EFQM YOLCULUĞU 22 Eylül 2011 1
TÜBİTAK BUTAL IN TARİHÇESİ 01.11.1972 Sümerbank bünyesinde Tekstil Eğitim ve Araştırma Merkezi (TEAM) olarak Bursa da kurulmuştur. 19.01.1996 TÜBİTAK a devredilerek, TÜBİTAK - Marmara Araştırma Merkezi Tekstil Enstitüsü bünyesinde TEAL (Tekstil Araştırma Laboratuvarı) ismi ile faaliyetlerini sürdürmüştür. 24.02.2001 Tarihinde TÜBİTAK Bursa Test ve Analiz Laboratuvarı (BUTAL) adıyla; özel sektör, kamu kurum ve kuruluşları, bilim insanları ile diğer ilgililere test ve analizlerle yardımcı olmak üzere, doğrudan TÜBİTAK Başkanlığı na bağlanmıştır ve Kolaylık Birimi statüsünde faaliyetlerini sürdürmektedir. 2
TÜBİTAK BUTAL IN MİSYONU / VİZYONU MİSYONU: Ülkemizin rekabet gücünün artırılması ve sürekli kılınması için; bilim ve teknolojiye dayalı yöntemler kullanarak, test/analiz, eğitim, gözetim ve Ar-Ge hizmetleri sunmak. VİZYONU: Test / analiz ve ürün belgelendirmede uluslararası düzeyde referans bir kurum olmak. 3
TÜBİTAK BUTAL IN DEĞERLERİ Akılcı / Bilimsellik, Bilimsel Araştırmacılığa Rehberlik, Doğaya / Çevreye Saygı, Güvenilirlik, Hizmet ve Paydaş Odaklılık, Problem Çözücü Olmak, Ulusal Stratejilere Odaklılık, Yenilikçi / Yaratıcılık Yetkinlik, Hesap Verebilirlik. 4
TÜBİTAK BUTAL IN GÖREVLERİ TÜBİTAK Test ve Analiz Laboratuvarları Kuruluş ve Çalışma Esasları çerçevesinde; Test ve analiz amacıyla yapılan başvuruları değerlendirmek, gerekli test ve analizleri yapmak, İlgi alanına giren konularda ve sanayinin doğrultusunda Ar-Ge çalışmaları yapmak, ihtiyaçları Ulusal ve uluslararası test ve analiz standartlarını uygulamak ve bu standartların geliştirilmesini sağlamak için çalışmalar yapmak, Özellikle test ve analiz yöntemleri konularında, bilgi ve becerilerin geliştirilmesine yönelik ulusal ve uluslar arası seminer, kurs, konferans, yaz okulu ve sempozyumlar gibi etkinlikler düzenlemektir. 5
TÜBİTAK BUTAL IN ORGANİZASYON YAPISI 07/04/2007 tarih ve 152 sayılı TÜBİTAK Bilim Kurulu kararı gereği; 6
İNSAN KAYNAKLARI BUTAL ın faaliyetleri, TÜBİTAK İnsan Kaynakları Yönetmeliği Madde-7 kapsamında Y, AG, A, B ve C hizmet gruplarına dahil, ortalama deneyim süresi 19 yıl olan personel tarafından yürütülmektedir. HİZMET Grubu Y Grubu AG Grubu A Grubu B Grubu C Grubu TOPLAM Personel Sayısı 1 18 12 16 3 50 Doktora Yüksek Lisans Lisans Ön Lisans Lise ve Dengi İlk ve Orta Öğretim TOPLAM PERSONEL 3 10 22 4 9 2 50 7
TÜBİTAK BUTAL IN HİZMETLERİ Test ve Analiz Hizmetleri - Malzeme-Tekstil Lab. Test/Analizleri - Kimya-Çevre Lab. Test/Analizleri - Gıda ve Tarım Kimyası Lab. Test/Analizleri Muayene Hizmetleri Eğitim Hizmetleri Ar Ge (Proje Destek Hizmetleri) 8
MALZEME-TEKSTİL LABORATUVARI Otomotiv Malzeme Testleri Işık ve Yaşlandırma, Yanma Davranışı, Malzeme Karakterizasyonu, Performans Konvansiyonel Tekstil Testleri Lif, iplik, kumaş, kumaş performans, dikiş performans, konfeksiyon aksesuarları, çorap vb. Teknik Tekstiller Kaplamalı kumaş, Dokusuz yüzey, Tıbbi tekstiller, koruyucu giysi ve eldiven, kolon ve halat, polimer ve polimerik kompozit malzeme 9
