Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI HABER BÜLTENÝ Sayý12 Temmuz 2009 VOB DA PÝYASA YAPICILIÐI DÖVÝZDE FÝZÝKÝ TESLÝMAT DURMUÞ YILMAZ ÝLE RÖPORTAJ GARANTÝ FONU DÜNYA BORSALARINDA POZÝSYON LÝMÝTÝ UYGULAMALARI KARBON EMÝSYON PÝYASASI

2

3 TEMMUZ 2009 VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI VOBJEKTÝF Yönetim Kurulu Baþkaný nýn Mesajý Deðerli Okurlar, Son sayýmýzdan bugüne üç ayý geride býraktýk. Bu üç aylýk dönemde de diðer dönemlerde olduðu gibi, siz deðerli yatýrýmcýlarýmýza, reel ve finansal sektör mensuplarýmýza yepyeni ürünler ve projeler sunabilmek için var gücümüzle çalýþtýk yýlý ilk altý ayý itibarýyla 142 milyar TL lik iþlem hacmine ulaþtýk. Ayný dönemde Borsamýzda 44 milyondan fazla sözleþme alýnýp satýldý. Henüz sadece ilk altý ayý tamamlamýþ olmamýza karþýn, sözleþme adedi bakýmýndan bir önceki senenin yüzde 80 ine ulaþmýþ bulunmaktayýz. Bu iþlem hacmi geliþimi uluslararasý raporlara da yansýdý. FIA nýn 2009 senesi Ocak ve Þubat aylarýný ele alan raporunda VOB un iþlem hacmi bakýmýndan dünya borsalarý arasýnda 22. sýrada olmasý dikkat çekicidir. Geride býraktýðýmýz birkaç ay hem iþlem hacmi, hem de açýk pozisyon deðeri bakýmýndan birçok rekorun kýrýldýðý bir dönem oldu. Geçmiþe ait veriler incelendiðinde, bugüne kadarki en yüksek günlük iþlem hacmine 29 Þubat 2008 tarihinde 1,645 milyar TL ile ulaþýldýðý görülecektir. Nisan ve Mayýs aylarýnda bu rekor üç kez yenilenmiþ, son olarak 7 Mayýs 2009 tarihinde 2,247 milyar TL ye ulaþmýþtýr. Diðer yandan, Borsamýz bugüne kadarki en yüksek açýk pozisyon deðerine ise 26 Þubat 2008 tarihinde, 1,568 milyar TL ile ulaþmýþtý. Bu rekor haziran ayýnda iki kez yenilendi, son olarak 29 Haziran 2009 tarihinde 1,626 milyar TL ile açýk pozisyon rekorumuzu kýrmýþ olduk. Þu andaki en önemli projelerimizden biri olan yazýlým sisteminin yenilenmesi hususunda çalýþmalarýmýz yabancý bir kuruluþ ile iþbirliði içinde yoðun þekilde sürdürülmektedir. Proje tamamlanýr tamamlanmaz opsiyon sözleþmelerini de iþleme açacaðýz. Piyasa yapýcýlýðý sistemine ise altýn sözleþmeleriyle çok yakýn bir gelecekte baþlayacaðýz. Altýn sözleþmelerimizde Ýþ Yatýrým Menkul Deðerler A.Þ. ve Finans Yatýrým Menkul Deðerler A.Þ. piyasa yapýcý kuruluþ olarak görev alacaklar. Önümüzdeki dönemlerde diðer sözleþmelerimiz için de piyasa yapýcýlýðý sistemi baþlatýlabilir. Lisanslý depoculuk sisteminin hayata geçirilmesi konusunda da özellikle açýlacak olan pamuk analiz laboratuarlarýnýn bilgi iþlem alt yapýsýna destek vermek yönünde çalýþmalarýmýzý sürdürmekteyiz. Yakýn gelecekte, Borsamýzý tanýtýcý kapsamlý bir reklam kampanyasý baþlatmayý hedeflemekteyiz. Bunun için çalýþmalarýmýz nihayetlenme aþamasýnda. Son olarak, bilindiði gibi, ithalatçý ve ihracatçýlarýmýzýn döviz sözleþmelerinin derinlikli verilerini ücretsiz olarak alabilmelerini saðlayan bir kampanya baþlatmýþtýk. Sektörden gelen yoðun talep doðrultusunda bu kampanyamýzýn süresini altý ay daha, 2009 yýlý sonuna kadar, uzattýk. Yepyeni projelerin hayata geçirilmesi ve yükselen baþarý grafiðimizin devamý için çalýþmalarýmýzý bundan sonraki dönemlerde de hýzlanarak sürdüreceðimizi bildirmek isterim. 1

4

5 TEMMUZ 2009 VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI VOBJEKTÝF Genel Müdür ün Mesajý Yeni sayýmýzla sizlere tekrar ulaþmanýn mutluluðunu yaþýyorum. Daha önceki sayýda da söz verdiðimiz üzere VOBJEKTÝF i aksatmadan yayýnlamaya devam ediyoruz. Hýzla geliþmekte olan piyasamýzýn aracý kurum ve banka tarafýnda çalýþan arkadaþlarýmýzýn ve yatýrýmcýlarýn Borsamýz ve dünyadaki piyasalarla ilgili geliþmeler hakkýnda bilgi edinmesi açýsýndan önemli bir kaynak olarak gördüðümüz VOBJEKTÝF e piyasamýzda iþlem yapan deðerli profesyonel arkadaþlarýmýzýn da yazýlarýný ve katkýlarýný beklediðimizi ifade etmek isterim. Borsamýzda bu sene de krize raðmen iþlem hacminde önemli artýþlar yaþanmaya devam ediyor. Ýlk altý aylýk hacmimize bakýldýðýnda 2009 yýlýný geçen yýla göre %40-%50 civarýnda bir artýþla kapatacaðýmýzý ve muhtemelen toplam iþlem hacminde 300 milyar TL ye ulaþacaðýmýzý düþünüyorum. Geliþen iþlem hacmi ile birlikte daha da fazla dikkat çeken Borsamýza iliþkin yapýlan haberler de sýklaþmaya baþladý. Ancak maalesef son birkaç aydýr Borsamýzda manipülasyon yapýldýðýna ve manipülasyonun daha çok yabancý yatýrýmcýlar tarafýndan yapýldýðýna dair medyada büyük ölçüde asýlsýz bazý iddialar yer aldý. Piyasamýzýn ve iþlem gören kontratlarýmýzýn yatýrýmcý nezdindeki itibarýnýn zedelenmemesi açýsýndan son derece önem verdiðim bir konu olmasý nedeniyle, medyada yer alan tüm iddialara gerekli cevaplarý kýsa sürede vermeye özen gösterdim. Bundan sonra da bu konuda kararlý tutumumu ayný þekilde sürdüreceðimden emin olabilirsiniz. Bizim, VOB da hiçbir zaman manipülasyon olmaz þeklinde bir iddiamýz yok, piyasanýn doðasý gereði manipülasyon yapmaya çalýþanlar olacaktýr. Ancak manipülasyon olarak nitelendirmediðimiz birtakým piyasa hareketlerinin manipülasyon olarak tanýmlanmaya çalýþýlmasýnýn hem bize hem de iþlem yapan yatýrýmcýlarýmýza büyük haksýzlýk olduðunu düþünüyorum. Bu mesnetsiz iddialar piyasamýzda iþlem yapmayý düþünen yeni yatýrýmcýlarýn da hevesini kýrabilir, piyasamýzýn geliþmesine, etkinleþmesine sekte vurabilir. Oysa bildiðiniz üzere organize türev piyasalar geliþmiþ veya geliþmeye odaklanmýþ ekonomilerin olmazsa olmaz bir parçasýdýr ve son derece önemli iþlevleri vardýr yýlýnda yaþanan kriz, denetimsiz tezgahüstü piyasalarda gerçekleþen türev iþlemlerin ne kadar tehlikeli olduðunu ve dolayýsýyla VOB benzeri borsalarýn önemini bir defa daha ortaya çýkarmýþtýr. Dolayýsýyla elbirliði ile Borsamýzý ve vadeli iþlem ve opsiyon piyasalarýný geliþtirmeliyiz. Bizler her zaman yatýrýmcýlarýn VOB da iþlem yapmadan önce bilgi sahibi olmalarýný tavsiye ediyoruz ve aracý kuruluþlarýmýza bu konuya özen göstermeleri yönünde zaman zaman baský da yapýyoruz. Bireysel yatýrýmcýlar açýsýndan kaldýraçlý olmasý nedeniyle risk taþýyan ancak önemli ölçüde de getiri imkaný saðlayan vadeli iþlem sözleþmelerinde her zaman büyüklerin veya yabancý yatýrýmcýlarýn deðil zaman zaman bireysel yatýrýmcýlarýn da baþarýlý bir þekilde önemli getiriler saðladýðýný ifade etmek isterim. Özetle, yatýrýmcýlarýmýza vadeli piyasalarýn risklerinin farkýnda olmalarýný, ancak yeterli bir eðitim aldýktan sonra da piyasamýzda iþlem yapmalarýný öneririm. VOB olarak mevcut sözleþmelerimize ek olarak farklý ihtiyaçlara cevap verecek yeni sözleþmeler üzerinde de çalýþtýðýmýz ifade ediyor, saygýlarýmý sunuyorum. 3

6 VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI TEMMUZ 2009 Bu sayýda... Yýl:5 Sayý:12 Temmuz 2009 VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI HABER BÜLTENÝ Sahibi: Vadeli Ýþlem ve Opsiyon Borsasý A.Þ. Temsilci: Çetin Ali Dönmez Sorumlu Müdür: Tolga Uysal Mahiyeti: Ýktisadi Konular Yayýn Türü: Yerel Süreli Yayýn Yönetim Yeri: Akdeniz Caddesi Birsel Ýþ Mrk. No:14 K:6 Alsancak ÝZMÝR Te l: Fax: Reklam: Aslý Ekiz Tel: Grafik & Basým Yeri: Toprak Ofset Mat. Ýnþ.Ýhr. San. Tic. Ltd. Þti. Bornova Cad. No:9/Z-36 Öztim Ýþ Mrk. Iþýkkent-ÝZMÝR Tel : Fax : Basým Tarihi: Yönetim Kurulu Baþkaný nýn Mesajý Genel Müdür ün Mesajý VOB dan Haberler Güncel VOB da Piyasa Yapýcýlýðý Sistemi Döviz Vadeli Ýþlem Sözleþmelerinde Fiziki Teslimat Röportaj Durmuþ Yýlmaz, TCMB Baþkaný Araþtýrma Garanti Fonu Teminat Yetersizliðinden Ýptal Edilen Emirler Dünya Borsalarýnda Pozisyon Limiti Uygulamalarý Kyoto Protokolü ve Karbon Emisyon Piyasasý VOB USD/TL Vadeli Ýþlem Sözleþmesi Risk Modellemesi Uzman Görüþü Erhan Topaç, Gedik Yatýrým Yönetim Kurulu Baþkaný Etkinlikler Dünyadan Haberler VOB Hakkýnda Merak Ettikleriniz 4

