SERMAYE BÜTÇELEMESİNDE RİSK ANALİZİ YÖNTEMLERİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SERMAYE BÜTÇELEMESİNDE RİSK ANALİZİ YÖNTEMLERİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ"

Transkript

1 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI SERMAYE BÜTÇELEMESİNDE RİSK ANALİZİ YÖNTEMLERİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Yüksek Lisans Tezi A. Sinan SARIASLAN Ankara 2003

2 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI SERMAYE BÜTÇELEMESİNDE RİSK ANALİZİ YÖNTEMLERİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Yüksek Lisans Tezi A. Sinan SARIASLAN Tez Danışmanı Doç. Dr. Argun Karacabey Ankara

3 İÇİNDEKİLER I. GİRİŞ...1 II. SERMAYE BÜTÇELEMESİ KAVRAMI VE KAPSAMI Şirketler İçin Yatırımların Önemi ve Yatırım Projeleri Sermaye Bütçelemesi Kavramı...10 III. SERMAYE BÜTÇELEMESİ YÖNTEMLERİ Geleneksel Yöntemler Geri Ödeme Dönemi Yöntemi Muhasebe Getiri Oranı Yöntemi İndirgenmiş Nakit Akımları Yöntemleri Paranın Zaman Değeri ve İskonto Oranı Net Bugünkü Değer Yöntemi Karlılık İndeksi Yöntemi İç Karlılık Oranı Yöntemi ve Türevleri Matematiksel Programlama Yöntemleri Sermaye Bütçelemesi Yöntemlerinin Karşılaştırılması Geleneksel Yöntemlerle İndirgenmiş Nakit Akımları Yöntemlerinin Karşılaştırılması İndirgenmiş Nakit Akımları Yöntemlerinin Karşılaştırılması Uygulamada Sermaye Bütçelemesi Yöntemleri Büyük Şirketlerdeki Uygulamalar Küçük Şirketlerdeki Uygulamalar...50 i

4 3. 6. Proje Değerlendirmede Yalnızca Sermaye Bütçelemesi Yöntemlerini Kullanma Hatası...52 IV. SERMAYE BÜTÇELEMESİNDE RİSK ANALİZİ YÖNTEMLERİ Belirlilik, Risk ve Belirsizlik Kavramları Risk ve Beklenen Getiri Oranı Fayda Teorisi Riskin Ölçütü Sermaye Bütçelemesinde Riskin Sınıflandırılması Projenin Kendine Özgü Riski Firma İçi Toplam Risk Pazar Riski Projenin Kendine Özgü Riskini Belirleme Yöntemleri Objektif Yöntemler Karar Ağacı Yöntemi Duyarlılık Analizi Olasılık Analizi Monte Carlo Simülasyonu (Benzetim) Yöntemi Sübjektif Yöntemler Senaryo Analizi Riske Göre Uyarlanmış İskonto Oranı Yöntemi Kesinlik Eşdeğeri Yöntemi Risk Analizi Yöntemlerinin Karşılaştırılması...95 ii

5 V. ÖRNEK OLAY: TÜPRAŞ KIRIKKALE RAFİNERİSİ GENİŞLEME PROJESİ Genel Açıklama, Amaç ve Yöntem Şirket Hakkında Genel Bilgiler Projenin Amacı Projenin Sağladığı Veriler Projenin Finansal Analiz Bölümünün Değerlendirilmesi Projenin Risk Analizi Projenin Duyarlılık Analizi Projenin Monte-Carlo Simülasyonu ile Analizi VI. SONUÇ KAYNAKÇA EK EK EK ÖZET SUMMARY iii

6 I. GİRİŞ Rekabetçi piyasa ekonomilerinde faaliyette bulunan kar amaçlı şirketler piyasada varlığını devam ettirmek ve piyasa değerini artırmak için sürekli bir uğraşı içinde bulunmak zorundadırlar. Özellikle 2000 li yılların dünya ekonomisinde bu zorunluluk daha da artmıştır. Küreselleşme sürecinde gittikçe artan uluslararası rekabet tüm piyasaları hızla değiştirmekte ve şirketlerin ulusal pazarlardan uluslararası pazarlara yönelmesine neden olmaktadır. Gittikçe artan ve sertleşen bu rekabet ortamı içinde talep yapısı ve tüketici yada müşteri tercihleri de hızla değişmektedir. Böyle bir ekonomik ortamda piyasada sürekliliğini sağlamak ve ortaklarının refahını artırmak için, şirketler her zaman yatırım yapmak ihtiyacı içinde olacaklardır. Çünkü bir yandan talep yapısında ve tüketici tercihlerindeki değişmelere uyum sağlamak için yeni üretim imkanları yaratmak, mevcut üretim imkanlarını genişletmek yada değiştirmek amacıyla yatırım yapmak gerekirken, diğer yandan da teknolojik gelişmelerin ortaya çıkardığı risklerden kaçınmak, fırsatlardan yararlanmak ya da modernizasyon amacıyla da şirketler yatırım yapmak zorundadırlar. Aksi durumda, şirketlerin piyasada varlığını sürekli devam ettirmesi ve piyasa değerlerini artırması mümkün olmayacaktır. Bugün oldukça başarılı olan bir şirket, gerekli yatırımları zamanında yapamazsa bir süre sonra piyasayı terk etmek zorunda kalacaktır. 1

7 Yukarıdaki ifadelerden de anlaşılacağı gibi, bu çalışmada yatırım kavramı şirketlerin üretim amaçlı sabit sermaye yatırımlarını ifade etmek amacıyla kullanılmaktadır. Dolayısıyla, finansal yada mali yatırımlar bu çalışmanın kapsamı dışındadır. Böylece, aksi belirtilmedikçe yatırım kavramı bu çalışmada daima sabit sermaye yatırımı olarak anlaşılmalıdır. Çünkü işletmecilik alanında yatırım kavramının çok geniş bir kapsamı vardır ve gelecekte kar etmek amacıyla önceden yapılan her tür harcama genellikle yatırım olarak tanımlanır. Bu nedenle bu çalışmada yatırım kavramı sabit sermaye yatırımı anlamında kullanılmaktadır. Yatırımlar yada sabit sermaye yatırımları piyasa ekonomilerinde tüm şirketler için bir zorunluluk olduğu kadar, aynı zamanda büyük harcama da gerektirirler. Örneğin, yeni bir fabrikanın kurulması, mevcut bir fabrikanın üretim kapasitesinin genişletilmesi yada mevcut makine ve teçhizatın değiştirilmesi çoğu zaman şirketlerin yabancı kaynak bulmadan başaramayacakları kadar büyük kaynak gerektirir. Yatırım harcamaları yapıldıktan sonra da, yatırımın büyüklüğüne bağlı olarak, şirketler bir bakıma dönüşü olmayan bir yola girerler. Bunun içindir ki, şirketlerin sabit yatırımları büyüdükçe esneklikleri de gittikçe azalır. Dolayısıyla, yatırım harcamalarının doğru tahmin edilmesi, uygun kaynakların belirlenmesi ve doğru alanlara yatırılması şirketler için büyük bir önem taşır. Bu çalışmanın da esas amacı, getirileri bir yıldan fazla olması beklenen varlıklara yapılan yatırım harcamalarını planlama süreci olarak 2

8 tanımlanan sermaye bütçelemesi konusunu, finans literatüründeki kapsamı çerçevesinde incelemek, bu amaçla kullanılan yöntemleri değerlendirmek, avantaj ve dezavantajlarını sistematik bir bütünlük içinde ortaya koymak ve uygulamada karşılaşılan sorunları tartışmaktır. Bunu için detaylı bir literatür taraması yapılmış ve imkanlar ölçüsünde bu konuda yazılan önemli kaynakların büyük çoğunluğuna ulaşılmaya çalışılmıştır. Konunun kuramsal çerçevesi ve kullanılan yöntemler tek tek, ancak birbirleri ile ilişkili olarak açıklanırken, özellikle bu yöntemlerin uygulanabilirliği ve şirketlerin bunları hangi ölçüde kullandıkları da belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, çalışmanın izleyen İkinci Bölümünde sermaye bütçelemesi kavramının farklı tanımları ve kapsamı tartışılacak ve yatırım faaliyetlerindeki önemi vurgulanacaktır. Bu kapsam çerçevesinde şirketler için yatırımların önemi ve gerekliliği öz bir biçimde ortaya konulurken, sermaye bütçelemesi açısından yatırımların projelere dönüştürülmesi ve yatırım projelerinin değişik sınıflandırmaları ayrıca yapılacaktır. Çünkü sermaye bütçelemesinin kapsamı yatırım projesinin türüne göre farklı boyut kazanabilmektedir. Çalışmanın Üçüncü Bölümünde sermaye bütçelemesi yöntemlerinin genel bir taraması yapılacak ve yöntemler uygulama boyutu bakımından, geleneksel yöntemler, indirgenmiş nakit akımları yöntemleri ve matematiksel programlama yöntemleri biçiminde sınıflandırılarak ayrı ayrı tartışılacaktır. Her yöntemin uygulama biçimi öz bir biçimde açıklanırken, özellikle uygulamada karar verme aşamasında yöntemlerin eksiklik ve üstünlükleri de 3