KİMYA-ÇEVRE LABORATUVARI Su ve Atık su Analizleri Numune Alma, Ön İşlemler, Fiziksel ve Kimyasal Analizler Tehlikeli Atık Analizleri Eluat ve Orijinal Atık Analizleri Yakıt Analizleri Kömür, Antrasit, Petrol Koku, Fuel-Oil Atık Yağ Toprak Baca gazı Analizleri Yanma Gazları, Toz Emisyonu Diğer Yangın Tüpü Tozu, Boyada Kurşun, Kimyasal Madde, Cevher, Ağır Metaller, Organik ve İnorganik Madde Bileşenleri vb için Nitel ve Nicel Analizler. 10
GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI Gıda Ürünleri Metalik Kontaminasyon, Katkı Maddeleri, Vitamin, Mineral, İlaç kalıntıları (Pestisit), Aflatoksin, Okratoksin, Organik Asitler, Nitrat/Nitrit Kalıntıları, Fenolik Bileşikler, Migrasyon İçme Suları Klorlu Pestisitler, Uçucu Halojenli Hidrojenli Hidrokarbonlar, PAH Hayvan Yemleri 2002/32/EC Direktifi Kapsamında Yemlerde İstenmeyen İyon ve Element, Vitamin ve Mineral Analizleri. 11
MUAYENE HİZMETLERİ BUTAL, malzemeleri ve ürünleri (tekstil, deri, plastik, ambalaj, kağıt vb.) fabrikaları, prosesleri, iş prosedürlerini veya servislerini özel müşteriler veya resmi makamlar adına inceleyerek standartlara, şartnamelere ve spesifikasyonlara göre uygunluğunun değerlendirilmesi hizmetinin yanı sıra tekstil ve plastik malzemelerindeki uygunsuzlukların nedenlerinin ve hangi proses kademesinden kaynaklandığının tespiti ile çözüm önerileri geliştirmektedir. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından verilen yetki çerçevesinde; Uluslar arası Gözetim Şirketi olarak firmalara verilen gözetim hizmetleri kapsamında ithalat ve ihracatta ticarete konu olan malın sevkiyatının satış sözleşmesindeki koşullara ne ölçüde uygun olarak gerçekleştirildiği tespit edilmekte ve raporla belgelenmektedir. 12
ULUSAL / ULUSLAR ARASI EĞİTİM FAALİYETLERİ İhtiyaç duyulan yeni test ve analiz metotlarında kullanılan analitik cihazlar konusunda eğitim faaliyetleri, bilgi ve becerilerin geliştirilmesi amacıyla ulusal ve uluslar arası seminerler, kurslar, konferanslar ve sempozyumlar ile ihtiyaca yönelik eğitim programları düzenlenmektedir. 13
TÜBİTAK BUTAL IN KALİTE YOLCULUĞU 14
TÜBİTAK BUTAL IN KALİTE YOLCULUĞU 2000: Toplam Kalite Yönetimi ve Laboratuvar Akreditasyonu hazırlık çalışmalarına başlanıldı. 2001: TS EN ISO/IEC 17025: Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarları Yeterlilik standardına göre Almanya Akreditasyon Kuruluşu (DAP/DAR) dan Laboratuvar Akreditasyonu Sertifikası alındı ve her geçen yıl akredite test / analiz sayısı arttırılmıştır. 2005: T.C. Çevre ve Orman Bak. ndan Çevre Analizleri Yeterlilik Belgesi alındı. 2006: TS EN ISO 9001 standardına göre TÜV SÜD den Kalite Yönetim Sistemi Belgesi alındı. 15
TÜBİTAK BUTAL IN KALİTE YOLCULUĞU 2008: A Tipi Muayene Kuruluşu olarak; TS EN ISO/IEC 17020: Muayene Kuruluşlarının Çalıştırılması standardına göre TÜRKAK dan Akreditasyon Sertifikası alındı. 2010: TS EN ISO 14001 standardına göre, TSE den Çevre Yönetim Sistemi Belgesi alındı. 2011: TS EN ISO/IEC 17025: Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarları Yeterlilik standardına göre TÜRKAK dan Akreditasyon süreci devam etmektedir. 16