7

8 VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI TEMMUZ 2009 VOB dan haberler VOB da PÝYASA YAPICILIÐI BAÞLIYOR! Borsamýz, altýn vadeli iþlem sözleþmelerine canlýlýk getirmek amacýyla bu sözleþmede piyasa yapýcýlýðý sistemini yakýn gelecekte hayata geçirmeye hazýrlanýyor. Bu proje kapsamýnda, üyelerimizden Ýþ Yatýrým Menkul Deðerler A.Þ. ve Finans Yatýrým Menkul Deðerler A.Þ. Borsamýza piyasa yapýcý olmak için baþvuruda bulunmuþtur. Üyelerimizin baþvurularý uygun bulunmuþ ve bu üyelerimiz yakýn bir gelecekte VOB-Altýn sözleþmesinde piyasa yapýcý olarak iþlem yapmaya baþlayacaklardýr. Piyasa yapýcýlýðý uygulamasýnýn baþta döviz sözleþmeleri olmak üzere diðer sözleþmelere de yaygýnlaþtýrýlmasý planlanmaktadýr. ÝHRACATÇI VE ÝTHALATÇILARA ÖZEL KAMPANYAMIZ DEVAM EDÝYOR! Bilindiði gibi, reel sektör þirketlerimizi döviz kuru risklerini yönetmeye teþvik etmek amacýyla, 2009 yýlýnýn Ocak-Haziran dönemi boyunca VOB da iþlem gören döviz vadeli iþlem sözleþmelerinin yüzeysel ve beþ kademeye kadar derinlikli verileri sadece dýþ ticaret þirketlerine mahsus olmak üzere Borsamýz tarafýndan ücretsiz olarak verildi. Karþýlaþtýðýmýz yoðun ilgi sebebiyle, kampanyanýn süresi 2009 yýlý sonuna kadar uzatýldý. Kampanyadan yararlanmak için ihracatçý ve/veya ithalatçýlarýn VOB verilerini yayýnlayan firmalardan herhangi birine meslek birliklerindeki üye sicil numaralarý ile birlikte baþvurmalarý yeterlidir. VOB verileri Bloomberg, Foreks, IBS, Matriks, Plato ve Reuters tarafýndan yayýnlanmaktadýr. FÝZÝKÝ TESLÝMATLI DÖVÝZ SÖZLEÞMELERÝ ÝÞLEME AÇILIYOR! Bilindiði gibi, VOB da iþlem gören döviz sözleþmeleri nakdi uzlaþma yöntemiyle sonlandýrýlmaktadýr. Son dönemlerde, özellikle reel sektör firmalarýndan ve özel finans katýlým bankalarýndan fiziki teslimatla sonlandýrýlan döviz sözleþmelerinin de iþleme açýlmasý yönünde gelen talepler sýklaþmýþtýr. Bu ihtiyaç doðrultusunda, mevcut sözleþmelerin yanýnda fiziki teslimatlý döviz sözleþmeleri de Borsamýzda iþlem görmeye baþlayacaktýr. Yeni iþleme açýlacak olan sözleþmeler, sözleþme büyüklüðü ve vergi muafiyeti konularýnda da avantajlar sunacaktýr. VOB DÜNYA BORSALARI SIRALAMASINDA 22. SIRAYA YÜKSELDÝ! Ýþlemlerine 4 Þubat 2005 tarihinde baþlayan VOB, geride býraktýðý dört buçuk sene zarfýnda, büyük geliþim göstermiþtir. Borsamýzda 2008 senesinde 6

9

10 VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI TEMMUZ milyon dolayýnda sözleþme alýnýp satýlmýþ, toplam iþlem hacmi 208 milyar TL ye ulaþmýþtýr. Bu iþlem hacmi, VOB u 2008 senesinde dünya borsalarý sýralamasýnda 28. sýraya yükseltmiþtir. VOB daki iþlem hacmi yükseliþi 2009 senesinde de artan bir ivme ile sürmektedir. 24 Haziran 2009 tarihi itibarý ile 42 milyondan fazla sözleþme alýnýp satýlmýþ, bu sözleþmelerin deðeri 136 milyar TL yi aþmýþtýr. FIA nýn 2009 senesi Ocak ve Þubat aylarýný ele alan raporunda VOB un iþlem hacmi bakýmýndan 22. sýrada olmasý dikkat çekicidir! VOB ARDI ARDINA REKORLAR KIRIYOR! Geride býraktýðýmýz Nisan ve Mayýs aylarý, Borsamýzýn ardý ardýna iþlem hacmi ve açýk pozisyon deðeri rekorlarý kýrdýðý bir dönem oldu. Son iþlem hacmi rekoru 29 Þubat 2008 tarihinde 1,645 milyar TL ile kýrýlmýþtý. 21 Nisan 2009 tarihinde 1,739 milyar TL ile, ardýndan 30 Nisan 2009 tarihinde 2,198 milyar TL ile ve 7 Mayýs 2009 tarihinde 2,247 milyar TL ile Borsamýz kendi rekorunu ardý ardýna üç kez kýrmýþ oldu. Borsamýz, en yüksek toplam açýk pozisyon deðerine ise 26 Þubat 2008 tarihinde, 1,568 milyar TL ile ulaþmýþtý. 26 Haziran 2009 tarihinde 1,575 milyar TL ile ve ardýndan 29 Haziran 2009 tarihinde 1,626 milyar TL ile Haziran ayýnda açýk pozisyon rekorunu ardý ardýna iki kez kýrmýþ oldu. 8

11 TEMMUZ 2009 VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI VOBJEKTÝF VOB da piyasa yapýcýlýðý sistemi Güncel Emir ÇETÝNKAYA VOB Sözleþme, Araþtýrma ve Ýstatistik Müdürü Kerem ÖNDE VOB Sözleþme, Araþtýrma ve Ýstatistik Müdürlüðü Uzman Yardýmcýsý Piyasa yapýcýlýðý, piyasa yapýcý üyelerin bir dayanak varlýk için alým ve satým teklifleri vermeleri temeline dayanan, yatýrýmcýlara ve piyasa yapýcýlara belirli avantajlar sunan bir sistemdir. Dünyada piyasa yapýcýlýðý sistemi likiditesi sýnýrlý olan sözleþmeler baþta olmak üzere birçok sözleþmede uygulanmaktadýr. Borsamýzda 2008/71 Nolu Piyasa Yapýcýlýðý Esaslarý Genelgesinin 15 Eylül 2008 tarihinde yayýmlanmasý ile piyasa yapýcýlýðý sistemine geçilmiþtir. Piyasa yapýcýlýðý uygulamasý için ilk olarak altýn ve pamuk vadeli iþlem sözleþmeleri seçilmiþtir. Borsamýzdaki piyasa yapýcýlýðý uygulamasýnýn daha iyi anlaþýlmasý için, altýn vadeli iþlem sözleþmesindeki piyasa yapýcýlýðý uygulamasýný bu sayýmýzda ayrýntýlý olarak ele alacaðýz. Piyasa yapýcýlýðý sistemiyle piyasa yapýcý üyeler, sorumlu olduklarý sözleþmeler için Borsa tarafýndan belirlenen koþullarda alýþ ve satýþ kotasyonu vererek iþlem yaparlar. Piyasa yapýcý üyeler altýn vadeli iþlem sözleþmesi için geçerli piyasa yapýcý bandýnýn orta noktasýnýn % 1 aþaðýsý ve % 1 yukarýsý aralýðýnda olmak üzere minimum 10 ar adet alým satým kotasyonu girmek ile yükümlüdürler. Piyasa yapýcýlýðý sistemi hem yatýrýmcýlara hem de piyasa yapýcý olan üyelere çeþitli avantajlar sunmaktadýr. Altýn sözleþmesinde piyasa yapýcýlýðý uygulamasýnýn yatýrýmcýlara sunduðu avantajlar: Yatýrýmcýlarýn karþýlarýnda her zaman belirli bir fiyattan belirli miktar için alýcý ya da satýcý olmasý Likiditenin ve etkinliðin artmasý Ölçüsüz fiyat hareketlerinin önüne geçilmesi Altýn sözleþmesinde piyasa yapýcýlýðý uygulamasýnýn piyasa yapýcý üyelere saðladýðý avantajlar: Piyasa yapýcý üyelerin piyasa yapýcýlýðý hesabýna yapmýþ olduklarý iþlemlerden alýnacak Borsa payý oraný %0 dýr. Piyasa yapýcý üyenin piyasa yapýcý olduðu sözleþmede müþterileri adýna gerçekleþtirdiði iþlemlerden alýnacak Borsa payýndan %50 indirim uygulanýr. Piyasa yapýcý üyeler piyasa yapýcý olduklarý sözleþmelerde alým satým farklarýndan gelirlerini ve iþlem hacimlerini artýrma imkanýna sahip olmaktadýrlar. Soru ve Cevaplarla Altýn Sözleþmesinde Piyasa Yapýcýlýðý Bir üye birden fazla sözleþmede piyasa yapýcý olabilir mi? 9