9 belirtilerek bir karşılaştırma yapılmaya çalışılacaktır. Bu arada sermaye bütçelemesi yöntemlerinin uygulamada büyük şirketler ve küçük firmalar tarafından hangi yatırımlarda ve hangi oranda kullanıldığı da ayrıca yapılan araştırmalar çerçevesinde tartışılacaktır. Sermaye bütçelemesi kararları dinamik bir işletme yada şirket ortamında alınmasına rağmen, bu amaçla kullanılan yöntemler çoğu zaman statik yada değişmeyeceği varsayılan verilere dayalı olarak uygulanmaktadır. Halbuki gerçek dünyada uzun süreli her yatırımın beklenen getirisinde bir değişme yada sapma olabilir. Dolayısıyla finans literatüründe sonucun beklenenden sapma olasılığı olarak tanımlanan riskin, karar sırasında belirlenmesi, analiz edilmesi ve ölçülmesi günümüzün hızla değişen koşullarında oldukça önemli bir konudur. Bu sebeple, çalışmanın Dördüncü Bölümü sermaye bütçelemesinde risk analizi ve yöntemlerine ayrılmıştır. Belirlilik, risk ve belirsizlik kavramları açıklandıktan sonra, risk ölçütleri ve risk türlerinin değişik biçimleri verilecektir. Daha sonra da, risk türlerine göre ilişkili riski belirlemede kullanılan yöntemler, analizlerde kullandıkları olasılıkların elde ediliş biçimine bağlı olarak, objektif ve sübjektif yöntemler olarak sınıflandırılıp ayrı ayrı açıklanacaktır. Bu arada karşılaştırmalı bir biçimde her yöntemin eksiklik ve üstünlükleri karşılaştırmalı olarak öz bir biçimde ayrıca verilecektir. 4

10 Çalışmanın Beşinci Bölümü ise, risk analizi uygulamasına örnek olmak üzere gerçek bir yatırım projesi üzerinde yapılacak bir duyarlılık analizi ve simülasyon çalışmasına ayrılmıştır. Burada amaç, değişik varsayımlar altında karar sonucunun nasıl değişebileceğini ortaya koyarak risk analizinin önemini vurgulamaktır. Böylece, değişen ortama ilişkin varsayılan durumların gerçekleşmesi halinde yatırım kararlarında ne tür değişmelerin olabileceği önceden görülebilecektir. Bu tür bir analiz, hiç şüphesiz karar vericilerin daha doğru karar almalarına ve kaçınılamaz durumdaki risklerin varlığı karşısında hazırlıklı olmalarını yani önlem almalarına katkıda bulunacaktır. Yapılan çalışmaların genel bir değerlendirmesi ve sonucu ise Altıncı Bölümde özet biçiminde verilecektir. Böylece, sermaye bütçelemesi konusunu teoriden uygulamaya kadar uzanan genel çerçevesi içinde kullanılan yöntemleri ile birlikte, sistematik bir bütünlük çerçevesinde vermeyi amaçlayan çalışmamızın da amacını gerçekleştirmesi beklenmektedir. 5

11 II. SERMAYE BÜTÇELEMESİ KAVRAMI VE KAPSAMI 2.1. ŞİRKETLER İÇİN YATIRIMLARIN ÖNEMİ VE YATIRIM PROJELERİ Kar amaçlı şirketlerin esas hedefi, bir süreklilik içinde ortaklarının refahını mümkün olduğu kadar arttırmaktır 1. Ortakların refah seviyelerini etkileyen en önemli etkenin şirketin piyasa değeri olmasından dolayı şirket yöneticileri sürekli olarak şirketlerinin piyasa değerlerini arttırmaya yönelik çalışmalar yapmaktadırlar. Şirketin piyasa değerini belirleyen ve şirket tarafından kontrol edilebilen ana faktörleri kontrol edilebilir ve kontrol edilemeyen faktörler olarak sınıflandırabiliriz. Kontrol edilemeyen faktörler işletmenin içinde bulunduğu çevrenin belirlediği ekonomik, sosyal, politik, teknolojik, doğal ve yasal faktörlerdir. Hammadde, emek ve sermaye olan üretim faktörleriyle, girişimcilik ve yönetim ise kontrol edilebilir faktörlerdir 2. Bu sebepledir ki, şirket yönetimi, etkisini ve büyüklüğünü değiştirebildikleri bu kontrol edilebilen faktörleri değerlendirerek mal veya hizmet üretiminin arttırılması, verimlileştirilmesi, maliyetlerinin düşürülmesi, karının arttırılması, pazar ve üretim stratejilerinin belirlenmesi, yatırımların finansmanının nasıl olacağı, projelerin değerlendirilmesi gibi birçok konuda kararlar alarak şirketin piyasa değerini 1 Pike R., Dobbins R., Investment Decisions and Financial Strategy, s Müftüoğlu, Tamer, İşletme İktisadı, s. 15,69. 6

12 arttırmaya çalışır. Bu faaliyetlerden en önemlisiyse, öncelikle şirketin finansal konularla ilgili yöneticisinin değerlendirdiği yatırımlarla ilgili kararlardır. Yatırımlar, esasen, şirketin değerinin gelecekte daha fazla olmasını sağlamak için önceden yapılan harcamalardır 3. Bu harcamaların hedefi ise, yapılan harcama miktarıyla yönetimin hedeflediği bir kar miktarı toplamı kadar gelir elde etmektir 4. Hedeflenen kar elde edildiği takdirde, firmanın değeri artmakta, dolayısıyla bu yatırım hedefine ulaşmış olmaktadır. Ancak, yatırımın belli bir oranda kar sağlaması bu yatırımın her zaman iyi bir yatırım olması anlamına gelmemektedir. Yatırımın sağladığı karın büyüklüğü ve ne kadar riskli olduğu da önemlidir. Fakat, bu durum, hedefi süreklik olan ve ortaklarının refahını mümkün olduğunca arttırmak olan şirketlerin her zaman yatırım yapma eğiliminde olmaları gerçeğini değiştirmemektedir. Şirketin sürekliliğini korumasını ve büyümesini sağlayan faktörler olarak yatırımlar, şirketler için hayati önem taşımaktadırlar. Zira, başarısız sonuçlanan kimi büyük yatırımlar, şirketin mevcut durumunu iyileştirmediği gibi harcanan para ve zaman göz önüne alındığında daha da kötü sonuçlara sebep olabilir. Böylesi hayati önem taşımasından ötürü, büyük yatırım kararları, şirket yönetimince en üst düzeyde ve titizlikle tasarlanarak büyük ve spesifik amaçlı yatırım projeleri haline getirilir 5. 3 Dixon, Rob, Investment Appraisal, s Carter, Eugene, Portfolio Aspects of Corporate Capital Budgeting, s Dixon, Rob, s

13 Yatırım projeleri, üretim araçlarının yenilenmesinden çalışanların çalışma koşullarının değiştirilmesine, yeni bir fabrika kurmaktan hiç denememiş yöntemlerin yada ürünlerin tasarlanabileceği araştırma-geliştirme çalışmalarına, ve hatta finansal piyasalardaki hisse senedi, tahvil ve bono gibi menkul kıymetlerin alım-satımına kadar pek çok konuyu kapsar. Dolayısıyla, yatırım projelerinin sınıflandırılması değişik açılardan bakılarak çeşitli şekillerde yapılabilir. Bu çalışmada şirketlerin sabit varlıklara olan yatırımları değerlendirileceğinden, finansal yatırımlara değinilmemekle birlikte yöntem olarak sabit sermaye yatırımlarını değerlendirme sürecindeki benzerlikler sebebiyle bazı karşılaştırmalar yapılmaktadır. Sabit sermaye yatırımları açısından en çok kabul gören sınıflandırmalar; projenin büyüklüğüne, amacına, diğer projelerle olan bağımlılık derecesine ve nakit akım hareketlerine göre yapılan sınıflandırmalardır. Proje büyüklüğüne göre yapılan sınıflandırmada, projeyi hayata geçirmek için gerekli nakit miktarının büyüklüğü dikkate alınır. Bu sınıflandırmada yatırım projeleri: büyük projeler, düzenli sermaye harcamaları ve küçük teklifler olarak sınıflandırılır 6. Proje amacına göre yapılan sınıflandırmada, projenin hayata geçirilmesiyle nasıl bir fayda 6 Levy H., Sarnat M., Capital Investment and Financial Decisions, s

