beşparmak otu - X X - - X X X - 195

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I ROSACEAE ROSACEAE ROSACEAE ROSACEAE ROSACEAE ROSACEAE ROSACEAE ROSACEAE ROSACEAE RUBIACEA E Potentilla micrantha Ramond ex DC. Fragaria vesca L. Geum urbanum L. Sanguisorba minor Scop. subsp. muricata (Spach.) Briq Rosa pulverulenta M.Bieb. Rosa canina L. Crataegus microphylla C. Koch Sorbus torminalis (L.) Crantz var. torminalis Pyrus communis L. subsp. communis Galium odoratum (L.) Scop. Yalancı çilek Yabani çilek Su karanfili Amel otu Yaban gülü - X X - - X X - - X X - Geniş yayılışlı X X X - - X X - Kuşburnu - X X X X - Alıç - X X X - Üvez Geniş yayılışlı X X - Ahlat İran-Turan X X X - Yoğurtotu - X X - RUBIACEA E Galium verum L. subsp. verum - Avrupa- Sibirya X X X - SALICACE AE Salix triandra L. subsp. bornmuelleri (Hausskn.) A.Skv. Keçi söğüdü Avrupa- Sibirya X X - SALICACE AE Salix alba L. Ak söğüt Geniş yayılışlı, Avrupa- Sibirya X X X X - SALICACE AE Populus tremula L. Titrek kavak Geniş yayılışlı, Avrupa- Sibirya X X - SAXIFRAG ACEAE Saxifraga rotundifolia L. Taşkıran Avrupa- Sibirya X X X - SCROPHUL ARIACEAE Verbascum orientale (L.) All. Sığır kuyruğu Geniş yayılışlı X X X - SCROPHUL ARIACEAE Verbascum sinuatum L. Sığır kuyruğu Akdeniz X X X X X - 196

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I var. sinuatum SCROPHUL ARIACEAE Scrophularia canina L. subsp. bicolor (Sm.) Greuter - - X X - SCROPHUL ARIACEAE Linaria simplex (Willd.) DC. - Geniş yayılışlı X X - SCROPHUL ARIACEAE Digitalis ferruginea L. subsp. ferruginea Yüksükotu Avrupa- Sibirya X X - SCROPHUL ARIACEAE Veronica arvensis L. - Avrupa- Sibirya X X X X X X - SCROPHUL ARIACEAE SCROPHUL ARIACEAE SCROPHUL ARIACEAE Veronica polita Fries Veronica persica Poir. Veronica chamaedrys L. - - X X X X X - - - X X X X X - - - X X - SCROPHUL ARIACEAE Veronica officinalis L. - Avrupa- Sibirya X X - SCROPHUL ARIACEAE Melampyrum arvense L. var. arvense - Avrupa- Sibirya X X X - SCROPHUL ARIACEAE SCROPHUL ARIACEAE SCROPHUL ARIACEAE Parentucellia latifolia (L.) Caruel subsp. latifolia Bellardia latifolia (L.) Caruel subsp. latifolia Pedicularis comosa L. var. sibthorpii (Boiss.) Boiss. - - X X X X X - - - X X X X - - - X X - SCROPHUL ARIACEAE Lathraea squamaria L. - Avrupa- Sibirya X X - SOLANACE AE Solanum nigrum L. subsp. schultesii (Opiz) Wessely İt üzümü - X X X X X - SOLANACE AE Solanum dulcamara L. Yaban yasemini Geniş yayılışlı, Avrupa- Sibirya X X - 197

FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM FİTOCOĞR AFİK BÖLGE HABİTAT NİSBİ BOLLUK 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 TEH LİK E SINIF I SOLANACE AE Atropa belladona L. Güzel avratotu Avrupa- Sibirya X X - SOLANACE AE Datura stramonium L. Tatula Geniş yayılışlı X X X X X - SOLANACE AE Hyascyamus niger L. Banotu Geniş yayılışlı X X X - THYMELAE ACEAE THYMELAE ACEAE TILIACEAE TILIACEAE ULMACEA E VALERIAN ACEAE VALERIAN ACEAE Daphne pontica L. Thymelaea passerina (L.) Cosson & Germ. Tilia rubra DC. Tilia argentea Desf. ex DC. Ulmus laevis Palas Valeriana officinalis L. Valeriana dioscoridis Lam. Kurtbağı Öksin X X - - Geniş yayılışlı X X X X X - Ihlamur - X X - Ihlamur - X X - Karaağaç - X X - Kedi otu - X X X - Kedi otu Avrupa- Sibirya X X X - VIOLACEA E Viola odorata L. Kokulu menekşe - X X - VIOLACEA E Viola alba Besser subsp. dehnhardtii (Ten.) Becker Küçük menekşe - X X X X X - VITACEAE Vites sylvestiris Gmelin Koruk üzümü - X X - ZYGOPHYL ACEAE Tribulus terrestris L. Çoban göçerten - X X X X - Habitat Sınıfları: 1: Orman, 2: Maki, 3: Frigana (Çoğu dikenli, alçak boylu ve yastık oluşturan bitkiler) 4: Kültür alanları 5: Kum, çayır, 6: Nemli çayır, bataklık ve sulak alan 7: Yol kenarı, 8: Kayalık 198

Nisbi Bolluk Sınıfları: 1: Çok Nadir 2: Nadir 3: Orta Dereceli Bol 4: Bol 5: Çok Bol Fauna : Faaliyet alanın faunası, yapılan literatür araştırması sonucunda belirlenmiştir. Buna göre faaliyet alanında mevcut türler faaliyet alanının yaklaşık bir kilometre çevresi irdelenerek tespit edilmeye çalışılmıştır. Faaliyet alanı ve yakın çevresindeki Fauna Türleri Amhibia (İki yaşamlılar), Reptilia (Sürüngenler), Aves (Kuşlar), Mammalia (Memeliler) ve Invertebrata (Omurgasızlar ve böcekler) olmak üzere listeler halinde sunulmuştur. Alanın faunası belirtilirken Prof. Dr. Ali DEMİRSOY UN Memeliler Amfibiler ve Sürüngenler (1997) ile Genel Zoocoğrafya ve Türkiye Zoocoğrafyası Hayvan Coğrafyası 2002, Prof. Dr. Mustafa Kuru nun Omurgalı Hayvanlar (1994) DPT ve TÜBİTAK tarafından desteklenen Türkiye faunası, veri tabanı projesi nin bir ürünü olan Türkiye Omurgalılar Tür Listesi (1996) C.S.Roselaar ın Taksonomy, morphology, and distiribition of the songbirds of Turkey: an atlas of biodiversty of Turkish passerine birds (1995) Adlı eserlerden yararlanılmıştır. Fauna listesinde bulunan türler için 2013-2014 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu kararında belirtilen hususlara dikkat edilecektir. Alanda yapılan işletmede, fauna elementleri üzerinde gürültü ve hareketlilikten dolayı olumsuz bir etki meydana gelecek ve bu da türlerin çevredeki daha sakin alternatif habitatlara çekilmesine yol açacaktır. Tablo 105. Proje Alanı ve Çevresinde Tespit Edilen İki Yaşamlı Türleri TAKIM FAMİLYA TÜR Bufonidae Bufonidae Bufo bufo Linnaeus TÜRKÇE İSMİ Siğilli Kurbağası BERN E.R. L. END. Habitatları II LR/lc Karalarda nemli bölgelerde yaşarlar Ranidae Ranidae Rana ridibunda ridibundapallas, Ova Kurbağası II LR/lc Tam sucul, göllerde ve bitkisi çok olan akarsularda yaşar. Urodela Salamandrid ae Triturus vulgaris Küçük Semender III LR/lc Sulak alanlar 199

Tablo 106. Proje Alanı ve Çevresinde Tespit Edilen Sürüngen Türleri TAKIM FAMİLYA LATİNCE ADI TÜRKÇE İSMİ ERL BERN END. HABİTATLARI SQUAMAT A TESTUDINE S Colubridae Typhlopidea Anguidae Lacertidae Testudinidae Coluber caspius Gmelin, 1789 Natrix natrix (Linnaeus, 1758) Typhlope vermicularis Merren, 1820 Anguis fragilis Linnaeus, 1758 Ophisaurus apodus (Pallas, 1775) Lacerta trilineta Bedriaga, 1866 Lacerta viridis (Laurenti, 1768) Lacerta saxicola Eversmann, 1834 Ablepharus kitaibelii Bibron et Bory, 1833 Podarcis muralis (Laurenti, 1768) Testudo greaca Linnaeus, 1758 Hazer Yılanı Küpeli yılan Kör Yılan Yılanımsı Kertenkele Oluklu Kertenkele Büyük Yeşil Kertenkele Küçük Yeşil Kertenkele Kaya Kertenkele İnce Kertenkele Duvar Kertenkele LR/lc LR/lc LR/lc LR/lc LR/lc LR/lc LR/lc LR/lc LR/lc LR/lc III II II II II Tosbağa nt II Ovaları, tepelerin yamaçlarını, dere kıyılarını, bağ ve bahçe aralarını, taşların altını veya kayaların yarıklarını tercih eder Nehir, akarsu, dere ve göl kenarlarında, bu yerlere yakın çayırlıklarda yaşarlar. Ayrıca suya da çok fazla girerler. Yumuşak toprakların içinde, taş altlarında bulunurlar. Nemli yerleri daha çok tercih ederler. Ormanlarda, makilerde, çalılıklarda, taşların altında ve bitki köklerinin arasında yaşar Yoğun vejetasyonlu kayalık yamaçlarda ve makilerde yaşar Nemli arazilerde, orman kenarlarında ve orman içi çalılık açıklıklarda, tarla ve bağlar arasında bitkice zengin yerlerde görülür Daha çok ormanlık ve çalılık yerlerdeki kurak ve güneşlik açık arazilerde çoğunluk suya yakın olarak yaşarlar Orman içlerinde çıplak ve açık arazilerde, taşlık kayalık yerlerde bulunurlar Bitki örtüsün seyrek olduğu orman ve makiliklerde, taşlar ve yapraklar arasında yaşarlar Bol güneşli, kayalık yerlerde, duvarlarda ve yıkıntılarda ve keza seyrek ormanlarda da bulunurlar Genellikle taşlık, kayalık ve kurak alanlarda, bazı zamanlar da bağ- bahçe aralarında yaşar 200

Tablo 107. Proje Alanı ve Çevresinde Tespit Edilen Kuş Türleri LATİNCE ADI Accipitriformes Accipitridae Pernis apivorus Falconiformes TÜRKÇE ADI Arıcıl İNGİLİZCE ADI European Honey- Buzzard Fİ FD RDB EVRDB IUCN BERN STATÜ Falconidae Fulica atra Sakarmeki Sakarmeki Bol LR/lc II Y Columbiformes Columbidae Columba livia Streptopelia decaocta Cuculidae Cuculus canorus Strigiformes Strigidae Asio otus Passeriformes Alaudidae Melanocorypha calandra Melanocorypha leucoptera Galerida cristata Lullula arborea Alauda arvensis Hirundinidae Hirundo rustica Riparia riparia Motacillidae Anthus campestris Anthus trivialis Motacilla flava Prunellidae Prunella modularis Turdidae Cercotrichas galactotes Erithacus rubecula Kaya Güvercini Kumru Guguk Kuşu Kulaklı Orman Baykuşu Boğmaklı Tarla Kuşu Akkanat Tarla Kuşu Tepeli Toygar Orman Toygarı Tarla Kuşu İs Kırlangıcı Kum Kırlangıcı Kır İncir Kuşu Ağaç İncir Kuşu Sarı Kuyruksall ayan Bozboğaz Kızıl Çalı Bülbülü Nar Bülbülü LR/lc Rock Pıgeon LR/lc III KG Eurasıan Collared-Dove Common Cuckoo Long-Eared Owl III YG Bol LR/lc III YG Y LR/lc II Y Calandra Lark LR/lc II Y Whıte-Wınged Lark LR/lc II YG Crested Lark LR/lc III Y Wood Lark LR/lc III Y Eurasıan Skylark Nadir Bol LR/lc II Y Barn Swallow LR/lc II YG Sand Martın LR/lc II YG Tawny Pıpıt LR/lc II YG Tree Pıpıt LR/lc II KG Yellow Wagtaıl Hedge Accentor Black Scrub- Robın European Robın LR/lc II YG LR/lc II Y LR/lc II Y LR/lc II KG 201

LATİNCE ADI Luscinia luscinia Luscinia megarhynchos Phoenicurus ochruros Phoenicurus phoenicurus Saxicola rubetra TÜRKÇE ADI Alacağöğüs Bülbül Ev Kızılkuyru ğu Bahçe Kızılkuyru ğu Çayır Taş Kuşu İNGİLİZCE ADI Nıghtıngale Reed-Warbler Common Nıghtıngale Fİ FD RDB EVRDB IUCN BERN STATÜ LR/lc II KG LR/lc II YG Black Redstart LR/lc II YG Common Redstart LR/lc II Y Whinchat LR/lc II Y Saxicola torquata Taş Kuşu Stonechat LR/lc II Y Oenanthe Kuyrukkak Wheather LR/lc II Y oenanthe an Kaya Black-Eared Oenanthe finshii Kuyrukkak II YG Wheather anı Oenanthe isabellina Toprak Renkli Kuyrukkak an İsabelline Wheather LR/lc II YG Turdus merula Karatavuk Blackbird Bol LR/lc II Y Turdus pilaris Tarla Ardıç Kuşu Field Fare LR/lc II KG Turdus iliacus Kızıl Ardıç Kuşu Redwing LR/lc II KG Turdus philomelos Öter Ardıç Kuşu Song Thrush LR/lc II Y Turdus viscivorus Ökseotu Ardıcı Mistle Thrush LR/lc II Y Sylviidae Cettia cetti Setti Bülbülü Cettı's Warbler LR/lc II Y Locustella Irmak Eurasıan Rıver fluviatilis Ardıç Kuşu Warbler LR/lc II YG Locustella Bataklık luscinoides Kamışcını Savı's Warbler II YG Bataklık Acrocephalus Saz Ardıç palustris Kuşu Marsh Warbler LR/lc II YG Acrocephalus Saz scirpaceus Ardıçkuşu Reed Warbler LR/lc II YG Acrocephalus Büyük Saz Great Reedarundinaceus Ardıçkuşu Warbler LR/lc II YG Hippolais Zeytinlik Olıve-Tree olivetorum Mukallidi Warbler LR/lc II KG Hippolais icterina Sarı Icterıne Mukallit Warbler LR/lc II KG Hippolais pallida Gri Olıvaceous Mukallit Warbler LR/lc II KG Sylvia hortensis Orfe Orphean Ötleğeni Warbler LR/lc II Y Sylvia borin Bahçe Garden Ötleğeni Warbler Nadir Bol LR/lc II Y Sylvia curruca Akgerdan Lesser Ötleğen Whıtethroat LR/lc II YG Sylvia communis Çalı Common Ötleğeni Whıtethroat LR/lc II YG Sylvia Maskeli Sardınıan melanocephala Ötleğen Warbler LR/lc II Y Sylvia atricapilla Karabaş Blackcap LR/lc II YG 202

LATİNCE ADI Phylloscopus bonelli Phylloscopus sibilatrix Phylloscopus collybita Phylloscopus trochilus Muscicapidae Muscicapa striata Ficedula parva Ficedula hypleuca Ficedula albicollis Paridae Parus palustris Parus ater Parus caeruleus Parus major Sittidae Sitta europaea Sitta krüperi Remizidae Remiz pendulunis Oriolidae Oriolus oriolus Laniidae Lanius collurio Corvidae Garrulus glandarius Pica pica Corvus corone cornix Corvus monedula Corvus frugilegus Corvus corax Sturnidae Sturnus vulgaris TÜRKÇE ADI Ötleğen Dağ Söğüt Bülbülü Orman Söğüt Bülbülü Cif caf Söğüt Bülbülü Gri Sinekkapan Cüce Sinekkapan Kara Sinekkapan Bantlı Sinekkapan Bataklık Baştankara sı Çam Baştankara sı Mavi Baştankara Büyük Baştankara Sıvacı Anadolu Sıvacısı Çulha Kuşu Sarı Asma Çekirge Kuşu Kestane Kargası Saksağan Leş Kargası Küçük Karga Ekin Kargası Kara Karga Sığırcık İNGİLİZCE ADI Bonellı's Warbler Fİ FD RDB EVRDB IUCN BERN STATÜ Nadir Bol LR/lc II KG Wood Warbler LR/lc II KG Common Chıffchaff Greenısh Warbler Spotted Flycatcher Red-Breasted Flycatcher European Pıed Flycatcher Collared Flycatcher LR/lc II Y LR/lc II KG LR/lc II YG LR/lc II KG LR/lc II T LR/lc II YG Marsh Tıt LR/lc II Y Coal Tıt Bol LR/lc II Y Blue Tıt Bol LR/lc II Y Great Tıt Nadir Bol LR/lc II Y Wood Nuthatch Krueper's Nuthatch Eurasıan Pendulıne-Tıt Eurasıan Golden-Orıole Red-Backed Shrıke LR/lc II Y LR/lc II Y LR/lc II Y LR/lc II YG Nadir LR/lc YG Eurasıan Jay Nadir Bol LR/lc Y Pıed Water- Tyrant LR/lc Carrıon Crow Nadir Bol LR/lc III Y Eurasıan Jackdaw LR/lc Rook LR/lc KG Common Raven Common Starlıng Orta Derece Bol Bol LR/lc III Y LR/lc Y Y Y 203

LATİNCE ADI Sturnus roseus TÜRKÇE ADI Pembe Sığırcık İNGİLİZCE ADI Fİ FD RDB EVRDB IUCN BERN STATÜ Rosy Starlıng LR/lc II YG Passeridae Passer domesticus Ev Serçesi House Sparrow Nadir Bol LR/lc Y Passer montanus Dağ Eurasıan Tree Serçesi Sparrow Nadir Bol LR/lc III Y Passer Bataklık Spanısh hispaniolensis Serçesi Sparrow Bol LR/lc III Y Fringillidae Fringilla coelebs İspinoz Chaffınch Nadir LR/lc III Y Fringilla Dağ montifringilla İspinozu Bramblıng LR/lc III KG Serinus serinus Kanarya European Serın LR/lc II Y Loxia curvirostra Çaprazgaga Red Crossbıll LR/lc II Y Coccothraustes coccothraustes Kocabaş Hawfınch LR/lc II Y Emberizidae Emberiza citrinella Emberiza cia Sarı Kiraz Kuşu Kaya Kiraz Kuşu Yellowhamme r LR/lc II KG Rock Buntıng Nadir Bol LR/lc II Y 204

Tablo 108. Proje Alanı ve Çevresinde Tespit Edilen Memeli Türleri TAKIM FAMİLYA LATİNCE İSMİ TÜRKÇE İSMİ ERL BERN MAK Habitatları INSECTIVORA LAGOMORPHA Erinaceidae Leporidae Erinaceus concolor Martin, 1838 Lepus europaeus Pallas, 1778 Kirpi Yabani Tavşan LR/nt LR/lc III EK LİSTE: II EK LİSTE: I Bağ, bahçe, kültür arazisi, orman ve fundalıklar. Her türlü habitat Sciuridae Sciurus vulgaris Linnaeus, 1758 Sincap LR/nt III EK LİSTE: II Orman, koru, park, bahçe Cricetidae Arvicola terrestris (Linnaeus, 1758) Su Sıçanı LR/lc Akarsuların durgun ve bitkice zengin kesimleri, göller ve çok nemli ve bataklık ormanlar CARNIVORA Canidae Canis aureus Linnaeus, 1758 Çakal LR/lc Sık orman, maki, fundalık. Canidae Vulpes vulpes (Linnaeus, 1758) Tilki LR/lc EK LİSTE: I Her türlü habitat. Mustelidae Mustela nivalis Linnaeus, 1766 Gelincik LR/lc III EK LİSTE: II Değişik habitatlar, orman, bağ, bahçe, harabe, meskun yerler. ARTIODACTYL A RODENTIA Suidae Soricidae Sus scrofa Linnaeus, 1758 Clethrionomys glareolus (Schreber, 1780) Sorex minutus Linneaus, 1766 Castor fiber Linnaeus, 1758 Yaban Domuzu Orman oyucu faresi Sivri burunlu cüce fare Kunduz LR/lc Lr/nt LR/lc LR/lc III II Yapraklı ve karışık ormanlar, sık bitki örtülü göl ve bataklık Karışık ve geniş yapraklı ormanların sık çalılık ve böğürtlenlik kısımlarında bulunurlar Çayırlarda, Kırlarda, dağların orman kısımlarına yakın olan yüksekliklerinde çoğunluk ot ve çalılıklar arasında yaşarlar Yavaş akan, sakin suların kıyısında, gece yiyecek aramaya çıkarlar ve ağaç kabukları, bitki ve kökleri ile beslenirler. Muridae Apodemus flavicollis (Melchior, 1834) Orman Faresi LR/lc III Nemli orman, yaprak döken orman lanaları MICROCHİROP TERA Vespertiolin idae Pipistrellus pipistrellus (Keyser and Blasius, 1839) Cüce Yarasa LR/lc III EK LİSTE: II Orman kanarında yerleşim alanlarına yakın yerlerde 205

Tablo 109. Proje Sahası ve Çevresindeki Invertebrata (Omurgasızlar ve böcekler) Türleri TAKIM FAMİLYA TÜR TÜRKÇE ADI ERL BERN OLIGOCHAETA Lumbricidae Lumbricus terrestris Toprak solucanı PULMONATA Helicidae Helix pomatia Bahçe salyangozu Planorbidae Gyraulus laevis Tekerlek Salyangoz ISIPODA Oniscidae Armodilla officinalis Tesbih Böceği DIPLOPODA Scolopendri dae Scolopendra moritans Çiyan ODONATA Su Bakireleri Libellulidae Libellula fulva (female) Sympetrum meridionale (Sélys, 1841) Orthetrum brunneum (Fonscolombe, 1837) Orthetrum cancellatum, Männchen Crocothemis erythraea (Brullé, 1832) Coenagriida e Coenagrion scitulum (Rambur, 1842) Ischnura elegans (Vander Linden, 1820) Aeshnidae Aeshna mixta Latreille, 1805 Anax imperator Leach, 1815 Lestidae Sympecma fusca (Vd Lind, 1820) LEPIDOPTERA Kelebekler Arctiidae Arctia villica (Linnaeus, 1758) Geometrida e Peribatodes secundaria ([Denis & Schiffermüller], 1775) Lycaenidae Plebejus (Plebeius) argus (Linnaeus, 1758) Lymantriida Lymantria dispar (Linnaeus, e Nymphalida e Papilionidae Pieridae 1758) LR/nt Vanessa cardui (Linnaeus, 1758) Argynnis (Argynnis) paphia (Linnaeus, 1758) Limenitis reducta (Staudinger, 1901) Papilio alexanor (Esper, [1799]) Iphiclides podalirius (Linnaeus, 1758) Allancastria cerisyi (Godart, 1824) Pontia daplidice (Linnaeus, 1758) Pieris rapae (Linnaeus, 1758) Pieris brassicae (Linnaeus, 1758) Pieris mannii (Mayer, 1851) Gonepteryx rhamni (Linnaeus, 1758) 206

HYMENOPTERA ORTHOPTERA HETEROPTERA MANTODEA DERMAPTERA NEUROPTERA COLEOPTERA Sphingidae Colias crocea (Geoffroy, 1785) Anthocharis cardamines (Linnaeus, 1758) Aporia crataegi (Linnaeus, 1758) Macroglossum stellatarum (Linnaeus, 1758) Cordulegaster picta Sélys, 1854 Bombus lucorum (Linnaeus Apidae 1761) Ichneumoni dae Ophion luteus (Linnaeus 1758) Tettigoniida e Gryllidae Pentatomida e Mantidae Forficulidae Poecilimon brunneri (Frivaldski, 1867) Tylopsis lilifolia (Fabricius, 1793) Conocephalus (Xiphidion) fuscus (Fabricius, 1793) Poecilimon heinrichi Ramme, 1951 Gryllus campestris Linnaeus, 1758 Eurygaster integriceps Puton Eurygaster austriaca (Schrank, 1778) Eurygaster maura (Linnaeus, 1758) Mantis religiosa Linnaeus, 1758 Anechura bipunctata (Fabricius 1781) Coniopteryg Semidalis aleyrodiformis idae (Stephens, 1836) Chrysoperla carnea (Stephens, Chrysopidae 1836) s.l. Myrmeleont idae Creoleon plumbeus (Olivier, 1811) Megistopus flavicornis (Rossi, 1790) Hemerobiid ae Sympherobius (Sympherobius) elegans Stephens, 1836) Sympherobius (Sympherobius) pygmaeus (Rambur, 1842) Carabidae Carabus nemoralis Müller, 1764 Arılar Çekirgeler Peygamber Devesi Kulağa kaçan Sinir Kanatlılar Kınkanatlılar 207

DIPTERA Cetonidae Coccinellida e Buprestidae Tenebrionid ae Muscidae Asilidae Bombyliida e Calosoma inquisitor Linnaeus, 1758 Cetonia aurata (Linnaeus, 1761 ) Adalia decempunctata (Linnaeus, 1758). Chalcophora detrita (Klug, 1829) Capnodis tenebricosa (Olivier, 1790) Capnodis tenebrionis (Linnaeus, 1758) Anthaxia fulgurans (Schrank, 1789) Anthaxia bicolor Falderman, 1835 Coroebus rubi (Linnaeus, 1767) Buprestis dalmatina Mannerheim, 1837 Blaps mucronata Latreille, 1804 Tenebrio molitor (Linnaeus, 1758) Graphomya maculata (Scopoli, 1763) Leptogaster cylindrica (De Geer, 1776) Bombylius vulpinus Wiedemann in Meigen, 1820 2013-2014 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu na göre belli edilen zamanlarda avlanılmasına izin verilen türler; Ek Liste 2 Koruma altına alınmış memeli ve kuşlar Ek Liste 3 Her avlanabilen türler Ek Liste 4 Koruma altına alınan kaplumbağalar, yılanlar ve kertenkeleler BERN Sözleşmesine göre koruma altına alınan fauna türleri iki kategoriye ayrılmıştır. II = Kesin olarak koruma altına alınan türler, III = Korunan türler. Kesin Koruma Altına Alınan Türler Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri, Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek, Yabani faunayı bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde özellikle üreme, geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak, 208

Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır. Korunan Fauna Türleri Yabani faunayı yeterli popülasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla uygun durumlarda geçici veya bölgesel yasaklama. Kapalı av mevsimleri diğer ulusal esaslar (Merkez Av Komisyonu Kararları). Yukarıdaki fauna listelerinde belirtilen ve BERN Sözleşmesi ile koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine bu faaliyet ile, bu türlerin avlanması kasıtlı olarak öldürülmesi veya alıkonulması kasıtlı olarak yumurtalara zarar verilmesi gibi etkiler kesinlikle söz konusu değildir. Söz konusu faaliyette Merkez Av Komisyonu Kararlarına ve BERN Sözleşmesi hükümlerine uyulacaktır. Faaliyet alanı içerisindeki fauna türleri geniş yayılımlı türler olup, faaliyetin başlamasıyla beraber çevredeki arazilere yöneleceklerdir. Türkiye nin Kuşları (KİZİROĞLU, 1989) adlı esere dayanarak ulusal ve uluslar arası mevzuatla koruma altına alınan ve proje çerçevesinde tanımlanan bazı kuş türleri Red Data Book (ERZ, 1977; HEINWALD et all., 1981; BAYERISCHE STAATSMINISTEIUM 1982 a and b; GEEP 1984) kategorilerine göre şu şekilde sınıflandırılmıştır. KISALTMALAR DİZİNİ Kategori Listesi: İlhami Kiziroğlu,1989. Türkiye Kuşları, Orman Bakanlığı OGM, Eğitim Dairesi. A.1. Nesli tükenmek üzere A.2: Oldukça tehlike altında A.3. Tehlike altında A.4. Tehlike altına girebilir B.2 and B.3: Tehlike altında göçmen, kış ziyaretçisi, üreyen türler 209

Bern ( BERN SÖZLEŞMESİ) EK-II: Kesinlikle Korunması Gereken Hayvan Türleri EK-III: Korunması Gereken Hayvan Türleri CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) Ek 1: Nesilleri tükenme tehdidi ile karşı karşıya bulunan bu nedenle örneklerinin ticaretinin özellikle sıkı mevzuata tabi tutulması ve bu ticarete sadece istisnai durumlarda izin verilmesi zorunlu olan türleri içerir. Ek 2: Nesilleri mutlak olarak tükenme tehdidiyle karşı karşıya olmamakla birlikte, nesillerinin devamıyla bağdaşmayan kullanımları önlemek amacıyla ticaretleri belirli esaslara bağlanan türleri içerir. H.R. = AVLANMA LİMİTLERİ (Merkez Av Komisyonu Kararı, 2004-2005) Ek 1 : Korunup avlanması yasak yaban hayatı türleri Ek 2 :MAK'ça korunan ve kimi yıllar av mevsiminde avlanması yasaklanan av hayvanları ıllık olarak güncellenir) Ek 3 :MAK tarafından belirlenen mevsimlerde avlanmasına izin verilen av hayvanları STATÜSÜNE GÖRE (Sadece Kuşlar için) Y: Yerli kuşlar G: Göçmen Kuşlar KZ: Kış ziyaretçisi Kuşlar T: Transit Göçmen kuşlar GENEL KISALTMALAR Fİ: Faaliyet içi FD: Faaliyet dışı EVRDB: European Vertabrate Red Data Book AVL: Merkez Av Komisyonu Kararı END: Endemiklik B: Bulgu L: Literatür Yukarıdaki bu sınıflamaya göre bölgede nesli tehlikede (A.1) olan veya tehdit altında (A.3) kuş türü bulunmamaktadır. Sonuç olarak alanda yapılan flora ve fauna tespitinden sonra açılacak olan II. GRUP MADEN OCAĞI sahasında bundan zarar görebilecek, nadir ve endemik özellikte gerek bitki gerekse hayvan türünün olmadığı ve tesisin biyolojik açıdan çevreye olumsuz bir etkisi olmayacağı sonucuna varılmıştır. 210

İnceleme alanında arazide yapılan gözlemlerde 13 memeli hayvan, 83 kuş,11 sürüngen, 3 iki yaşamlı ve 69 omurgasız türü tespit edilmiştir. Memeli Hayvanlar: Ulusal ve uluslararası kriterlere göre en yüksek riskte türler bulunmaktadır. Bu türlerin populasyonları faaliyet alanı içinde çok az sayıdadır. Ayrıca bu türler Türkiye Merkezi Avlanma Komisyonu (MAK) Ek 1 gereği koruma altındadır (Avlanma Yasağı). Kuşlar: Faaliyet alanında sadece Ev serçesi ve Dağ serçesi türleri bulunmaktadır. Diğer türler inceleme alanı dışındaki bölümlerinde de var olmakta ve çoğu Türkiye nin değişik bölgelerinde yaygın olarak bulunmaktadır. Proje alanı su kuşları için uygun yuvalama koşulları sağlamamaktadır. Bölgede tespit edilen kuşların bazıları Bern Sözleşmesi Ek 2 ve EK de, CITES EK 2 de ve aynı zamanda Türk Avlanma Komisyonu EK 1 inde yer almakta, fakat IUCN Kırmızı Listesinde az riskli: tehlikeliye yakın (LR: nt) olarak sınıflandırılmışlardır. Sürüngenler ve İki Yaşamlılar: İnceleme alanı içinde 11 sürüngen türü (yılan ve kertenkele) bulunmuştur. Faaliyet alanının kenarında sadece 3 tane iki yaşamlı türü (Siğilli kurbağa, Ova kurbağası ve Küçük Semender) bulunmuştur.inceleme alanında tespit edilen sürüngen iki yaşamlı türlerinin hepsi tüm Türkiye de veya Doğu Bölgelerinde yaygın olarak bulunmaktadır. Hepsi Bern Sözleşmesi Ek 2 veya Ek 3 ünde yer almakta ancak hiç birisi IUCN Kırmızı Listede yer alamamaktadır. Bütün sürüngenler Türkiye Merkezi Avlanma Komisyonu Ek 1 ine göre koruma altındadır. Omurgasızlar: İnceleme alanında belirli tipteki herhangi bir omurgasız türe rastlanmamıştır. Bu türlerin bölgede fazla bulunması ve rezervuar alanına bağımlı olmamaları sebebiyle kayıpları herhangi bir türün yaşamasını önemli ölçüde etkilemeyecektir. b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Flora-Fauna Üzerine Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Proje kapsamında sahada açık işletme yöntemi ile cevher kalınlığı da dikkate alınarak basamaklarda tel kesme yapılarak blok mermer cevheri üretimi gerçekleştirilecektir. Üretim faaliyetleri esnasında kesinlikle patlayıcı madde kullanılmayacaktır. Orman alanları için üretim faaliyetlerine başlanmadan önce orman izni alınacaktır. Sahada mevcut ocak alanları, mevcut stok alanları, mevcut pasa alanları ve mevcut şantiye alanlarında bitkisel toprak sıyrılması söz konusu olmayacaktır. Sadece 3 No lu ocak ve stok alanında bitkisel toprak sıyrılması söz konusudur. Proje alanında erozyon ve sedimantasyon kontrolü ile ilgili olarak doğal vejetasyonun yetişmesi sağlanarak alan doğaya yeniden kazandırılacaktır. Doğaya kazandırma sonucu yetiştirilecek bitkilerle erozyon ve sedimantasyona karşı gerekli tedbirler alınmış olacaktır. 211

Faaliyetin inşaat ve işletme aşamasında, proje alanının içerisinden geçen kuru dere yatağına ve alanın çevresinde bulunan su yüzeylerine müdahale edilmeyecek, herhangi bir atık bırakılmayacak ve atık su deşarjı olmayacaktır. Kuru dere yataklarına pasa, bitkisel toprak ve mermer bırakılmayacaktır. İşletme faaliyete kapandıktan sonra ve işletme esnasında herhangi bir yan ürün oluşmadığından civarda yer alan akar ve kuru dere yataklarına herhangi bir etki, katkı veya madde karışımı söz konusu olmayacaktır. Faaliyetten ötürü Bern Sözleşmesi ve Merkez Av Komisyonu Kararları ile koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine, faaliyetle ilgili olarak hiçbir ticari kaygı güdülmeyeceğinden bu türlerin avlanması, kasıtlı olarak öldürülmesi veya alı konması, yumurtalarına zarar verilmesi gibi etkiler söz konusu olmayacaktır. Sonuç olarak, arazinin hazırlanması ve işletme aşamasındaki faaliyetler, türler üzerinde rahatsızlık faktörü yaratacak, populasyonlar bundan olumsuz etkilenecek olsalar da, türlerin ortadan kalkması gibi bir tehlike unsuru söz konusu olmayacaktır. Yukarıda listelenen ve bölge genelinde bulunan fauna türlerine, faaliyetler sırasında kasıtlı olarak zarar verilmeyecektir. Alanda yapılacak işletme süresinde, fauna elementleri olası gürültü ve hareketlilikten dolayı çevredeki daha sakin alternatif habitatlara çekilecektir. Söz konusu proje kapsamındaki faaliyetler sırasında 2872 sayılı Çevre Kanunu ve Yönetmeliklerine, 4915 sayılı Bern Sözleşmesi 6. ve 7. Madde hükümlerine uyulacaktır. 4.8. Koruma Alanları (EK-V deki Duyarlı Yöreler Listesi Kapsamında) a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Koruma Alanları Proje alanı ve yakın civarının Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği nin EK- V Duyarlı Yöreler Listesi kapsamında irdelenmesi aşağıda sunulmuştur. 2013-2014 Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası aşağıda ve ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-15). 212

Orhaneli Örnek Avlağı 2013 2014 Ava Yasak Alan Orhaneli YHYS Şekil 62. Bursa İli Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası (http://www.milliparklar.gov.tr) 213

1. Ülkemiz Mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar : a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2. maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları ve Tabiat Koruma Alanları ; Bursa İli sınırları içerisinde bir adet Milli Park Alanı (Uludağ Milli Parkı) bulunmaktadır. Uludağ Milli Parkı proje alanına uzak mesafede (yaklaşık 20 km) yer almaktadır. Bursa İli sınırları içerisinde 1 adet Tabiat Parkı (Suuçtu Tabiat Parkı) bulunmaktadır. Bu park proje alanına yaklaşık olarak 46 km mesafededir. Bursa İli sınırları içerisinde Tabiat Anıtı yer almamaktadır. Bursa İli sınırları içerisinde Tabiatı Koruma Alanı yer almamaktadır. b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca belirlenen Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları ; Bursa İli sınırları içerisinde Karacabey Karadağı-Ovakorusu Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olmak üzere bir adet Yaban Hayatı Geliştirme Sahası bulunmaktadır. Bu saha ruhsatlı sahaya uzak mesafede yer almaktadır. Bursa Karacabey Karadağı- Ovakorusu Yaban Hayatı Geliştirme Sahasında 16.10.2005 tarih ve 25968 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan sınırları dahilinde avlanmak yasaktır. Bursa İli nde 2 adet Yaban Hayvanı Yerleştirme Sahası bulunmaktadır. Bu sahalar; Orhaneli İlçesi YHYS ve İznik İlçesi YHYS dir. Proje alanına en yakın YHYS Orhaneli YHYS olup yaklaşık olarak 18,5 km mesafede yer almaktadır. Orhaneli Yaban Hayvanı Yerleştirme Sahası sınırları ile aşağıda ve Şekil-62 de verilmiştir. Orhaneli İlçesi; Doğusu: Orhaneli, Büyükorhan devlet yolu Kuzeyi: Orhaneli, Serçeler Sadağı, Yeşiller devlet yolu Batısı: Yeşiller, Çakıryenice, Durhasan köy yolu, Orhaneli-Büyükorhan devlet yoluna kadar Güneyi: Orhaneli-Büyükorhan devlet yoluna kadar. Bunların dışında Bursa İli sınırları içerisinde 5 adet 2013-2014 Av Dönemi MAK Kararıyla Yasaklanan Sahalar bulunmaktadır. Avlanmaya Yasaklanan Sahalardan proje alanına en yakın mesafede bulunan yaklaşık 14,6 km mesafededir ve sınırları aşağıda verilmiştir. Karacabey-Nilüfer İlçeleri; Doğusu: M.kemalpaşa ilçe sınırından, karacaoba mevkiine kadar, Kuzeyi: Göl kıyı sınırı Batısı: Çeşnigir Deresinin uluabata döküldüğü yerden Halil bey adasına kadar, Güneyi: Halilbey adası, Mutlu adasıdan M.Kemalpaşa ile Nilüfer ilçe sınırına kadar. Ayrıca Bursa İli sınırları içerisinde 1 adet Örnek Avlak Olarak Tescil Edilen ve Ava Yasaklanan Sahalar bulunmaktadır. Bu alan Orhaneli Örnek Avlağı olup proje alanına yaklaşık olarak 10,4 km mesafededir. Orhaneli Örnek Avlağının sınırları aşağıda verilmiştir. 214

Orhaneli Örnek Avlağı (Orhaneli İlçesi); Doğusu: Çatalca Tepe-Başpınar Sırtı- Karbastı Sırtı-Kızılkaş Sırtı-Belenkabaca Sırtı-Karacakaya Sırtı, Kuzeyi: Karakova Deresi- Petmezciyolu Sırtı-Çamlık Deresi, Batısı: Orhaneli-Bursa yolu asfaltı, Güneyi: Kocasu Çayı-Orhaneli-Bursa asfaltı. Ayrıca Bursa İli sınırları içerisinde 1 adet Devlet Avlağı Olarak Tescil Edilen ve Ava Yasaklanan Sahalar bulunmaktadır. Bu alan Uludağ Devlet Avlağı olup proje alanına yaklaşık olarak 14,2 km mesafededir. Uludağ Devlet Avlağının sınırları aşağıda verilmiştir. Osmangazi İlçesi Osmangazi-Uludağ Devlet Avlağı; Doğusu: İnegöl Orman İşletme müdürlüğü Kuzeyi:Alıçdüzütepe, Paşaçayırıtepe, KuşaklıkayaTepe, ZirveTepe, KarataşTepe, Uludağ Tepe, Uludağ Milliparkı Güneyi-Batısı:Soğukpınar, Karaisak, G.Budaklar, K.Deliker, B.Deliker, Epçeler, Dağdibi, Pınarcık c) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının Tanımlar başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanı olarak tanımlanan ve aynı Kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar; Proje alanında 21.7.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında tanımlanan Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları Sit Alanı ve Koruma Alanı özel alanlardan hiçbiri bulunmamaktadır. Bursa İli nde bulunan Kültür verilmiştir. ve Tabiat Varlıkları ve Sit Alanları aşağıda Tablo 110. Bursa ili'nde Bulunan Kültür ve Tabiat Varlıkları ve Sit Alanları Adet Sit Alanları Arkeolojik Sit Alanı 98 Kentsel Sit Alanı 7 Doğal Sit Alanı 60 Tarihi Sit Alanı - Diğer Sit Alanları Tarihi ve Kentsel Sit 7 Kentsel ve Doğal Sit 1 Arkeolojik ve Doğal Sit 4 Kentsel ve Arkeolojik Sit 1 Toplam 178 Kültür (Tekyapı Ölçeğinde) ve Tabiat Varlıkları 4278 GENEL TOPLAM 4456 (Kaynak: Bursa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, http://www.bursakulturturizm.gov.tr ) 215

ç) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları; Proje alanında bu tür alanlar bulunmamaktadır. d) 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar; Proje alanına en yakın gölet yaklaşık olarak 2,3 km mesafede yer almakta olup sulama amaçlı kullanılmaktadır (Bkz. Şekil-62). Söz konusu gölet geçici gölet statüsündedir. Proje alanına en yakın baraj gölü Çınarcık Baraj Gölü dür. 1 No lu proje alanının 6,09 hektarlık kısmının ve 2 No lu proje alanının 32,26 hektarlık kısmının Çınarcık Barajı uzun mesafeli koruma alanında kaldığına dair yazı rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-46). Ancak, Çınarcık Barajından halihazırda içme ve kullanma suyu temin edilmemektedir. Yaklaşık olarak 8,9 km mesafede yer alan Doğancı Barajı bulunmaktadır (Bkz. Şekil-62). 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerine göre koruma alanları toplam mesafesi 5 km olmaktadır. Doğancı Barajı yaklaşık olarak 8,9 km mesafede olduğu için proje alanı ile etkileşim içerisinde değildir. DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından 02.06.2012 Tarih ve 28311 Sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, BAŞKÖY KÖYÜ SUYUNGÖZÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI ve BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, ORTAKÖY KÖYÜ ISPATAN ÇEŞME VE CUMAÖNÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI bulunmaktadır. Ispatan Çeşmesi koruma alanının 2. Derece koruma alanı ruhsat alanı sınırlarından geçmektedir. Suyungözü kaynağı koruma alanının 1. Derece koruma alanı ruhsat alanı sınırlarından geçmekte olup 2. Derece koruma alanı ruhsat alanı içerisinde kalmaktadır. Ruhsat alanının koruma alanları ile konumunu gösterir kroki aşağıda ve rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-14). 216

Şekil 63. Proje Alanı İle Koruma Alanlarının Konumunu Gösterir Kroki e) 02/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49 uncu maddesinde tanımlanan Hassas Kirlenme Bölgeleri ; Proje alanı içerisinde bu tür alanlar bulunmamaktadır. f) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından Özel Çevre Koruma Bölgeleri olarak tespit ve ilan edilen alanlar; Bursa İli sınırları içerisinde Özel Çevre Koruma Alanı bulunmamaktadır. 217

g) 18/11/1983 tarihti ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar; İlgili Kanunda koordinatları verilerek tanımlanan alan ile proje alanının etkileşimi söz konusu değildir. ğ) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler; Meşçere haritasına göre 1 No lu ve 2 No lu ocak alanlarının küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Çevre düzeni planına göre 2 No lu ocak alanının bir kısmı tarım alanıdır. Arazi varlığı haritasına göre belirlenen hiçbir birimin alanı tarım alanında kalmamaktadır. Bütün birimler orman alanındadır. Sadece 2. Poligonun küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Kadastro haritasına göre ise proje alanı tamamen orman alanında kalmaktadır. Yukarıda da görüldüğü gibi 4 farklı haritaya göre arazi kullanım durumları sıralanmıştır. Haritalar arasında bazı uyumsuzluklar bulunmaktadır. Bazı alanlar bir harita da orman olarak görünürken başka bir haritada tarım alanı görülmektedir. Bilindiği gibi kadastro haritası mevcut parseller ve bu parsellere ait tapular neticesinde hazırlanmaktadır. Bu nedenle proje alanları belirlenirken kadastro haritası baz alınmıştır. Bu durumda proje alanının tamamı orman alanıdır. Üretim faaliyetlerine başlanmadan önce Orman Kanunu kapsamında orman izni alınacaktır. h) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar; Proje alanı içerisinde böyle bir alan söz konusu değildir. ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun da belirtilen alanlar; Proje alanı içerisinde ve yakın civarında böyle bir alan söz konusu değildir. i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu nda belirtilen alanlar; Proje alanında mera vasıflı arazi bulunmamaktadır. 218

j) 17/05/2005 tarihli ve 25818 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği nde belirtilen alanlar; Proje alanına en yakın baraj gölü Çınarcık Baraj Gölü dür. 1 No lu proje alanının 6,09 hektarlık kısmının ve 2 No lu proje alanının 32,26 hektarlık kısmının Çınarcık Barajı uzun mesafeli koruma alanında kaldığına dair yazı rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-46). Ancak, Çınarcık Barajından halihazırda içme ve kullanma suyu temin edilmemektedir. Yaklaşık olarak 8,9 km mesafede yer alan Doğancı Barajı bulunmaktadır (Bkz. Şekil-62). 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerine göre koruma alanları toplam mesafesi 5 km olmaktadır. Doğancı Barajı yaklaşık olarak 8,9 km mesafede olduğu için proje alanı ile etkileşim içerisinde değildir. 2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar: a) 20/2/1984 tarihli ve 18318 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları ; Proje alanı ve çevresinde İlgili Sözleşmede belirtilen flora, fauna, Deniz Kaplumbağası, Üreme Alanlarında belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları bulunmamaktadır. b) 12/6/1981 tarih ve 17368 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınan alanlar; Proje alanı ve çevresinin Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınan alanlar ile ilgisi bulunmamaktadır. ı. 23/10/1988 tarihli ve 19968 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol gereği ülkemizde Özel Koruma Alanı olarak belirlenmiş alanlar Proje alanı çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. ıı. 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit listesinde yer alan alanlar Proje alanı çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. ııı. Cenova Deklarasyonunun 17 nci maddesinde yer alan Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar Proje alanı çevresinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. 219

c) 14/2/1983 tarihli ve 17959 sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1inci ve 2inci maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, Proje alanı içerisinde Kültürel Miras ve Doğal Miras statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar bulunmamaktadır. ç) 17/5/1994 tarihli ve 21937 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar ; Bursa İli nde RAMSAR Sözleşmesi kapsamında Ulubat Gölü bulunmaktadır. Ulubat Gölü proje alanına uzak mesafededir. d) 27/7/2003 tarihli ve 25181 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi; Proje alanı ve yakın civarında böyle bir alan bulunmamaktadır. 3. Korunması gereken alanlar: a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri), Çevre düzeni planına göre 2 No lu ocak alanının bir kısmı tarım alanıdır. Bunun dışında proje alanlarının büyük bir kısmı orman alanı görülmektedir (Bkz. Ek-44). b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı; Meşçere haritasına göre 1 No lu ve 2 No lu ocak alanlarının küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Çevre düzeni planına göre 2 No lu ocak alanının bir kısmı tarım alanıdır. Arazi varlığı haritasına göre belirlenen hiçbir birimin alanı tarım alanında kalmamaktadır. Bütün birimler orman alanındadır. Sadece 2. Poligonun küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Kadastro haritasına göre ise proje alanı tamamen orman alanında kalmaktadır. Yukarıda da görüldüğü gibi 4 farklı haritaya göre arazi kullanım durumları sıralanmıştır. Haritalar arasında bazı uyumsuzluklar bulunmaktadır. Bazı alanlar bir harita da orman olarak görünürken başka bir haritada tarım alanı görülmektedir. Bilindiği gibi kadastro haritası mevcut parseller ve bu parsellere ait tapular neticesinde hazırlanmaktadır. Bu nedenle proje alanları belirlenirken kadastro haritası baz alınmıştır. Bu durumda proje alanının tamamı orman alanıdır. Üretim faaliyetlerine başlanmadan önce Orman Kanunu kapsamında orman izni alınacaktır. 220

c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, Proje alanı içerisinde yukarıda belirtilen nitelikte sulak alanlar bulunmamaktadır. ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları; Proje alanı ve yakın çevresinde bulunan su yüzeyleri Bölüm 4.5.b de verilmiştir. d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar; Yukarıda belirtilen alanların hiçbiri proje alanı içerisinde bulunmamaktadır. b) Proje Kapsamında Yapılacak İş Ve İşlemler Kapsamında Koruma Alanlarına Etkiler Ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme Ve İşletme Sonrası) Proje alanında verilmeyecektir. yapılan çalışmalar sırasında kasıtlı olarak türlere zarar Faaliyet dönemlerinde hayvanlara kasıtlı olarak zarar verilmeyecek, avlanılmayacaktır. Proje alanında herhangi bir kayıtlı kültür ve tabiat varlığı bulunmamaktadır. 4.9. Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler (Askeri yasak bölgeler, kamu kurum ve kuruluşlarına belirli amaçlarla tahsis edilmiş alanlar, 7/16349 sayılı bakanlar kurulu kararı ile "sınırlandırılmış alanlar" v.b.) a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Proje alanı ve etki alanında askeri yasak bölgeler ile ayrıca kamu kurum ve kuruluşlara tahsis edilmiş alanlar, 7/16349 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile sınırlandırılmış alanlar bulunmamaktadır. b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Projeye konu alanda, askeri yasak bölgeler ile ayrıca kamu kurum ve kuruluşlara tahsis edilmiş alanlar, 7/16349 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile sınırlandırılmış alanlar bulunmadığından, proje kapsamında bu tür alanlara herhangi bir etki söz konusu değildir. 221

