. BÖÜ TRİS UVVT V TRİS IŞTIRR ÇÖZÜR TRİS UVVT V TRİS. v no ta sın a i yü ün no ta sın a bu lu nan yü e uy gu la ı ğı uv vet,.. 0. & 0 olu. b. 5 0.. 0. 0.. ( 6 olu... 5 0.. 0. 0.. ( 6 olu. uv vet le eşit ve aa a i açı ol u ğun an bi leşe uv vet, bil 6v olu. a yü ü nün yü ü ne uy gu la ı ğı uv vet,.. 6. 6. 0 60 olu. ( b yü ü nün yü ü ne uy gu la ı ğı uv vet,.... 0 0 olu. no ta sın a i yü e uy gu la nan bi leş e uv vet, (0 (0. ( ( Q y 5 x 00 600 (. 500 50 olu..0 5 C m m m.0 5 C.0 C yü ü Q yü ü nü ittiğinen ay nı işa et li, yü ü Q yü ü nü çe ti ğin en zıt işa et li i. uv ve ti bi le şen le e ay ı lı sa,. Q x. cos 5. (.. ( sin. Q y 5 şitlile taaf taafa oan la nı sa, bil a yüünün yüüne uygulaığı uvvet,.. 5 5 0.. 0. 0.. ( 0, olu.. Q.. 06,. 08,. (. Q. & olu. ( TRİ V TİZ 5
. uvveti bileşenlee ayılısa, b b olu. 5.. (... ( 8 olu. m m T T yatay üzlem 0.. 80. 0.. olu. ( 6 5. 0. 8. 0 0.. 00 olu. ( 5 0.. 0. 0.. 80 olu. ( c ü le ii a tı na çı a ı lı sa Co ulomb uv ve ti, ı.00 00 olu. ı T G ı 00 0 olu. T uv ve ti Co ulomb uv ve tin en ba ğım sız ol uğun an e ğiş mez. (T 7 7. cis mi nin ağı lı ğı, tavan G 0,5.0 5 olu. cis mi nin ağı lı ğı, G 0,.0 olu. ve ci sim le i aa sın a i Co ulomb uv ve ti, 0.. 0..0. ( 0. 0 olu. 7 a Di na mo met e nin gös te i ği e ğe, T G 5 olu. b cis mi nin ye e uy gu la ı ğı uv vet, G olu. G ye G a T ge il me uv ve ti, T 80 8 olu. b T ge il me uv ve ti, T 00 0 olu. 6. ve cis imleinin ağı lılaı, G 0,.0 olu. G 0,.0 olu. ü le aa sın a i Co ulomb uv ve ti, 6 6 0.. 50. 0.. ( 0. 00 olu. a T ge il me uv ve ti, T G 00 0 olu. T cm G T b T ge il me uv veti yal nız ve ci sim le i nin ağı lı la ı na bağ lı ı. T G G 7 olu. G 8. a ü e le özeş ol- tavan u ğun an bi bi i ne o unuul u ğun a T 5 5 50cm top lam yü ü eşit şeil e pay la şı la. 0cm 0cm ülei olu. 5 ü le en ge e olu ğun an, T 70 70 tan 5 70 70 60 olu. yüünün sayısal eğei,.. 60 ( 80. 0 0.. 60 6. 0 60,. C olu. b İp te i T ge il me uv ve ti, T (70 T (60 (70 T 0500 T 50 olu. 5 TRİ V TİZ
. no ta sın a i yü ün no ta sın a oluş tuu ğu elet i ala nı,. 7 C / şe lin e ya za bi li iz. a no ta sın a i elet i ala n,.... 7 / C olu. 8 ( b no ta sın a i elet i ala n,.... 7 / C olu. 8 ( no ta sın a i yü ün no ta sın a oluş tu uğu elet i ala n,.. olu. a b l a no ta sın a i yü ün no ta sın a oluş tu uğu elet i ala nı,. a b l a olu. ve aynı yöne oluğunan toplanı... 