14 sağlanacağı, diğer bir deyişle, güdülen amaç dikkate alınır. Bu sınıflandırmada yatırım projeleri: Projenin tamamen yeni bir tesisin kurulmasını yada yeni bir ürünün geliştirilmesini öngörmesi durumunda Yeni Yatırım Projeleri, Mevcut bir tesisin üretim kapasitesinin arttırılması için üretim araçlarının alınması gibi kapasite artışını öngörmesi durumunda Genişleme(Tevsi) Yatırım Projeleri, Mevcut üretim araçlarının yıpranması sebebiyle yenileriyle değiştirilmesini öngörmesi durumunda Yenileme Yatırım Projeleri, Mevcut üretim araçlarının yıpranmamış olmasına rağmen teknolojik gelişmeler sonucu piyasaya sürülmüş daha verimli yeni üretim araçlarının alınmasını öngörmesi durumunda ise Modernizasyon Yatırım Projeleri olarak sınıflandırılır 7. Projenin diğer projelerle olan bağımlılık derecesine göre yapılan sınıflandırmada, öngörülen projenin hayata geçirilmesinde diğer bazı projelerle olan ilişkileri göz önüne alınarak bütün projeler eş güdümlü bir şekilde değerlendirilir. Bu sınıflandırmada ise projeler 8 : Eğer bir projenin kabulü diğerinin kabulüne engel oluyorsa Birlikte Olanaksız Projeler, 7 Sarıaslan, H., Yatırım Projelerinin Hazırlanması ve Değerlendirilmesi, s Clark J. J., Hindelang T. J., Pritchard R. E., Capital Budgeting...s

15 Eğer bir projenin kabulü ek fırsatlar sağlayan bir başka projenin hayata geçirilmesini cazip hale getiriyorsa Tamamlayıcı Projeler, Eğer bir projenin kabulü bir başka projenin de kabulünü gerektiriyorsa Ön Koşullu Projeler olarak sınıflandırılır SERMAYE BÜTÇELEMESİ KAVRAMI Yatırımların yapılmasında yatırımın kendisi kadar planlaması da çok önemlidir. Ancak, yatırım planları, yatırımların büyük yada küçük, kısa vadeli yada uzun vadeli oluşuna göre farklılıklar gösterir. Küçük yatırımların planları, yatırımın genellikle bir yıldan az vadeli ve parasal açıdan küçük hacimli olması sebebiyle orta kademe yöneticiler tarafından da yapılabilirken, büyük yatırımların planları üst düzey yönetim tarafından yapılmaktadır. Büyük yatırımların planları, yatırımın genellikle bir yıldan daha uzun süreli ve parasal açıdan daha büyük hacimli nakit akımlarına sahip olup şirketin değerini ve sürekliliğini önemli ölçüde etkiliyor olmasından ötürü küçük yatırımlara nazaran daha detaylı bir biçimde yapılmaktadırlar. Bu sebepledir ki getirileri bir yıldan fazla olması beklenen varlıklara yapılan harcamaları planlama süreci, ayrı bir kavram olarak, Sermaye Bütçelemesi tanımıyla nitelendirilmektedir 9. Bu terimdeki sermaye kelimesi, üretimde bulunan sabit varlıkları ifade ederken bütçe kelimesi gelecekte belirli bir süre 9 Ben-Horim M., Essentials of Corporate Finance, s

16 için tahmin edilen nakit giriş ve çıkışlarını detaylı bir biçimde gösteren planı ifade etmektedir 10. Sermaye bütçelemesi kararları şirketler için oldukça çok önemlidir, ve kararlar büyük bir dikkat gösterilerek alınır. Sermaye bütçelemesi kararlarının, şirketler için önemli olmasını sağlayan en önemli nedeni projelerin büyük miktarlarda nakit çıkışını gerektirmesi ve uzun vadede gerçekleşecek olmasıdır 11. Projenin uzunca bir süreyi kapsaması karar alıcıların esnekliğini kaybetmesine neden olur. Zira, kaynakların önemli bir kısmı uzun bir süre için bu projeye bağlanacaktır. Harcanan fonların geri gelebilmesi projenin başarısına bağlıdır. İyi tasarlanamamasından dolayı, projede olabilecek aksaklıklar beklenen gelirin kısmen yada tamamen elde edilmesini engelleyebilir. Ayrıca, gereğinden fazla fon ayrılması, hem kaynakların etkin kullanılmasını engellemekte, hem de şirketi fazla külfet altında bırakmaktadır. Sermaye bütçelemesini şirketler için önemli kılan diğer bir özelliği, projeye başlandıktan sonra projeden vazgeçmenin yada üzerinde önemli değişiklikler yapmanın çok zor ve yüksek maliyetli olmasıdır 12. Örneğin, pamuk ipliği kullanarak kumaş dokuyacak bir tekstil fabrikası kurmaya niyetli bir yatırımcının fabrika kurulduktan sonra pamuklu kumaş piyasasında fazla kar elde edemeyeceğini düşünüp fabrikayı yünlü giyim eşyaları için dizayn etmesi neredeyse fabrikanın yeni baştan yapması demektir. 10 Brigham E.F., Finansal Yönetimin Temelleri, çeviri, s A.g.e. s

17 Sermaye bütçelemesinin diğer bir önemli özelliği ise proje kapsamında alınan üretim araçlarının şirketin geleceğini belirlemesidir 13. Üretim araçlarının kapasitesi ve işletmeyi çalışır halde tutmak için gerekli olan çalışma sermayesinin yüksekliği, satış tahminlerinin doğruluğuyla beraber şirketin satış hacmini ve karını belirlemektedir. Olabilecek teknolojik gelişmelerin mevcut üretim araçlarının teknolojik ömürlerini tamamlamalarına neden olmasından ötürü rakip şirketlerin üretim kalitesinin veya kapasitesinin gerisinde kalma riski, sermaye bütçelemesi kararlarının, üzerinde dikkatle durulması gereken bir öneme sahip olduğunu gösteren diğer bir kanıttır Clark J. J., Hindelang T. J., Pritchard R. E., Capital Budgeting...s A.g.e. s Brigham E.F., Finansal Yönetimin Temelleri, çeviri, s

18 III. SERMAYE BÜTÇELEMESİ YÖNTEMLERİ Yatırımcıların önemli projeleri değerlendirirken kullandıkları pek çok yöntem bulunmaktadır. Hangi yöntemlerin uygulanacağı, şirket yönetiminin projeye bakış açısından şirketin yapısına kadar bir takım etkiler sebebiyle farklılıklar gösterebilir. Sermaye bütçelemesi yapılan projelerde karar alıcıların uyguladığı yöntemleri üç ana grupta toplayabiliriz: Geleneksel Yöntemler, İndirgenmiş Nakit Akımları Yöntemleri ve Matematiksel Yöntemler. Geleneksel Yöntemler olarak nitelendirilen birinci grupta geri ödeme dönemi yöntemiyle muhasebe getiri oranı yöntemi yer almaktadır. Bu yöntemler 1950lerin sonlarına kadar oldukça sık kullanılan, basit ve kolay anlaşılabilir proje değerlendirme yöntemleridir 15. Kolay hesaplanabilir olmalarına rağmen, farklı değişkenleri de göz önüne alan yeni yöntemlerin geliştirilmesiyle günümüzde, kimi şirketler tarafından sadece bir ön görüş olması amacıyla kullanılmaktadır 16. İndirgenmiş Nakit Akımları Yöntemleri ise geleneksel yöntemlerden paranın zaman değerini de göze alması bakımından farklılıklar gösterir. Günümüzde oldukça yaygın olarak kullanılan bu yöntemler net bugünkü değer yöntemi, iç karlılık oranı yöntemi, uyarlanmış iç karlılık oranı yöntemi, karlılık indeksi yöntemidir. 15 Levy H., Sarnat M., s A.g.e. s

