TRANSFÜZYON KOMPLİKASYONLARI

Benzer belgeler
Transfüzyon Reaksiyonları

KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ. Dr. Emre ÇAMCI

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD

KANIN GÖREVLERİ NELERDİR?

Talasemide Transfüzyon. Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Hematoloji BD

İMMUN HEMOLİTİK. Prof. Dr. Yeşim AYDINOK. Pediatrik Hematoloji B.D. E.Ü.. Kan Merkezi

İMMÜNOLOJİK TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI: DİĞERLERİ. Prof.Dr. Levent Ündar Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi

[İDİL YENİCESU] BEYANI

KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN KANITA DAYALI KULLANIMI

KÖK HÜCRE NAKLİ SONRASI KAN TRANSFÜZYONLARI

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR?

Dr. Murat BERBEROĞLU A.Ü.T.F Acil Tıp A.B.D

Dr. Fatih Demirkan Dokuz Eylül Üniversitesi Hematoloji Bilim Dalı İMMUNOLOJİK TRANSFÜZYON KOMPLİKASYONLARI IV. ULUSAL KAN MERKEZLERİ VE TRANSFÜZYON

çocuk hastanesi

TRANSFÜZYON UYGULAMALARININ TEMEL KURALLARI VE GERİ BİLDİRİM

Transfüzyon Reaksiyonları ve Önlemler Panel 4: Hematolojik aciller

HEMATOPOİETİK KÖK HÜCRE NAKLİNDE KAN ÜRÜNLERİ KULLANIMI DOÇ.DR.BETÜL TAVİL HÜTF PEDİATRİK HEMATOLOJİ/KİT ÜNİTESİ

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

EĞİTİM ÖNCESİ BAŞARI ÖLÇME FORMU

Hipersensitivite, Alevlenme Reaksiyonları ve Anaflaksi. Hem. Okan Duran Medikana internatinational. Ankara Hastanesi 19 Nisan 2014

EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU

Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu

Kök Hücre Nakli Hastalarında TRANSFÜZYON

KVC YOĞUN BAKIMDA HİPOTANSİF VE KANAMALI HASTAYA YAKLAŞIM HEM. ASLI AKBULUT KVC YOĞUN BAKIM

CROSS-MATCH & DAT Testler/Problemler

KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN UYGULANMASI TALİMATI

ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ TRANSFÜZYON REAKSİYONLARININ KAYIT ALTINA ALINMASI TALİMATI

TAZE TAM KAN VE KAN BİLEŞENLERİNİN ÖZELLİKLERİ, SAKLANMA VE NAKİL KOŞULLARI. Dr. Ajda Turhan EÜ Hastanesi Kan Merkezi

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz mayıs üniversitesi Tıp Fakültesi Kan merkezi Ve çocuk hematoloji BD -Samsun

Hasar Kontrol Cerrahisi yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır.

TRANSFÜZYON REAKSİYONLARINI ÖNLEYEBİLİRMİYİZ?

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

HEMOSTAZİS S VE DOÇ.. DR. MEHMET FERAHMAN GENEL CERRAHİ AD.

Uz.Dr. Seval AKPINAR Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi 19/11/2016

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEDAVİ HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. SAYI: B100THG100004/5190 KONU:Tam Kan kullanımı *

Şok hastasına yaklaşım, kan ve sıvı resüsitasyonu. Dr. Murat ORAK Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

KAN VE KAN ÜRÜNÜ TRANSFÜZYONLARI. Int. Dr. Melek YALÇIN Nisan 2011

Kan Kaybı Sonrası Volüm Replasmanı

Kan Bankacılığı ve Transfüzyon Tıbbında HLA Sisteminin Önemi

Multipl organ yetmezliği ve refrakter hipotansiyon

TRANSFÜZYON- AFEREZ KURSU: OLGULAR

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

KEMİK İLİĞİİĞİ BASKILANMIŞ HASTALARDA TRANSFÜZYON

UFUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ RIDVAN EGE HASTANESİ KAN ve KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU UYGULAMA REHBERİ DOÇ.DR. MELTEM AYLI KAN MERKEZİ SORUMLUSU