12 VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI TEMMUZ 2009 Bir üye birden fazla sözleþmede piyasa yapýcý olabildiði gibi bir sözleþmede de birden fazla piyasa yapýcý üye olabilir. Ayný üyenin birden fazla piyasa yapýcý üye temsilcisi olabilir mi? Bir üyenin birden fazla piyasa yapýcý üye temsilcisi ve piyasa yapýcý hesabý olabilir. Bu ilgili üyenin tercihine baðlýdýr. Ancak her piyasa yapýcý üyenin asgari bir piyasa yapýcý üye temsilcisi olmak zorundadýr. Piyasa yapýcý üye temsilcisi müþteri iþlemi yapabilir mi? Piyasa yapýcý üye temsilcisi kendilerine bu iþ için tahsis edilen hesap dýþýnda baþka bir hesap için emir kabul edemezler. Piyasa yapýcý üye temsilcileri sadece sorumlu olduklarý sözleþmede kurallara uygun olarak sürekli kotasyon bulundurmakla görevlidirler. Piyasa yapýcý bandý (MM Band) nedir? Piyasa yapýcý bandý, piyasa yapýcý üye temsilcisinin alýþ ve satýþ kotasyonu vermekle yükümlü olduðu fiyat aralýðýdýr. Alýþ ve satýþ kotasyonlarý bu band dýþýnda verilemez. Altýn sözleþmesi için piyasa yapýcý bandý, piyasa yapýcý bandý orta noktasýnýn %1 aþaðýsý ve %1 yukarýsýdýr. Piyasa yapýcý bandý iþlemlere göre nasýl deðiþmektedir? Piyasa yapýcý bandý, ilgili sözleþmede 1 adet iþlem olmasý ya da son fiyatýn piyasa yapýcý bandý orta noktasýndan %0,5 oranýnda sapmasý durumunda deðiþir. Piyasa yapýcý üye temsilcileri, piyasa yapýcý bandý orta noktasýný ve piyasa yapýcý bandýný kotasyon girme sekmesinden görebilirler. Örnek 1: PY bandý orta noktasý 50,000 TL iken fiyatýn 50,300 TL ye çýkmasý ya da 49,700 TL ye düþmesi durumunda PY bandýnýn orta noktasý deðiþir, çünkü piyasadaki fiyat PY bandýndan % 0,5 in üzerinde deðiþmiþtir. Örnek 2: PY bandý orta noktasýnýn 50,000 TL iken 50,050 TL den 1 adet sözleþme iþlem görmesi durumunda, bandýn orta noktasý deðiþir ve 50,050 olur. MM Band dýþýnda kalan fiyat kotasyonlarý otomatik olarak iptal mi ediliyor? Piyasa yapýcý üye temsilcisi, piyasa yapýcý bandýnýn dýþýnda fiyat giremez. Ancak girmiþ olduðu piyasa yapýcý bandýn içerisindeki fiyat, piyasada gerçekleþen iþlemler sonucu deðiþmesi ve girilen fiyatýn yeni oluþan bandýn dýþýnda kalmasý söz konu olabilir. Bu durumda bandýn dýþýnda kalan emir iptal edilir. Bu hususu bir örnekle açýklayalým. Örnek: PY bandý orta noktasý 50,000 TL iken piyasa yapýcý üye temsilcisi %1 bandýnýn içinde olan 49,700-50,400 TL aralýðýndan alým satým emrini girmiþtir. Eðer PY bandýnýn orta noktasý 50,300 TL olursa 49,700 TL den girilen alým emri iptal edilir. Çünkü 49,700 PY bandý orta noktasýnýn 50,300 olduðu durumda % 1 lik bandýn dýþýnda kalmakta bu nedenle sistem bu kotasyonu iptal etmektedir. Sistem, alým emri iptal edildikten sonra 10 dakika içerisinde yeni alým emri girilmezse ve PY bandýnýn orta noktasý deðiþmezse yeni alým emrini 49,795 TL den otomatik olarak girer. MM bandýn geniþlemesi nedir? Altýn vadeli iþlem sözleþmesinde piyasa yapýcý kotasyon bandý aþaðýdaki þartlardan birinin gerçekleþmesi halinde %2 ye çýkartýlýr: i. Sözleþmenin fiyatýnýn bir önceki günün uzlaþma fiyatýna göre %5 deðiþim göstermesi, ii. Piyasa yapýcýnýn bir sözleþmede gün içinde aldýðý net pozisyonun 500 adede ulaþmasý (gün içindeki net pozisyonun 500 adedin altýna düþmesi halinde piyasa yapýcý bandý tekrar %1 e inmektedir), iii. Piyasa yapýcýnýn bir sözleþmede gün içindeki alýþ ve satýþlarýnýn toplamýnýn adede ulaþmasý, iv. Piyasa yapýcýnýn bir sözleþmedeki mutlak pozisyonunun adede ulaþmasý (piyasa yapýcýnýn sözleþmedeki pozisyonun adedin 10

13 TEMMUZ 2009 VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI VOBJEKTÝF altýna düþmesi halinde piyasa yapýcý bandý tekrar %1 e inmektedir). Piyasa yapýcý üye hangi vadelerde sisteme zorunlu kotasyon girmek zorundadýr? Piyasa yapýcý üye altýn vadeli iþlem sözleþmesinde en yakýn ay ve izleyen vade ayýnda, seans süresince çift yönlü kotasyon bulundurmak zorundadýr. Piyasa yapýcý üyeler altýn vadeli iþlem sözleþmesinin diðer vadesinde isteðe baðlý olarak kotasyon girebilirler. Örneðin altýn sözleþmesinde iþleme açýk vade aylarý Haziran, Aðustos ve Ekim aylarý ise piyasa yapýcý üye temsilcisi Haziran ve Aðustos aylarý için kotasyon girmek zorundadýr. Haziran vade ayý kapandýðýnda Aðustos ve Ekim aylarý piyasa yapýcý üyeler için fiyat girilmesi zorunlu aylar olacaktýr. Piyasa yapýcý üyenin piyasa yapýcý olduðu sözleþmelerde girebileceði asgari ve azami kotasyon miktarý nedir? Piyasa yapýcý üye temsilcisinin piyasa yapýcý olduðu sözleþmelerde girebileceði kotasyon miktarý asgari 10 adet, azami adettir. Piyasa yapýcý üye kotasyon girerken piyasadaki alým ya da satým fiyatlarý ile eþleþecek bir fiyat girebilir mi? Piyasa yapýcý üye, piyasa yapýcý bandý içerisinde yer alan her fiyatý kotasyon olarak girebilir. Eðer piyasadaki fiyatlar bu bandýn içindeyse, piyasa yapýcý üye ekrandaki satýþ fiyatýndan alým emri ya da ekrandaki alýþ fiyatýndan satýþ emri girer ve iþlem gerçekleþir. Piyasa yapýcý üyeler kendi aralarýnda iþlem yapabilir mi? Piyasa yapýcý üyeler kendi aralarýnda iþlem yapabilirler. Piyasa yapýcý üyelerin kendi aralarýnda yapacaklarý iþlemlerde de fiyat ve zaman önceliði kuralý geçerlidir. Altýn Vadeli Ýþlem Sözleþmesinde Piyasa Yapýcýlýðý Örneði Mayýs ayýnda, Borsamýzda Altýn Vadeli Ýþlem Sözleþmesinin Haziran, Aðustos ve Ekim vadeleri iþlem görmektedir. Piyasada iþlem gören Haziran vadeli altýn sözleþmesinin fiyatý 44,500 TL (Piyasa yapýcý bandý orta noktasý kabul edilmiþtir) olduðu varsayýmý altýnda, piyasa yapýcý üyenin kotasyon verebileceði en geniþ fiyat aralýðý 44,055 TL - 44,945 TL olacaktýr. Bu sözleþmede 43,000 TL den 10 adet uzun pozisyonu olan bir yatýrýmcý, pozisyonunu kapamak istediði anda piyasa yapýcýnýn vermiþ olduðu kotasyondan pozisyonunu kapatabilir. Eðer piyasada piyasa yapýcý üyenin vermiþ olduðu fiyattan daha iyi bir alýcý varsa pozisyon elbette ki daha iyi bir fiyattan kapatýlabilecektir. En kötü ihtimalle piyasa yapýcý bandý çerçevesinde sistemde sürekli bir alým satým fiyatý yer alacaktýr. Sistemde birden fazla piyasa yapýcý üyenin varlýðý halinde alým satým fiyat aralýðý daha da yakýnlaþmýþ olacaktýr. Likiditenin artmasý yatýrýmcýlarýn her zaman karþýlarýnda piyasa fiyatýna yakýn alýcý ve satýcý bulmalarýný saðlayacak böylece bir sözleþmenin etkin bir þekilde iþlem görmesi için en önemli etkenlerden biri piyasa yapýcýlýðý sistemi ile saðlanmýþ olacaktýr. Borsamýzda altýn vadeli iþlem sözleþmesinde iþlem hacmi gün geçtikçe artmaktadýr. Piyasa yapýcýlýðý sistemi ile iþlem hacminin altýn vadeli iþlem sözleþmesinde önemli seviyelere gelmesi beklenmektedir. Yapýlan düzenleme sonrasý altýn vadeli iþlem sözleþmesinde Ýþ Yatýrým Menkul Deðerler A.Þ. ve Finans Yatýrým Menkul Deðerler A.Þ. piyasa yapýcý üye olarak seçilen ilk üyelerimizdir. 11

14 VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI TEMMUZ 2009 Döviz vadeli iþlem sözleþmelerinde fiziki teslimat Bahar DEMÝRYÜREK VOB Sözleþme Araþtýrma Ve Ýstatistik Müdürlüðü Uzman Kerem ÖNDE VOB Sözleþme Araþtýrma Ve Ýstatistik Müdürlüðü Uzman Yardýmcýsý 4 Þubat 2005 tarihinden itibaren VOB da iþlem gören mevcut döviz vadeli iþlem sözleþmelerinde vade sonunda uzlaþma nakdi mutabakat yöntemiyle yapýlmaktadýr. Sektör temsilcilerinden gelen talep çerçevesinde mevcut döviz vadeli iþlem sözleþmeleriyle birlikte iþlem görmek üzere fiziki (hesaben) teslimatlý döviz vadeli iþlem sözleþmeleri de iþleme açýlacaktýr. Sözleþme özellikleri açýsýndan mevcut döviz vadeli iþlem sözleþme özellikleri aþaðýdaki gibidir. Nakdi Uzlaþmalý Döviz Vadeli Ýþlem Sözleþmesi Özellikleri Dayanak Varlýk Sözleþme Büyüklüðü Kotasyon Þekli Vade Aylarý Baþlangýç Teminatý TL/USD Dolar/TL Paritesi USD TL ile 1,4850/55 (0,0005 TL ve katlarý) Þubat, Nisan, Haziran, Aðustos, Ekim ve Aralýk (Ayný anda içinde bulunulan aya en yakýn üç vade ayýna ait sözleþmeler iþlem görür. Bu üç vade ayýndan biri Aralýk ayý deðilse, Aralýk vade ayý ayrýca iþleme açýlýr.) 180 TL 240 TL TL/EURO Euro/TL Paritesi EURO TL ile 2,1255/60 (0,0005 TL ve katlarý) Þubat, Nisan, Haziran, Aðustos, Ekim ve Aralýk (Ayný anda içinde bulunulan aya en yakýn üç vade ayýna ait sözleþmeler iþlem görür. Bu üç vade ayýndan biri Aralýk ayý deðilse, Aralýk vade ayý ayrýca iþleme açýlýr.) 12