19 Matematiksel Yöntemler ise elde edilmiş verilerin doğru, tahminlerin ise tam olarak gerçekleşeceği varsayımıyla projeyi değerlendiren yöntemlerdir. En sık kullanılan matematiksel yöntemler Doğrusal Programlama, Hedef Programlama ve Tam Sayı Programlama yöntemleridir. Bundan sonraki bölümlerde yukarıda belirtilen yöntemlerin nasıl uygulandığı açıklanacaktır. Yöntemlerin avantaj ve dezavantajları ise ayrı bir başlık altında bütün yöntemler birbirleriyle karşılaştırılarak yapılacaktır. Bu karşılaştırmalar yapılırken uygulamada şirketlerin bu yöntemlerden hangilerini tercih ettikleri sebepleriyle beraber ampirik çalışmalar ışığında tartışılacaktır GELENEKSEL YÖNTEMLER Geri Ödeme Dönemi Yöntemi Hesaplanması ve kullanılması kolay olması sebebiyle bir projenin değerlendirilmesinde kullanılan bir yöntem olan Geri Ödeme Dönemi Yöntemi, basitçe, yatırım miktarının kaç senede geri kazanılacağını hesap eder 17. Hem tek başına bir projeyi değerlendirirken hem de bir projeyi diğer bir projeyle kıyaslarken kullanılan bu yöntemde projenin geri ödeme dönemini hesap eden bir yatırımcı bu sürenin uzun bir süre olup olmadığına subjektif olarak karar verir. 17 Dixon, Rob, s

20 Yatırımcının öncelikli isteği geri ödeme döneminin mümkün olduğunca kısa olmasıdır 18. Zira, yatırımın, ömrünün erken safhalarında harcamalarını telafi etmesi hem yatırımın karlı bir yatırım olduğunu göstermekte hem de yatırımcının diğer projelere başlayabilmesi için bir kaynak oluşturmaktadır. Ancak, pek çok sermaye yatırımının geri ödemesi genellikle en az 2-3 yılda olmaktadır 19. Yapılan ilk yatırım miktarı, toplam pozitif nakit akımlarına kaçıncı senenin sonunda eşit oluyorsa bu sayı, basitçe, geri ödeme dönemidir. Örneğin, bir projede ilk yatırım olarak 8 milyar.-tl yatırım yapıldığı taktirde, projenin 1. senenin sonunda 3 milyar.-tl, 2. senenin sonunda 4 milyar.-tl, 3. senenin sonunda ise 5 milyar.-tl pozitif nakit akımı sağlayacağı tahmin ediliyor olsun. İkinci senenin sonunda ilk yatırım miktarının büyük çoğunluğu karşılanmıştır. Kalan 1 milyar.-tl ise 3. senede fazlasıyla karşılanmıştır. Bu durumda geri ödeme süresi [2 + (1/5=0.2)] = 2.2 senedir. Yatırımcı, projenin geri ödeme dönemini hesapladıktan sonra bu süreyi daha önceden karar verdiği bir maksimum ödeme süresiyle karşılaştır. Eğer projenin geri ödeme dönemi belirlenen maksimum sürenin altındaysa proje kabul edilir. Yatırımcı, bu maksimum süreyi genel ekonomik gidişat, şirket işletme sermayesi, alternatif projeler gibi konularda kişisel bir yargıyla değerlendirerek belirler. 18 Pike R., Dobbins R., Investment Decisions and Financial Strategy, s A.g.e. s

21 Hesaplanması ve sonuçlarının anlaşılması kolay olması, ve karmaşık olmayan durumlarda şirketi fazla meşgul edici eylemlere yönlendirmemesi sebebiyle şirketin işini kolaylaştıran bir yöntemdir. Ayrıca, şirketi daha kısa süreli projelere teşvik etmesi ve şirketi yatırdığı parayı daha kısa sürede geri almaya yöneltmesi sebebiyle belirsizliğin fazla olduğu dönemlerde faydalı bir yöntemdir 20. Bu nedenle riskli yatırım ortamlarında yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Hesaplanması kolay ve sonuçları anlaşılır olmasına karşın geri ödeme yönteminin bir takım dezavantajları mevcuttur. En önemli dezavantajı paranın zaman değerini dikkate almıyor olmasıdır. Paranın enflasyon sebebiyle değer yitirmesinin haricinde, proje ömrü boyunca faiz geliri sağlayabilecek alternatif yatırımların göz ardı ediliyor olması, özellikle, uzun vadeli nakit akımlarına sahip projelerin değerlendirmesinde bir engel oluşturmaktadır 21. Ayrıca, projenin sadece maliyetleri karşılayıp karşılamadığı üzerine odaklanması, fakat, karı, yani geri ödeme döneminden sonra oluşan pozitif nakit akımlarını dikkate almaması diğer bir dezavantajıdır 22. Örneğin, sırf geri ödeme süresi daha az diye karşılaştırılan iki alternatif projeden geri ödeme süresi daha az olanını tercih etmesi şirketin daha verimli ve karları uzun döneme yayılan yatırımları göz ardı etmesine sebep olabilmektedir. 20 Dixon, R., Clark J. J., Hindelang T. J., Pritchard R. E., Capital Budgeting...s

22 Muhasebe Getiri Oranı Yöntemi Kimi zaman yatırım getirisi, kimi zaman yatırılmış sermaye getirisi olarak adlandırılan Muhasebe Getiri Oranı yöntemi, tıpkı geri ödeme dönemi yöntemi gibi hesaplanması ve anlaşılması kolay olması sebebiyle yeni yöntemler geliştirilinceye kadar oldukça çok kullanılmış bir sermaye bütçelemesi yöntemidir 23. Bir performans indikatörü olarak kullanılan bu yöntemle proje hakkında bir ön bilgi edinilmeye çalışılır. Muhasebe Getiri Oranı, esasen, ortalama karın ortalama sermaye yatırımının bir yüzdesi olarak ifade eden ortalama getiri oranıdır 24. Bu yöntemin kullanılmasındaki amaç, bir projeden elde edilmesi beklenen getirinin önceden belirtilmiş bir limitle karşılaştırmaktır 25. Muhasebe = Tahmini Ortalama Yıllık Kar * 100 Getiri Oranı Tahmini Ortalama Yıllık Yatırım ARR = n n=1 (CIn _ CO t / n) CO t / n * 100 Yukarıdaki formülle hesaplanan Muhasebe Getiri Oranı,ARR, n yıllık pozitif (CI n ) nakit akımına sahip projenin, ortalama yıllık karının Σ(CI n CO t /n), ortalama yıllık yatırıma (CO t /n) bölünmesiyle bulunur. Bu getiri 22 A.g.e., s Levy H., Sarnat M., s Dixon, R., s Clark J. J., Hindelang T. J., Pritchard R. E., Capital Budgeting...s

23 oranını hesaplayan bir yatırımcı, bunu, tıpkı geri ödeme dönemi yönteminde olduğu gibi, önceden subjektif olarak belirlediği bir alt limitle, yani bir hedef getiri oranı ile kıyaslayarak projeyi kabul veya reddeder. Muhasebe Getiri Oranı yöntemi, basit muhasebe verilerinden elde edilebilmesi sebebiyle kolay hesaplanabilmektedir. Ayrıca, geri ödeme yönteminden farklı olarak projenin kendisini telafi etme süresi üzerinde değil proje karı üzerinde durmaktadır. Şirketin maliyetlerin haricinde ne kadar kar elde edeceğini bilmesi oldukça önemlidir. Ancak, bu yöntemin de bazı dezavantajları bulunmaktadır. En önemli dezavantajı geri ödeme yöntemindeki gibi, paranın zaman değerini dikkate almıyor olmasıdır. Dolayısıyla, ilk başlarda çok nakit girişi sağlayan bir proje daha uzun vadede ancak aynı karı sağlamayan bir başka proje ile eşdeğer görülebilmektedir. Diğer bir dezavantajı ise ARR nin hesaplanmasında kullanılan verilerin bilançodaki varlıkların defter değerini dikkate almasıdır. Defter değerlerinin varlığın piyasa değerini ve verimliliğini yansıtamamasından ötürü bu veriler yanıltıcı olabilir. Ayrıca, ARR nin sadece proje maliyetine odaklanması ve, paranın zaman değerini temel alan sermaye maliyetiyle varlıkların defter değerini alan ARR nin kıyaslanamaması alternatif projelerle kıyaslama yapmaya imkan vermemektedir. 18

24 Dikkat edilirse, geri ödeme dönemi, PP, yöntemi yatırılan paranın ne kadar süre sonra geri elde edileceğine dikkat ederken, ARR yöntemi ortalama getiri oranı üzerinde durmaktadır. Geleneksel sermaye bütçelemesi yöntemleri olarak adlandırılan bu iki yöntem, PP ve ARR, 1950 lere kadar çok kullanılan proje değerlendirme yöntemleri olmalarına karşın, günümüzde daha çok 1950 lerden sonra geliştirilen yöntemler kullanılmaktadır. 19