Kan Bileşenleri ve Transfüzyon Pratiği. Dr Yüce Ayhan

YENİ DOĞANLARDA VE GEBELERDE İMMUNOHEMATOLOJİK TESTLER: DAT, İAT VE ANTİKOR TANIMLAMA

Sıvı KAN VE SIVI RESÜSİTASYONU -2. NaCl. Ringer Laktat. Kristaloid Kolloid Hipertonik Salin Oksijen taşıyıcılar Kan

Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonu

II. YIL ASİSTANLARININ SORUMLU OLDUĞU KONULAR:

TRANSFÜZYON GÜVENLİĞİ. Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı

Anestezi Uygulama II Bahar / Ders:9. Anestezi ve Emboliler

Transfüzyonun Tarihçesi

Tarihçe. Transfüzyon Hangi Hastaya Ne Zaman? Yrd.Doç.Dr.Süha Türkmen KTÜ Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. Transfüzyon Komplikasyonları. Tarihçe.

PEDİATRİDE TRANSFÜZYON İLE İLGİLİ OLGULAR- CEVAPLARI GRANÜLOSİT TRANSFÜZYONU

Transfüzyon Kayıt ve Geribildirimi

ANTİGLOBULİN TESTLER. Dr. Güçhan ALANOĞLU

Hazırlayan: Uzm. Hem. Gülşah YAPICI Konuşmacı: Hem. Nilgün SANCAR

KAN TRANSFÜZYONU PROSEDÜRÜ

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Magnezyum (Mg ++ ) Hipermagnezemi MAGNEZYUM, KLOR VE FOSFOR METABOLİZMA BOZUKLUKLARI

HEMOVİJİLANS HEMŞİRELİĞİ MODEL PROJESİ

BEÜ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI

Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonu

BİO. REYHAN PATLAR DESTEK SORUMLUSU

TRANSFÜZYON PRATİĞİ VE TRANSFÜZYON UYGULAMALARININ TAKİBİ

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

TPHD Transfüzyon Okulu 1. Gün

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

DAMLA Kan Merkezleri ve Transfüzyon Derneği Bülteni NİSAN 1997 / SAYI: 7

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ

Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonu

Doç. Dr. Ömer Erdeve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Neonatoloji BD

DEMİR İÇEREN İLAÇLARLA ZEHİRLENME UZM.DR. SEVGİ YUMRUTEPE MALATYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 22.O4.2018

Travmada Sıvı ve Kan Transfüzyonu. Dr. Murat ORAK Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Alerji-İmmünoloji BD Olgu Sunumu 27 Mart 2017 Salı

ECULİZUMAB DOÇ. DR. NURHAN SEYAHİ. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Anemi modülü 3. dönem

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

Kan ve Kan Ürünü Transfüzyon Formu

AKUT GRAFT VERSUS HOST HASTALIĞI. Hemş.Birsel Küçükersan

MİYELODİSPLASTİK SENDROM

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

Hemostatik Resüsitasyon. Uzm. Dr. Burçak Kantekin Şanlıurfa Eğitim Araştırma Hastanesi

KAN TRANSFÜZYONU. Yrd.Doç.Dr.Cevdet DÜGER

YENİDOĞANDA TRANSFÜZYON UYGULAMALARI

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir.

4.SINIF HEMATOLOJI DERSLERI

KAN VE SIVI RESÜSİTASYO N -1 AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP ANABİLİM DALI Dr.İlker GÜNDÜZ

DÖK.KODU: YÖN.TL..03 YAYIN TARİHİ: 20,06,2012 REVİZE NO:05 REVİZE TARİHİ:01/03/2014 SAYFA NO: 1/06

Kan Gazı. Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi. II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta

Kan Transfüzyonunun İmmünolojik Olmayan Yan Etkileri. Prof.Dr.İdil Yenicesu Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi

I. KKTC AFEREZ VE KAN BANKACILIGI WORKSHOPU 5 Haziran 2004

Doz Birimleri. SI birim sisteminde doz birimi Gray dir.

2. Çocukluk çağında demir eksikliği anemisi?

