T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ GELİŞİM PLANLAMA KURULU SEKRETERLİĞİ GELİŞİM PLANI ÇALIŞMALARI ARALIK 2002 BURSA
İÇİNDEKİLER Araştõrma Geliştirme Alt Kurulu Raporu ve Güçlülük Zayõflõk Analizi...1 Öğretim Alt Kurulu Raporu ve Güçlülük Zayõflõk Analizi... Finansal Yapõ Alt Kurulu Raporu ve Güçlülük Zayõflõk Analizi... Uluslararasõ İlişkiler Alt Kurulu Raporu ve Güçlülük Zayõflõk Analizi... İnsan Kaynaklarõ Alt Kurulu Raporu ve Güçlülük Zayõflõk Analizi... Fiziki Alan ve Kampüs Alt Kurulu Raporu ve Güçlülük Zayõflõk Analizi... Toplumla İletişim ve Bütünleşme Alt Kurulu Raporu ve Güçlülük Zayõflõk Analizi...
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GELİŞİM PLANLAMA KURULU ARAŞTIRMA ALT KOMİSYONU STRATEJİK PLANLAMA ÇALIŞMA RAPORU Bilimsel Araştõrmalarõn ve Yayõnlarõn Kurumsal Gelişim Planõ : Güçlülük, Zayõflõk, Fõrsat ve Tehditler Prof. Dr. Aytaç Yalçõner UÜ Fen- Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail H. Ulus UÜ Tõp Fakültesi Öğretim Üyesi, Türkiye Bilimler Akademisi Asli Üyesi Prof Dr. Şevki Coşkun UÜ Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi
1. Güçlülük : Yönetsel iradenin varlõğõ: Bugünkü yasal yapõ, anlayõş ve kültür içinde üniversite içinde planlanan bir eylemde başarõ ve başarõsõzlõkta en önemli ve belirleyici etken bu konuda yönetsel iradenin durumudur. Yönetsel irade varlõğõ ve güçlülüğü başarõ için olmazsa olmaz durumundadõr. Üniversitemizin bugünkü yönetiminde araştõrmalarõn ve bilimsel yayõnlarõn arttõrõlmasõ ve kalitenin yükseltilmesi konusunda çok yüksek bir kararlõlõk ve yönetsel irade bulunmaktadõr. Buna delil olarak, araştõrmalarõnõ citation index dergilerinde yayõnlayan öğretim üyelerine verilen maddi ödüller, akademik yükseltme kriterlerinde aranan yayõn şartlarõ ve üniversitemizin öz kaynaklarõndan araştõrma fonuna % 10 gibi önemli bir payõn ayrõlmasõ gösterilebilir. Araştõrmacõ sayõsõ: Üniversitemizin potansiyel araştõrmacõ kadrosu yeterlidir. Yayõn yapma potansiyeli yüksek olan öğretim üyesi oranõn yüksekliği. Üniversitemizin toplam akademik kadrosunu, içinde Tõp, Fen-Edebiyat, Ziraat, Mühendislik ve Mimarlõk ve Veteriner Fakültesi gibi araştõrma ve yayõn yapma potansiyeli geleneksel olarak daha yüksek olduğu bilinen öğretim üyesi kadrosunun çoğunluğu ( yaklaşõk olarak mevcut kadronun ¾ ünü ) oluşturmasõ. Öğretim üyeliğine yükseltilme kriterlerinde araştõrmaya ağõrlõk verilmesi: Akademik yükseltmelerde araştõrma ve yayõnlarõn esas alõnmasõ ve bu konuda aranan asgari kriterlerin yüksek tutulmasõ akademik unvan peşindeki genç araştõrmacõlar için çok güçlü bir motivasyon kaynağõ oluşturmaktadõr. Üniversitemizde bu yönde uygulanmakta olan bir yönergenin bulunmasõ önemlidir. Bilgiye erişim alt yapõsõnõn varlõğõ : Araştõrmalar ve yayõn için mevcut bilgiye erişim en önemli unsurdur. Üniversitemizde özellikle son 1-2 yõl içinde bu yönde çok önemli adõmlar atõlmõştõr. Bu yöndeki çalõşmalar olumlu yönde gelişmektedir. Araştõrma finansal alt yapõsõnõn güçlülüğü: Üniversitemizin döner sermayesinden ve devlet bütçesinden gelen kaynaklarda son yõllarda büyük artõşlar olmuştur. Geniş kampus alanõ: Bazõ fakülte ve bölümlerimizin araştõrma yapmak için ihtiyaç duyacaklarõ uygun alt yapõ ve olanaklara sahip geniş fiziki alanlar üniversitemiz bünyesinde bulunmaktadõr. Bölgesinde güçlü bir sanayinin bulunmasõ: Araştõrma ve yayõn çalõşmalarõ için bölgenin sanayileşme durumu araştõrma-geliştirme gereksinimleri nedeni ile önemlidir. Üniversitenin yerleşik olduğu bölgemiz, Türkiye de otomotiv, tekstil, metal ve gõda sanayinin en geliştiği bölgedir. Yörenin ekolojik zenginliği : Bölgemizin ekolojik açõdan zengin olmasõ, bazõ fakülte ve bölümlere polikültür çalõşmalarõ yapma olanağõ sağlamaktadõr. -3-
Bölgesinde tarõm ve hayvancõlõğõn gelişmiş olmasõ : Bölgemizde uygulanan tarõm ve hayvancõlõk; çeşitlilik, bilinçlilik ve modernizasyon açõsõndan oldukça iyi düzeydedir. Araştõrma Merkezlerinin Varlõğõ : Üniversitemiz bünyesinde çok sayõda araştõrma ve uygulama merkezi bulunmaktadõr. Bunlarõn bir çoğunda önemli eksiklikler bulunmasõna rağmen, Tõp Fakültesi Sağlõk, Uygulama ve Araştõrma Merkezi olanaklarõ tatminkar düzeydedir. 2. Zayõflõk : Araştõrma alt yapõsõ yetersizlikleri : Üniversitemizin bir çok biriminde yüksek kalitede araştõrma yapmak için gerekli modern donanõm yoktur ve mevcutlar teknolojik açõdan eskidir. Akademik yükselmesini tamamlamõş öğretim üyelerinin araştõrmaya ilgisinin azalmasõ: Akademik yükseltmelerde araştõrma-yayõn kriterlerinin öncelikli tutulmasõ nedeni ile araştõrma-yayõn motivasyonu akademik ünvan kazanma durumundaki öğretim üyelerinde yüksektir. Bu yüksek motivasyon akademik ünvanlarõn kazanõlmasõndan sonra her geçen yõl zayõflamaktadõr. Akademik yükselmesini tamamlamõş öğretim üyelerinin toplam öğretim üyesi sayõsõnõn yarõsõna yakõn olmasõ: Öğretim üyesi kadromuzun yarõsõna yakõn bir kõsmõ akademik ünvanlarõnõ tamamlamõşlardõr. Bu durum motivasyon zayõflamasõ yaratmaktadõr. Akademik yükselmesini tamamlamõş öğretim üyelerinin araştõrma dõşõ çalõşmalara eğilimlerinin artmasõ: Akademik yükselmesini tamamlamõş öğretim üyelerinde zamanlarõnõ araştõrma dõşõ çalõşmalara (özel hasta bakõmõ, konsültasyonluk, yöneticilik, ders, ikinci öğretim, özel şirketlere danõşmanlõk gibi) daha çok ayõrmaktadõrlar. Kuruluş ve gelişme yõllarõnda araştõrmanõn öncelikli hedefler arasõnda haklõ olarak yer alamamasõ nedeniyle mevcut öğretim üyesi kadrosun çoğunluğunda araştõrma yapma alõşkanlõğõnõn zayõflõğõ: Araştõrma ve yayõn üniversitemizin öncelikleri arasõnda yer almamõştõr. Mevcut öğretim üyesi kadrosunun çoğunluğunda bu nedenle yeterli bir araştõrma ve yayõn yapma alõşkanlõğõ yerleşmemiştir. Araştõrma dõşõ faaliyet - ders yükü hizmet fazlalõğõ : Bazõ fakülte ve bölümlerde (özellikle ikinci öğretim uygulananlarda) öğretim üyesi başõna düşen ders sayõsõ çok fazla olmakta ve araştõrma yapmak için yeterli zaman kalmamaktadõr. Tõp Fakültesinde araştõrma için ayrõlabilecek zamanõn büyük çoğunluğu hizmet için harcanmaktadõr. 3. Fõrsatlar : Avrupa Birliği ile ilişkilerde beklenen olumlu gelişmelerin, Avrupa Birliği fonlarõnõn daha iyi tanõnma ve daha kolay yararlanma olanaklarõ yaratmasõ: 12-4-
Aralõk 2002 tarihinde yapõlacak toplantõlarda Türkiye ye Avrupa Birliğine giriş bakõmõndan müzakere tarihi verilme olasõlõğõ az da olsa vardõr. Bu yönde olumlu bir gelişme, AB araştõrma fonlarõnõn öğretim üyelerimiz tarafõndan daha iyi tanõnmasõna, bu fonlardan daha kolay ve katõlõmcõ bir şekilde yararlanõlmasõna ve AB ülkeleri araştõrõcõlarõ ile ortak projeler geliştirilmesine olanak yaratacaktõr. 4. Tehditler / Kõsõtlar : Ülke ekonomisindeki olasõ değişikliklerin araştõrma fonu kaynaklarõnõ daraltmasõ: Stratejik plan dönemi içerisinde ekonomik önceliklerin değişmesi ve buna bağlõ olarak araştõrma için kaynak yaratan yasal yapõda değişiklikler ve kayõplar oluşmasõ ihtimal dahilindedir. 5. Hedefler : Araştõrma ve yayõnlarda sayõsal artõş sağlamak ve ülke çapõnda sõralamada yükselmek: Uludağ Üniversitesi nin son 3 yõllõk yayõn (citation indexlerde yer alan ) sayõsõ ortalama 100 yayõn/yõl ya da 0,129 yayõn/öğretim üyesidir. Bu yönden üniversiteler sõralamasõndaki yerimiz en sonlardadõr. Birinci hedefimiz araştõrma ve yayõn çalõşmalarõnõ arttõrarak sõralamadaki yerimizi her yõl en az iki basamak yükseltmek olmalõdõr. Bu amaçla yayõn sayõmõzõ 2003 yõlõnda 150-200 yayõn/yõl a, 2004 yõlõnda 200-250 yayõn/yõl a, 2005 yõlõnda 250-300 yayõn/yõl a ve dolayõsõ ile 0,30 yayõn/öğretim üyesi ne çõkarmak olmalõdõr. Araştõrma ve Yayõnlarda kaliteyi yükseltmek: Gelecek 5 yõl içinde sayõsal artõşõ ile birlikte yayõn kalitesinde de yükselme sağlanmalõdõr. Artõşlar kalite düşmesi yaratmamalõdõr. -5-
İlgili Birim : Uludağ Üniversitesi İlgili Alan : Araştõrma Fõrsatlarõ yakalamada ve kurumsal gelişimi garantilemede HEDEFLER 1- Araştõrma ve yayõn sayõsõnõn yükseltilmesi 2003 yõlõnda 150-200 yayõn 2004 yõlõnda 200-250 yayõn 2005 yõlõnda 250-300 yayõn (0,30 yayõn / öğret. Üyesi ) 2- Yayõn kalitesinin arttõrõlmasõ 3- Sanayinin üniversiteden talep ettiği araştõrma sayõsõnõn arttõrõlmasõ. Hedeflere ulaşmada başlatõlmasõ gereken FAALİYETLER, atõlmasõ gereken ADIMLAR, kullanõlacak ARAÇLAR 1- Araştõrmaya önem verildiğinin en üst düzeyde, her fõrsatta ve güçlü şekilde vurgulanmasõ 2- Araştõrma ve yayõnõn üniversitenin öncelikli ve temel görevi olduğu bilincinin yaygõnlaştõrõlmasõ 3- Araştõrma ve yayõnlarõn üniversite içinde duyurulmasõ 4- Araştõrma alt yapõsõnõn geliştirilmesi, ünite yapõsõna geçilmesi 5- Araştõrmaya ayrõlan fonlarõn arttõrõlmasõ. 6- Araştõrmaya ayrõlan fonlarõn yayõna dönüşümünü sağlayacak özendirici ve yönlendirici önlemlerin alõnmasõ 7- Bilgiye ulaşõm olanaklarõnõn arttõrõlmasõ 8- Sanayinin üniversiteden isteklerinin saptanmasõ ve bu yolla kaynak zenginliği sağlanmasõ 9- Araştõrmacõ nitelikli öğretim üyesi sayõsõnõn arttõrõlmasõ Aşõlmasõ gereken KISITLAR ya da ENGELLER 1- Mevcut akademik kadronun, özellikle akademik yükselmesini tamamlamõş öğretim üyelerinin, araştõrma motivasyonlarõnõn zayõflamõş olmasõ 2- Öğretim üyelerinin araştõrma dõşõ faaliyetlerinin - ders yüklerinin fazlalõğõ 3- Araştõrma fonu kaynaklarõnõn daralmasõ olasõlõğõ 4- Akademik yükselme kriterlerindeki olasõ değişiklikler 5- Yönetsel iradenin araştõrmaya verdiği önemin azalmasõ Kõsõtlarõn ya da engellerin NASIL AŞILACAĞI 1- Yayõn teşvik ödüllerini arttõrarak ve çeşitlendirerek 2- Yayõn sayõsõ yüksek olan öğretim üyelerinin projelerini öncelikle destekleyerek 3- Lisans üstü öğrenci danõşmanlõklarõnõ proje sahibi öğretim üyelerine vererek 4- Öğretim üyelerinin araştõrma dõşõ faaliyetlerini ve ders yüklerinin fazlalõğõnõ gündemde tutarak. Bu amaçla nitelikli öğretim üyesi sayõsõnõ arttõrmak ve öğrenci sayõsõnõ azaltmak. 5- Akademik yükselme kriterleri ve araştõrma fonu kaynaklarõnda olumsuz değişiklikler yapõlmamasõ için girişimlerde bulunarak. İyileştirmelerin ya da hedeflere ulaşma derecesinin NASIL ÖLÇÜLECEĞİ 1- Yõllõk yayõn sayõlarõnõ üniversite, fakülte, bölüm, anabilim dalõ ve öğretim üyesi bazõnda uluslararasõ indekslerden izleyerek. 2- Yayõnlara yapõlan atõf sayõlarõnõ uluslararasõ indekslerden izleyerek. 3- Sanayinin üniversiteden istediği araştõrma sayõsõnõ izleyerek. -6-
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK GELİŞİM PLANI ÖĞRETİM ALT KURULU RAPORU 2003-2008
GİRİŞ Nitelikli eğitim ve öğretim yaptõran, yerel ve uluslar arasõ düzeyde bilgi üreten, sürekli gelişen, ulusal ve evrensel boyutta toplumlara katkõ sağlayan, yetiştirdiği insan ve ürettiği bilgi ile örnek alõnan ve mensubu olmaktan onur duyulan bir üniversite olma vizyonuna sahip bulunan Uludağ Üniversitesi nin kendinden beklenen işlevleri tam olarak yerine getirebilmesi bir takõm koşullarõn gerçekleştirilmesi ile olanaklõdõr. Olmazsa olmaz koşullar arasõnda geleceğe yönelik stratejik planlama önemli bir yer tutar. Stratejik planlamanõn özüne uygun olarak, öğretimin beş yõllõk geleceği beş aşamalõ bir süreç dikkate alõnarak hazõrlanmõştõr. 1. ÖĞRETİMİN GÜÇLÜ YANLARI Uludağ Üniversitesi nde eğitim ve öğretimin nitelik ve niceliğine bakõldõğõnda Türkiye deki üniversitelerin birçoğuna göre iyi durumda olduğu görülür. Yapõlan anketlerin sonuçlarõna göre öğretimin güçlü yanlarõ aşağõda belirtilen alanlarda kendini göstermektedir. a. Üniversite Yerleş kesindeki Eğitim Öğretim Tesisleri Büyük Ölçüde Tamamlanmõştõr: Öğretim üyeleri ve öğretim birimlerine yönelik yapõlan anket sonuçlarõ bu gerçeği büyük ölçüde doğrulamaktadõr. Birkaç istisna dõşõnda eğitim ve öğretim tesislerine karşõ taleplerle karşõlaşõlmamõştõr. Eğitim ve öğretime yönelik mekânlardan derslik, laboratuar, klinik ve uygulama çiftliklerinin ihtiyaçlara yanõt verecek düzeyde olduğu anlaşõlmõştõr. Ancak, bu konudaki kõsmi eksikliklerin plan döneminde hõzla tamamlanmasõ gerekir. b. Öğretim Elemanlarõnõn Nicelik ve Nitelik Bakõmõndan Beklenen Düzeye Yakõn Olmasõ: Anket çalõşmalarõ, fakülte birimlerinin öğretim elemanõ ihtiyaçlarõnõn tamamlanmõş olduğunu, bu anlamda bir sõkõntõnõn yaşanmadõğõnõ göstermiştir. Bunun en önemli göstergesi de öğretim üyesi başõna düşen öğrenci sayõsõnõn normale yakõn olmasõdõr. Üniversitenin öğretim üyesi yetiştirme konusunda göstermiş olduğu duyarlõlõk ve bu alanla ilgili eğitim-öğretim sistemindeki mükemmellik ile bu yurt dõşõ eğitime verdiği önem, öğretim elemanlarõnõn nitelikli yetiştirildiğinin kanõtlarõnõ oluşturmaktadõr. Bu alanda çalõşmalarõn güçlendirilerek sürdürülmesi gerekmektedir. c. Kredili Sisteme Geçiş ve Disiplinler Arasõ Öğretim Olanaklarõnõn Yaratõlmõş Olmasõ: Klasik sisteme göre mukayeseli üstünlüğü bulunan kredili sistemin Uludağ Üniversitesi tarafõndan kabul edilmesi ve buna paralel olarak disiplinler arasõ öğretim olanaklarõnõn yaratõlmasõ öğretim de motivasyona ve kalite artõşõna neden olmuştur. Öğretim üyeleri anket sonuçlarõ bu olguyu belirgin bir şekilde ortaya koymaktadõr. Sistemin bu özelliği zaman geçtikçe kendini daha iyi -9-
hissettirecek gibi görünmektedir. Ancak, sistemin aksayan taraflarõnõn gözden geçirilmesi ve düzeltilmesi beklenen faydayõ artõracaktõr. d. Bağõl Değerlendirme Sisteminin Uygulamaya Sokulmasõ: Öğretiminde değerlendirmeyi nesnel yapan bağõl değerlendirme sistemi aynõ zamanda öğrencinin öğrenme kapasitesini de ölçmektedir. Üniversite bu sistemi kabul etmekle öğretimde önemli bir avantaj yakalamõştõr. Ancak, sistemi daha yararlõ hale getirmek için zayõf yönlerinin giderilmesi gerekmektedir. e. Akreditasyon Çalõşmalarõ Tüm veya bazõ öğretim birimleri akredite olmuş üniversitelerin ulusal ve uluslar arasõ saygõnlõğõ ve kabul edilebilirliği çok yükselmektedir. Akreditasyon ve kalite değerlendirme çalõşmalarõnõ başlatmõş olan Uludağ Üniversitesi bu konularda henüz kesin sonuçlar almamõş olmasõna karşõn bu girişimler şimdiden bazõ artõ puanlar sağlamõş görünmektedir. Bu çalõşmalarõ sürdürmesi ve olumlu sonuçlar almasõ üniversitemize büyük avantajlar sağlamõş olacaktõr. Böylece daha başarõlõ öğrencilerin tercihi artmõş olacak ve bu da öğretimin kalitesine olumlu etki yapmõş olacaktõr. f. Bedensel özürlü, Dar gelirli ve Başarõlõ Öğrencilere Çeşitli Yardõmlarõn Sağlanmasõ: Üniversitenin kendi öz kaynaklarõ ve öğretim elemanlarõndan sağlanan yardõmlarla 2002-2003 eğitim-öğretim yõlõnda 800 ü aşkõn öğrenciye burs olanağõ yaratõlmõştõr. Ayrõca önemli bir sayõda öğrenci grubuna yurt, yemek vb. yardõmlar yapõlmaktadõr. Önemli bir sayõyõ oluşturan bu uygulama üniversiteye olan ilgiyi motive eden önemli bir güç haline gelmiştir. Bu olayõn kamuoyuna duyurulmasõ üniversiteye olan ilgiyi artõracağõ gibi yüksek puanlõ öğrencilerin tercihine de etki etmiş olacaktõr. g. Eğitim Öğretim Birimlerinde Ders programlarõnõn Çağdaş Standartlara Uyarlanmasõ: Akreditasyon çalõşmalarõ kapsamõnda ders programlarõnõn batõ standartlarõna uygun hale getirilmesi konusundaki çalõşmalar bu alanda önemli düzelmelere neden olmuştur. Tüm öğretim üyeleri derslerini gözden geçirme gereği duymuş ve çok önemli değişikliklere gitmişlerdir. Ders içerikliklerinin güncelleştirilmesi ile öğretimdeki kalite biraz daha artmõş olacaktõr. h. Sosyal, Kültürel ve Sanatsal Etkinliklerin Hõz Kazanmasõ: Son yõllarda üniversitenin Sosyal, Kültürel ve Sanatsal faaliyetlerinde gerçekleştirilen gelişmeler tüm üniversite camiasõnda bir heyecan ve şevk yaratmõş, katõlõmcõlarõn entelektüel ve fiziksel dünyasõnõ zenginleştirmeye başlamõştõr. Eğitim ve öğretimin bir parçasõ olan bu etkinliklerin daha yetenekli bireylerin yetişmesine önemli katkõlar sağladõğõ bir gerçektir. Bu etkinliklerin nitelik ve niceliklerini artõrarak süreklilik kazandõrmak ve daha büyük öğrenci kitlelerinin katõlõmõnõ sağlamak çok yararlõ olacaktõr. -10-
i. Uygulama ve Araştõrma Merkezlerinin Kurulmuş Olmasõ: Üniversitenin on iki adet değişik alanlarda kurmuş olduğu uygulama ve araştõrma merkezleri üniversitenin araştõrmalarõna ve bilimsel gelişmesine buna bağlõ olarak da öğretimine büyük katkõ sağlamaktadõr. j. Öğretim Üye ve Yardõmcõlarõnõn Ücretsiz İngilizce Kurslarõndan Yararlandõrõlmasõ: Akademik ilerleme aşamasõnda olan üniversite öğretim üye ve yardõmcõlarõna üniversitenin Yabancõ Diller Yüksekokulu tarafõndan düzenlenen İngilizce kurslarõndan yararlandõrõlmalarõ ilgili elemanlarõn bilimsel düzeylerini artõrmalarõna önemli katkõ sağlamaktadõr. Bu uygulamalarõn sürdürülmesi gerekir. k. Kütüphane ve Bilgiye Erişim Hizmetlerindeki Olumlu Gelişmeler: Çağdaş eğitimin en önemli destek unsurlarõndan olan kütüphane ve bilgiye erişim hizmetlerinin eksiksiz sunumu eğitimin kalitesine çok büyük katkõ sağlamaktadõr. Üniversitemiz son birkaç yõlda kütüphanecilik ve bilgiye hizmetlerini nicelik ve nitelik yönünden çok belirgin bir şekilde geliştirmiş bulunmaktadõr. Bu gelişmeler aynõ hõzla devam ettirilmeli ve eğitimin kalitesini güçlendirme noktasõndaki işlevini başarõyla sürdürmelidir. 2. ÖĞRETİMİN ZAYIF YANLARI Uludağ Üniversitesi nin araştõrma, uygulama ve eğitim alt yapõ olanaklarõ bu kurumdan beklenen işlevleri tam olarak yerine getirmesi için yeterli olmadõğõ görülmektedir. Gelişmiş ülkelerin eğitime hizmet veren üniversiteleri incelendiği zaman gerek kapasite gerekse teknolojik donanõm itibariyle üniversitemizin alt yapõ olanaklarõ ile karşõlaştõrõlmayacak ölçüde ileri düzeyde olduklarõ görünür. Nitekim İngiltere, Almanya ve A.B.D gibi ülkelerde üniversitelerin gelişmiş kütüphanelere, eğitime uygun geniş donanõmlõ mekânlara, son teknolojik araç gereçlerle donatõlmõş gelişmiş laboratuarlara, güçlü bir araştõrma altyapõsõna sahip olduklarõ görülmektedir. Avrupa Birliğine giriş sürecinde olan ülkemizin de bilim ve teknolojide rekabet edebilecek düzeye getirilebilmesi için eşdeğer eğitim kurumu olan Üniversitelerimizin alt yapõ olanaklarõ bakõmõndan aynõ düzeye getirilmesi kesin bir zorunluluktur. Bu gelişmeler sağlandõğõ taktirde Üniversitemiz ulusal ve uluslar arasõ rekabette başarõ gösterebilir ve iyi bir konuma gelebilir. Öğretim Alt Kurulumuz, üniversitenin gelecek beş yõllõk kalkõnmasõna yönelik planõnõ hazõrlama kapsamõnda yapmõş olduğu anket çalõşmalarõ ve gözlemler sonucu eğitim-öğretimle ilgili olarak önemli alt yapõ eksiklikleri saptamõştõr. Eğitimin çeşitli alt yapõ unsurlarõnda belirlenen eksilikler ve zayõflõklar bunlarõn nedenleri, õslaha gereksinimleri aşağõda alt başlõklar şeklinde sunulmuştur. a. Nitelik ve Nicelik Yönünden Araştõrmalarõn Yetersiz Olmasõ: Araştõrõcõ başõna düşen araştõrma sayõsõ ile yapõlan araştõrmalarõn kalitesi dünya ve ulusal standartlarõn altõnda olduğu görülmektedir. Ulusal ve uluslar arasõ yayõnlarõn azlõğõ bunun önemli bir -11-