BÖLÜM 5: PROJE KAPSAMINDAKİ FAALİYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ (İLGİLİ YÖNETMELİKLER KAPSAMINDA VE KÜMÜLATİF OLARAK GEREKLİ DEĞERLENDİRME YAPILACAKTIR.) 5.1. Emisyon Hesaplamaları (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) Arazi Hazırlık İşlemleri Sırasında Oluşacak Emisyonlara İlişkin Hesaplamalar Sahada blok mermer üretimi açık işletme yöntemi ile basamaklarda tel kesme yapılarak gerçekleştirilecektir. Üretimin gerçekleştirileceği ocak alanında, blok mermer cevherleşmesi üzerinde ortalama kalınlığı 10 cm civarında olan bitkisel toprak tabakası bulunmaktadır. Üretime başlanmadan önce blok mermer cevherinin üzerindeki bitkisel toprak tabakası alınacaktır. Dekapajı yapılacak olan bitkisel toprak tabakasının gevşek oluşu nedeniyle, dekapaj işlemi iş makineleri ve insan gücüyle yapılacak olup patlayıcı madde kullanılmayacaktır. Sahada mevcut ocak alanları, mevcut stok alanları, mevcut pasa alanları ve mevcut şantiye alanlarında bitkisel toprak sıyrılması söz konusu olmayacaktır. Sadece 3 No lu ocak ve stok alanında bitkisel toprak sıyrılması söz konusudur. Sahada bitkisel toprak tabakası kalınlığı yaklaşık olarak 10 cm alınmıştır. 3 No lu Ocak Alanında toplam 20,23 Hk (202.300 m 2 ) alanda bitkisel toprak sıyrılacaktır. Bu alandan 10 yılda toplam 202.300 m 2 x 0,1 m : 20.230 m 3 bitkisel toprak depolanacaktır. Bitkisel toprak yoğunluğu yaklaşık olarak 1,6 ton/m 3 alınırsa; 20.230 m 3 x 1,6 ton/m 3 = 32.368 ton bitkisel toprak 10 yılda depolanacaktır. Bu durumda yılda 3.237 ton bitkisel toprak depolanacaktır. Yıllık Çalışma Süreleri Yıllık Dekapaj Miktarı Aylık Dekapaj Miktarı Günlük Dekapaj Miktarı Saatlik Dekapaj Miktarı = 12 Ay/Yıl, 25 Gün/Ay, 16 Saat/Gün = 3.237 Ton = 269,75 Ton = 10,79 Ton = 0,67 Ton Bitkisel toprak tabakasının dekapajı, yüklenmesi ve taşınması sırasında oluşacak toz miktarı ; Tablo 111. Toz Emisyon Faktörleri-Dekapaj Kaynaklar Kontrolsüz Emisyon Faktörleri Kontrollü Dekapaj (kg/ton) 0,025 0,0125 Yükleme/Boşaltma (kg/ton) 0,010 0,005 Nakliye (gidiş-dönüş toplam mesafesi) (kg/km/araç) 0,7 0,35 Depolama 5,8 2,9 222

Yukarıdaki tabloda özetlenen emisyon faktörleri 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği EK 12 Tablo 12.6 da verilmiştir. Hesaplamalar bu değerler üzerinde aşağıda yapılmıştır. Kontrolsüz Durum a) Bitkisel toprak tabakasının alınması sırasında meydana gelebilecek olan toz miktarı; Toz Emisyon Debisi = 0,67 ton/saat x 0,025 kg/ton = 0,016 kg/saat b) Bitkisel toprak tabakasının kamyonlara yüklenmesi ve boşaltılması sırasında meydana gelebilecek olan toz miktarı; Toz Emisyon Debisi = 0,67 ton/saat x 0,01 kg/ton x 2 = 0,013 kg/saat c) Bitkisel toprak tabakasının taşınması sırasında meydana gelebilecek olan toz miktarı; Alınacak üst örtü tabakası proje alanında belirlenen 3 No lu Bitkisel Toprak Döküm Alanında muhafaza edilecektir. Üretim yapılacak alandan döküm alanına ortalama mesafe yaklaşık olarak 800 metredir. Bitkisel toprağın taşınması sırasında gidiş geliş toplam 1,6 km mesafelik yol kullanılacaktır. Günlük 10,79 ton bitkisel toprağı 1 kamyonla bir sefer yapılarak depolama alanına nakledilecektir. 0,7 kg/km/sefer * 1 kamyon * (1 sefer/16 saat) * 1,6 km = 0,07 kg/saat d) Bitkisel toprak tabakasının depolanması sırasında meydana gelebilecek olan toz miktarı; 3 No lu Ocak için ayrılan Bitkisel Toprak Depolama Alanı 0,69 hektardır. Bitkisel toprağın 0,69 hektarlık alanında depolanması esnasında oluşabilecek toz miktarı aşağıda hesaplanmıştır. 0,69 hektar * 5,8 kg/hektar.gün*1gün/24saat = 0,17 kg/saat Bitkisel toprak tabakasının dekapajı sırasında meydana gelebilecek olan Toplam Toz Miktarı ; 0,016 kg/saat + 0,013 kg/saat + 0,07 kg/saat + 0,17 kg/saat = 0,269 kg/saat 223

Kontrollü Durum a) Bitkisel toprak tabakasının alınması sırasında meydana gelebilecek olan toz miktarı; Toz Emisyon Debisi = 0,67 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 0,008 kg/saat b) Bitkisel toprak tabakasının kamyonlara yüklenmesi ve boşaltılması sırasında meydana gelebilecek olan toz miktarı; Toz Emisyon Debisi = 0,67 ton/saat x 0,005 kg/ton x 2 = 0,003 kg/saat c) Bitkisel toprak tabakasının taşınması sırasında meydana gelebilecek olan toz miktarı; 0,35 kg/km/sefer * 1 kamyon * (1 sefer/16 saat) * 1,6 km = 0,035 kg/saat d) Bitkisel toprak tabakasının depolanması sırasında meydana gelebilecek olan toz miktarı; 0,69 hektar * 2,9 kg/hektar.gün*1gün/24saat = 0,08 kg/saat Bitkisel toprak tabakasının dekapajı sırasında meydana gelebilecek olan Toplam Toz Miktarı ; 0,008 kg/saat + 0,003 kg/saat + 0,035 kg/saat + 0,08 kg/saat = 0,126 kg/saat Kontrolsüz ve kontrollü durum için hesaplanan kütlesel debi değerleri Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek 2 Tablo 2.1 de belirtilen 1,0 kg/saat lik sınır değerinin altında olmasından dolayı toz modellemesi yapılmamıştır. İşletme Aşamasında Oluşacak Emisyonlara İlişkin Hesaplamalar Faaliyet kapsamında yapılacak işlemler sırasında üretim, yükleme ve taşıma faaliyetleri esnasında toz yayılımı olacaktır. Sahada bulunan cevher açık işletme yöntemi ile basamaklarda tel kesme yapılarak gerçekleştirilecektir. Üretim faaliyetleri esnasında kesinlikle patlayıcı madde kullanılmayacaktır. Proje sahasında gerçekleştirilecek işlemlerden kaynaklanan toz emisyonu kütlesel debileri, 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği EK 12 d.1 Maddesi gereği, EK 12 Tablo 12.6 da yer alan emisyon faktörleri kullanılarak hesaplanmıştır. Hesaplamalarda kullanılan emisyon faktörleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur. 224

Tablo 112. Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak SKHKKY Emisyon Faktörleri Kaynaklar Kontrolsüz Emisyon Faktörleri Kontrollü Yükleme/Boşaltma (kg/ton)* 0,010 0,005 Nakliye (gidiş-dönüş toplam mesafesi) (kg/km/araç)* 0,7 0,35 Depolama (kg/hektar.gün)* 5,8 2,9 * 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği EK 12 Tablo 12.6 Faaliyetler sonucu oluşacak toz emisyonları hesaplamaları kontrollü ve kontrolsüz emisyon faktörleri kullanılarak hesaplanmıştır. Hesaplamalar aşağıda açıklanmıştır. Proje alanında yapılacak üretim faaliyetleri sırasında (yükleme/boşaltma, depolama ve nakliye) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği EK 1 de belirtilen önlemler alınacak olduğundan, yönetmelik EK 12 d.2 maddesine istinaden modelleme çalışması kontrollü emisyonlar göz önüne alınarak yapılmış ve ilerleyen bölümlerde açıklanmıştır. Sahada yılda 12 ay, ayda 25 gün, günde 16 saat 2 vardiya olarak çalışma yapılacaktır. Üretim miktarlarına yönelik ayrıntılar aşağıdaki tabloda sunulmuştur. Tablo 113. Üretim Miktarları Blok Mermer Üretim Miktarları Yıllık Blok Mermer Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) Pasa Malzeme Üretim Miktarları Yıllık Pasa Malzeme Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) 50.000 m 3 /yıl=137.500 ton/yıl 11.458,33 ton/ay 458,33 ton/gün 28,645 ton/saat 28,65 ton/saat 450.000 m 3 /yıl=1.237.500 ton/yıl 103.125 ton/ay 4.125 ton/gün 257,81 ton/saat 258 ton/saat Kütlesel debi değerleri kontrolsüz ve kontrollü emisyon faktörleri kullanılarak hesaplanmıştır. Hesaplamalar aşağıda açıklanmıştır. 225

Ocak Alanı-1: 1 No lu ocak alanı için üretim miktarları aşağıda sunulmuştur. Tablo 114. Ocak Alanı-1 Üretim Miktarları Blok Mermer Üretim Miktarları Yıllık Blok Mermer Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) Pasa Malzeme Üretim Miktarları Yıllık Pasa Malzeme Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) 16.060 m 3 /yıl=44.165 ton/yıl 3.680,41 ton/ay 147,21 ton/gün 9,20 ton/saat 144.540 m 3 /yıl=397.485 ton/yıl 33.123,75 ton/ay 1.324,95 ton/gün 82,80 ton/saat Kontrolsüz Durum 1. Malzemenin kesilmesi esnasında oluşacak toz: Saatlik blok mermer üretim miktarı 9,20 ton/saat, pasa malzeme üretim miktarı ise 82,80 ton/saat tir. Ana kayadan toplam miktar söküleceği için üretim miktarı 92 ton/saat alınmıştır. Malzemenin kesilmesi sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Tel Kesme ile üretilecek malzeme miktarı Kesme emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 92 ton / saat = 0,025 kg/ton = 92 ton/saat x 0,025 kg/ton = 2,3 kg/saat 2. Malzeme ebatlama işlemi esnasında oluşacak toz: Malzeme ebatlama işlemi sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Ebatlama işlemi sırasında da pasa malzeme çıkabileceği için saatlik üretim miktarı 92 ton/saat alınmıştır. Ebatlama ile üretilecek malzeme miktarı = 92 ton / saat Ebatlama emisyon faktörü = 0,025 kg/km/araç Toplam emisyon debisi = 92 ton/saat x 0,025 kg/ton = 2,3 kg/saat 3. Malzeme yükleme/ boşaltma esnasında oluşacak toz: Malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı nakli için yükleme/ boşaltma yapılırken toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 226

4. Malzemenin stok alanına nakli esnasında oluşacak toz: Ebatlama işlemi tamamlanan malzeme stok alanına nakledilecektir. Ocak alanı ile stok alanı arası ortalama yol mesafesi 370 m civarındadır. Nakliye sırasında gidiş-geliş tek seferde ortalama 740 metrelik toprak yol kullanılacaktır. Stok alanına nakledilecek saatlik malzeme 9,20 tondur. Kamyonların yük kapasitesi ortalama 25 ton kabul edilmiştir. Saatte 25 tonluk 1 araç hareketi planlanmaktadır. Malzemenin stok alanına nakli sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Nakledilecek malzeme miktarı = 9,2 ton / saat Nakliye emisyon faktörü = 0,7 kg/ton Mesafe = 0,74 km Toplam emisyon debisi = 0,7 kg/km-araç x 0,74 km x 1 araç/ 1 saat = 0,52 kg/saat 5. Malzemenin pasa alanına nakli esnasında oluşacak toz: Pasa malzeme pasa alanına nakledilecektir. Ocak alanı ile pasa alanı arası ortalama yol mesafesi 153 m civarındadır. Nakliye sırasında gidiş-geliş tek seferde ortalama 306 metrelik toprak yol kullanılacaktır. Pasa alanına nakledilecek saatlik malzeme yaklaşık 82,80 tondur. Kamyonların yük kapasitesi ortalama 25 ton kabul edilmiştir. Saatte 25 tonluk 4 araç hareketi planlanmaktadır. Malzemenin stok alanına nakli sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Nakledilecek malzeme miktarı Nakliye emisyon faktörü Mesafe Toplam emisyon debisi = 82,8 ton / saat = 0,7 kg/ton = 0,306 km 0,7 kg/km-araç x 0,306 km x 4 araç/ = 1 saat = 0,86 kg/saat 6. Malzeme stok alanında depolanması esnasında oluşacak toz: Malzeme stok alanında depolanacaktır. Ancak malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı depolama esnasında toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 227

7. Malzemenin stok alanından nakliyesi esnasında oluşacak toz: Nakliye sırasında sahayı asfalt yola bağlayan yaklaşık olarak 5 km uzunluğunda toprak yol kullanılacaktır. Malzemenin stoktan nakli sırasında gidiş-geliş toplam 10 km yol katedilecektir. Saatlik yaklaşık 9,2 ton malzeme için 2 saatte 1 adet kamyon ile nakil yapılması planlanmaktadır. Nakledilecek malzeme miktarı = 9,2 ton / saat Nakliye emisyon faktörü = 0,7 kg/ton Mesafe = 10 km Toplam emisyon debisi 0,7 kg/km-araç x 10 km x 1 araç/ 2 = saat = 3,5 kg/saat Üretim faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek olan toplam toz miktarı; 2,3 kg/saat+2,3 kg/saat+0,52 kg/saat+0,86 kg/saat+3,5 kg/saat = 9,48 kg/saat Kontrollü Durum 1. Malzemenin kesilmesi esnasında oluşacak toz: Tel Kesme ile üretilecek malzeme miktarı Kesme emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 92 ton / saat = 0,0125 kg/ton = 92 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 1,15 kg/saat 2. Malzeme ebatlama işlemi esnasında oluşacak toz: Ebatlama ile üretilecek malzeme miktarı Ebatlama emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 92 ton / saat = 0,0125 kg/km/araç = 92 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 1,15 kg/saat 3. Malzeme yükleme/ boşaltma esnasında oluşacak toz: Malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı nakli için yükleme/ boşaltma yapılırken toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 4. Malzemenin stok alanına nakli esnasında oluşacak toz: Nakledilecek malzeme miktarı = 9,2 ton / saat Nakliye emisyon faktörü = 0,35 kg/ton Mesafe = 0,740 km Toplam emisyon debisi 0,35 kg/km-araç x 0,740 km x 1 = araç/ 1 saat = 0,26 kg/saat 228

5. Malzemenin pasa alanına nakli esnasında oluşacak toz: Nakledilecek malzeme miktarı = 82,8 ton / saat Nakliye emisyon faktörü = 0,35 kg/ton Mesafe = 0,306 km Toplam emisyon debisi 0,35 kg/km-araç x 0,306 km x 4 = araç/ 1 saat = 0,43 kg/saat 6. Malzeme stok alanında depolanması esnasında oluşacak toz: Malzeme stok alanında depolanacaktır. Ancak malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı depolama esnasında toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 7. Malzemenin stok alanından nakliyesi esnasında oluşacak toz: Nakledilecek malzeme miktarı Nakliye emisyon faktörü Mesafe Toplam emisyon debisi = 82,8 ton / saat = 0,35 kg/ton = 10 km 0,35 kg/km-araç x 10 km x 1 araç/ = 2saat = 1,75 kg/saat Üretim faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek olan toplam toz miktarı; 1,15 kg/saat+1,15 kg/saat+0,26 kg/saat+0,43 kg/saat+1,75 kg/saat = 4,74 kg/saat Ocak Alanı-2: 2 No lu ocak alanı için üretim miktarları aşağıda sunulmuştur. Tablo 115. Ocak Alanı-2 Üretim Miktarları Blok Mermer Üretim Miktarları Yıllık Blok Mermer Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) Pasa Malzeme Üretim Miktarları Yıllık Pasa Malzeme Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) 9.500 m 3 /yıl=26.125 ton/yıl 2.177,08 ton/ay 87,08 ton/gün 5,44 ton/saat 85.500 m 3 /yıl=235.125 ton/yıl 19.593,75 ton/ay 783,75 ton/gün 48,98 ton/saat 229

Kontrolsüz Durum 1. Malzemenin kesilmesi esnasında oluşacak toz: Saatlik blok mermer üretim miktarı 5,44 ton/saat ve pasa malzeme üretim miktarı 48,98 ton/saat tir. Ana kayadan toplam miktar söküleceği için üretim miktarı 54,42 ton/saat alınmıştır. Malzemenin kesilmesi sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Tel Kesme ile üretilecek malzeme miktarı Kesme emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 54,42 ton / saat = 0,025 kg/ton = 54,42 ton/saat x 0,025 kg/ton = 1,36 kg/saat 2. Malzeme ebatlama işlemi esnasında oluşacak toz: Malzeme ebatlama işlemi sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Ebatlama işlemi sırasında da pasa malzeme çıkabileceği için saatlik üretim miktarı 54,42 ton/saat alınmıştır. Ebatlama ile üretilecek malzeme miktarı = 54,42 ton / saat Ebatlama emisyon faktörü = 0,025 kg/km/araç Toplam emisyon debisi = 54,42 ton/saat x 0,025 kg/ton = 1,36 kg/saat 3. Malzeme yükleme/ boşaltma esnasında oluşacak toz: Malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı nakli için yükleme/ boşaltma yapılırken toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 4. Malzemenin stok alanına nakli esnasında oluşacak toz: Ebatlama işlemi tamamlanan malzeme stok alanına nakledilecektir. Ocak alanı ile stok alanı arası ortalama yol mesafesi 350 m civarındadır. Nakliye sırasında gidiş-geliş tek seferde ortalama 700 metrelik toprak yol kullanılacaktır. Stok alanına nakledilecek saatlik malzeme 5,44 tondur. Kamyonların yük kapasitesi ortalama 25 ton kabul edilmiştir. Saatte 1 araç hareketi planlanmaktadır. Malzemenin stok alanına nakli sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Nakledilecek malzeme miktarı = 5,44 ton / saat Nakliye emisyon faktörü = 0,7 kg/ton Mesafe = 0,74 km Toplam emisyon debisi 0,7 kg/km-araç x 0,7 km x 1 araç/ 1 = saat = 0,49 kg/saat 230

5. Malzemenin pasa alanına nakli esnasında oluşacak toz: Pasa malzeme pasa alanına nakledilecektir. Ocak alanı ile pasa alanı arası ortalama yol mesafesi 175 m civarındadır. Nakliye sırasında gidiş-geliş tek seferde ortalama 350 metrelik toprak yol kullanılacaktır. Pasa alanına nakledilecek saatlik malzeme 48,98 tondur. Kamyonların yük kapasitesi ortalama 25 ton kabul edilmiştir. Saatte 25 tonluk 2 araç hareketi planlanmaktadır. Malzemenin stok alanına nakli sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Nakledilecek malzeme miktarı Nakliye emisyon faktörü Mesafe Toplam emisyon debisi = 48,98 ton / saat = 0,7 kg/ton = 0,350 km 0,7 kg/km-araç x 0,350 km x 2 araç/ = 1 saat = 0,49 kg/saat 6. Malzeme stok alanında depolanması esnasında oluşacak toz: Malzeme stok alanında depolanacaktır. Ancak malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı depolama esnasında toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 7. Malzemenin stok alanından nakliyesi esnasında oluşacak toz: Nakliye sırasında sahayı asfalt yola bağlayan yaklaşık olarak 5 km uzunluğunda toprak yol kullanılacaktır. Malzemenin stoktan nakli sırasında gidiş-geliş toplam 10 km yol kat edilecektir. Saatlik yaklaşık 5,44 ton malzeme için 4 saatte 1 adet kamyon ile nakil yapılması planlanmaktadır. Nakledilecek malzeme miktarı = 5,44 ton / saat Nakliye emisyon faktörü = 0,7 kg/ton Mesafe = 10 km Toplam emisyon debisi 0,7 kg/km-araç x 10 km x 1 araç/ 4 = saat = 1,75 kg/saat Üretim faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek olan toplam toz miktarı; 1,36 kg/saat+1,36 kg/saat+0,49 kg/saat+0,49 kg/saat+1,75 kg/saat = 5,45 kg/saat 231

Kontrollü Durum 1. Malzemenin kesilmesi esnasında oluşacak toz: Tel Kesme ile üretilecek malzeme miktarı Kesme emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 54,42 ton / saat = 0,0125 kg/ton = 54,42 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 0,680 kg/saat 2. Malzeme ebatlama işlemi esnasında oluşacak toz: Ebatlama ile üretilecek malzeme miktarı Ebatlama emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 54,42 ton / saat = 0,0125 kg/km/araç = 54,42 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 0,680 kg/saat 3. Malzeme yükleme/ boşaltma esnasında oluşacak toz: Malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı nakli için yükleme/ boşaltma yapılırken toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 4. Malzemenin stok alanına nakli esnasında oluşacak toz: Nakledilecek malzeme miktarı = 5,44 ton / saat Nakliye emisyon faktörü = 0,35 kg/ton Mesafe = 0,700 km Toplam emisyon debisi 0,35 kg/km-araç x 0,700 km x 1 = araç/ 1saat = 0,25 kg/saat 5. Malzemenin pasa alanına nakli esnasında oluşacak toz: Nakledilecek malzeme miktarı = 48,98 ton / saat Nakliye emisyon faktörü = 0,35 kg/ton Mesafe = 0,350 km Toplam emisyon debisi 0,35 kg/km-araç x 0,350 km x 2 = araç/ 1 saat = 0,25 kg/saat 6. Malzeme stok alanında depolanması esnasında oluşacak toz: Malzeme stok alanında depolanacaktır. Ancak malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı depolama esnasında toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 232

7. Malzemenin stok alanından nakliyesi esnasında oluşacak toz: Nakledilecek malzeme miktarı Nakliye emisyon faktörü Mesafe Toplam emisyon debisi = 5,44 ton / saat = 0,35 kg/ton = 10 km 0,35 kg/km-araç x 10 km x 1 araç/ = 4saat = 0,88 kg/saat Üretim faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek olan toplam toz miktarı; 0,68 kg/saat+0,68 kg/saat+0,25 kg/saat+0,25 kg/saat+0,88 kg/saat = 2,74 kg/saat Ocak Alanı-3: 3 No lu ocak alanı için üretim miktarları aşağıda sunulmuştur. Tablo 116. Ocak Alanı-3 Üretim Miktarları Blok Mermer Üretim Miktarları Yıllık Blok Mermer Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) Pasa Malzeme Üretim Miktarları Yıllık Pasa Malzeme Üretimi Aylık Üretim (ortalama) Günlük Üretim (ortalama) Saatlik Üretim (ortalama) 24.440 m 3 /yıl=67.210 ton/yıl 5.600,8 ton/ay 224,03 ton/gün 14,00 ton/saat 219.960 m 3 /yıl=604.890 ton/yıl 50.407,50 ton/ay 2.016,30 ton/gün 126 ton/saat Kontrolsüz Durum 1. Malzemenin kesilmesi esnasında oluşacak toz: Saatlik blok mermer üretim miktarı 14 ton/saat ve pasa malzeme üretim miktarı 126 ton/saat tir. Ana kayadan toplam miktar söküleceği için üretim miktarı 140 ton/saat alınmıştır. Malzemenin kesilmesi sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Tel Kesme ile üretilecek malzeme miktarı Kesme emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 140 ton / saat = 0,025 kg/ton = 140 ton/saat x 0,025 kg/ton = 3,5 kg/saat 233

2. Malzeme ebatlama işlemi esnasında oluşacak toz: Malzeme ebatlama işlemi sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Ebatlama işlemi sırasında da pasa malzeme çıkabileceği için saatlik üretim miktarı 140 ton/saat alınmıştır. Ebatlama ile üretilecek malzeme miktarı = 140 ton / saat Ebatlama emisyon faktörü = 0,025 kg/km/araç Toplam emisyon debisi = 140 ton/saat x 0,025 kg/ton = 3,5 kg/saat 3. Malzeme yükleme/ boşaltma esnasında oluşacak toz: Malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı nakli için yükleme/ boşaltma yapılırken toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 4. Malzemenin stok alanına nakli esnasında oluşacak toz: Ebatlama işlemi tamamlanan malzeme stok alanına nakledilecektir. Ocak alanı ile stok alanı arası ortalama yol mesafesi 567 m civarındadır. Nakliye sırasında gidiş-geliş tek seferde ortalama 1.134 metrelik toprak yol kullanılacaktır. Stok alanına nakledilecek saatlik malzeme 14 tondur. Kamyonların yük kapasitesi ortalama 25 ton kabul edilmiştir. Saatte 25 tonluk 1 araç hareketi planlanmaktadır. Malzemenin stok alanına nakli sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Nakledilecek malzeme miktarı Nakliye emisyon faktörü Mesafe Toplam emisyon debisi = 14 ton / saat = 0,7 kg/ton = 1.134 km 0,7 kg/km-araç x 1,134 km x 1 araç/ = 1 saat = 0,79 kg/saat 234

5. Malzemenin pasa alanına nakli esnasında oluşacak toz: Pasa malzeme pasa alanına nakledilecektir. Ocak alanı ile pasa alanı arası ortalama yol mesafesi 645 m civarındadır. Nakliye sırasında gidiş-geliş tek seferde ortalama 1290 metrelik toprak yol kullanılacaktır. Pasa alanına nakledilecek saatlik malzeme 126 tondur. Kamyonların yük kapasitesi ortalama 25 ton kabul edilmiştir. Saatte 25 tonluk 5 araç hareketi planlanmaktadır. Malzemenin stok alanına nakli sırasında oluşacak toz miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir. Nakledilecek malzeme miktarı Nakliye emisyon faktörü Mesafe Toplam emisyon debisi = 126 ton / saat = 0,7 kg/ton = 1,29 km 0,7 kg/km-araç x 1,29 km x 5 araç/ = 1 saat = 4,51 kg/saat 6. Malzeme stok alanında depolanması esnasında oluşacak toz: Malzeme stok alanında depolanacaktır. Ancak malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı depolama esnasında toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 7. Malzemenin stok alanından nakliyesi esnasında oluşacak toz: Nakliye sırasında sahayı asfalt yola bağlayan yaklaşık olarak 5 km uzunluğunda toprak yol kullanılacaktır. Malzemenin stoktan nakli sırasında gidiş-geliş toplam 10 km yol kat edilecektir. Saatlik yaklaşık 14 ton malzeme için saatte 1 adet kamyon ile nakil yapılması planlanmaktadır. Nakledilecek malzeme miktarı = 14 ton / saat Nakliye emisyon faktörü = 0,7 kg/ton Mesafe = 10 km Toplam emisyon debisi 0,7 kg/km-araç x 10 km x 1 araç/ 1 = saat = 7 kg/saat Üretim faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek olan toplam toz miktarı; 3,5 kg/saat+3,5 kg/saat+0,79 kg/saat+4,51 kg/saat+7 kg/saat = 19,3 kg/saat 235