Transkript:

TRANSFÜZYON KOMPLİKASYONLARI Transfüzyon komplikasyonları 4 başlık altında incelenebilir: A. AKUT TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI B. GECİKMİŞ TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI C. TRANSFÜZYON İLİŞKİLİ HASTALIKLAR D. MASSİF TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI A. AKUT TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI: a. Akut hemolitik transfüzyon reaksiyonu b. Anaflaktik transfüzyon reaksiyonları c. Febril non-hemolitik reaksiyonlar d. Allerjik reaksiyonlar e. Hipervolemi f. Non immün hemoliz g. Transfüzyon ilişkili akut AC hasarı a.akut hemolitik transfüzyon reaksiyonu Prof. Dr. Mehmet YILMAZ Hematoloji Bilim Dalı Kan transfüzyonunun en ciddi komplikasyonudur. Ölüm görülebilir. 1/600-25000 bir kan komponenti transfüzyonunda görülür. En çok ABO uyumsuzluğu ile beraberdir. Anti-A, anti-b, anti-kell, anti-kidd ve anti Fya eritrosit antikorlar kompleman aktivasyonu ile intravasküler hemolize neden olur. Rh sistemine karşı olan anti-d, anti-e gibi antikorlar kompleman sistemini aktive etmeden ekstravasküler hemolize neden olurlar. Hemoliz intravasküler veya ekstravasküler olabilir. Her iki reaksiyon hemolitik transfüzyon reaksiyonu esnasında görülebilir. En ciddi komplikasyonlar; hipotansiyon, renal yetmezlik ve dissemine intravasküler koagülasyondur. Şuuru kapalı ve anestezi altındaki hastalarda akut hemolitik transfüzyon reaksiyonu; cerrahi insizyon yerinden kanama veya hemoglobinüri ile karakterizedir. Ateş ve titreme en sık görülen hemolitik transfüzyon reaksiyonu bulgusudur. Bulantı, kusma, göğüs ağrısı, wheezing, nefes darlığı, yorgunluk görülebilir. Tedavi: Akut hemolitik transfüzyon reaksiyonunun tanımlanması için

1. Şüphe halinde kan verme durdurulur. Damar yolu izotonik solüsyonla açık tutulur. 2. Hastadan EDTA lı ve düz kan örneği alınır. Alım sırasında hemoliz yapmamaya dikkat edilmelidir. Santrifüj edilir. Plazmasına gözle bakılır. Kırmızı renk hemoglobini, kahverengi renk methemoglobini gösterir. 3. Kan örnekleri ve kullanılan torba kan merkezine gönderilir. 4. Kan merkezinde; hastanın yeni ve kan verme öncesi kan örneklerinden ve torbadankan grubu belirlemesi ve çapraz karşılaştırmaları yeniden yapılır. 5. Hastanın direkt antiglobulin testi (DAT) kan öncesi ve sonrası örneklerde çalışılır. Kan sonrası DAT pozitifleşmesi uygunsuz transfüzyonu gösteren bulgulardandır. 6. Verici örneğinde allo-antikorlar varlığı indirekt antiglobin testi (İAT) ile araştırılır. 7. Kan örneklerinin plazmasında hemoglobinin kırmızı renginin varlığı tespit edilir. 50 mg/dl kadar serbest hemoglobin çıplak gözle görülebilir hemoglobinemi oluşturabilir. LDH, haptoglobin, serbest hemoglobin, bilirubin bakılır. 8. Tüpler ve torbalar etiketleme ve işaretleme hataları açısından incelenir. İstek formları ve kayıtlar incelenir. Tüpler, torbalar, formlar ve kayıtlar güvence altına alınır. Akut hemolitik transfüzyonu tedavisi Kan basıncını düzeltmek, böbrekler başta olmak üzere iskemik doku nekrozlarını önlemek ve yaygın damar içi pıhtılaşmayı düzeltmek şeklinde özetlenebilir. Hipotansiyon, oligüri ve kanama ağır klinik bulgulardır. 1. Kan basıncı 100 mmhg üstünde tutulur. Kan basıncının ve organ kanlanmasının normalde tutulması organ hasarlarını önlemenin anahtarıdır. 2. İdrar miktarı saatte 100 ml nin üstüne çıkarılır. Hastaya agresif iv izotonik sıvı verilir. 3. Kan basıncı normale ulaştıktan sonra halen diürez izlenmiyorsa, Furosemid 40 80 mg (1 2 mg/kg iv) verilir. İdrar çıkımı yetersiz veya yoksa %20 lik mannitol 100 ml (0.5 g/kg) 5 dakikada iv verilir. Gerekirse tekrarlanır. Mannitol üst dozu 10g/24 saattir. Düşük doz dopamin (3 mcg/kg/sa) idrar çıkışını sağlamak için kullanılır. İdrar çıkışı sağlanamaz ise böbrek yetmezliği işlemlerine geçilir. 4. Elektrolit dengesi sağlanır. 5. Kanamanın kontrolü sağlanır. YDİP bulgularının şiddeti göz önünde bulundurularak, düşük doz heparin, taze donmuş plazma, trombosit ve kriyopresipitat hastaya özgü değerlendirmelerle kullanılabilir. Heparin kullanımı, ağır reaksiyon olduğu doğrulanan hastalara saklamalı ve kullanılacak ise erken kullanılmalıdır. b.anaflaktik transfüzyon reaksiyonları 1/150.000 komponent transfüzyonunda bir görülür. Ağırlıklı olarak IgA eksikliği olan hastalarda görülmektedir. Anaflaksi bulguları; göğüs ve sırt ağrısı, fasial ve vücudun üst kısmında flushing, yaygın ürtiker, kaşıntı, laringeal ve fasial ödem, bronkospazm, wheezing, dispne, hipotansiyon, bilinç kaybı, kusma, ishal. Transfüzyon öncesi tanısal bir test yoktur. Anaflaktik reksiyon hikayesi olan hasatlar IgA düzeyi ve IgA ya karşı antikor varlığı yönünden araştırılmalıdır. Bu reaksiyon yatakbaşı lökosit azaltma işlemi yapılan filtrelerle sık olabilir. Hali hazırda ACE inhibitörü alan hastalarda bu reaksiyon ağır seyredebilir.