kanõtõdõr. Bu sonucun oluşmasõna bir çok faktör etki etmektedir. Yeterli sayõda ve nitelikli araştõrma yapabilmek için gerekli alt yapõ olanaklarõ yetersiz kalmaktadõr. Araştõrmalarõn alt yapõ unsurlarõnõ oluşturan laboratuarlar, deneme alanlarõ, hayvan klinikleri, test hayvanlarõ ve sarf malzemeleri konusunda önemli sõkõntõlar yaşanmaktadõr. Bir çok araştõrmanõn temel yardõmcõ unsuru olan laboratuarlarõn durumu hiçte içaçõçõ değildir. Üniversitemizin laboratuarlarõnda mekan işlevselliğinden teknik donanõmõna ve hatta arõza servis hizmetlerine kadar bir dizi sorunlar yaşanmaktadõr. Bu alanda yeni bir düzenlemeye gidilerek verimli kullanõmõn artõrõlmasõ, dublikasyonlarõn önlenmesi, yeni laboratuarlarõn oluşturulmasõ şarttõr. Araştõrmalarda en büyük sorunlar laboratuarlarda yaşanmaktadõr. b. Öğretim Birimleri ve Akademik Kariyerler arasõnda Öğretim Üyesi Dağõlõmlarõnda Dengesizlik : Gerek fakülte ve yüksekokullar arasõ öğretim üyesi dağõlõmõnda gerekse öğretim üyelerinin akademik kariyerleri (Prof. Doç. Yrd. Doç.) arasõndaki dağõlõmõnda önemli dengesizlikler bulunmaktadõr. Üniversitemizin öğretim birimleri arasõnda öğretim üyesi sayõsõ bakõmõndan çok ciddi dengesizlikler bulunmaktadõr. Birimlerin norm kadrolarõnõn belirlenmesi ve akademik kadrolar arasõ ideal dengenin oluşturulmasõ sağlanmalõdõr. c. Kontenjan Fazlalõklarõ: Üniversitenin ideal olarak kurulan ve geliştirilen eğitim-öğretim birimlerine kendi iradeleri dõşõnda YÖK ün gerçeklerle bağdaşmayan kontenjan belirlemeleri bu birimlerde öğretimin kalitesini düşürmektedir. Yapõlan anketlerde öğretim üyelerinin birçoğu bu konudaki memnuniyetsizliklerini dile getirmişlerdir. Öğrenci kontenjanlarõ bilimsel veriler õşõğõnda belirlenmeli, ne öğretim birimlerinin atõl katõlmasõna neden olacak seviyede az, nede kapasiteyi zorlayõcõ ve kaliteyi düşürücü düzeyde fazla öğrenci alõnmamalõdõr. d. Aksayan Danõşmanlõk Sistemi: Çağdaş üniversite eğitiminde danõşmanlõk sistemi çok önemlidir. Bu sistemin iyi işletilmediği üniversitelerde öğrencilerin üniversiteye adaptasyonunda ve başarõlarõlarõnda önemli sorunlar yaşanmaktadõr. Üniversitemizde öğrenci danõşmanlõk sisteminin iyi çalõşmadõğõ anket çalõşmalarõ ile netlik kazanmõştõr. Bu sistemin yeniden gözden geçirilerek aksaklõklarõn giderilmesi, daha etkin ve daha verimli bir yapõya kavuşturulmasõ gerekmektedir. e. 5-i Dersleri İle İlgili Sorunlar: Anket sonuçlarõ, zorunlu 5-i derslerinin öğretime katkõsõnõn çok az olduğunu göstermektedir. Öğretim üyeleri bu konuda ittifak halinde bu yönde kanaat belirtmişlerdir. Bu uygulama şekliyle öğrenci ve öğretim elemanlarõnõn zaman kaybõna, sõnõf işgallerine, lüzumsuz masraflara hatta öğrencilerde streslere yol açan bu derslerin eğitime yarar sağlayacak duruma getirilmesi için gerekli çalõşmalarõn yapõlmasõna ihtiyaç duyulmaktadõr. -12-
f. Bazõ Derslerde Öğrenci Merkezli Eğitimin Uygulanmamasõ: Günümüzde gelişmiş ülkelerin eğitim kurumlarõnda öğretim üyesi merkezli eğitimler terk edilmiş bunun çok daha yararlõ öğrenci merkezli eğitim sistemine geçilmiştir. Oysa üniversitemizin bir çok öğretim biriminde hala öğretim üye merkezli eğitim yapõlmaktadõr. Bu konu üzerine ciddi bir şekilde eğilmeli ve öğrenci merkezli eğitim sistemine süratle geçilmelidir. g. Öğretim Elemanlarõnõn Kendilerini Geliştirmelerindeki Eksiklikler: Üniversitemizin bir çok eğitim ve öğretim biriminde mesleğin gelişmesine yönelik meslek içi eğitim etkinliklerini yapõlmadõğõ, bu durumun öğretim elemanlarõnõn bilgi paylaşõmõ yönünden zayõf kalmalarõna ve güncel bilimsel gelişmeleri izlemelerinde eksikliklere yol açtõğõ gözlenmektedir. h. Yurt Dõşõ Staj Olanaklarõnõn Az, Yurt İçi Stajlarõnõn Zayõf Olmasõ: İş yerlerinin stajõ önemsememesi, ilgili birimlerin staj yapan öğrencilerine sahip çõkmamamsõ, staj ücretinin ödenmemesi, yurt dõşõ staj kontenjanlarõnõn yetersiz kalmasõ ve yabancõ dil sorunlarõ bu alandaki temel problemlerin başõnda gelmektedir. i. Programlarõn İyi Tanõtõlamamasõ: Üniversitemizin çeşitli birimlerini gerçek durumlarõnõ üniversite öğrenci adaylarõna çağdaş teknik tanõtõm araçlarõnõ kullanarak yeterli tanõtõm yapmamasõ üniversitemize yönelik tercihlerin zayõf kalmasõna yol açmaktadõr. j. Üniversite Mezunlarõ ile İlişlilerin Zayõf Olmasõ: Üniversitemizin mezunlarõ ile gerekli ilişkileri kurmamõş olmasõ, bu yönde gerekli alt yapõyõ hazõrlamamasõ ve geriye dönük olarak mezunlarla ilgili envanterlerin çõkarõlmamasõ mezunlarõn öğretim üzerindeki denetleyici gücücünden mahrum bõrakmaktadõr. 3. GELECEK BEŞ YILDA BEKLENEN YENİ OLANAKLAR Uludağ Üniversitesinde, gelecek beş yõlda eğitim ve öğretimine olumlu katkõda bulunabilecek önemli fõrsatlarõn çõkma olasõlõğõ kuvvetli görünmektedir. a. Akreditasyon ve Kalite Değerlendirme Çalõşmalarõnõn Geliştirilmesi: Üniversitenin büyük bir atak yaparak akreditasyon ve kalite değerlendirme çalõşmalarõnõ başlatmasõ ve üniversiteler arasõnda bu konuda aktif bir görev almasõ iyi öğrencilerin üniversitemize yönelmesini etkileyecektir. Eğer ileride bazõ birimler akredite olursa çok daha büyük avantajlar elde edilmiş olacaktõr. Bu alanda sağlanacak gelişmeler bazõ uluslararasõ olanaklarõn elde edilmesine de fõrsat vermiş olacaktõr. b. Yurt Dõşõ ve Yurt İçi Üniversitelerle İlişkilerin Geliştirilmesi: Üniversitemizin yabancõ üniversitelerle kurmuş olduğu ikili ilişkiler ve bu ilişkilerin giderek -13-
yaygõnlaştõrõlmasõ, bu kapsamda yapõlabilecek ortak araştõrmalar, öğretim üyesi ve öğrenci mübadeleleri öğretim için gelecekte çok olumlu katkõlar sağlayacaktõr. c. Üniversite Kampüs Alanõnõn Her Türlü Yapõlaşmalar İçin Gerekli Alana Sahip Olmasõ: İleride planlanan yeni eğitim-öğretim birimleri için alan tahsisinde bir sorun olmamasõ üniversite için önemli bir fõrsattõr. Ayrõca sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklerin açõk havada yapõlmasõ için yeterli alanlar bulunmaktadõr. d. Üniversitenin Gelişmiş Bir Bölgede Bulunmasõ: Üniversitemizin ülkenin ekonomik, sosyal, tarihsel ve kültürel alanlarda çok gelişmiş bir bölgesinde bulunmasõ üniversitenin kaliteli eğitim yapmasõ için önemli bir fõrsattõr. Bu özellik nedeniyle üniversitenin nitelikli öğretim elemanõ ve öğrenci çekme olanağõ bulunmaktadõr. Benzer şekilde bölgenin tarõm ve hayvancõlõk sektöründe sahip olduğu büyük potansiyel üniversitenin ilgili fakültelerine hem eğitim-öğretim hem de uygulama alanlarõnda büyük fõrsatlar sunmaktadõr. Ayrõca, önemli fõrsatlardan birisi de üniversitenin bulunduğu bölgenin birçok sanayi bakõmõndan gelişmiş olmasõdõr. Bu durum üniversitenin sanayi ile önemli bağlantõlarõ olan eğitim-öğretim birimlerinin gelişmesine yararlõ katkõlar sunmaktadõr. e. Zorunlu İngilizce Hazõrlõk Sõnõfõ Eğitiminin Başlatõlmasõ: Üniversitemizin yakõn geçmişte başlattõğõ ve geleceğe bir fõrsat olarak sunduğu Zorunlu İngilizce Hazõrlõk Sõnõfõ eğitimi üniversitemizdeki öğretimin daha nitelikli hale gelmesi için çok önemli bir fõrsattõr. Bu eğitimin kapsam ve niteliğinin geliştirilerek sürdürülmesi üniversitemizin gelişmesine katkõ sağlamõş olacaktõr. 4. ÖĞRETİMİ TEHDİT EDEN UNSURLAR VE FIRSATLARI YAKALAMADAKİ ENGELLER: a. Öğretim Elemanlarõnõn Maddi Olanaklarõnõn Yetersizliği ve Motivasyonsuzluk: Üniversite öğretim elemanlarõnõn gelirlerinin düşük olmasõ öğretim için ciddi bir tehdit oluşturmaktadõr. Bu sorunun çözülmesi için geliştirilmiş olan ek ders sistemi beklenen yararõ sağlamamõştõr. Aynõ şekilde ikinci öğretim de öğretim elemanlarõna maddi yarar sağlamakla birlikte öğretim kalitesinin düşmesine neden olmuştur. b. Öğretim İçin Gerekli Alt Yapõ Yatõrõmõnõn Pahalõ Olmasõ Ve Kaynaklarõn Rantabõl Kullanõlmamasõ: Bu tür alt yapõ yatõrõmlarõ için üniversite öz kaynaklarõnõn kõsõtlõ olmasõ ve merkezi yönetimin de fazla kaynak ayõrmamasõ öğretimde beklenen gelişmenin önünü tõkamaktadõr. Üniversitenin öncelikli -14-
olarak öngördüğü alt yapõ yatõrõmlarõnõn merkezi yönetim tarafõndan zaman zaman dikkate alõnmamasõ da öğretimin gelişmesini engellemektedir. c. Araştõrma ve Öğretim Amaçlõ Kullanõlan Laboratuar ve Teknik Donanõmlarõn Sõnõrlõ Kullanõma Açõk Olmasõ : Üniversitede laboratuar ve benzeri araştõrma alanlarõnõn değerlendirilmesinde ekonomik kullanõm sisteminin oluşturulmamasõ hem kaynak israfõna hem de eğitimin gelişmesine engel teşkil etmektedir. Bunun doğal sonucu olarak bazõ fakülte ve bölümlerde ortak kullanõma yada işbirliğine açõk olmayan ve bu nedenle bölüme ve kişisel kullanõma yönelik bir sistem oluşmuştur. d. Bazõ Öğretim Üyelerinin Öğretimin İyileştirilmesi Karşõsõnda Tutucu Davranõşlar Sergilemeleri: Üniversitenin başlatmõş olduğu akreditasyon, kredili sistem ve bağõl değerlendirme çalõşmalarõ karşõsõnda öğretim üyelerinin tutucu davranõş göstermeleri öğretim için bir engeldir. Doğal olarak öğretim üyeleri bu konudaki etkinlikleri kendileri için ekstra bir yük olarak görmektedirler. Bu zihniyetin değiştirilmesi için çaba sarf edilmelidir. e. Hedeflerin Doğru Belirlenmemesi, Liderlerin Kararlõ, Bilgili, İsrarcõ Olmamasõ: Hedeflerin rasyonel ve doğru tespit edilmemesi yatõrõmlarõn yanlõş yapõlmasõna ve önemli kaynak israfõna yol açmaktadõr. Üniversitemizin geçmişinde bunun bir çok örneğine rastlanmaktadõr. Diğer taraftan liderlerin kararsõz tutumlarõ, konulara hakim olamamalarõ ve işlerin yapõlmasõnda õsrarcõ tutum sergilememeleri de eğitim ve öğretimde önemli aksamalara yol açmaktadõr. 5. HEDEFLERE ULAŞILMASINDA YAPILMASI GEREKENLER: a. Yönetici ve Öğretim Üyelerinin Öğretimin Gelişmesine İçtenlikle İnanmalarõ : Üniversitede öğretimin önündeki engel ve tehditlerin kaldõrõlabileceğine, fõrsatlarõn yakalanabileceğine öncelikle yönetici kadrolarõn inanmasõ ve sonrada bu inancõn öğretim üyeleri ile paylaşõlmasõ gerekir. b. Öğretimin Geliştirilmesi İçin Gerekli İradenin Gösterilmesi: Öğretim için yapõlan planlarõn teoride kalmadan eyleme geçirilme sürecinin adõm adõm uygulanmasõnõ sağlamak gerekir. c. Yapõlacak Uygulamalarõn Değerlendirilmesi: Öğretimin gelişimi için önerilen güçlü yanlarõn daha ileri götürülüp götürülemediğini, zayõf yanlarõn giderilip giderilmediğini, fõrsatlarõn kullanõlõp kullanõlmadõğõnõ, engel ve tehditlerin ortadan kaldõrõlõp kaldõrõlmadõğõnõ her öğretim yõlõ ve beş yõllõk planõn sonunda değerlendirilmesi gerekmektedir. -15-
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM GELİŞİM PLANI
HEDEFLER FAALİYET, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR, ENGELLER NASIL AŞILACAĞI NASIL ÖLÇÜLECEĞİ - Ortak ve birime ait laboratuarlarõn yapõmõ - Alt yapõ malzeme ve araçlarõn maliyetinin yüksek olmasõ - İlgili Bakanlõk ya da bütçeden pay ayrõlmasõ - Daha önceki yõllarla alt yapõ olanaklarõnõn karşõlaştõrõlmasõ Öğretim için gerekli alt yapõ ve laboratuarlarõn geliştirilmesini sağlamak - Öğretim için gerekli araç, malzeme ve gereksinmelerin alõnmasõ - Öz kaynak kullanõmõnõn artõrõlmasõ, DPT, TÜBİTAK ve benzeri kuruluşlar ile uluslararasõ projeler yapõlmasõ - Alt yapõ malzeme ve araçlarõnõ kullanacak teknik elemanlarõn yetiştirilmesi - Bireysel isteklerin ve önceliksiz araçlarõn alõmõ - Bürokratik engeller - Teknik elemanlarõn yetiştirilmesi - Teknik eleman kadrosunun verilmemesi - Ortak alt yapõ malzeme ve araçlarõn belirlenmesi - Teknik eleman yetiştirecek merkezlerin kurulmasõ ya da yetişmiş eleman alõnmasõ - Kadro sağlanmasõ - Alt yapõn ile yapõlan nitelikli öğretimin sonuçlarõna bakarak - Yapõlan araştõrma ve öğrenime sunulan yeni olanaklarõn tespitini yaparak - Öğretimde objektif sonuçlarõn elde edilmesiyle - Alt yapõ malzeme ve araçlarõn teknik bakõmõnõ yapacak ekibin kurulmasõ - Teknik bakõm merkezi kurulmasõ maliyeti artõrmasõ - Bütçe olanaklarõnõn sõnõrlõ olmasõ - Üniversite-sanayi işbirliğinin zayõf olmasõ - Bütçe ayrõlmasõ ve bütçenin etkin kullanõlmasõ - İç ve dõş destekli araştõrma projelerinin yapõlmasõ - Ayrõlan bütçe kaynaklarõna bakarak - Sonuçlanan projelerin sayõsõ -19-
HEDEFLER FAALİYET, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR, ENGELLER NASIL AŞILACAĞI NASIL ÖLÇÜLECEĞİ Danõşmanlõk sisteminin iyi işlemesini sağlamak - Danõşman-öğrenci sayõsõnõn azaltõlmasõ - Danõşmanlõk saatlerinin belirlenmesi - Danõşman ve öğrencinin yönetmelikleri bilmesi - Danõşman-öğrenci görüşmelerinin çoğaltõlmasõ - Rehberlik merkezinin etkin hale getirilmesi - Ders programlarõnõn standart hale getirilmesi - Danõşmanlõk sisteminin etkili duruma getirilmesi - Sistemin denetlenmesi - Danõşmanlarõn yeterli zaman ayõrmamasõ - Öğrencinin danõşmanõ ders kayõtlarõ dõşõnda görme gereksinimi duymamasõ - Danõşmanlõk sisteminin gereksizliğine inanma - Alt kademe öğretim üyelerinin danõşman yapõlmasõ - Danõşmanõ olunan öğrenci sayõsõnõn az olmasõ - Danõşmanlõk hizmetinin ders kayõtlarõ dõşõnda da devam ettiği bilincine hem danõşmanõn hem de öğrencinin kabul etmesi - Danõşmanlõk saatlerinin zorunlu hale getirilmesi ve ders yükü olarak gösterilmesi - Danõşmanlõk yönetmeliğinin çõkarõlmasõ - Öğrenci Anketi Yaparak - Öğretim Üye sayõsõ ve oranõ, öğrenci kontenjanlarõnõn uluslar arasõ ölçüde olmasõ - Her bölüm ya da programda olmasõ gereken öğrenci ve öğretim üyesi sayõ ve oranõn belirlemesi - Uygun sayõ ve oranlara ulaşmak için yõllara göre plan yapmak - İhtiyaçlar ölçüsünde yeni öğretim üyesi kadrolarõnõn açõlmasõ - Yeterince yetişmiş nitelikli öğretim üyesi olmamasõ - Nitelikli öğretim üyelerinin yer değiştirme isteğinde olmamasõ - YÖK ün kontenjanlarõ azaltmamasõ - Siyasîlerin baskõsõ - Toplumsal koşullarõn baskõsõ - Genç nüfusun fazla olmasõ - Norm kadrolarõnõn oluşturulmamasõ - Geleceğe yönelik öğretim elemanõ ve öğrenci planlamasõnõn yapõlmasõ - Yerleşke olanaklarõnõn geliştirilmesi - Üst birimlerin, siyasîlerin ve toplumun baskõlarõnõ zamanla azaltmak - Öğretimin niteliğinden ödün vermeden öğrenci niceliğini standartlara yaklaştõrmak - Öğrenci kontenjanlarõnõn azaltõlmasõ konusunda YÖK ün ikna edilmesi - Yõllara göre öğretim elemanõ,öğrenci profilini çõkartma ve uluslar arasõ ölçütlerle karşõlaştõrma -20-
HEDEFLER FAALİYET, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR, ENGELLER NASIL AŞILACAĞI NASIL ÖLÇÜLECEĞİ Nitelikli öğrenci çekme etkinlikleri ve üniversiteyi tanõtma - Hedef öğrenci kitlesini belirleme - Hedef lise ve bölümleri belirleme - Hedef illeri belirleme - Hedef öğrenci kitlesine tanõtõm programlarõ düzenleme - Hedef liselere tanõtõm ve işbirliği yapmak - Hedef bölgelere üniversitenin adõnõ duyurma - Tanõtõm yapacak eleman eksikliği - Tanõtõm yapma tekniklerin bilinmemesi - Mali kaynağõn ayrõlmamasõ - Rekabetin yeterince yapõlamasõ - Mali kaynağõn az olmasõ - Bireylerin zaman harcamamasõ - Tanõtõm birimlerinin oluşturulmasõ - Mali kaynak bulunmasõ - Tanõtõm program, süreçlerinin ve neyi kimin nasõl yapacağõnõn önceden planlanmasõ - Gelen öğrencilerin incelenmesi - Üniversitenin tanõnõp tanõnmadõğõnõn incelenmesiyle - Toplumun üniversite hakkõnda düşündüklerinin tespitiyle - Yapõlan tanõtõm etkinliklerinin tür ve sayõlarõ ile - Medyayla ilişkiye girmek - Yazõlõ ve görsel medyada üniversiteyi tanõtõcõ programlar yapmak - Medyanõn bu işi para karşõlõğõ yapmasõ - Medyanõn taraflõ haber yapabilmesi - Medya ile iyi ilişkilerde olmak - Medya ile karşõlõklõ ortak çõkarlar yaratmak - Tanõtõcõ Cd ler, broşürler, kitaplar hazõrlamak - Tanõtõcõ Web sayfalarõ hazõrlamak - Tanõtõm araçlarõnõn nitelik açõdan hedef kitleye hitap edememesi - Tanõtõm araçşarõnõn profesyonelce hazõrlnmasõ 5-i derslerini işlevsel hale getirmek - Derslerin içeriklerini güncelleştirmek - Küçük gruplara bölmek - Kredili sisteme dahil etmek - Öğrenci merkezli öğretimle dersleri işlemek - Yan ders olarak görülmesi - Toplu yapõlmasõ - Öğrencinin dersin amacõnõ kavramamasõ - Yeterli ve kaliteli öğretim eleman eksikliği - Öğretmen ve öğrenciye dersin önemini kazandõrmak - Diğer derslere etki etmesini sağlamak - Yaşamla bağõnõ göstermek - Derslerin küçük gruplar halinde yapõlmasõ - Nitelikli ve yeterli öğretim elemanõ sağlanmasõ - Öğrencinin derse ilgisini zaman zaman ölçmek - Diğer derslere etkisini ölçmek - Öğrenci anketleri ile ölçmek -21-
HEDEFLER FAALİYET, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR, ENGELLER NASIL AŞILACAĞI NASIL ÖLÇÜLECEĞİ Öğrenci merkezli derslerin yoğunlukta olmasõnõ sağlamak - Grup çalõşmalarõnõ teşvik etmek - Öğrenci seminer, sunu, tez, ödev gibi etkinliklerini artõrmak - Araştõrmaya, tartõşmaya ve sorgulamaya önem vermek - Ders içeriklerini öğrenciyi merkeze alacak biçimde geliştirmek - Kaynak bulma sõnõrlõlõğõ - Öğrencinin araştõrmaya yönelmeme eğilimi içinde olmasõ - Öğretmenin kendi otoritesini kaybedebileceği endişesi - Ders programlarõn öğrenciyi merkeze alarak geliştirilmesi - Öğrenci etkinliklerini yapabilecek ortamlarõn oluşturulmasõ - Teknik donanõmõn sağlanmasõ - Öğrenciye yeni olanaklarõn sunulmasõ - Öğrencinin başarõsõnõ gözlemek - Öğrencinin sosyal yaşamõnõ gözlemek - Öğrencinin bilgi düzeyini gözlemek - Öğrenci anketleri ile Nitelikli öğretimi destekleyen yayõn ve araştõrmalarõn uluslar arasõ düzeye çõkartõlmasõ - Bilimsel yayõn ve araştõrma olanaklarõ oluşturma ve destekleme - Araştõrmaya zaman ayrõlmasõnõ sağlamak - Araçtõrma ve yayõnlarõ ödülle desteklemek - laboratuarlarõn yetersiz olmasõ - Yayõn yapõlacak araçlarõn yetersiz olmasõ - Araç ve gereçlerin pahalõ olmasõ - Araştõrma merkezinin projeleri zamanõnda ve doğru değerlendirebilmesi - İstenilen araç ve gerecin en kõsa zamanda sağlanmasõ - Araştõrma sonuçlarõnõn rapor ya da yayõn olarak yayõnlanmasõ - Araştõrma ve yayõnlara yapõlan atõf ya da ilginin belirlenmesi Öğretim alanlarõn teknik araç ve gereç gereksinmelerinin karşõlanmasõ - Gerekli teknik araçlarõn aşamalõ olarak öğretim yerlerine konulmasõ - Ortak kullanacak teknik araçlarõn sağlanmasõ ve bir merkezde toplanmasõ - Araçlarõn bireysel ya da birimsel kullanõmõ - Teknik araçlarõn pahalõ olmasõ - Bütçenin sõnõrlõ olmasõ - Ortak ve ekonomik kullanõm düşüncesinin geliştirilmesi - Bütçeden yeterli pay ayrõlmasõ - Birim ve bireylere gereksinmelerine göre dağõtõm yapõlmasõ - Öğretimin niteliğinin artõşõnõn ölçülmesi - Teknik araçlarõn kullanõlmasõnõn denetlenmesi -22-
HEDEFLER FAALİYET, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR, ENGELLER NASIL AŞILACAĞI NASIL ÖLÇÜLECEĞİ Nitelikli öğretim elemanõ oranõnõ artõrmak - Akademik yükseltilmelerde kriterleri belirleme ve uygulama - Nitelikli öğretim elemanlarõnõ üniversiteye getirme - Alanõnda uzman olanlarõ üniversiteye çağõrmak ve konferanslar verdirmek - Uluslararasõ ekipleri davet etmek, destek olmak - Kaynak yetersizliği - Öğretim elemanlarõnõn deneyimsizliği - Araştõrmalarõn nicelik olarak çok olmasõ fakat nicelik olarak yetersiz olmasõ - Öğretim elemanlarõnõ yurt içi ve yurt dõşõ araştõrmaya teşvik etmek ya da olanak sağlamak - Nitelikli öğretim elemanõnõn gelmesini sağlayacak olanaklarõ yaratma - Öğretim elemanlarõn yaptõklarõ ulusal ve uluslar arasõ yayõn ve araştõrma sayõsõ ve niteliği - Öğretimin kalitesinin artmasõ Kredili sistemin etkin hale getirilmesi ve disiplinler arasõ ders alõmõnõn yaygõnlaştõrõlmasõ - Tüm fakülte ve yüksek okullarda kredili sistemin uygulanmasõ - Merkezî kayõt sisteminin her birime yaygõnlaştõrõlmasõ - Merkezî öğrenci işlerini etkinleştirmek - Bilgi sayarlõ kayõt ve ders işlenmesini sağlamak - Öğrenci sayõsõnõn fazla olmasõ - Danõşmanlõk sisteminin iyi çalõşmamasõ - Bilgi sayar sisteminin sõk sõk bozulmasõ - Program ve ders sayõlarõnõn fazla ya da az olmasõ - Seçmeli derslerin yeterli olmamasõ - Disiplinler arasõ uyumsuzluk ve işbirliğinin az olmasõ - Öğretim elemanlarõn, idarî personelin ve öğrencilerin kradeli sistemi öğrenmeleri - Disiplinler arasõ uyumun sağlanmasõ - Elektronik ders alma programlarõn kullanõlmasõ - İnternetin kullanõlmasõ - Kredili sistem yönetmenliğinin iyileştirilmesi - Kredili sistemin getirdiği başarõnõn ölçülmesi - Disiplinler arasõ ders alma oranõnõn ölçülmesi - Ders programlarõnõn ve içeriklerinin güncellenmesi - Her yõl ders programlarõ ve içeriklerinin sürekli çağdaş eğitim düzeyi doğrultusunda geliştirilmesi - Kaynak sorunu - Öğretim elemanõn isteksizliği - Zaman sorunu - Kaynak yaratma - Zaman yaratma - Öğretim elemanõnõ teşvik etme - Diğer üniversitelerle karşõlaştõrma -23-