15 TEMMUZ 2009 VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI VOBJEKTÝF Sürdürme Teminatý Gün Sonu Uzlaþma Fiyatý Vade Sonu Uzlaþma Fiyatý Son Ýþlem Günü Sözleþmenin Vadesi Uzlaþma Þekli Pozisyon Limiti Baþlangýç Teminatýnýn %75'i. Borsa kapanmadan önceki son 10 dakika içerisinde gerçekleþtirilen tüm iþlemlerin miktarlarýna göre aðýrlýklý fiyatlarýnýn ortalamasý. Eðer kapanýþ aralýðýnda 10 dan az iþlem yapýldýysa, zaman sýnýrý olmaksýzýn o gün içerisinde gerçekleþen son 10 iþlemin miktar aðýrlýklý fiyat ortalamalarý alýnýr. TCMB nin vade tarihinde saat 15:30 itibariyle açýkladýðý ABD Dolarý döviz satýþ kuru. Ýlgili vade ayýnýn son iþ günü Ýlgili vade ayýnýn son iþ günü Nakdi Mutabakat Her bir vade ayý için Bu eþik seviyenin üzeri ise toplam açýk pozisyon sayýsýnýn %10 u ile sýnýrlýdýr. Baþlangýç Teminatýnýn %75'i. Borsa kapanmadan önceki son 10 dakika içerisinde gerçekleþtirilen tüm iþlemlerin miktarlarýna göre aðýrlýklý fiyatlarýnýn ortalamasý. Eðer kapanýþ aralýðýnda 10 dan az iþlem yapýldýysa, zaman sýnýrý olmaksýzýn o gün içerisinde gerçekleþen son 10 iþlemin miktar aðýrlýklý fiyat ortalamalarý alýnýr. TCMB nin vade tarihinde saat 15:30 itibariyle açýkladýðý Euro döviz satýþ kuru. Ýlgili vade ayýnýn son iþ günü Ýlgili vade ayýnýn son iþ günü Nakdi Mutabakat Her bir vade ayý için Bu eþik seviyenin üzeri ise toplam açýk pozisyon sayýsýnýn %10 u ile sýnýrlýdýr. Fiziki teslimatlý döviz vadeli iþlem sözleþme özelliklerinin ise aþaðýdaki þekilde olmasý öngörülmektedir. Fiziki Teslimatlý Döviz Vadeli Ýþlem Sözleþmesi Özellikleri Dayanak Varlýk Sözleþme Büyüklüðü Kotasyon Þekli Vade Aylarý Baþlangýç Teminatý Sürdürme Teminatý Gün Sonu Uzlaþma Fiyatý TL/USDTL/EURO Dolar/TL Paritesi Euro/TL Paritesi USD EURO TL ile 1,4850/55 (0,0005 TL ve katlarý) Yýlýn tek aylarýndan ayný anda iki vade ayý ( Ocak, Mart, Mayýs, Temmuz, Eylül, Kasým. Bu iki vade ayýndan biri Ocak ayý deðilse, Ocak vade ayý ayrýca iþleme açýlýr.) TL ile 2,1255/60 (0,0005 TL ve katlarý) Yýlýn tek aylarýndan ayný anda iki vade ayý ( Ocak, Mart, Mayýs, Temmuz, Eylül, Kasým. Bu iki vade ayýndan biri Ocak ayý deðilse, Ocak vade ayý ayrýca iþleme açýlýr.) TL TL Baþlangýç Teminatýnýn %75'i. Baþlangýç Teminatýnýn %75'i. Borsa kapanmadan önceki son 10 dakika Borsa kapanmadan önceki son 10 dakika içerisinde gerçekleþtirilen tüm iþlemlerin içerisinde gerçekleþtirilen tüm iþlemlerin miktarlarýna göre aðýrlýklý fiyatlarýnýn miktarlarýna göre aðýrlýklý fiyatlarýnýn ortalamasý. Eðer kapanýþ aralýðýnda ortalamasý. Eðer kapanýþ aralýðýnda 10 dan az iþlem yapýldýysa, zaman sýnýrý 10 dan az iþlem yapýldýysa, zaman sýnýrý olmaksýzýn o gün içerisinde gerçekleþen olmaksýzýn o gün içerisinde gerçekleþen son 10 iþlemin miktar aðýrlýklý fiyat son 10 iþlemin miktar aðýrlýklý fiyat ortalamalarý alýnýr. ortalamalarý alýnýr. Vade Sonu Uzlaþma Fiyatý TCMB nin vade tarihinde saat 15:30 itibariyle açýkladýðý ABD Dolarý döviz satýþ kuru TCMB nin vade tarihinde saat 15:30 itibariyle açýkladýðý Euro döviz satýþ kuru 13

16 VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI TEMMUZ 2009 Son Ýþlem Günü Sözleþmenin Vadesi Uzlaþma Þekli Pozisyon Limiti Ýlgili vade ayýnýn son iþ gününden önceki ikinci iþ günü. Ýlgili vade ayýnýn son iþ günü Fiziki Teslimat Her bir vade ayý için adet. Bu eþik seviyenin üzeri ise toplam açýk pozisyon sayýsýnýn %10 u ile sýnýrlýdýr. Ýlgili vade ayýnýn son iþ gününden önceki ikinci iþ günü. Ýlgili vade ayýnýn son iþ günü Fiziki Teslimat Her bir vade ayý için adet. Bu eþik seviyenin üzeri ise toplam açýk pozisyon sayýsýnýn %10 u ile sýnýrlýdýr. Fiziki teslimatlý döviz vadeli iþlem sözleþmelerinin mevcut döviz sözleþmelerinden tek farký vade sonu uzlaþma yönteminin fiziki teslimat olmasý deðildir. Mevcut sözleþmelerle fiziki teslimatlý döviz vadeli iþlem sözleþmelerinin farklý olduðu hususlar aþaðýda listelenmiþtir: Uzlaþma þekli Sözleþme büyüklüðü Son iþlem günü Pozisyon limiti Baþlangýç ve sürdürme teminatlarý Vade aylarý Fiziki Teslimat süreci nasýl iþleyecektir? Son iþlem günü (T günü) ilgili vade ayýnýn son iþ gününden önceki ikinci iþ günüdür. Son iþlem günü seans sonunda açýk kalan tüm pozisyonlar fiziki teslimata tabiidir. 15:30 da vade sonu uzlaþma fiyatýnýn belirlenmesinden sonra seans bitimine kadar fiziki teslimat yapmak istemeyenler pozisyonlarýný kapatabilir. Son iþlem gününden sonraki ikinci iþ günü (T+2 günü) pozisyonlarýný kapatmamýþ uzun pozisyon sahipleri vade sonu uzlaþma fiyatý baz alýnarak alacaklarý dövizin TL karþýlýðýný 16:30 a kadar Takasbank a yatýrmak zorundadýr. Kýsa pozisyon sahipleri ise teslim etmeleri gereken dövizi Takasbank ýn muhabir bankasýndaki hesaplara SWIFT yoluyla T+2 günü 16:30 a kadar yatýrmalarý gerekmektedir. T+2 günü saat 16:30 dan baþlayarak teslimat tutarý olan döviz miktar, uzun pozisyon sahibi üyenin Takasbank nezdindeki döviz hesabýna, TL karþýlýðý olan tutar ise kýsa pozisyon sahibi üyenin Takasbank nezdindeki TL cari hesabýna ayný gün valörüyle aktarýlýr. Fiziki teslimat sürecinde uzun ve kýsa pozisyon sahiplerinin yükümlülükleri üye bazýnda netleþtirilerek üyeler üzerinden tamamlanacaktýr. T+2 günü saat 16:30 a kadar Takasbank a bir üye tarafýndan aktarýlmasý gereken döviz yatýrýlmadýðýnda, Takasbank uzun pozisyon sahibi tarafýndan yatýrýlan TL yi kullanarak spot piyasadan dövizi satýn alarak karþý tarafa aktaracaktýr. Bu aþamada ilgili dövizin spot piyasadan alýnmasýnda kullanýlan kur ile vade sonu uzlaþma fiyatý arasýnda aleyhte bir fark oluþmasý durumunda ilgili kýsa pozisyon sahibinin teminat hesabýndan düþülecektir. Uzun pozisyon sahibi tarafýndan yatýrýlmasý gereken TL tutar yatýrýlmadýðýnda ise kýsa pozisyon sahibinin yatýrmýþ olduðu döviz spot piyasada satýlarak karþý tarafýn yükümlülüðü Takasbank tarafýndan yerine getirilecektir. Yine aleyhte kur farký olmasý durumunda ilgili tarafýn teminat hesaplarýna yansýtýlacaktýr. T+2 günü 16:30 a kadar edimlerini yerine getirmeyen pozisyonlar için saat 16:30-EFT kapanýþ saati arasý birinci temerrüt hükümleri, T+2 EFT kapanýþ saati sonrasý ise ikinci temerrüt hükümleri uygulanýr. 14