Tedavi: 1. Transfüzyon hemen durdurulmalı 2. Damar yolu açılıp monitorize edilmeli 3. Hastaya derhal epinefrin tedavisi başlanmalı, klinik takibi iyi yapılmalıdır. 4. Tekrarlayan transfüzyonlarda eritrosit ve trombosit süspansiyonu yıkanmalıdır. c. Febril non-hemolitik reaksiyonlar: Hemoliz ve diğer klinik nedenler olmadan transfüzyon sonrası vücut ısısının 1 derece veya daha fazla artmasıdır. Trombosit süspansiyonu transfüzyonları sonrası vücut ısısı artmadan üşüme ve titreme görülebilmektedir. Hastalar transfüzyonun sonlanmasına yakın veya bitiminden sonra reaksiyon gösterirler. Diastolik kan basıncında yükselme, baş ağrısı, titreme, üşüme, ateş yükselmesi ve lökositoz görülür. Bu reaksiyonlar trombosit, lökosit ve eritrositlere karşı olan alloantikorlar, depolama sırasında veya transfüzyon sonrası alıcı lökositlerinde oluşan sitokinler tarafından meydana gelir. Tanı hemoliz bulgularının ekarte edilmesi ve klinik bulgularla konur. Ateş, hemolitik ve non-hemolitik reaksiyonların ortak bulgusu olduğu için hemolitik reaksiyon yalnızca klinik bulgularla ayırt edilemez. Tedavi: 1. Ateş için anti piretikler verilmeli. 2. Febril reaksiyonlar kan ürünlerindeki WBC lerin uzaklaştırılması ile büyük oranda önlenebilir, çünkü alloantikorların çoğu löksitlere karşıdır. Lökosit filtresi kullanılmalı veya kan ve kan ürünleri hazırlanırken lökosit deplesyonu yapılmalıdır. 3. Hemolitik transfüzyon reksiyonunu ekarte etmek için kan grubu ve kros-match yeniden yapılmalıdır. d. Allerjik reaksiyonlar Hafif reaksiyonlardır. Transnfüzyon yapılan hastaların %1-3 de görülür. Ağır reaksiyonlar 1/150.000 komponent transfüzyonunda görülür. Ürtiker, kaşıntı ve ağır anaflaktik reaksiyonlar şeklinde görülebilir. Ateş olmadan, donörün plazmasındaki bir protein ile alıcının serumundaki antikor arasındaki reaksiyon nedeni ile meydana gelir. Laboratuar bulgusu yoktur. Ürtiker hemoliz bulgusu değildir. Allerjik reaksiyonların çoğu IgE arcılığı ile olur. Fakat diğer immün globülinlerde bu reaksiyonu yapabilir. Tedavi 1.Tedavide oluşan duruma uygun tedavi edici işlemler yapılır. 2.Kaşıntı ve ürtiker iv antihistaminiklere iyi cevap verir. 3. Bronkosapzm gelişirse nebulize salbutamol verilir.