HEDEFLER FAALİYET, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR, ENGELLER NASIL AŞILACAĞI NASIL ÖLÇÜLECEĞİ Kütüphane ve bilgiyi erişim olanaklarõnõn geliştirilmesi - Her yõl yeni yayõn olanaklarõnõn artõrõlmasõ - Bilgi sayar olanaklarõnõn geliştirilmesi - Öğrenci bilgi sayar laboratuarlarõn kurulmasõ - Kütüphane olanaklarõnõn ve çalõşma saatlerinin artõrõlmasõ - Mali kaynaklarõn kõsõtlõğõ - Gelişen hõzlõ teknoloji - Bilgilerin hõzlõ gelişimi - İnsanlarõn bilgiye ulaşma yollarõnõ bilmemeleri - Öğrenciye bilgi sayar kullanõmõn öğretme - Bütçe sağlama - Yeni yayõn ve kaynaklarõ satõn alma - Çğrencinin bilgi erişim araçlarõnõ kullanma sõklõğõnõ gözlemleme - Bilgiye erişimin öğretimin kalitesine etkisini gözleme - Araştõrma oranlarõnõ gözleme Öğretimi destekleyen sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerin devam ettirilmesi - Öğretim yõlõ boyunca çeşitli etkinlikler yapmak - Farklõ etkinliklerle öğrenciye yeni bakõş açõlarõ kazandõrmak - Etkinliklerin yapõlacağõ alanlarõn durumu - Bütçe ayrõlmasõ - Niceliğin fazlalõğõ nedeniyle nitelikli etkinliklerin yapõlamamasõ - Katõlõmõn az olmasõ - Popüler etkinlikler yerine kaliteli etkinlikler yapma - Katõlõmõ teşvik etme - Yeterli bütçe ayõrma - Katõlõmõn ölçülmesi - Öğretme ve eğitime getirisinin ölçülmesi Nitelikli stajlarõn yaptõrõlmasõ - Yurt içi stajlarda denetim ve kalitenin artõrõlmasõ - Yurt dõşõ staj kontenjanlarõnõn artõrõlmasõ - Yabancõ dil sonunun çözülmesi - Staj yerlerinde konuya gerekli ilginin gösterilmemesi, - Yurt dõşõ stajlarda yabancõ dil sorunu - Staj ücretinin ödenmemesi Staj izleme komitelerinin kurulmasõ ve staj yerleri ile sağlõklõ ilişkilerin kurulmasõ - Staj defterlerinin değerlendirilmesi,staj konusunda sõnav yapõlmasõ -24-
HEDEFLER FAALİYET, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR, ENGELLER NASIL AŞILACAĞI NASIL ÖLÇÜLECEĞİ Akreditasyon ve kalite değerlendirme çalõşmalarõnõn sürekli canlõ tutulmasõ - Başlatõlmõş olan akreditasyon ve kalite değerlendirme çalõşmalarõnõn sürdürülmesi - Konun yeri ve karmaşõk olmasõ - Öğretim elemanlarõnõn yenilikler karşõsõndaki dirençleri - Konu hakkõnda öğretim elemanlarõnõn bilgilendirilmesi ve olayõn içine çekilmesi - Uluslar arasõ değerlendirme kuruluşlarõnõn vereceği raporlarla -25-
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ GELİŞİM VE PLANLAMA KURULU BAŞKANLIĞI FİNANSAL YAPI ALT KURUL RAPORU Prof.Dr. Erol İYİBOZKURT Prof.Dr. Tuncer TOKOL Prof.Dr. Erdal EMEL KASIM 2002
Birkaç yõl önce İngiltere de yapõlan bir araştõrma,abd ve Japonya da verimlilik artõşlarõnõn yüzde 60 õnõn teknolojik değişmelerden,yüzde 15 inin emeğin eğitiminin artõşõndan yüzde 25 inin sermaye artõşõndan kaynaklandõğõnõ ortaya koymuştur. Böylece insana yapõlan yatõrõmõ yani eğitim ve araştõrma geliştirmenin verimlilik artõşlarõnõn yüzde 75 ini oluşturduğu anlaşõlmaktadõr. Eğitim sistemi ne olursa olsun,yeterli mali kaynakla desteklenip, düzgün ve tutarlõ yapõldõğõ takdirde başarõ getirmektedir. Örneğin ABD ve Japonya nõn eğitim sistemleri uygulamaya fazla yönelik değildir. Eğitim geneldir.öğrenciler çeşitli disiplinleri öğrenip, ancak mezun olduklarõnda işe girince işi öğrenmektedir. Sistem başarõlõdõr ve ABD ve Japonya nõn sistemden pek şikayeti yoktur. Buna karşõlõk Almanya,Avusturya ve İsviçre de eğitim sistemi uygulamaya yöneliktir.bu sistemde öğrencilerin büyük bir kõsmõ 15 yaş civarõnda çõraklõk eğitimiyle işe başlamaktadõr.sistem başarõlõdõr. Sistemden Almanya,Avusturya ve İsviçre nin bir şikayeti yoktur. Toplumlarõn önemli bir kõsmõ sanayi toplumu aşamasõnõ geçerek bilgi toplumu denen sanayi sonrasõ toplum aşamasõna ulaşmõşlardõr.bilim ve teknoloji ancak insanõn eseri olduğuna göre,başlangõç noktasõ insanõn eğitimi ve öğretimidir.bunun için insanõn finans kaynaklarõyla desteklenerek en iyi şekilde eğitilmesi ve yatõrõm yapõlmasõ gerekir. Türkiye de eğitime ayrõlan kaynaklarõn payõ azdõr.2000 yõlõnda Genel bütçe içinde Milli Eğitim Bakanlõğõ nõn payõ yüzde 8.1 dir. Halbuki bu pay Tablo 1 den görüldüğü üzere 1996 yõlõnda yüzde 8.7,1998 yõlõnda ise yüzde 10.1 idi. Kişi başõna düşen eğitim harcamalarõnda(meb+yök+üniversiteler) da eğitime ayrõlan kaynaklarõn çok düşük olduğu görülmektedir.1996 yõlõnda Türkiye de fert başõna eğitim harcamalarõ 86 ABD dolarõ, 2000 yõlõnda ise 116 Dolardõr. (Tablo 1). 2001 Şubat õndaki ekonomik kriz ve devalüasyondan bu yana kişi başõna düşen eğitim harcamalarõ daha da azalmõştõr. Eğitim harcamalarõnõn (MEB+YÖK+Üniversiteler) GSMH ya göre yüzdesi de düşüktür.1996 da yüzde 2.9 iken 1999 da yüzde 4.2 ye çõkmõş,2000 yõlõnda yüzde 3.7 olarak gerçekleşmiştir.(tablo 1) Diğer ülkelerde eğitime ayrõlan paylar daha yüksektir. Örneğin; ABD, Almanya, Japonya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Kanada da eğitim harcamalarõ GSMH nõn yüzde 5 ile yüzde 7 si arasõndadõr. Mutlak rakamlar ise Türkiye de eğitim harcamalarõ bakõmõndan daha kötü bir durumun olduğunu göstermektedir.örneğin kişi başõna düşen eğitim harcamalarõ Japonya da 1000 dolara yakõnken, İspanya da 250 dolar dolayõndadõr. -29-
TABLO 1:TÜRKİYE DE EĞİTİM HARCAMALARININ GENEL DURUMU YILLAR GENEL BÜTÇE İÇİNDE MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI NIN YÜZDE PAYI FERT BAŞINA DÜŞEN EĞİTİM HARCAMALARI (MEB+YÖK+ÜNİVERSİTELER) TL OLARAK ABD DOLARI OLARAK MEB İLE YÖK+ÜNİVERSİTELER İN GENEL BÜTÇE İÇİNDEKİ TOPLAM HARCAMALARI (MİLYAR TL) MEB+YÖK+ÜNİVER SİTELERİN GENEL BÜTÇE İÇİNDEKİ TOPLAM HARCAMALARININ GSMH YA GÖRE YÜZDESİ 1996 8,7 7.013.637 86 439.734 2,9 1997 9,.5 15.372.021 101 960.905 3,2 1998 10,1 30.471.955 117 1.933.476 3,6 1999 9,7 51.442.230 123 3.312.108 4,2 2000 8,1 72.570.540 116 4.717.099 3,7 Yüksek Öğretimde (YÖK+Üniversiteler) öğretim elemanõ (Profesör,Doçent,Yardõmcõ Doçent, Araştõrma Görevlisi, Öğretim Görevlisi, Okutman vb.) başõna düşen resmi bütçe harcamasõ TL. olarak 1996 yõlõnda 2 milyar 580 milyon TL.; 2000 yõlõnda 19 milyar 670 milyon ve 2001 de Ekim ayõ sonu olarak 24 milyar 679 milyon TL dõr.abd Dolarõ cinsinden ise öğretim elemanõ başõna düşen resmi bütçe harcamalarõnõn 2001 de büyük ölçüde azaldõğõ görülmektedir.(tablo 2).Öğretim elemanõ başõna düşen harcamalar ABD dolarõ olarak 1996 yõlõnda 31 bin 798 dolar,2000 yõlõnda 31 bin 525 dolar ve 2001 yõlõnda (Ekim sonu olarak)23 bin 90 dolardõr.(tablo 2) Öğrenci (Ön lisans+lisans+lisans Üstü) başõna düşen resmi bütçe harcamasõ (YÖK+Üniversiteler) pek fazla değildir.tl cinsinden bu harcamalar 1996 da 165 milyon TL.,2000 yõlõnda 1 milyar 252 milyon TL ve 2001 yõlõnda (Ekim sonu olarak) 1 milyar 571 milyon TL dõr.(tablo 2)ABD dolarõ cinsinden ise 1996 da 2 bin 33 dolar ve 2000 yõlõnda 2 bin 6 dolar ve 2001 de ( Ekim sonu olarak) 1.496 dolardõr.(tablo 2). TABLO 2: TÜRKİYE DE ÖĞRETİM ELEMANI VE ÖĞRENCİ BAŞINA DÜŞEN HARCAMA YILLAR ÖĞRETİM ELEMANI* BAŞINA DÜŞEN HARCAMA(YÖK+ÜNİVERSİTELER) ÖĞRENCİ BAŞINA DÜŞEN (ÖNLİSANS+LİSANS+LİSANS ÜSTÜ) HARCAMA MİLYON TL ABD DOLARI MİLYON TL ABD DOLARI 1996 2,580 31,798 165 2,033 1997 5,314 35,092 339 2,238 1998 8,978 34,525 552 2,122 1999 14,041 33,624 865 2,071 2000 19,670 31,525 1,252 2,006 2001 EKİM SONU 24,679** 23,090** 1,571*** 1,469*** *Prof.+Doç.+Yrd.Doç.+Arş.Gör.+Öğretim Görevlisi+Okutman vb. **Öğretim elemanõ sayõsõ olarak 2000 yõlõ dikkate alõnmõştõr. ***Öğrenci sayõsõ olarak 2000 yõlõ dikkate alõnmõştõr. Türkiye nin bu düşük durumuna karşõ yüksek öğretimde öğrenci başõna kamu kaynaklarõndan yapõlan harcamanõn dünya ortalamasõ (1997 yõlõ için ) 3 bin 370 dolar,gelişmiş ülkeler ortalamasõ 5 bin 936 dolar, Avrupa ortalamasõ ise 6 bin 585 dolardõr. -30-
Uludağ Üniversitesi nin YÖK+Üniversitelerin toplam harcamalar içindeki payõ son beş yõlda fazla değişmemiş hatta çok az miktarda azalmõştõr.1995 yõlõnda bu pay yüzde 2.8, 1996 da yüzde 2.6,2000 yõlõnda 2.5 ve 2001 de(ekim sonu)yüzde 2.4 tür.(tablo 3) Diğer belli başlõ üniversitelerle karşõlaştõrõlõnca bu pay çok küçüktür.tablo 4 de görüleceği gibi Ankara, ODTÜ, Hacettepe, Gazi, İstanbul, Boğaziçi, Dokuz Eylül,Anadolu Üniversitelerinin toplamdaki paylarõ görülmektedir.bu üniversitelerin içinde sadece fakülte ve öğrenci sayõsõ az olan Boğaziçi Üniversitesi nin payõ Uludağ Üniversitesi payõndan küçüktür. Elbette Üniversitelerin eğitim harcamalarõndaki paylarõnõ karşõlaştõrõrken öğretim elemanõ ve öğrenci sayõlarõnõ da dikkate almak zorunludur. Uludağ Üniversitesinin harcama bütçesi son yõllarda dolar cinsinden bir artõş göstermiştir. Örneğin,1995 yõlõnda 36 milyon 692 bin dolar olan harcamalar 1996 yõlõnda 41 milyon 103 bin ve 2000 yõlõnda 50 milyon 724 bin dolardõr.2001 de(ekim sonu) 34 milyon 940 bin dolar civarõndadõr.(2001 Ekim sonu devalüasyon yüzünden düşüktür.) TABLO 3: ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TOPLAM HARCAMALARI VE TOPLAM HARCAMALARIN YÖK+ÜNİVERSİTELER TOPLAMI İÇİNDEKİ % PAYI YILLAR ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ BÜTÇESİNDE TOPLAM HARCAMALAR (1000 ABD DOLARI) ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TOPLAM HARCAMALARININ YÖK+ÜNİVERSİTELER TOPLAMINDA YÜZDE PAYI 1995 36.692 2,8 1996 41.103 2,6 1997 46.404 2,5 1998 49.215 2,5 1999 51.178 2,5 2000 50.724 2,5 2001 34.940* 2,4** * Hedef ortalama döviz kuru ile düzeltilerek elde edildiğinden gerçek ortalama döviz kurunun hedefin üzerinde gerçekleşmesi halinde 2001 rakamõ daha düşük çõkacaktõr. ** 2001 Ekim sonu itibariyle TABLO 4:DİĞER ÜNİVERSİTELERİN YÖK+ÜNİVERSİTELER TOPLAMI İÇİNDEKİ BÜTÇE HARCAMALARINDAKİ YÜZDE PAYI ÜNİVERSİTELER 1995 1998 2000 Ankara Üniversitesi 6,6 5,6 5,8 ODTÜ 3,0 3,2 3,2 Hacettepe Üniversitesi 5,8 5,6 5,1 Gazi Üniversitesi 4,4 4,2 4,1 İstanbul Üniversitesi 8,8 7,7 7,2 Boğaziçi Üniversitesi 1,6 1,5 1,5 Dokuz Eylül Üniversitesi 3,3 3,4 3,2 Anadolu Üniversitesi 3,2 3,0 2,8 Tablo 5 de ise Uludağ Üniversitesi ile ele aldõğõmõz diğer üniversiteler resmi bütçeden yapõlan harcamalarõn TL ve dolar olarak öğretim elemanõ ve öğrenci payõna düşen miktarõ gibi kriterler açõsõndan karşõlaştõrmamõza olanak sağlayan verilere yer verilmiştir. -31-
TABLO 5: ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ VE DİĞER ÜNİVERSİTELERİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ ÜNİVERSİTELER ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ SAYISI (ÖNLİSANS,Lİ SANS DOKTORA,TIP TA UZMANLIK) 45.560 (A.Ö.HARİÇ) (534129-488569 (Açõköğretim)) ÖĞRETİM ELEMANI SAYISI (ÖĞR.ÜYE.,ÖĞR.GÖR., ARŞ.GÖR.,UZMAN,OKU TMAN HARCAM A (MİLYON TL.) HARCAMA/ÖĞRE NCİ SAYISI MİLYON TL DOLAR HARCAMA/ÖĞRE TİM ELEMANI MİLYO N TL DOLAR 1427 35.927 788 1.262 25.176 40.349 ANKARA ÜNİVERSİTESİ 34.935 3667 71.317 2.041 3.271 19.448 31.169 BOĞAZİÇİ 9.578 827 18.908 1.890 3.029 22.863 36.642 ÜNİVERSİTESİ DOKUZEYLÜL 34.561 2409 41.003 1.186 1.900 17.020 27.277 ÜNİVERSİTESİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ 54.825 3471 52.473 957 1.533 15.117 24.228 HACETTEPE 30.479 4265 64.683 2.122 3.400 15.166 24.306 ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL 64.776 3353 91.682 1.415 2.226 27.349 43.822 ÜNİVERSİTESİ ODTÜ 18.542 2349 40.099 2.162 3.465 17.070 27.358 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ 36.409 1693 31.649 869 1.392 18.649 29.888-33-
2000 yõlõ için Uludağ Üniversitesini ele aldõğõmõz diğer üniversitelerle karşõlaştõrdõğõmõzda resmi bütçeden yapõlan harcamalar dolar olarak öğrenci başõna düşen miktarõ (Anadolu Üniversitesi hariç) Uludağ Üniversitesinde en düşüktür. En yüksek olanlar 3.465 dolarla ODTÜ ve 3.271 dolarla Ankara Üniversitesidir. En düşükler ise 1.392 dolarla Uludağ Üniversitesi ve 1.262 dolarla Anadolu Üniversitesidir. Aynõ harcamalarõ öğretim elemanlarõ başõna düşen miktarõ dikkate alarak değerlendirirsek(dolar olarak); İstanbul Üniversitesi (43.822 dolar) ve Anadolu Üniversitesi (40.349 dolar) en yüksek; Boğaziçi Üniversitesi 36.642) ve Ankara Üniversitesi (31.169 dolar) yüksek olarak değerlendirilebiliriz. Diğer ele aldõğõmõz üniversitelerin rakamlarõ ise birbirine yakõndõr: Uludağ Üniversitesi (29.888 dolar), ODTÜ (27.358 dolar ), Hacettepe Üniversitesi (24.306 dolar), Gazi Üniversitesi (24.228 dolar), Dokuz Eylül Üniversitesi (27.277 dolar) Türkiye de (genel olarak) yüksek öğretimde (YÖK+Üniversiteler) bu ortalamalar (2000 yõlõnda ); Öğrenci başõna düşen harcama 2.006 dolar (Dünya ortalamasõ 3.700 dolar,gelişmiş ülke ortalamasõ 5.936 dolar ve Avrupa ortalamasõ 6.585 dolardõr.) Öğretim elemanõ başõna düşen harcama 31.525 dolardõr. Uludağ Üniversitesinin rakamlarõ her ikisinde Türkiye ortalamasõnõn altõndadõr. -34-
TABLO 6: TOPLAM HARCAMALAR(CARİ+TRANSFER+YATIRIM)/ÖĞRETİM ELEMANI (TL) Fakülte,Yüksekokul ve 1997 1998 1999 2000 2001 Enstitü Fen Bilimleri Enstitüsü 62.511.514 115.902.699 204.144.929 299.458.877 248.346.294 Sağlõk Bilimleri Enstitüsü 306.306.422 753.367.542 1.463.038.655 2.635.238.114 1.032.597.744 Sosyal Bilimler Enstitüsü 360.360.496 703.143.039 975.359.103 823.511.911 496.692.587 Sağlõk Hizmetleri MYO 1.531.532.110 1.506.735.084 2.508.066.266 3.764.625.877 5.605.530.629 İlahiyat MYO 6.126.128.441 2.109.429.117 3.511.292.772 6.588.095.285 19.619.357.200 Karacabey MYO 340.340.469 659.196.599 1.032.733.168 1.647.023.821 2.615.914.293 Mustafa Kemal Paşa MYO 0 3.515.715.195 1.950.718.207 2.196.031.762 3.269.892.867 Yalova MYO 0 2.109.429.117 2.926.077.310 2.635.238.114 3.567.155.855 İznik MYO 0 10.547.145.585 8.778.231.931 4.392.063.523 6.539.785.733 İnegöl MYO 0 3.515.715.195 2.194.557.983 2.027.106.242 3.018.362.646 Yenişehir İbrahim Orhan MYO 0 0 2.926.077.310 2.635.238.114 3.567.155.855 Sosyal Bilimler MYO 360.360.496 620.420.329 975.359.103 1.386.967.428 2.065.195.495 Teknik Bilimler MYO 127.627.676 191.766.283 313.508.283 454.351.399 700.691.329 Sağlõk Yüksekokulu 0 0 0 3.294.047.643 4.904.839.300 Devlet Konservatuarõ 0 0 5.852.154.620 2.196.031.762 3.269.892.867 Orhangazi MYO 0 0 0 13.176.190.570 19.619.357.200 Eğitim Fakültesi 49.404.261 75.336.754 121.919.888 165.738.246 246.784.367 Fen-Edebiyat Fakültesi 67.320.093 115.902.699 165.627.018 205.877.978 370.176.551 İktisadi ve İdari Bilimler 52.360.072 88.631.476 140.451.711 207.499.064 396.350.651 Fakültesi İlahiyat Fakültesi 107.475.937 167.415.009 270.099.444 381.918.567 622.836.737 Mühendislik-Mimarlõk 51.051.070 84.377.165 121.079.061 174.519.080 356.715.585 Fakültesi Tõp Fakültesi 13.613.619 21.822.045 30.963.781 42.849.400 61.024.439 Veteriner Fakültesi 69.615.096 117.190.507 182.879.832 248.607.369 496.692.587 Ziraat Fakültesi 79.560.110 117.190.507 180.994.473 258.356.678 440.884.431-35-
Tablo 6 da öğretim elemanõ başõna düşen toplam harcamalar (cari+yatõrõm+transfer) görülmektedir. Uludağ Üniversitesinde 1997 yõlõnda toplam harcamalar/öğretim elemanõ (TL.) açõsõndan birimler içinde en yüksek rakamlar 6 milyar 126 milyon TL. ile İlahiyat Meslek Yüksek Okulu,1 milyar 531 milyon TL. ile Sağlõk Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu,360 milyon TL. ile Sosyal Bilimler Enstitüsü ile Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okuluna aittir. 2001 yõlõnda ise en yüksek rakamlar 19 milyar 619 milyon TL.İlahiyat Meslek Yüksek Okulu ve Orhangazi Meslek Yüksek Okulu;6 milyar 539 milyon TL.ile İznik Meslek Yüksek Okuluna aittir. 1997 yõlõ itibariyle toplam harcamalar/öğretim elemanõ (TL.) bakõmõndan en düşük miktarlara sahip birimler Tõp Fakültesi 13 milyon TL.,Mühendislik ve Mimarlõk Fakültesi 51 milyon TL. ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 52 milyon TL.dir. Genel olarak bakõldõğõnda meslek yüksek okullarõ toplam harcamalar/öğretim elemanõ (TL.) bakõmõndan fakültelere göre daha yüksek miktarlara sahiptir. Tablo 7 de öğrenci başõna düşen toplam harcamalar(cari+yatõrõm+transfer) görülmektedir.1997 yõlõnda toplam harcamalar/öğrenci sayõsõ (TL.) açõsõndan en yüksek miktarlara 180 milyon TL. ile İznik Meslek Yüksek Okulu,63 milyon TL. ile Yalova Meslek Yüksek Okulu,46 milyon TL. ile Mustafa Kemal Paşa Meslek Yüksek Okulu ve 40 milyon TL ile İlahiyat Meslek Yüksek Okuluna aittir. 2001 yõlõnda ise 934 milyon TL.ile Orhangazi Meslek Yüksek Okulu;653 milyon TL.ile İlahiyat Meslek Yüksek Okulu ve 304 milyon TL ile İznik Meslek Yüksek Okuluen yüksek miktara sahip birimlerdir. 1997 yõlõ itibariyle toplam harcamalar/öğrenci sayõsõ (TL.) bakõmõndan en düşük miktarlara sahip birimler 541 bin ile İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 2 şer milyon TL. ile Eğitim Fakültesi ve Fen- Edebiyat Fakültesidir.2001 yõlõnda da bu sõralama değişmemiştir. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 3 milyon TL. dir. Eğitim Fakültesi 7 milyon TL. ve Fen-Edebiyat Fakültesi 12 milyon TL. dir. Genel olarak bakõldõğõnda meslek yüksek okullarõ toplam harcamalar/öğrenci sayõsõ(tl.) bakõmõndan da fakültelerin önündedir. -36-
TABLO 7:TOPLAM HARCAMALAR(CARİ+TRANSFER+YATIRIM)/ÖĞRENCİ SAYISI FAKÜLTE,YÜKSEKOKUL 1997 1998 1999 2000 2001 VE ENSTİTÜ Eğitim Fak. 1.950.375 2.907.151 40.000.106 5.480.944 7.572.118 Fen-Edebiyat Fak. 2.022.492 3.639.457 5.929.235 8.427.368 12.121.938 İ.İ.B.F. 541.368 901.157 1.358.649 2.097.452 3.423.374 İlahiyat Fak. 4.952.408 7.496.194 11.935.054 18.415.361 29.816.652 Müh.-Mim. Fak. 2.958.053 4.796.337 7.929.749 11.280.985 15.989.696 Tõp Fak. 3.563.775 6.089.576 10.345.589 16.137.404 24.311.471 Veteriner Fak. 10.691.324 18.733.829 31.576.374 48.982.121 70.956.084 Ziraat Fak. 3.302.495 5.798.321 9.438.959 15.695.284 25.764.093 Sağlõk Hizmetleri MYO 13.860.019 47.085.471 74.077.907 106.259.601 181.660.714 İlahiyat MYO 40.840.856 42.700.994 79.083.171 258.356.678 653.978.573 Karacabey MYO 14.761.755 17.039.007 23.070.555 34.402.586 47.389.752 Mustafa Kemal Paşa MYO 46.061.116 53.268.412 91.918.659 112.617.013 154.483.127 Yalova MYO 63.155.963 42.358.014 51.636.658 46.558.977 55.895.605 İznik MYO 180.180.248 215.247.869 351.129.277 313.718.823 304.176.080 İnegöl MYO 21.570.875 15.285.718 20.273.053 27.000.391 38.281.673 Yenişehir İbrahim Orhan 0 0 1.032.733.168 274.503.970 248.346.293 MYO Sosyal Bilimler MYO 7.544.493 11.414.660 170.061.675 24.884.213 38.620.782 Teknik Bilimler MYO 2.782.075 4.198.704 6.645.142 9.970.632 15.670.413 Sağlõk Yüksekokulu 0 32.755.111 44.901.442 67.570.208 100.098.761 Orhangazi MYO 0 0 0 0 934.255.105 TABLO 8:TOPLAM HARCAMALAR(CARİ+TRANSFER+YATIRIM)/LİSANS ÜSTÜ ÖĞRENCİ SAYISI Enstitü 1997 1998 1999 2000 2001 Fen Bilimleri Enstitüsü 18.071.175 29.878.599 50.888.301 73.610.003 377.295.331 Sağlõk Bilimleri Enstitüsü 8.081.964 15.285.718 2.482.457 40.604.593 44.895.554 Sosyal Bilimler Enstitüsü 54.213.526 107.623.934 184.804.883 351.365.082 86.428.886 Tõpta Uzmanlõk 27.471.428 45.658.639 71.659.036 24.355.250 122.620.983-37-
TABLO 9:BİRİMLERE GÖRE MAKİNE TEÇHİZAT ALIMI(%) Fakülte,Yüksekokul ve Enstitü 1997 1998 1999 2000 2001 Fen Bilimleri Ens. 0.12 0.04 0 0 0 Sağlõk Bilimleri Ens. 0.09 0 0 0.04 0 Sosyal Bilimler Ens. 0.09 0.14 0 0 0 Sağlõk Hizmetleri MYO 0.16 0.41 0 0 0 Karacabey MYO 0.13 0.68 0.17 0.16 0 Mustafa Kemal Paşa MYO 0.14 0.52 0.17 0.28 0 Yalova MYO 0.23 0.35 0.47 0.28 0 İznik MYO 0.16 0.71 0.37 0.09 0.53 İnegöl MYO 0.19 0.79 0.61 0.06 0 Yenişehir İbrahim Orhan MYO 0 0.73 0.71 0.41 0 Sosyal Bilimler MYO 0.18 0.49 0 0.31 0 Teknik Bilimler MYO 0.19 0.43 0.72 0 1.24 İlahiyat MYO 0 0 0 0 0 Sağlõk Yüksekokulu 0 0.12 0.06 0 0 Devlet Konservatuarõ 0 1.92 0.92 0.34 0.82 Orhangazi MYO 0 0 0 0.17 0 Eğitim Fakültesi 0.49 0.65 0.43 0.22 1.45 Fen-Edebiyat Fak. 0.5 1.44 0.83 0.18 1.8 İ.İ.B.Fak. 0.48 1.13 0.17 0.21 5.75 İlahiyat Fak. 0.29 0.32 0.26 0.27 2.03 Müh.-Mim. Fak. 0.52 1.09 0.82 0.18 1.13 Tõp Fak. ve Sağlõk Uyg.Arş.Merkezi 77.14 73.42 78.56 78.57 70.1 Veteriner Fak. 1.00 2.57 2.51 0.27 2.3 Ziraat Fak. 0.82 1.86 0.62 0.45 2.55 Bağlõ Bölümler 0 0.46 0.08 0 0 Bilgi İşlem Uyg.ve A Arş.Merkezi 0 3.89 0 0 0 Tablo 9 da birimlere göre makine teçhizat alõmõ görülmektedir.1997 yõlõ itibariyle en yüksek pay Tõp Fakültesine % 77,14 aitken 2001 yõlõnda Tõp Fakültesinin payõ %70,1 e gerilemiştir.benzer durum Rektörlük içinde geçerlidir.rektörlüğün 1997 de &17 olan payõ 2001 itibariyle %10,26 a gerilemiştir.bu gerilemeye bağlõ olarak diğer birimlerin paylarõnda da artõşlar görülmektedir.dolayõsõyla söz konusu birimlerin paylarõndaki gerilemenin diğer birimlerin paylarõnõn artmasõna yol açtõğõnõ söyleyebiliriz.1997 yõlõ itibariyle İdari Bilimlerin payõ %0,48 iken bu pay 2001 yõlõ itibariyle %5,75 e çõkmõştõr. -38-