Kontrollü Durum 1. Malzemenin kesilmesi esnasında oluşacak toz: Tel Kesme ile üretilecek malzeme miktarı Kesme emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 140 ton / saat = 0,0125 kg/ton = 140 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 1,75 kg/saat 2. Malzeme ebatlama işlemi esnasında oluşacak toz: Ebatlama ile üretilecek malzeme miktarı Ebatlama emisyon faktörü Toplam emisyon debisi = 140 ton / saat = 0,0125 kg/km/araç = 140 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 1,75 kg/saat 3. Malzeme yükleme/ boşaltma esnasında oluşacak toz: Malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı nakli için yükleme/ boşaltma yapılırken toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 4. Malzemenin stok alanına nakli esnasında oluşacak toz: Nakledilecek malzeme miktarı = 14 ton / saat Nakliye emisyon faktörü = 0,35 kg/ton Mesafe = 1,134 km Toplam emisyon debisi 0,35 kg/km-araç x 1,134 km x 1 = araç/ 1 saat = 0,40 kg/saat 5. Malzemenin pasa alanına nakli esnasında oluşacak toz: Nakledilecek malzeme miktarı Nakliye emisyon faktörü Mesafe Toplam emisyon debisi = 126 ton / saat = 0,35 kg/ton = 0,350 km 0,35 kg/km-araç x 1,290 km x 5 araç = / 1 saat = 2,26 kg/saat 6. Malzeme stok alanında depolanması esnasında oluşacak toz: Malzeme stok alanında depolanacaktır. Ancak malzeme iri boyutlarda olduğundan dolayı depolama esnasında toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. 236

7. Malzemenin stok alanından nakliyesi esnasında oluşacak toz: Nakledilecek malzeme miktarı Nakliye emisyon faktörü Mesafe Toplam emisyon debisi = 14 ton / saat = 0,35 kg/ton = 10 km 0,35 kg/km-araç x 10 km x 1 araç/ = saat = 3,5 kg/saat Üretim faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek olan toplam toz miktarı; 1,75 kg/saat+1,75 kg/saat+0,40 kg/saat+2,26 kg/saat+3,5 kg/saat = 9,66 kg/saat Proje alanında yürütülecek üretim faaliyetlerinden kaynaklanacak kütlesel debiler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Tablo 117. Üretimden Kaynaklı Kütlesel Debi Miktarları Üretim Basamağı 1 No lu Ocak Alanı Kontrolsüz Kütlesel Debi Kontrollü Kesme 2,30 kg/saat 1,15 kg/saat Ebatlama 2,30 kg/saat 1,15 kg/saat Yükleme/Boşaltma - - Stok Alanına Nakil 0,52 kg/saat 0,26 kg/saat Pasa Alanına Nakil 0,86 kg/saat 0,43 kg/saat Depolama - - Nakil 3,50 kg/saat 1,75 kg/saat 2 No lu Ocak Alanı TOPLAM 9,48 kg/saat 4,74 kg/saat Kesme 1,36 kg/saat 0,68 kg/saat Ebatlama 1,36 kg/saat 0,68 kg/saat Yükleme/Boşaltma - - Stok Alanına Nakil 0,49 kg/saat 0,25 kg/saat Pasa Alanına Nakil 0,49 kg/saat 0,25 kg/saat Depolama - - Nakil 1,75 kg/saat 0,88 kg/saat 3 No lu Ocak Alanı TOPLAM 5,45 kg/saat 2,74 kg/saat Kesme 3,5 kg/saat 1,75 kg/saat Ebatlama 3,5 kg/saat 1,75 kg/saat Yükleme/Boşaltma - - Stok Alanına Nakil 0,79 kg/saat 0,40 kg/saat Pasa Alanına Nakil 4,51 kg/saat 2,26 kg/saat Depolama - - Nakil 7,00 kg/saat 3,5 kg/saat TOPLAM 19,3 kg/saat 9,66 kg/saat GENEL TOPLAM 34,23 kg/saat 17,14 kg/saat 237

Üretim sırasında sürekli olarak meydana gelebilecek hesaplanan toz emisyon debileri 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek 2 Tablo 2.1 de belirtilen 1,0 kg/saat lik sınır değerinin üzerinde kalmaktadır. Yönetmelik hükümleri gereğince saatlik meteoroloji verileri kullanılarak, dört farklı zaman dilimi için (yıllık, aylık, günlük, saatlik) modelleme çalışması yapılmış ve faaliyet için Hava Kalitesi Modelleme Raporu hazırlanmıştır. Hazırlanan Hava Kalitesi Raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK 51). Proje Faaliyetlerinin Diğer Madencilik Faaliyeti İle Etkileşimi Yakın çevrede söz konusu proje ile birlikte ÇED süreci devam eden 2 adet proje daha bulunmaktadır. Söz konusu projeler hakkında bilgi aşağıdaki tabloda sunulmuştur. Söz konusu projelerin konumlarının gösterildiği harita aşağıda ve rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-19). Tablo 118. Etkileşimli Blok Mermer Ruhsatları Ruhsat No Ruhsat Sahibi Ruhsat Alanı (Hektar) Konum 201100987 SES-TAŞ Mad. Nak. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 59,85 Proje alanının kuzeydoğu köşesi 201100932 YÜCE Nak. Emlak Mad. ve İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 97,55 Proje alanının kuzeyi 238

Şekil 64. Proje Alanı İle Yüce ve Sestaş Ocaklarının Konumlarını Gösterir Harita 239

Etkileşimli sahaların ÇED Raporlarında üretim esnasında oluşacak toz emisyonu için hesaplanan kontrollü kütlesel debi miktarları aşağıda gösterilmiştir. Tablo 119. Etkileşimli Blok Mermer Ruhsatlarına ait Kütlesel Debi Miktarları Ruhsat No Ruhsat Sahibi Ruhsat Alanı (Hektar) Kapasite Kütlesel Debi (kg/saat) 201100987 SES-TAŞ Mad. Nak. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 59,85 20.000 m 3 /yıl 5,44 201100932 YÜCE Nak. Emlak Mad. ve İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 97,55 50.000 m 3 /yıl 14,48 48556 ÖZGÜNTAŞ Mermer San. Ve Tic. Ltd. Şti. 225 50.000 m 3 /yıl 17,14 Yukarıda verilen kontrollü toz emisyonu değerleri SKHKKY EK 2 Tablo 2.1 de verilen sınır değerin üzerinde kalmaktadır. Projeye konu saha ile yukarıda toz emisyonları verilen sahaların, bölgedeki kümülatif etkileşimi için modelleme çalışmaları yapılarak ekler bölümünde sunulan Hava Kalitesi Modelleme Raporu nda verilmiştir (Bkz. EK 51). Hava Kalitesi Modelleme Çalışması Genel Tanımlaması Hava kalitesi modelleme çalışmasında USEPA tarafından geliştirilmiş ISCST-3 (Industrial Source Complex Dispersion Short Term Model) programı kullanılmıştır. ISCST modeli, kullanıcı tarafından tanımlanan bir ağ sisteminde çalışmakta, hesaplar ağ sistemini oluşturan her bir alıcı ortam elemanının köşe noktaları için yapılmaktadır. ISCST3 modelinin kullanıldığı ağ sistemi dışında da ayrık alıcı noktalar belirlenerek bu noktalarda daha detaylı hesaplar yapılabilmektedir. Programda engebeli araziyi göz önüne almak için de bir seçenek bulunmaktadır. ISCST3 modeli aşağıda belirtilen değişik veri türlerini kullanılmaktadır: - Topografik Veriler: Alıcı ortam olarak tanımlanan ağ sistemindeki her bir elemanının koordinatları ve yükseklikleri. - Meteorolojik Veriler: Rüzgar yönü, rüzgar hızı, sıcaklık, atmosferik stabilite sınıfı (Pasquill kararlılık sınıfı), karışım yüksekliği ve rüzgar profil eksponenti ile potansiyel dikey sıcaklık farkını içeren içeren saatlik meteorolojik veri seti. - Kaynak Parametreleri: Tespit edilen bir başlangıç noktasına göre belirlenen kirletici kaynak koordinatları, yüksekliği, çapı, kirletici çıkış hızı, sıcaklığı ve emisyon debisini içeren kaynak verileri. Gaz ve toz halinde kirleticilerin ortam havasındaki konsantrasyonlarının matematiksel hesaplamalar yoluyla tahmin edilmesi sağlayan modelleme çalışması aşağıdaki basamaklardan oluşmaktadır: - Kaynaklara ait dağılım bölgesinin belirlenmesi - Belirlenen dağılım bölgesinin Kartezyen sistemde belirli boyutlardaki karelere ayrılarak enlem, boylam ve yükseklik değerlerinin temin edilmesi veya polar sistemde açısal olarak enlem, boylam ve yükseklik değerlerinin temin edilmesi - Kirletici Kaynaklarına ait bilgilerin belirlenmesi (kaynak kütlesel debisi, kaynak yüksekliği, kaynak çapı, gaz çıkış hızı, gaz sıcaklığı veya kaynağın boyutu ) - Temsili bir yıla ait saatlik meteorolojik verilen temin edilmesi (saatlik sıcaklık değerleri, saatlik rüzgar esme hızları ve yönleri...) 240

- Meteorolojik veriler kullanılarak saatlik kararlılık sınıflarının belirlenmesi ve karışım yüksekliklerinin hesaplanması. Yukarıda sıralanan işlemlerin programa aktarılması sonrasında modelleme programının çalıştırılmasıyla, kirleticilerin ortam havasındaki saatlik, günlük ve yıllık muhtemel yer seviyesi konsantrasyon değerleri tahmin edilebilmektedir. Modelleme çalışması 48556 ruhsat no.lu sahada yapılacak üretim ve tesis faaliyetleri sırasında oluşması muhtemel hava kirliliğinin tahmin edilmesi amacıyla yapılmıştır. Bununla birlikte projeye konu faaliyetin yörede bulunan diğer maden işletmesi ile kümülatif etkileşimi için ayrı bir modelleme çalışması gerçekleştirilmiştir. Modelleme çalışmalarında kontrollü toz emisyonları kullanılmıştır. Modelleme raporunda kullanılan meteorolojik veriler rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-36,37,38,39,40,41) Yapılan kontrollü modelleme sonuçlarının Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo-2.2 de verilen sınır değerler ile karşılaştırılması aşağıda sunulmuştur. Tablo 120. 48556 No lu Mermer Ocağı Modelleme Sonuçlarının Sınır Değerler ile Karşılaştırılması Parametre Havada Asılı Partikül Madde Çöken toz Süre Sınır değer [µg/m 3 ] [Çöken toz mg/m 2 gün] 2013 Kadriye Köyü Başköy Köyü Süleymanbey Köyü Ortaköy Köyü Koçu Köyü KVS 300 100 11,56584 9,94306 9,58889 10,47651 1,11321 UVS 150 60 0,93002 1,62317 1,32379 0,85586 0,13439 KVS 650 390 2,173667 5,228 4,18 4,363 0,668 UVS 350 210 0,00000 3,389041 2,425397 4,274575 0,553863 Yukarıda da görüldüğü gibi belirlenen tüm alıcılarda havada asılı toz ve çöken toz değerlerinin 2013 yılı sınır değerlerini sağladığı görülmektedir. Tablo121. 201100932 No lu, 201100987 No lu ve 48556 No lu Mermer Ocaklarının Modelleme Sonuçlarının Sınır Değerler ile Karşılaştırılması Parametre Havada Asılı Partikül Madde Çöken toz Süre Sınır değer [µg/m 3 ] [Çöken toz mg/m 2 gün] 2013 Kadriye Köyü Başköy Köyü Süleymanbey Köyü Ortaköy Köyü Koçu Köyü KVS 300 100 20,64061 11,87756 14,36101 15,87742 2,85424 UVS 150 60 2,28501 2,15021 1,76862 1,26871 0,35177 KVS 650 390 9,163667 7,458 5,845333 6,814 1,746 UVS 350 210 0,000 4,864986 3,46926 6,201096 1,533616 Yukarıda da görüldüğü gibi belirlenen tüm alıcılarda Durum 2 ( Kümülatif ) için havada asılı toz ve çöken toz değerlerinin SKHKKY EK-2 Tablo 2.2 de verilen 2013 yılı sınır değerlerini sağladığı görülmektedir. 241

Proje konusu faaliyet hayata geçtiğinde kontrol tedbirlerinin tam uygulanmasına özen gösterilecektir. Ocak alanında malzemenin kamyonlara yüklenmesi ile ilgili olarak, gerekli bütün önlemler alınacaktır. Proje alanında yapılacak nakliye sırasında ocak içi yollar, ocak asfalt yol bağlantısı periyodik olarak sulanacaktır. Nakliye esnasında hız kurallarına riayet edilmesine dikkat edilecektir. Kamyonların üstü branda ile örtülecektir. Bu nedenle en yakın yerleşimlerde ve çevredeki arazilerin planlanan faaliyet kaynaklı tozumadan olumsuz yönde etkilenmeyeceği düşünülmektedir. Ayrıca model sonuçları ede edilen UVD ler, SKHKKY EK-2 Ölçüm sonuçları Ek- 2 de belirtilen Uzun Vadeli Sınır (UVS) değerinin % 60 ından yüksek olması durumunda hava kalitesi ölçümlerinin süresi uzatılır, ölçüm süresi yetkili mercii tarafından belirlenir. hükmü gereği 2013 yılı sınır değerlerinin % 60 ı alınarak belirlenen değerlerle de karşılaştırılmış olup, kirletici parametrelere ait UVD ler % 60 lık sınır değerlerin de altında kalmaktadır. Ancak ilerleyen faaliyet dönemlerinde bu sınır değerlerin aşılması durumunda yürürlükte bulunan yönetmelikler çerçeverinde gerekli önlemler alınacaktır. Üretim faaliyetleri için yapılan modelleme çalışması sonucunda elde edilen PM ve çöken toz konsantrasyonları bütün sınır değerlerin altında kalmaktadır. Dolayısıyla üretim faaliyetleri sırasında oluşacak tozlanmadan etkilenmeyeceği tahmin edilmektedir. Projeye konu faaliyet, 29.04.2009 tarih ve 27214 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik EK 2 (Çevreye Kirletici Etkisi Olan Faaliyet veya Tesisler) de 2.20 maddesi kapsamında değerlendirilmektedir. Sonuç olarak söz konusu faaliyet için yönetmelik kapsamında Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne başvurularak Çevre İzni alınacaktır. Faaliyet sahasında çıkabilecek herhangi bir yangına karşı yeterli sayıda yangın söndürme cihazı ve yangın söndürme ekipmanı (kazma, kürek, balta, su kovası vs.) bulundurulacaktır. Çalışanların topluca bulunduğu alanlara Yangın Söndürme Talimatnamesi asılacak ve talimatnamenin eksiksiz uygulanması konusunda hassas davranılacaktır. Orman yangınları ile ilgili afiş broşür vb. yayınlar temin edilerek çalışanların bu konuda bilinçlenmesi sağlanacaktır. Faaliyet kapsamında patlatma yapılmayacaktır. Çevredeki tarım arazilerine nakliye esnasında oluşan tozlanma ile zarar verilmeyecektir. Faaliyet alanının çevresi çit ile çevrilerek küçükbaş ve büyükbaş hayvanların gürüşü önlenecektir. İşletmede Oluşacak Toza Karşı Alınacak Önlemler, Proje alanında toz oluşumunun meydana geleceği her aşamada, tozlanmaya karşı gerekli bütün önlemler alınacaktır. Alınacak önlemler aşağıda maddeler halinde özetlenmiştir, Ocak alanında malzemenin kamyonlara yüklenmesi ile ilgili olarak, gerekli bütün önlemler alınacaktır. Sahada yapılacak nakliye sırasında ocak asfalt yol bağlantısı periyodik olarak sulanacaktır. 242

Nakliye esnasında hız kurallarına riayet edilmesine dikkat edilecektir. Faaliyet süresince Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen UVS ve KVS sınırları aşılmayacak ve yönetmeliğin EK 1 c, d, e bentlerinde belirtilen esaslara uyulacaktır. İşletme Sonrası Üretim faaliyetleri sona erdiğinde ocak alanı rehabilite edilecek, şantiye alanında yer alacak yemekhane, yatakhane, büro gibi alanlar sökülecek, fosseptik boşaltılacaktır. Biriktirilen bitkisel toprak basamaklara serilecektir. 5.2. Su Kullanımı ve Bertarafı (Arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası olmak üzere temin edileceği kaynaklar, su miktarları, içme ve kullanma suyu ve diğer kullanım amaçlarına göre miktarları, kullanımı sonrası oluşacak atık suların miktarı ve bertarafı) Sahada işletme faaliyetleri esnasında; sosyal ihtiyaçlar için (personelin içme ve kullanma suyu) suya ihtiyaç vardır. Ayrıca proje alanında blok mermer cevherinin üretim faaliyetleri için ve ocak içi bağlantı yollarından ve kaynaklanan toz çıkışını önlemek amacıyla su kullanımı söz konusudur. Proje kapsamında kapsamlı inşaat faaliyeti söz konusu değildir. Üretime başlanmadan önce altyapı tesislerinin kurulması ve arazi hazırlığı söz konusu olacaktır. Bu nedenle inşaat aşaması söz konusu değildir. Faaliyetin tüm aşamalarında çeşitli amaçlar için kullanılacak su ihtiyacı yüzey suyu, yeraltı suyu ve kaynak sularından karşılanması söz konusu değildir. Faaliyet kapsamında kesinlikle yüzey suyu, yeraltı suyu ve kaynak suları kullanılmayacaktır. Personelin ihtiyacı olan içme suyu damacanalar ile temin edilecektir. Personelin içme suyu ihtiyacı Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından izinli damacana sular ile giderilecektir. Sosyal ihtiyaçlar, üretimde kullanılan ve tozlanmaya karşı ihtiyaç duyulan su Koçu Köyü nden taşıma yolu ile temin edilecektir. Koçu Köyü muhtarından alınan yazı rapor ekinde sunulmuştur (Bkz Ek-39). Personelin kullanma suyu da üretimde ve tozlanmaya karşı kullanılan su gibi Koçu Köyü nden tanker ile getirilecektir. Bu nedenle Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü nden ʺTanker İle Su Temin İzniʺ alınacaktır. Su nakil işlemlerinde kullanılan tankerlerin ʺKaynak Ve İçme Suyu Taşıma İzin Belgesiʺ ne sahip tankerler olacaktır. Personelin kullanma suyunun depolanacağı alanlar sıhhi şartlara uygun olacaktır. 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 243

Faaliyet kapsamında düzenli aralıklarla personelin kullanma suyu analizleri 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğe göre yaptırılacak olup söz konusu yönetmeliğe uygun olmayan suların hiçbir koşulda kullanılmayacaktır. Personel Kullanımı İçin Gerekli Olan Su İhtiyacı Proje alanında üretim esnasında 78 kişinin çalışması planlanmaktadır. Çalışan personelin sosyal amaçlı su gereksinimi ortalama 182 lt/gün (TUİK Belediye İstatistikleri 2010 yılı ortalama verisi) kabul edildiğinde ve 78 personel üzerinden hesaplamalar yapıldığında; Günlük Su İhtiyacı = Personel Sayısı * Günlük Ortalama Su Gereksinimi Günlük Su ihtiyacı = 78 Kişi * 182 lt/gün = 14.196 lt/gün = 14,2 m 3 /gün dür. Tesiste kullanılan içme ve kullanma suyu niteliklerinin 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olması sağlanacaktır. Ayrıca personelin içme suyu ihtiyacı için kullanılacak suyun hijyenik şartları sağlanacaktır. Personel kullanımından kaynaklı olarak evsel nitelikli atıksu oluşması söz konusu olacaktır. Yolların Sulanması Ocak içi yollarda toz çıkışını önlemek amacıyla mevsime ve buharlaşma hızına bağlı olarak su ile spreyleme yapılacaktır. Yolların sulanması işlemi 10 m 3 kapasiteli sulama aracı ile en fazla günde 3 kez yapılacaktır. Buna göre günlük toplam 30 m 3 su kullanımı hesaplanmıştır. Toz çıkışını önlemek için kullanılan su, buharlaşma ile bertaraf olacağından bu kullanımdan kaynaklı bir atık su söz konusu değildir. Tel Kesme ve Ebatlama İşlemi Sırasında Tozlanmaya Karşı Su İhtiyacı Tel kesme ve ebatlama işlemleri sırasında tozlanmanın en aza indirilmesi için su kullanılacaktır. 1 m 3 malzemenin nemlendirilmesi için yaklaşık olarak 250 lt (0,25 m 3 ) suya ihtiyaç duyulacaktır. Yılda anakayadan sökülecek malzeme miktarı 500.000 m 3 olduğu için günlük üretim miktarı yaklaşık 1.666,67 m 3 civarında olacaktır. Gerekli olan su miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir; 1.666,67 * 0,25 = 416,67 m 3 /gün Kullanılacak su her üç ocak için yapılacak sızdırmasız çökeltim havuzunda çöktürülecektir. 1 No lu ocakta çökeltim havuzu mevcuttur. Diğer iki ocak içinde üretim faaliyetlerine geçilmeden önce çökeltim havuzu inşa edilecektir. Çökeltim havuzunda atıksudaki katı madde çökeldikten tel kesme ve ebatlama işleminde toz bastırma amaçlı kullanılacaktır. Buharlaşma sonucu azalan kısım ilave edilecektir. Bu nedenle üretim işlemlerinde tozlanmaya karşı kullanılan sudan kaynaklı atıksu oluşumu söz konusu olmayacaktır. 244

Sahada toz çıkışını önlemek amacıyla ocak bağlantı yollarında ve nakliye yolunda kullanılacak su buharlaşma yolu ile bertaraf olacaktır. Dolayısıyla bütün bu kullanımlardan kaynaklı atıksu oluşumu söz konusu olmayacaktır. Sahada yalnızca personel kullanımından kaynaklanan bir atık su söz konusudur. Proje alanında ihtiyaç duyulan su miktarları, bunların temin edileceği kaynaklar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Tablo 122. Proje Alanı İşletme Aşamasında Su Temini ve Kullanımlarına Göre İhtiyaç Duyulan Su Miktarları Su Kullanım Amacı Personel İçme ve Kullanma Suyu Su Temin Yeri Kullanım Miktarı ( m 3 /gün ) Oluşacak Atıksu Miktarı (m 3 /gün) Bertaraf Yöntemi Koçu Köyü 14,2 14,2 Sızdırmasız Fosseptik Yol Sulama Suyu Koçu Köyü 30 --- --- Tel Kesme ve Ebatlama Koçu Köyü 416,67 --- --- TOPLAM 460,87 14,2 Evsel nitelikli atıksular Sahada toz çıkışını önlemek amacıyla tesiste ve ocak bağlantı yollarında kullanılan su buharlaşma yolu ile bertaraf olacağından yalnızca personel kullanımından ve üretimden kaynaklanan bir atık su söz konusudur. İşletmede oluşan evsel nitelikli atık sular, şantiye alanında yer alan sızdırmasız fosseptikte biriktirilecektir. 1 ve 2 No lu ocaklarda sızdırmasız fosseptik bulunmaktadır. Üretim faaliyetlerine geçilmeden önce 3 No lu ocak içinde sızdırmasız fosseptik inşa edilecektir. Sızdırmasız Fosseptik Fosseptik alanı olarak belirlenen alanda beton bir havuz yapılmış olup sızdırmazlık sağlanması için epoksi boya ile boyanmıştır. Bu havuzun içine sızdırmasız fosseptik tankı oturtulmuştur. Fosseptik Planı ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK-24). Fosseptik yerden 25 cm yükseklikte bağımsız çelik tank olarak tasarlanmıştır. Çelik tank sızdırmasız özellikte C40 özel katkılı sızdırmasız beton ile inşa edilmiş sızdırmasız havuz içerisine oturtulmuştur. Mevcut fosseptiklere ait sızdırmazlık raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-25). Yeni yapılacak sızdırmasız fosseptikte bu özellikte olacaktır. Fosseptik alanının özellikleri aşağıda sunulmuştur. Tablo 123. Sızdırmasız Fosseptik Özellikleri Miktarı Malzeme Boyut Özellikler 7,3 m X 12,1 m X 0,8 m Stabilize Dolgu, Grobeton, 2 kat Membran Yalıtım, Koruma 1 adet Betonarme (70,664 m 3 ) Betonu, Temel Betonu (0,45 m), Tesviye Betonu, Epoksi Kaplama 245