4. Anaflaktik şokta adranalin 0.5 1 mg im verilir. Gerekirse 10 dakika sonra tekrarlanır. Sıvı, antihistaminik ve metilprednisolon kullanılır. 5.Basit ürtiker ve döküntülerde transfüzyonun derhal kesilmesi gerekmez. Kan verme durdurulur ağızdan veya iv antihistaminik verilir. Clorpheniramin gibi bazı antihistaminiklerin iv verildiklerinde hipotansiyon yapıcı etkileri göz önünde bulundurulmalıdır. Bunların im verilmesi uygun olur. Belirtiler düzeldikten sonra kan verme işlemine yavaş yavaş kontrollü olarak devam edilir. Sık ürtiker gelişen hastalarda sonraki kan ürünü verilmesi işleminden önce antihistaminik koruyucu olarak yapılabilir. Plazma değişiminde ürtiker gelişen hastalarda ürtiker ile başlayan belirtiler sonraki plazma torbalarında şiddetlenebilir ve anaflaksiye dönebilir. Bu hastalarda daha dikkatli olmak gerekir. 6.IgA ya karşı duyarlılığı olduğu bilinen hastalara herhangi bir donöre ait 4 6 kez yıkanmış eritrositler verilebilir. 7.Trombosit ve granülosit süspansiyonları ve plazma ürünleri sadece tam IgA yetmezliği olan vericilerin kanlarından hazırlanarak verilebilir. Böyle vericiler kayıtlı ise onların plazmaları yedek olarak depolanabilir. 8. Lökosit filtreleri veya filtrasyonu reaksiyonu önlemez. e. Transfüzyon ilişkili akut AC hasarı Bu tablo non-kardiyojenik pulmoner ödem ve pulmoner infiltratlarla karakterizedir. Bu reaksiyonun alıcı lökositlerine karşı passif olarak geçen donör antikorları ile oluştuğu düşünülmektedir. Tam kan, trombosit, eritrosit, kriyopresipitat, plazma transfüzyonundan 1-6 saat sonra; ateş, göğüs ağrısı, dispne, siyanoz, öksürük, kanlı balgam ve hipoksemi görülür. Kalp hızı normaldir. AC filminde bilateral diffüz infiltratlar görülür. Hastalar solunum desteğine veya mekanik ventilasyona ihtiyaç duyabilir. Genellikle 48 saat içinde iyileşme görülür. Nadiren pulmoner ödem, hipovolemi ve hipotansiyona yol açar. Bu reaksiyonun tekrar görülmemesi için antikor tarama ve tanımlama testleri yapılmalıdır. Sol atrial ve pulmoner wedge basıncı normal veya düşük olabilir. Bu reaksiyonun günümüzde 3. Sıklıkta transfüzyon ilişkili ölüme neden olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle 1/1120-5000 transfüzyonda bir görüldüğü iddia edilmektedir. Tedavi 1. Transfüzyon durdurulmalıdır. 2. Ventilasyon desteği 3. Oksijen tedavisi 4. Kan basıncı desteği 5. Steroidler 6. Diüretiklerin yeri yoktur. 7. Lökositi azaltılmış veya yıkanmış kan ürünleri kullanılabilir.