6. olu. a a a 0. Şe il e i eş e na üçgenin yü se li ği, h a, uzun lu ğu ise, a 6 f p f p a a ^56 6h. f p a 7 a olu. 6 a a h. a a olu. a yü ü nün no ta sın a oluş tu u ğu elet i ala n,.... a an olu. yü le i nin no ta sın a oluş - tu u ğu elet i ala nı ve şeil le e gös te i len yön le e olu. li elet i alan la aa sın a i açı 0 ol u ğun an bun la ın bileş e si he han gi bi i ne eşit ti. Bu u um a no ta sın a i top lam elet i ala n, bil. f.. p a a bulunu. b no ta sın a i yü ün no ta sın a oluş tu u ğu elet i ala nı, olu... a an a. eleti alan bileşenlee ayılığına, b b olu. ve yüleinin notasınai eleti alanla yazılıp oanlanısa, ( & olu. TRİ V TİZ 55
. a notasınai ele ti alan, ve yü le i nin e oluş tu u la ı alan la ın ve tö el top la mına eşit ti. 80. 0.. 6 C / 0. 0.. 6 C / no ta sın a i top lam eleti alan, v5 /C olu. b. a no ta sın a i po tan si yel, V 0..( 0. 0.. 0. 7 volt olu. b no ta sın a i po tan si yel, 0..( 0. 0.. 0. V 6 volt olu. c.0 C x (6x.0 C Şeilei üçgen iizena üçgen oluğunan v m i. 8. 0. 0. ^ h C /. 0. 0. ^ h / C olu. ile zıt yön lü ol u la ın an no ta sına i top lam ele ti alan, / C olu.. yü ü nün po tan si yel enejisi,.... a a 5 olu. a Sis te min po tan si yel ene jisi,...... a a a a ve ene ji le i ta af ta a fa oan la nı sa, 5 a a 5 olu. ve yü le i nin no ta sın a i po tan si yel le i eşit ve zıt işa et li olu sa no ta sın a i po tansi yel sı fı olu. V V. 0.. 0. x 6 x x x 5x x m 5 uzalıta notasınai potansiyel sıfı olu. 5. C ve D notalaınai potansiyelle, V V C D 0. 0. f 50. 60. 0. 0.. 0 ( 6 0 0.( 60 Volu. 0. 8 0. f 0. 8 8 8 60. 50. 0.. 0 ( 0 8 8 0.( 80 V olu. C ve D notalaı aasınai potansiyel fa, V V V CD D C 80 ( 60 80 60 080 volt olu. p p 56 TRİ V TİZ
6. 0,m b ü e ien aa la ın a i ene ji,.. 5. 0.. 0.. 0 6 J ü ü en ye ge ti me le ya pı lan iş, W 0,m 6 08 B.0 8 C 0,m C.0 8 C 08 J olu. c üü en ye getimele yapılan iş, ve yü le i nin no ta sın a oluş tu u la ı top lam ele ti sel po tan si yel sı fı ol u ğu na gö e, 0.0 8 0.0 8 C olu. ve yü le i nin no ta sın a oluş tu u la ı eleti alanlaın büyülülei eşitti..0 0. ( 0..0 0. 0. 8 8 000 /C olu. ve aasınai açı 0 oluğunan notasınai bileşe eleti alan, 000 /C olu. 8. W 6 7 J olu. μc.0 C m m m a Şe il e i yü le aa sın a i ene ji, il.. 6. 0.. 0.. 0 8 J 6 ü esi no ta sı na ge ti il i ğin e, son.. 6. 0.. 0.. 0 7 J olu. a pı lan iş, W son il 7 8 J olu. 7..0 5 C m m m a.0 C lu yü e ien aa la ın a i ene ji, il.. 5. 0.. 0.. 0 7 J 6.0 C lu yü e ien aa la ın a i ene ji, son.. 5. 0.. 0.. 0 08 J ü ü en ye gö tü me için ya pı lan iş, W son il 08 7 6 J olu. b ü e si ye ge ti il i ğin e,.. 6. 0.. 0.. 0 son 6 J a pı lan iş, W son il 6 8 8 J olu. c ü e si, ye ü e si ye ge ti il i ğin e, son.. 6. 0.. 0.. 0 08 J olu. a pı lan iş, W son il 08 8 0 J olu. TRİ V TİZ 57