Mermer ocağının faaliyeti ile ilgili olarak Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin Yeraltı Suları İle İlgili Kirletme Yasakları ve Düzenlemeler başlığı Madde 22 g bendinde ʺAtıksularla veya yağmur suları ile çözünerek yeraltı suyuna taşınabilecek nitelikteki maddeler yeraltı suyu besleme havzası içerisinde zeminde doğrudan depolanamaz.ʺ hükmü gereği yerden 25 cm yükseklikte bağımsız çelik tank olarak tasarlanmıştır. Sızdırmasız fosseptik şantiye alanında yer alacak olup günde 14,2 m 3 depolanacaktır. Fosseptiğin kaç günde dolacağı aşağıda hesaplanmıştır. atıksu 70,644 m 3 / 14,2 m 3 /gün : 4,97 gün Fosseptik yaklaşık 4-5 günde bir boşaltılacaktır. Fossseptikte biriktirilen atık sular Hidro-San. Makine İmalat Nakliye San. Ve Tic. Ltd. Şti. vidanjörü tarafından boşaltılacak ve bertaraf edilecektir. Söz konusu firmaya ait vidanjör çalışma izin belgesi ve fosseptik boşaltım yazısı rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-40). Ocak çalışmalarının yapıldığı dönemlerde fosseptik içeriği Hidro-San. Makine İmalat Nakliye San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından boşaltılmıştır. Daha önce fosseptik içeriğinin boşaltıldığına dair fosseptik çekim faturaları rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek- 41). Üretim faaliyetleri sırasında 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Tel Kesme ve Ebatlama İşlemi Sırasında Oluşan Atıksular Tel kesme ve ebatlama işlemleri sırasında tozlanmanın en aza indirilmesi için su kullanılacaktır. 1 m 3 malzemenin nemlendirilmesi için yaklaşık olarak 250 lt (0,25 m 3 ) suya ihtiyaç duyulacaktır. Yılda anakayadan sökülecek malzeme miktarı 500.000 m 3 olduğu için günlük üretim miktarı yaklaşık 1.666,67 m 3 civarında olacaktır. Gerekli olan su miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir; 1.666,67 * 0,25 = 416,67 m 3 /gün Kullanılacak su her üç ocak için yapılacak sızdırmasız çökeltim havuzunda çöktürülecektir. 1 No lu ocakta çökeltim havuzu mevcuttur. Diğer iki ocak içinde üretim faaliyetlerine geçilmeden önce çökeltim havuzu inşa edilecektir. Çökeltim havuzunda atıksudaki katı madde çökeldikten tel kesme ve ebatlama işleminde toz bastırma amaçlı kullanılacaktır. Buharlaşma sonucu azalan kısım ilave edilecektir. Bu nedenle üretim işlemlerinde tozlanmaya karşı kullanılan sudan kaynaklı atıksu oluşumu söz konusu olmayacaktır. Çöktürme havuzuna ait plan rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-26). Çöktürme havuzunda çöktürülen katı maddeler katı atıklar ile birlikte bertaraf edilecektir. 246

5.2.1. Ocakların Etrafında Yapılacak Kuşaklama Kanalları Hakkında Bilgi Ocak alanlarında yağmur suyunun uzaklaştırılması ve dış çevreden yağmur suyu girişinin önlenmesi amacı ile ocak alanı çevresine kuşaklama kanalı yapılacaktır. Kuşaklama kanalı aynı zamanda olası erozyon riskine karşı önlem olarak düşünülmüştür. Kuşaklama kanalı yüksek kottan gelen yağmur sularının çalışma sahasının düşük kotta birikme yapmaması için 3 ayrı noktadan alan dışına tahliye edilecektir. Kuşaklama kanalının gösterildiği vaziyet planı rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek- 27). Kuşaklama kanalı 1 m eninde 1,5 m yüksekliğinde olacaktır. Yağmur suyu tahliyesi yapılacaktır. Kanal yüzeyinin geçirimsizliğinin sağlanması için jeomembran örtü kullanılacaktır. Böylece kanal içinde de sızdırmazlık sağlanacaktır. Kuşaklama kanalı yolların altından menfezler ile geçirilecektir. Yağmur suyu cazibeli olarak yüksek kotlardan düşük kotlara indirilecek ve 3 noktadan alan dışına uzaklaştırılacaktır. Tahliye noktaları üretim faaliyetlerinden etkilenmeyecek noktalarda ve mesafede seçilmiştir. Faaliyet alanından uzaklaştırılan yağmur suyu topoğrafyaya bırakılacaktır. Çalışma alanı dışına düşen yağmur suları ile birlikte serbest dolaşıma bırakılacaktır. Ocak alanına düşen yağışın büyük kısmı kuşaklama kanalı ile uzaklaştırılmaktadır. Bursa Meteoroloji İstasyonuna ait Standart Zamanlarda Gözlenen En Büyük Yağış Değerleri rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-35). Veriler incelendiğinde yöreye düşen en yüksek yağış 24 saatlik süreçte 128,9 mm/m 2 dir. Ocak alanlarına düşen yağmur sularının tamamı kuşaklama kanalları ile uzaklaştırılacaktır. 247

5.3. Atıklar (Arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası olmak üzere atık türleri, miktarları, bertarafı) Proje kapsamında kapsamlı inşaat faaliyeti söz konusu değildir. Üretime başlanmadan önce altyapı tesislerinin kurulması ve arazi hazırlığı söz konusu olacaktır. Bu nedenle inşaat aşaması söz konusu değildir. İşletme aşamasında üretilecek atıklar hakkında bilgi aşağıda verilmiştir. Evsel Nitelikli Katı Atıklar Sahada ocak faaliyetleri ve tesis faaliyetleri sırasında, meydana gelecek katı atıklar az miktarda oluşan evsel nitelikli katı atıklardır. 2010 yılı T.U.İ.K. Belediye İstatistikleri verilerine göre, kişi başına günde atılacak evsel atık miktarı 1,14 kg/kişi-gün olarak kabul edilmektedir. Bu değer kullanılarak çalışacak personelden kaynaklanan toplam evsel nitelikli katı atık miktarları aşağıda hesaplanmıştır. 1,14 kg/kişi/gün * 78 kişi = 88,92 kg/gün dür. İşletmede çıkan katı atıklar, evsel nitelikli ve geri kazanılabilir nitelikte olan kağıtkağıt ürünleri ile plastik atıklardır. Faaliyet süresince çıkacak evsel nitelikli atıkların toplanması, depolanması ve bertarafı konusunda 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (KAKY) hükümlerine uyulacaktır. Proje alanında tesis işletmeye alındıktan sonra oluşacak evsel nitelikli katı atıklar, kapaklı çöp bidonları içerisinde biriktirilecektir. Tesiste biriktirilecek evsel nitelikli katı atıklar her gün Reis Tur Taş. Tem. İnş. Müh. Mimar San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından toplanıp düzenli depolama alanına nakledilecektir. Reis Tur Taş. Tem. İnş. Müh. Mimar San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile yapılmış olan katı atık taşıma sözleşmesi rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-42). Atık Çamur Üretim faaliyetleri kapsamında atıksuyun içinde tel kesme ve ebatlama işleminden ve yağmur sularının zeminle temasından kaynaklı askıda katı madde (AKM) bulunacaktır. Bu AKM içeriği çöktürme havuzundan atık çamur olarak çıkacaktır. Bu maddenin atıksu miktarının yaklaşık olarak % 5 i kadar olacağı öngörülmektedir. Çamur miktarı aşağıda hesaplanmıştır. Tel Kesme ve Ebatlama İşlemi kaynaklı çamur oluşumu 416,67 m 3 /gün x 0,05 = 20,83 m 3 /gün AKM aslında mermer tozu olduğu için yoğunluğu mermer ile aynı alınmış olup 2,75 ton/m 3 alınmıştır. 248

20,83 m 3 /gün x 2,75 ton/m 3 = 57,28 ton/gün Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik Ek-IV ünde belirtilen Atık Listesine göre mermer atıkları ʺ01 01 02 Metalik olmayan maden kazılarından kaynaklanan atıklarʺ maddesi gereği tehlikesiz atık olarak belirtilmiştir. Atık çamur Reis Tur Taş. Tem. İnş. Müh. Mimar San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından toplanıp düzenli depolama alanına nakledilecektir. Pasa Malzeme 48556 Ruhsat No lu 225 hektarlık sahada planlanan faaliyet kapsamında 3 adet olmak üzere 18,67 hektarlık pasa alanı belirlenmiştir. Pasa alanları Tablo-124 da sunulmuştur. Tablo 124. Pasa Alanları Pasa Alanı Alan(hektar) Pasa Alanı-1 2,64 Pasa Alanı-2 7,61 Pasa Alanı-3 8,35 Toplam 18,60 Yörede yer alan ve çalışmakta olan diğer ocaklardan edinilen tecrübelere göre mermer blok üretim verimi alt tabakalara inildikçe artmaktadır. İşletmeye başlanan ilk yıllarda bloktaş veriminin yaklaşık % 2-5 seviyelerinde olacağı, alt tabakalara inildikçe bu verimin % 10-20 seviyelerine yükseleceği düşünülmektedir. Bu nedenle 48556 ruhsat no lu ocakta üretim verimi ortalama olarak % 10 alınmıştır. Pasa alanında yılda yaklaşık 450.000 m 3 malzeme stoklanacaktır. Ocak alanlarında oluşan pasa 1 No lu Ocak Alanında 153 m toprak yol ile, 2 No lu Ocak Alanında 175 m toprak yolla, 3 No lu Ocak Alanında 645 m toprak yol ile pasa alanına ulaştırılacaktır. Pasa alanlarında blok mermer üretimi sırasında oluşan kırık, çatlaklı, ekonomik değeri olmayan malzeme depolanacaktır. Pasa malzeme büyük bloklar halinde olacaktır. Malzeme ebatlarının büyük olması depolama yüksekliğini arttırmaktadır. Depolama esnasında blokların kaymasını, düşmesini engelleyecek şekilde depolama yapılacaktır. Depolama esnasında bloklar üst üste yığılacak ve basamaklar halinde depolanacaktır. Bu şekilde depolama yüksekliği iyice arttırılmış olacaktır. Proje kapsamında 40 m yükseklikte depolama yapılacağı varsayılır ise pasa alanlarının depolama kapasitesi toplam 7.440.000 m 3 olacaktır. Bu miktar yaklaşık olarak 16 yıllık üretime denk gelmektedir. 10 yıllık üretimin ardından işletme ruhsatının süresi uzatılır ve pasa alanı yetersiz gelmeye başlar ise üst üste basamaklar halinde depolama tekniği ile depolama yüksekliği arttırılabilir. Pasa Alanında depolanan malzemenin çevredeki dere, baraj, göelt sularını kirletmemesi için gerekli tedbirler alınacaktır. Pasa malzeme izne konu olmayan yerlere ve ormanlara dökülmeyecektir. 249

Ambalaj Atıkları Tesiste oluşması muhtemel ambalaj atıklarının bertarafı 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Ambalaj Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin hükümlerine uygun olarak yapılacaktır. Yönetmelik gereği ambalaj atıkları tesiste diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilecek ve toplama sistemine verilmek üzere hazır olarak depolanacaktır. Ambalaj atıkları belediye ile anlaşma yapan ve çevre lisansı almış toplama ayırma tesislerine verilecektir. Ambalaj atıklarının çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesi ve düzenli depolama sahalarında depolanarak bertarafı yasaktır. Dolayısıyla tesisten çıkabilecek ambalaj atıkları diğer atıklar ile birlikte düzenli depolama sahalarına gönderilmeyecektir. Atık Yağlar Tesiste makinelerin yağlanmasından kaynaklı az miktarda atık yağ oluşumu söz konusu olabilir. Tesis alanında atık yağ oluşması durumunda faaliyet sahibi firma tarafından, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 9 da belirtilen Atık Yağ Üreticileri Yükümlülükleri yerine getirilecek, Madde 15 e göre çıkabilecek atık yağların bir kez atık yağ kategori belirleme analizi yaptırılacak ve Madde 18 e göre atıkyağların depolanması için uygun zemin oluşturulacak ve geçici olarak depolanacaktır. İlgili yönetmelik maddeleri doğrultusunda faaliyet sahibi tarafından yerine getirilmesi gereken yükümlülükler aşağıda açıklanmıştır. 1. Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 9-Atık yağ üreticisinin yükümlülükleri a) Atık yağ üretimini en az düzeye indirecek şekilde gerekli tedbirleri almakla, b) Atık yağ analizlerini 15 inci maddeye uygun olarak yapmak veya yaptırmakla, atık yağları kategorilerine göre ayrı ayrı 18 inci maddede belirtilen şekilde geçici depolamakla, c) Tesisten kaynaklanan farklı kategorideki atık yağları birbirleriyle, PCB ve diğer tehlikeli atıklarla karıştırmamakla, tehlikeli atıkla kirlenmiş yağların bertarafı için Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uymakla, ç) Atık yağların taşıma lisansı almış taşıyıcılar vasıtasıyla çevre lisanslı işleme ve bertaraf tesislerine gönderilmesini sağlamakla, d) Atık yağların tesis dışına taşınması durumunda Ulusal Atık Taşıma Formunu doldurmakla, e) 26 ncı maddeye göre kayıt tutmakla ve EK-2 de yer alan Atık Yağ Beyan Formunu doldurarak takip eden bir sonraki yılın Şubat ayı sonuna kadar il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle, f) Atık yağların taşınmasında üretici ile işleme veya bertaraf tesisi işletmecisi arasında uyuşmazlık çıkması halinde, bu uyuşmazlık giderilemezse on beş gün içinde uyuşmazlığı il çevre ve orman müdürlüğüne bildirmekle, bu süre içinde uyuşmazlığa konu olan atık yağları kendi depolarında muhafaza altına almakla, yükümlüdür. 250

2. Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 15-Atık yağ analizi (1) Kullanılan yağ türünde değişiklik yapılmaması durumunda atık yağ kategori analizleri atık üreticisi tarafından bir kez yaptırılarak EK-2 de yer alan Atık Yağ Beyan Formuyla Bakanlığa beyanda bulunulur. Atık yağ kategori analizleri yetkilendirilmiş kuruluşlar, işleme veya bertaraf tesisleri tarafından yaptırılmış olan atık yağ üreticileri, tekrar bir analiz yaptırmaya gerek olmadan bu analizleri kullanabilir. Atık yağ kategorisini etkileyecek koşulların oluşması durumunda atık yağ analizi yenilenerek Bakanlığa bilgi verilmesi zorunludur. 3. Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 18-Geçici Depolama (1) Atık yağlar 20 nci maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde teknik detayları verilen geçirimsiz zemin üzerine yerleştirilmiş tanklar/konteynerler içinde toplanır. Farklı kategorideki atık yağlar için farklı tank/konteyner kullanılır. Atık yağ geçici depolama tankları/konteynerleri göstergeli, aşırı dolmayı önleyici tertibata sahip olmak zorundadır. Tanklar/konteynerler işaretli yere kadar doldurulur ve hiçbir zaman tam dolu bırakılmaz. Tanklar/konteynerler kolayca doldurulabilir ve boşaltılabilir olmak zorundadır. Tankların/konteynerlerin ağzı yeterli büyüklükte ve kapalı, diplerinde toplanmış katı veya çamurumsu çökeltilerin temizlenmesi için gerekli düzeneğe sahip olmak ve yağmur suyundan korunmak zorundadır. (2) Atık yağlar, kırmızı renkli ve üzerinde "Atık Yağ" ibaresi yer alan tank/konteynerlerde depolanır. Farklı kategorilerdeki atık yağlar birbirleriyle karıştırılmaz. Bu tankların içine su, benzin, fuel-oil, boya, deterjan, solvent, antifiriz ve motorin gibi herhangi yabancı bir madde karıştırılmaz. 4. Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 20-1. Fıkrası f Bendi Tesis alanının atık yağ ile temasta olan kısımlarında zemin geçirimsizliğinin sağlanması zorunludur. Bu amaçla kalınlığı en az 25 cm olan betonarme zeminin ve havuzlama yan duvarlar içlerinin, dökülmelere karşı geçirimsizliğini sağlamak amacıyla epoksi boya, geomembran ve benzeri tecrit malzemesi ile kaplanması gereklidir. Atık kabul alanı yağmura karşı korunur. Atık yağların alınması ve bertaraf edilmesi için Denge Petrol San. Ve Tic. İth. İhr. Paz. Ltd. Şti. ile sözleşme yapılmıştır. Atık yağ geri kazanım sözleşmesi rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-43). Projeye konu tesiste atık yağ üretimini en aza indirmek için gerekli tedbirler alınacaktır. Oluşması muhtemel atık yağlar herhangi bir tehlikeli atık ile karıştırılmayacak ve ayrı olarak depolanacaktır. Oluşması muhtemel atık yağların kategorisini belirlemek amacıyla analizi yaptırılacak ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na beyanda bulunulacaktır. Atık yağlar Madde 18 e göre tesiste geçici olarak ve Madde 20 1. Fıkra f bendinde belirtilen sızdırmasız zemin özelliklerini taşıyan, yağmura karşı korunaklı, üzerinde Atık Yağ ibaresi bulunan kırmızı tanklarda diğer atıklardan ayrı olarak depolanacaktır. Depolanan atık yağlar Ulusal Atık Taşıma Formu doldurularak taşıma lisansı almış taşıyıcılara verilecek ve çevre lisanslı işleme ve bertaraf tesislerine gönderilecektir. Tesiste biriktirilen ve taşıma formu doldurularak tesisten uzaklaştırılan atık yağlar için her yıl şubat ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait miktarlar üzerinden atık yağ beyanında bulunulacaktır. 251

Proje alanında yapılacak faaliyetler sırasında, 08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Bitkisel Atık Yağlar Tesis bünyesinde kurulacak şantiyede yemekhane bunacaktır. Yemekhanede yapılan yemeklerde kullanılan yağlardan bitkisel atık yağ oluşabilecektir. Oluşması söz konusu bitkisel atık yağlar, 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümleri uyarınca berataraf edilecektir. Sonuç olarak kullanılmış kızartmalık yağlar diğer atıklardan ayrı olarak temiz ve ağzı kapaklı bir kapta biriktirilecek çevrenin korunması amacıyla kanalizasyona, toprağa, denize ve benzeri alıcı ortamlara boşaltılmayacaktır. Tehlikeli Atıklar Tesiste proses gereği tehlikeli atık oluşmayacaktır. Faaliyet kapsamında oluşabilecek tehlikeli atıkları makine ve teçhizatın yağlanmasında kullanılan yağlar, katkı maddesi ambalajları ve yağlar ile kirlenmiş kontamine atıklar (istübü, yağlı bez, vb) oluşturması muhtemeldir. Sahada üretim esnasında çalışacak iş makineleri ve araçlar için ise motorin kullanılacaktır. Mevcut durumda da motorin kullanılmaktadır. 1 No lu ocakta motorin tankı beton havuza oturtulmuş olup herhangi bir sızıntı vb. durum olması durumunda sızdırmazlık garanti edilmiştir. Diğer iki ocakta da motorin tankı aynı şekilde teçhiz edilecektir. Tesiste oluşabilecek tehlikeli atıklar için faaliyet süresince 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ilgili hükümlerine uyulacaktır. Tehlikeli atıklar 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin 9. Maddesi m bendi gereği tesis sınırları içerisinde tesis ve binalardan uzakta, beton saha üzerine yerleştirilmiş, sağlam, sızdırmaz, emniyetli ve üzerinde tehlikeli atık ibaresi yer alan ve ulusararası kabul görmüş standartlara uygun konteynırlarda ayrı ayrı depolanacaktır. 10.08.2005 Tarih ve 25902 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. Maddesine eklenen ʺFabrika, şantiye, nakliye filosu vb. işletmelerin ticari amaç dışında kendi faaliyetlerinin gerekli kıldığı yanıcı ve patlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması veya kendi araçlarına yakıt ikmali yapılması amacı ile kullanılan düzenekler, özel mevzuatındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu yönetmelik ekindeki deplama hacimleri esas alınarak Gar-yrisıhhi Müessese olarka ruhsatlandırılır.ʺ hükmü gereğince, faaliyet alanı içerisindeki yakıt tankları ile diğer yanıcı, parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerin kullanımı ilgili standartlar (TS 12820 ve TS 11939 standartları) ile 12.01.2002 tarih 14752 sayılı resmi gaetede yayımlanarak yürülüğe giren ʺParlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzükʺ hükümlerine uyulacaktır. 252

Tehlikeli atıkların alınması ve bertaraf edilmesi için Denge Petrol San. Ve Tic. İth. İhr. Paz. Ltd. Şti. ile sözleşme yapılmıştır. Tehlikeli atık geri kazanım sözleşmesi ve atık beyan formları rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-42,45). Aynı yönetmeliğin 9. Maddesi d bendi gereği üretilen atıklarla ilgili kayıt tutulacak ve g bendi gereği atık beyan formları yönetmelikte belirtilen zamanlarda Bakanlıkça hazırlanan web tabanlı program kullanılarak doldurulacak, onaylanacak ve beş yıl boyunca bir nüshası saklanacaktır. Tesis bünyesinde oluşacak atıklar için 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı resmi gazetede yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Pil ve akü gibi tehlikeli atıklar 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ne uygun olarak toplanacak, depolanacak ve lisans almış tesislere verilmesi sağlanacaktır. Tıbbi Atıklar Proje kapsamında revir kurulacaktır. Revirden az miktarda tıbbi atık oluşumu söz konusu olacaktır. Oluşan tıbbi atıklar Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği uyarınca bertaraf edilecektir. 5.4. Gürültü Kaynakları ve Seviyeleri, Proje alanında işletme esnasında faaliyet ünitelerinden kaynaklanacak gürültü, üretim esnasında iş makineleri ve ekipmanlarından kaynaklanacak gürültü olacaktır. İnceleme konusu olan blok mermer çıkarım alanında gürültünün gerek ocak çevresinde gerekse burada çalışan işçi ve personele olumsuz etkisi olabilir. Sahada çalışan personelin kulak sağlığı ve konforu açısından maruz kaldıkları gürültü düzeyleri için, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan 23.12.2003 tarih ve 25352 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğü giren Gürültü Yönetmeliği nin 5. Maddesi nde Maruziyet Sınır Değerleri ve Maruziyet Etkin Değerleri belirtilmiştir. Söz konusu yönetmeliğin 5. Maddesinde çalışan personel için en yüksek maruziyet sınır değeri günde 8 saatlik çalışma süresi için 85 dba, en düşük maruziyet sınır değeri 80 dba; anlık gürültü maksimum değeri ise 140 dba olarak belirtilmiştir. Ayrıca aynı maddede, günlük gürültü maruziyetinin günden güne belirgin şekilde farklılık gösterdiği işlerde günlük maruziyet değeri yerine haftalık maruziyet sınır değeri 87 dba olarak kullanılabileceği belirtilmiştir. Verilen bu değerler gürültü seviyesi olup, dba ağırlıklı ortalama olarak ses basınç seviyesidir ve dba ortalama desibelin kısaltılmasıdır. Faaliyet kapsamında belirlenen 3 ayrı ocak alanında kullanılacak makine ekipman listesi aşağıda sunulmuştur. 253

Tablo 125. 1 No lu Ocak Alanında Kullanılacak Makine Ekipman Listesi Makine-Ekipman Adet Kaynağın ses gücü düzeyi, Referans Kaynak Lw, db Ekskavatör 2 103 Soundplan Kitaplığı Yükleyici 1 103 Soundplan Kitaplığı Kesim Makinesi 4 105 Soundplan Kitaplığı Ebatlama Makinesi 5 105 Soundplan Kitaplığı Rock 8 108 Soundplan Kitaplığı Kompresör 2 100 Soundplan Kitaplığı Arazöz 2 103 Soundplan Kitaplığı Kamyon 1 103 Soundplan Kitaplığı Tablo 126. 2 No lu Ocak Alanında Kullanılacak Makine Ekipman Listesi Makine-Ekipman Adet Kaynağın ses gücü düzeyi, Referans Kaynak Lw, db Ekskavatör 2 103 Soundplan Kitaplığı Yükleyici 2 103 Soundplan Kitaplığı Kesim Makinesi 2 105 Soundplan Kitaplığı Ebatlama Makinesi 3 105 Soundplan Kitaplığı Rock 2 108 Soundplan Kitaplığı Kompresör 3 100 Soundplan Kitaplığı Arazöz 2 103 Soundplan Kitaplığı Kamyon 1 103 Soundplan Kitaplığı Tablo 127. 3 No lu Ocak Alanında Kullanılacak Makine Ekipman Listesi Makine-Ekipman Adet Kaynağın ses gücü düzeyi, Referans Kaynak Lw, db Ekskavatör 2 103 Soundplan Kitaplığı Yükleyici 1 103 Soundplan Kitaplığı Kesim Makinesi 4 105 Soundplan Kitaplığı Ebatlama Makinesi 5 105 Soundplan Kitaplığı Rock 8 108 Soundplan Kitaplığı Kompresör 2 100 Soundplan Kitaplığı Arazöz 2 103 Soundplan Kitaplığı Kamyon 1 103 Soundplan Kitaplığı AKÇEV MÜH. DAN. MAD. ÇEV. İNŞ. SAN. ve tarafından proje alanı için hazırlanan Planlanan Ve İzne Tabi Faaliyetler İçin Akustik Rapor formatına uygun akustik hesaplama raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-52). Başköy, Süleymanbey, Ortaköy, Koçu ve Kadriye Köyleri için hesaplanan gürültü değerleri aşağıda sunulmuştur. 254