25 3.2. İNDİRGENMİŞ NAKİT AKIMLARI YÖNTEMLERİ İndirgenmiş Nakit Akımları Yöntemleri günümüzde, geleneksel yöntemlerden çok daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunun en önemli sebebi ise paranın zaman değerini dikkate almalarıdır. Yanlış sermaye bütçelemesi kararları en güçlü şirketleri bile iflasın eşiğine getirebilir. Ancak, paranın zaman değerini dikkate alan indirgenmiş nakit akımları yöntemlerinin uygun bir şekilde kullanılması başarılı bir yatırım planının yapılması olasılığını arttır 26. Bu sebeple İndirgenmiş Nakit Akımları Yöntemlerinin açıklanmasından önce paranın zaman değerini belirleyen indirgeme yada iskonto oranı, gelecek değer ve bugünkü değer kavramlarına değinmek gereklidir Paranın Zaman Değeri ve İskonto Oranı Paranın zaman değerini önemli kılan olgu enflasyon sebebiyle paranın zaman içinde değer kaybetmesi ve yatırım imkanlarıyla elde edilebilecek faizlerin mevcut sermayeyi artırabilmesidir 27. Bu sebeple yatırımcılar bir projeden bekledikleri nakit akımlarını paranın zaman değerini göz önüne alarak değerlendirmek isterler. Bugün elimizdeki 1 milyon lira, bir sene sonra elde edeceğimiz 1 milyon liradan daha değerlidir. Zira, bugün elimizdeki parayı faize yatırarak 26 McCallum, John S., Using Net Present Value in Capital Budgeting, Business Quarterly, sum Brigham E.F., Finansal Yönetimin Temelleri, çeviri, s

26 bir sene sonra daha fazla para kazanabilme imkanımız vardır. Gelecekteki bu fazla parayı hesaplamaya Birikimli Değer Hesaplaması adı verilir 28. Birikimli değerin hesaplanması için belirli bir getiri oranının bilinmesi gerekir. Bu oran mevduat, tahvil veya bono faizi olabileceği gibi beklenen hisse senedi getiri oranı da olabilir. Yatırım yapılmış bir miktar paranın, belirli bir faiz veya getiri oranıyla belirli bir vade sonundaki değerine Gelecekteki Değer, kullanılan faiz yada getiri oranına ise İndirgeme yada İskonto Oranı denir 29. Bunun tam tersi diyebileceğimiz, yani, gelecekte alınacak bir paranın belirli bir faiz veya getiri oranıyla indirgenmesi sonucu elde edilen miktara ise Bugünkü Değer denir 30. Paranın bugünkü veya gelecekteki değerini hesaplamada kullanılan indirgeme oranı paranın zaman değerini belirleyen esas olgudur. İndirgenmiş nakit akımlarıyla proje değerlendirilirken indirgeme yada iskonto oranı proje finansmanında kullanılan kaynakların Ortalama Sermaye Maliyetidir 31. Ortalama Sermaye Maliyetinin ne olacağı, yatırımın finansmanında kullanılan kaynakların özkaynak mı yoksa dış kaynak mı olduğuna bağlı olarak değişir. Yatırım özkaynakla finanse ediliyorsa sermaye maliyeti, bu özkaynakların tahvil, bono, repo, mevduat yada farklı diğer projeler gibi 28 A.g.e., s Ben-Horim M., Essentials of Corporate Finance, s A.g.e., s Sarıaslan H., s

1. BÖLÜM: FİNANSAL YÖNETİM VE FİNANS KESİMİ

1. BÖLÜM: FİNANSAL YÖNETİM VE FİNANS KESİMİ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: FİNANSAL YÖNETİM VE FİNANS KESİMİ 1.Finansal Yönetim Olgusu... 1 1.1. Finans Bilimi... 1 1.2. Neden Finans Yöneticisine İhtiyaç Var?... 1 Karar Süreçleri) 1.3. Finans Yöneticisinin

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ PLANLAMA... 1 PLANLAMANIN ÖZELLİKLER... 3 YATIRIM PROJESİ... 4 YATIRIM PROJELERİNİN SINIFLANDIRILMASI... 5 Yeni Mal ve Hizmet Üretmeye

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE FİNANSAL YÖNETİM VE FONKSİYONLARI 1. GİRİŞ... 19

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE FİNANSAL YÖNETİM VE FONKSİYONLARI 1. GİRİŞ... 19 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE FİNANSAL YÖNETİM VE FONKSİYONLARI 1. GİRİŞ... 1 2. FİNANSAL YÖNETİMİN FONKSİYONLARI... 2 2.1. Yatırım Kararları... 2 2.1. Finansman Kararları... 3 2.1. Dividant Kararları... 4

Detaylı

FİNANSAL HESAPLAMALAR

FİNANSAL HESAPLAMALAR FİNANSAL HESAPLAMALAR Finansal değerlendirmelerin tutarlı ve karşılaştırmalı olabilmesinin yanı sıra kullanılan kaynakların maliyet, yapılan yatırımların alternatif getiri analizlerini yapabilmek amacıyla;

Detaylı

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü ENM 307 Mühendislik Ekonomisi Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Oda No:850 Telefon: 231 74 00/2850 E-mail: zulal@mmf.gazi.edu.tr Gazi Üniversitesi Endüstri

Detaylı

GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ

GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ GEKA YENİLENEBİLİR ENERJİ KONFERANSI GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ Yrd.Doç.Dr. Erol YENER 1 Yatırım ve Yatırım Projesi Yatırım : Uzun dönemde gerçekleşmesi beklenen faydalar için

Detaylı

Reyting Metodolojisi. Fonmetre Metodoloji Dokümanı Temmuz, 2012. 2012 Milenyum Teknoloji Bilişim Ar-Ge San. Tic. Ltd. Şti.

Reyting Metodolojisi. Fonmetre Metodoloji Dokümanı Temmuz, 2012. 2012 Milenyum Teknoloji Bilişim Ar-Ge San. Tic. Ltd. Şti. Reyting Metodolojisi Fonmetre Metodoloji Dokümanı Temmuz, 2012 İçerik Giriş Tarihçe Kategori Bazında Gruplama Yatırımcı İçin Anlamı Nasıl Çalışır? Teori Beklenen Fayda Teorisi Portföy Performans Ölçümü

Detaylı

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-1 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Eşdeğer Kıymet

Detaylı

KAPASİTE PLANLAMASI ve ÖLÇME KRİTERLERİ

KAPASİTE PLANLAMASI ve ÖLÇME KRİTERLERİ KAPASİTE PLANLAMASI ve ÖLÇME KRİTERLERİ Kuruluş yeri belirlenen bir üretim biriminin üretim miktarı açısından hangi büyüklükte veya kapasitede olması gerektiği işletme literatüründe kapasite planlaması

Detaylı

1. Temel Finansal Kavramlar. 2. Finansal Analiz ve Planlama. 3. Yatırım ve Çalışma Sermayesi. 4. Fizibilite Etüdleri- Yatırım Kararının Alınması

1. Temel Finansal Kavramlar. 2. Finansal Analiz ve Planlama. 3. Yatırım ve Çalışma Sermayesi. 4. Fizibilite Etüdleri- Yatırım Kararının Alınması 1. Temel Finansal Kavramlar 2. Finansal Analiz ve Planlama 3. Yatırım ve Çalışma Sermayesi 4. Fizibilite Etüdleri- Yatırım Kararının Alınması 5. Girişimcilikte Finansal Destekler 1 6. Alternatif Finansal

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V FİNANSAL YÖNETİM... 1 Finansal Amaçlar... 1 Finans Yöneticisinin

Detaylı

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009 http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 SORU - 1 31.12.2009 itibariyle, AIC Şirketi'nin çıkarılmış sermayesi 750.000.000 TL olup şirket sermayesini temsil eden

Detaylı

1. İŞLETMELERDE KAYNAK BULMANIN ÖNEM NEMİ VE KAYNAK SAĞLAMA SİSTEM STEMİ OLARAK FİNANSMAN 1.1. İşletmelerde Kaynak Bulmanın Önemi ve Likidite Kavramı Bütün işletmeler amaçlarını gerçekleştirmek için temel

Detaylı

2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR

2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR 2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR SORU 1: ABC Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2007-2008-2009-2010 ve 2011 hesap dönemlerine

Detaylı

Bölüm 4. İşletme Analizi, İşletmenin içinde bulunduğu mevcut durumu, sahip olduğu varlıkları ve yetenekleri belirleme sürecidir.