. m 5m 5m 0. Şe il e i yü lü, ya ı çap lı üenin po tan si ye li,. V 8 volt tu. 5.0 5 m C.0 C Şe il e i yü le in no ta sın a oluş tu u la ı potan si yel,.. V 5 5 0.. 50. 0.. 0. 5 5. 0 6. 0 5. 0 V olu. Şe il e i yü le in no ta sın a oluş tu u ğu po tansi yel,.. V 5 5 0.. 50. 0.. 0. 5 0. 600. 6. 0 V olu. a.0 C lu yü ü an no ta sı na ge time le ya pı lan iş, a ü e sinin potansiyeli,. 6. V.. 8 6volt olu. b ü e si ü e sine 6 o unu ul u ğun a ü e si nin yü ü, 6 7.. olu. c ü e si nin yü ü,. 6. ' olu. ü e si nin po tan si ye li,. V 7. 7. 8 volt olu. W.V.(V V.(V 0.V.0.5.0 5 jo ule olu. b ü ü an no ta sı na ge ti me le ya pı lan iş, W.V.(V V.(V 0.V.0.6.0 6 jo ule olu. c ü ü en ye gö tü me le ya pı lan iş, W.V.(V V.0.(6.0 5.0.0.8.0 8 jo ule olu.. / / a no ta sın a i elet i ala nı,.( 6 C / no ta sın a i elet i ala nın bü yü lü ğü,.(.(.. 6 C / olu. ( b no ta sın a i elet i ala nın bü yü lü ğü,.(.(.. 6 C / olu. ( c no ta sı ü e nin için e, ü e nin için e eleti ala nı sı fı ol u ğun an 0 olu. 58 TRİ V TİZ
. a uza lı ğı he ii üe- nin için e ol u ğun an elet i alan sı fı ı. b uza lı ğı ü e si nin üze in e ol u ğun an ü e si nin oluş tu u ğu elet i alan, bü yü lü ğün e i. uza lı ğı ü e si nin için e ol u ğun an bu ü e en ay na la nan elet i ala n sı fı ı. Bu u um a, 0 olu. c uza lı ğı, ü e si nin ı şın a, ü e si nin için e i.. 0 olu. c m uza lı ğı he ii ü e nin ı şın a ı. ( (. ( olu.. a no ta sı ü e si nin ı şın a, ü e si nin içine i. no ta sın a i po tan si yel, V V V..( 5 olu. 6,5,5 b I. yol: no ta sı he ii ü e nin ı şın a ı. V V V II. yol:..( üelein ışına bi notaa potansiyel veya eleti alan bulunuen tüm yü meeze toplanmış abul eili. Bu uuma notasınai potansiyel,. ( V. (.. a ü e abulaınan m uzalıta oluş tuu la ı po tan si ye lin bü yü lü ğü, V.. 6.0 5 C.0 5 C m m 6m m m 5 5 0.. 60. 0..( 0. 60. 0. 0. volt olu..0 C lu yüü an no ta sı na ge time le ya pı lan iş, W.V.(V V.(V 0.V.0..0 8 J olu. b ü e lein no ta sın a oluş tu u la ı po tan si yel,.. V 5 5 0.. 60. 0..( 0. 6 0. 0. 0 olu..0 C lu yü ü an no ta sı na ge time le ya pı lan iş, W.V.(V V (0 0 0 olu. c ü e le in no ta sın a oluş tu u laı po tan si yel, V.. 5 5 0.. 60. 0..( 0. 6 0. 80. 0. V olu..0 C lu yüü an no ta sı na ge time le ya pı lan iş, W.V.(V V.(V 0.V.0.(.0 6 J olu. TRİ V TİZ 5