Tablo 128. Alıcılarda Hesaplanan Gürültü Düzeyleri Yerleşim Alanı L gündüz (dba) Sınır Değer (dba) Değerlendirme Başköy Köyü 52,77 65 Uygun Süleymanbey Köyü 47,92 65 Uygun Ortaköy Köyü 47,53 65 Uygun Koçu Köyü 43,85 65 Uygun Kadriye Köyü 42,50 65 Uygun Yerleşim Alanı L akşam (dba) Sınır Değer (dba) Değerlendirme Başköy Köyü 52,77 60 Uygun Süleymanbey Köyü 47,92 60 Uygun Ortaköy Köyü 47,53 60 Uygun Koçu Köyü 43,85 60 Uygun Kadriye Köyü 42,50 60 Uygun 48556 No lu proje alanında gerçekleştirilecek üretim faaliyetlerinden kaynaklanan gürültünün, yerleşim birimlerinde değerlendirilmesi sonucu elde edilen toplam gürültü düzeyleri Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği EK-7 Tablo 4 te Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar için verilen 65 dba Lgündüz ve 60 dba Lakşam sınır değerinin altında kalmaktadır. Dolayısıyla yerleşim biriminin üretim faaliyetleri sırasında oluşacak gürültüden etkilenmeyeceği tahmin edilmektedir. Etkileşimli ruhsatlar olan 201100987 No lu SES-TAŞ Mad. Nak. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ye ait ruhsat ve 201100932 No lu YÜCE Nak. Emlak Mad. ve İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ye ait ruhsattan kaynaklanacak gürültünün de alıcılarda etkili olması söz konusudur. Etkileşimli iki ruhsat için Başköy Köyü ve Kadriye Köyü değerlendirmeye alınmıştır. Etkileşimli ruhsatlardan kaynaklı oluşacak gürültü düzeyi ve kümülatif etki aşağıda hesaplanmıştır. Tablo 129. Kümülatif Gürültü Etkisi Hesaplama Tablosu Yerleşim Alanı Özgüntaş Yüce Sestaş Kümülatif(dBA) Başköy Köyü 52,77 dba 46,70 dba 42,44 dba 54,04 dba Kadriye Köyü 42,50 dba 50,05 dba 50,01 dba 53,41 dba 48556 No lu proje alanında ve etkileşimli ruhsatlarda gerçekleştirilecek üretim faaliyetlerinden kaynaklanan gürültünün, yerleşim birimlerinde değerlendirilmesi sonucu elde edilen toplam gürültü düzeyleri Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği EK-7 Tablo 4 te Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar için verilen 65 dba Lgündüz ve 60 dba Lakşam sınır değerinin altında kalmaktadır. Dolayısıyla yerleşim biriminin üretim faaliyetleri sırasında oluşacak gürültüden etkilenmeyeceği tahmin edilmektedir. Gürültü düzeyleri hesaplanırken tüm ekipmanın aynı anda çalışacağı varsayımı yapılmış ve en kötü hal senaryosu değerlendirilmiştir. Ancak gerçekte makinelerin hepsinin aynı anda çalışması söz konusu olmayacaktır. Bütün bu değerlendirmeler ışığında yerleşim yerinde hesaplanan gürültü düzeyleri daha düşük mertebelerde hissedilecektir. Gürültülü ortamda çalışacak personel için İş Kanunu ve ilgili mevzuatın öngördüğü hükümlere uyulacaktır. 255

Gürültü denetiminde en etkili çözüm gürültünün kaynakta kontrol altına alınmasıdır. Buradaki temel amaç ses kaynağından yayılan ses gücünün düşürülmesidir. Bunun için gelişen teknoloji imkanlarından yararlanılarak proje alanında kullanılacak olan iş makinelerinin ses gücü düzeylerinin minimuma indirilmiş özellikte olmasına dikkat edilecektir. Gürültünün kaynağında en aza indirilmesi için makine ekipmanın periyodik muayene ve bakımları yapılacak, böylelikle tüm makinelerin uygun işleyişi sağlanacaktır. Makine ekipmanın yağ, su, filtre, lastik ve kasa kontrolleri operatörler tarafından yapılacak ve düzenli olarak makinelerin su, yağ, filtre değişimleri yaptırılacaktır. Yapılacak bu tür düzenli bakımlarla makine ekipmanın gürültü seviyeleri % 50 ye varan oranlarda düşürülebilecektir. Gerektiğinde iş makinelerinin egzos kısımlarına susturucu ekipman takılacak ve gürültü düzeylerinin azaltılması sağlanacaktır. Sahada makine ekipman rolantide bırakılmayacak, araç ve ekipman operatörlerine bu konu gerekli eğitimler verilecektir. Sahada kurulacak tesisler tamamen kapalı sistemlerde çalışacağın gürültü düzeyleri hesaplamalarda kullanılan değerlerden daha düşük seviyelerde olacaktır. Alıcı ile kaynak arasına ses perdeleri, bariyerler ve doğal engeller yerleştirilebilmektedir. Gürültü kaynaklarının çevrelerinde bulunan bitki örtüsü, ağaç ve çalılıklar önemli doğal engellerdir. Bu bitki örtüleri çıkan gürültüleri önemli derecede absorblayarak gürültü şiddetinin büyük oranda azalmasına neden olurlar. Çalışan personelin gürültüden etkilenmemesi için gerektiğinde ses seviyesi düşürücü kulaklık kullanmaları sağlanacaktır. Ocak alanında yüksek gürültü düzeylerinin bulunduğu bölgelere uyarı levhaları asılacaktır. Alınacak bu önlemlerle ocak faaliyetleri sırasında oluşacak gürültü en az seviyeye indirilmeye çalışılacak ve yakın çevrenin gürültüden etkilenmesi önlenecektir. 5.5. Sağlık Koruma Bandı Mesafesi 48556 ruhsat no lu sahada faaliyetler kapsamında kullanılması planlanan alan 225 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Sahada üretim faaliyetlerine başlanmadan önce, 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı resmi gazete de yayımlanan İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve 13.04.2007 tarih ve 26492 sayılı resmi gazetede yayımlanan İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ilgili hükümleri gereğince İş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınacaktır. İş yeri açma ve çalışma ruhsatı alımı aşamasında gerekli olan evraklar tam ve eksiksiz olarak hazırlanacaktır. Ruhsat alım aşamasında inceleme kurulu tarafından belirlenecek sağlık koruma bandı mesafesine uyulacaktır. Ocak faaliyetleri öncesinde ilgili kurumlardan gerekli izinler alınacaktır. Sağlık Koruma Bandı ilgili kurumca imar planına işlenerek korunacaktır. 256

5.6. Doğaya Yeniden Kazandırma Çalışmaları ve Rehabilitasyon Planı Orman Kanunun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 16. Maddesi 2. Fıkrasında yer alan; ʺRehabilitasyon projeleri; madencilik faaliyeti sonucunda oluşabilecek topoğrafik yapının madenin işletme projesine göre belirlenmesi sonrasında, rehabilite ile oluşturulabilecek yeni topoğrafyanın belirlenmesi, toprak ıslahı ve orman koruma esasları dikkate alınarak ormancılık bürosu mensuplarınca düzenlenir. İzin sahibince rehabilitasyon projesinin uygulanacağı taahhüt edilir.ʺ hükmü kapsamında rehabilitasyon projesi orman izni aşamasında hazırlanacağı için taslak proje niteliğinde Doğaya Yeniden Kazandırma Planı hazırlanmıştır (Bkz. Ek-50). Esas orman rehabilitasyon projesi orman izni aşamasında hazırlanacaktır. Üretim faaliyetlerinin sona ermesinden sonra yapılacak iyileştirme çalışmaları ile sahanın orman arazisi olarak doğaya kazandırılması ve sahanın bu şekilde değerlendirilmesi uygun olacaktır. Zaten Orman Kanunu çerçevesinde başka bir kazanım yöntemi söz konusu değildir. Arazinin bitkilendirme işlemi için hazırlık aşaması iyileştirme faaliyetlerinden oluşur. İyileştirme faaliyetleri topografik düzenlemesi tamamlanan sahalarda başlatılır ve bu sahalarda toprağın geliştirilmesi ve yeniden bitkilendirme işlerini içerir. Proje alanlarında yer alan üç ocakta basamak genişlikleri 5 metre, basamak yükseklikleri 7 m ve şev açısı 900 olacaktır. Doğaya yeniden kazandırma çalışmaları kapsamında basamaklara bitkisel toprak serilecektir. Sahaya serilecek bitkisel toprağın bitkilendirme başarısını arttırmak için iyileştirme çalışmaları öngörülmektedir. Bu kapsamda bitkisel toprak serilmesi aşamasında ve sonrasında gübreleme yapılabilecektir. Toprağın organik içeriğini arttırmak, toprağı zenginleştirmek ve toprağın su tutma kapasitesini arttırmak için gerekli görülmesi durumunda turba, humus veya kil ilavesi yapılabilecektir. Böylece bitki veya fidan yetişmesi için daha uygun bir ortam oluşturulmuş olacaktır. Serilen toprağın bitkilendirmeye hazırlanmasındaki son aşama iş makinelerine takılacak ekipman ile toprağın sürülmesi olacaktır. Böylelikle saha ekime hazır hale getirilecektir. Saha ağaçlandırma işlemlerine hazır halde terk edilecektir. Malç materyali kullanılan alanlarda buharlaşma azaldığından sulama ihtiyacı da azalır. Ayrıca bu alanlarda toprak sıcaklıklarında ortalama 3-5 derece yükselme gözlenir ve böylelikle bitki köklerindeki büyüme hızlanır. Şeffaf plastik malçların kullanıldığı alanlarda fotosentez olayında artma olduğundan bitki büyümesi hızlanır. Sahada malçlama yapılmayacaktır. 257

Sahalarda en büyük sorunlardan birisi yabancı ot kontrolüdür. Tek ve çok yıllık yabancı otların en büyük zararı topraktaki suyu tüketmeleridir. Bununla birlikte su tüketiminden başka yabancı otların en büyük zararı topraktaki besin maddelerini sömürmeleridir. Bazı yabancı otlar da salgıladıkları zararlı maddelerle bitkilerin kök gelişmesini yavaşlatırlar. Yabancı otların ortadan kaldırılması için toprağın işlenmesi gereklidir. Bununla birlikte toprağın işlenemediği durumlarda veya toprağın işlenmesine takviye olmak amacıyla kimyasal yolla (ilaç kullanımı ile) yabancı ot kontrolü uygulanabilmektedir. Ot öldürücü ilaçların çeşitli kimyasal yapıları nedeniyle etkileri değişiktir. Bir kısmı çıkış öncesi kullanılarak çimlenme durumundaki yabancı ot tohumlarını öldürerek kurutur, bir kısmı çıkış sonrası kullanılır. Ot öldürücü kullanımı toprak işlemeye göre daha ekonomik olsa da çok dikkatli olmak gerekir. Sahada gerekli görülmesi halinde iş makineleri ile işlenecektir. Ancak arazide zirai ilaç kullanımı söz konusu olmayacaktır. Proje alanı içinde kirlenmiş herhangi bir alan oluşmayacaktır. Proje alanı sınırlarını belirlemek amacıyla proje alanı köşe noktalarına yerleştirilen işaretler ve sahaya uygun olmayan yerlerden giriş ve çıkışları önlemek ve saha içindeki ve çevresindeki güvenliği sağlamak için yerleştirilen uyarıcı levhalar, güvenliği tehdit edecek herhangi bir durum olmaması durumunda, üretim, doğaya geri kazanım vb. tüm çalışmaların tamamlanmasını takiben kaldırılacaktır. Sahanın iyileştirme çalışmalarından sonra verimli olarak kullanılması için izleme ve denetim için ek bir zaman dilimine ihtiyaç duyulur. İzleme sahada yapılan iyileştirme çalışmalarının sonuç verip vermediğini anlamak açısından önem taşımaktadır. Sahada üretim sonrası yapılacak doğaya yeniden kazandırma çalışmaları sırasında toprak özelliğini değiştirici bir faaliyet gerçekleştirilmeyecektir. Sahada yeniden bitkilendirmeyi sağlamak amacıyla bitkisel toprak dökümü gerçekleştirilecektir. Proje alanı çevresindeki su yüzeylerine müdahale edilmeyecektir. Bununla birlikte üretim sırasında yer altı suyu ile karşılaşılması durumunda yer altı suyu sahadan drene edilecektir. Doğaya Yeniden Kazandırma Planı kapsamında su kalitesini etkileyebilecek bir faaliyette bulunulması planlanmamıştır. Diğer taraftan toprak kalitesinin iyileştirme çalışmaları ile bitkilendirmeye hazır hale getirilmesiyle bir takım analizler yapılabilecektir. Bu konuda sahada gerekli görülmesi durumunda uzman kişi veya kuruluşlarca belirlenecek analizler gerçekleştirilecektir. Ayrıca sahanın doğaya yeniden kazandırılması aşamasında izleme ve denetim sırasında yetkili merci tarafından istenecek analizler de ruhsat sahibi firma tarafından yaptırılacaktır. 258

Sahada gerekli görülecek ölçümler, konusunda yeterli görülen (Yeterlilik veya Akreditasyon Belgesi almış) laboratuar ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilecektir. Sahada yapılacak ölçümler rapor haline getirilecek olup, ölçüm sonuçlarını içerir raporlar ruhsat sahibi firma tarafından muhafaza edilecektir. Saha ölçümleri ölçümü yapan firmalar tarafından raporlandırılacaktır. Rapor içerisinde elde edilen verilerin ilgili yönetmelikte verilen sınır değerler ile karşılaştırmasına yer verilecek ve sınır değerlerin aşılması durumunda alınacak önlemlere ilişkin bilgiler bulunacaktır. 14.12.2007 Tarih ve 26730 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği nin 12. Maddesi 1. Bendi gereği işletmeci, Doğaya Yeniden Kazandırma Planı içindeki uygulama takvimine uygun olarak yıllık raporlar hazırlayacak ve yıllık raporları İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ne sunacaktır. Doğaya Yeniden Kazandırma Planı uygulanan sahaların izleme ve denetimi yönetmeliğin aynı maddesi 3. Bendi gereği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilecektir. ÇED süreci devam eden faaliyetin ÇED Raporu hazırlanması sırasında, sahanın faaliyet öncesi durumu değerlendirilmiş ve bölgenin flora-faunası, doğal ve kültürel peyzaj değerlerine ilişkin çalışma, sahanın jeolojik ve hidrojeolojik durumu, toprak, hava ve su özellikleri ile faaliyetin bunlar üzerine olası etkileri ortaya konmuştur. Sahada değerlendirilebilir ekonomik rezervin bitmesiyle birlikte saha terk edilmeden doğaya yeniden kazandırma çalışmaları kullanım durumu da göz önüne alınarak, 1 yıl içerisinde tamamlanacaktır. MFİBADYKY nin 9. Maddesi göz önüne alınarak doğaya yeniden kazandırma çalışmalarının uygulama takvimi aşağıda verilmiştir. Tablo 130. Doğaya Yeniden Kazandırma Planı Uygulama Takvimi Faaliyet Öncesi, MFİBADYKY(**) Madde 9.1.a kapsamında mevcut durumun ortaya konması ÇED Sürecinin Tamamlanması Toprak, su ve hava yönetimi çalışmalarının gerçekleştirilmesi Pasa malzeme ve bitkisel toprağın serilmesi, Arazinin bitkilendirmeye hazırlanması Basamaklara bitkisel toprak serilmesi Faaliyet alanının kapatılması ve terk edilmesi İzleme ve Denetim Faaliyet Öncesi Dönem (2013) Faaliyet Dönemi (2013-2022) Faaliyet Sonrası Çalışmalar 1. Yıl (2023) İzleme-Demetim Süreci (1 yıl) 1. Yıl (2024) *İşletme Ruhsat süresi 10 yıl olduğundan, projelendirme 10 yıl için gösterilmiştir. ** MFİBADYKY - Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği 259

5.7. Risk Analizi İş kazası önceden planlanmamış, çoğu zaman ölümlere, yaralanmalara, makine ve teçhizatın zarara uğramasına veya üretimin bir sure durmasına yol açan, gerekli tedbirler alındığında çoğunlukla önlenebilen olaylar şeklinde tanımlanabilir. İş kazalarının en önemli sonucu, çalışanların ölmesi, yaralanması veya ömür boyu sakat kalmasıdır. Bunun yanında çok ciddi maddi kayıplar da iş kazalarının diğer önemli bir sonucudur. Uygun olmayan iş ortamında çalışmak veya uygun olmayan ve sakıncalı biçimde iş yapmak tehlikeyi doğurur. Bir tehlikenin meydana gelme olasılığı ise risk olarak tanımlanır. Riskin etkinliği etkilenen kişi sayısını ve oluşan sonucu kapsar. İşyerlerinde, çalışma ortamı ve şartlarında veya çevrede mevcut olan tehlikeleri sistematik yöntemlerle belirleyerek, riskleri ortaya çıkarmak ve kontrol edebilmek için yapılan çalışmaların bütünü risk değerlendirme olarak tanımlanır. Arama safhasından, üretim ve nakliyesine kadar madencilik bünyesinde barındırdığı çalışmaların yapısı nedeniyle çok fazla risk içeren bir sektördür. Madencilikte sürekli değişen ortam şartlarına göre çalışmak yani doğanın sürekli değiştirdiği sınırlarda üretim yapmak esastır. Bu durum madencilikteki risklerin doğru algılanmasının ve değerlendirilmesinin önemini gözler önüne sermektedir. Risk tehlikeden dolayı ölüm, yaralanma veya hastalığın meydana gelme olasılığıdır. Risk değerlendirmesi yapmak için iş yerindeki tehlikelerin belirlenmesi gerekmektedir. Madencilik sektöründe temel olarak aşağıda sayılan konular üzerinde çalışmalar yapmak tehlikelerin belirlenmesine yardımcı olacaktır; Toz Gürültü Makine Kullanımı Malzeme Nakliyesi Personel Taşınması Psiko-sosyal Faktörler Risk analizinde en yaygın olarak kullanılan metot matris (L tipi) yöntemidir. Bu yöntemde bir tehlikenin doğuracağı risk, ortaya çıkma olasılığının ne kadar sıklıkla görülebileceği üzerinden ve de şiddetinin doğuracağı olumsuz sonucun ne kadar ciddi olabileceği üzerinden analiz edilmektedir. Bu olasılık ve şiddet sayısal olarak derecelendirilir. Derecelendirmede kullanılacak değerlendirme aşağıda verilmiştir. 260

Tablo 131. Risk Analizinde Kullanılan Değerlendirme Verileri İhtimal Ortaya Çıkma Frekansı Derece Çok Küçük Yılda bir 1 Küçük Üç ayda bir 2 Orta Ayda bir 3 Yüksek Haftada bir 4 Çok Yüksek Her gün 5 Şiddet Doğacak Sonuç Derece Çok hafif İş saati kaybı yok, ilk yardım 1 Hafif İş günü kaybı yok, ilk yardım 2 Orta Hafif yaralanma, tedavi gerektirir 3 Ciddi Ölüm, ciddi yaralanma, meslek 4 hastalığı Çok ciddi Birden çok ölüm, sürekli iş göremezlik 5 Bulunan risk düzeyine göre yapılması gereken çalışmanın boyutu belirlenebilir. Risk oluşturan olaylar için aşağıda şekilde gösterilen Risk SKOR Matrisi oluşturulur ve olayın risk durumu bu tablo üzerinden değerlendirilir. Risk SKOR Derecelendirme Matrisi Şekil 65 de verilmiştir. Şekil 65. Risk SKOR Derecelendirme Matrisi 261

Tablo 132. Risk Matrisinin Kabul Edilebilirlik Değerleri Sonuç Tolere Edilemez Risk (25) Önemli Risk (15,16,20) Orta Düzey Risk (8,9,10,12) Katlanılabilir Risk (2,3,4,5,6) Önemsiz Risk (1) Eylem Belirlenen risk kabul edilebilir seviyeye indirilene kadar iş başlatılmamalı, devam eden bir faaliyet varsa derhal durdurulmalıdır. Belirlenen risk azaltılıncaya kadar iş başlatılmamalı, devam eden bir faaliyet varsa derhal durdurulmalıdır. Acil önlem alınmalı ve bu önlemler sonucunda faaliyetin devamına karar verilmelidir. Belirlenen riskleri düşürmek için faaliyetler başlatılmalıdır. Belirlenen riskleri ortadan kaldırmak için ilave kontrol proseslerine ihtiyaç olmayabilir. Ancak mevcut kontroller sürdürülmeli ve alınan önlemler denetlenmelidir. Belirlenen riskleri ortadan kaldırmak için kontrol prosesleri planlamaya gerek olmayabilir. a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Analizi Proje alanında kurulacak maden işletmesi için olası tehlikeler üzerinden yapılan değerlendirme aşağıdaki tabloda verilmiştir. Sahada oluşabilecek riskler için gerekli önlemler alınacak olup, ilgili bölümlerde açıklanmıştır. Tablo 133. Proje Alanı Olası Tehlikelerin Değerlendirilmesi Tehlike İhtimal Şiddet Değerlendirme Açıklama Toz Emisyonları 5 2 10 Gürültü 5 2 10 Makine Kullanımı 5 3 15 Malzeme Nakliyesi 5 3 15 Personel Taşınması 5 2 10 Orta Düzey Risk: Belirlenen riskleri düşürmek için faaliyetler başlatılmalıdır. Orta Düzey Risk: Belirlenen riskleri düşürmek için faaliyetler başlatılmalıdır. Önemli Risk: Riskleri azaltmak için acil önlem alınmalıdır. Önemli Risk: Riskleri azaltmak için acil önlem alınmalıdır. Orta Düzey Risk: Belirlenen riskleri düşürmek için faaliyetler başlatılmalıdır. Proje etki alanında oluşabilecek riskler için gerekli önlemler alınacak olup, ilgili bölümlerde açıklanmıştır. Tablo 134. Proje Etki Alanı Olası Tehlikelerin Değerlendirilmesi Tehlike İhtimal Şiddet Değerlendirme Açıklama Toz Emisyonu 5 1 5 Gürültü 5 1 5 Makine Kullanımı 4 3 12 Malzeme Nakliyesi 5 3 15 Personel Taşınması 5 2 10 Katlanılabilir Risk: Acil tedbir gerektirmeyebilir. Ancak mevcut kontroller sürdürülmeli ve alınan önlemler denetlenmelidir. Katlanılabilir Risk: Acil tedbir gerektirmeyebilir. Ancak mevcut kontroller sürdürülmeli ve alınan önlemler denetlenmelidir. Orta Düzey Risk: Belirlenen riskleri düşürmek için faaliyetler başlatılmalıdır. Önemli Risk: Riskleri azaltmak için acil önlem alınmalıdır. Orta Düzey Risk: Belirlenen riskleri düşürmek için faaliyetler başlatılmalıdır. 262

Faaliyetler kapsamında kullanılacak proje alanı bölgenin karayolu ağından oldukça uzak mesafede yer almaktadır. Dolayısıyla faaliyetler karayolları üzerinde doğrudan bir etkiye sahip değildir. Ancak nakliye işlemlerinden kaynaklı olarak karayolları üzerinde az da olsa bir trafik yükü artışı olması söz konusudur. Trafik yükü artışına ilişkin hesaplamalar ilgili bölümde yapılmıştır. Üretim dönemlerinde sahada kullanılacak iş makinelerinin nakliyesi sırasında ağır ve geniş araçlar için geçerli özel trafik kurallarına uyulacaktır. Bu iş makineleri trafiğin az yoğun olduğu zamanlarda peyderpey getirilerek trafik yoğunluğu üzerinde devamlı ek bir yüke neden olunmayacaktır. b) Proje Kapsamında Yapılacak İş Ve İşlemler Kapsamında Risk Durumlarında Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme Ve İşletme Sonrası) Toz Emisyonlarına Karşı Alınacak Önlemler Proje alanında toz oluşumunun meydana geleceği her aşamada, tozlanmaya karşı gerekli bütün önlemler alınacaktır. Alınacak önlemler aşağıda maddeler halinde özetlenmiştir. Ocak alanında malzemenin kamyonlara yüklenmesi ile ilgili olarak, gerekli bütün önlemler alınacaktır. Proje alanında yapılacak nakliye sırasında ocak içi yollar, ocak asfalt yol bağlantısı periyodik olarak sulanacaktır. Nakliye esnasında hız kurallarına riayet edilmesine dikkat edilecektir. Kamyonların üstü branda ile örtülecektir. Gürültüye Karşı Alınacak Önlemler Çalışmalarda kullanılacak ekipmanların seçiminde düşük ses gücü seviyelerine sahip olmalarına dikkat edilecektir. Gürültünün kaynağında en aza indirilmesi için önümüzdeki üretim dönemlerinde makine ekipmanın periyodik muayene ve bakımları yapılacak, böylelikle tüm makinelerin uygun işleyişi sağlanacaktır. Makine ekipmanın yağ, su, filtre, lastik ve kasa kontrolleri operatörler tarafından yapılacak ve düzenli olarak makinelerin su, yağ, filtre değişimleri yaptırılacaktır. Yapılacak bu tür düzenli bakımlarla makine ekipmanın gürültü seviyeleri % 50 ye varan oranlarda düşürülebilecektir. Gerektiğinde iş makinelerinin egzos kısımlarına susturucu ekipman takılacak ve gürültü düzeylerinin azaltılması sağlanacaktır. Proje alanında makine ekipman rolantide bırakılmayacak, araç ve ekipman operatörlerine bu konu gerekli eğitimler verilecektir. Çalışan personelin gürültüden etkilenmemesi için gerektiğinde ses seviyesi düşürücü kulaklık kullanmaları sağlanacaktır. Ocak alanında yüksek gürültü düzeylerinin bulunduğu bölgelere uyarı levhaları asılacaktır. 263