17 TEMMUZ 2009 VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI VOBJEKTÝF T Günü 09:15 15:30 17:15 Son Ýþlem günü seans baþlangýcý. Son Ýþlem Günü Saat 15:30 da TCMB döviz satýþ kuru baz alýnarak en yakýn fiyat adýmýna yuvarlanarak vade sonu uzlaþma fiyatý belirlenir. Son Ýþlem Günü saat 15:30 dan seansýn kapanýþýna kadarki süre içerisinde iþlemler devam eder. Seans sonunda açýk kalan tüm pozisyonlar fiziki teslimata konu olur. Fiziki teslimat sürecinde efektif teslimat kabul edilmeyecektir. Fiziki Teslimat Süresince Ýliþkin Bir Örnek A ve B iki farklý aracý kurum VOB da faaliyet gösteriyor. Mart vadeli fiziki teslimatlý döviz sözleþmesinde son iþlem günü seans sonunda üyelerin farklý müþterilerinin aþaðýdaki pozisyonlara sahip olduðunu varsayalým. A aracý kurumunun müþterilerinin vade sonundaki pozisyonlarý aþaðýdaki gibi olsun. 1 nolu müþteri TL/USD sözleþmesinde 30 uzun. 2 nolu müþteri TL/USD sözleþmesinde 30 kýsa. 3 nolu müþteri TL/USD sözleþmesinde 15 uzun. 4 nolu müþteri TL/USD sözleþmesinde 25 kýsa. Toplam 45 uzun, 55 kýsa pozisyon var. Net olarak ise 10 kýsa pozisyonu bulunuyor. B aracý kurumunun müþterilerinin vade sonundaki pozisyonlarý aþaðýdaki gibi olsun. 1 nolu müþteri TL/USD sözleþmesinde 30 kýsa. 2 nolu müþteri TL/USD sözleþmesinde 30 uzun. 3 nolu müþteri TL/USD sözleþmesinde 15 kýsa. 4 nolu müþteri TL/USD sözleþmesinde 25 uzun. Toplam 45 kýsa, 55 uzun pozisyon var. Net olarak ise 10 uzun pozisyonu bulunuyor. Son iþlem günü 15:30 da TCMB döviz satýþ kuru 1,7123 TL dir. Vade sonu uzlaþma fiyatý ise en yakýn fiyat adýmýna yuvarlanarak 1,7125 TL olarak belirlenmiþtir. T günü 29 Mart, T+1 günü 30 Mart T+2 günü 31 Mart olduðunu varsayalým. Yukarýdaki örneðimizde A üyesi sadece müþterilerinin net 10 adet kýsa pozisyonu için Takasbank a toplam 1 milyon USD (10x = USD) dolarý T+2 günü 16:30 a kadar yatýracak ve karþýlýðýnda USD X 1,7125 = TL ayný gün valörüyle Takasbank tarafýndan hesabýna yatýrýlacaktýr. Üye ise almýþ olduðu TL yi kendi müþterileri arasýnda netleþtirerek müþteri hesaplarýna yansýtacaktýr. Yukarýdaki örneðimizde B üyesi ise sadece müþterilerinin net 10 adet uzun pozisyonu için Takasbank a toplam TL yi (10x x1,7125 = TL) T+2 günü 16:30 a kadar yatýracak ve karþýlýðýnda USD, ayný gün valörüyle Takasbank tarafýndan hesabýna yatýrýlacaktýr. Üye ise almýþ olduðu USD yi kendi müþterileri arasýnda netleþtirerek müþteri hesaplarýna yansýtacaktýr. 15

18 VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI TEMMUZ 2009 Yukarýda belirtilen þekilde ve süresi içerisinde döviz yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi halinde Takasbank döviz karþýlýðý ödenmiþ olan TL (takas alacaðý) ile spot piyasadan dövizi satýn alarak karþý tarafa ödeyecektir. Bu durumda eðer dövizin spot piyasada alýþ kuru 1,7125 den yüksekse aleyhte kur farký ilgili teminat hesaplarýna yansýtýlacaktýr. Fiziki teslimat yapmak istemiyorum. Bu sözleþmelerde pozisyon aldýðýmda fiziki teslimat yapmak zorunda mýyým? Fiziki teslimatlý döviz sözleþmelerinde pozisyon alýp fiziki teslimat yapmak istemeyen yatýrýmcýlar son iþlem gününe kadar diledikleri an pozisyonlarýný kapatarak fiziki teslimat yapmak zorunda kalmazlar. Hatta son iþlem günü saat 15:30 da vade sonu uzlaþma fiyatý belirlendikten sonra fiziki teslimat yapmak istemeyen pozisyon sahipleri 17:15 seans bitimine kadar vade sonu uzlaþma fiyatý üzerinden piyasadaki likidite çerçevesinde pozisyonlarýný kapatabilirler. Dövizin fiziki olarak teslime konu olmasý sadece fiziki teslimat isteyenler için geçerli bir uygulamadýr. Fiziki teslimat istemeyenler vadeden önce pozisyonlarýný diledikleri zaman kapatabilirler. Fiziki teslimatlý döviz sözleþmeleri özellikle reel sektör firmalarý açýsýndan daha somut algýlanmakta ve iþlem yapmalarýný teþvik etmesi beklenmektedir. Özellikle özel finans katýlým bankalarýnýn bu yönde talepleri bulunmaktadýr. Bir diðer önemli husus ise vade sonunda fiziki teslimat ile sonuçlanan pozisyonlar için BSMV muafiyeti doðmasýdýr. Fiziki teslimatlý döviz sözleþmelerinin saðlayacaðý faydalar neler olacaktýr? Fiziki teslimatlý döviz vadeli iþlem sözleþmelerinde sözleþme büyüklüðü USD ve EURO olarak belirlenmiþtir. Reel sektör kuruluþlarý ve kurumsal yatýrýmcýlar 100 bin ve katlarý þeklinde iþlem yaparak büyük pozisyonlarýný daha kolay yönetebileceklerdir. Vade sonunda diledikleri takdirde pozisyonlarýna paralel dövizi hesaben teslim alabileceklerdir. 16

19 TEMMUZ 2009 VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI VOBJEKTÝF TCMB Baþkaný Durmuþ Yýlmaz ile röportaj Kadir Kýlýçparlar Elite Medya Vadeli iþlem piyasalarýnýn dünyadaki yýllýk iþlem hacmi 2,2 trilyon Dolar düzeyinde. Türkiye de henüz 4 yýllýk bir mazisi bulunan vadeli iþlem piyasasýnýn Türkiye ekonomisine getirdiði ve getireceði katký hakkýnda ne düþünüyorsunuz? Ekonomide faaliyet gösteren tüm karar alýcýlarýn üstlendikleri riskleri doðru biçimde ölçmeleri ve yönetmeleri, saðlýklý iþleyen bir piyasa ekonomisinin temel unsurlarýndan biridir de yaþadýðýmýz kriz sonrasýnda daha güçlü ve istikrarlý bir ekonominin temellerini oluþturma amacýyla, etkin bir finans sektörünün altyapýsýnýn güçlendirilmesine yönelik düzenlemeler ve dalgalý kur rejimi uygulamasý, risk yönetimine iliþkin araçlara duyulan ilgiyi artýrmýþtýr. Bu süreçte geliþen vadeli piyasalar saðladýklarý olanaklarla, yatýrýmcýlara kur ve faiz gibi riskleri yönetebilme imkaný tanýmaktadýr. Böylece yatýrýmcýlar ekonomik þoklara ve dalgalanmalara karþý daha hazýrlýklý olabilmekte ve daha uzun vadeli düþünebilmektedir. Bu alandaki geliþmeler sonucunda ortaya çýkan organize bir piyasa ihtiyacýný karþýlamak üzere 2005 yýlýnda kurulan Vadeli Ýþlem ve Opsiyon Borsasý, ülkemizde hem risk yönetimi bilincinin geliþmesine katkýda bulunmakta, hem de sunduðu ürünlerle 17