Bölüm 4. İşletme Analizi, İşletmenin içinde bulunduğu mevcut durumu, sahip olduğu varlıkları ve yetenekleri belirleme sürecidir. Bölüm 4 İşletme Analizi İşletme Analizi, İşletmenin içinde bulunduğu mevcut durumu, sahip olduğu varlıkları ve yetenekleri belirleme sürecidir. İşletmenin ne durumda olduğu ve nelere sahip olduğu bu analizde

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

PROJE ANALİZİNDE KULLANILAN TEKNİKLER Kubilay Kavak Mart-2012 A) TEMEL BİLGİLER Temel Tanımlar Proje Analizi: Bir yatırımın yaratacağı faydaları ve yol açacağı maliyetleri karşılaştırarak yatırım teklifinin

Detaylı

Finansal Yatırım ve Portföy Yönetimi. Ders 5

Finansal Yatırım ve Portföy Yönetimi. Ders 5 Finansal Yatırım ve Portföy Yönetimi Ders 5 FİNANSIN TEMEL SORULARI: Riski nasıl tanımlarız ve ölçeriz? Farklı finansal ürünlerin riskleri birbirleri ile nasıl alakalıdır? Riski nasıl fiyatlarız? RİSK

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU A. TANITICI BİLGİLER

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU A. TANITICI BİLGİLER A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 2 Temmuz 2012 tarihi itibariyle (*) Fon Toplam Değeri 2.155.647 Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman,

Detaylı

Finansal Yatırım ve Portföy Yönetimi. Ders 2

Finansal Yatırım ve Portföy Yönetimi. Ders 2 Finansal Yatırım ve Portföy Yönetimi Ders 2 PORTFÖY YÖNETİM SÜRECİ 1. Portföy Planlaması Yatırımcının risk, getiri ve vade beklentileri doğrultusunda yatırım ölçütleri belirlenir. Mevcut finansal durum

Detaylı

GENEL İŞLETME İŞLETMEN. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN

GENEL İŞLETME İŞLETMEN. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN GENEL İŞLETME İŞLETMEN LETMENİN N KURULUŞ ÇALIŞMALARI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN İşletme denince köşe başındaki bakkaldan büyük bir demir çelik işletmesine kadar çeşitli tipte girişimler söz konusu olabildiğine

Detaylı

Finansal Yönetim Giriş

Finansal Yönetim Giriş Finansal Yönetim Giriş İKTİSAT İKTİSAT 1900 LÜ YILLARIN BAŞI FİNANSMAN 1900 LERİN BAŞI İYİ BİR FİNANSMANCI 1930 LARA KADAR Firmayı kredi kuruluşlarına karşı en iyi biçimde takdim eden Firmaya en fazla

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Finansın İlkeleri Zorunlu DERS HEDEFİ Finansın İlkeleri dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Finans nedir ve çalışma alanları nelerdir sorularına cevap

Detaylı

Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri. Fon Toplam Değeri 527, Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri. Fon Toplam Değeri 527, Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.12.2008 tarihi itibariyle Murat İNCE Vahap Tolga KOTAN Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 19: Menkul Kıymet Analizi Bahar 2003 Giriş Piyasada gözlemlediğimiz fiyatlar nasıl açıklanır? Etkin bir piyasada, fiyat kamuya açık olan tüm bilgileri yansıtır. Piyasa bilgisini piyasa

Detaylı

GİRİŞİMİM GELECEĞİM PROJESİ GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ. Konu: Girişim Finansmanı Ders: Yatırım Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

GİRİŞİMİM GELECEĞİM PROJESİ GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ. Konu: Girişim Finansmanı Ders: Yatırım Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar GİRİŞİMİM GELECEĞİM PROJESİ GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ Konu: Girişim Finansmanı Ders: Yatırım Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar YATIRIM PROJELERİ YÜKSEK MALİYETLİDİR Yatırım bütçesi, şirketler için

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM-I KISA ÖZET KOLAYAOF

FİNANSAL YÖNETİM-I KISA ÖZET KOLAYAOF FİNANSAL YÖNETİM-I KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- Finansal Yönetim ve Fonksiyonları...... 4 2. ÜNİTE-Finansal Sistem, Finansal Piyasalar, Finansal Araçlar

Detaylı

İşletme Finansmanı İÇİNDEKİLER. BİRİNCİ BÖLÜM İşletme Finansmanına Giriş 1 28

İşletme Finansmanı İÇİNDEKİLER. BİRİNCİ BÖLÜM İşletme Finansmanına Giriş 1 28 İşletme Finansmanı ix İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM İşletme Finansmanına Giriş 1 28 I. Finans, Finansman ve Finansal Yönetim Nedir? 5 Finansal Hizmetler, 6; Finansal Yönetim, 6; Finansal Yönetimin Öğrenilmesi,

Detaylı

Finans Portföy Yönetimi A.Ş. tarafından yönetilen

Finans Portföy Yönetimi A.Ş. tarafından yönetilen A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri 31.12.2008 tarihi itibariyle Murat İNCE Vahap Tolga KOTAN Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

Detaylı

Yatırım Kumar Adil Oyun

Yatırım Kumar Adil Oyun Portföy Yönetimi Yatırım Kumar Adil Oyun 1 2 Getiri Kavramı Risk ve Getiri Kavramı Genel Kural: Getiriyi Sev, Riskten Kaç Faydayı Maksimize Et! Hisse Senedinde getiri iki kaynaktan oluşur. : Sermaye Kazancı

Detaylı

Yatırım Kumar Adil Oyun

Yatırım Kumar Adil Oyun Portföy Yönetimi 1 Yatırım Kumar Adil Oyun 2 Risk ve Getiri Kavramı Genel Kural: Getiriyi Sev, Riskten Kaç Faydayı Maksimize Et! 3 Getiri Kavramı Hisse Senedinde getiri iki kaynaktan oluşur. : Sermaye

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ FİNANSAL YÖNETİM İŞLETME (ÇALIŞMA) SERMAYESİ YÖNETİMİ VE Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA ÇALIŞMA SERMAYESİ Kısa vadeli veya cari varlıklar ve borçlar topluca çalışma sermayesi olarak bilinir. Dönen Varlıklar:

Detaylı

2017/2. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı Finansal Yönetim 4 Temmuz 2017 Salı (Sınav Süresi 2 Saat)

2017/2. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı Finansal Yönetim 4 Temmuz 2017 Salı (Sınav Süresi 2 Saat) 2017/2. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı Finansal Yönetim Temmuz 2017 Salı 18.00 (Sınav Süresi 2 Saat) SORULAR Soru 1 : (20 Puan) Bir işletmenin; faiz ve vergi öncesi kârlarındaki % oranındaki bir

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

İŞLETMENİN GELİR- GİDER VE KÂR HEDEFLERİ

İŞLETMENİN GELİR- GİDER VE KÂR HEDEFLERİ İŞLETMENİN GELİR- GİDER VE KÂR HEDEFLERİ İşletme yöneticileri belli bir dönem sonunda belli miktarda kâr elde etmeyi hedeflerler. Kâr = Gelirler - Giderler Olduğuna göre, kârı yönetmek aslında gelirler

Detaylı

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri 31.12.2008 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. A. Burak İNNER

Yrd. Doç. Dr. A. Burak İNNER Yrd. Doç. Dr. A. Burak İNNER Kocaeli Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Yapay Zeka ve Benzetim Sistemleri Ar-Ge Lab. http://yapbenzet.kocaeli.edu.tr Doğrusal programlama, karar verici konumundaki kişilerin

Detaylı

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır?

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri 1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? a. %18 b. %19 c. %20 d. %21 e. %22 5. Nominal faiz oranı %24 ve iki

Detaylı

ATLAS MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. NİN 01 OCAK HAZİRAN 2017 DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE

ATLAS MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. NİN 01 OCAK HAZİRAN 2017 DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE NİN 01 OCAK 2017 30 HAZİRAN 2017 DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A.TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka Arz Tarihi : 25.01.1994 YATIRIM VE YÖNETİME

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 (*) 02 Ocak 2013 tarihi itibariyle Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI SERMAYE MALİYETİ Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI İçerik Öz Sermaye Maliyeti İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyetinin Yaygın (Adi) Hisse Senedinin Maliyetinin Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeline Göre Özsermaye

Detaylı

PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 2 OCAK 2015 (*) tarihi itibariyle Murat İNCE Fon Toplam Değeri 50,888,120.73

Detaylı

FİNANSMAN MATEMATİĞİ

FİNANSMAN MATEMATİĞİ FİNANSMAN MATEMATİĞİ Serbest piyasa ekonomisinde, sermayeyi borç alan borç aldığı sermayenin kirasını (faizini) öder. Yatırımcı açısından faiz yatırdığı paranın geliridir. Başlangıçta yatırılan para ise

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI

ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI Faiz oranlarının yapısı; Menkul kıymetlerin sahip olduğu risk, Likidite özelliği, Vergilendirme durumu ve Vade farklarının faiz oranlarını nasıl etkilediğidir. FAİZ ORANLARININ

Detaylı

- Kâr payı (temettü) adı altında hisse senedi sahiplerine (şirket ortaklarına) aktarır. - Kâr ortaklara dağıtılmayarak firma bünyesinde tutulur.