Alınacak bu önlemlerle ocak faaliyetleri sırasında oluşacak gürültü en az seviyeye indirilmeye çalışılacak ve yakın çevrenin gürültüden etkilenmesi önlenecektir. Makine Kullanımı Sahada iş makinelerini kullanacak personel, ihtiyaç duyulan eğtimlerden geçirilecek veya konusunda ehil kişiler bu çalışmalar için seçilecektir. Personele makine kullanımı ve güvenlik tedbirlerine karşı gerekli eğitimler verilecektir. Nakliye işlemleri sırasında hız sınırlamalarına riayet edilecektir. 5.8. Sağlık Koruma Bandı Mesafesi 48556 ruhsat no lu sahada faaliyetler kapsamında kullanılması planlanan alan 225 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Sahada üretim faaliyetlerine başlanmadan önce, 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı resmi gazete de yayımlanan İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve 13.04.2007 tarih ve 26492 sayılı resmi gazetede yayımlanan İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ilgili hükümleri gereğince İş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınacaktır. İş yeri açma ve çalışma ruhsatı alımı aşamasında gerekli olan evraklar tam ve eksiksiz olarak hazırlanacaktır. Ruhsat alım aşamasında inceleme kurulu tarafından belirlenecek sağlık koruma bandı mesafesine uyulacaktır. Ocak ve tesis faaliyetleri öncesinde ilgili kurumlardan gerekli izinler alınacaktır. Sağlık Koruma Bandı ilgili kurumca imar planına işlenerek korunacaktır. 5.9. Diğer Hususlar Bu bölümde belirtilecek başka bir husus bulunmamaktadır. 264

BÖLÜM 6: PROJENİN ALTERNATİFLERİ (BU BÖLÜMDE TEKNOLOJİ, ALINACAK ÖNLEMLERİN ALTERNATİFLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPILACAK VE TERCİH SIRALAMASI BELİRTİLECEKTİR.) Proje konusu faaliyet Bursa İli, Nilüfer İlçesi, Kadriye Köyü civarında 1/25,000 ölçekli H21 c4 paftasında yer alan 48556 Ruhsat No lu 225 hektarlık sahada yatırımı planlanan mermer ocağı kapasite arttırımı projesinde gerçekleştirilmesi planlanan ocak işletmeciliğidir. Madencilik faaliyetlerinde madenin bulunduğu alanda üretim yapılması zorunludur. Blok mermer cevheri proje alanının geniş bir bölümüne yayılmış durumdadır. Bu nedenle başka bir alternatifi yoktur. Tesis teknolojik gelişimler göz önüne alınarak son teknolojiye uygun olarak kurulacaktır. Bu tür tesislerin tamamı benzer sistemlerle çalışmaktadır. Dolayısıyla bu açıdan herhangi bir alternatif bulunmamaktadır. 265

BÖLÜM 7: İZLEME PROGRAMI 7.1. Projenin İnşaatı İçin Önerilen İzleme Programı, Projenin İşletmesi Ve İşletme Sonrası İçin Önerilen İzleme Programı Ve Acil Müdahale Planı Projenin inşaat aşamasında, ÇED Raporundaki taahhütlere uyulup uyulmadığının izlenmesi ÇED Yeterlik Tebliği ne göre ÇED Yeterliği olan bir firma tarafından İzleme ve Kontrol Formu hazırlanarak yapılacaktır. Bu kapsamda inşaat bitinceye kadar İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun karar vereceği periyotlarda izlemeler yapılacak olup, ÇED İzleme ve Kontrol Formu doldurularak T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bildirilecektir. Proje kapsamında oluşabilecek acil durumlar için acil durum planı hazırlanmıştır. Proje kapsamında uygulanabilecek acil durum planı rapor ekinde (Bkz. Ek-49) verilmiştir. 7.2. ÇED Olumlu Belgesinin Verilmesi Durumunda Yeterlik Tebliği nde Yeterlik Belgesi Alan Kurum/Kuruluşların Yükümlülükleri Başlığının 4. Maddesinde Yer Alan Hususların Gerçekleştirilmesi İle İlgili Program 18.12.2009 tarih ve 27436 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yeterlilik Belgesi Tebliği nin 9. maddesi 4. fıkrası gereği, ÇED olumlu kararı verilen projelerle ilgili proje sahibi, bu tebliğ kapsamında yetkilendirilmiş kurum/kuruluşlardan herhangi birine, yatırımın başlangıç ve inşaat dönemlerinde belirtilen taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğini, yatırımın işletmeye geçişine kadar proje sahasına giderek, yerinde izleme kontrolünü yaptırmakla yükümlüdür. Proje sahibi tarafından yetkilendirilen kurum/kuruluş, bu tebliğin Ek-4 ünde yeralan ÇED Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait Yatırımın İnşaat Dönemi İzleme-Kontrol Formu nu doldurarak Nihai ÇED Raporu nda belirtilen izleme-kontrol süreleri sonundan itibaren yirmi iş gününde Bakanlığa iletmekle yükümlüdür. Bu doğrultuda İnceleme Değerlendirme Komisyonu tarafından belirlenecek izleme sürecine uygun olarak ÇED Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait Yatırımın İnşaat Dönemi İzleme-Kontrol Formu Çevre ve Şehirclik İl Müdürlüğü ne ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na sunulacaktır. Söz konusu maddenin getirmiş olduğu yükümlülükler yerine getirilecektir. 266

BÖLÜM 8: HALKIN KATILIMI (PROJEDEN ETKİLENMESİ MUHTEMEL YÖRE HALKININ NASIL VE HANGİ YÖNTEMLERLE BİLGİLENDİRİLDİĞİ, PROJE İLE İLGİLİ HALKIN GÖRÜŞLERİNİN VE KONU İLE İLGİLİ AÇIKLAMALARIN ÇED RAPORUNA YANSITILMASI.). Proje konusu faaliyet için 03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yururluğe giren ÇED Yonetmeliği uyarınca, halkı yatırım hakkında bilgilendirmek ve projeye iliskin goruş ve onerilerini almak uzere proje sahibi tarafından halkın katılımı toplantısının duzenlenmesi gerekmektedir. Bu amaçla yönetmeliğin 9. Maddesi uyarınca toplantı tarihinden en az on gün önce bir yerel bir ulusal gazetede toplantı tarihi, yeri, saati ve faaliyet konusunu içerir gazete ilanları verilmiştir. Ayrıca toplantı öncesi toplantının yapılacağı yerleşim birimi olan Başköy Köyü nde gerekli duyurular yapılmıştır. Halkın Katılımı Toplantısı tarih ve yeri hakkındaki detaylar aşağıda sunulmuştur. Toplantı Yeri : Başköy Kahvehanesi Toplantı Yerinin Adresi : Bursa İli, Orhaneli İlçesi, Başköy Toplantı Tarihi : 26.06.2013 Toplantı Saati : 14:30 Yukarıdaki yer ve tarihte planlanan Halkın Katılımı Toplantısı için tüm gereklilikler yerine getirilmiştir. Toplantı saati, tarihi ve yeri muhtarlık ve kaymakamlık tarafından duyurulmuştur. Ancak halkın yoğun tepkisi nedeni ile Halkın Katılımı Toplantısı yapılamamıştır. 267

BÖLÜM 9: SONUÇLAR (YAPILAN TÜM AÇIKLAMALARIN ÖZETİ, PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİNİN SIRALANDIĞI VE PROJENİN GERÇEKLEŞMESİ HALİNDE OLUMSUZ ÇEVRESEL ETKİLERİN ÖNLENMESİNDE NE ÖLÇÜDE BAŞARI SAĞLANABİLECEĞİNİN BELİRTİLDİĞİ GENEL BİR DEĞERLENDİRME) Özgüntaş Mermer San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Bursa İli, Orhaneli İlçesi, Ortaköy Köyü civarında yer alan 48556 Ruhsat No lu 225 hektarlık sahada mermer ocağı işletilmesi planlanmaktadır. Söz konusu proje alanı 1/25.000 ölçekli H21 c4 paftasında yer almaktadır. 48556 No lu 225 hektarlık II-b Grup işletme ruhsatı ve 48556 No lu 203,09 hektarlık II-b Grup İşletme İzni, Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 18.01.2012 tarihinde Özgüntaş Mermer San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiştir. Söz konusu İşletme Ruhsatı ekler bölümünde EK- 1 de İşletme İzni ise Ek-2 de sunulmuştur. İşletme ruhsatı ve İşletme İzni 10 yıllık süre ile düzenlenmiş olup 10 yılın bitiminde temdit (süre uzatımı) işlemleri yapılacaktır. Söz konusu proje için; 15.09.2009 tarihinde (Karar No:429) ve 25.11.2011 tarihinde (Karar No:594) ʺÇED Gerekli Değildirʺ kararları verilmiştir (Bkz-Ek-3). 15.09.2009 tarihli ÇED Gerekli Değildir Belgesi nde 30.000 m 3 /yıl kapasite, 25.11.2011 tarihli ÇED Gerekl Değildir Belgesi nde ise 70.0000 m 3 /yıl kapasite baz alınmıştır. Mevcut durumda proje 50.000 m 3 /yıl kapasite olarak planlanmaktadır. Daha önce alınmış 15.09.2009 tarihli ÇED Gerekli Değildir kararına İlbiseler Başköy Kültür Yardımlaşma Ve Dayanışma Derneği, Nurettin Seymen, Hasan Acar, Ahmet Güleç, Hasan Turhan, tarafından Bursa Valiliğine ÇED Gerekli Değildir kararının yürütülmesinin durdurulması ve iptali davası açılmıştır. Bursa 1. İdare Mahkemesince 14.11.2012 tarihinde Yürütmenin Durdurulmasına karar verilmiştir. Bursa 1. İdare Mahkemesince 31.12.2012 tarihinde ÇED Gerekli Değildir kararının iptaline ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-1 Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesinin 28. Maddesinin a fıkrası kapsamında ÇED Süreci başlatılmasına oyçokluğu ile karar verilmiştir. (Bkz. Ek-4). Daha önce alınmış 25.11.2011 tarihli ÇED Gerekli Değildir kararına İlbiseler Başköy Kültür Yardımlaşma Ve Dayanışma Derneği, Nurettin Seymen, Hasan Acar, Ahmet Güleç, Hasan Turhan, tarafından Bursa Valiliğine ÇED Gerekli Değildir kararının yürütülmesinin durdurulması ve iptali davası açılmıştır. Bursa 3. İdare Mahkemesince 16.10.2012 tarihinde Yürütmenin Durdurulmasına karar verilmiştir. Bursa 3. İdare Mahkemesince 26.02.2013 tarihinde ÇED Gerekli Değildir kararının iptaline ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-1 Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesinin 28. Maddesinin a fıkrası kapsamında ÇED Süreci başlatılmasına oyçokluğu ile karar verilmiştir. (Bkz. Ek-5). ÇED Olumlu Kararının alınmasının ardından Maden İşleri Genel Müdürlüğüne verilen İşletme Projesi yeni kapasite ve ekipman doğrultusunda revize edilecektir. 268

225 hektarlık alanda planlanan faaliyet kapsamında 96,17 hk 1. poligon alanı ve 40,56 hk 2. Poligon alanı olmak üzere toplam 136,73 hk alan proje alanı, 2.64 hk pasa döküm alanı-1, 7,61 hk pasa döküm alanı-2, 8,35 hk pasa döküm alanı-3, 0,29 hk stok alanı-1, 0,13 hk stok alanı-2, 0,50 hk stok alanı-3, 0,62 hk bitkisel toprak depolama alanı-1, 0,59 hk bitkisel toprak depolama alanı-2, 0,69 hk bitkisel toprak depolama alanı-3, 0,40 hk şantiye alanı-1, 0,37 hk şantiye alanı-2 ve 0,65 hk şantiye alanı-3 belirlenmiştir. Proje alanı içerisine 12,86 hk Ocak Alanı-1, 7,61 hk ocak alanı-2, 19,58 hk ocak alanı-3 olarak belirlenmiştir. Sıralanan alanlarının yerleşimini gösterir 1/10,000 ölçekli Vaziyet Planı ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK-9). 3213 Sayılı Maden Kanunu ve Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği ile Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Sahada daha önce çalışmalar yapılmış olup açılmış iki adet ocak bulunmaktadır. Daha önce üretim yapılmış olan 2 ocağa ait 2012 yılı imalat haritaları rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-22). 3 No lu ocakta ise alt yapı işlemleri daha önceki yıllarda tamamlanmış olup üretime yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Proje sahasından mermer üretimi açık işletme tel kesme yöntemi ile yapılacaktır. Üretilen blok mermer cevheri istenilen ebatlara getirilecektir. İstenilen ebatlara getirilen malzeme Stok Alanı nda stoklanacaktır. Stoklanan malzeme piyasaya satışa sunulacaktır. Üretim işlemleri esnasında oluşan pasa malzeme pasa alanında depolanacaktır. İşletmede yılda 50.000 m 3 /yıl blok mermer üretilmesi planlanmaktadır. Proje alanında yılda 12 ay (300 gün), ayda 25 gün, günde 16 saat 2 vardiya olarak üretim faaliyetleri gerçekleştirilecektir. Ruhsat Sahasının büyük bir kısmında mermer cevherleşmesi mevcuttur. Sahada mevcut cevherin yoğunluğu ortalama 2.75 gr/cm 3 tür. Ocak üretim faaliyetleri sırasında toplam 78 personel çalıştırılması planlanmaktadır. Faaliyet kapsamında patlatma yapılmayacaktır. Çevredeki tarım arazilerine nakliye esnasında oluşan tozlanma ile zarar verilmeyecektir. Faaliyet alanının çevresi çit ile çevrilerek küçükbaş ve büyükbaş hayvanların gürüşü önlenecektir. Projenin malzeme seçimi, işletmeye alınması ve çalıştırılması ulusal ve uluslararası standartlara ve ilgili mevzuata uygun olacaktır. Faaliyet kapsamında çevre ve toplum sağlığını olumsuz etkilecek yangın ve patlamalar karşı gerekli tedbirler alınacaktır. Belirlenen akaryakıt dolum istasyonunda patlama veya yangın olması durumuna karşı gerekli teçhizat bulundurulacaktır. 269

Sahaya Bursa-Orhaneli Karayolu ile ulaşmak mümkündür. Söz konusu karayolunun yaklaşık 24. kilometresinden Erenler Köy Yoluna dönülmelidir. Erenler Köyünden sonra yaklaşık 4 km daha ilerlendiğinde Koçu Köyü girişine ulaşılır. Koçu Köyü girişine kadar yollar asfalttır. Koçu Köyü girişinden itibaren yaklaşık 5 km stabilize yol takip edilerek ruhsat alanına ulaşılmaktadır. Nakliye güzergahı Koçu Köyü nün içerisinden geçmemektedir. Söz konusu yollar genelde yılın tamamında ulaşıma olanak vermektedir. Gerektiğinde bağlantı yolunun bakım ve onarımı firma tarafından karşılanacaktır. Köy yollarına zarar verilmeyecek olup zarar verilir ise verilen zarar proje sahibince karşılanacaktır. Proje alanına en yakın yerleşim birimleri yaklaşık 143 m güneybatısında yer alan Başköy Köyü, yaklaşık 650 m güneyinde yer alan Ortaköy Köyü, yaklaşık 735 m güneybatısında yer alan Süleymanbey Köyü, yaklaşık 1.175 m güneydoğusunda yer alan Koçu Köyüdür. Ayrıca, proje alanının yaklaşık olarak 2.040 m kuzeydoğusunda Kadriye Köyü yer almaktadır. Ruhsat sahası ve proje alanı sınırları 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita üzerine işlenmiştir (Bkz. EK 8). Proje alanını gösterir fotoğraflar ve uydu görüntüleri rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-28,17). Meşçere haritasına göre 1 No lu ve 2 No lu ocak alanlarının küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Çevre düzeni planına göre 2 No lu ocak alanının bir kısmı tarım alanıdır. Arazi varlığı haritasına göre belirlenen hiçbir birimin alanı tarım alanında kalmamaktadır. Bütün birimler orman alanındadır. Sadece 2. Poligonun küçük bir kısmı tarım alanında kalmaktadır. Kadastro haritasına göre ise proje alanı tamamen orman alanında kalmaktadır. Yukarıda da görüldüğü gibi 4 farklı haritaya göre arazi kullanım durumları sıralanmıştır. Haritalar arasında bazı uyumsuzluklar bulunmaktadır. Bazı alanlar bir harita da orman olarak görünürken başka bir haritada tarım alanı görülmektedir. Bilindiği gibi kadastro haritası mevcut parseller ve bu parsellere ait tapular neticesinde hazırlanmaktadır. Bu nedenle proje alanları belirlenirken kadastro haritası baz alınmıştır. Bu durumda proje alanının tamamı orman alanıdır. Kadastro haritasında görülen 317 No lu parsel yatırımcı firmaya aittir (Bkz. Ek-23). Ancak bu parsel proje alanı dışında bırakılmıştır. Orman Kanunun ilgili maddeleri gereği işletmeye geçilmeden önce Orman İzni alınacaktır. Proje alanını gösterir 1/10.000 ölçekli jeoloji haritası ve kesitleri rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-13). Jeoloji haritasından da görüldüğü gibi proje alanı Miyosen Çökelleri, Bayırköy Formasyonu ve Bilecik Kireçtaşı birimlerinde yer almaktadır. Bakanlar Kurulu nun 18.4.1996 tarih ve 96/8109 sayılı kararıyla yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasına göre Bursa İli 1. Ve 2.derece deprem bölgesinde bulunmaktadır. Proje alanı da 1. Derece deprem bölgesinde yer almaktadır. Proje alanının gösterildiği Bursa İli Deprem Haritası ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK 16). 270

İns Yapı Mühendislik Müşavirlik İnşaat Ltd. Şti. tarafından hazırlanan ʺÖzgüntaş Ve Yüce Mermer Ocakları Hidrojeolojik İnceleme Raporuʺ ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-55). Proje alanında 4 adet sondaj kuyusu açılmıştır. Proje alanında 640 m kotuna kadar inilmiş olup yeraltı suyuna rastlanmamıştır. Bu durumda yeraltı su seviyesinin daha alt kotlarda olduğu düşünülmektedir. Sondaj kuyularında Istapan Çeşme, Suyungözü Kaynağı ve Cumaönü Kaynağı yüzey kotlarının altına inilmiştir. Ocak kotundan Cumaönü Kaynağı kotu olan 695 m kotuna kadar yeraltı suyu bulunmamaktadır. Yapılan hiçbir sondaj kuyusunda yeraltı suyuna rastlanmamıştır. Hidrojeolojik yapı tamamen masif yapıdadır. Proje alanında YAS tespit edilememiştir. DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından 02.06.2012 Tarih ve 28311 Sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, BAŞKÖY KÖYÜ SUYUNGÖZÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI ve BURSA İLİ, ORHANELİ İLÇESİ, ORTAKÖY KÖYÜ ISPATAN ÇEŞME VE CUMAÖNÜ KAYNAĞI KORUMA ALANI İLANI bulunmaktadır. Ispatan Çeşmesi koruma alanının ve Suyungözü kaynağı koruma alanının 2. Derece koruma alanı proje alanından geçmektedir. Ruhsat alanının koruma alanları ile konumunu gösterir kroki rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-14). Koruma alanı ilanlarında aşağıdaki madde yer almaktadır; ʺMaden ve taş ocağı açılmasına ve işletilmesine izin verilmez. İlanın yayım tarihinden önce açılmış veya işletme ruhsatı almış tesislerin de yeraltısuyunun kirlenmesine neden olabilecek her türlü önlemi almaları gerekmektedir. Her türlü atığın taşınabilir tanklar vb. gibi zemin ile doğrudan temasının bulunmadığı sistemlerle depolanarak, yerel yönetimlerce gösterilen deşarj noktalarına deşarj edilmesi gerekmektedir.ʺ 48556 No lu Mermer Ocağı ilan tarihinden önce açılmıştır. Ayrıca, işletme ruhsat ve izin tarihi 18.01.2012 olup koruma alanı ilan tarihleri ise 02.06.2012 dir. Proje konusu faaliyet kapsamında koruma alanı ilanlarında belirtildiği gibi yeraltısuyunun kirlenmesine neden olabilecek her türlü önlem alınmıştır. Bu nedenle ocak faaliyetlerine devam edilmesinde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Suyungözü Kaynağı proje alanının yaklaşık olarak 375 m güneybatısındadır. Cumaönü Kaynağı ise proje alanının yaklaşık olarak 512 m güneyindedir. Istapan Çeşme proje alanının yaklaşık olarak 253 m kuzeybatısındadır. Proje alanı içerisinden kuru dere yatağı geçmektedir. Ayrıca proje alanının çevresinde başka kuru dereler de bulunmaktadır. DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı tarafından koruma alanı ilan edilen Ispatan Çeşmesi proje alanının kuzeydoğu istikametinde yaklaşık 253 m uzaklıkta, Suyungözü Kaynağı proje alanının 375 m güneybatısında, ruhsat alanı içerisinde yer alan çeşme 147 m güneyinde, Cumaönü Kaynağı proje alanının 512 m güneyinde bulunmaktadır. Ayrıca, proje alanının Doğancı Barajına mesafesi yaklaşık olarak 8,9 km dir. 271

Faaliyet alanı ve çevresindeki akarsuların ve mevsimsel akış gösteren kuru dere yataklarının faaliyet sırasında zarar görmeyecektir. Dere yataklarına ve dere yataklarına ulaşması söz konusu olabilecek yerlere pasa malzeme, hafriyat atıkları, katı ve sıvı atıklar atılmayacaktır. Dere yatakları değiştirilmeyecektir. Oluşabilecek çevre kirliliği engellenecektir. Dere yataklarına kesinlikle müdahale edilmeyecektir. Dere yataklarının kesitleri daraltılmayacaktır. Akış engelleyici şekilde herhangi bir müdahalede bulunulmayacaktır. Kazı çalışmaları sonucunda çıkabilecek olan hafriyat malzemesi herhangi bir şekilde dere yataklarına ya da yağışlarla dere yataklarına ulaşabilecek alanlara bırakılmayacaktır. 29.07.2013 tarihinde Bursa Valiliği İl Halk Sağlığı Müdürlüğü görevlileri ve Bursa İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü görevlileri tarafından oluşturulan bir ekip tarafından Suyungözü Kaynağından numuneler alınmıştır. Alınan numuneler Halk Sağlığı Laboratuarı tarafından analiz edilmiş ve 06.08.2013 tarihinde raporlanmıştır. Alınan numunelere ait analiz raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-48). Suyungözü Kaynağı na dışkı karışımı olduğu kesindir. Ayrıca, su dağıtım sistemlerininde incelenmesi gerektiği görülmüştür. Numunelerin alındığı tarih olan 29.07.2013 tarihinde ndaki tüm çalışmalar mahkeme kararı ile durdurulmuş idi. Şantiye alanında yer alan fosseptikte tamamen sızdırmazlık sağlanmış olup söz konusu olan mikrobiyolojik kirliliğin ndan kaynaklanması mümkün görülmemektedir. Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 05.03.2012 sayılı yazısı ve yazı ekinde yer alan İnceleme ve Değerlendirme Raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-47). İnceleme ve Değerlendirme Raporunda yer alan tespitlere göre anlaşılmaktadır ki Başköy Köyü ne ait su deposunun temizlenmediği ve kirlenmelere karşı korumalı durumda olmadığı anlaşılmıştır. Projeye konu sahanın bulunduğu bölgenin iklimsel özellikleri incelenirken, bölgenin iklimsel özeliklerini en iyi yansıtan Meteoroloji Genel Müdürlüğü Bursa Meteoroloji İstasyonu uzun süreli rasat verilerine dayalı 1960 2012 yılı Meteorolojik Bülten verileri kullanılmıştır. MGM den (Meteoroloji Genel Müdürlüğü) alınan veriler ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK 29). Sahada mevcut ocak alanları, mevcut stok alanları, mevcut pasa alanları ve mevcut şantiye alanlarında bitkisel toprak sıyrılması söz konusu olmayacaktır. Sadece 3 No lu ocak ve stok alanında bitkisel toprak sıyrılması söz konusudur. Proje alanında erozyon ve sedimantasyon kontrolü ile ilgili olarak doğal vejetasyonun yetişmesi sağlanarak alan doğaya yeniden kazandırılacaktır. Doğaya kazandırma sonucu yetiştirilecek bitkilerle erozyon ve sedimantasyona karşı gerekli tedbirler alınmış olacaktır. Yapılan flora ve fauna tespitinden sonra açılacak olan II. GRUP MADEN OCAĞI sahasında bundan zarar görebilecek, nadir ve endemik özellikte gerek bitki gerekse hayvan türünün olmadığı ve tesisin biyolojik açıdan çevreye olumsuz bir etkisi olmayacağı sonucuna varılmıştır. 272

