BÖLÜM VI MERDİVEN HESABI Merivenler, genel olarak şu şekile ınıflanırılabilir ÇALIŞMA ŞEKİLLERİNE GÖRE MERDİVENLER; 1 Konol Çalışan Merivenler Plak Sitem Merivenler A Bait kiriş şekline çalışan plak item merivenler B Sürekli kiriş şekline çalışan plak item merivenler C Kırık plak item olarak çalışan plak item merivenler D Karmaşık itemli plak item merivenler E Kıvrımlı plak şekline çalışan plak item merivenler 3 Uzay Heliel Merivenler Meriven plaklarının heabı, öşemeler gibiir Kalınlık, onatı oranları ile onatı etayları için TS500 e öşemeler için verilen kurallara uyulur 1 Konol Çalışan Merivenler Bu tür merivenler genellikle meriven kovaının betonarme pereleren meyana gelmei haline uygulanır Bazen e eğik kirişlere ankre eilerek uygulanır Bu uruma burulma teirlerini e göz önüne alarak eğik kirişlerin heabı yapılır Yine uygulamaa bazen e bir kolon etrafına önerek yükelen merivenler e konol olarak çalışırlar Konol şekline çalışan merivenler Konol şekline çalışan kıvrımlı merivenler Plak Sitem Merivenler Uygulamaa olukça fazlaca karşılaşılan meriven itemiir Genellikle ahanlıklı olarak teşkil eilirler Sahanlık urumuna ve menetlenme şekillerine göre eğişik biçimlere üzenlenebilir Baamakların bulunuğu eğik kollaraki toplam yük şieti ( p b ) ile ahanlıkların bulunuğu üz kollaraki toplam yük şieti ( p ) farklıır Bait kiriş şekline çalışan plak item merivenler merivenler Sürekli kiriş şekline çalışan plak item
Kırık plak item olarak çalışan plak item merivenler merivenler Karmaşık itemli plak item Karmaşık itemli plak item merivenler merivenler Kıvrımlı plak şekline çalışan plak item 3 UZAY HELİSEL MERDİVENLER 1) İki ucunan menetli heliel merivenler
) İki ucunan menetli ahanlıklı önel merivenler İki ucunan menetli önel meriven örneği 3) Uzay taşıyıcı heliel ve üz kollu merivenler 4) Uzay taşıyıcı üz kollu - ahanlıklı merivenler
Aım Ölçü Kuralı 59 ile 65 cm araı Alman DIN tanartlarına göre yürüme uzunluğu ANA MERDİVENLER Örnek olarak; iki veya üç katlı evlere, kullanılma yoğunluğu en fazla olan ve giriş katta bulunan merivenir Baamak genişliği = 30 cm Baamak yükekliği (Rıht)= 165 cm (x165) + 30 cm = 6 cm (6 cm e olabilir) Ana Merivenler için İeal bir aım uzunluğu 63 antimetreir Yani bir inanın yürüyüş halineki aım uzunlugu 63 cm ir Bu uzunluk tabii ki meriven çıkılırken kıalır Bir inan 10 antimetre yukarı çıktığı takire, yatay olarak geri bıraktığı aım uzunluğu 43 antimetreir (165 cm lik Rıht yükekliğine aım uzunluğu 30 cm olmalı) Böylece taviye olunan rıht yükekliğine uygun bir baamak genişliği (yürüme çizgiine göre) üz çıkan bir meriven için yaklaşık olarak 9-30 cm olmalıır Bu meriven için tavanan açılacak boşluk en az 4,50 m kaar olmalıır