TÜBİTAK BUTAL IN MÜKEMMELLİK YOLCULUĞU 17
TÜBİTAK BUTAL IN MÜKEMMELLİK YOLCULUĞU Eylül 2008: Ulusal Kalite Hareketi iyi niyet bildirgesi imzalandı. Ekim 2008: KalDer in rehberliğinde EFQM Modeli ve öz değerlendirme eğitimleri alındı ve özdeğerlendirme yapılarak Mükemmellikte Kararlılık Başvuru Raporu hazırlandı. Kasım 2008: 17. Kalite Kongresi/İstanbul da Mükemmellikte Kararlılık Belgesi alındı. 18
TÜBİTAK BUTAL IN MÜKEMMELLİK YOLCULUĞU Eylül 2010: Bursa Kalite Ödülüne başvuruda bulunuldu. Ekim 2010: EFQM Proje Ekibi belirlendi. Kriter sorumluları ile başvuru kitabı için hazırlık toplantıları yapıldı ve başvuru kitabında neler yazılabileceği ana başlıklarla belirlendi. Kriter yazım kuralları/formatı belirlenerek, kriter sahipleri kriterlerini yazmaya başladılar. Kasım - Aralık 2010: Yazılan kriterler gözden geçirilerek, bütünleşik yapı oluşturuldu. Başvuru Kitabı basıma hazır hale getirildi. 19
TÜBİTAK BUTAL IN MÜKEMMELLİK YOLCULUĞU 14 Ocak 2011: Başvuru Kitabının basımı tamamlanarak, KalDer e teslim edildi. Şubat-Mart 2011: Başvuru Kitabı ve saha ziyaretine yönelik olarak tüm çalışanlara son bilgilendirmeler yapıldı. Saha ziyaretleri gerçekleştirildi. (28-29 Mart) 16 Nisan 2011: 9. Kalite ve Başarı Sempozyumu/ Bursa daki ödül töreni ile kalite ödül sonuçlarının açıklanması ve Bursa Kalite Başarı Ödülünün alınması. 17 Mayıs 2011: 12. Kamu Kalite Sempozyumu/ Ankara da onur plaketi alınması. 20
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 21
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 1-LİDERLİK 2001 yılında oluşturulan vizyon ve misyon; 2005 de liderler ve tüm çalışanların katılımıyla müşteri istekleri ve dünyada meydana gelen kaliteye yöneliş dikkate alınarak gözden geçirilmiş ve yeniden düzenlenmiştir. Liderler, 2001 2005 yılları arasında re-organizasyon yaparak tekstil ağırlıklı geleneksel yapıya yeni test ve analiz hizmetlerini eklemişler, genele hizmet veren dönüşümü sağlamışlardır. Liderler, deneyimlerini değişik organizasyonlarda katılımcı olarak mükemmellik anlayışı doğrultusunda diğer kuruluşlarla paylaşmaktadırlar. Liderlik yaklaşımının etkinliğini ölçmek ve çalışan önerilerini almak için çalışan memnuniyeti anketi uygulamaya alınmıştır. 22
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 1-LİDERLİK_Kazanımlar Öğrenme faaliyetlerine (fuarlar, seminerler, teknik geziler, kıyaslamalar) kaynak ayrılması Yetkelendirmenin artması Liderlerin İyileştirme ekiplerine katılımının artması Liderlerin değişime öncülük etmeleri ve stratejilere yön verme konusunda öncü olmaları 23