20 VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI TEMMUZ 2009 yatýrýmcýlara risklerini güvenli bir þekilde yönetebilme olanaðý saðlamaktadýr. Vadeli Ýþlem ve Opsiyon Borsasý ile birlikte karþý taraf riskinin büyük ölçüde yönetilebildiði bir piyasanýn ortaya çýkýþý, özellikle uluslararasý yatýrýmcýlarýn TL araçlara ilgisinin artmasýna ve mali sistemin derinleþmesine katkýda bulunmaktadýr. Kurulduðu yýldan itibaren istikrarlý bir þekilde büyüyen Vadeli Ýþlem ve Opsiyon Borsasýnýn, finansal piyasalarýn derinleþmesi ve ekonominin dýþa açýklýðýnýn artmasý ile birlikte daha geniþ bir yatýrýmcý kitlesine ve iþlem hacmine ulaþacaðý tahmin edilmektedir. Finansal küreselleþme ve teknolojik ilerleme sayesinde dünyada türev sözleþmelerin hacmi 2000 li yýllardan itibaren çok hýzlý bir þekilde büyüme göstermiþtir. Büyük ölçüde tezgah üstü piyasalarda sunulan bu sözleþmelerin, saðladýðý fýrsatlarýn yaný sýra finansal istikrar açýsýndan bazý sakýncalar da içerdiði özellikle son kriz döneminde açýk bir þekilde görülmüþtür. Sunulan ürünlerin farklýlýðý, karmaþýklýðý, düzenleme ve denetlemelerin eksikliði, politika belirleyicilerinin izlemekte zorlandýðý, þeffaflýktan oldukça uzak ve daha önce görülmemiþ boyutlarda büyük iþlem hacmine sahip bir piyasanýn doðmasýna yol açmýþtýr. Yüksek kaldýraçlý iþlemlerin yaygýnlaþmasý ve finansal olmayan kuruluþlarýn varlýðý, bu piyasalarda karþý taraf riskinin fiyatlandýrýlmasýnda sorunlarýn ortaya çýkmasýna neden olmuþtur. Yaþanan küresel kriz sonrasýnda geliþmiþ ülkelerde tezgah üstü türev ürünlerin bir bölümünün, düzenleyici ve denetleyici otoriteler tarafýndan organize piyasalara yönlendirildiðini görmekteyiz. Bu önlemler hem piyasada büyük bir oyuncunun yükümlülüklerini yerine getirememesinin yaratabileceði sistemik riskleri büyük ölçüde ortadan kaldýracak, hem de üstlenilen risklerin daha þeffaf izlenebilmesini saðlayacaktýr. Organize bir piyasa olarak Vadeli Ýþlem ve Opsiyon Borsasýnýn da, bu alanda gelecekte önemli iþlevler üstleneceðini öngörmekteyiz. Türkiye de fiyat istikrarýnýn mimarý olarak tüm kesimlere zaman zaman Döviz geliri olmayan dövizle borçlanmasýn uyarýsýnda bulunuyorsunuz. VOB da iþlem gören Euro-TL ve Dolar-TL kontratlarý, iþ dünyasýný ve yatýrýmcýlarý kur riskinden korumak için önemli bir kalkan. Mutlaka dövizle iþ yapmasý gerekenlerin kendilerini VOB u kullanarak korumasý konusunda düþüncelerinizi alabilir miyiz? Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasý, döviz geliri olmayan firmalarýn ya da kiþilerin döviz cinsinden borçlanmamalarýný veya borçlanmak durumunda kalýrlarsa türev ürünleri kullanarak risklerini yönetmelerinin gerekliliðini her fýrsatta birçok kez vurgulamýþtýr. Yurtdýþýndan döviz kredisi kullanýmýnýn yaygýnlaþmasý ile birlikte reel sektörün döviz pozisyon açýðýndaki artýþ, bu uyarýlarýn önemini artýrmýþtýr. Nitekim 2008 yýlýnda firmalarýn satýþ gelirlerinin artmasýna raðmen kârlýlýklarýnýn düþmesinin ardýndaki temel neden, kur ve faizlerdeki yukarý yönlü hareketlere karþý birçok firmanýn kendilerini koruyacak önlemleri yeteri kadar alamamýþ olmasýdýr yýlýndan bu yana gerçekleþtirilen düzenlemeler ve Vadeli Ýþlem ve Opsiyon Borsasýnýn kurularak iþlerlik kazanmasý ile finans sektöründe risk yönetimi alanýnda kayda deðer bir ilerleme saðlanmýþtýr. Ancak son dönemde yaþanýlanlar, risk yönetiminin reel sektör nezdinde geliþimi konusunda hâlâ atýlmasý gereken adýmlar olduðunu göstermektedir. Dövizle iþlem yapmasý gereken firmalarýn, kur hareketlerinden korunmak amacýyla alabilecekleri önlemlere iliþkin seçenekler, Türkiye de döviz piyasalarý iþlem hacimleriyle birlikte önemli ölçüde artmýþtýr. Bunlarýn içinde, vadeli iþlemlerde karþý taraf riskini ortadan kaldýrmasý nedeniyle saðladýðý avantajlar bakýmýndan organize bir piyasa olarak Vadeli Ýþlem ve Opsiyon Borsasý öne çýkmaktadýr. Küresel krizden çýkýþýn baþladýðýna dair yorumlar yoðunlaþtý. Türk iþ dünyasýna bu konuda tavsiyeniz nedir? Bilindiði gibi 2007 yýlýnýn ikinci yarýsýnda ABD eþik altý konut piyasasýnda baþlayan sorunlar, zamanla tüm dünyaya yayýlarak hem finansal istikrarý, hem de ekonomik istikrarý tehdit eder boyutlara ulaþmýþtýr yýlýnýn son çeyreðinden itibaren küresel finansal krizin dünya ekonomileri üzerindeki etkisi hýzlý ve yýkýcý bir þekilde ortaya çýkmýþtýr. Küreselleþme olgusu ve krizin finans sisteminden kaynaklanmasý gibi nedenlerle, içinde bulunduðumuz küresel krizin geçmiþte yaþanan örneklerinden çok daha derin ve uzun süreli olmasý beklenmektedir. 18

VIII MALÝ PÝYASALAR 125

VIII MALÝ PÝYASALAR 125 VIII MALÝ PÝYASALAR 125 126 MALÝ PÝYASALAR Para ve sermaye piyasalarýndan oluþan mali piyasalara iliþkin geliþmeler aþaðýdadýr. I. PARA PÝYASALARI Kýsa vadeli fonlarýn arz ve talebinin karþýlaþtýðý piyasalarýn

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 Düþen Faizler ÝMKB yi Yýlýn Zirvesine Çýkardý Merkez Bankasý ndan gelen faiz indirimine devam sinyali bono faizini %7.25 e ile yeni dip noktasýna çekti. Buna baðlý olarak

Detaylı

FİZİKİ (HESABEN) TESLİMATLI DÖVİZ VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ. İstanbul, 06 Kasım 2009

FİZİKİ (HESABEN) TESLİMATLI DÖVİZ VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ. İstanbul, 06 Kasım 2009 FİZİKİ (HESABEN) TESLİMATLI DÖVİZ VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ İstanbul, 06 Kasım 2009 FİZİKİ TESLİMAT Vade sonunda, son işlem günü seans sonu itibariyle açık olan pozisyonlar için sözleşmede belirtilen esaslar

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

Akýlcý Çözümler Üretiyoruz Türev Ürünlere Ýliþkin Eðitimler EÐÝTÝMÝN AMACI Kýyýyý gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar keþfedemez. Andre Gide Bu eðitimde katýlýmcýlara, VOB ürünlerin

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI HABER BÜLTENÝ Sayý6 Eylül 2005 VOB ilk altý ayýný baþarýyla tamamladý! Döviz mi? DöVÝS mi? Aracý kurum gözüyle VOB VOB Takas Merkezi: TAKASBANK Türev ürünler ve

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003

SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003 SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003 VADELİ İŞLEM VE OPSİYON BORSASI TÜRK FİNANSAL PİYASALARINDA YENİ BİR SIÇRAMA İçindekiler 1) VOB Hakkõnda 2) Dünyada Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsalarõ 3) Neden Vadeli İşlemler?

Detaylı

4 Aralık 2009. Çetin Ali DÖNMEZ. VOB Genel Müdürü İzmir Ekonomi Üniversitesi

4 Aralık 2009. Çetin Ali DÖNMEZ. VOB Genel Müdürü İzmir Ekonomi Üniversitesi 4 Aralık 2009 VOB la Risk Yönetimi i Çetin Ali DÖNMEZ Ç VOB Genel Müdürü İzmir Ekonomi Üniversitesi Kuruluş Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) 4 Şubat 2005 te uzaktan erişimli elektronik bir Borsa olarak

Detaylı

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 'HEDEFÝMÝZ EN BÜYÜK 10 EKONOMÝ ARASINA GÝRMEK' Baþbakanýmýz, Ulusa Sesleniþ konuþmasýnda Türkiye'nin potansiyelinin de hedeflerinin de büyük

Detaylı

VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI HABER BÜLTENÝ Sayý5 Mayýs 2005 Yeni dönem baþladý! 4 Þubat tan bugüne VOB da neler oldu? Vadeli Ýþlem ve Opsiyon Borsasý nda neredeyiz? Vadeli fiyatlar bir tahmin

Detaylı

VOB ve Emtia Piyasaları

VOB ve Emtia Piyasaları 3 Aralık, 2010 VOB ve Emtia Piyasaları Yaman Başaran Genel Müdür Yardımcısı Fats and Oils Conference, İstanbul Kuruluş Aşamasından Bugüne Üye Sayımız: 98 Rekor İşlem Hacmi: 3 milyar 129 milyon TL CFTC

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

VII PARA VE BANKA 105

VII PARA VE BANKA 105 VII PARA VE BANKA 105 106 PARA VE BANKA A. GENEL DURUM Uygulamaya konulan ekonomik program çerçevesinde 2000 yýlý para politikasýnýn temelini, yýl baþýndan itibaren 18 aylýk bir sürede döviz kurunun dönem

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve bakanlar kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

ÖDEME YÖNETÝMÝ SFS FÝNANSAL SÝSTEM ÇÖZÜMLERÝ Tahsilat Sorununa Kesin Çözüm S Ý G O R T A Þ Ý R K E T Ý B A N K A A C E N T E SÝGORTA ÜRÜNLERÝ TAHSÝLATINDA EN ÝLERÝ TEKNOLOJÝ Poliçe / Tahakkuk - Ýptal Zeylname

Detaylı

VOBJEKTÝF VADELÝ ÝÞLEM VE OPSÝYON BORSASI HABER BÜLTENÝ Sayý7 Kasým 2005 Limit Neresi? Hisse senedi endekslerine dayalý vadeli iþlem sözleþmeleri Geliþmekte olan piyasalarda türev sözleþmeleri Vadeli iþlemler

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

YURTDIÞI PÝYASALARDA TÜREV ARAÇLARIN ALIM SATIMINA ARACILIK ÇERÇEVE SÖZLEÞMESÝ

YURTDIÞI PÝYASALARDA TÜREV ARAÇLARIN ALIM SATIMINA ARACILIK ÇERÇEVE SÖZLEÞMESÝ HESAP NO... SANKO Menkul Deðerler A.Þ. YURTDIÞI PÝYASALARDA TÜREV ARAÇLARIN ALIM SATIMINA ARACILIK ÇERÇEVE SÖZLEÞMESÝ SÖZLEÞME NO: YURTDIÞI PÝYASALARDA TÜREV ARAÇLARIN ALIM SATIMINA ARACILIK Madde 1. SÖZLEÞMENÝN

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU T.C. AYDIN BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ SU VE KANALÝZASYON ÝDARESÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ TEMMUZ 215-1 215 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU KURUMSAL MALÝ DURUM VE BEKLENTÝLER RAPORU SUNUÞ 518 Sayýlý Kamu

Detaylı

VOB la Gelecek ece Yönetimi

VOB la Gelecek ece Yönetimi Kasım 2009 VOB la Gelecek ece Yönetimi Çetin Ali DÖNMEZ İstanbul Kültür Üniversitesi Kuruluş Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) 4 Şubat 2005 te gonga ilk vuruşu Başbakanımızın yapmasıyla uzaktan erişimli

Detaylı

Ocak 2010. Sözleşmeleri. smaniye Ticaret ve Sanayi Odası. Tolga Uysal

Ocak 2010. Sözleşmeleri. smaniye Ticaret ve Sanayi Odası. Tolga Uysal Ocak 2010 VOB ve Vadeli İşlem Sözleşmeleri smaniye Ticaret ve Sanayi Odası. Tolga Uysal ğitim ve Tanıtım Müdürü ü 4 Soru? Bana Ne Fayda Sağlar? Nasıl İşliyor? Nasıl Kullanabilirim? Ne Yapmam Lazım? Nasıl