TST ÇÖZÜR TRİS UVVT. b b olu.... (. 8 olu. CVP B 5.... yüünün yü- üne uygulaığı uvvet ve nin ya uygulaığı uvvet i. yüü ye getiilise uvvet ı olu. Bileşe e ı olu. Bu uuma bileşe uvvet, şeile veilenleen yönüne olabili. CVP C, ve yülei şeilei gibi olabili. CVP.... ^ h olu. CVP 6. yü ü ne uy gu lanan bi leş e uv vet, R v olu. CVP C tavan tavan αα β β T T 6 fieil-i fieil-ii I. uuma:. 6.. II. uuma: üele ounuulup asılısa yüle ve uvvet, 6. 6.. olu. Buna göe, > olu. Bu uuma b > a olu. üesinen üesine yüü geçmişti. I., II. ve III. yagıla oğuu. CVP 60 TRİ V TİZ
7. b b olu. 0. B 0 0 C.(..(.(.. G 8 olu.... (. ( olu. CVP CVP D 8. nc. cm cm B C nc cm nc yüüne eti een uvvetle,..0 0.. 0. ( 0. olu. 6 6 0 0 olu. Şeile göülüğü gibi, yüüne eti een bileşe uvvet, 0v olu. CVP B.... olu. CVP B. Şeile göül- üğü gibi, çembein meezinei yüüne uygulanan bileşe eletisel uvvetin büyülüğü olu. P 5 CVP D. I. ve II. ya gı la için e sin bi şey söyle ne mez. T G G olu. III. ya gı e sin li le oğ u u. G G tavan. T T CVP C TRİ V TİZ 6
TST ÇÖZÜR TRİS. bileşenlee ay- ılığına, v b v b olu. ve yü le inin no ta sın a oluştuuğu eleti alanla yazılığına, ( ( ( &. Şe il e i yü le in no ta sın a oluş tuuğu ele ti ala nın v ola bil me si için yü ü nün oluş tuuğu ele ti alan şe il e i yön e ve ol ma lı ı. Bu u um a yü ü, olu. olu. 0 v CVP B C VP. 5. v b b olu. ( 8 I II CVP letisel alan çizgilei ileten I üe abuğuna ve II levhasına oğu olaa gösteilmişti. letisel alan çizgilei ileten III üe abuğuna yanlış gösteilmişti. Çünü ileten üelein ve üe abulaının içeisinei eletisel alan sıfıı. III CVP C. 6. üle şeilei gibi oluğuna bu yülein notasına oluştuulaı eletisel alanlaın bileşesi şeilei gibi olu. CVP üesi (, üesi ( yülüü. I. yagı esinlile oğuu. üesinin yü mitaı, nininen fazlaı. II. yagı esinlile oğuu. ve üeleinin yaıçaplaı için esin bişey söylenemez. III. yagı için esin bişey söylenemez. CVP C 6 TRİ V TİZ
7. ve yü le i nin oluş tu u ğu eleti alan şe il e i gi bi ol u ğun an bi leş e si şe ile i gi bi olu. Bu u um a, > olu. 8. yü ü nün nota sın a oluş tu uğu ele ti alan ise öt yü ün no ta sın a oluş tu uğu ele ti ala nı 5 olu..0 0. 6. n.0. 0 6 000 /C olu. Bileşe eleti alan, 5 5.000 0000.0 /C olu.. notasına: 0 ı. notasına:. i. B notasına: B.