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 2- POLİTİKA ve STRATEJİ Politika ve stratejileri oluşturmak için paydaşlar ve veri toplama kanalları belirlenerek, iç performans göstergeleri sürekli izlenmektedir. Politika ve strateji oluşturma kanallarından elde edilen bilgiler kullanılarak, örneğin Yemlerde istenmeyen maddeler tebliğinden yola çıkarak gerekli test ve analizlerin yapılması çalışmaları ve otomotiv sanayinin kullandığı tekstil ürünleri ile ilgili hazırlıklar tamamlanmıştır. Politika ve stratejileri hayata geçirmek için kilit süreçler ve kritik başarı faktörleri belirlenmiştir. Kuruluş genelinde oluşturulan raporlama sistemleri ile hedeflerin gerçekleşmesi belirlenen dönemlerde sürekli izlenmektedir. 24
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 2- POLİTİKA ve STRATEJİ _Kazanımlar Hedeflerle yönetim anlayışında stratejilerden faydalanma Stratejik planlama, performans değerlendirme Paydaş beklentilerinin tespiti (ÇMA, MMA, toplantılar) Güçlü raporlama ve gözden geçirme yapısı 25
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 3-ÇALIŞANLAR Çalışanlardan geri bildirim almak ve algılama ölçümleri amacıyla etkin çalışan memnuniyeti anketi uygulanmakta olup, çalışan isteklerinin gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır. (sosyal etkinliklerin artırılması, çalışma ortamlarının iyileştirilmesi vb. gibi) Çalışanların bilgi birikimlerini geliştirmek amacıyla ortamlar ve eğitim imkânları sürekli olarak sağlanmaktadır. (Yüksek Lisans, Doktora imkanları ile mesleki eğitimlere katılım) Kişisel performansların ortaya konulması amacıyla, çalışanların yetkinlikleri değerlendirilmektedir. (Performans değerlendirme formları) 26
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 3-ÇALIŞANLAR_Kazanımlar Çalışanlara ait algılama ölçümleri için anket sisteminin uygulanması Anketlerde belirtilen çalışan isteklerinin gerçekleştirilmesi ve motivasyonel faaliyetlerin artması İletişim kanalları (Panolar, toplantılar, e-mail, anketler, paylaşım klasörü) ve bilgi paylaşımının artması İyileştirme ekiplerinin artması 27
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 4- İŞBİRLİKLERİ ve KAYNAKLAR İşbirlikleri; temel, stratejik, tedarikçi ve diğer olarak tanımlanmış olup, işbirlikleri ile hizmet kalitesinin ve çeşitliliğin artışına katkı sağlanmaktadır. (Tedarikçi değerlendirmesi) Teknoloji ve bilgi üretme alanlarında elde edilen kazanımlar, talep eden kurum ya da kuruluşlarla, katkı sağlayacak şekilde paylaşılmaktadır. Yönetişim ilkeleri kanun ve yönetmelikler çerçevesinde belirlenmiş olup, hesap verilebilirlik yaklaşımı ile finansal gerçekleşmeler için raporlama sistemi oluşturulmuştur. 28
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 4- İŞBİRLİKLERİ ve KAYNAKLAR Finansal riskleri minimize etmek amacıyla müşterilerle yıllık sözleşmeler gibi uygulamalar devreye alınmıştır. Demirbaş ve malzemeler, güncel olarak sistemden izlenebilmekte, aktiflerden yararlanmayı sürekli kılabilmek için cihazlara üretici firmaları tarafından periyodik bakımlar uygulanmaktadır. Gelişmekte olan teknolojileri izlemek için çeşitli araçlar kullanılmakta olup, elde edilen bilgiler gelişen piyasa ihtiyaçları paralelinde değerlendirilmektedir. Geliştirilen test/analiz ve muayene metotları, test/analiz cihazları için alınmış olan patent/faydalı model ve sistem standartları kapsamında hazırlanan prosedürler entellektüel mülkiyet olarak belirlenmiştir. 29