Detaylı

VOB la Gelecek ece Yönetimi

VOB la Gelecek ece Yönetimi Ocak 2010 VOB la Gelecek ece Yönetimi Çetin Ali DÖNMEZ Osmaniye Ticaret ve Sanayi Odası İşlem Hacminin Yıllık Gelişimi (TL) İşlem Hacmi (TL) 334.172.858.081 207.962.600.500 118.035.442.771 3.029.588.946

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

TÜRK SANAYÝCÝLERÝ VE ÝÞADAMLARI DERNEÐÝ 2009 YILINA GÝRERKEN TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ ARALIK 2008 TÜSÝAD Yayýn No: T/2008-12/479 Meþrutiyet Caddesi, No. 46 34420 Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0212) 249 07 23 Telefax:

Detaylı

Türkiye Ekonomisi için Kriz Önlemleri

Türkiye Ekonomisi için Kriz Önlemleri TEPAV Küresel Kriz Çalýþma Grubu Mart 2009 Economic Policy Research Foundation of Turkey TEPAV Küresel Kriz Çalýþma Grubu Raporu Mart 2009 Yönetici Özeti 1. Giriþ 2. Krizin Türkiye ye Etkileri ve Mevcut

Detaylı

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði Türkiye Biliþim Derneði, biliþim sektöründe çalýþan üst ve orta düzey yöneticilerin mesleki geliþimi ve dayanýþmalarýný geliþtirmek amacýyla her yýl düzenlediði

Detaylı

2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016. VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1

2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016. VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1 2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016 VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1 İÇERİK İhracatçı Eğilim Araştırması Tespitler - Q4 VİOP ta işlem gören Döviz Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmeleri Vadeli işlem

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ

PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ NİSAN 2015 Hazine ve Türev Ürünler PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMESİ Pay Senedi Vadeli İşlem Sözleşmeleri,belirli bir vadede önceden belirlenen fiyat ve miktarda pay senedini alma

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- 2004 YILI GENEL EKONOMÝK HEDEFLERÝ... 9 A. BÜYÜME... 9 B. KAYNAKLAR-HARCAMALAR DENGESÝ... 10 II- MÝLLÝ

Detaylı

Ocak 2010. Yönetimi IŞINSU KESTELLİ. Yönetim Kurulu Başkanı

Ocak 2010. Yönetimi IŞINSU KESTELLİ. Yönetim Kurulu Başkanı Ocak 2010 VOB la Gelecek Yönetimi IŞINSU KESTELLİ Yönetim Kurulu Başkanı Kuruluş Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) 4 Şubat 2005 te gonga ilk vuruşu Başbakanımızın yapmasıyla uzaktan erişimli elektronik

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- EKONOMÝNÝN GENEL DENGESÝ... 9 II- III- MÝLLÝ GELÝR VE SABÝT SERMAYE YATIRIMLARI A. GAYRÝ SAFÝ MÝLLÝ HASILA...

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Future Forward Oplsiyon Piyasaları Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Döviz Türevi Ürünler Gelecek piyasasına ait ilk sözleşme 13 Mart 1851 yılında 3000 kile mısırın Haziran ayında Chicago da teslimine yönelik

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER GÝRÝÞ 1. TEK DÜZEN HESAP PLANI

ÝÇÝNDEKÝLER GÝRÝÞ 1. TEK DÜZEN HESAP PLANI ÝÇÝNDEKÝLER GÝRÝÞ 1. TEK DÜZEN HESAP PLANI 1.1.Sektörel Hesap Planý... 19 1.2.TDHP'nýn Amaç ve Kapsamý... 20 1.3. TDHP'nýn Yapýsý... 21 2. GENEL NÝTELÝKLÝ ÝÞLEMLER MUHASEBESÝ 2.1.Sigortacýlýk Dýþý Ýþlemler...

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

Muammer ÇAKIR. VİOP Risk Konferansı 4/6/2014

Muammer ÇAKIR. VİOP Risk Konferansı 4/6/2014 Muammer ÇAKIR VİOP Risk Konferansı 4/6/2014 06.06.2014 3 İçerik Bölüm I: Dünyada Risk Yönetimi Neden Risk Yönetimi? Risk Yönetimindeki Endişeler ve Enstrümanlar Bölüm II: VİOP Hakkında VİOP Hakkında VİOP

Detaylı

KRÝSTAL KÝMYASAL ÜRÜNLER ÝMALATI SAN. TÝC. LTD. ÞTÝ. 1996 yýlýnda GALERÝ KRÝSTAL A.Þ. bünyesinde kurulmuþtur. 4.000m2 lik kapalý alanda otel buklet malzemesi olarak adlandýrýlan sarf malzemelerinin imalatý

Detaylı

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi GÝRÝÞ Ýnsanoðlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kýymetli olduðu dönemi yaþamaktadýr. Çaðýmýzda bilgiye sahip olmanýn ya da bilgi kaynaðýna kolaylýkla ulaþabilmenin önemi her geçen gün artmaktadýr.

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

www. adana.smmmo.org.tr

www. adana.smmmo.org.tr Adres Güzelyalý Mahallesi 81093 Sokak No : 14 Çukurova / ADANA Telefon 0 322 232 99 03 0 322 232 99 04 0 322 232 99 06 0 322 232 38 00 Faks 0 322 232 99 08 www. adana.smmmo.org.tr SEMPOZYUMUN AMACI SEMPOZYUMUN

Detaylı

TEMMUZ 2010 SAYI 7. e-dergi ÖZEL BÖLÜM ÞÝRKETLERÝ AYNAYA BAKMAK. www.finanskulup.org.tr

TEMMUZ 2010 SAYI 7. e-dergi ÖZEL BÖLÜM ÞÝRKETLERÝ AYNAYA BAKMAK. www.finanskulup.org.tr TEMMUZ 2010 SAYI 7 e-dergi Dr.NEBÝL ÝLSEVEN EKONOMÝK BÜYÜME VE EKONOMÝK ÝSTÝKRAR AÇISINDAN BANKACILIK SEKTÖRÜ ÖZEL BÖLÜM YATIRIM - MENKUL DEÐERLER ÞÝRKETLERÝ EÐÝTÝM AYNAYA BAKMAK www.finanskulup.org.tr

Detaylı

MALÝ HÝZMETLER DAÝRE BAÞKANLIÐI

MALÝ HÝZMETLER DAÝRE BAÞKANLIÐI MALÝ HÝZMETLER DAÝRE BAÞKANLIÐI BÜTÇE ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI 5216 Büyükþehir Belediye Kanunu ile 5393 sayýlý Belediye Kanununun, Ýçiþleri Bakanlýðý'nca yayýnlanan Mahalli Ýdareler Bütçe ve Muhasebe

Detaylı

PID Kontrol Formu. Oransal Bant. Proses Deðeri Zaman

PID Kontrol Formu. Oransal Bant. Proses Deðeri Zaman PID Kontrol Formu PID kontrol formu endüstride sýkça kullanýlan bir proses kontrol yöntemidir. PID kontrol algoritmasýnýn çalýþma fonksiyonu, kontrol edilen prosesten belirli aralýklarla geri besleme almak

Detaylı

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken

Detaylı

OCAK 2009 www.vob.org.tr

OCAK 2009 www.vob.org.tr Vadeli İşlem Sözleşmeleri ve VOB OCAK 2009 www.vob.org.tr VOB da Alınıp Satılan Şey Nedir? Vadeli İşlem Sözleşmeleri Opsiyon Sözleşmeleri Türev Araçlar Bu Sözleşmeler Hangi Amaçlarla Kullanılır? KORUNMACILAR:

Detaylı

Dosya Gýda Ambalajlarýnda Ýnovasyon: Bilginin Ekonomik ve Toplumsal Faydaya Dönüþtürülmesi Kaynak: Ambalaj Literatürü Kütüphanesi yayýnlarý, ASD - Ambalaj Binasý, ÝSTANBUL Hazýrlayan: Aslýhan Arýkan, ASD

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

ORDU SERBEST MUHASEBECÝ MALÝ MÜÞAVÝRLER ODASI

ORDU SERBEST MUHASEBECÝ MALÝ MÜÞAVÝRLER ODASI T I K B ÝÞÝN MAHÝYETÝ ORDU SERBEST MUHASEBECÝ ( C h a m b e r C e r t i f i e d P u b l i c A c c o u n t a n t s O f O r d u ) 2011 YILI SERBEST MUHASEBECÝ MALÝ MÜÞAVÝRLÝK ASGARÝ ÜCRET TARÝFESÝ DEFTER

Detaylı

Uygulamada Karþýlaþýlan Sorunlar

Uygulamada Karþýlaþýlan Sorunlar MALÝ YÖNETÝM-MUHASEBE Kamu Ýdareleri Paylarý Hesabý ve Uygulamada Karþýlaþýlan Sorunlar Ömer DAÐ Devlet Muhasebe Uzman Yardýmcýsý (Serbest Muhasebeci Mali Müþavir) odag@muhasebat.gov.tr GÝRÝÞ Tahakkuk

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- EKONOMÝNÝN GENEL DENGESÝ... 9 II- III- MÝLLÝ GELÝR VE SABÝT SERMAYE YATIRIMLARI A. GAYRÝ SAFÝ MÝLLÝ HASILA...

Detaylı

1 7 gün ; : 1 hafta 3 Ay 3 aydan uzun süre

1 7 gün ; : 1 hafta 3 Ay 3 aydan uzun süre Piyasa Kahvesi 75381,71 8.95 2.0040 1 7 gün ; : 1 hafta 3 Ay 3 aydan uzun süre Borsa BIST-100 endeksi açýlýþta geri çekilecektir ama, 74.500-74.750 seviyesi desteðinin çalýþacaðýný söyleyebiliriz. Dolayýsýyla

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü

Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü Türkiye Cumhuriyeti Devlet Planlama Teşkilatı ve Dünya Bankası Refah ve Sosyal Politika Analitik Çalışma Programı Çalışma Raporu Sayı: 6 Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü Erol Taymaz Ekonomi Bölümü

Detaylı

Fiziki Teslimatlı VOB-Canlı Hayvan Vadeli İşlem Sözleşmesi nde. İşlemler 3 Ekim 2011 Tarihinde Başlıyor. Tarih : 27.09.2011 Duyuru No : 2011-299

Fiziki Teslimatlı VOB-Canlı Hayvan Vadeli İşlem Sözleşmesi nde. İşlemler 3 Ekim 2011 Tarihinde Başlıyor. Tarih : 27.09.2011 Duyuru No : 2011-299 Tarih : 27.09.2011 Duyuru No : 2011-299 Fiziki Teslimatlı VOB-Canlı Hayvan Vadeli İşlem Sözleşmesi nde İşlemler 3 Ekim 2011 Tarihinde Başlıyor Borsamızda, dayanak varlığı büyükbaş canlı hayvan olan Fiziki

Detaylı

TEK BÝR METÝN HALÝNE GETÝRÝLEREK TASARRUF SAHÝPLERÝNE SUNULMAK ÜZERE TEKRAR BASTIRILIR.