Üretim sırasında sürekli olarak meydana gelebilecek hesaplanan toz emisyon debileri 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek 2 Tablo 2.1 de belirtilen 1,0 kg/saat lik sınır değerinin üzerinde kalmaktadır. Yönetmelik hükümleri gereğince saatlik meteoroloji verileri kullanılarak, dört farklı zaman dilimi için (yıllık, aylık, günlük, saatlik) modelleme çalışması yapılmış ve faaliyet için Hava Kalitesi Modelleme Raporu hazırlanmıştır. Hazırlanan Hava Kalitesi Raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK 51). Sahada işletme faaliyetleri esnasında; sosyal ihtiyaçlar için (personelin içme ve kullanma suyu) suya ihtiyaç vardır. Ayrıca proje alanında blok mermer cevherinin üretim faaliyetleri için ve ocak içi bağlantı yollarından ve kaynaklanan toz çıkışını önlemek amacıyla su kullanımı söz konusudur. Proje kapsamında kapsamlı inşaat faaliyeti söz konusu değildir. Üretime başlanmadan önce altyapı tesislerinin kurulması ve arazi hazırlığı söz konusu olacaktır. Bu nedenle inşaat aşaması söz konusu değildir. Faaliyetin tüm aşamalarında çeşitli amaçlar için kullanılacak su ihtiyacı yüzey suyu, yeraltı suyu ve kaynak sularından karşılanması söz konusu değildir. Faaliyet kapsamında kesinlikle yüzey suyu, yeraltı suyu ve kaynak suları kullanılmayacaktır. Personelin ihtiyacı olan içme suyu damacanalar ile temin edilecektir. Personelin içme suyu ihtiyacı Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından izinli damacana sular ile giderilecektir. Sosyal ihtiyaçlar, üretimde kullanılan ve tozlanmaya karşı ihtiyaç duyulan su Koçu Köyü nden taşıma yolu ile temin edilecektir. Koçu Köyü muhtarından alınan yazı rapor ekinde sunulmuştur (Bkz Ek-39). Personelin kullanma suyu da üretimde ve tozlanmaya karşı kullanılan su gibi Koçu Köyü nden tanker ile getirilecektir. Bu nedenle Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü nden ʺTanker İle Su Temin İzniʺ alınacaktır. Su nakil işlemlerinde kullanılan tankerlerin ʺKaynak Ve İçme Suyu Taşıma İzin Belgesiʺ ne sahip tankerler olacaktır. Personelin kullanma suyunun depolanacağı alanlar sıhhi şartlara uygun olacaktır. 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Faaliyet kapsamında düzenli aralıklarla personelin kullanma suyu analizleri 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğe göre yaptırılacak olup söz konusu yönetmeliğe uygun olmayan suların hiçbir koşulda kullanılmayacaktır. Ocak içi yollarda toz çıkışını önlemek amacıyla mevsime ve buharlaşma hızına bağlı olarak su ile spreyleme yapılacaktır. Yolların sulanması işlemi 10 m 3 kapasiteli sulama aracı ile en fazla günde 3 kez yapılacaktır. Buna göre günlük toplam 30 m 3 su kullanımı hesaplanmıştır. Toz çıkışını önlemek için kullanılan su, buharlaşma ile bertaraf olacağından bu kullanımdan kaynaklı bir atık su söz konusu değildir. 273

Sahada toz çıkışını önlemek amacıyla ocak bağlantı yollarında ve nakliye yolunda kullanılacak su buharlaşma yolu ile bertaraf olacaktır. Dolayısıyla bütün bu kullanımlardan kaynaklı atıksu oluşumu söz konusu olmayacaktır. Sahada yalnızca personel kullanımından kaynaklanan bir atık su söz konusudur. Sahada toz çıkışını önlemek amacıyla tesiste ve ocak bağlantı yollarında kullanılan su buharlaşma yolu ile bertaraf olacağından yalnızca personel kullanımından ve üretimden kaynaklanan bir atık su söz konusudur. İşletmede oluşan evsel nitelikli atık sular, şantiye alanında yer alan sızdırmasız fosseptikte biriktirilecektir. 1 ve 2 No lu ocaklarda sızdırmasız fosseptik bulunmaktadır. Üretim faaliyetlerine geçilmeden önce 3 No lu ocak içinde sızdırmasız fosseptik inşa edilecektir. Fosseptik alanı olarak belirlenen alanda beton bir havuz yapılmış olup sızdırmazlık sağlanması için epoksi boya ile boyanmıştır. Bu havuzun içine sızdırmasız fosseptik tankı oturtulmuştur. Fosseptik Planı ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. EK-24). Fosseptik yerden 25 cm yükseklikte bağımsız çelik tank olarak tasarlanmıştır. Çelik tank sızdırmasız özellikte C40 özel katkılı sızdırmasız beton ile inşa edilmiş sızdırmasız havuz içerisine oturtulmuştur. Mevcut fosseptiklere ait sızdırmazlık raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-25). Yeni yapılacak sızdırmasız fosseptikte bu özellikte olacaktır. Fosseptik yaklaşık 4-5 günde bir boşaltılacaktır. Fossseptikte biriktirilen atık sular Hidro-San. Makine İmalat Nakliye San. Ve Tic. Ltd. Şti. vidanjörü tarafından boşaltılacak ve bertaraf edilecektir. Söz konusu firmaya ait vidanjör çalışma izin belgesi ve fosseptik boşaltım yazısı rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-40). Ocak çalışmalarının yapıldığı dönemlerde fosseptik içeriği Hidro-San. Makine İmalat Nakliye San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından boşaltılmıştır. Daha önce fosseptik içeriğinin boşaltıldığına dair fosseptik çekim faturaları rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek- 41). Üretim faaliyetleri sırasında 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 1 No lu ocakta çökeltim havuzu mevcuttur. Diğer iki ocak içinde üretim faaliyetlerine geçilmeden önce çökeltim havuzu inşa edilecektir. Çökeltim havuzunda atıksudaki katı madde çökeldikten tel kesme ve ebatlama işleminde toz bastırma amaçlı kullanılacaktır. Buharlaşma sonucu azalan kısım ilave edilecektir. Bu nedenle üretim işlemlerinde tozlanmaya karşı kullanılan sudan kaynaklı atıksu oluşumu söz konusu olmayacaktır. Çöktürme havuzuna ait plan rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-26). Çöktürme havuzunda çöktürülen katı maddeler katı atıklar ile birlikte bertaraf edilecektir. 274

Ocak alanlarında yağmur suyunun uzaklaştırılması ve dış çevreden yağmur suyu girişinin önlenmesi amacı ile ocak alanı çevresine kuşaklama kanalı yapılacaktır. Kuşaklama kanalı aynı zamanda olası erozyon riskine karşı önlem olarak düşünülmüştür. Kuşaklama kanalı yüksek kottan gelen yağmur sularının çalışma sahasının düşük kotta birikme yapmaması için 3 ayrı noktadan alan dışına tahliye edilecektir. Kuşaklama kanalının gösterildiği vaziyet planı rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek- 27). Kuşaklama kanalı 1 m eninde 1,5 m yüksekliğinde olacaktır. Yağmur suyu tahliyesi yapılacaktır. Kanal yüzeyinin geçirimsizliğinin sağlanması için jeomembran örtü kullanılacaktır. Böylece kanal içinde de sızdırmazlık sağlanacaktır. Kuşaklama kanalı yolların altından menfezler ile geçirilecektir. Yağmur suyu cazibeli olarak yüksek kotlardan düşük kotlara indirilecek ve 3 noktadan alan dışına uzaklaştırılacaktır. Tahliye noktaları üretim faaliyetlerinden etkilenmeyecek noktalarda ve mesafede seçilmiştir. Faaliyet alanından uzaklaştırılan yağmur suyu topoğrafyaya bırakılacaktır. Çalışma alanı dışına düşen yağmur suları ile birlikte serbest dolaşıma bırakılacaktır. Ocak alanına düşen yağışın büyük kısmı kuşaklama kanalı ile uzaklaştırılmaktadır. Bursa Meteoroloji İstasyonuna ait Standart Zamanlarda Gözlenen En Büyük Yağış Değerleri rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-35). Veriler incelendiğinde yöreye düşen en yüksek yağış 24 saatlik süreçte 128,9 mm/m 2 dir. Ocak alanlarına düşen yağmur sularının tamamı kuşaklama kanalları ile uzaklaştırılacaktır. Faaliyet süresince çıkacak evsel nitelikli atıkların toplanması, depolanması ve bertarafı konusunda 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (KAKY) hükümlerine uyulacaktır. Proje alanında tesis işletmeye alındıktan sonra oluşacak evsel nitelikli katı atıklar, kapaklı çöp bidonları içerisinde biriktirilecektir. Tesiste biriktirilecek evsel nitelikli katı atıklar her gün Reis Tur Taş. Tem. İnş. Müh. Mimar San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından toplanıp düzenli depolama alanına nakledilecektir. Reis Tur Taş. Tem. İnş. Müh. Mimar San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile yapılmış olan katı atık taşıma sözleşmesi rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-42). Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik Ek-IV ünde belirtilen Atık Listesine göre mermer atıkları ʺ01 01 02 Metalik olmayan maden kazılarından kaynaklanan atıklarʺ maddesi gereği tehlikesiz atık olarak belirtilmiştir. Atık çamur Reis Tur Taş. Tem. İnş. Müh. Mimar San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından toplanıp düzenli depolama alanına nakledilecektir. Yörede yer alan ve çalışmakta olan diğer ocaklardan edinilen tecrübelere göre mermer blok üretim verimi alt tabakalara inildikçe artmaktadır. İşletmeye başlanan ilk yıllarda bloktaş veriminin yaklaşık % 2-5 seviyelerinde olacağı, alt tabakalara inildikçe bu verimin % 10-20 seviyelerine yükseleceği düşünülmektedir. Bu nedenle 48556 ruhsat no lu ocakta üretim verimi ortalama olarak % 10 alınmıştır. Pasa alanında yılda yaklaşık 450.000 m 3 malzeme stoklanacaktır. Ocak alanlarında oluşan pasa 1 No lu Ocak Alanında 153 m toprak yol ile, 2 No lu Ocak Alanında 175 m toprak yolla, 3 No lu Ocak Alanında 645 m toprak yol ile pasa alanına ulaştırılacaktır. 275

Pasa alanlarında blok mermer üretimi sırasında oluşan kırık, çatlaklı, ekonomik değeri olmayan malzeme depolanacaktır. Pasa malzeme büyük bloklar halinde olacaktır. Malzeme ebatlarının büyük olması depolama yüksekliğini arttırmaktadır. Depolama esnasında blokların kaymasını, düşmesini engelleyecek şekilde depolama yapılacaktır. Depolama esnasında bloklar üst üste yığılacak ve basamaklar halinde depolanacaktır. Bu şekilde depolama yüksekliği iyice arttırılmış olacaktır. Proje kapsamında 40 m yükseklikte depolama yapılacağı varsayılır ise pasa alanlarının depolama kapasitesi toplam 7.440.000 m 3 olacaktır. Bu miktar yaklaşık olarak 16 yıllık üretime denk gelmektedir. 10 yıllık üretimin ardından işletme ruhsatının süresi uzatılır ve pasa alanı yetersiz gelmeye başlar ise üst üste basamaklar halinde depolama tekniği ile depolama yüksekliği arttırılabilir. Pasa Alanında depolanan malzemenin çevredeki dere, baraj, göelt sularını kirletmemesi için gerekli tedbirler alınacaktır. Pasa malzeme izne konu olmayan yerlere ve ormanlara dökülmeyecektir. Tesiste oluşması muhtemel ambalaj atıklarının bertarafı 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Ambalaj Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin hükümlerine uygun olarak yapılacaktır. Yönetmelik gereği ambalaj atıkları tesiste diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilecek ve toplama sistemine verilmek üzere hazır olarak depolanacaktır. Ambalaj atıkları belediye ile anlaşma yapan ve çevre lisansı almış toplama ayırma tesislerine verilecektir. Ambalaj atıklarının çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesi ve düzenli depolama sahalarında depolanarak bertarafı yasaktır. Dolayısıyla tesisten çıkabilecek ambalaj atıkları diğer atıklar ile birlikte düzenli depolama sahalarına gönderilmeyecektir. Atık yağların alınması ve bertaraf edilmesi için Denge Petrol San. Ve Tic. İth. İhr. Paz. Ltd. Şti. ile sözleşme yapılmıştır. Atık yağ geri kazanım sözleşmesi rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-43). Projeye konu tesiste atık yağ üretimini en aza indirmek için gerekli tedbirler alınacaktır. Oluşması muhtemel atık yağlar herhangi bir tehlikeli atık ile karıştırılmayacak ve ayrı olarak depolanacaktır. Oluşması muhtemel atık yağların kategorisini belirlemek amacıyla analizi yaptırılacak ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na beyanda bulunulacaktır. Atık yağlar Madde 18 e göre tesiste geçici olarak ve Madde 20 1. Fıkra f bendinde belirtilen sızdırmasız zemin özelliklerini taşıyan, yağmura karşı korunaklı, üzerinde Atık Yağ ibaresi bulunan kırmızı tanklarda diğer atıklardan ayrı olarak depolanacaktır. Depolanan atık yağlar Ulusal Atık Taşıma Formu doldurularak taşıma lisansı almış taşıyıcılara verilecek ve çevre lisanslı işleme ve bertaraf tesislerine gönderilecektir. Tesiste biriktirilen ve taşıma formu doldurularak tesisten uzaklaştırılan atık yağlar için her yıl şubat ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait miktarlar üzerinden atık yağ beyanında bulunulacaktır. Proje alanında yapılacak faaliyetler sırasında, 08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 276

Tesis bünyesinde kurulacak şantiyede yemekhane bunacaktır. Yemekhanede yapılan yemeklerde kullanılan yağlardan bitkisel atık yağ oluşabilecektir. Oluşması söz konusu bitkisel atık yağlar, 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümleri uyarınca berataraf edilecektir. Sonuç olarak kullanılmış kızartmalık yağlar diğer atıklardan ayrı olarak temiz ve ağzı kapaklı bir kapta biriktirilecek çevrenin korunması amacıyla kanalizasyona, toprağa, denize ve benzeri alıcı ortamlara boşaltılmayacaktır. Tesiste proses gereği tehlikeli atık oluşmayacaktır. Faaliyet kapsamında oluşabilecek tehlikeli atıkları makine ve teçhizatın yağlanmasında kullanılan yağlar, katkı maddesi ambalajları ve yağlar ile kirlenmiş kontamine atıklar (istübü, yağlı bez, vb) oluşturması muhtemeldir. Sahada üretim esnasında çalışacak iş makineleri ve araçlar için ise motorin kullanılacaktır. Mevcut durumda da motorin kullanılmaktadır. 1 No lu ocakta motorin tankı beton havuza oturtulmuş olup herhangi bir sızıntı vb. durum olması durumunda sızdırmazlık garanti edilmiştir. Diğer iki ocakta da motorin tankı aynı şekilde teçhiz edilecektir. Tesiste oluşabilecek tehlikeli atıklar için faaliyet süresince 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ilgili hükümlerine uyulacaktır. Tehlikeli atıklar 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin 9. Maddesi m bendi gereği tesis sınırları içerisinde tesis ve binalardan uzakta, beton saha üzerine yerleştirilmiş, sağlam, sızdırmaz, emniyetli ve üzerinde tehlikeli atık ibaresi yer alan ve ulusararası kabul görmüş standartlara uygun konteynırlarda ayrı ayrı depolanacaktır. 10.08.2005 Tarih ve 25902 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. Maddesine eklenen ʺFabrika, şantiye, nakliye filosu vb. işletmelerin ticari amaç dışında kendi faaliyetlerinin gerekli kıldığı yanıcı ve patlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması veya kendi araçlarına yakıt ikmali yapılması amacı ile kullanılan düzenekler, özel mevzuatındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu yönetmelik ekindeki deplama hacimleri esas alınarak Gar-yrisıhhi Müessese olarka ruhsatlandırılır.ʺ hükmü gereğince, faaliyet alanı içerisindeki yakıt tankları ile diğer yanıcı, parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerin kullanımı ilgili standartlar (TS 12820 ve TS 11939 standartları) ile 12.01.2002 tarih 14752 sayılı resmi gaetede yayımlanarak yürülüğe giren ʺParlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzükʺ hükümlerine uyulacaktır. Tehlikeli atıkların alınması ve bertaraf edilmesi için Denge Petrol San. Ve Tic. İth. İhr. Paz. Ltd. Şti. ile sözleşme yapılmıştır. Tehlikeli atık geri kazanım sözleşmesi ve atık beyan formları rapor ekinde sunulmuştur (Bkz. Ek-42,45). Aynı yönetmeliğin 9. Maddesi d bendi gereği üretilen atıklarla ilgili kayıt tutulacak ve g bendi gereği atık beyan formları yönetmelikte belirtilen zamanlarda Bakanlıkça hazırlanan web tabanlı program kullanılarak doldurulacak, onaylanacak ve beş yıl boyunca bir nüshası saklanacaktır. 277

Tesis bünyesinde oluşacak atıklar için 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı resmi gazetede yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Pil ve akü gibi tehlikeli atıklar 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ne uygun olarak toplanacak, depolanacak ve lisans almış tesislere verilmesi sağlanacaktır. Proje kapsamında revir kurulacaktır. Revirden az miktarda tıbbi atık oluşumu söz konusu olacaktır. Oluşan tıbbi atıklar Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği uyarınca bertaraf edilecektir. Tesiste çalışanlar ile ilgili İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği açısından gerekli tüm tedbirler alınacaktır. Sahada çalışan personelin kulak sağlığı ve konforu açısından maruz kaldıkları gürültü düzeyleri için, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan 23.12.2003 tarih ve 25352 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğü giren Gürültü Yönetmeliği nin 5. Maddesi nde Maruziyet Sınır Değerleri ve Maruziyet Etkin Değerleri belirtilmiştir. Söz konusu yönetmeliğin 5. Maddesinde çalışan personel için en yüksek maruziyet sınır değeri günde 8 saatlik çalışma süresi için 85 dba, en düşük maruziyet sınır değeri 80 dba; anlık gürültü maksimum değeri ise 140 dba olarak belirtilmiştir. Ayrıca aynı maddede, günlük gürültü maruziyetinin günden güne belirgin şekilde farklılık gösterdiği işlerde günlük maruziyet değeri yerine haftalık maruziyet sınır değeri 87 dba olarak kullanılabileceği belirtilmiştir. Verilen bu değerler gürültü seviyesi olup, dba ağırlıklı ortalama olarak ses basınç seviyesidir ve dba ortalama desibelin kısaltılmasıdır. İşçilerin toz ve gürültüden etkilenmemeleri için gerektiğinde toz maskesi ve kulaklık kullanmaları sağlanacaktır. AKÇEV MÜH. DAN. MAD. ÇEV. İNŞ. SAN. ve tarafından proje alanı için hazırlanan Planlanan Ve İzne Tabi Faaliyetler İçin Akustik Rapor formatına uygun akustik hesaplama raporu ekler bölümünde sunulmuştur (Bkz. Ek-52). 48556 No lu proje alanında gerçekleştirilecek üretim faaliyetlerinden kaynaklanan gürültünün, yerleşim birimlerinde değerlendirilmesi sonucu elde edilen toplam gürültü düzeyleri Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği EK-7 Tablo 4 te Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar için verilen 65 dba Lgündüz ve 60 dba Lakşam sınır değerinin altında kalmaktadır. Dolayısıyla yerleşim biriminin üretim faaliyetleri sırasında oluşacak gürültüden etkilenmeyeceği tahmin edilmektedir. 4857 Sayılı İş Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan tüzük ve yönetmeliklere uyulacaktır. Faaliyet kapsamında yüzey ve yeraltı sularına olumsuz etkide bulunabilecek tüm kirletici unsurlar ile ilgili gerekli tüm önlemler faaliyet sahibince alınacaktır. 278

2872 Sayılı Çevre Kanunu, 167 Sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun, Su Kirliliği ve Kontrolü Yönetmeliği, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 09.09.2006 Tarih ve 26284 Sayılı ʺDere Yatakları ve Taşkınlarʺ adı ile yayımlanan 2006/27 No lu Başbakanlık Genelgesi ve ilgili diğer mevzuatların ilgili hükümlerine uyulacaktır. Çevre sorunları göz önünde bulundurularak gerekli tüm önlemler titizlikle alınacaktır. 48556 ruhsat no lu sahada faaliyetler kapsamında kullanılması planlanan alan 225 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Sahada üretim faaliyetlerine başlanmadan önce, 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı resmi gazete de yayımlanan İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve 13.04.2007 tarih ve 26492 sayılı resmi gazetede yayımlanan İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ilgili hükümleri gereğince İş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınacaktır. İş yeri açma ve çalışma ruhsatı alımı aşamasında gerekli olan evraklar tam ve eksiksiz olarak hazırlanacaktır. Ruhsat alım aşamasında inceleme kurulu tarafından belirlenecek sağlık koruma bandı mesafesine uyulacaktır. Ocak faaliyetleri öncesinde ilgili kurumlardan gerekli izinler alınacaktır. Sağlık Koruma Bandı ilgili kurumca imar planına işlenerek korunacaktır. Orman Kanunun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 16. Maddesi 2. Fıkrasında yer alan; ʺRehabilitasyon projeleri; madencilik faaliyeti sonucunda oluşabilecek topoğrafik yapının madenin işletme projesine göre belirlenmesi sonrasında, rehabilite ile oluşturulabilecek yeni topoğrafyanın belirlenmesi, toprak ıslahı ve orman koruma esasları dikkate alınarak ormancılık bürosu mensuplarınca düzenlenir. İzin sahibince rehabilitasyon projesinin uygulanacağı taahhüt edilir.ʺ hükmü kapsamında rehabilitasyon projesi orman izni aşamasında hazırlanacağı için taslak proje niteliğinde Doğaya Yeniden Kazandırma Planı hazırlanmıştır (Bkz. Ek-50). Esas orman rehabilitasyon projesi orman izni aşamasında hazırlanacaktır. 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkartılmış ve yayınlanmış olan tüzük ve yönetmeliklere uyulacaktır. Ayrıca 2006/1 İl Umumi Hıfzısıhha Kurul kararına uyulacaktır. giren; Proje kapsamında, 2872 sayılı Çevre Kanunu na istinaden hazırlanarak yürürlüğe - 26.03.2009 Tarihinde Yayınlanan TS ISO 1996-2 Standardı Akustik - Çevre Gürültüsünün Tarifi, Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi - Bölüm 2: Çevre Gürültü Seviyelerinin Tayini - 24.06.2007 Tarih ve 26562 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği - 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği 279

- 11.08.1983 Tarih ve 18132 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve 13.05.2006 Tarih ve 26167 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlan" 5491 Sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" - 29.04.2009 Tarih ve 27214 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik - 21.11.2008 Tarih ve 27061 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliği - 03.10.2013 Tarih ve 28784 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan ÇED Yönetmeliği - 04.06.2010 Tarih ve 27601 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği - 23.12.2003 Tarih ve 25325 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Gürültü Yönetmeliği - 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği - 06.06.2008 Tarih ve 26898 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği - 22.05.2003 Tarih ve 4857 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan İş Kanunu - 10.08.2005 Tarih ve 25902 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve 13.04.2007 Tarih ve 26492 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik - 11.01.1974 Tarihli Resmi Gazete de Yayımlanan 14765 Sayılı İş Kanunu, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü ve değişen 09.12.2003 Tarihli Resmi Gazete de Yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği - 18.10.1983 Tarih ve 18195 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği - 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 25.04.2002 Tarih ve 24376 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Değişiklik - 19.03.1971 Tarih ve 13783 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik - 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 25.04.2002 Tarih ve 24376 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Değişiklik 280

- 24.06.2010 Tarih ve 27621 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan 5995 sayılı Kanunla Değişik 3213 sayılı Maden Kanunu - 22.10.1984 Tarih ve 18553 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Maden ve Taşocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Önlemlerine İlişkin tüzük - 14.09.1990 Tarih ve 20635 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Maden ve Taşocağı İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle ilgili Yönetmelik - 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği - 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği - 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği - 21.02.2004 Tarih ve 25380 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği - 20.02.1984 Tarih ve 18318 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi - 24.12.1973 Tarih ve 14752 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkındaki Tüzük Ve 13.05.2006 tarih ve 26167 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun da yer alan ilgili hükümlere uyulacaktır. 281

NOTLAR VE KAYNAKLAR - 2012 2013 Merkez Av Komisyon Kararı, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. - Arıoğlu E., Çözümlü Madencilik Problemleri, TMMOB Maden Mühendisleri Odası, Ankara, 1988 - BERN Sözleşmesi - Davis, Flora of Turkey and East Aegean Islands, 1965, 1988. - Demirsoy A., Türkiye Omurgalı Faunasının Sistematik ve Biyolojik Özelliklerinin Araştırılması ve Koruma Önlemlerinin Saptanması Memeliler, Sürüngenler ve Amfbiler. - Endemik ve Endemik Olmayan Bitkilerin Tehlike Kategorileri RED DATA BOOK - Kirizoğlu İ., Türkiye Kuşları, Orman Genel Müdürlüğü, Ankara, 1989. - Madencilik Faaliyetleri İçin Hazırlanan Proje Tanıtım Dosyalarında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü. - Seçmen ve bşk., Tohulu Bitkiler Sistematiği, E.Ü Matbaası, İzmir, 1998. - Türkiye nin Tehlike Altındaki Nadir ve Endemik Bitki Türleri, Türkiye Tabiatını Koruma Derneği Yayını, Ankara, 1989. - Türkiye Maden İhracatcıları Birliği Yayınları, İstanbul, 1998 - Türk Çevre Mevzuatı ( Cilt I ve Cilt II. Çevre Vakfı Yayını ) - Yarar M., Magnin G., Türkiye nin önemli Kuş alanları, Doğal Hayatı Koruma Derneği Yayınları, İstanbul, 1997 - Yaşamın Temel Kuralları Omurgalılar, Amniyota (Sürüngenler, Kuşlar, Memeliler) (Cilt III Kısım II ) - Bursa İli Meteorolojik Veriler Bülteni, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. - Bursa İli Çevre ve Durum Raporu, Bursa İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü, Bursa - www.deprem.gov.tr, T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Deprem Dairesi Başkanlığı - Süleyman Demirel Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Ders Notları - Başköy Köyü Muhtarı Hasan ACAR 282

- Türkiye İstatistik Kurumu, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi(ADNKS) 31.12.2012 tarihli 2012 Nüfus Sayımı Sonuçları - Bursa İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, 2012 Bursa Faaliyet Raporu - www.epa.gov/ttn/chief/index.html - http://www2.epdk.org.tr/lisans/elektrik/lisansdatabase/verilenuretim.asp - www.bursa.bel.tr - www.bursa.com.tr - www.tuik.gov.tr - www.bursatarim.gov.tr - www.csb.gov.tr - www.mta.gov.tr - http://www.bursakulturturizm.gov.tr 283