8. TRALI sıklığını azaltmak için kadın vericilerin plazmalarının kullanılmaması İngiltere de uygulanmış ve etkin bulunmuştur. f.hipervolemi Kan transfüzyonunun önceden anlaşılamayan komplikasyonlarından biriside hipervolemidir. Hastalar transfüzyon öncesi hidrasyon ve kardiyak fonksiyonlar açısından değerlendirilmelidir. Hastalar hipervolemi açısından riskliyse bir ünite transfüzyon 4 saatte verilmelidir. Kanın sodyum içeriği unutulmamalıdır. (tam kan 56, erit. 24-30 meq/ü). Genel kural olarak kanaması olmayan hastalarda infüzyon 2-3 ml/kg/saat olmalıdır. Kardiyopulmoner sistemde yetmezlik bulguları varsa transfüzyon öncesi diüretik verilebilir. Transfüzyon sonucu gelişen hipervoleminin başlangıç bulgularını febril non-hemolitik transfüzyon reaksiyonları, alerjik reaksiyonlar, TRALİ ve hemolitik transfüzyon reaksiyonlarından ayırt etmek güç olabilir. Hemoglobinemi, hemoglobinüri ve direkt coombs testinin pozitif olmayışı immün hemolizi dışlamaktadır. Ateş, titreme veya ürtiker varlığı febril ve allerjik reaksiyonu gösterir. Beyin natrüretik peptid (BNP) bu amaçlarla klinik çalışmaları devam etmektedir. Normal BNP değeri TRALİ yi gösterirken, yüksek BNP volüm yüklenmesini göstermektedir. g.non immün hemoliz İzotonik dışındaki solusyonların, transfüzyon yapılan kana eklenmesi ile osmotik veya mekanik stress sonucu hemoliz oluşabilir. Kanın aşırı ısıtılması veya infüzyon pompaları hemolize yol açabilir. Reaksiyon tipi klinik bulgu ve semptomlar Akut intravasküler hemoliz Akut extravasküler hemoliz Febril reaksiyon Allerjik (hafif) Anaphylactic Hypervolemic Septic Ateş,titreme, nefes darlığı,hypotansiyon, taşikardi, flushing, kusma,sırt ağrısı hemoglobinüri, hemoglobinemi, şok Ateş, indirect hyperbilirubinemi, Post tx hct artışı beklenenden düşük Ateş, titreme Ürtiker, kaşıntı, döküntü Nefes darlığı, bronkospazm, şok hypotansiyon, taşikardi Nefes darlığı, taşikardi, hypertansiyon başağrısı, juguler venöz genişleme Ateş, titreme, hipotansiyon, taşikardi, Kusma, şok

TRALİ Nefes darlığı, O 2 satürasyonuda azalma Ateş, hipotansiyon B. GECİKMİŞ TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI a. Gecikmiş hemolitik transfüzyon reaksiyonları b. Post transfüzyon graft-versus host disease c. Demir yüklenmesi d. Post transfüzyon purpura e. İmmünosupressif etkiler a.gecikmiş hemolitik transfüzyon reaksiyonları Bu reaksiyonlar transfüzyon öncesi tespit edilemeyen antikorların eritrositleri harap etmesi sonucu ortaya çıkar. Transfüzyondan sonraki günlerden iki haftaya kadar meydana gelen reaksiyonlardır. Anamnestik reaksiyona sekonder alloantikorlarla oluşur. 1/1500-8000 transfüzyonda görülür. Yakın zamanda transfüzyon yapılmış bir hastada anemi geliştiğinde hemolitik transfüzyon reaksiyonundan şüphe edilmelidir. Anemiden başka, ateş en sık görülen semptomdur. Sarılık, oligüri görülebilir. Bu semptomların çoğu 1 hafta sonra görülür. Direkt ve indirekt coombs testi yapılmalı. Antikorların çoğu; Rh, kell, kidd ve duffy antijenlerine karşı oluşmuş antikorlardır. Tedavi; 1.Destek tedavisi yapılmalıdır. 2.Gecikmiş hemolitik transfüzyon reaksiyonlarında genellikle tedavi gerekmez. Belirti ve renlerde yeterli sıvı alımına dikkat etmek gerekir. Bu hastalara yeniden kan verilmesi gerekiyorsa hastadan antikor tarama ve tanımlama testlerinin yapılması ve ilgili antijeni taşımayan vericilerden kan verilmesi gerekir. b.post transfüzyon graft-versus host disease Nadir bir komplikasyondur. İnfüze edilen kan ürünündeki (tam kan, eritrosit, trombosit, granülosit süspansiyonu ve taze plazma) canlı T lenfositlerin, alıcının doku antijenleri ile reaksiyona girmesi sonucu meydana gelmektedir. İmmünsüprese hastalarda görülür. Nadiren aynı aile bireylerinden transfüzyonda görülmektedir. Transfüzyondan 4-30 gün sonra görülebilir. Kemik iliği nakline benzer fakat kemik iliği de tutulmuştur. Ateş, eritem, ishal, karaciğer fonksiyon bozuklukları, pansitopeni, hepatomegali ve sarılık görülür. Tanı cilt veya gastrointestinal sistem biyopsisi veya DNA testi( lenfositler donör? hasta?) ile konur. Korunma en etkili tedavidir. Gama irradyasyonu (2500 cgy) lenfosit proliferasyonunu önler. Lökosit azaltıcı filtreler