İKİNCİL ÖNEMDE MERDİVENLER - Örnek Baamak genişliği = 7 cm Baamak yükekliği (Rıht)= 18 cm (x18) + 7 cm = 63 cm (6 cm e olabilir) Borum katına inmek veya tek oalı çatı katına çıkmak için (ikincil öneme küçük merivenler) Böyle bir meriven için tavanan açılacak boşluk en az olmalıır 300 m kaar ÖRNEK 1: Şekileki bait kiriş şekline çalışan plak item meriveninin betonarme heabını yaparak onatınız ve onatı şemaını çiziniz Malzeme : C30 S 40 = 3 cm Sıva+Kaplama :150 kg / m Hareketli Yük : 500 kg / m Plak Kalınlığı : 8 cm tanα = 150 / 40 = 0,65 coα = 0,848 Baamak Yükekliği (Rıht) : Baamak Genişliği : Kalınlık Kontrolü : Sehim Sınırı Tahkiki : uygunur l n 150/9= 16,67 cm 40/8= 30 cm 50 = = 0,80 cm, 5 5 l 545 = = 7, 5 cm (Bait menetli tek açıklıklı öşeme için, TS500 ayfa 6) Kalınlık 0 0 Yük Heabı: Meriven Kolu Plağına: (h=8cm) Plağın Öz Ağırlığı : Baamak Ağırlığı : Kaplama+Sıva : 0, 8*,5/ 0,848 = 0,85 t / m 0,1667*, / = 0,1834 t / m = 0,150 t / m
Sahanlık Plağına: (h=8cm) Plağın Öz Ağırlığı : Kaplama+Sıva : g = 1,158 t / m ; q = 0,500 t / m p b = 1, 4*1,158 + 1, 6*0,500 =, 40 t / m 0, 8*,5 = 0,700 t / m = 0,150 t / m g = 0,850 t / m ; q = 0, 500 t / m p = 1,4*0,850 + 1,6*0,500 = 1,990 t / m Keit Teiri ve Donatı Heabı: (Birim genişlik için heap yapılır) V = V = 1,99*1,55 +, 4*, 40 / = 5,94 t / m A B (Birim genişlik için) V = V = 5,94 1,99*1, 55 =, 91 t / m C D (Bu yük, ara ahanlık ve kat ahanlık ve kat ahanlık kirişine aktarılır) 5,94 +,91, 40 1 max M = *1,55 +, 91* * = 8,50 tm / m b / h = 100 / 8 b / = 100 / 5 w w (Birim genişlik için) bw * 100* 5 K = = = cm t Çiz = > = M 850 A = 0, 0039*100* 5 = 9, 75 cm φ14 /15,5(9,93 cm ) 73,53 / 31 ρ 0, 0039 ρmin 0, 00 (S40 ve tek yönlü öşeme için) (Aralık Kontrolü: 15,5 cm <1,5t=1,5x8= 4 cm ve 0 cm) A A, ağıtma, enine = = = cm φ cm 5 5 9,75 1,95 8 / 0 (,51 ) 0 cm < 30 cm NOT: 1- Dağıtma onatıının eğimli meriven koluna altta, kat ahanlığına ve ara ahanlıkta ie, altta ve ütte (pilye şekline) konulmaı uygunur - Kat ahanlığı öşemei, 3 kenarı ankatre 1 kenarı boşta olarak a ayrıca heaplanıp onatılabilir(menet onatıı ikkate alınır) Ara Sahanlık Kirişi Heabı (Örnek):
p Merivenin bait kiriş menet reakiyonu = 5,940 t/m Kiriş öz ağırlığı : (1,4x 0,5x0,50x,5) = 0,440 t/m Duvar ağırlığı (h =150-50): (1,4x0,5x1,00) =0,350 t/m p = 6,73 t/m Not: Meriven bait kiriş menet reakiyonu güvenli yöne kiriş açıklığı boyunca alınmış olup meriven kovaı boşluğu için üşülmemiştir Kiriş için p = 6,73 t/m heap yüküne göre yapıal çözümleme yapılarak, keit teirleri bulunur ve betonarme heabı yapılır
ÖRNEK :
Şekileki konol şekline çalışan plak item meriveni, betonarme heabını yaparak onatınız ve onatı şemaını çiziniz Malzeme : C0 S 40 = cm Sıva+Kaplama :150 kg / m Hareketli Yük : 350 kg / m Plak Kalınlığı : 0 cm tanα = 150 / 40 = 0,65 coα = 0,848 Baamak Genişliği : Baamak Yükekliği (Rıht) : Kalınlık Kontrolü : 10 h = 0 cm = = 10 cm (TS500 Sayfa 50) 1 1 Sehim Tahkiki : l (10 + 1,5) h = 0 cm = = 13, 5 cm (TS500 Sayfa 6) 10 10 Yük Heabı: Meriven Kolu Plağına: (h=0cm) 40/8= 30 cm 150/9= 16,67 cm l n Plağın Öz Ağırlığı : Baamak Ağırlığı : Kaplama+Sıva : pb 05* 00 = 0500 t/m 0,1667* / = 0183 t/m = 0,150 t / m g = 0833 t / m ; q = 0,350 t / m = 1, 4* 0833+ 1, 6*0,350 = 176 t / m Sahanlık Plağına: (h=0cm) Plağın Öz Ağırlığı : Kaplama+Sıva : 05* 00 = 050 t/m = 0,150 t / m g = 0, 650 t / m ; q = 0, 350 t / m p = 1, 4* 0650 + 1, 6*0,350 = 147 t / m Keit Teiri ve Donatı Heabı: (Birim genişlik için heap yapılır) VA = 176*10 = 07 t / m (Pere kenarına, menet yüzüne) pb * lb 1,76 1,0 max M = = = 14 tcm / m (Pere kenarına, menet yüzüne)