( ( CVP B 5 m 5 5 C VP C B 0 ı. Buna göe, ve B notalaına eletisel alan sıfıı. CVP D 0. Üç ge nin yü se li ği, h a ve h a oluğunan, h. a a olu. yü le i nin no ta sın a oluş tu u la ı. elet i alan la ın bü yü lü le i eşit ve i. Bu u um a yü ü nün no ta sın a oluş tu uğu elet i ala nı olu. Bu u um a no ta sına olu şan bi leş e elet i ala nı, bil... olu. a an C VP. Üç ge nin yü se li ği, h a ve h ol u ğun an, μc μc m h.. a.. m olu. μc μc lu yü ün oluş tu u ğu elet i ala nı nın büyü lü ğü, 6 0.. 0.. 0. C / olu. ( Bu u um a şe il e i yü le in no ta sın a oluştu u ğu bi leş e elet i ala nı, bil...0.0 /C olu.. ve B notalaınai eleti alanla yazılıp oanlanısa, B ( ( ( olu. C VP D B x CVP D TRİ V TİZ 6
TST ÇÖZÜR TRİS PTSİ V İŞ. 6. Şeilei yülein ve notalaınai potansiyelle, V 6 5 olu. V 6 olu. ve notalaı aasınai V potansiyel faı, V V V 5 olu. CVP D I. ve II. uumlaa V eğişmez. Çünü V sale bi büyülütü. üün yei eğiştiiliğine ye olan uzalığı eğişmei. V V olu. V " Değişmez. letisel potansiyel eneji ise, I. uuma: 6 P, 5 05, II. uuma:. 6 P (,,. P, " ta. 6.0 C.0 C C VP, ve yüleinin notasına oluştuuğu eleti alan oluğuna göe, ise,, olu. notasınai toplam eletisel potansiyel, V olu. CVP B 0,m 0,m yü ü nün no ta sın an no ta sı na ta şın ması sı a sın a ele ti uv vet le i nin yap tı ğı iş, W TP P P.. n 60.. 0..0 f 0,.0 (0 0 00 J olu. 60.. 0. 0, p C VP D 6 TRİ V TİZ
5. 7..0 5 C.0 C m m B C W P P P 0. > 0. 0. nh.0.0 (. 8 J olu. CVP D... 0.. 0 olu. CVP 6. tavan tavan 8., ve nota- talaına eletisel potansiyel sıfı- ı. ip α α ip ip θ θ ip,,,, CVP II. uuma üelein bibileine uygulaılaı itme uvveti atacağınan, a açısı ata. notasına oluşan eletisel alanın büyülüğü azalı. notasınai potansiyel, I. uuma: V,,, olu. II. uuma: V ı,, olu., Buna göe, V eğişmez. ı ı CVP B. yüü aalı- ğına haeet eeen sistemin eletisel potansiyel enejisi eğişmez. Çünü aalığına eletisel potansiyel sabitti. I. yagı oğuu. yüü aalığına haeet eeen eletisel uvvetle iş yapa. II. yagı oğuu. aalığına eletisel potansiyel sabit oluğunan, eletisel uvvetle iş yapmaz. III. yagı yanlıştı. CVP C TRİ V TİZ 65
0. ü e nin için e he no ta a po tan si yel sa bit olup. bü yü lü ğü, V i. Bu u um a, no ta sın a i po tan si yel V o. i. ü e nin no ta sın a oluş tu u ğu po tan si yel. ise, V i. Bu u um a yü ü nü no ta sın an no ta sı na gö tü me le ya pı lan iş, W. V.( V V. c m olu. C VP..0 5 C.0 5 C m 5m m.0 C Sonsuza potansiyel sıfıı. üü getiiğimiz notaai potansiyel, V ( 0. 0. V 5 5 ( 0. 0. 5 olu. apılan iş,. tavan ip ip ip W.V. (V V.0 (.0 0 8 J olu. CVP C üesinin eletisel potansiyeli, V i. üelein ota potansiyeli, V ot R [ ] R [ ] V olu. üesinin son eletisel potansiyeli, V V ot V olu. CVP C 66 TRİ V TİZ