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 4- İŞBİRLİKLERİ ve KAYNAKLAR_Kazanımlar Bütçeleme, Teknoloji yatırımları, finansal göstergelerin takibi ve raporlanması Kuruluş dışı işbirliklerinde artış Tedarikçi yönetimi (seçme, değerlendirme, geliştirme) Bakım yönetimi, aktiflerin güvenliği ve stok yönetimi 30
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 5-SÜREÇLER Süreçler, kalite yönetim sistemleri yapılandırılması altında kurulmuş, kuruluş dışı işbirlikleri ve sosyal sorumluluk gibi yeni süreçlerin oluşumunda EFQM Mükemmellik Modeli öğrenme kaynağı olarak kullanılmıştır. Süreçler; Hizmet süreçleri (müşteri odaklı) ve Yönetim / Destek süreçleri olarak iki başlık altında toplanmış, sahiplendirilmiş ve performansları sürekli değerlendirilmektedir. Müşterilerin mevcut ve gelecekteki beklentilerini karşılamak amacıyla yeni test/analiz, muayene yöntemleri geliştirilmekte olup, hizmetlerin müşterilere tanıtılması faaliyetleri arttırılmıştır. 31
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 5-SÜREÇLER_Kazanımlar Süreç performanslarının takibi, gözden geçirilmesi sistematiği Müşteri anketi, öneri ve şikayetler vasıtasıyla müşteri beklentilerinin ölçülmesi Hizmetlerin müşterilere tanıtılması Süreç iyileştirme çalışmaları (iç ve dış denetimler) 32
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 6- MÜŞTERİLERLE İLGİLİ SONUÇLAR Müşteri memnuniyet algılamalarını ölçmek amacıyla anket uygulaması yapılmaktadır. Müşteri odaklı uygulamalara bağlı olarak müşteri memnuniyetleri yıllar itibariyle artmaktadır. Uygulanan yaklaşımların bir sonucu olarak, izlenilen göstergelerde sürekli gelişme eğilimi görülmektedir. Geliştirilen yeni uygulamalar ile yeni müşteriler kazanılmaktadır. MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ 95 90 85 89,8 90,2 2008 Yılı 2009 Yılı 91,9 80 75 2010 Yılı 33
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 6- MÜŞTERİLERLE İLGİLİ SONUÇLAR_Kazanımlar Anket sonuçlarında olumlu eğilim Artan Test ve Analiz çeşitliliğinin rekabet gücünü arttırması Basında yer alma oranında artış sağlanması Müşteri şikayet sayısında düşüş olması 34
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 7- ÇALIŞANLARLA İLGİLİ SONUÇLAR Çalışan memnuniyetini ölçmek amacıyla anket uygulaması yapılmakta ve anket sonuçları çalışanlarla paylaşılmaktadır. Anket sonuçlarından yola çıkarak geliştirilen pek çok uygulama mevcuttur. Yaklaşımların bir sonucu olarak, İzlenilen göstergelerde sürekli artan bir eğilim bulunmaktadır. ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ 68,4 70 63,8 65 60 55 50 45 64,2 56,1 50,2 2006 Yılı 2007 Yılı 2008 Yılı 2009 Yılı 2010 Yılı 35