bw * 100*18 K = = = cm t Çiz ρ = > ρ = M 17 61 / 310 0,0011 min 0,00 (S40 ve tek yönlü öşeme için) (Aralık Kontrolü: 0 cm <1,5t=1,5x0= 30 cm ve 0 cm) A 360 A, ağıtma, enine = = = cm φ cm 5 5 07 8/ 0 (,51 ) 0 cm < 30 cm Kat ahanlığı ve ara ahanlık öşemei, 3 kenarı ankatre menetli, 1 kenarı boşta kabul eilerek ayrıca heaplanıp onatılır Kat Sahanlık Plağı Heabı: Tablo I331 Sayfa 119 (Plaklar-E Çetmeli) ly ε = = 1,175 = 0, 41 l,85 x K = p l l = 1, 47x,85x1,175 = 4,9 ton x y Açıklık M K / m i = b=100 cm, =18 cm i Not: Heap açıklıkları menet ortaınan alınmıştır Moment Katayıları: m xr =6,16 Momentler: M xr = 18,81 tcm Açıklık} m xm =61,8 M xm =7,96 tcm m ymax =105,54 M ymax =4,66 tcm -m xer =6,78 -M xer =7,57 tcm Menet } -m xem =17,87 -M xem =7,53 tcm -m yem =9,10 -M yem =54,07 tcm Açıklıkta Donatı Heabı: X Yönüne: x = 18 cm Y Yönüne: y = 17 cm M xmax = 18,81 tcm M ymax =4,66 tcm bw 10018 bw 10017 K = = = 17 cm / t K = = = 60 cm / t M 18,81 M 4,66 ρ = 0,00 (min) (Çift yönlü öşeme) ρ = 0, 0015 (min) A = ρ b = m w 3,60 cm / TGÇA-Çiz 5 en A = ρ b = m w,55 cm / TGÇA-Çiz 5 en φ 8 /14 cm (1 üz + 1 pilye) φ 8 / 0 cm (1 üz + 1 pilye) Menette Donatı Heabı: X Yönüne: x = 18 cm Y Yönüne: y = 18 cm
-M xmax =7,57 tcm -M ymax =54,07 tcm K bw 10018 = = = M 7,57 446,5 cm / t K bw 10018 = = = M 54,07 599, cm / t ρ = 0,00 ρ = 0,00 A = ρ b = m w 3,60 cm / Mevcut φ 8 / 8 pilye (1,80 cm ) Mevcut φ φ 8 / 8 cm (ilave) φ 8 / 1 cm A = ρ b = m w 3,60 cm / 8 / 40 pilye (1,5 cm ) Not: Menetlere onatı heabı yapılırken komşu öşemelerin menet momentleri e alınmalıır Ayrıca hem komşu öşemeen, hem e kat ahanlığınan gelen pilye onatıları menette göz önüne bulunurulmalıır Bu örnekte bu moment ve onatılar bilinmeiği için ikkate alınmamıştır Ara Sahanlık Plağı Heabı: (ilave) Tablo I331 Sayfa 119 (Plaklar-E Çetmeli) ly ε = = 1,375 = 0,48 l,85 x K = p l l = 1, 47x,85x1, 375 = 5, 76 ton x y Açıklık M K / m i = b=100 cm, =18 cm i Not: Heap açıklıkları menet ortaınan alınmıştır Moment Katayıları: m xr =,38 Momentler: M xr = 5,74 tcm Açıklık} m xm =49, M xm =11,71 tcm m ymax =88,3 M ymax =6,5 tcm -m xer =6,84 -M xer =84,1 tcm Menet } -m xem =16,6 -M xem =35,4 tcm -m yem =9,69 -M yem =59,44 tcm Açıklıkta Donatı Heabı: X Yönüne: x = 18 cm Y Yönüne: y = 17 cm M xmax = 5,74 tcm M ymax =6,5 tcm bw 10018 bw 10017 K = = = 159 cm / t K = = = 4433 cm / t M 5,74 M 6,5 ρ = 0,00 (min) (Çift yönlü öşeme) ρ = 0, 0015 (min) A = ρ b = m Çiz 5 en w 3,60 cm / A = ρ b = m Çiz 5 en w,55 cm / φ 8 /14 cm (1 üz + 1 pilye) φ 8 / 0 cm (1 üz + 1 pilye) Menette Donatı Heabı:
X Yönüne: x = 18 cm Y Yönüne: y = 18 cm -M xmax =84,1 tcm -M ymax =59,44 tcm K bw 10018 = = = M 84,1 385 cm / t K bw 10018 = = = M 59,44 545 cm / t ρ = 0,00 (min) ρ = 0, 00 A = ρ b = m w 3,60 cm / Mevcut φ 8 / 8 pilye (1,80 cm ) Mevcut φ φ 8 / 8 cm (ilave) φ 8 / 1 cm (min) A = ρ b = m w 3,60 cm / 8 / 40 pilye (1,5 cm ) (ilave)