ı ve Soyaı :... Sınıfı :... umaa :... lığı ot :... Bölüm azılı Soulaı (letisel uvvet ve letisel lan ÇÖZÜR. b b b i. Bu ii eğei oanlasa, b...... 8 olu. b İleten üenin içine eleti alan sıfıı. B notasınai eleti alan, 0 V B B 00 B 00 B 000 /C olu. 0. C notasınai eleti alan, B C 000 C C 500 /C olu. c üenin üzeinei yü, VB. 00. 0. 0. 80 0. 8 8. 0 C olu.. 0cm 0cm 0cm a V V B 00 V olu. V B VC 00 VC V C 00 V olu. B 0cm C. uzun lu ğu, ( (v 6 6m olu. a no ta sın a i yü ün no ta sın a oluştu u ğu elet i ala n, m 6m 0 0μC vm 0μC. 6 0.. 00..0 / C olu. ( no ta sın a i yü ün no ta sın a oluş tu u ğu elet i ala n,. 6 0.. 00. 0. / C olu. ( 6 TRİ V TİZ 67
let i alan la ın bü yü lü le i eşit ve aa a i açı ol u ğun an, v..0 v.0 /C olu. b no ta sın a i top lam po tan si yel,.. V 6 6 0.. 00. 0.. 00. 6.0 6.0 0. volt olu. 5. eleti alanı bileşenlee ayılığına, b b. tavan ip ip ip olu. ve yüleinin notasına oluştuulaı eleti alanı yazılıp oanlanısa, ( ( & olu. üesinin potansiyeli V olu. üesi ye ounuulup çeiliğine yülei ı [ ]. ı [ ]. ı ı olu. üesinin potansiyeli, V ı. ı. ( V olu. üesi aha sona ye ounuuluğuna, [ ]. ıı ı ıı [ ]. ıı ı 6 olu. V ve üelein potansiyellei, V ıı V olu. V ı 6 V olu. 6. ve yü le i aa sın a i ene ji,.. ( 0.. 0. 0. 60. 0. Jolu. 6 6 ve yü le i aa sın a i ene ji,.. 6 6 ( 0..( 60. 0. 60. 8. 0 Jolu. ve yü le i aa sın a i ene ji,.. 6 6 0..( 60. 0. 60. 7. 0 Jolu. Bu u um a sis te min top lam ene ji si,.0 8.0 7.0 8.0 J olu. 5 68 TRİ V TİZ
7. 8.. bileşenleine ayılığına, b v b olu. ülein notasına oluştuuğu eleti alanlaan ve yülei bulunabili. ( ise, olu. yüünün notasına oluştuuğu potansiyel, V. i. ve yü ü nün no ta sın a oluş tu uğu potan si yel, V.... V V V olu..0 5 C. 0. 0 0. 0 0.. 0 ( 0.. 8 7, J olu..0 5 C m m m apılan iş yülein eletisel potansiyel enejilei faı aaı. W TP P P.0 C 0 0 m m m W p p p n.0 C. p.0 0. 0. 60. (.0.0 ( 5.( 5 J olu.. p.0 0. 0. 60. (.0.0 ( 0 apılan iş, 5 5 W 0 ( J olu. 0. a Şe il e i ve ü e abulaının notasına oluş tu u ğu po tan si yel,.. V... olu. yü ü nü an no ta sı na ge ti me le ya pı lan iş, W.( V V.( V 0 V... olu. b ve ü e abulaının no ta sın a oluş tuu ğu po tan si yel,.... V olu. yü ü nü an no ta sı na ge ti me le ya pı lan iş, W.( V V.( V 0 V.. olu. c ve ü e le i nin no ta sın a oluş tu u ğu potan si yel,.... V olu. yü ü nü an no ta sı na ge ti me le ya pı lan iş, W.( V V.( V 0. i. TRİ V TİZ 6
70 TRİ V TİZ