- Kâr payı (temettü) adı altında hisse senedi sahiplerine (şirket ortaklarına) aktarır. - Kâr ortaklara dağıtılmayarak firma bünyesinde tutulur. HĐSSE SENEDĐ DEĞERLEMESĐ Hisse (Ortaklık) senetleri, firmanın belli bir bölümüne ait mülkiyet ifade eder. Ortaklık senedini elinde bulunduran kişi, bu senedi ihraç eden kuruluşun gelecekteki kazancı (karı)

Detaylı

1 OCAK - 31 ARALIK 2016 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR

1 OCAK - 31 ARALIK 2016 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR 1 OCAK - 31 ARALIK 2016 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN

Detaylı

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ İçerik Değer Kavramı Nominal değer Defter değeri Tasfiye değeri İşleyen teşebbüs değeri Piyasa (borsa) değeri ve Teorik ya da İçsel

Detaylı

MMC GAYRİMENKUL VE MADENCİLİK SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ DEĞERLEME RAPORU

MMC GAYRİMENKUL VE MADENCİLİK SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ DEĞERLEME RAPORU MMC GAYRİMENKUL VE MADENCİLİK SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ DEĞERLEME RAPORU Hazırlayan: Uluslararası Bağımsız Denetim Anonim Şirketi Halk Sokak Ada İş Merkezi No:46 Kat:4 D:9 Sahrayıcedit, Kadıköy

Detaylı

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK - 31 ARALIK 2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ Halka Arz Tarihi 31 Aralık

Detaylı

Bir şemsiye fon kapsamındaki her bir alt fonun tüm varlık ve yükümlülükleri birbirinden ayrıdır.

Bir şemsiye fon kapsamındaki her bir alt fonun tüm varlık ve yükümlülükleri birbirinden ayrıdır. BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 07/08/2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 07/08/2013 TARİHİNDE TÜRKİYE TİCARET SİCİLİ GAZETESİ NE İLAN İÇİN

Detaylı

BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 14.03.2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 14.

BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 14.03.2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 14. BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 14.03.2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 14.03.2013 TARİHİNDE TÜRKİYE TİCARET SİCİLİ GAZETESİ NE İLAN İÇİN

Detaylı

Finans Matematiği. Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto

Finans Matematiği. Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto Finans Matematiği Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto Paranın Zaman Değeri Finansın temel prensibi Elimizde bugün bulunan 1000 YTL bundan bir yıl sonra elimize

Detaylı

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN PORTFÖY BİLGİLERİ BİLGİLER Halka Arz Tarihi 7 Kasım 2008 Portföy Yöneticileri

Detaylı

Finansal (Mali) Tablolar Analizi. Genel Bilgiler Öğr. Gör. Ebubekir DOĞAN

Finansal (Mali) Tablolar Analizi. Genel Bilgiler Öğr. Gör. Ebubekir DOĞAN Finansal (Mali) Tablolar Analizi Genel Bilgiler Öğr. Gör. Ebubekir DOĞAN 1 Mali Tablolar Muhasebe sisteminin üretmiş olduğu muhasebe bilgileri İşletme içi ( Sahiplerine, ortaklarına, yöneticilerine ve

Detaylı

İçindekiler. Finansal Sistem. Finansal Piyasalar

İçindekiler. Finansal Sistem. Finansal Piyasalar İçindekiler BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Sistem I. Finansal Sistemin Tanımı... 1 II. Finansal Sistemin Amaçları... 4 III. Finansal Sistemin Amaçları... 4 IV. Finansal Sistem ve Ekonomik Büyüme... 5 A. Makroekonomik

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST DERS BİLGİLERİ Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST901 3+0 6.0 6.0 Öğrencilerin yönetim ve organizasyon kavramlarını anlamaları, sağlık hizmetleri ve sağlık kurumlarının değerlendirmeleri, sağlık

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu ünite tamamlandığında; Alternatif yöntemleri kullanarak IS eğrisini elde edebileceğiz IS eğrisinin eğiminin hangi faktörlere bağlı olduğunu ifade edebileceğiz

Detaylı

Tüm işletmeler UMS 7 kapsamında, UFRS lere göre hazırlanan mali tablolarının bir parçası olarak nakit akım tablosu hazırlamak zorundadırlar.

Tüm işletmeler UMS 7 kapsamında, UFRS lere göre hazırlanan mali tablolarının bir parçası olarak nakit akım tablosu hazırlamak zorundadırlar. UMS 7 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) Nakit Akım Tablosu Kontrol listesinin bu kısmı nakit akım tablosunun nasıl hazırlaması gerektiğini açıklayan UMS 7 ye yöneliktir.

Detaylı

SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2

SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2 SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2 1. SERMAYE, YATIRIM VE TASARRUF 2 1.1. SERMAYE VE YATIRIM 2 1.2. TASARRUF VE PORTFÖY TERCİHİ 2 1.3. SERMAYE PİYASASI 3 2. SERMAYE TALEBİ 3 2.1. YATIRIMIN NET BUGÜNKÜ

Detaylı

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 2 Temmuz 2012 tarihi itibariyle (*) Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

12. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Fayda-Maliyet Analizi. Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGÜL

12. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Fayda-Maliyet Analizi. Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGÜL 12. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGÜL Fayda-Maliyet Analizi Fayda - Maliyet Analizi Fayda-maliyet analizi, alternatif yatırım projelerinin karşılaştırılmasında kullanılan bir

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 19 Aralık 2013 30 Haziran 2015tarihi itibarıyla

Detaylı

F12 Piyasa Riskine Karşı Özel Risk Daha önceden belirtildiği gibi çok küçük bir çeşitlendirme bile değişkenlikte önemli oranda azalma sağlamaktadır. F13 Piyasa Riskine Karşı Özel Risk Doğru aynı zamanda,

Detaylı

Taaleri Portföy Yönetimi A.Ş. Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu na Bağlı TAALERİ PORTFÖY YABANCI BORÇLANMA ARAÇLARI FONU

Taaleri Portföy Yönetimi A.Ş. Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu na Bağlı TAALERİ PORTFÖY YABANCI BORÇLANMA ARAÇLARI FONU Taaleri Portföy Yönetimi A.Ş. Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu na Bağlı TAALERİ PORTFÖY YABANCI BORÇLANMA ARAÇLARI FONU 01 Ocak 31 Aralık 2016 Dönemine Ait Yatırım Performansı Konusunda Kamuya Açıklanan

Detaylı

3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik. Yrd. Doç. Dr.

3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik. Yrd. Doç. Dr. 3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGÜL Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik NAKİT YÖNETİMİ Nakit Yönetimi ile işletmeler; bir yandan işletmenin

Detaylı

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Resmi Gazete Tarihi: 28.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28337 OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam,

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116/ 1548-113

Rapor N o : SYMM 116/ 1548-113 Rapor N o : SYMM 116/ 1548-113 BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME AİT

Detaylı

HAFTA 4. P: Bugünkü Değer (Present Value), herhangi bir meblağın belirli bir faiz oranı ile bugüne indirgenmiş değeridir.

HAFTA 4. P: Bugünkü Değer (Present Value), herhangi bir meblağın belirli bir faiz oranı ile bugüne indirgenmiş değeridir. HAFTA 4 NAKİT AKIŞI Mühendislik ekonomisi hesaplarında işletmenin ekonomik ömrü süresi içinde nakit kazanımları (gelir) ve nakit harcamaları (gider) belirlenerek değerlendirme yapılır. Gelir ve gider farkı

Detaylı

İşletme Analizi. Ülgen&Mirze 2004

İşletme Analizi. Ülgen&Mirze 2004 İşletme Analizi Baraz, 2010 İşletme Analizi, İşletmenin içinde bulunduğu mevcut durumu, sahip olduğu varlıkları ve yetenekleri belirleme sürecidir. İşletmenin ne durumda olduğu ve nelere sahip olduğu bu

Detaylı

BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU (Tüm tutarlar, Türk Lirasi ( TL ) olarak gösterilmiştir.

BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU (Tüm tutarlar, Türk Lirasi ( TL ) olarak gösterilmiştir. ALLİANZ HAYAT VE EMEKLİLİK ANONİM ŞİRKETİ A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz tarihi: 27 Ekim 2003 YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER 31 Aralık 2015 tarihi itibarıyla Fon un Yatırım Amacı Portföy

Detaylı

2 İŞLETMENİN ÇEVRESİ VE İŞLETME TÜRLERİ

2 İŞLETMENİN ÇEVRESİ VE İŞLETME TÜRLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 İŞLETMECİLİK 13 1.1. İnsan İhtiyaçları 14 1.1.1. Ekonomik Mal ve Hizmetler 16 1.1.2. Talep ve Arz 17 1.1.3. Tüketim ve Tüketici 18 1.1.4. Üretim ve Üretim Faktörleri 18 1.2.

Detaylı

MENKUL KIYMET DEĞERLEMESİ BÖLÜM 3:

MENKUL KIYMET DEĞERLEMESİ BÖLÜM 3: 1. RİSK VE GETİRİ 1. Risk ve Belirsizlik Kavramları MENKUL KIYMET DEĞERLEMESİ BÖLÜM 3: Riskin sözlük anlamı, gelecekte beklenmeyen bir durumun ortaya çıkma olasılığı, yaralanma, incinme ve zarara uğrama

Detaylı

PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU (Tüm tutarlar, Türk Lirasi ( TL ) olarak gösterilmiştir.

PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU (Tüm tutarlar, Türk Lirasi ( TL ) olarak gösterilmiştir. ALLİANZ HAYAT VE EMEKLİLİK ANONİM ŞİRKETİ PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz tarihi: 27 Ekim 2003 YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER 31 Aralık 2015 tarihi itibarıyla

Detaylı

Büyük Resim: 2. Kısım - Değerleme

Büyük Resim: 2. Kısım - Değerleme Değerleme 1 Büyük Resim: 2. Kısım - Değerleme A. Değerleme: Serbest Nakit Akışları ve Risk 1 Nisan Ders: Serbest Nakit Akışları Değerlemesi 3 Nisan Vaka: Ameritrade B. Değerleme: AOSM (WACC) ve DBD (APV)

Detaylı

PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU (Tüm tutarlar, Türk Lirasi ( TL ) olarak gösterilmiştir.

PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU (Tüm tutarlar, Türk Lirasi ( TL ) olarak gösterilmiştir. ALLİANZ HAYAT VE EMEKLİLİK ANONİM ŞİRKETİ A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz tarihi: 27 Ekim 2003 YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER 31 Aralık 2015 tarihi itibarıyla Fon un Yatırım Amacı Portföy

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir?

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir? FİNANSAL YÖNETİM FİNANSAL PLANLAMA Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA Finansal analiz işletmenin geçmişe dönük verilerine dayanmaktaydı ancak finansal planlama ise geleceğe yönelik hareket biçimini belirlemeyi

Detaylı

İşletme Fakültesi Turizm İşletmeciliği Turizm Yatırımları ve Proje Analizi

İşletme Fakültesi Turizm İşletmeciliği Turizm Yatırımları ve Proje Analizi İşletme Fakültesi Turizm İşletmeciliği Turizm Yatırımları ve Proje Analizi 6. Bölüm: Turizm Yatırım Projelerinin Değerlendirilmesinde Duyarlılık Analizi Y. Doç. Dr. Şevki ULAMA 1 Duyarlılık analizi, bir

Detaylı

VAKIF MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş.

VAKIF MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. 1 OCAK - 30 HAZİRAN 2016 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER Vakıf Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş.

Detaylı

4) Bir mekânın alt ve üstünü oluşturan yatay taşıyıcı yapı elemanına ne ad verilir? A) Döşeme B) Kolon C) Kiriş D) İnce Yapı E) Temel

4) Bir mekânın alt ve üstünü oluşturan yatay taşıyıcı yapı elemanına ne ad verilir? A) Döşeme B) Kolon C) Kiriş D) İnce Yapı E) Temel Gayrimenkul Değerleme Esasları 19/12/2015 Sınavı 1) Katılım payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulan fon Aşağıdakilerden hangisidir? A)değişken Fon B)fon sepeti C)serbest yatırım fonu

Detaylı

1 OCAK - 30 HAZİRAN 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR

1 OCAK - 30 HAZİRAN 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK - 30 HAZİRAN 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR 1 ALLİANZ HAYAT VE EMEKLİLİK ANONİM ŞİRKETİ

Detaylı

ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK - 30 HAZİRAN 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR 1 ALLİANZ HAYAT VE EMEKLİLİK ANONİM

Detaylı

Firma Değerlemesi (1) Ders 6 Finansal Yönetim 15.414

Firma Değerlemesi (1) Ders 6 Finansal Yönetim 15.414 Firma Değerlemesi (1) Ders 6 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Firma Değerlemesi Temettü iskonto modeli (DDM) Nakit akışı, karlılık ve büyüme Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 4 Firma Değerleme WSJ haberine göre

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 19 Aralık 2013 30 Haziran 2015tarihi itibarıyla (Bu raporun hazırlanmasında 1 Temmuz

Detaylı

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR 1.PERFORMANS DEĞERLEMESİ Karşılaştırma Ölçütü-Serbest Fon Getiri Değişimi 29/02/2012 1H 1A 3A 5A Merchants Capital 0.22% -0.98% -11.91% -15.29% KYD182 0.16% 1.26% 3.13% 3.56% 2.PİYASA RİSKİ VaR değer limiti,

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 13: Sabit Getiri Piyasası. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 13: Sabit Getiri Piyasası. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 13: Sabit Getiri Piyasası Bölüm 1: Giriş Bahar 2003 Hisse Senetleri ve Tahviller Şekil 1: Temmuz 1985, Ekim 2001 tarihleri arasında S&P 500 endeksi, Nasdaq endeksi ve 10 yıllık hazine

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

SERMAYE MALİYETİ. Prof. Dr. Aydın Yüksel MAN 504T Yön. için Finansal Analiz & Araçları Ders: Sermaye Maliyeti

SERMAYE MALİYETİ. Prof. Dr. Aydın Yüksel MAN 504T Yön. için Finansal Analiz & Araçları Ders: Sermaye Maliyeti SERMAYE MALİYETİ 1 Giriş İşlenecek ana başlıkları sıralarsak: Firmanın ihraç ettiği menkul kıymetler için istenen getiri oranlarının hesaplanması Sermaye maliyetinin hesaplanması Yeni bir proje için hangi

Detaylı

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar İşlenecek Konular Finansal piyasalar ve kurumların önemi Tasarrufların şirketlere akışı Finansal piyasaların ve aracıların fonksiyonları Değer maksimizasyonu

Detaylı

İşletme Finansman BBA Prof.Dr. Abdulgaffar Ağaoğlu, Doç.Dr. Güner Gürsoy

İşletme Finansman BBA Prof.Dr. Abdulgaffar Ağaoğlu, Doç.Dr. Güner Gürsoy DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS İşletme Finansman BBA 343 1 3+0+0 3 6 Ön Koşul Dersleri BBA 241, BBA 242 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Etki Analizinin Aşamaları

Etki Analizinin Aşamaları Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı 15-16 Nisan 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Roman Ladus Oturum 6 Etkilerin Ölçülmesi Etki Analizinin Aşamaları Etkilerin Değerlendiril-mesi ve Opsiyonların Karşılaştırılması

Detaylı

Bireysel Emeklilik Fon Bülteni...

Bireysel Emeklilik Fon Bülteni... Ağustos 2015 Grup Bireysel Emeklilik Fon Bülteni... Geleceğinizi Beraber Şekillendirelim Değerli Katılımcımız, Bireysel Emeklilik Sistemi uzun vadeli bir yatırım anlayışına dayalı, şeffaf ve güvenli, Devlet

Detaylı

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 2 Temmuz 2012 tarihi itibariyle (*) Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Giriş... 1

İÇİNDEKİLER. Giriş... 1 İÇİNDEKİLER Giriş... 1 Bölüm 1: İŞLETME KAVRAMI... 3 1.1 Ekonomik Sistem... 3 1.2 Üretim Ögeleri... 4 1.3 Gereksinme ve İstekler... 5 1.3.1 Talep... 6 1.3.2 Mal ve Hizmet... 7 1.3.3 Tüketim ve Tüketici...

Detaylı