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 7- ÇALIŞANLARLA İLGİLİ SONUÇLAR_Kazanımlar Çalışan anketlerinde olumlu eğilim Çalışanların performansında artış gözlenmesi (Test/Analiz çeşitliliği, hizmet süresinin azalması) İyileştirme ekip sayısında artış olması 36
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 8- TOPLUMLA İLGİLİ SONUÇLAR Toplum algılamasını ölçmek amacıyla; Teknik Gezi Değerlendirme Formu, web sayfası ziyaretleri, gazete haberleri, aylık bülten, ziyaretçi okul sayıları gibi göstergeler izlenmektedir. Doğal gaz, su, elektrik vb. gibi kaynakların kullanımının azaltılması amacıyla kullanım durumu sürekli izlenmekte ve iyileştirmeler yapılmaktadır. Mükemmellik yaklaşımı doğrultusunda, Poşetler Kutuya Çocuklar Okula kampanyası gibi toplumsal uygulamalara iştirak edilmektedir. 37
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 8- TOPLUMLA İLGİLİ SONUÇLAR_Kazanımlar Kamu ve özel sektöre verilen eğitimlerde artış Toplumsal uygulamalara katılımların artması Kaynakların kullanımına ilişkin iyileştirmelerin yapılması Toplum algılamalarının ölçülmesi 38
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 9- TEMEL PERFORMANS SONUÇLARI Laboratuvar cihaz sayısı sanayinin istekleri doğrultusunda sürekli artırılarak, test/analiz yapabilme imkânı sürekli geliştirilmektedir. Akredite metot sayısı ile başarılı olunan karşılaştırma test sayılarının sürekli artırması, vizyona erişme doğrultusundaki çabaların bir kanıtıdır. Teknoloji ve bilgi üretme alanlarında elde edilen kazanımlar, paydaşlarla paylaşılmaktadır. (tedarikçilerin yeni cihazlar geliştirmesine katkı sağlanması) Artan yeni akredite laboratuvar sayısına karşın, sürekli gelen müşteri sayısında düşüş görülmemesi müşteri odaklı çalışmanın bir sonucu olarak görülmektedir. 39
TÜBİTAK BUTAL EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 9- TEMEL PERFORMANS SONUÇLARI_Kazanımlar Test/Analiz çeşitliliğinde artış Teknolojik yatırımlarda artış Laboratuvar cihaz sayılarında artış Kalite belgelerinde artış Teknoloji ve bilgi üretme alanlarında elde edilen kazanımların, paydaşlarla paylaşılmasındaki artış 40
TÜBİTAK BUTAL IN KAZANIMLARI SONUÇ OLARAK; Özdeğerlendirme neticesinde, iyileştirme fırsatları yakalanmıştır. Süreçlerimizin modele göre tekrar gözden geçirilmesi ile eksik süreçlerimiz tamamlanmıştır. (kuruluş dışı işbirlikleri ve sosyal sorumluluk gibi) Süreçlerimizde yeni performans kriterleri belirlenerek bakış açımız geliştirilmiştir. Özellikle çalışanlarımızın motivasyonu konusunda çalışmalar gerçekleştirilmiş ve memnuniyet sonuçları arttırılmıştır. Liderliğin etkinliğinin arttırılması, iletişim etkinliğinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için çalışmalar başlatılmıştır. 41
TÜBİTAK BUTAL IN KAZANIMLARI HEP BİRLİKTE İNANMAK ve ÇALIŞMAKLA, HEP BİRLİKTE BAŞARDIK, HEP BİRLİKTE SEVİNDİK ve ONUN MUTLULUĞUNU YAŞADIK. 42
TEŞEKKÜRLER Gaziakdemir Mah. Merinos Cad. No:11 16190-Osmangazi / BURSA Tel: (224) 233 94 40 Faks: (224) 233 94 45 E-posta: butal@tubitak.gov.tr 43