Adneksiyel Kitlelerde Maligniteyi Predikte Eden Faktörler Dr. M. Murat Naki Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi BD
Epidemiyoloji ABD de 300 bin olgu/ yıl hospitalizasyon %80 90 cerrahi (270 bin olgu/yıl) %10 20 Malign (22 bin/yıl) %80 90 Benign
Overe ait jinekolojik Fonksiyonel Neoplastik (benign) Neoplastik (malign) Adneksiyel Kitle Non overyan jinekolojik Non jinekolojik Benign Malign Benign Ektopik gebelik Hidrosalpinks Leiomyom Tuboovaryen apse Paraovaryen kist Endometrium Ca Tubal Ca Appendisit, Mesane üreter divertikülü, sinir kılıfı tm, pelvik böbrek, peritoneal kist Malign Metastatik tm, GİS, Meme,Retroperitoneal tm
Kadınların % 5 10 una şüpheli ovaryen kitle nedeniyle cerrahi yapılmaktadır Tanı konulan adneksiyal kitlelerin; Premenopozal dönemde % 4 24 ü Postmenopozal dönemde % 39 63 ü Adolesan Dönemde %5 i malign Van Winter JT. 1994, Rossi A. 2011, Holcomb K. 2011
Yaş Gruplarında Görülme Sıklığına Göre Adneksiyel Kitle Nedenleri İnfant Prepubertal Adolesan Üreme çağı Perimenopoz Postmenopoz 1 Fonksiyonel kist Germ hücreli tümör (en sık dermoid) Fonksiyonel kist Fonksiyonel kist Epitelyal over tümörü (BOT en sık) Over Tümörü 2 Germ hücreli tümör Fonksiyonel kist Germ hücreli tümör (en sık dermoid) Dermoid Dermoid Fonksiyonel kist 3 Epitelyal Over tümörü Epitelyal over tümörü Fonksiyonel kist Metastaz 4 İnflamatuar kitleler (TOA) Hillard PJA. in: Novak s Gynecology. 2001
Adneksiyel kitle değerlendirilmesi Yaş Aile hikayesi Semptomlar Menopoz durumu FM bulguları TvUSG Doppler 3D Doppler MRI BT PET Tm Belirteçleri
Benign ve Malign Over Kitleli Olgularda Pelvik Bulgular Benign Malign Unilateral Kistik Mobil Düz Ascites yok Yavaş büyüme Düz rektovaginal septum Bilateral Solid veya kompleks Fikse İrregüler Ascites var Hızlı büyüme Rektovaginal nodülarite
Basit, uniloküle kistlerde, kist çapı ile malignite ilişkisi <2 cm 0/13 (0.0%) 2 5 cm 1/370 (0.3%) 5 8 cm 1/201 (0.5%) >8 cm 5/76 (6.6%) Ekerhovd E, et al, Am J Obstet Gynecol 2001, 184:48
Uniloküler kistler
Doppler Kan Akımı Ölçümü Neovaskülarizasyona sekonder hızlı gelişen damar yapısının musküler tabakasının olmaması malign tümörlerde kan akımının Düşük impedanslı ve yüksek diastolik Vaskülarizasyon malign kitlelerde santralde, benign kitlelerde periferde olma eğilimindedir En sık kullanılan indeksler: RI<0.4 PI< 1.0 malignite lehine Fishman DA.Am J Obstet Gynecol 2005
Hemorajik Kistler Retiküler, balıkağı şeklinde klasik görüntü Sıvı içinde pıhtı odakları içeren görüntü
Endometrioma Uniloküler veya multiloküler Düşük orta derece ekojenite
Korpus Luteum Kisti Kompleks kist görüntüsü ve serbest sıvı
Matür Kistik Teratom Hiperekojenite Sıvı sıvı seviyesi
Hidrosalpinks
Peritoneal İnklüzyon Kisti
Paraovaryen Kist
Tuboovaryen Apse Dişli Çark Belirtisi
SerözOverKanseri
Tümör Belirteçleri Tümör Epitelyal Over Kanseri Müsinöz Epitelyal Over Kanseri Disgerminom Endodermal Sinüs Tümörü Koryokarsinom, Plasental Site Trofoblastik Tümör Granüloza Hücreli Tümör Belirteç CA125, HE4 CA19 9,CEA LDH AFP hcg, HPL Inhibin
Malignite Risk İndeksi (Risk of Malignancy Index) RMI : CA 125 x Menopozal durum x Ultrason skoru Serum CA 125 düzeyi (U/ml) Hastanın menopozal durumu Premenopoz:1 Postmenopoz:3 Transvajinal sonografik değerlendirme Multiloküler kist:1 Solid alanların varlığı:1 Metastaz lehine bulgular:1 Ascitesvarlığı:1 Bilateralite:1
Retrospektif N: 569 %43,1 Malign %55,5 Benign %1,1 Borderline Cut Off: 163.85 Sensitive: %74.7 Spesifiste: %96.2 PPV: %94 NPV: %82.6
Malignite Risk Algoritması (ROMA) Serum CA 125 düzeyi (U/ml) Hastanın menopozal durumu Serum HE4 düzeyi (pmol/l)
Prospektif N: 414 RMI ye üstün bulunmuş
Prospektif N: 5909 Klinik (Yaş, CA 125, Merkez) USG (Lezyon çapı, Solid alan oranı, 10 dan fazla lokülasyon, papiller projeksiyon, akustik gölge, ascites) Benign Malign ayırımında anlamlı