GVHD e karşı koruycu olarak olarak kullanılmamalıdır. Çünkü GVH hastalığına neden olacak lökosit sayısı tam olarak bilinmemektedir. Tedavi; genellikle başarısız olup mortalite oranı % 90 civarındadır. c.demir yüklenmesi Bir ml eritrosit süspansiyonu 1 mg demir içerir. Bir ünite eritrosit süspansiyonu 250 ml olduğu için 250 mg demir içermektedir. Endokrin, kardiyak ve KC bozuklukları görülebilir. Demir yüklenmesi sonucu meydana gelebilecek komplikasyonları önlemek için demir şelasyon tedavisi gereklidir. Demir şelasyonu, düzenli transfüzyon 1. yılını doldurduğunda ve/veya 12 15 transfüzyon sonrasında ve/veya serum ferritin 1000 μg/l düzeyine ulaştığında başlatılır. Demir birikimi ile ilişkili komplikasyonlardan kaçınmak için serum ferritin düzeylerinin 500-1000 μg/l seviyelerinde sürdürülmesi hedeflenmelidir. d.post transfüzyon purpura Kan transfüzyonundan 5-9 gün sonra görülen bu sendrom ağır trombositopeni ile karakterizedir. Ani ve kendini sınırlayıcı bir sendromdur. Genellikle 2 hafta içinde düzelir. Patogenezi tam olarak aydınlatılamamıştır. Diğer trombositopeni nedenleri ekarte edilmelidir. Bu hastalar kendi trombositlerinde olmayan bir antijene karşı antikor geliştirirler, bu PlA1 antijenidir. Tedavi 1. İntravenöz immünglobülin 2. Plazma Exchange 3. Splenektomi 4. Sterodler 5. Akut kanaması olan ve platelet desteğine ihtiyacı olan hastalarda trombosit spesifik antijeni olmayan aferez trombositler infüze edilmelidir. Random donör trombositleri ağır reaksiyonlara neden olabilir. Örneğin; allerjik reaksiyon. Post transfüzyon purpura rekkürensi nadirdir. e.kan transfüzyonunun immünosupressif etkileri; Kan transfüzyonu, immün sistemin down-regülâsyonuna neden olur. Lökositlerin, immün sistemin down-reğülasyonunda rol aldığı düşünüldüğünden, bazı yazarlar transfüzyon sırasında lökosit azaltılmasını önermektedirler. Lökosit azaltılması bu komplikasyonu önlemekte yararlı olabilir. C.TRANSFÜZYON İLİŞKİLİ HASTALIKLARI

a..hepatit b. HIV enfeksiyonu c.diğer retroviral enfeksiyonlar d.cytomegalovirus (CMV) e.spiroket enfeksiyonları f.parazitik enfeksiyonlar g.cruetzfeldt-jacob hastalığı a.hepatitler ABD de 4 milyon kişi HCV pozitiftir. Bunların % 10 u (4000.000) kan transfüzyonu ile enfekte olmuşlardır. Donör tarama testlerinin geliştirilmesinden sonra 1/263000 komponent transfüzyonundan sonra HCV bulaşısı görülmektedir. Transfüzyon sonrası 1/63.000-230.000 komponent transfüzyonundan sonra görülür. b.hiv enfeksiyonu 1985 yılından önce kan transfüzyonu sonucu 8000 HIV vakası görülmüştür. Tarama testlerinin geliştirilmesi ile son 15 yılda transfüzyon sonrası 47 HIV vakası rapor edilmiştir. Mevcut tanı testleri ile transfüzyonla bulaşan HIV riski 1/1.000.000 dür. c.diğer retroviral enfeksiyonlar Kan ve kan ürünleri transfüzyonu ile HTLV-I ve HTLV-2 enfeksiyonu bulaşabilir. d.cytomegalovirus (CMV) İmmün yetmezliği olan hastalara transfüzyonla CMV geçişi olabilir. CMV seronegatif gebeler, kan ürünü transfüzyonu ile çocuklarını CMV enfeksiyonuna maruz bırakabilir. KİT, kalp, böbrek, KC ve AC transplantasyonu yapılan hastalar CMV ile enfekte olabilir. CMV geçişini önlemek için antikor taraması yapılır ve lökosit filtresi kullanılmalıdır. e.spiroket enfeksiyonları Sifiliz nadir bir komplikasyondur. Çünkü donörler test edilmektedir. 4 derecede 24-96 saat sonra spiroketler canlılığını kaybeder. f.parazitik enfeksiyonlar

Sıtma nadiren bulaşır. Babeosis, immün yetmezliği, splenektomili ve yaşlı hastalarda ölümcül komplikasyonlara neden olabilir. Chagas hastalığı da transfüzyonla bulaşabilir. g.cruetzfeldt-jacob hastalığı; Son zamanlarda transfüzyonla bulaştığı yolunda iddialar vardır. D. MASSİF TRANSFÜZYON KOMPLİKASYONLARI a.kanama a.kanama b.hipokalsemi c..hipokalemi d.ph anormallikleri e.hipotermi e.ards g.bakteriel sepsis Mikrovasküler kanama dilüsyonel trombositopeni, dilüsyonel koagülopati, ve tüketim koagülopatileri sonucudur. Massif eritrosit süspansiyonu transfüzyonu, kristalloidler, albümin ihtiva eden solüsyonlar veya uzamış hipotansiyon bu tabloya yol açabilir. b.hipokalsemi Kan ürünleri antikoagülan olarak sitrat içerir. Kan kalsiyum düzeyi monitorize edilmelidir. Hipotermi ve asidoz da hipokalsemik semptomları alevlendirebilir. c.hipokalemi Transfüzyon sonrası potasyumun hücre içine geçişi, sitratın bikarbonata dönmesi ile oluşan alkalozun etkisi ile hipopotasemi meydana gelebilir. d. PH anormallikleri Volüm replasmanı ve transfüzyon ile, oksijen azlığı ve hipoperfüzyon sonucu oluşan asidoz geri döndürülebilir. Uzun süren hipotansiyon gelişmeyen hastalarda, depolanmış kan ürünleri ile asidozdan çok alkaloz gelişir. e.hipotermi Soğuk kan transfüzyonu hipotermiye yol açabilir. Beş dakikada bir ünite eritrosit transfüzyonu hipotermiye yol açabilmektedir. Sinoatrial nod ısısını 30 derecenin

altına düşürerek ventriküler fibrilasyona yol açabilir. Hipokalsemi veya hiperkaleminin myokardial depressan etkisi belirgin olabilir. f.akut solunumsal distress sendromu (ARDS) ARDS massif transfüzyonda rapor edilmiştir. Pulmoner yetmezlik, infüze edilen depo kandaki mikroagregatlardan çok üst abdomen veya toraksdaki yaralanma sonucudur. g.bakteriel sepsis Transfüzyon ilişkili sepsis nadiren oluşur, fakat transfüzyonun önemli bir komplikasyondur. Eritrosit süspansiyonu ve trombositler bakteriel kontaminasyona neden olabilirler. Titreme, üşüme, bulantı, kusma, letarji, ateş 50-70 ml kadar kanın infüzyonundan sonra görülür. Hastalar karın, sırt ağrısı veya infüzyon yeri boyunca ağrıdan yakınabilirler. Bakteriel sepsis hemolitik reaksiyondan ayırtedilmeyebilir. Hemolitik reaksiyon öyküsü sorulmalı. Kalan kan örneğinden, Gram boyama ve kültür için numune alınmalıdır. Ateş ve hipotansiyonu takiben şok ve DİK gelişebilir. Tedavi 1.Transfüzyon durdurulmalıdır 2.Kültür sonuçlarına göre geniş spektrumlu antibiyotikler başlanmalıdır. 3. Hipotansiyon var ise mücadele edilmelidir. Hematopoetik kök hücre infüzyonu sırasında görülen transfüzyon reaksiyonları Hematopoetik kök hücre infüzyonu yapılan hastalarda kan komponenetleri transfüzyonu yapılan hastalara benzer reaksiyonlar görülür. En sık görülen reaksiyon DMSO infüzyonuna bağlı görülen reaksiyondur. DMSO ya bağlı kötü koku ve tat, bulantı, kusma, ishal, titreme, hipertansiyon, yüzde kızarıklık, hipotansiyon, bronkospazm, pulmoner ödem, kardiyak aritmi ve nörolojik semptomlar görülebilmektedir. Tedavi; 1.Antihistaminikler 2.Transfüzyon öncesi komponentin yıkanması DMSO toksisitesini önleyebilir..