TABLO 10:BİRİMLERE GÖRE BİLGİSAYAR YAZILIM VE DONANIM ALIMLARI(%) Fakülte,Yüksekokul ve Enstitü 1999 2000 2001 Rektörlük 100 69.31 16.26 Fen Bilimleri Ens. 0 0.57 0.5 Sağlõk Bilimleri Ens. 0 0.56 0.5 Sosyal Bilimler Ens. 0 0.4 0.5 Sağlõk Hizmetleri MYO 0 1.09 0 Karacabey MYO 0 0.39 0 Mustafa Kemal Paşa MYO 0 1.71 0 Yalova MYO 0 0.13 0 İznik MYO 0 1.15 0 İnegöl MYO 0 0.53 0 Yenişehir İbrahim Orhan MYO 0 1.61 0 Sosyal Bilimler MYO 0 1.35 0 Teknik Bilimler MYO 0 0.4 3.44 İlahiyat MYO 0 2.19 0 Sağlõk Yüksekokulu 0 1.19 0 Devlet Konservatuarõ 0 0.71 0 Orhangazi MYO 0 0.09 0 Eğitim Fakültesi 0 2.1 1.01 Fen-Edebiyat Fak. 0 1.19 12.68 İ.İ.B.Fak. 0 1.27 1.74 İlahiyat Fak. 0 2.28 2.02 Müh.-Mim. Fak. 0 3.32 27.59 Tõp Fak. 0 0.03 24.54 Veteriner Fak. 0 2.31 1.47 Ziraat Fak. 0 2.15 1.38 Bağlõ Bölümler 0 1.88 6.32 Bilgi İşlem Uyg.ve Arş.Merkezi 0 0 0 Tablo 10 da birimlere göre bilgisayar yazõlõm ve donanõm alõmlarõ (%) görülmektedir. 1999 yõlõnda yapõlan bilgisayar yazõlõm ve donanõm alõmlarõnõn tamamõnõn rektörlüğe ait olduğunu görmekteyiz. 2001 yõlõnda rektörlüğün payõ 16.26 ya gerilerken mühendislik mimarlõk fakültesinin %27.59 a tõp fakültesinin %24.54 e arttõğõnõ görmekteyiz. -39-
TABLO 11:YILLARA GÖRE BİRİMLERİN ÖZEL ÖDENEKLERDEN YAPILAN CARİ HARCAMALAR İÇİNDEKİ DESTEK CARİ PAYLARI(%) BİRİMLER 1997 1998 1999 2000 2001 Rektörlük 94,78 96,37 91,15 81,96 84,90 İ.İ.B.F. 0 0 0 5,53 4,13 Eğitim Fak. 0 0,41 1,30 0 0,16 Müh.-Mim. Fak. 0,39 0,14 0,75 0,30 3,14 İlahiyat Fak. 0 0,52 1,10 1,38 0,71 Fen-Edebiyat Fak. 1,53 0,49 1,05 3,80 2,9 Veteriner Fak. 0,54 0,12 0,74 0 0,14 Ziraat Fak. 0 0,24 0,46 0 0 İnegöl MYO 0,23 0,03 0 0,07 0 Yalova MYO 0,48 0 0,22 1,38 0,15 Mustafa Kemal Paşa MYO 0 0,06 0,47 0,06 0,09 Teknik Bilimler MYO 0,05 0 0 0,72 0,26 Sosyal Bilimler MYO 0 0,07 0,65 0,16 0,77 Karacabey MYO 1,41 0,07 0,99 0,26 0,04 Yenişehir MYO 0 1,07 0,004 1,01 0,08 İznik MYO 0 0,16 0,91 1,29 1,42 Orhangazi MYO 0 0 0,21 1,47 0,02 Sağlõk Hizmetleri MYO 0 0 0,04 0 0 Sağlõk Yüksekokulu 0 0 0,02 0 0 Fen Bilimleri Ens. 0,35 0 0 0,02 0,08 Sosyal Bilimler Ens. 0 0 0 0 0,06 Konservatuar 0 0,22 0,07 0,56 0 Tablo 11 de yõllara göre birimlerin özel ödeneklerden yapõlan cari harcamalar içindeki destek cari paylarõ(%) yer almaktadõr.1997 yõlõ içinde Rektörlüğün payõ %94,78 ile en fazla payõ almaktadõr. 2001 yõlõ itibariyle Rektörlüğün payõ % 84,90 a gerilemesine karşõn hala ağõrlõğõnõ devam ettirmektedir. Rektörlükten sonra en fazla paylar % 4,13 ve % 3,14 ile İ.İ.B.F. ve Mühendislik-Mimarlõk a aittir. -40-
TABLO 12:YILLARA GÖRE BİRİMLERDEKİ ÖĞRETİM ELEMANI BAŞINA ÖZEL ÖDENEKTEN YAPILAN DESTEK CARİ PAYLARI(DESTEK CARİ/ ÖĞRETİM ELEMANI-TL) Birimler 1997 1998 1999 2000 2001 İ.İ.B.F. 0 0 0 136.890.100 391.082.200 Eğitim Fak. 0 10.866.620 57.272.300 0 9.586.600 Müh.-Mim. Fak. 3.088.400 4.352.900 32.699.300 6.289.600 267.461.700 İlahiyat Fak. 0 33.350.400 107.992.700 63.035.800 105.722.700 Fen-Edebiyat Fak. 15.622.065 19.727.600 63.136.200 93.261.100 260.596.900 Veteriner Fak. 5.655.681 5.022.600 48.914.135 0 17.319.400 Ziraat Fak. 0 9.800.600 30.534.700 0 0 Tõp Fak. 0 0 0 0 0 İnegöl MYO 0 45.406.000 0 15.750.000 0 Yalova MYO 0 0 21.262.700 479.565.600 137.564.000 Mustafa Kemal Paşa MYO 0 67.083.300 334.983.900 15.697.500 74.035.000 Teknik Bil. MYO 1.150.000 0 0 39.033.100 44.321.800 Sosyal Bil. MYO 0 14.698.700 230.849.300 27.400.000 383.265.300 Karacabey MYO 72.635.400 16.171.900 370.636.200 52.380.625 26.353.300 Yenişehir MYO 0 0 4.025.000 318.103.000 66.265.500 İznik MYO 0 586.500.000 2.900.800 676.845.000 2.2123.641.000 Orhangazi MYO 0 0 0 2.303.660.000 109.195.000 Sağlõk Hiz. MYO 0 0 37.714.300 0 0 İlahiyat MYO 0 0 0 0 0 Sağlõk Yüksekokulu 0 0 0 0 0 Fen Bil. Ens. 3.3318.900 0 0 570.454 4.878.200 Sosyal Bil. Ens. 0 0 0 0 6.578.500 Sağlõk Bil. Ens. 0 0 0 0 0 Konservatuar 0 0 155.704.700 146.204.200 0 Tablo 12 de yõllar itibariyle birimlerdeki öğretim elemanõ başõna düşen destek cari paylarõ (destek cari/öğretim elemanõ) görülmektedir.meslek Yüksek Okullarõ açõsõndan en önemli paya 72 milyon 635 bin TL. lõk pay ile Karacabey Meslek Yüksek Okulu sahiptir.fakülteler itibariyle Fen-Edebiyat Fakültesi 15 milyon 622 bin TL.lik pay ile en fazla paya sahiptir.yine bu dönemde en yüksek ikinci pay Veteriner Fakültesinindir.(5 milyon 655 bin TL.ile) 2001 yõlõ itibariyle Meslek Yüksek Okullarõ içinde en fazla pay 2 milyar 213 milyon TL.lik miktar ile İznik Meslek Yüksek Okuluna aittir.1997 yõlõnda en fazla paya sahip olan Karacabey Meslek Yüksek Okulu ise bu dönemde 26 milyon TL.lik miktarla en az paya sahip birim olarak göze çarpmaktadõr. Bu dönem itibariyle fakültelere bakacak olursak İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 391 milyon 082 bin TL. ile ilk sõrada yer alõrken en düşük pay 9 milyon 586 bin TL. ile Eğitim Fakültesine aittir.267 milyon TL ile Mühendislik ve Mimarlõk Fak. ikinci sõrada,260 milyon TL.lik miktar ile de Fen-Edebiyat Fakültesi üçüncü sõrada yer almaktadõr. Tablo 13 de yõllar itibariyle birimlerdeki öğrenci başõna düşen destek cari paylarõ (destek cari/öğrenci sayõsõ) görülmektedir.1997 yõlõ itibariyle en yüksek pay 5 milyon 709 bin TL. ile Karacabey Meslek Yüksek Okulu ve 2 milyon 405 bin TL ile İnegöl Meslek Yüksek Okuluna aittir.fakülteler itibariyle ise Fen-Edebiyat Fakültesi 2 milyon 102 bin TL. ve Mühendislik-Mimarlõk Fakültesi 1 milyon 031 bin TL. lik paya sahiptir. -41-
2001 yõlõnda ise Fakülteler itibariyle en yüksek pay 47 milyon 761 bin TL.ile Mühendislik-Mimarlõk Fakültesi, 23 milyon 449 bin TL.ile Fen-Edebiyat Fakültesine en düşük pay ise 1 milyon 100 bin TL. ile Eğitim Fakültesine aittir. Meslek yüksek Okullarõ açõsõndan ise en yüksek paya 16 milyon 290 bin TL.ile Sosyal Bilimler Meslek Yüksek okuluna en düşük pay ise 985 bin TL. ile Karacabey Meslek Yüksek Okuluna aittir. TABLO 13: YILLARA GÖRE BİRİMLERDEKİ ÖĞRENCİ BAŞINA ÖZEL ÖDENEKTEN YAPILAN DESTEK CARİ PAYLARI(DESTEK CARİ/ ÖĞRENCİ-TL) BİRİMLER 1997 1998 1999 2000 2001 İ.İ.B.F. 0 0 0 3.336.219 7.994.453 Eğitim Fak. 0 2.004.383 7.636.301 0 1.100.577 Müh.-Mim. Fak. 1.031.451 1.195.900 8.980.000 1.637.465 47.761.022 İlahiyat Fak. 0 3.3370.519 11.679.737 8.300.515 18.198.169 Fen-Edebiyat Fak. 2.102.970 2.374.613 7.362.419 11.368.971 23.449.295 Veteriner Fak. 0 0 0 0 0 Ziraat Fak. 0 0 0 0 0 Tõp Fak. 0 0 0 0 0 İnegöl MYO 2.405.747 508.276 0 501.838 0 Yalova MYO 0 0 1.301.795 19.097.743 4.555.099 Mustafa Kemal Paşa MYO 0 4.281.914 48.626.693 2.446.363 12.691.714 Teknik Bilimler MYO 67.564 0 0 1.973.775 2.2258.434 Sosyal Bilimler MYO 0 739.474 10.519.713 1.169.887 16.290.917 Karacabey MYO 5.709.336 786.474 16.451.214 2.228.962 985.785 Yenişehir MYO 0 0 0 0 0 İznik MYO 0 0 0 0 0 Orhangazi MYO 0 0 0 0 0 Sağlõk Hizmetleri MYO 0 0 0 0 0 İlahiyat MYO 0 0 0 0 0 Sağlõk Yüksekokulu 0 0 0 0 0 TABLO 14:ÖZEL GELİR OLARAK KAYDEDİLEN GELİRLER(%) 1997 1998 1999 2000 2001 İKİNCİ ÖĞRETİM 100 94,6 88,7 85,40 78,60 KİRA(CARİ GELİRİ) 0 4,79 8,13 10,06 12,62 KİRA(YATIRIM GELİRİ) 0 0 1,06 0,02 1,26 YAZ OKULU 0 0,65 2,10 3,98 5,55 TEZSİZ YÜKSEK LİSANS 0 0 0 0,56 2,01 Tablo 14 de ise özel gelir olarak kaydedilen gelirlerin (%) payõ yer almaktadõr.1997 yõlõnda özel gelirler içindeki bütün payõn İkinci Öğretim den sağlandõğõnõ görmekteyiz.2001 yõlõ itibariyle İkinci Öğretimin payõ % 78,60 a gerilemesine rağmen hala en önemli özel gelir kaynağõdõr.kira gelirleri açõsõndan da kira(cari gelir) payõ ulaştõğõ %12,62 lik pay ile son beş yõlõn en yüksek değerini yakalamõştõr ve İkinci Öğretim den sonra ikinci sõrada yer almaktadõr.özel gelir olarak kaydedilen gelirler arasõnda üçüncü önemli gelir kaynağõ da yaz okulundan sağlanan kaynaktõr.bu pay 2001 yõlõ itibariyle % 2,01 lik bir paya sahiptir. -42-
TABLO 15: DÖNER SERMAYE İÇİNDE BİRİMLERİN CARİ YATIRIM VE TRANSFER PAYLARI (%) 1999 2000 2001 cari yatõrõm transfer cari yatõrõm transfer cari yatõrõm transfer Rektörlük 0,005 0,22 0 0,03 0 0 0,03 0,17 0 Tõp 99.16 90.10 100 97.70 98.23 100 98.28 90.28 100 Veterinerlik 0.20 0.29 0 0.73 0.33 0 0.38 3,96 0 Eğitim 0.35 8,56 0 0,59 0,85 0 0,48 1,27 0 İ.İ.B.F 0,005 0 0 0,02 0 0 0,01 0 0 Müh. Mim 0,04 0,12 0 0,14 0 0 0,17 0,56 0 Fen edebiyat 0 0 0 0,01 0 0 0,01 0 0 Ziraat 0,07 0,52 0 0,24 0,23 0 0,36 3,65 0 İnegöl MYO 0 0 0 0,08 0 0 0,04 0 0 Yenişehir MYO 0 0 0 0,001 0 0 0,001 0 0 Sosyal Bil. MYO 0 0 0 0 0 0 0,0002 0 0 Teknik Bil. MYO 0,01 0,15 0 0,08 0,02 0 0,05 0 0 Konservatuar 0 0 0 0,007 0 0 0,01 0 0 Bilgi işlem mer. 0,13 0 0 0,27 0,31 0 0,08 0,14 0 Tügem 0 0 0 0,04 0 0 0,05 0 0 Tablo 15 de birimlerin döner sermaye içindeki cari,yatõrõm ve transfer harcamalarõ görülmektedir. 1999 yõlõ itibariyle döner sermaye içinde Tõp Fakültesinin cari,yatõrõm ve transfer payõnõn en fazla olduğunu görmekteyiz.2001 yõlõnda da aynõ ağõrlõk devam etmektedir. TABLO 16: ÖZGELİR ORANI (VAKIF HARİÇ) 1999 2000 2001 Özel gelir A- 1.870.358.496.000 2.458.665.090.000 3.962.283.970.000 Döner sermaye -B- 13.680.590.691.000 22.088.722.041.000 26.438.495.437.000 Genel bütçe -C- 22.374.000.000.000 32.877.000.000.000 37.344.000.000.000 Öz gelir yüzdesi A+B/A+B+C 41 42,74 44,87 Tablo 16 da ise üniversitenin öz gelir oranõ hesaplanmõştõr.öz gelir oranõ ;özel ödenek,döner sermaye ve üniversitenin genel bütçesi hesaplanarak ve bu toplamõn içindeki özel ödenek ve döner sermaye toplamõnõn payõ bulunarak hesaplanmõştõr.bir başka ifadeyle genel toplamõn içindeki özel ödenek ve döner sermaye toplamõnõn payõ hesaplanmõştõr.öz gelir oranõ 1999 yõlõ için % 41, 2000 yõlõ için %42.74 ve 20001 yõlõ için %44.87 olarak bulunmuştur.türkiye de yüksek öğrenim sisteminin toplam gelirinin % 60 õ devlet bütçesinden %35 i kendi yarattõğõ kaynaklardan % 5 i öğrenci katkõ paylarõndan karşõlandõğõ düşünüldüğünde Uludağ Üniversitesinin öz gelir oranõnõn Türkiye ortalamasõnõn üzerinde olduğunu söyleyebiliriz. -43-
TABLO17:TOPLAM HARCAMALAR (TRANSFER,YATIRIM VE CARI) (1000 TL) 1997 1998 1999 2000 2001 Transfer 878.269.435 1.700.188.944 2.961.831.928 3.818.449.720 6.155.451.700 Yatõrõm 1.454.600.528 1.987.664.707 2.451.006.711 5.192.112.350 6.766.637.860 Cari 3.793.229.678 6.859.290.934 12.143.625.222 17.341.819.070 26.316.624.840 TOPLAM 6.126.099.641 10.547.144.585 17.556.463.861 26.352.381.140 39.238.714.400 Tablo 17 de toplam harcamalar, Tablo 18 de ise toplam harcamalardaki yüzde artõşlar ve ele alõnan dönemler itibariyle ortalama artõşlar görülmektedir.transfer harcamalarõndaki ortalama artõş %64.5,yatõrõm harcamalarõndaki ortalama artõş %50.5 ve cari yatõrõm harcamalarõndaki ortalama artõş ise %63.1 dir.. TABLO 18:TOPLAM HARCAMALARDAKİ (TRANSFER,YATIRIM VE CARİ) % ARTIŞ (TL BAZINDA) (1000 TL) 1997-1998 1998-1999 1999-2000 2000-2001 Ort.Artõş Transfer 93.6 74.2 28.9 61.2 64.5 Yatõrõm 36.7 23.3 111.8 30.3 50.5 Cari 80.8 77.0 42.8 51.8 63.1 TOPLAM 72.2 66.5 50.1 48.9 59.4 Ancak bu hesaplamalarõn cari fiyatlara göre yapõldõğõnõ göz önüne alarak daha gerçekçi sonuçlara ulaşabilmek için Tablo 19 ve Tablo 20 den görüleceği üzere dolar bazõnda toplam harcamalarõ ve dolar bazõnda toplam harcamalardaki artõşlarõ hesapladõk.tablo 20 den görüldüğü üzere dolar bazõnda toplam harcamalarõn seyrine bakarsak sadece transfer harcamalarõnda çok küçük bir artõş olduğunu yatõrõm ve cari harcamalarda ise gerileme olduğunu görebiliriz TABLO 19:DOLAR BAZINDA TOPLAM HARCAMALAR (TRANSFER,YATIRIM VE CARI) (1000 $) 1997 1998 1999 2000 2001 Transfer 5.800 6.538 7.093 6.120 5.759 Yatõrõm 9.606 7.644 5.870 8.321 6.331 Cari 25.050 26.378 29.081 27.794 24.623 TOPLAM 40.456 40.560 42.044 42.235 36.713 TABLO 20: TOPLAM HARCAMALARDAKİ (TRANSFER,YATIRIM VE CARİ) % ARTIŞ (DOLAR BAZINDA) 1997-1998 1998-1999 1999-2000 2000-2001 Ort.Artõş Transfer 12.7 8.5-13.7-5.9 0.4 Yatõrõm -20.4-23.2 41.8-23.9-6.4 Cari 5.3 10.2-4.4-11.4-0.075 TOPLAM 0.3 3.7 0.45-13.0-2.1-44-
Tablo 21 de ise Tablo 18 de bulduğumuz ortalama artõşlarõ dikkate alarak 2002-2006 dönemine ilişkin projeksiyonlarõmõza yer verdik.ancak burada unutulmamasõ gereken bir nokta söz konusu dönemlere ilişkin beklenen enflasyon oranlarõ henüz açõklanmadõğõndan bu sonuçlarõn açõklanan oranlara göre revize edilmesinin gerekli olduğudur. TABLO 21:TOPLAM TRANSFER,YATIRIM VE CARİ HARCAMALARA İLİŞKİN 2002-2006 DÖNEMİ PROJEKSİYONLARI (1000 TL) 2002 2003 2004 2005 2006 Transfer 10.125.718.046 16.656.806.185 27.400.466.174 45.073.733.956 74.146.292.357 Yatõrõm 10.183.789.979 15.326.603.918 23.066.538.896 34.715.141.038 52.246.287.262 Cari 42.922.415.114 70.006.459.050 114.180.534.710 186.228.452.112 303.738.605.394 TOPLAM 62.546.510.753 99.699.138.140 158.920.426.195 253.319.159.354 403.790.740.010 TABLO 22:TOPLAM CARİ HARCAMALAR (1000 TL) Fakülte,Yüksek-okul ve 1997 1998 1999 2000 2001 Enstitü Eğitim Fakültesi 238.381.987 467.245.671 823.144.910 1.158.478.900 1.695.534.630 Fen-Edebiyat Fakültesi 186.506.492 329.077.570 571.401.923 856.399.520 1.291.210.250 İktisadi ve İdari Bilimler 247.438.045 435.660.272 737.436.615 974.988.590 1.377.883.710 Fakültesi İlahiyat Fakültesi 123.994.713 225.529.303 400.225.400 546.982.980 834.684.910 Mühendislik-Mimarlõk 215.714.583 409.001.265 708.538.897 985.271.480 1.380.119.600 Fakültesi Tõp Fakültesi 765.431.089 1.363.463.873 2.449.725.587 3.695.766.910 5.664.667.660 Veteriner Fakültesi 205.607.734 372.240.710 641.485.467 901.586.680 1.254.992.270 Ziraat Fakültesi 188.806.482 339.356.082 593.155.662 802.324.420 1.177.199.850 Sağlõk Hizmetleri MYO 16.255.273 29.363.259 47.501.302 64.257.840 96.377.500 Karacabey MYO 26.030.683 50.420.769 87.060.799 120.125.230 184.306.460 Mustafa Kemal Paşa MYO 2.259.729 11.457.423 32.853.240 66.882.860 119.192.200 Yalova MYO 2.721.451 15.642.855 38.851.054 55.324.750 118.782.220 İznik MYO 1.407.199 5.627.127 13.839.465 32.179.140 74.763.650 İnegöl MYO 3.708.409 13.596.079 41.876.094 69.865.700 129.889.450 Yenişehir İbrahim Orhan 0 189.990 10.972.909 52.069.880 97.033.230 MYO Sosyal Bilimler MYO 27.016.470 50.738.351 91.576.352 121.368.260 199.442.900 Teknik Bilimler MYO 73.999.022 129.988.320 222.648.718 320.446.810 488.628.680 Orhangazi MYO 0 0 0 0 39.212.170 Sağlõk Yüksekokulu 0 6.578.495 12.972.797 25.838.590 88.452.540 Devlet Konservatuarõ 0 0 0 44.454.450 105.550.460 Fen Bilimleri Enstitüsü 131.249.380 232.625.304 382.614.860 499.279.080 882.555.620 Sağlõk Bilimleri Enstitüsü 35.591.634 45.944.304 68.603.536 84.935.950 192.528.250 Sosyal Bilimler Enstitüsü 37.319.942 78.939.693 137.334.890 203.194.530 513.353.090 Bölümler 116.730.019 217.883.520 382.711.962 527.389.300 772.459.860 Bilgi İşlem 594.335 2.319.971 3.209.781 3.691.000 4.933.940 Sağlõk Uyg. 757.651.595 1.314.540.883 2.295.462.980 2.979.024.300 4.431.477.130 Diğer Araş. Mer. 169.928 235.785 353.352 133.860 978.290 Tablo 22 de birimlere göre toplam cari harcamalar,tablo 23 de ise birimlere göre toplam cari harcamalardaki % artõşlar ve ele alõnan dönemlerdeki ortalama artõşlar görülmektedir. -45-
TABLO 23:TOPLAM CARİ HARCAMALARDAKİ % ARTIŞ (TL BAZINDA) Fakülte,Yüksek-okul ve Enstitü 1997-1998 1998-1999 1999-2000 2000-2001 Ortalama Artõş Eğitim Fakültesi 96.0 76.2 40.7 46.4 64.8 Fen-Edebiyat Fakültesi 76.4 73.6 49.9 50.8 62.7 İkt.ve İd.Bil. Fak. 76.1 69.3 32.2 41.3 54.7 İlahiyat Fakültesi 81.9 77.5 36.7 52.6 62.2 Müh.-Mim. Fak. 89.6 73.2 39.1 40.1 60.5 Tõp Fakültesi 78.1 79.7 50.9 53.3 65.5 Veteriner Fak. 81.0 72.3 40.6 39.2 58.3 Ziraat Fakültesi 79.7 74.8 35.3 46.7 59.1 Sağlõk Hiz. MYO 80.6 61.8 35.3 50.0 56.9 Karacabey MYO 93.7 72.7 38.0 53.4 64.4 Mustafa Kemal Paşa MYO 407.0 186.7 103.6 78.2 193.9 Yalova MYO 474.8 148.4 42.4 114.7 195.1 İznik MYO 299.9 145.9 132.5 132.3 177.7 İnegöl MYO 266.6 208.0 66.8 85.9 156.8 Yenişehir İbrahim Orhan MYO 0 5675.5 374.5 86.4 230.4 Sosyal Bil. MYO 87.8 80.5 32.5 64.3 66.3 Teknik Bil. MYO 75.7 71.3 43.9 52.5 61.0 Orhangazi MYO 0 0 0 0 0 Sağlõk Yüksekokulu 0 97.2 99.2 242.3 146.2 Devlet Konservatuarõ 0 0 0 137.4 137.4 Fen Bil.Ens. 77.2 64.5 30.5 76.8 62.2 Sağlõk Bil.Ens. 29.1 49.3 23.8 126.7 57.2 Sosyal Bil.Ens. 111.5 73.9 48.5 151.8 96.4 Bölümler 86.7 76.0 37.8 46.5 61.8 Bilgi İşlem 290.3 38.4 15.0 33.7 94.3 Sağlõk Uyg. 73.5 74.6 29.8 48.8 56.7 Diğer Araş. Mer. 38.8 49.9-62.1 630.8 164.3-46-
Tablo 24 de birimlere göre toplam cari harcamalara ilişkin projeksiyonlarõ göstermektedir.tablo 24 deki tahminlerimiz Tablo 23 de bulduğumuz ortalama artõşlar dikkate alõnarak hesaplanmõştõr. TABLO 24:TOPLAM CARİ HARCAMALARA İLİŞKİN 5 YILLIK DÖNEME AİT PROJEKSİYONLAR (1000 TL) Fakülte,Yüksek-okul 2002 2003 2004 2005 2006 ve Enstitü Eğitim Fakültesi 2.794.241.070 4.604.909.283 7.588.890.498 12.506491.540 20.610.698.057 Fen-Edebiyat 2.100.799.076 3.418.000.096 5.561.086.156 9.047.887.175 14.720.912.433 Fakültesi İkt.ve İd.Bil. Fak. 2.131.586.099 3.297.563.695 5.101.331.036 7.891.759.112 12.208.551.346 İlahiyat Fakültesi 1.353.858.924 2.195.959.174 3.561.845.780 5.777.313.855 9.370.803.072 Müh.-Mim. Fak. 2.215.091.958 3.555.222.592 5.706.132.260 9.158.342.277 14.699.139.354 Tõp Fakültesi 9.375.024.977 15.515.666.306 25.678.427.786 42.497.797.985 70.333.855.665 Veteriner Fak. 1.986.652.763 3.144.871.323 4.978.331.304 7.880.698.454 12.475.145.652 Ziraat Fakültesi 1.872.924.961 2.979.823.612 4.740.899.366 7.542.770.782 12.000.548.314 Sağlõk Hiz. MYO 151.216.297 237.258.369 372.258.380 584.073.398 916.411.161 Karacabey MYO 302.998.820 498.131.704 818.928.521 1.346.318.488 2.213.347.594 Mustafa Kemal Paşa 350.305.875 1.029.548.966 3.025.844.411 8.892.956.723 26.136.399.808 MYO Yalova MYO 350.526.331 1.034.403.202 3.052.523.849 9.007.997.878 26.582.770.818 İznik MYO 207.618.656 576.557.007 1.601.098.808 4.446.251.271 12.347.239.779 İnegöl MYO 333.556.107 856.572.082 2.199.677.106 5.648.770.808 14.506.043.434 Yenişehir İ.Orhan MYO 320.597.791 1.059.255.101 3.499.778.853 11.563.269.330 38.205.041.866 Sosyal Bil. MYO 331.673.542 551.573.100 917.266.065 1.525.413.466 2.536.762.593 Teknik Bil. MYO 786.692.174 1.266.574.400 2.039.184.761 3.283.087.465 5.285.770.818 Orhangazi MYO 0 0 0 0 0 Sağlõk Yüksekokulu 217.770.153 536.150.116 1.320.001.585 3.249.843.902 8.001.115.686 Devlet Konservatuarõ 250.576.792 594.869.304 1.412.219.727 3.352.609.631 7.959.095.263 Fen Bil.Ens. 1.431.505.215 2.321.901.458 3.766.124.164 6.108.653.394 9.908.235.805 Sağlõk Bil.Ens. 302.654.409 490.905.451 771.703.368 1.213.117.694 1.907.021.014 Sosyal Bil.Ens. 1.018.225.468 1.980.154.819 3.889.024.064 7.638.043.261 15.001.116.964 Bölümler 1.249.840.053 2.022.241.205 3.271.986.269 5.294.073.783 8.565.811.380 Bilgi İşlem 9.586.645 18.626.851 36.191.971 70.320.999 136.633.701 Sağlõk Uyg. 6.944.124.662 10.881.443.345 17.051.221.721 26.719.264.436 41.869.087.371 Diğer Araş. Mer. 2.585.620 6.883.793 18.061.714 47.737.110 126.169.181 Tablo 21 de belirttiğimiz gibi beklenen enflasyon oranlarõ açõklandõğõnda bu oranlara göre Tablo 24 de revize edilmelidir.tablo 25 de birimlere göre dolar bazõnda toplam cari harcamalar ve Tablo 26 da birimlere göre dolar bazõnda cari harcamalardaki artõşlar yer almaktadõr. -47-
TABLO 25:TOPLAM CARİ HARCAMALAR( $ BAZINDA) (1000 $) Fakülte,Yüksek-okul ve Enstitü 1997 1998 1999 2000 2001 Eğitim Fakültesi 1574.2 1796.8 1971.2 1856.7 1586.4 Fen-Ed. Fak. 1231.6 1265.5 1368.4 1372.6 1208.1 İkt.ve İd.Bil. Fak. 1634.0 1675.4 1765.9 1562.6 1289.2 İlahiyat Fakültesi 818.8 867.3 958.4 876.6 780.9 Müh.-Mim. Fak. 1424.5 1572.8 1696.8 1579.1 1291.3 Tõp Fakültesi 5054.7 5243.3 5886.5 5923.2 5299.9 Veteriner Fak. 1357.8 1431.5 1536.2 1444.9 1174.2 Ziraat Fakültesi 1246.8 1305.0 1420.5 1285.9 1101.4 Sağlõk Hiz. MYO 107.3 112.9 113.8 102.9 90.2 Karacabey MYO 171.9 193.9 208.5 192.5 172.4 Mustafa Kemal Paşa MYO 14.9 44.1 78.7 107.2 111.5 Yalova MYO 18.0 60.2 93.0 88.7 111.1 İznik MYO 9.3 21.6 33.1 51.6 69.9 İnegöl MYO 24.5 52.3 100.3 111.9 121.5 Yenişehir İbrahim Orhan MYO 0 0.73 26.3 83.4 90.8 Sosyal Bil. MYO 178.4 195.1 219.3 194.5 186.6 Teknik Bil. MYO 488.7 499.9 533.2 513.6 457.1 Orhangazi MYO 0 0 0 0 36.7 Sağlõk Yüksekokulu 0 25.3 31.1 41.4 82.8 Devlet Konservatuarõ 0 0 0 71.2 98.8 Fen Bil.Ens. 866.7 894.6 916.3 800.2 480.3 Sağlõk Bil.Ens. 235.0 176.7 164.3 136.1 180.1 Sosyal Bil.Ens. 246.5 303.6 328.9 326.8 480.3 Bölümler 770.9 837.9 916.5 845.2 722.7 Bilgi İşlem 3.9 8.9 7.7 5.9 4.6 Sağlõk Uyg. 5003.3 5055.1 5497.0 4774.5 4146.2 Diğer Araş. Mer. 1.1 0.9 0.8 0.2 0.9-48-
TABLO 26:TOPLAM CARİ HARCAMALARDAKİ % ARTIŞ ( $ BAZINDA) Fakülte,Yüksek-okul ve Enstitü 1997-1998 1998-1999 1999-2000 2000-2001 Ortalama Artõş Eğitim Fakültesi 14.1 9.7-5.8-14.6 0.9 Fen-Ed. Fak. 2.8 8.1 0.3-11.9-0.1 İkt.ve İd.Bil. Fak. 2.5 5.4-11.5-17.5-5.3 İlahiyat Fak. 5.9 10.5-8.5-10.9-0.8 Müh.-Mim. Fak. 10.4 7.9-6.9-18.2-1.7 Tõp Fakültesi 3.7 12.3 0.6-10.5 1.5 Veteriner Fak. 5.4 7.3-5.9-18.7-2.9 Ziraat Fakültesi 4.7 8.9-9.5-14.3-2.6 Sağlõk Hiz. MYO 5.2 0.8-9.6-12.3-3.9 Karacabey MYO 12.8 7.5 -.7.7-10.4 0.6 Mustafa Kemal Paşa MYO 195.9 78.5 36.2 4.0 78.7 Yalova MYO 234.4 54.5-4.6 25.3 77.4 İznik MYO 132.3 53.2 55.9 35.5 69.2 İnegöl MYO 113.5 91.8 11.6 8.6 56.4 Yenişehir İbrahim Orhan MYO 0 3.502 217.1 8.9 113.0 Sosyal Bil. MYO 9.4 12.4-11.3-4.0 1.6 Teknik Bil. MYO 2.3 6.7-3.7-11.0-1.4 Orhangazi MYO 0 0 0 0 0 Sağlõk Yüksekokulu 0 22.9 33.1 100.0 52.0 Devlet Konservatuarõ 0 0 0 38.7 38.7 Fen Bil.Ens. 3.2 2.4-12.7 3.2-0.9 Sağlõk Bil.Ens. -24.8-7.0-17.2 32.3-4.1 Sosyal Bil.Ens. 23.2 8.3-0.6 46.9 19.4 Bölümler 8.7 9.4-7.8-14.5-1.0 Bilgi İşlem 128.2-13.5-23.4-22.0 17.3 Sağlõk Uyg. 1.0 8.7-13.1-13.1-4.1 Diğer Araş. Mer. -18.2-11.1-75.0 350 61.4 Sonuç olarak: Eğitim ve öğretimi ihmal etmeden araştõrma ve geliştirmeye öncelik Türkiye de eğitime ayrõlan mali kaynak diğer ülkelerle karşõlaştõrõlõnca düşük;bu yüzden kesinlikle arttõrõlmalõ Üniversitemize ayrõlan pay,türkiye geneline ve benzer üniversitelere göre (öğretim elemanõ ve öğrenci sayõsõ dikkate alõnarak) daha az;bu nedenle yükseltilmeli.toplam harcamalara baktõğõmõzda(dolar bazõnda) transfer harcamalarõndaki çok küçük artõş dõşõnda yatõrõm ve cari harcamalardaki gerilmeden de bu durum açõkça ortaya çõkmaktadõr. Son bir yõlda Türkiye de fert başõna eğitime (MEB+YÖK+Üniversitesiler) ayrõlan pay dolar cinsinden artmõş (2001yõlõ hariç devalüasyon nedeniyle) ayrõca eğitimin (MEB+YÖK+Üniversitesiler) payõ GSMH nõn payõ olarak yükselmiştir.halbuki Uludağ Üniversitesi nin yüksek öğrenimdeki payõ biraz düşmüş;bu nedenle arttõrõlmalõ Üniversitemizin kendi birimlerinin (fakülte,enstitü,merkez vb.)özellikleri öğretim elemanõ ve öğrenci sayõlarõ dikkate alõnarak mali kaynaklarõn adaletli dağõlõmõnõn gerçekleştirilmesi -49-
2001 yõlõ itibariyle; a.toplam harcamalar/öğretim elemanõ ve toplam harcamalar/öğrenci sayõsõ bakõmõndan meslek yüksek okullarõ fakültelerin önündedir. b.birimlere göre makine teçhizat alõmõ açõsõndan Tõp Fakültesi son beş yõllõk dönemde hep ilk sõradadõr. c. Birimlere göre bilgisayar yazõlõm ve donanõm alõmõ açõsõndan Rektörlüğün 1999 yõlõndaki %100 lük payõ %16.26 a gerilemiş,diğer birimlerin özellikle (2001 yõlõnda) Mühendislik-Mimarlõk Fakültesi,Tõp Fakültesi ve Fen-Edebiyat Fakültesinin payõnda önemli artõşlar görülmüştür. d.birimlerin özel ödeneklerden yapõlan cari harcamalar içindeki destek cari paylarõ açõsõndan Rektörlüğün önemli bir paya sahip olduğunu söyleyebiliriz e.özel ödeneklerden yapõlan cari harcamalar Destek cari/öğretim elemanõ açõsõndan değerlendirildiğinde İznik MYO nun en fazla paya sahip olduğu görülmektedir,öyle ki bu pay bütün fakültelerin paylarõ toplamõndan daha fazladõr. f. Özel ödeneklerden yapõlan cari harcamalar Destek cari/öğrenci sayõsõ bakõmõndan Mühendislik-Mimarlõk Fakültesi ilk sõrada yer elmektedõr. g.özel ödenek olarak kaydedilen gelirler içerisinde son dönemlerde payõ kõsmen düşmekle birlikte hala İkinci Öğretim önemini korumaktadõr. h. Öz gelir oranõ 1999 yõlõ için % 41, 2000 yõlõ için %42.74 ve 20001 yõlõ için %44.87 olarak bulunmuştur.türkiye de yüksek öğrenim sisteminin toplam gelirinin % 60 õ devlet bütçesinden %35 i kendi yarattõğõ kaynaklardan % 5 i öğrenci katkõ paylarõndan karşõlandõğõ düşünüldüğünde Uludağ Üniversitesinin öz gelir oranõnõn Türiye ortalamasõnõn üzerinde olduğunu söyleyebiliriz. i.1999 yõlõ itibariyle döner sermaye içinde Tõp Fakültesinin cari,yatõrõm ve transfer payõnõn en fazla olduğunu görmekteyiz.bu ağõrlõk 2001 yõlõnda da devam etmektedir. Mali yapõ,kriterler vb. için bilgisayar sistemi oluşturulup işletilmeli.iç denetimde bu sistemin bir parçasõ olmalõdõr. Uludağ Üniversitesinin belirlenen vizyonunu gerçekleştirmek için devlet bütçesinden enflasyon oranõnõn üzerinde artõş almak gerekir.bunun için çalõşõlmalõdõr. Teknoloji geliştirerek lisans ve patent satma olanağõ yaratõlmalõdõr. Öğrencilere ve halka dönük faaliyetlerden gelir sağlanmalõdõr.(yurt,gõda ve yemek,çeşitli malzeme satõşõ) Mevzuat Değişikliği Önerileri: Torba bütçe düşünülebilir mi? Torba bütçe personelin ödemeleri içinde düşünülebilir mi? -50-
Yeni yasa önerisinde belirtilen öğrenci katkõ paylarõnõn üniversitelerce belirlenmesi konusunda görüşümüz Bu yapõ içinde öğrencilerin desteklenmelerinin (burs,yardõm vb.) kriterleri neler olmalõdõr? sorularõ olumlu cevaplanõrsa bu konuda yasal değişikler için çalõşõlmalõdõr. ODTÜ nün Gelişim,Hedef ve Stratejilerindeki önerilerinden benimsenebilecekler: 1. Mevcut Yasa ve Mevzuat İçinde Çalõşmalar Yapõlmasõ: Üniversite bütçe taslağõnõn maliyet merkezleri bazõnda dengeli oluşmasõnõ sağlamak üzere Bütçe-Plan Komisyonu uygulamalarõnõn sürdürülmesi Üniversitelerin öğrencilere vermekte olduğu hizmetlerde katkõlarõn kaldõrõlmasõ;ihtiyaç sahibi öğrencilerin burs programlarõ ile desteklenmesi Arazi,mekan ve altyapõnõn ahlaki ve ekolojik normlara uygun bir biçimde gelir getirici şekilde kullanõlmasõ 2. Yasal Yapõ ve Mevzuat Değişikliği için Çalõşmalar Yapõlmasõ: Torba bütçe uygulamasõna geçilmesi Mali kaynaklarõn rasyonel kullanõlmasõnõ sağlayacak bir personel politikasõna geçilmesi ve bütçe sisteminde personel harcamalarõnõn da torba bütçeden üniversitece yapõlabilmesinin sağlanmasõ Eğitimden yararlananlarõn,bedelin gerçekçi bir kõsmõnõ kendilerinin karşõlamasõ uygulamasõna geçilmesi Döner sermaye gelirlerinin belli bir yüzdesinin vergiden muaf tutulmasõ ve bütçe dõşõ kaynaklardan edinilen gelirlerin her türlü harcamada kullanõlmasõ ve numaralandõrõlmasõ için çalõşmalar yapõlmasõ -51-
EK 1:ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK PLANLAMA 1. Güçlülük Güçlülük, Zayõflõk, Fõrsat, Tehdit ve Hedeflerin Belirlenmesi Planõ FİNANSAL YAPI - Yönetsel iradenin varlõğõ - Geniş bir kampus alanõnõn bulunmasõ - Üniversitenin batõda olmasõ; İstanbul a oldukça yakõn bulunmasõ - Döner sermaye işletmelerinin güçlülüğü 2. Zayõflõk - Merkezden (Ankara) bir miktar uzakta bulunmasõ - Üniversiteye ayrõlan ödeneklerin (öğretim elemanõ ve öğrenci sayõsõ dikkate alõnarak) Türkiye geneline ve benzer üniversitelere göre daha az olmasõ - Harcamalarda (cari, transfer, yatõrõm) dolar bazõnda bir artõş sağlanamamasõ. 3. Fõrsatlar - Bursa nõn Türkiye nin önemli bir sanayi bölgesinde bulunmasõ - Uludağ Üniversitesi nin öz gelir yüzdesinin (yüzde 41-yüzde 45 arasõ) Türkiye genelinin (yüzde 35) üzerinde bulunmasõ - İkinci öğretimin bulunmasõ (özel ödenek içinde en önemli pay) 4. Tehditler-Kõsõtlar - Türkiye nin ekonomik krizde olmasõ - Türkiye de eğitime ayrõlan payõn düşüklüğü - Türkiye de üniversite sayõsõnõn artõşõ - Kronik enflasyon. Kaynak elde etmeyi zorlaştõrõyor (katkõ payõ, mülk kiralarõ zammõ gibi); ayrõca mevcut kaynaklarõn harcamalar karşõsõnda reel değerini düşürüyor - Üniversite kaynaklarõnõn öncelik sõrasõ gözetilmeden dağõtõlmasõ 5. Hedefler - Uludağ Üniversitesi nin belirlenen vizyonunu gerçekleştirmek için diğer üniversitelerle arayõ kapatacak şekilde bütçe yapmak ve devlet bütçesinden enflasyon oranõnõn üstünde artõş almak gerekir. Bunun için çalõşõlmalõdõr. - Teknoloji geliştirilerek lisans ve patent satma hakkõ yaratmak - Öğrencilere ve halka dönük faaliyetlerden sosyal devlet üniversitesi olduğumuzu unutmadan gelir sağlanmalõdõr (yurt, gõda ve yemek, kitap, çeşitli malzeme satõşõ vb.) - Mali yapõ, kriterler vb. için bilgisayar sistemi oluşturulup işletilmeli. İç denetimde bu sistemin bir parçasõ olmalõdõr. - Torba bütçe uygulamasõna geçilmelidir (transfer, cari, yatõrõm harcamalarõ için) -52-
- Mekanlarõn ahlaki ve ekolojik normlara uygun bir biçimde gelir getirici ve artõrõcõ şekilde kullanõlmasõ - Öğrenci katkõ paylarõnõn üniversitelerce sosyal devlet üniversitesi olma özelliğimiz göz önüne alarak belirlenmesi ve eğitimden yararlananlarõn bedelin gerçekçi bir kõsmõnõ kendilerinin karşõlamasõ - Bu yapõ içinde öğrencilere destek (burs, yardõm vb.) verilmesi - Döner sermaye gelirlerinin belli bir yüzdesinin vergiden (örneğin peşin vergi ve KDV den) muaf tutulmasõ - Üniversite bütçe taslağõnõn maliyet merkezleri bazõnda dengeli oluşmasõnõ sağlamak üzere Bütçe-Plan Komisyonun daha etkin çalõştõrõlmasõ. -53-
EK2: ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GELİŞİM PLANI MALİ YAPI HEDEFLER 1.Enflasyonun üzerinde bütçe ödeneği 2.Lisans ve patent satma 3.Öğrencilere ve halka dönük gelir getirici faaliyetler 4..Mali yapõ için bilgisayar sistemi 5.Torba bütçe uygulamasõ 6.Mekanlardan gelir 7..Öğrenci katkõ paylarõnõ artõrma 8.Döner sermaye gelirlerinin belli bir yüzdesini vergiden muaf tutma FAALİYET, ADIM,ARAÇLAR 1.Üniversite Bütçe Komisyonunun taslak hesaplamalarõnda buna dikkat etmek 2.Komisyon kurarak lisans ve patent yaratmaya yönelik araştõrma-geliştirmeyi planlama 3.Şirketler oluşturmaköğrencilerden yararlanmak 4.Üniversite bilgisayar biriminin hazõrlõklarõ 5.Birçok üniversitenin istemesi-işbirliği içinde hareket 6.Konuyla ilgilenen sürekli yansõz bir birim (komisyon) oluşturmak 7.Yasa tasarõsõ hazõrlamak 8.Yasa tasarõsõ hazõrlamak KISITLAR- ENGELLER 1.Ekonomik krizdiğer üniversitelerin talepler 2.Fiziki imkanlarõn yetersizliğifinansal zorluk 3.Geçmişteki başarõsõz örnekler 4.Personelin bilgisayar konusunda yetersizliği 5.Yasa çõkmasõ 6.Ahlaki ve ekolojik değerlerin bozulmasõ 7.Ekonomik kriz, enflasyon sosyal dengelerin bozulmasõ 8.Ekonomik krizenflasyon NASIL AŞILACAK 1.Bölge politikacõlarõndan destek 2.Bölge sanayi ile işbirliği yaratarak 3.Dõş ve iç denetimi güçlendirerek 4.Eğitim programlarõ düzenlenerek 5.Diğer üniversitelerle işbirliği içinde yasa tasarõsõ hazõrlõğõ 6.Ahlaki ve ekolojik değerleri dikkate alan kriterler uygulanacak 7.Diğer üniversitelerle işbirliği içinde sosyal dengeleri dikkate alan bir yasa taslağõ 8.Diğer üniversitelerle işbirliği içinde bir yasa taslağõ NASIL ÖLÇÜLECEĞİ 1.Yõl sonu harcamalarõnõ dolar değerleri ile karşõlaştõrarak 2.Yõl sonu değerlemesi ile 3.Devre sonu gelir yaratma miktarlarõyla 4.Harcama merkezlerinin memnuniyet derecesi 5.Harcama merkezlerinin memnuniyetiaraştõrma geliştirmenin artmasõ 6.Yõllõk toplam gelirleri karşõlaştõrarak 7.Öğrenci katkõ paylarõnõ n yõllõk toplamlarõnõn her yõl karşõlaştõrarak 8.Döner sermaye net gelirlerini yõllõk olarak karşõlaştõrmak
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GÜÇLÜLÜK, ZAYIFLIK, FIRSAT VE TEHDİTLER ANALİZİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER GELİŞİM PLANI
ULUSLARARASI İLİŞKİLERDE ALT KONULAR 1. Öğrenci Değişimi (Lisans, Lisansüstü, Staj) 2. Öğretim Elemanõ Değişimi (Kurs, Seminer, Konferans, Ders, Bilgilenme) 3. Ortak Eğitim Programlarõ Geliştirilmesi (Lisans, Lisansüstü, Meslek İçi Eğitim, Yaz Okulu) 4. Ortak Bilimsel Araştõrmalar 5. Ortak Araştõrma Merkezleri 6. Ortak Bilimsel Etkinlikler 7. Ortak Sportif ve Kültürel Etkinlikler
GÜÇLÜ YANLAR 1. Öğrenci Değişimi 1.1. Yabancõ öğrenci ile iletişim kurup, ders verecek düzeyde yabancõ dil bilen öğretim elemanlarõ var. 1.2. Uludağ Üniversitesinde (UÜ) de geçmiş yõllardan günümüze staj ağõrlõklõ öğrenci değişimi olmuş. 1.3. Üniversite yönetimi değişim programlarõnõn tesis ve uygulanmasõnda kararlõ ve teşvik edici i) Avrupa Kredi Transfer Sistemi (ECTS) başvurusu yapõlmõş ii) Akreditasyon çalõşmalarõ yürütülüyor iii) Avrupa Üniversiteler Birliği (EUA), Dünya Üniversiteler Birliği (IUA), Karadeniz Üniversiteler Birliği üyesi (BSUA) iv) EUA Kalite Kültürü Projesi (QCP), Kurumsal Değerlendirme Programõ (IRP) süreçleri içinde 1.4. Konaklama imkanlarõ var. 1.5. Zorunlu hazõrlõk sõnõfõ uygulamasõ var. 1.6. Bursa nõn tarihi ve kültürel zenginliği var. 1.7. Bursa nõn ileri bir endüstri, tarõm ve hayvancõlõk yapõsõ var. 1.8. Çok sayõda öğrenci topluluklarõ var. 1.9. Tõp ve Veteriner Fakültelerinde öğrenci/öğretim elemanõ oranõ düşük. 2. Öğretim Elemanõ Değişimi 2.1. Yurtdõşõ eğitimli öğretim elemanõ sayõsõ yüksek (107 adet). 2.2. Çok sayõda program sayõsõ (öğretim elemanlarõ sayõsõ çok). 2.3. Yabancõ öğretim elemanlarõna özel konaklama imkanõ var. 2.4. 25 adet yabancõ üniversite ile ikili anlaşma var veya istek üzerine ilişki kurulanlar var. Karşõ tarafõn finansmanõn söz konusu olduğu durumlar var (Bulgaristan, Türkmenistan, Kõrgõzistan, Azerbaycan, Hollanda). 3. Ortak Eğitim Programlarõ Geliştirilmesi 3.1. Kredili Sisteme geçilmiş olmasõ. 3.2. Üniversitemizin akreditasyon çalõşmalarõna başlamõş olmasõ. 4. Ortak Bilimsel Araştõrmalar 4.1. Araştõrma bütçesinden alõnabilecek destek giderek artõyor (Döner Sermaye Gelirinin % 10 u) 4.2. Sayõca çok olmamakla birlikte ikili anlaşma çerçevesinde yürütülen projeler var. -58-
4.3. Tõp Fakültesi Araştõrma Uygulama Hastanesi ve Ziraat ve Veteriner Uygulama Çiftlikleri var. 4.4. Çok sayõda özerk Araştõrma Merkezi kuruldu. 5. Ortak Araştõrma Merkezleri 5.1. Duyarlõ heyecanlõ ve teşvik edeci bir yönetime sahip. 6. Ortak Bilimsel Etkinlikler 6.1. Bölüm / Fakülteler çok sayõda sempozyum düzenledi. 6.2. Uludağ da Üniversitenin konaklama tesisleri var. 7. Ortak Sportif ve Kültürel Etkinlikler 7.1. Sağlõk Spor Daire Bşk. bütçesi uygun. 7.2. Sağlõk Spor Daire Bşk. altyapõsõ uygun. ZAYIF YANLAR 1. Öğrenci Değişimi 1.1. Öğrenci Sayõsõ / Öğretim Elemanõ Sayõsõ oranõ İİBF de yüksek. 1.2. Zorunlu hazõrlõğõn yaygõnlaştõrõlmasõ zaman alacak. 1.3. Türk öğrencilerin genelde maddi imkansõzlõklarõ var (Milli gelir seviyesi, burs yetersizliği) 1.4. Öğrencilere öğretim elemanõ ilgisi düşük (Öğr. üyesinin ders yükü nedeniyle) 1.5. Eğitime destek için laboratuar uygulamalarõ yetersiz. 1.6. Uludağ Üniversitesi tanõnmõyor (eğitim araştõrma profili belirsiz) 1.7. Öğrencilerimizi dõşa açõlmaya destekleyen yapõlanmamõz yeterli değil. 2. Öğretim Elemanõ Değişimi 2.1. Öğretim elemanlarõnõn gelir düzeyi düşük. 2.2. Katma bütçe olanaklarõ sõnõrlõ. 2.3. Öğretim üyelerinin motivasyonu az. 2.4. Öğretim üyelerinin ders yükleri fazla. 2.5. Yaz okulu uygulamasõnõn araştõrmaya zaman bõrakmamasõ. 3. Ortak Eğitim Programlarõ Geliştirilmesi 3.1. Bu konularõn şimdiye kadar dikkate alõnmamõş olmasõ. -59-
4. Ortak Bilimsel Araştõrmalar 4.1. Geçmiş yõllarda bütçe olanaklarõnõn kõsõtlõ oluşu nedeniyle yetersizliği. 4.2. Altyapõ yetersizliği (laboratuar, araç gereç). 4.3. Araştõrma altyapõsõ ör. veri kayõt sisteminin yetersizliği 4.4. Üniversite Sanayi İşbirliğinin ve Üniversite Kent ilişkilerinin yetersizliği 4.5. Disiplinler arasõ işbirliği ve iletişim eksikliği 4.6. Genç ve gelişmekte olan bir üniversite oluşu 5. Ortak Araştõrma Merkezleri 5.1 Ortak araştõrma merkezi yok. 6. Ortak Bilimsel Etkinlikler 6.1. Öğretim üyelerindeki motivasyon (altyapõ, anlayõş) eksikliği 6.2. Gerek üniversite ve gerek kent itibariyle altyapõ yetersizliği 6.3. Ortak bilimsel araştõrmalarõn azlõğõ 6.4. Öğretim üyelerinin akademik görev yoğunluğu 6.6. Bu konuya şimdiye kadar önem verilmemiş olmasõ 7. Ortak Sportif ve Kültürel Etkinlikler FIRSATLAR 1. Öğrenci Değişimi 1.1. DPT, Ulusal Ajans aracõlõğõ ile AB fonlarõ ile öğrenci değişimine destek imkanõ. 1.2. Akreditasyon, IRP Raporu ve QCP aracõlõğõ ile ulusal ve uluslar arasõ tanõnmõşlõk 1.3. Avrupa da çok sayõda Türk öğrencinin olmasõ. 1.4. Yabancõ uyruklu öğrencilere özel kontenjan imkanõ. -60-
2. Öğretim Elemanõ Değişimi 2.1. İkili anlaşmalardan kaynaklanan imkanlar. 2.2. Yurtdõşõ doktora desteği (katma bütçe, YÖK, MEB, NATO, diğer kurumlar). 2.3. Özkaynaklardan desteklenen yurtdõşõ görevlendirmeler. 2.4. Burslar (Fulbright, DAAD, A.Von Humbolt, vd.) 3. Ortak Eğitim Programlarõ Geliştirilmesi 3.1. EUA Ortak Master Programõna başvurabilme imkanõ 3.2. Avrupa Birliği Altõncõ Çerçeve Programõ (FT6) kapsamõnda özel sektör ve Avrupalõ ortaklar ile Sürekli Eğitim Merkezi ve Meslek Yüksekokulu Programõ oluşturma 4. Ortak Bilimsel Araştõrmalar 4.1. FT6 araştõrma desteğine başvuru imkanõ 4.2. İkili anlaşmalarõn yarattõğõ potansiyel 4.3. Kişisel ilişkilerin yarattõğõ potansiyel 4.4. Bazõ alanlarda materyal zenginliği (Tõp, Veteriner, Ziraat, Bursa nõn kültürel, tarihi, sanayi, tarõm zenginlikleri ) 5. Ortak Araştõrma Merkezleri 5.1. FT6 çerçevesinde mükemmeliyet merkezi kurma imkanõ 5.2. TÜBİTAK Tekstil Araştõrma Merkezinin AB nezninde akredite olmuş olmasõ 5.3. Kampusta Teknopark hedefi 6. Ortak Bilimsel Etkinlikler 6.1. Ulusal ve yabancõ mali kaynaklar 6.2. Üniversite öz kaynaklarõ 7. Ortak Sportif ve Kültürel Etkinlikler 7.1. Bahar Şenliği 7.2. Yerel Yönetim / Sivil Toplum Desteği 7.3. Öğrenci Topluluklarõna yurtdõşõ gezilerine destek -61-
TEHDİTLER 1. Öğrenci Değişimi 1.1. Yurtdõşõnda eğitim almak için yabancõ dil düzeyi yeterli olan öğrencilerimizin oranõ düşük. 1.2. ECTS için henüz YÖK ve DPT hazõrlõklarõ yeterli değil. 1.3. Öğrencilere bu amaçla şu anda tahsis edilecek kaynak yok. 1.4. AB ülkelerinin koyduğu vize alma zorluğu var. 1.5. Türkiye nin AB üyeliğine kabul edilmeme olasõlõğõ var. 2. Öğretim Elemanõ Değişimi 2.1. Lisans öğrenci kontenjanlarõ yükselebilir 2.2. Öğretim elemanlarõnõn düşük gelir düzeyi 2.3. Katma bütçe olanaklarõnõn azalmasõ, yurtdõşõ katma bütçe fasõllarõ yetersizliği 3. Ortak Eğitim Programlarõ Geliştirilmesi 3.1. AB üyesi olmamamõz 3.2. AB mevzuatõ yetersiz 4. Ortak Bilimsel Araştõrmalar 4.1. ARGE ve ÜRGE için sanayi sektörünün kaynak ayõrmamasõ 4.2. Satõn alma ve idari mevzuat zorluğu 5. Ortak Araştõrma Merkezleri 5.1. Özel sektörün ARGE ve ÜRGE bilinci yetersiz 5.2. ARGE ve ÜRGE yerine lisansla üretim anlayõşõnõn yaygõn olmasõ 5.3. Öğretim elemanlarõnõn formasyonu 6. Ortak Bilimsel Etkinlikler 7. Ortak Sportif ve Kültürel Etkinlikler -62-
HEDEFLER 1. Öğrenci Değişimi 1.1. UÜ öğrencilerinin yabancõ üniversitelere lisans seviyesinde hareketliliğinin artõrõlmasõ 1.2. Yabancõ öğrencilerin UÜ programlarõna lisans seviyesinde hareketliliğinin artõrõlmasõ 1.3. Yurtdõşõna yüksek lisans öğrenimi için burslu giden UÜ mezunu sayõsõnõn artõrõlmasõ 1.4. Yurtdõşõnda staj yapan UÜ öğrenci sayõsõnõn artõrõlmasõ 2. Öğretim Elemanõ Değişimi 2.1. Öğretim elemanlarõnõn yurtdõşõ deneyimini artõrmak 3. Ortak Eğitim Programlarõ Geliştirilmesi 3.1. AB ülkeleri üniversiteleri ile ortak lisansüstü programlarõ başlatmak. 3.2. AB ülkeleri ile ortak Meslek Yüksek Okulu ve meslek içi eğitim programlarõ başlatmak. 3.3 Orta Asya ülkeleri ile ortak lisans ve lisansüstü eğitim programlarõ geliştirilmesi 3.4 ABD ve diğer ülkelerle ile ortak lisans ve lisansüstü eğitim programlarõ geliştirilmesi 4. Ortak Bilimsel Araştõrmalar 4.1. Öncelikle AB ülkeleri ile olmak üzere uluslararasõ ortaklõ bilimsel araştõrma sayõsõnõn artõrõlmasõ 5. Ortak Araştõrma Merkezleri 5.1. AB ülkeleri ile FT6 çerçevesinde mükemmeliyet merkezi oluşturulmasõ. 6. Ortak Bilimsel Etkinlikler 6.1. Öncelikle AB ülkeleri olmak üzere uluslararasõ ortaklõ bilimsel etkinliklerin artõrõlmasõ 7. Ortak Sportif ve Kültürel Etkinlikler 7.1. Uluslararasõ sportif ve kültürel etkinlikler düzenleyerek, bu açõdan zengin bir üniversite ortamõ yaratmak. -63-
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER GELİŞİM PLANI HEDEFLER FAALİYET, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR, ENGELLER NASIL AŞILACAĞI NASIL ÖLÇÜLECEĞİ 1. Öğrenci Değişimi 1.1. UÜ öğrencilerinin yabancõ üniversitelere lisans seviyesinde hareketliliğinin artõrõlmasõ 1.2. Yabancõ öğrencilerin UÜ programlarõna lisans seviyesinde hareketliliğinin artõrõlmasõ - Zorunlu, yabancõ hazõrlõk dil sõnõfõnõn yaygõnlaştõrõlmasõ - İngilizce meslek derslerinin eğitim programõna eklenmesi - Mevcut ikili anlaşmalarõn hayata geçirilmesi - Yabancõ Diller Y. Okulu öğretim kadrosu, laboratuarlarõnõn yetersizliği - Maliye Bakanlõğõndan kadro alõmõ - Vakõf kaynaklarõnõn kullanõlmasõ - YÖK kararlarõ - Senato kararõ - Anlaşmalara sahip çõkõlmamasõ - Rektörlüğün koordinatörlüğünde bilgi toplama ve Bölümlerin yönlendirilmesi - Değişim yapan öğrenci sayõlarõnõn ulusal ve AB değerleri ile karşõlaştõrõlmasõ - IRP Raporunun olumlu çõkmasõ - Bazõ Programlarõnõn Akredite olmasõ - AB fonlarõ (Sokrat Prog.) na ulusal ajans aracõlõğõ ile başvuru - Akr. ve Kurumsal Değerlendirme sürecindeki faaliyetlerin üniversite genelinde titizlikle sürdürülmesi - Secici kurum ölçütleri belli değil - Tüm öğretim elemanlarõnõn katõlõmõnõn sağlanmasõ - Üniversite Yönetiminin Girişimlerde bulunmasõ - Rektörlüğün kararlõ tutumunu sürdürmesi - Tanõtõm bürosu, web erişimli veritabanõ oluşturulmasõ - Personel temini - Rektörlük kararõ 1.3. Yurtdõşõna yüksek lisans öğrenimi için burslu giden UÜ mezunu sayõsõnõn artõrõlmasõ - Resmi girişimler - Ulusal burs kaynaklarõnõn üniversiteler arasõnda adil dağõtõlmamasõ - Danõşman görevlendirilmesi, internet olanaklarõndan yararlanma, konferans, broşür vb. - Üniversitenin ihmali - Üniversite yönetiminin çaba göstermesi - Yönetimin etkin davranõşõ - Bursla yurtdõşõna giden öğrenci sayõlarõnõn ulusal ve AB değerleri ile karşõlaştõrõlmasõ 1.4. Yurtdõşõnda staj yapan UÜ öğrenci sayõsõnõn artõrõlmasõ - Yerel bazda staj olanaklarõnõn artõrõlmasõ için çaba gösterilmesi - Kaynaklar sõnõrlõ - Sanayicinin staja verdiği önem az - Bilgilendirme, motivasyon - Staj için yurtdõşõna giden öğrenci sayõlarõnõn ulusal ve AB değerleri ile
HEDEFLER FAALİYET, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR, ENGELLER NASIL AŞILACAĞI NASIL ÖLÇÜLECEĞİ - Danõşman görevlendirilmesi, internet olanaklarõndan yararlanma, konferans, broşür vb. - Üniversitenin ihmali - Yönetimin etkin davranõşõ karşõlaştõrõlmasõ 2. Öğretim Elemanõ Değişimi 2.1 Öğretim elemanlarõnõn yurtdõşõ deneyimini artõrmak - Mevcut ikili anlaşmalarõn hayata geçirilmesi - Özkaynaklardan yararlanmanõn artõrõlmasõ - Anlaşmalara sahip çõkõlmõyor - Üniversite içi dengeler - Rektörlüğün koordinatörlüğünde bilgi toplama ve Bölümlerin yönlendirilmesi - Yönetimin ilke belirlemesi - Yurtdõşõna giden öğretim elemanõ sayõlarõnõn (etkinlik tipine göre) ulusal ve AB değerleri ile karşõlaştõrõlmasõ - Yurtdõşõ doktora kontenjanlarõnõn artõrõlmasõ - Rektörlükte yurtdõşõ ilişkiler bürosu kurulmasõ - YÖK, MEB - Üniversite yönetiminin çaba göstermesi - Personel temini - Rektörlük kararõ 3. Ortak Eğitim Programlarõ Geliştirilmesi 3.1. AB ülkeleri üniversiteleri ile ortak lisansüstü programlarõ başlatmak. - EUA ön koşullarõnõ sağlamak - Yüksek Lisans ta eğitim reformu çalõşmalarõnõ tamamlamamõş olmak - Kalite iyileştirme çalõşmalarõnõn lisanüstü programlara uygulanmasõ - Ortak program sayõlarõnõn ulusal ve AB değerleri ile karşõlaştõrõlmasõ 3.2. AB ülkeleri ile ortak Meslek Yüksek Okulu ve meslek içi eğitim programlarõ başlatmak. - Özel sektör desteği ve FT6 katkõsõ ile yabancõ ortak bulmak - YÖK onayõ - Mevzuat değişikliği - Sürekli eğitim merkezi bünyesinde meslek içi eğitim - Üniversite Sanayi Araştõrma Merkezi (ÜSAMP) kurulmasõ - Başlatõlan program sayõsõ 3.3 Orta Asya ülkeleri ile ortak lisans ve lisansüstü eğitim programlarõ geliştirilmesi - Mevcut ve yeni yapõlacak anlaşmalara işlerlik kazandõrmak - Orta Asya ülkelerinin Kõsõtlõ mali kaynaklarõ - Devlet politikasõ - Başlatõlan program sayõsõ 3.4. ABD ve diğer ülkelerle ile ortak lisans ve lisansüstü eğitim programlarõ geliştirilmesi - UÜ nün akreditasyon hedefini de dikkate alarak katkõ sağlayabilecek üniversitelerle yeni anlaşmalar yapmak - ABD nin uzak olmasõ - Üniversite yönetimini girişimleri - UÜ lisans ve lisansüstü programlarõnõn akredite olmasõ - Başlatõlan program sayõsõ -65-
HEDEFLER FAALİYET, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR, ENGELLER NASIL AŞILACAĞI NASIL ÖLÇÜLECEĞİ 4. Ortak Bilimsel Araştõrmalar 4.1. Öncelikle AB ülkeleri ile olmak üzere uluslararasõ ortaklõ bilimsel araştõrma sayõsõnõn artõrõlmasõ - Arş. Bütçesinden destekte uluslar arasõ araştõrmalara öncelik tanõnmasõ - İkili eğitimin kaldõrõlmasõ - Mevzuat - Yönetim Kurulu kararõ - Üniversite üzerine politik tercihler - Üniversite Yönetiminin irade ve çabasõ - Uluslar arasõ ortaklõ proje sayõlarõnõn ve bütçelerinin ulusal ve AB değerleri ile karşõlaştõrõlmasõ - FT6 çerçevesinde üniversite-sanayi işbirliği - Bilimsel araştõrma altyapõsõnõn kurulmasõ - Sanayicinin ARGE teşvikleri ve FT6 konusunda bilgi eksikliği - Araştõrma zihniyeti eksikliği - Sanayiciyi bilgilendirecek üniversite biriminin kurulmasõ - AB mevzuatõna uyum için yapõlmasõ gereken düzenlemeleri araç olarak kullanmak - FT6 ya müracaat - Bilgi ve deneyim eksikliği - FT6 ilişkileri bürosu kurulmasõ 5. Ortak Araştõrma Merkezleri 5.1. AB ülkeleri ile FT6 çerçevesinde mükemmeliyet merkezi oluşturulmasõ. - FT6 ya müracaat - Bilgi ve deneyim eksikliği - Ortak yok - FT6 ilişkileri bürosu kurulmasõ - İkili anlaşmalarõn hayata geçirilmesi - Başlatõlan merkez sayõsõ 6. Ortak Bilimsel Etkinlikler 6.1. Uluslararasõ ortaklõ bilimsel etkinliklerin artõrõlmasõ - İkili anlaşmalarõn hayata geçirilmesi - Ortak bilimsel araştõrmalardan yayõn teşviği - Kaynak yetersizliği - Öğretim elemanlarõnõn deneyimsizliği - Yönetimin kararõ ve desteği - Etkinlik tipine göre ulusal ve AB değerleri ile karşõlaştõrõlmasõ 7. Ortak Sportif ve Kültürel Etkinlikler 7.1. Uluslararasõ sportif ve kültürel etkinlikler düzenleyerek, bu açõdan zengin bir üniversite ortamõ yaratmak. - Uluslar arasõ ekipleri davet etmek, destek olmak - Finansman ve organizasyon eksikliği - Yönetimin anlayõşõ ve Sağlõk Spor Kültür D. yönlendirişi - Etkinlik tipine göre ulusal ve AB değerleri ile karşõlaştõrõlmasõ -66-
U.Ü. GELİŞİM PLANLAMA KURULU İNSAN KAYNAKLARI GELİŞTİRME ALT KOMİSYONU 5 YILLIK PLANLAMA RAPORU Prof. Dr. Zeyyat SABUNCUOĞLU Prof. Dr. Tuncer TOKOL Doç. Dr. Abdülkadir ÇÜÇEN
A. KOMİSYON ÇALIŞMALARININ ÖZETİ: Mayõs 2002 tarihi itibarõyla fakülteler bazõnda öğretim üyeleri sayõlarõnõn tesbiti yapõldõ. Mayõs 2002 tarihi itibarõyla Meslek Yüksek Okullarõ bazõnda öğretim üyelerinin sayõlarõnõn tesbiti yapõldõ. Fakülteler bazõnda son dört yõl içinde (1998-2002) öğretim üyesi ve öğrenci sayõlarõndaki gelişimin tesbiti yapõldõ. Son dört yõlda (1998-2002)Meslek Yüksek Okullarõ bazõnda öğretim üyesi ve öğrenci sayõlarõndaki gelişim tesbit edildi. Son dört yõlda (1998-2002) Fakülteler ve Yüksek Okullar bazõnda öğretim üyesi başõna düşen öğrenci sayõlarõ tesbit edildi. Son dört yõldaki (1998-2002) öğretim üyesi ve öğrenci sayõlarõndaki sayõsal gelişim baz alõnarak gelecek beş yõl (2002-2007) içinde Fakülte ve Meslek Yüksek Okullarõnda öğretim üyesi başõna düşecek öğrenci sayõsõ tesbit edildi. Öğretim Üyelerine insan kaynaklarõnõn geliştirilmesine yönelik uygulanan anket çalõşmasõ yapõldõ. Ankete katõlõm oranõ %58 civarõnda olmuştur. Sorgulanan konular: Araştõrma Görevlilerinin işe giriş prosedürü, Üniversiteye yeni giren veya naklen gelen Akademik Personelin oryantasyonu, Akademik Personele pedagojik formasyonun kazandõrõlmasõ, Akademik Personele kariyer planlamasõnõn uygulanmasõ, Akademik Personele performans değerlemenin uygulanmasõ, Akademik Personelin yurtdõşõ etkinliklere katõlmasõ, İdari Personele hizmetiçi eğitimlerin uygulanmasõ, Akademik Personelin yaşam standartlarõnõn geliştirilmesi. B. İNSAN KAYNAKLARININ GELİŞİMİNDE ANA HEDEFLER Nitelikli öğretim üyeleri bulmak ve yetiştirmek Nitelikli araştõrma görevlileri bulmak ve yetiştirmek Nitelikli idari personel bulmak ve yetiştirmek Akademik ve idari personele oryantasyon eğitimi uygulamak Gelecek beş yõlda öğretim üyesi sayõsõnõ arttõrmak ve öğrenci sayõsõnõ azaltmak Öğretim üyeliğine hazõrlõk amacõyla pedagojik formasyon uygulamak
Norm kadro ve kariyer planlamasõ uygulamak Performans (sicil) değerleme sistemini iyileştirmek Öneri sistemi kurmak Yaşam standartlarõnõ geliştirmek C. HEDEFLERE ULAŞMADA AKTİVİTELER, ADIMLAR VE ARAÇLAR NİTELİKLİ ÖĞRETİM ÜYELERİ BULMAK VE YETİŞTİRMEK Nitelikli ve araştõrmacõ genç öğretim kadrosu kurmak, Yurtdõşõna araştõrma amacõyla öğretim üyesi göndermek, Araştõrmalarõ özendirmek için kaynak oluşturmak, Yetişmiş Öğretim Üyelerinin üniversitemizden ayrõlmalarõnõ önlemek için maaşlarõnda ve yan gelirlerinde iyileştirme yapõlmasõ konusunda çaba sarfetmek, Üniversite sanayi ve iş dünyasõyla işbirliğini geliştirmek. NİTELİKLİ ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİ BULMAK VE YETİŞTİRMEK Bilimsel kariyer yapmak isteyen kişiler için Araştõrma Görevliliği mesleğini çekici hale getirmek, Araştõrma Görevlilerine, Yüksek Lisans ve doktora yapmalarõ konusunda yurt dõşõna burslu olarak gitme olanaklarõ sağlamak. NİTELİKLİ İDARİ PERSONEL BULMAK VE YETİŞTİRMEK Her fakülte ve birimde idari işleri yürütebilecek bilgi, beceri ve deneyime sahip idari personel istihdam etmek, İdari personelin, her yõl düzenlenecek hizmetiçi eğitim programlarõ çerçevesinde gelişimini sağlamak. AKADEMİK VE İDARİ PERSONELE ORYANTASYON EĞİTİMİ UYGULAMAK 2003-2004 yõlõndan başlamak üzere işe yeni alõnan veya tayin yoluyla atanan tüm personele üç gün ile yedi gün arasõnda değişen süreler içinde; Uludağ Üniversitesi, Çalõşacağõ Fakülte, Meslek Yüksek Okulu veya Enstitü, Görevlendirildiği Birim, Yapacağõ işler, hakkõnda bilgilendirme eğitimleri vermek. -70-
GELECEK BEŞ YILDA ÖĞRETİM ÜYESİ SAYISINI ARTTIRMAK VE ÖĞRENCİ SAYISINI AZALTMAK 2003 2004 2005 2006 2007 Öğretim Üyesi 760 800 840 880 920 Öğrenci 27 500 27 250 27 000 26 750 26 500 PEDAGOJİK FORMASYON UYGULAMAK 2003-2004 öğrenim yõlõndan itibaren doktoralarõnõ bitirenler Yrd. Doç. olmadan önce Eğitim Fakültesi bünyesinde düzenlenecek pedagojik formasyon kursuna katõlmalõdõr. Böylece araştõrma becerilerinin yanõnda eğitimci nitelikleri de geliştirilmiş olacaktõr. NORM KADRO VE KARİYER PLANLAMASI UYGULAMAK Tüm Fakülte ve Yüksek Okullarda akademik personel için norm kadro çalõşmasõ yapõlmalõ ve işe girişten emekliliğe kadar her bölüm içinde öğretim elemanlarõnõn kariyer gelişim planõ hazõrlanmalõdõr. PERFORMANS (SİCİL) DEĞERLEME SİSTEMİNİ İYİLEŞTİRMEK Halen uygulanmakta olan sicil değerlendirme sistemini kişilerin bilgi, beceri ve davranõşlarõna dayanan ve yetkinlik bazlõ bir performans değerleme sistemine dönüştürmek. Yõlda iki kez yapõlacak performans değerlemesi ile değerlenen kişinin sahip olduğu yetkinlikleri geliştirmek amacõyla açõk görüşme yapmak. Başarõlõ elemanlarõ döner sermaye kaynağõnõ kullanarak ödüllendirmek. ÖNERİ SİSTEMİ KURMAK Kurumun gelişimine katkõda bulunacak, eğitim ve hizmet kalitesini geliştirecek bireysel öneri sistemini kurmak, Kuruma yarar ve katkõ sağlayacak önerileri ödüllendirmek. YAŞAM STANDARTLARINI GELİŞTİRMEK Akademik ve idari personelin yaşam standartlarõnõ geliştirmek amacõyla; Lojman tahsisini arttõrmak, Sportif tesisler, Kültürel ve sanatsal etkinlikleri arttõrmak, Çalõşma ofislerinin donanõmõnõ iyileştirmek gerekir. -71-
D. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİNİN İNSAN KAYNAKLARI AÇISINDAN GÜÇLÜ YÖNLERİ Mayõs 2002 itibariyle fakültelerde toplam 670 öğretim üyesi (Prof., Doç., Yrd. Doç.) bulunmakta buna karşõn 26 000 civarõnda öğrenci eğitilmektedir. Öğretim üyesi başõna ortalama 39 öğrenci düşmektedir. Bu sayõ Tõp ve Veteriner Fakültelerinde 7-8 arasõndadõr. Öğretim üyelerinin 1/3 yurt dõşõ öğretime sahiptir. Akademik ve idari personelin hizmet içi eğitimini uygulayacak kadro üniversitemiz içinde mevcuttur. Akademik kadrolarõn yaşam standartlarõnõ yükseltmekte rol oynayabilecek bir döner sermaye mevcuttur. Akademik yükseltilmelerde değerleme kriterleri yeniden ciddi olarak uygulanmaya başlanmõştõr. Akademik personelin indeksli yayõn yapmasõ halinde ödüllendirilmektedir. Üniversite kampüsünün geniş olmasõ nedeniyle sosyal tesis kurma imkanlarõ mevcuttur. E. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİNİN İNSAN KAYNAKLARI AÇISINDAN ZAYIF YÖNLERİ 1. Öğretim üyesi başõna düşen öğrenci sayõsõnda benzer dengesizlikler mevcuttur. Tõp ve Veteriner fakültesinde öğretim üyesi başõna 7-8 öğrenci düşerken İ.İ.B.F. de bu sayõ 134 e çõkmaktadõr. 2. Mayõs 2002 tarihi itibariyle öğretim üyesi sayõsõ fakültelerde toplam 670, Meslek Yüksek Okullarõnda 17 kişi olduğu görülmektedir. Beş yõl içinde Meslek Yüksek Okullarõnda öğretim üyesi ve öğretim görevlisi sayõsõnõn artõrõlmasõ gerekmektedir. 3. Fakültelerde öğretim üyesi sayõlarõ ünvanlar bazõnda değerlendirildiğinde toplam Prof. sayõsõ 286, Doç. 158, Yrd. Doç. 226 olduğu görülmektedir. Beş yõllõk bir perspektifte Doçentlik ve Yardõmcõ Doçentliğin sayõsõnda artõşõn özendirilmesi gerekmektedir. 4. Fakültelerde öğretim üyesi başõna düşen öğrenci sayõlarõ yõllara göre azalõrken Meslek Yüksek Okullarõnda öğretim üyesi ve öğrenci sayõsõ orantõlõ olarak artmaktadõr. 5. Üniversitemizin gerek konuklarõnõ ağõrlamasõ gerekse de kendi üyeleri için mevcut sosyal tesisleri yeterli değildir. Öğretim üyelerinin aidiyet duygusunun gelişmesi için bu tür tesislerin ve aktivitelerin artõrõlmasõ gerekir. 6. Çalõşanlar ve öğrencilerin ulaşõm sorunlarõ vardõr. Küçük sanayiye kadar gelen Bursaray ulaşõm sisteminin üniversiteye kadar uzatõlmamasõ nedeniyle sõkõntõ yaşanmaktadõr. 7. Öğretim Üyelerinin maaşlarõnda bir iyileştirme yapõlmasõna karşõn ikinci derece Doç., Yrd. Doç. ve Araştõrma Görevlilerinin bu iyileştirmenin dõşõnda tutulmasõ ücret dengesizliği yaratmõştõr. -72-
F. İNSAN KAYNAKLARI AÇISINDAN KARŞILAŞILAN TEHDİTLER VE ENGELLER 1. Ülkenin ekonomik sõkõntõlarõ nedeniyle devletin üniversitelere yeterli kadro tahsis etmemesi, 2. Öğrenci kontenjanlarõnõn belirlenmesinde üniversitelerin etkin bir role sahip olmamasõ, 3. Devletin üniversitelere tahsis ettiği bütçe ve mali olanaklarõn sõnõrlõ olmasõ, 4. Vakõf Üniversitelerine devlet üniversitelerinden öğretim üyesi transferleri, 5. Yurt dõşõna beyin göçünün olmasõ, 6. Yüksek Lisans ve Doktora programlarõnõn belirli üniversitelerde toplanma düşüncesi. 7. Kõsmi statü uygulamasõnõn mevcut olmasõ. G. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİNİN AKADEMİK PERSONELE SAĞLADIĞI FIRSATLAR 1. Yurt dõşõna Yüksek Lisans ve Doktora yapmak üzere Araştõrma Görevlisi göndermek. 2. Yabancõ üniversitelerle ilişkilerin geliştirilmesi sonucu uluslararasõ platformda kongre, sempozyum ve çeşitli toplantõlara katõlmak veya üniversiteler arasõ karşõlõklõ öğretim üyesi değişimini arttõrmak. 3. Üniversite-sanayi işbirliğini geliştirerek çeşitli projelerde öğretim üyelerinin çalõşmasõnõ sağlamak. -73-
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İNSAN KAYNAKLARI GELİŞİM PLANI HEDEFLER FAALİYET, ADIM, ARAÇLAR KISITLAR- ENGELLER 1. Nitelikli öğretim üyeleri bulmak ve yetiştirmek 2. Nitelikli Araştõrma görevlileri bulmak ve yetiştirmek 3. Nitelikli idari personel bulmak ve yetiştirmek 4. Akademik ve idari personele oryantasyon eğitimi uygulamak 5. Gelecek beş yõlda öğretim üyesi sayõsõnõ arttõrmak ve öğrenci sayõsõnõ azaltmak 6. Öğretim üyeliğine hazõrlõk amacõyla pedagojik formasyon uygulamak - Nitelikli ve araştõrmacõ genç öğretim kadrosu kurmak, - Yurtdõşõna araştõrma amacõyla öğretim üyesi göndermek, - Araştõrmalarõ özendirmek için kaynak oluşturmak, - Yetişmiş Öğretim Üyelerinin üniversitemizden ayrõlmalarõnõ önlemek için maaşlarõnda ve yan gelirlerinde iyileştirme yapõlmasõ konusunda çaba sarfetmek, - Üniversite sanayi ve iş dünyasõyla işbirliğini geliştirmek. - Bilimsel kariyer yapmak isteyen kişiler için Araştõrma Görevliliği mesleğini çekici hale getirmek, - Araştõrma Görevlilerine, Yüksek Lisans ve doktora yapmalarõ konusunda yurt dõşõna burslu olarak gitme olanaklarõ sağlamak. - Her fakülte ve birimde idari işleri yürütebilecek bilgi, beceri ve deneyime sahip idari personel istihdam etmek, - İdari personelin, her yõl düzenlenecek hizmetiçi eğitim programlarõ çerçevesinde gelişimini sağlamak. - 2003-2004 yõlõndan başlamak üzere işe yeni alõnan veya tayin yoluyla atanan tüm personele üç gün ile yedi gün arasõnda değişen süreler içinde; Uludağ Üniversitesi, Çalõşacağõ Fakülte, Meslek Yüksek Okulu veya Enstitü, Görevlendirildiği Birim, Yapacağõ işler, hakkõnda bilgilendirme eğitimleri vermek. - 2003 yõlõnda 760 olan öğretim üyesi sayõsõnõ 2007 yõlõnda 920 ye çõkartmak. - 2003 yõlõnda 27500 olan öğrenci sayõsõnõ 2007 de 26 500 sayõsõna indirmek - 2003-2004 öğrenim yõlõndan itibaren doktoralarõnõ bitirenler Yrd. Doç. olmadan önce Eğitim Fakültesi bünyesinde düzenlenecek pedagojik formasyon kursuna katõlmalõdõr. Böylece araştõrma becerilerinin yanõnda eğitimci nitelikleri de geliştirilmiş olacaktõr. -Üniversitenin gelişimi için yeterli kadronun tahsis edilmemesi. -Vakõf üniversitelerine öğretim üyesi transferleri. -Yurtdõşõna beyin göçü. -Yurt dõşõna lisans üstü eğitim için devlet bursu alarak gitme olanaklarõnõn sõnõrlõ olmasõ. -Kadro tahsislerindeki yetersizlik. -Yeterli bilgi, beceri ve deneyime sahip olmamak. -Eğitim materyallerinin yetersizliği. -Fakültelerdeki öğretim üyesi başõna düşen öğrencilerin sayõlarõndaki yetersizlik. -Araştõrma görevlisi sayõsõndaki fazlalõk nedeni ile programõn uygulanmasõndaki güçlükler. NASIL AŞILACAK -Maliye bakanlõğõ ile ilişki kurularak yeni kadrolarõn tahsisinin sağlanmasõ. -YÖK ile temas kurularak burslu öğrenci gönderme imkanlarõnõn arttõrõlmasõ. -Her yõl hizmet içi eğitim programõ düzenlemek. -Oryantasyon eğitimini yürütmek üzere bir komisyon oluşturmak. -Maliye bakanlõğõndan kardo tahsisi yapõlarak öğretim üyesi sayõsõnõ arttõrmak. -YÖK ile temas kurularak öğrenci kontenjan sayõlarõnõ düşürtmek. -Zaman planlamasõ yapmak. NASIL ÖLÇÜLECEĞİ -Geçmiş yõllarla öğretim üyesi sayõsõnõn karşõlaştõrõlmasõ. Geçmiş yõllarla araştõrma görevlileri sayõsõnõn karşõlaştõrõlmak. -Her yõl nitelik ve nicelik açõsõndan gelişmeleri izlemek. -Eğitme tabi tutulacak idari ve akademik personele anket uygulamasõ yapmak. -Yõl sonunda sayõsal karşõlaştõrma yapmak. -Programõn sonunda verilecek başarõ sertifikalarõ yoluyla ölçülecektir.
7. Norm kadro ve kariyer planlamasõ uygulamak 8 Performans (sicil) değerleme sistemini iyileştirmek. 9. Öneri Sistemi Kurmak 10. Yaşam Standartlarõnõ Geliştirmek Tüm Fakülte ve Yüksek Okullarda akademik personel için norm kadro çalõşmasõ yapõlmalõ ve işe girişten emekliliğe kadar her bölüm içinde öğretim elemanlarõnõn kariyer gelişim planõ hazõrlanmalõdõr. - Halen uygulanmakta olan sicil değerlendirme sistemini kişilerin bilgi, beceri ve davranõşlarõna dayanan ve yetkinlik bazlõ bir performans değerleme sistemine dönüştürmek. - Yõlda iki kez yapõlacak performans değerlemesi ile değerlenen kişinin sahip olduğu yetkinlikleri geliştirmek amacõyla açõk görüşme yapmak. - Başarõlõ elemanlarõ döner sermaye kaynağõnõ kullanarak ödüllendirmek. - Kurumun gelişimine katkõda bulunacak, eğitim ve hizmet kalitesini geliştirecek bireysel öneri sistemini kurmak, - Kuruma yarar ve katkõ sağlayacak önerileri ödüllendirmek. - Akademik ve idari personelin yaşam standartlarõnõ geliştirmek amacõyla; Lojman tahsisini arttõrmak, Sportif tesisler, Kültürel ve sanatsal etkinlikleri arttõrmak, Çalõşma ofislerinin donanõmõnõ iyileştirmek gerekir. -Norm kadro düzenlemesini üniversitelerde yapacak uzmanlarõn bulunmamasõ. -Uygulanmakta olan sicil değerlemesi formlarõnõn güncelliğini kaybetmiş olmasõ. -Öneri sistemi konusunda personelin bilgi sahibi olmamasõ. -Mali olanaklarõn sõnõrlõ olmasõ. -Öğretim üyesi ve öğrenci sayõsõnõn fazlalõğõ. -Orta Doğu Amme İdaresi nden uzman getirmek. -Bir komisyon oluşturularak revizyon yapõlmasõ. -Öneri değerleme komisyonu kurulmalõ ve başarõlõ öneriler ödüllendirilmeli. -Maliye Bakanlõğõ ndan ödenek tahsisi. -Her yõl düzenlenen norm kadro sayõsõnõn tespiti. -Yõl sonunda değerlenen kişilerle açõk görüşme yapmak. -Yõl içinde verilen öneri sayõsõnõn tesbiti. -Yõllõk bazda karşõlaştõrma yapmak. -75-
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GELİŞİM PLANLAMA KURULU FİZİKSEL ALAN VE KAMPUS ALT KURULU PROF. DR. RECEP YAMANKARADENİZ PROF. DR. HABİB UMUR DOÇ. DR. NESLİHAN DOSTOĞLU ÖĞR. GÖR. DR. MURAT ÖZYABA ÜNİVERSİTEDE STRATEJİK PLANLAMA RAPORU GÜÇLÜLÜK, ZAYIFLIK, FIRSAT VE TEHDİTLERİN BELİRLENMESİ KURUMSAL GELİŞİM PLANI İLGİLİ BİRİM: ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLGİLİ ALAN: FİZİKSEL ALAN VE KAMPUS
1. GÜÇLÜLÜK: -Bursa kent merkezinin yaklaşõk 17 kilometre batõsõnda ve Bursa-İzmir karayolunun kuzeyinde yer alan Uludağ Üniversitesi kampusunun toplam alanõ 1448.6 hektardõr. Bu alanõn içinde hizmet veren yapõlarõn toplam taban alanõ (zeminde kapladõğõ alan) ise 36.1 hektardõr. Dolayõsõyla, geniş kampus arazisi üniversitenin gereksinimlere göre, etaplamalõ olarak büyümesine olanak vermektedir. -Kampus sõnõrlarõ içindeki arazi, güney sõnõrõnõ teşkil eden Bursa-İzmir karayolundan itibaren alanõn orta kesiminde yer alan tepelere doğru kuzey yönünde yükselerek devam etmektedir. Tepenin dik yamaçlarõ dõşõnda arazi eğimi değerleri %0-%5 arasõndadõr. Tepelerin yamaçlarõndaki eğim değerleri ise bazõ kesimlerde %10-%15 iken, bazõ kesimlerde %20-%25 arasõnda değişmektedir. Dolayõsõyla, kampusta yerleşim açõsõndan elverişli bir eğim mevcuttur. -Kampus alanõ sõnõrlarõ içinde, özellikle alanõn orta ve kuzey kesimindeki tepelik kõsõmlar ile yamaçlarda çam ormanlarõ bulunmaktadõr. Orman mülkiyeti dõşõndaki alanlardaki ağaçlar üniversite tarafõndan yetiştirilmiştir. Ayrõca, alanõn güney kesiminde yer alan üniversite kampus yerleşkesinde binalar arasõnda ağaçlõklar ve bahçeler yer almaktadõr. Alanõn güneydeki İzmir yolundan kuzeydeki Nilüfer Çayõna kadar uzanan batõ ve kuzey sõnõrlarõndaki düz alanlar ise Ziraat Fakültesi tarafõndan tarõmsal amaçlõ olarak kullanõlmaktadõr. Bu alanlarda tohumluk ve tohum õslah çalõşmalarõna yönelik olarak daha çok buğday ve ayçiçeği ekilmektedir. Doğu bölgesinde sulama kanalõna doğru uzanan düz bir kesimde ise meyve bahçeleri ve süs bitkileri yetiştirilmektedir. Mevcut kampus tesislerinin yer aldõğõ bölgenin doğu kesiminde yer yer meşe ağaçlarõndan oluşan ağaç dokularõ, alanõn kuzeyinde Nilüfer Çayõ kenarlarõnda üniversite tarafõndan yetiştirilen kavaklõklar bulunmaktadõr. Tüm bu orman ve tarõm alanlarõ üniversite için hem bir oksijen kaynağõdõr, hem de üniversiteye gelir getirmektedir. -Üniversite kampus alanõnda yapõmõ büyük ölçüde gerçekleştirilmiş olan Göbelye Göleti nin hizmete girmesinden sonra söz konusu gölet, Ziraat Fakültesi tarõm alanlarõ ve kampus içindeki çim alanlarõn sulanmasõ amacõyla kullanõlacaktõr. -Planlõ gelişme, Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü nün temel hedeflerinden biridir. Üniversitemizde planlama hem fiziksel, hem de araştõrma, eğitim-öğretim ve hizmet boyutlarõyla ilgili olarak ele alõnmaktadõr. Uludağ Üniversitesi kampus planõ Mühendislik-Mimarlõk Fakültesi Mimarlõk Bölümü nde hazõrlanmõş, plan her Fakülte de görüşülmüş ve gelecekte kampus alanõnda inşa edilecek binalarõn bu plana göre konumlanmasõ hususunda görüş birliğine varõlmõştõr. -Mühendislik-Mimarlõk Fakültesi Mimarlõk Bölümü ndeki öğretim elemanlarõ tarafõndan ayrõca üniversitede gereksinim duyulan farklõ binalar da tasarlanmakta ve bazõlarõnda uygulama süreci başlamõş bulunmaktadõr. -Kampus alanõnõn sõvõ atõklarõ, yapõlmõş olan kanalizasyon şebekesi ile toplanmakta ve alanõn güneydoğu ucundan İzmir karayolu boyunca uzanan hatla Nilüfer Çayõna verilmektedir. Kampus -79-
alanõnõn güneydoğusunda Bursa Büyükşehir Belediyesince imara açõlan toplu konut alanõnda, yakõn gelecekte kanalizasyon şebekesinin yapõlmasõ ile kampusun sõvõ atõklarõ şehir şebekesine bağlanacak ve bu bölgede yapõlacak arõtma tesisinde arõtõldõktan sonra Nilüfer Çayõna verilecektir. -Kampus alanõnõn mevcut kullanõm suyu Bursa Büyükşehir içme suyu şebekesinden temin edilmektedir. Dağõtõm, alanõn güneydoğu ucundaki ana bağlantõ vanasõndan Mühendislik Fakültesi nin bulunduğu kõsõma ulaşan 200 mm. çapõndaki çelik borularla yapõlmaktadõr. -Üniversitenin geniş bir alana yayõlmõş olmasõ nedeniyle kampus içinde ½ saatte bir ring otobüsü dolaşmakta ve değişik birimleri birbiriyle ilişkilendirmektedir. -Üniversite yönetiminin tüm öğretim üyelerine bilgisayar sağlanmasõ yolunda başlattõğõ girişimler sayesinde kampusta iletişim altyapõsõ yaygõnlaşmõş ve güçlendirilmiştir. Bu çerçevede, kütüphane sistemindeki online veri tabanlarõna geniş bir kullanõcõ kitlesi tarafõndan ulaşõlabilmektedir. 2. ZAYIFLIK: -1975 yõlõnda kurulan Uludağ Üniversitesi Görükle Kampusu, aynõ yõllarda Mimar Sezr Aygen tarafõndan tasarlanan Kampus Yerleşke Planõ doğrultusunda şekillenmeye başlamasõna rağmen, zaman içinde gerçekleşen spontane yerleşme kararlarõna konu olmuş ve genellikle mevcut proje öngörülerine uyulmamõştõr. Kampus alanõ içindeki yapõlar ve açõk alan düzenlemeleri, zaman içinde mevcut plana göre değil, genellikle merkezi yönetimin üniversite eğitimine yönelik aldõğõ kararlar doğrultusunda şekillenmiştir. Başka bir deyişle, kampusta yapõlarõn yer seçiminde herhangi bir bütüncül ilke yoktur. -Mevcut kampusta taşõt ve yaya yollarõnõn içiçe olmasõndan kaynaklanan ulaşõm sorunlarõ vardõr. Yaya yollarõ neredeyse yok denecek kadar azdõr; mevcut yaya yollarõndan araçlar geçebilmektedir. Oysa, pekçok çağdaş üniversitede belirli alanlarda yaya ve taşõtõn ayrõmõnõ sağlayacak bir ulaşõm örgüsü kurgulanmõştõr ve oluşturulan ana yaya aksõ alõşveriş, eğlence, dinlence, spor vb. işlevlerle zenginleştirilmiştir. -Üniversite kampus alanõna girildiğini simgeleyen bir giriş yoktur. Üniversiteye giriş kapõsõ ile üniversiteye gelenlerin üniversiteyi tanõmalarõna ve gidecekleri yeri tayin etmelerine yarayacak kampus planõnõ içeren panolarõn ve kampus içinde tabelalarla yönlendirmelerin sağlanmasõ gerekmektedir. -Otoparklar yeterli değildir (özellikle hastane çevresinde daha kapsamlõ bir otoparka gereksinim duyulmaktadõr). Arazideki kot farklarõndan yararlanõlarak az katlõ kapalõ otoparklarõn zaman içinde inşa edilmesi söz konusu olabilir. -Kampustaki binalar arasõnda mimari bir dil bütünlüğü bulunmamaktadõr; formlar, malzemeler ve renkler uyum içinde değildir. Ayrõca, kent mobilyalarõnda dil birliği ve standart bulunmamaktadõr. -Öğrenci sayõsõnõn fazlalõğõ nedeniyle (yaklaşõk 40.000 öğrenci) hizmetlerde aksama olabilmektedir (örnek: öğrencilere yeterli bilgisayar sağlanamamasõ, belli merkezlere kolay -80-
ulaşõlamamasõ). Oysa Orta Doğu Teknik Üniversitesi nde öğrenci sayõsõ yaklaşõk olarak 20.000, Boğaziçi Üniversitesi nde ise 10.000 dir. -Kampus alanõnda kullanõlan elektrik enerjisi, alanõn batõsõndan gelen ve kampus yerleşkesinin içinden geçerek doğuya devam eden Görükle hattõ ile Akçalar hattõndan temin edilmektedir. Bunlardan Akçalar yüksek gerilim hattõnõn, yapõlarõn yoğun olduğu kesimdeki geçiş güzergahõnõn TEAŞ tarafõndan değiştirilmesi ve kuzeydeki yamaçlardan geçirilerek İzmir yolu kenarõna alõnmasõ gerekmektedir. -Kampus alanõ içindeki binalar, yerleşkenin orta kesiminin kuzeybatõsõnda, lojmanlarla Ziraat Fakültesi nin arasõnda yer alan õsõ merkezinden dağõlan sistemle õsõtõlmaktadõr. Isõ merkezindeki buhar kazanlarõnda halen fuel oil kullanõlmaktadõr. Fuel oilin çevreye zarar vermesinin yanõsõra, õsõ merkezi ile binalar arasõnda õsõ dağõlõmõnõn sağlandõğõ yaklaşõk 5 km. uzunluğundaki yer altõ galerileri içinden geçen buhar hatlarõnõn 25 yõl içinde eskimiş olmasõ ve izolasyonun yetersizliği aşõrõ miktarda õsõ kaybõna yol açmaktadõr. Bu nedenlerle, yakõt sisteminin doğal gaza dönüştürülmesi ve mevcut buhar hatlarõnõn yenilenmesi gerekmektedir. Alt yapõ galerilerinin içinde buhar hatlarõyla birlikte yer alan P.T.T. ve içme suyu şebekelerinin de yenilenmesi gerekmektedir. -Kampustaki spor tesisleri genellikle yeterli bulunmakla birlikte halõ futbol sahalarõnõn eksikliğinin giderilmesi beklenmektedir. -Kampusta aktif (kullanõlabilecek) yeşil alanlar yetersiz ve düzensizdir. Yapõlar arasõndaki yeşil alanlar düzenlenmemiş olup, aktif olarak kullanõlmamaktadõr. -Üniversitenin önemli törenlerinin yapõldõğõ oditoryum kampus sõnõrlarõ dõşõnda Fethiye de bulunmaktadõr. Törenlere katõlõmda ulaşõm açõsõndan sorunlar yaşanmaktadõr. Kampustaki oditoryum inşaatõnõn ivedilikle tamamlanarak, binanõn hizmete açõlmasõ gerekmektedir. -Kampusta bedensel engelliler açõsõndan yeterli önlemler alõnmamõştõr. Başka bir deyişle, kampus herkes için ulaşõlabilir değildir (örneğin yemekhane ve kütüphanedeki merdivenler, eşikler, vb.). 3. FIRSATLAR: -Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafõndan yaptõrõlan Bursa Ray sisteminin Uludağ Üniversitesi kampusuna ulaşmasõ için çalõşmalar sürdürülmektedir. Raylõ sistem kampusa kadar ulaşõrsa, otomobil ve otobüs ulaşõmõna alternatif, daha hõzlõ ve ekonomik çağdaş bir çözüm elde edilmiş olacaktõr. Gerek öğretim elemanlarõ ve öğrenciler, gerekse idari personel ve hastanenin kullanõcõlarõ açõsõndan raylõ sistem önemli bir fõrsattõr. -Üniversite kampus alanõnda 650 000 m3 rezervuar hacmi olan Göbelye (Yolçatõ) Göleti nin yapõmõ büyük ölçüde gerçekleştirilmiştir. Gölet gövde dolgusu, dipsavak ve dolusavak imalatlarõ bitmiş, Kayapa göleti ile Göbelye göleti arasõ iletim hattõnõn kampus içi kõsmõ tamamlanmõştõr (7000 m.). Kampus dõşõ iletim hattõnõn ihale edilmesi (5500 m.) ve kampus içinde gölet ile üniversite su deposu arasõ besleme hatlarõ projelerinin tamamlanmasõndan sonra hizmete açõlacak olan gölet, Ziraat -81-
Fakültesi tarõm alanlarõnõn sulanmasõ (125 hektar) ve kampus içindeki çim alanlarõn sulanmasõ amacõyla kullanõlacaktõr. -Kampusun batõsõndan geçen Bursa çevre yolunun kampusa bağlanmasõ sayesinde, kampusa İzmir-Bursa karayoluna alternatif ikinci bir ulaşõm sağlanmõş olmaktadõr. Bu bağlantõ aracõlõğõyla, çevre yolunu kullanan araçlar Bursa içine girmeden hõzlõ bir şekilde kampusa ulaşabilecektir. Ayrõca, ikinci bir ulaşõm olanağõnõn sağlanmasõ, acil durumlar söz konusu olduğunda yararlõ olacaktõr. -Yeni kampus planõnda, kampus yerleşkesini saran bir ring yolu yapõlmasõyla, yaya ve taşõt ulaşõmõ birbirinden ayrõlmakta, yayalarõn daha rahat bir biçimde kampusu kullanmalarõna olanak sağlanmaktadõr. Yerleşkede oluşturulan ana yaya aksõnõn alõşveriş, eğlence, dinlence ve spor gibi aktivitelerle zenginleştirilmesi hedeflenmektedir. -Üniversitede özellikle Tõp, Ziraat ve Veteriner Fakültelerinin oluşu, kampusun fiziksel yapõsõnõn iyileştirilmesi için bir fõrsat olarak kullanõlabilir. Bu bağlamda, döner sermaye olanaklarõnõn ve öz kaynaklarõn arttõrõlmasõ Uludağ Üniversitesi için bir fõrsat olarak değerlendirilebilir. -Uludağ Üniversitesi ne ait Eşkel de ve Karacabey Boğazõ nda bulunan arazilerin değerlendirilmesi üniversiteye çeşitli ekonomik ve sosyal amaçlõ girdiler sağlayabilir. 4. TEHDİTLER / KISITLAR: -Toplam 1448.6 hektar büyüklüğündeki kampus alanõ 2002 yõlõna kadar 3 ayrõ yerel yönetim sõnõrlarõ içine girmekteydi (Görükle Belediyesi - %46.6; Bursa Valiliği - %36; Nilüfer Belediyesi - %17.4). Ancak, Bayõndõrlõk ve İskan Bakanlõğõnca gerçekleştirilen Bursa Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri mücavir alan düzenlemesi gereği, Bursa Valiliği yetki alanõnda kalan alanlar Nilüfer Belediyesi Mücavir Alanõ sõnõrlarõna girdiğinden, yeni duruma göre kampus alanõ 2 yerel yönetim arasõnda paylaşõlmaktadõr ( Görükle Belediyesi - %46.6, Nilüfer Belediyesi - %53.4). Mevcut durumda iki ayrõ yerel yönetim sõnõrlarõ içinde bulunan kampus alanõnõn, planlama çalõşmalarõnda gerek onay makamõ, gerekse hizmet talep edilebilecek yer açõsõndan tek bir yerel yönetime dahil edilmesi kaçõnõlmazdõr. Hizmet yeteneği açõsõndan Nilüfer Belediyesi sõnõrlarõ içinde yer alõnmasõ daha anlamlõ gözüktüğü için bu doğrultuda Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü tarafõndan gerekli müracaatlar yapõlmõş olup, sonuç beklenmektedir. -Yüksek gerilim hattõnõn kampus yerleşkesinden geçmesi uygun değildir. Yüksek gerilim hattõ kampustaki inşaat alanlarõnõ kõsõtlamaktadõr çünkü gerilim hattõnõn yakõn çevresinde bina yapõlmasõ yasalar tarafõndan yasaklanmaktadõr. -Kampusun batõsõndan geçen Bursa çevre yolundan sağlanan bağlantõ sayesinde kampusa İzmir- Bursa karayoluna alternatif ikinci bir ulaşõmõn getirdiği çeşitli olanaklar olmakla birlikte güvenlik ve kontrol açõsõndan sorunlar oluşabileceği kuşkusu duyulmaktadõr. -82-
-Mali kaynaklarõn yetersizliği nedeniyle kampusun fiziksel yapõsõnõn iyileştirilmesi yolunda radikal önlemler alõnamamaktadõr. -Üniversite, kendi dõşõndaki kurumlarõn çalõşmalarõndaki aksamalar nedeniyle sorunlarla karşõlaşmaktadõr. Örneğin, kampus alanõnõn sõvõ atõklarõ yapõlmõş olan kanalizasyon şebekesi ile toplanmakta ve alanõn güneydoğu ucundan İzmir karayolu boyunca uzanan hatla Nilüfer Çayõna verilmektedir. Ancak, Belediye nin Kampus alanõnõn güneydoğusunda kanalizasyon şebekesini henüz bitirmemiş olmasõ nedeniyle kampusun sõvõ atõklarõ şehir şebekesine bağlanamamõştõr. 5. HEDEFLER: Nitelikli eğitimi gerçekleştirirken uluslararasõ düzeyde bilgi üreten, sürekli gelişen, ulusal ve evrensel boyutta topluma katkõ sağlayan, yetiştirdiği insan ve ürettiği bilgi ile örnek gösterilen, mensubu olmaktan onur duyulan bir üniversite olmayõ vizyon olarak benimseyen Uludağ Üniversitesi nin kampus fiziksel alanõ ile ilgili hedefleri planlõ gelişmeyle direkt olarak bağlantõlõdõr. Buna göre: -Üniversite Rektörlüğünden ve Fakültelerden sağlanacak bilgiler doğrultusunda kõsa-orta-uzun vadede fiziki mekan gereksinimleri oluşturulmasõ gerektiği inancõyla yapõlan çalõşmalar sonuçlandõrõlmõştõr. -1/5000 ve 1/2000 ölçekli kampus planlarõnõn kesinleşmesinden sonra ivedilikle 1/1000 ve 1/500 ölçekli kentsel tasarõm projeleri hazõrlanmasõ gereksinimi doğduğu için bu doğrultuda Mühendislik- Mimarlõk Fakültesi Mimarlõk Bölümü nde oluşturulan bir ekip çalõşmalar başlamõştõr. -Ulaşõm, peyzaj planlamasõ, kent mobilyasõ ve plastikler, yaya ve taşõt yönlendirme işaretleri, reklam ve duyurular için kullanõlan tabelalar ve yapõ cephelerinde dil birliğini içeren bir ilkeler bütünü oluşturulmalõdõr. Yeni uygulamalar bu ilkeler doğrultusunda gerçekleştirilmeli, mevcutlar ise etaplamalõ olarak bu ilkelere uygun hale getirilmelidir. Mühendislik-Mimarlõk Fakültesi Mimarlõk Bölümü nde oluşturulan ekip bu konuda da öneriler geliştirecektir. -Kentle bütünleşme sürecinde, kampusta toplumun üniversitedeki etkinlikleri izleyebilmesine olanak sağlayacak mekanlar oluşturulmalõ, kampus fiziksel mekan kurgusuyla da kent yaşayanlarõna örnek olmalõdõr. -Yerleşke içinde gerçekleştirilecek tüm tasarõm değişiklikleri veya fiziksel genişleme istekleri Gelişim Planlama Kurulu nun veya İnşaat Dairesi Üst Komisyonu nun izniyle yapõlmalõdõr. -83-
ÜNİVERSİTE GELİŞİM PLANI Fõrsatlarõ yakalamada ve kurumsal gelişimi garantilemede HEDEFLER -Kõsa-orta-uzun vadede fiziki mekan gereksinimleri oluşturulmalõdõr. -1/5000 ve 1/2000 ölçekli planlarõn kesinleşmesinden sonra ivedilikle 1/1000 ve 1/500 ölçekli kentsel tasarõm projeleri hazõrlanmalõ ve uygulamalar başlamalõdõr. -Ulaşõm, peyzaj planlamasõ, kent mobilyasõ ve plastikler, yaya ve taşõt yönlendirme işaretleri, yapõ cephelerinde dil birliğini içeren bir ilkeler bütünü oluşturulmalõdõr. Yeni uygulamalar bu ilkeler doğrultusunda gerçekleştirilmeli, mevcutlar ise etaplamalõ olarak bu ilkelere uygun hale getirilmelidir. -Kentle bütünleşme sürecinde, kampusta toplumun üniversitedeki etkinlikleri izleyebilmesine olanak sağlayacak mekanlar oluşturulmalõ, kampus fiziksel mekan kurgusuyla da kent yaşayanlarõna örnek olmalõdõr. Hedeflere ulaşmada başlatõlmasõ gereken FAALİYETLER, atõlmasõ gereken ADIMLAR, kullanõlacak ARAÇLAR -Özkaynaklar arttõrõlmalõdõr (döner sermaye + kira gelirleri + öğrenci harçlarõ). -Hazõrlanan plan ve hazõrlõk süreci başlamõş olan kentsel tasarõm projesi uygulamaya konulmalõdõr. -Mali sorunlar Aşõlmasõ gereken KISITLAR ya da ENGELLER -Yönetimsel sorunlar (Kampus alanõnõn 2 ayrõ yerel yönetim sõnõrlarõ içine girmesi : Görükle ve Nilüfer Belediyesi) -Üniversitenin kendi dõşõndaki kurumlarõn çalõşmalarõndaki aksamalar Kõsõtlarõn ya da engellerin NASIL AŞILACAĞI -Katma bütçe arttõrõlmalõdõr. -Özkaynaklar arttõrmalõdõr. -İlgili Belediyelerden destek alõnmalõdõr. -İlgili kurumlarla sürekli iletişim halinde olunmalõdõr. -Bursalõlarõn Uludağ Üniversitesi ne kurumsal bazda maddi destek vererek sahip çõkmasõ sağlanmalõdõr. İyileştirmelerin veya hedeflere ulaşma derecesinin NASIL ÖLÇÜLECEĞİ -Mevcut ile gerçekleşenin karşõlaştõrõlmasõ (gözlem, anket, mülakat yöntemleriyle) -Yerleşke içinde gerçekleştirilecek tüm tasarõm değişiklikleri veya fiziksel genişleme istekleri Gelişim Planlama Kurulu nun veya İnşaat Dairesi Üst Komisyonu nun izniyle yapõlmalõdõr. -84-
T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ GELİŞİM PLANLAMA KURULU TOPLUMLA İLETİŞİM VE BÜTÜNLEŞME ALT KURUL RAPORU
GİRİŞ Alt Kurulumuz tarafõndan hazõrlanarak, Gelişim Planlama Kurulunun 7.11.2001 tarihli toplantõsõnda sunulan durum tespit raporunda Üniversitemizin toplumla iletişim ve bütünleşme konularõndaki çalõşmalarõ dört ana başlõk altõnda incelenmiştir. Bunlar; 1. Mezunlarla İletişim, 2. Tanõtõm Etkinlikleri, 3. Orta Öğretim Kurumlarõna Yönelik Etkinlikler, 4. Diğer Kurum ve Kuruluşlara Yönelik Etkinlikler. Bu raporda ise, elde edilen veriler õşõğõnda yapõlan çalõşmalara ilişkin güçlü ve zayõf yanlar, fõrsatlar ve engeller değerlendirilerek; hedefler tanõmlanacaktõr. GÜÇLÜ YANLAR 1. MEZUNLARLA İLETİŞİM 1.1. Son yõllarda giderek Üniversite birimlerinin artan çabasõ. 1.2. WEB sayfalarõ ile mezunlara ulaşma çalõşmalarõ. 1.3. Bazõ birimlerin mezunlar derneklerinin kurulmasõ ve olmayanlarõn kurma çabasõ içinde bulunmalarõ. 1.4. Mezunlara iş bulma konusundaki duyarlõlõk ve çabalar 1.5. Mezunlar Danõşma Kurulu nun oluşturulmasõ. 2. TANITIM ETKİNLİKLERİ 2.1. Çoğunlukla Üniversitemiz birimlerinin Web sayfalarõnõn bulunmasõ. 2.2. Tanõtõcõ broşürlerin ve kitapçõlõklarõn hazõrlanmasõ. 2.3. Tanõtõm kliplerinin hazõrlanmasõ. 2.4. Periyodik bültenlerinin çõkarõlmasõ. 2.5. Aylõk Uludağ Üniversitesi Dergisinin düzenli çõkarõlmasõ. 2.6. Kültür ve Sanat Kurulunun Kurulmasõ ile birlikte Kültürel ve bilimsel toplantõlara Üniversite dõşõ katõlõmõn sağlanmasõ yönündeki yoğun çabalar. 2.7. Sanat Galerisinin açõlarak yoğun etkinlik göstermesi. 2.8. Özellikle üst yönetim tarafõndan medya ile kurulan iyi ilişkiler. -87-
3. ORTAÖĞRETİM KURUMLARINA YÖNELİK ETKİNLİKLER 3.1. Ortaöğretim öğrencilerinin Üniversitemizi ziyaret etmeleri ve tanõmalarõ için yapõlan çalõşmalar. 3.2. Üniversite öğretim elemanlarõnõn orta öğretim kurumlarõna giderek tanõtõcõ çalõşmalar yapmasõ. 3.3. Üniversitemizi kazanan öğrencilerin kayõt işlemlerini kolaylaştõrõcõ düzenlemeler. 4. DİĞER KURUM VE KURULUŞLARA YÖNELİK ETKİNLİKLER 4.1. Diğer kurumlarla yapõlan ortak projeler. (Örneğin Emniyet Müdürlüğü ile yapõlan ortak proje) 4.2. Eğitim öğretim amaçlõ uygulama protokolleri. 4.3. Bilimsel toplantõlar. 4.4. İşverenler Danõşma Kurulu nun oluşturulmasõ. 4.5. Toplumsal sorunlarõ araştõrmak ve çözüm üretmek üzere interdisipliner yapõda araştõrma ve uygulama merkezlerinin kurulmuş olmasõ. ZAYIF YANLAR 1. MEZUNLARLA İLETİŞİM 1.1. Bazõ birimlerin mezunlar derneklerinin bulunmamasõ. 1.2. Bazõ birimlerin mezunlar dernekleri ile yeterli iletişim içinde olmamalarõ. 1.3. Mezunlarõn, mezunlar derneklerine olan ilgisizlikleri. 1.4. Mezunlarõmõzõn mesleki gelişmelerine yönelik olarak yeterli düzenlemelerin yapõlmamasõ. 1.5. Mezunlara yönelik WEB sayfalarõnõn bazõ birimlerde bulunmamasõ ve mevcutlarõn güncelleştirilmesindeki aksaklõklar. 2. TANITIM ETKİNLİKLERİ 2.1. Bazõ birimlerin Web sayfalarõnõn bulunmamasõ ve mevcutlarõnõn güncelleştirilmesindeki aksaklõklar. 2.2. Tanõtõcõ broşür ve kitapçõklarõn mali yetersizlikler nedeniyle istenen nitelikte ve düzenlikte çõkarõlamamasõ. 2.3. İletişim teknolojilerinden yeterince yararlanõlamamasõ. 2.4. Basõn ve Halkla ilişkiler Biriminin yeterince iyi organize olamamõş olmasõ ve etkin çalõşmamasõ. 2.5. Tanõtõm etkinlikleri açõsõndan Üniversitenin birimleri arasõnda yeterince eşgüdümünün olmamasõ. -88-
3. ORTAÖĞRETİM KURUMLARINA YÖNELİK ETKİNLİKLER 3.1. Ortaöğretim öğrencilerinin Üniversitemizi ziyaretlerine ilişkin düzenlemelerdeki yetersizlikler. 3.2. Öğretim elemanlarõmõzõn Üniversitemizi tanõtmak amacõyla ortaöğretim kurumlarõna yaptõğõ ziyaretlerin yetersizliği. 3.3. Tanõtõcõ etkinliklerimizin yurt genelinde öğretim kurumlarõna yeterince ulaştõrõlamamasõ. 4. DİĞER KURUM VE KURULUŞLARA YÖNELİK ETKİNLİKLER 4.1. Diğer kurumlarla yapõlan ortak projelerin yeterince yaygõnlaştõrõlmamasõ. 4.2. Araştõrma ve uygulama merkezlerinin fiziksel ve mali olanaksõzlõklarõ nedeniyle yeterince etkin ve verimli çalõşmamasõ. 4.3. Diğer kurum ve kuruluşlarõn Üniversitemize ilişkin olumsuz yaklaşõmlarõ. FIRSATLAR 1. MEZUNLARLA İLETİŞİM 1.1. Mezunlarõmõzõn önemli bir kõsmõnõn Üniversiteleri ile işbirliğine sõcak bakmalarõ. 2.1. Mezunlarõmõzõn bazõlarõnõn kurum ve kuruluşlarõn üst düzey yönetiminde yer almalarõ. 2.2. İletişim ve haberleşme teknolojilerinin sağladõğõ olanaklar. 2. TANITIM ETKİNLİKLERİ 2.1. Üniversite yönetiminin bu konudaki duyarlõlõk ve çabalarõ. 2.2. Kentin Üniversitemizle iletişim ve işbirliği kurma konusundaki istekliliği. 2.3. İletişim ve haberleşme teknolojisindeki hõzlõ gelişmenin sağladõğõ olanaklar. 2.4. Yerel medyanõn Üniversitemize olumlu bakõşõ. 3. ORTA ÖĞRETİM KURUMLARINA YÖNELİK ETKİNLİKLER 3.1. Üniversite yönetiminin bu konudaki duyarlõlõğõ. 3.2. Üniversite sõnavlarõna girecek öğrencilerin üniversiteleri tanõma yönündeki istekleri ve bilinç düzeyi. 3.3. İletişim ve haberleşme teknolojilerindeki gelişmeler. 4. DİĞER KURUM VE KURULUŞLARA YÖNELİK ETKİNLİKLER 4.1. Diğer bazõ kurum ve kuruluşlarõn ortak projeler üzerindeki isteklilikleri. 4.2. Araştõrma ve uygulama merkezlerinin yetersiz olanaklara rağmen toplumsal sorunlarõ araştõrma ve çözüm üretme yönündeki çabalarõ -89-
ENGELLER 1. MEZUNLARLA İLETİŞİM 1.1. Mezunlar derneklerinin kurulmasõna ilişkin yerel ve mali güçlükler. 1.2. Toplumun dernekler konusundaki olumsuz yaklaşõmlarõ. 2. TANITIM ETKİNLİKLERİ 2.1. Tanõtõm etkinliklerine ayrõlabilecek parasal kaynaklarõn değişkenliği. 2.2. Bu konuda çalõşan personelin konuya ilişkin bilgi yetersizliği ve profesyonelce çalõşma isteksizliği. 3. ORTA ÖĞRETİM KURUMLARINA YÖNELİK ETKİNLİKLER 3.1. Orta öğretim öğrencilerinin bazõ Üniversiteler lehine ön yargõlõ davranmalarõ. 3.2. Medyada bazõ üniversiteler lehine yapõlan yönlendirici yayõnlar. 4. DİĞER KURUM VE KURULUŞLARA YÖNELİK ETKİNLİKLER 4.1. Üniversitemizin uzun yõllar boyunca diğer kurum ve kuruluşlara yönelik etkinliklere yeterince özen göstermemesi bağlamõnda bu kurum ve kuruluşlarõn Üniversitemiz hakkõnda oluşan olumsuz yaklaşõmlarõ. 4.2. Öğretim elamanlarõnõn bir kõsmõnõn bu etkinliklere ilişkin kurumsal düzenlemeleri benimsemede gösterdiği direnç. HEDEFLER 1. MEZUNLARLA İLETİŞİM 1.1. Mezunlarla iletişimin arttõrõlmasõ 1.2. Uludağ Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi aracõlõğõ ile mezunlarõmõza yönelik hizmet içi eğitim çalõşmalarõnõn geliştirilmesi. 1.3. İş bulma konusunda mezunlarõmõza yardõmcõ olacak bir düzenlemenin, iletişim teknolojilerinden yararlanarak yapõlmasõ. 1.4. Üniversitemizin tüm birimlerinin mezunlar derneklerinin kurmalarõnõn sağlanmasõ. 1.5. Mezunlar derneklerine ilgili yönetimin ve öğretim elamanlarõnõn ilgili düzeylerinin arttõrõlmasõ 1.6. Mezunlar derneklerinin bir üst örgütlenmeye gitmesini teşvik ederek mezunlarõmõz arasõnda ve Üniversitemiz ile iletişimin güçlenmesini sağlamak, bu bağlamda mezunlarõmõzõn ülke ve Üniversite sorunlarõna sahip çõkmasõnõ teşvik etmek. 1.7. Öğrenci Aileleri Derneği nin Kurulmasõ -90-
2. TANITIM ETKİNLİKLERİ 2.1. Uzun dönemde Toplumsal İlişkiler Merkezi kurularak, bu merkezde çeşitli sosyal dayanõşma ve iletişim etkinlikleri ile sanatsal ve kültürel kurslarõn düzenlenmesi. 2.2. Tanõtõm etkinliklerinde birimler arasõnda eş güdümü sağlayan bir kurumsal düzenlemenin yapõlmasõ. 2.3. Basõn ve Halkla İlişkilerde gerek fikir gerekse Üretim konusunda daha profesyonelce uğraş verecek kişilerin çalõştõrõlmasõ. 2.4. Diğer üniversitelerle çeşitli bilimsel ve kültürel etkinliklerin düzenlenmesi. 2.5. Medya ile ilişkilerin geliştirilerek Üniversitemize olan ilgilerinin arttõrõlmasõ. 3. ORTA ÖĞRETİM KURUMLARINA YÖNELİK ETKİNLİKLER 3.1. Orta öğretim kurumu öğrencilerine Üniversitemizi tanõtma yönündeki çabalarõn belirli bir planlama ve programa göre yürütülmesi ve etkinleştirilmesi. 3.2. Orta öğretim kurumlarõndaki öğrencilere Üniversitemizi tanõtõcõ periyodik bülten çõkarõlmasõ. 4. DİĞER KURUM VE KURULUIŞLARA YÖNELİK ETKİNLİKLER 4.1. Üniversitemizin bu konudaki istekliliğini ve kararlõğõnõ kurum ve kuruluşlara gösterecek etkinliklere ağõrlõk verilmesi. 4.2. Araştõrma ve uygulama merkezlerinin olanaklarõnõn arttõrõlarak, bunlarõn tanõtõlmasõ yönünde etkinlikler düzenlenmesi. 4.3. Öğretim elamanlarõmõzõn diğer kurum ve kuruluşlarla kurumsal düzeyde yapõlacak çalõşmalarõn önemi ve yararlarõnõ aktaracak etkinlikler yapõlmasõ. -91-
GELİŞİM PLANI HEDEFLER 1.1. Mezunlarla iletişimin arttõrõlmasõ. 1.2. USEM aracõlõğõ ile mezunlara yönelik hizmetiçi eğitim çalõşmalarõ. FAALİYETLER, ADIM ve ARAÇLAR - Mezunlara yönelik WEB sayfalarõnõn hazõrlanmasõ ve güncelleştirilmesi. - Mezunlarõn Üniversitemizi ziyaret etmelerini sağlayõcõ etkinlikler yapõlmasõ. -USEM tarafõndan programlar hazõrlanmasõ. KISITLAR VE ENGELLER - - - Mezunlarõn bu tür çalõşmalara karşõ isteksizliği. KISITLAR ve ENGELLERİN NASIL AŞILACAĞI - Çalõşmalarõn yararõnõn medya aracõlõğõ ve gönderilecek broşürlerle anlatõlmasõ. HEDEFLERE ULAŞMA DERECESİNİN NASIL ÖLÇÜLECEĞİ - Mezunlarõmõzõn Üniversitemize olan ilgi düzeyindeki değişim. - Programlara olan ilginin düzeyi. 1.3. İş bulma konusunda mezunlarõmõza yardõmcõ olacak bir düzenlemenin yapõlmasõ. - Üniversitemizde bu konuda çalõşmalar yapacak bir birimin oluşturulmasõ. - Kaynaklarõn sõnõrlõlõğõ. - Bu hizmetlerden yararlananlarõn katkõlarõ. - Mezunlarõmõza iş bulma konusundaki sayõsal gelişmeler. 1.4. Üniversitemizin tüm birimlerinin mezunlar derneklerini kurmasõ. 1.5. Mezunlar derneklerine ilgili birimlerin yönetimlerinin ve öğretim elemanlarõnõn ilgi düzeyinin arttõrõlmasõ. -Mezunlar derneği kurulmasõnõn teşvik edilmesi. -Dernek kurulmasõna ilişkin yasal ve mali güçlükler. - Bazõ birimlerin mezunlar dernekleri ile yeterli iletişim içinde olmamalarõ. - Mezunlarõn mezunlar derneklerine ilgisizlikleri. - Mezunlar dernekleri ile iletişimin arttõrõlmasõ. - Mezunlar derneklerinin etkin çalõşmalarõnõ teşvik ederek, tanõnmalarõnõ sağlamak. - Öğretim elemanlarõnõn mezunlar dernekleri yönetiminde görev almalarõnõ teşvik etmek. - Mezunlar derneklerinin sayõsõndaki artõş. - Mezunlar derneklerinin etkinliklerindeki artõş. -92-
GELİŞİM PLANI HEDEFLER 1.6. Mezunlar derneklerinin üst örgütlenmesi. 1.7. Öğrenci Aileleri Derneğinin kurulmasõ. 2.1. Toplumsal İlişkiler Merkezinin Kurulmasõ. FAALİYETLER, ADIM ve ARAÇLAR KISITLAR VE ENGELLER - Üst örgütlenme için düşünsel ortamõn oluşturulmasõ. - Yasal düzenlemelerin araştõrõlmasõ. - - - Dernek kuruluşu için yasal çalõşmalarõn başlatõlmasõ. - - - Merkez kuruluşu için yasal düzenlemelerin yapõlmasõ. - - KISITLAR ve ENGELLERİN NASIL AŞILACAĞI HEDEFLERE ULAŞMA DERECESİNİN NASIL ÖLÇÜLECEĞİ - Üst örgütlenmenin oluşturulmasõ ve etkinliklerinin değerlendirilmesi. - Derneğin kurulmasõ ve yönetimin oluşturulmasõ, etkinliklerin değerlendirilmesi. - Merkezin kurulmasõ ve etkinliklerinin değerlendirilmesi. 2.2. Eşgüdümü sağlayõcõ düzenleme yapõlmasõ. 2.3. Basõn ve Halkla İlişkiler biriminin profesyonel bir yapõya kavuşturulmasõ. - Toplumla İletişim ve Bütünleşme Kurulu nun kurulmasõ. - Basõn ve Halkla İlişkiler biriminde konuya ilişkin eğitim almõş elemanlarõn çalõştõrõlmasõ. - Üniversitemizin diğer kurumlarõ ile görev ve sorumluluklar açõsõndan çõkabilecek çakõşmalar - Personel alõmõndaki yasal engeller. - Kurulun görev ve sorumluluklarõnõn iyi tanõmlanmasõ - Kurula sadece planlama yetkisinin verilmesi, etkinliklerin diğer ilgili birimlerce gerçekleştirilmesi. - Üniversitenin diğer kaynaklarõnõn kullanõlabilirliğinin araştõrõlmasõ. - Kurulun kurulmasõ ve etkinliklerin değerlendirilmesi. -Basõn ve halkla ilişkilerdeki olumlu gelişmeler. 2.4. Diğer Üniversitelerle bilimsel etkinliklerin düzenlenmesi. - Diğer Üniversiteleri bu konuda işbirliğine davet etmek. - - - Ortak etkinliklerdeki artõş. -93-
GELİŞİM PLANI HEDEFLER 2.5. Medya ile ilişkilerin geliştirilmesi. 3.1. Orta Öğretim öğrencilerine yönelik etkinliklerin planlanmasõ ve programlanmasõ. 3.2. Tanõtõcõ Bülten çõkarõlmasõ. 4.1. İstekliliğin ve kararlõlõğõn ilgili kurum ve kuruluşlara gösterilmesi FAALİYETLER, ADIM ve ARAÇLAR -Kent Merkezinde Basõnla İlişkiler bürosunun kurulmasõ. -Toplumla İletişim ve Bütünleşme Kurulu nun çalõşma başlatmasõ. -Toplumla İletişim ve Bütünleşme Kurulu nun Bülten ile ilgili çalõşmalarõ başlatmasõ. - Diğer kurum ve kuruluş temsilcilerinin üniversitemize davet edilerek bu konudaki çalõşmalarõn tanõtõlmasõ. - Mevcut uygulama örneklerinin tanõtõlmasõ. KISITLAR VE ENGELLER Kent Merkezinde uygun fiziksel mekan bulunamamasõ. - - - - - Diğer kurum ve kuruluşlarõn üniversitemiz hakkõndaki olumsuz yaklaşõmlarõ. KISITLAR ve ENGELLERİN NASIL AŞILACAĞI - Mevcut fiziksel mekanlarõn bu amaçla kullanõlabilirliğinin araştõrõlmasõ. - Üniversitemizin değişen yönetim ilkelerinin kurum ve kuruluşlara en iyi biçimde anlatõlmasõ. HEDEFLERE ULAŞMA DERECESİNİN NASIL ÖLÇÜLECEĞİ - Medya ile olan ilişki düzeyindeki artõş. - Tanõtõm düzeyindeki artõşlar. - Bültenin etkinliğine yönelik alan çalõşmasõ yapõlmasõ. - Diğer kurum ve kuruluşlarõn ilgi düzeyindeki değişmelerin gözlenmesi. 4.2. Araştõrma ve Uygulama Merkezlerinin olanaklarõnõn arttõrõlmasõ ve tanõtõmõ. 4.3. Öğretim Elemanlarõna kurumsal çalõşmalarõn önemi ve yararlarõnõn aktarõlacağõ etkinlikler yapõlmasõ -Araştõrma ve Uygulama Merkezlerinin mevcut olanaklarõ ve yetersizliklerinin tespit edilmesi. - Varsa mevcut eksikliklerin giderilmesi. - Merkezlerde personel istihdamõnõ sağlayõcõ olanaklarõn yaratõlmasõ. - Konuya ilişkin seminer, panel v.b. etkinliklerin düzenlenmesi. - Personel teminindeki güçlükler, - Parasal kõsõtlar. - - -Merkezlerin bir araya toplanarak etkin personel kullanõmõnõn sağlanmasõ. - Üniversitenin mevcut olanaklarõndan merkezlerin etkin biçimde yararlanabilmesi için düzenlemeler yapõlmasõ. - Merkezlerin etkinliklerindeki verimlilik ve nicel artõşlarõn değerlendirilmesi. - Etkinlikler sonunda öğretim elemanlarõnõn düşünce ve tavõrlarõndaki değişimlerin izlenmesi. -94-