TEK BÝR METÝN HALÝNE GETÝRÝLEREK TASARRUF SAHÝPLERÝNE SUNULMAK ÜZERE TEKRAR BASTIRILIR. BU ÝZAHNAME; FON KURUCUSU, FON YÖNETÝCÝSÝ VE FON YETKÝLENDÝRÝLMݪ KATILIMCILARINDA; FON ÝÇTÜZÜÐÜ VE HER AY ÝTÝBARÝYLE HAZIRLANAN, FONA ÝLݪKÝN MALÝ BÝLGÝLERÝN YER ALDIÐI AYLIK RAPORLARLA BÝRLÝKTE TASARRUF

Detaylı

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ com Hakkýmýzda Firma Hakkýnda Otomasyon sektörünün önde gelen firmalarýndan olan ECM ENDÜSTRÝYEL OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ, kurulduðu tarihten bu yana uzmanlaþtýðý her alanda, ülkemizde

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler 3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler Beþ tipin saðladýðý üç büyük avantaj: Uyumlu, güçlü, ekonomik Devre-kesicileri günümüzde, trafolarýn, enerji nakil hatlarýnýn, kablolarýn, kondansatörlerin, reaktör

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

29.08.2011 tarihli 2011/144 No lu genelgenin yürürlüğe girmesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

29.08.2011 tarihli 2011/144 No lu genelgenin yürürlüğe girmesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. 29.08.2011 tarihli 2011/144 No lu genelgenin yürürlüğe girmesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Genelge No : 2005/21 Çıkarıldığı Tarih : 05.08.2005 Yürürlük Tarihi : 05.08.2005 Konusu : Üyelerin Pozisyon

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

MADDE 2- FON'UN ADI ÝLE KURUCU, YÖNETÝCÝ VE SAKLAYICI KURULUªUN (LARIN) UNVANI VE MERKEZ ADRESLERÝ:

MADDE 2- FON'UN ADI ÝLE KURUCU, YÖNETÝCÝ VE SAKLAYICI KURULUªUN (LARIN) UNVANI VE MERKEZ ADRESLERÝ: FÝNANSBANK A.ª. QUANT B TÝPÝ DEÐݪKEN FONU ÝÇTÜZÜÐÜ MADDE 1- FONUN KURULUª AMACI: 1.1 Finansbank A.ª. tarafýndan 2499 sayýlý Sermaye Piyasasý Kanunu'nun 37 ve 38'inci maddelerine dayanýlarak ve bu içtüzük

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

5.1 Giriþ. Gündüz Ulusoy (TÜSÝAD-Sabancý Üniversitesi Rekabet Forumu Direktörü) Hande Yeðenoðlu (TÜSÝAD-Sabancý Üniversitesi Rekabet Forumu) 57

5.1 Giriþ. Gündüz Ulusoy (TÜSÝAD-Sabancý Üniversitesi Rekabet Forumu Direktörü) Hande Yeðenoðlu (TÜSÝAD-Sabancý Üniversitesi Rekabet Forumu) 57 5.TÜRKÝYE ÝMALAT SANAYÝÝNDE YENÝLÝK 56 5.1 Giriþ Türkiye imalat sanayiinin gerek GSMH içindeki payý gerekse toplam mal ihracatýndaki payý sürekli bir artýþ göstermektedir (Þekil 5.1 ve Þekil 5.2). Türkiye

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

TÜRK SANAYÝCÝLERÝ VE ÝÞADAMLARI DERNEÐÝ TÜRKÝYE ÝÇÝN ELEKTRÝK PÝYASASI MEKANÝZMALARINA ÝLÝÞKÝN ÖNERÝLER TÜSÝAD ENERJÝ STRATEJÝSÝ DÝZÝSÝ - 2 MAYIS 2008 TÜSÝAD Yayýn No: :T/2008-05/460 Meþrutiyet Caddesi,

Detaylı

PLASTÝK ENJEKSÝYON VE ÝNÞAAT MALZEMELERÝ SAN. TÝC. Hakkýmýzda KAMÝ GRUP 2007 yýlýnda Ýstanbul Topçularda, Sn. Baþak Kami tarafýndan kurulmuþtur. 2007 yýlýndan bu yana geliþimciliði ilke edinen firmamýz,

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný

Detaylı

Sanayici ve Ýþadamlarý Derneði www.tutevsiad.org BÝRLÝKTEN KUVVET DOÐDU TÜRK-ÇÝN EKONOMÝK VE TÝCARÝ ÝÞBÝRLÝÐÝ FORUMU NDA BÝZDE TÜTEVSÝAD OLARAK YERÝMÝZÝ ALDIK T.C. Baþbakaný Recep Tayyip Erdoðan'ýn 8-11

Detaylı

BORSALARIN EKONOMÝDEKÝ YERÝ VE GLOBALLEÞME SÜRECÝNDE YENÝDEN YAPILANDIRILMALARI

BORSALARIN EKONOMÝDEKÝ YERÝ VE GLOBALLEÞME SÜRECÝNDE YENÝDEN YAPILANDIRILMALARI ERLER A.Þ. ADA MENKUL DEÐERLER A.Þ. ADABANK A.Þ. AK YATIRIM MENKUL DEÐERLER Þ. ALAN YATIRIM MENKUL DEÐERLER A.Þ. ALFA MENKUL DEÐERLER A.Þ. ALTAY MENKUL TÜRKÝYE SERMAYE PÝYASASI YMETLER A.Þ. ANADOLUBANK

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER AÇILIÞ KONUÞMALARI Dr.Doðan CANSIZLAR / Sermaye Piyasasý Kurulu Baþkaný... 9 Osman BÝRSEN / Ýstanbul Menkul Kýymetler Borsasý Baþkaný... 13 Müslüm DEMÝRBÝLEK / Türkiye Sermaye Piyasasý Aracý

Detaylı

03 ŞUBAT 2011 PERŞEMBE AK PARTİ EKONOMİ İCRAATLARI SAYI 11

03 ŞUBAT 2011 PERŞEMBE AK PARTİ EKONOMİ İCRAATLARI SAYI 11 03 ŞUBAT 2011 PERŞEMBE AK PARTİ EKONOMİ İCRAATLARI SAYI 11 03 Þubat 2011 Perþembe Kemal AKAR Ýl Baþkan Yard. Ekonomi Ýþleri EKONOMÝDE GELÝÞMELER Kiþi Baþýna Milli Gelir 10 Bin Dolarý Aþtý Teþkilatýmýzýn

Detaylı

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP 520 Profesyonellik detaylarda gizli... Kolay ve pratik kalýp deðiþimi için tasarlanmýþ açýlýr makina gövdesi, kalýp deðiþtirme için gereken zamaný kýsaltmaktadýr.

Detaylı

TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNDE KASIM 2000 - ÞUBAT 2001 KRÝZLERÝ

TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNDE KASIM 2000 - ÞUBAT 2001 KRÝZLERÝ TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNDE KASIM 2000 - ÞUBAT 2001 KRÝZLERÝ Yrd. Doç. Dr. Zübeyir TURAN (*) GÝRÝÞ Türk ekonomisinde istikrar politikalarýný 1980 öncesi ve 1980 sonrasý olarak deðerlendirmek mümkündür. Çünkü

Detaylı

ECZACIBAÞI MENKUL DEÐERLER A.Þ. B TÝPÝ LİKİT FONU ÝÇTÜZÜÐÜ

ECZACIBAÞI MENKUL DEÐERLER A.Þ. B TÝPÝ LİKİT FONU ÝÇTÜZÜÐÜ ECZACIBAÞI MENKUL DEÐERLER A.Þ. B TÝPÝ LİKİT FONU ÝÇTÜZÜÐÜ MADDE 1 - FONUN KURULUÞ AMACI: 1.1. Eczacıbaşı Menkul Değerler A.Ş. tarafından 3794 sayılı Kanun la değişik 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

Birleþme ve satýn alma raporu: Küresel büyüme beklentileri. Uluslararasý Raporlar 2011

Birleþme ve satýn alma raporu: Küresel büyüme beklentileri. Uluslararasý Raporlar 2011 Birleþme ve satýn alma raporu: Küresel büyüme beklentileri Uluslararasý Raporlar 2011 Ýçindekiler 01 Giriþ 02 Küresel genel bakýþ 05 Kuzey Amerika 06 Avrupa 08 BRIC 10 Dünyanýn geri kalaný 12 Birleþme

Detaylı

TÜRKÝYE / Fabrika SWITZERLAND. Tel : ( 0090 ) 246 281 29 29 - ( 0090 ) 246 281 29 30 Fax : ( 0090 ) 246 281 29 31 Gönen / ISPARTA

TÜRKÝYE / Fabrika SWITZERLAND. Tel : ( 0090 ) 246 281 29 29 - ( 0090 ) 246 281 29 30 Fax : ( 0090 ) 246 281 29 31 Gönen / ISPARTA TÜRKÝYE / Fabrika Tel : ( 0090 ) 246 281 29 29 - ( 0090 ) 246 281 29 30 Fax : ( 0090 ) 246 281 29 31 Gönen / ISPARTA SWITZERLAND Tel : ( 0041 ) 56 610 48 43 Cep Natel : ( 0041 ) 79 605 72 93 E-mail : tuerkel@dplanet.ch

Detaylı

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu Mayıs 2015 Hazine ve Türev Ürünler FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi; FTSE Türkiye TL Hazine Bonosu Endeksinde

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı