Sistemik Arter Hipertansiyonu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sistemik Arter Hipertansiyonu"

Transkript

1 İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s Sistemik Arter Hipertansiyonu Dr. Bur çak Kı lıç kı ran, Prof. Dr. Ze ki Ön gen Hipertansiyon (HT) kardiyovasküler hastalıklar için saptanılabilen majör risk fak tör le rin den bi ri dir ve te da vi edil me di ği durumda kardiyak, serebrovasküler, vasküler ve renal hastalık la ra se bep ola rak cid di bir mor bi di te ve mor talite ile sonuçlanmaktadır. HT, ilk de ğerlendirmeden sonra en az iki vizitte iki ya da daha fazla ölçümün ortalamasında sistolik kan basıncı nın 140mmHg ve diyastolik kan basıncı nın 90mmHg olması ola rak ta nımlanır. Hastaların yakla şık %30 u ta nıdan habersizdir. Tanı sı konulan hastaların ise üç te bi rin de tedavi hedeflerine ula şılabildi ği bildirilmektedir yaş ara sı bireylerde sis to lik kan ba sıncın da ki her 20mmHg ve di yas to lik kan ba sıncındaki her 10mmHg lık ar tış kar di yo vas kü ler has ta lılar açı sından riski ikiye katlamaktadır. Bü yük çap lı klinik çalışmalar hafif-orta düzeydeki tansiyonun tedavi edil me si ile ölüm cül olan ve ol ma yan in me, ko ro ner olay lar ve böb rek ye tersizliğinin anlamlı ola rak azal dı ğı nı göstermiştir. Yapılan çalışmalar tedavideki tek hedefin kan ba sıncı nı dü şürmek olmadığı nı di ğer kar di yo vas kü ler risk fak tör le ri nin de (Tab lo 1) kont rol al tına alınması gerekti ğini göstermiştir. Tab lo 1. Kardiyovasküler risk faktörleri; Hipertansiyon* Sigara kullanma alışkanlığı Obezite* (vücut kitle indeksi 30kg/m 2, göbek çevresi E 102cm, K 88cm) Fiziksel inaktivite Dislipidemi* Diabetes mellitus* Yaş ( E>55, K>65) Erken kardiyovasküler hastalık varlığına ilişkin aile öyküsü ( E<55yaş, K<65 yaş) * işaretliler aynı zamanda metabolik sendromun komponentleridir. 43

2 Burçak Kılıçkıran, Zeki Öngen KAN BASINCI SINIFLAMASI JNC VII (Joint National Commitee on Prevention, Detection, Evaluation and Tre at ment of High Blo od Pres su re) (2003) hi pertansiyona yakla şım açı sından yeni daha saldırgan hipertansiyon kontrolünü öneren bir kılavuz oluşturmuştur. Bu kılavuzda bir önce ki ne (JNC VI) gö re en önem li de ği şiklik kan ba sıncı sı nıflamasında olmuştur. Bunlar; prehipetansiyon kategorisinin eklenmesi, evre 2 ve 3 hipertansiyon sı nıfları nın bir leştirilmesidir. Sistolik kan ba sıncı mmhg ve di yas to lik kan ba sıncı mmhg ara sı olan bireylerin prehipertansif olarak dü şünülmesi gerekti ği ve bu grup ta ki has ta ların hipertansiyon gelişmesi açı sından artmış riske sahip olduğu bildirilmiştir. Tab lo 2 de JNC VII de ki sı nıflama verilmiştir. Tab lo 2. Yetişkinlerde kan basıncına göre sınıflama ve yaklaşım JNC VII KAN BA SIN CI SI NIF LA MA SI Sis to lik KB, mm Hg Di yas to lik KB, mm Hg Nor mal <120 ve <80 Pre hi per tan si yon ve ya de re ce hi per tan si yon ve ya de re ce hi per tan si yon 160 ve ya 100 Avrupa Hipertansiyon Derne ği- Kardiyoloji Derneği Arteriyel Hipertansiyona Yakla şım ve Tedavi Kıla vu zun da (2003) ise 1999 WHO/ISH sı nıflaması korunmuş an cak sı nırda alt gru bu kal dı rılmış t ır (Tab lo 3). HASTALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ De Tab ğerlendirmede; lo 3. Kan basıncı düzeylerine ilişkin sınıflama Kategori Sistolik Diyastolik 1. K a n Optimum <120 <80 ba sınc ı Normal Yüksek Normal 1. Derece hipertansiyon (Ha fif) dü zeyle ri nin saptanması 2. Derece hipertansiyon (Or ta) 3. Derece hipertansiyon (Ağır) İzole sistolik hipertansiyon Hi per- 140 <90 tan si- 44

3 Sistemik Arter Hipertansiyonu yonun saptanabilir sebeplerinin de ğerlendirilmesi 3. Di ğer risk faktörlerinin, hedef organ hasarları nın (HOH) ve eşlik eden öbür hastalıkların de ğerlendirilmesi amaçlanmalı dır. Ta nı için tıp sal öy kü, fizik muayene, rutin laboratuvar testleri ve di ğer ta nısal prosedürlerden elde edilen verilere ihtiyaç duyulmaktadır. Fi zik mu aye ne kan ba sıncı nın uy gun şekilde ölçülmesi; karotis, abdominal ve femoral arterlerin oskültasyonu; tiroid glan dın pal pas yo nu; kalp ve ak ci ğer muayenesi; karı nın bü yü müş böb rekler, kitle, anormal aort pulsasyonu açı sından incelenmesi; alt ekstremitenin ödem ve na bızlar açı sından palpasyonu; ve nörolojik muayeneyi içermelidir. Kan ba sıncı gün için de ve gün ler ara sında oldukça değişkenlik gösterir, bu nedenle tanı birkaç ayrı seferde yapı lan çok sa yıda ölçümün ortalamasına göre konulmalı dır. Kan ba sıncı ölçümüne başlanmadan önce hastaların ses siz bir odada 5 dk kadar sandalyede dinlendirilmeleri sonrası kol kalp se vi ye si ne ge tirilerek, uygun boyutlarda bir man şon kul lanı la rak ve sis to lik, di yas to lik kan basıncı nı belirlemek için Korotkoff sesleri kullanılarak 1-2 dakikalık ara lıklar ile en az iki öl çüm ya pılmalı, periferik damar hastalıklarına bağ lı ola sı farklı lıkların saptanması ama cıyla kan basıncı her iki kol dan öl çül me li dir (da ha yüksek saptanan de ğer referans kabul edilmelidir). Postural hipotansiyon açısından riskli bireylerde, ayakta durmaya başladık tan son ra, 1. ve 5. da ki ka larda kan ba sıncı ölçümü yapılmalı dır. Kan ba sıncı düzeylerinin saptanmasında 24 saatlik ambulatuvar monitörizasyon, beyaz önlük hipertansiyonunu de ğerlendirmede, ilaç tedavisine dirençten süphelenilmesi, antihipertansif tedavi altında hipotansif semptomlar tarif edilmesi, episodik hipertansiyon gibi durumlarda kullanı la bi lir. Am bu la tu var kan ba sıncı de ğerleri, klinik ölçümlere gö re da ha dü şük tür ve uya nıkken hipertansif bir hastada ortalama KB de ğeri >135/85mmHg, uyur ken >120/75mmHg dır. Ev de kan ba sıncı ölçülmesi ise doktorun karar vermesini sağlayacak daha fazla bilgi sağlamak ve hastanın tedaviye uyumunu arttırmak için önerilebilir, ancak hastada anksiyete yaratıyorsa ve tedavi rejiminin hasta tarafından kendi kendine değiştirilmesine yol açıyorsa önerilmemelidir. Evde ölçülen ortalama KB değe ri >135/85 olan hastalar genellikle hipertansif gibi dü şünülmelidir. İzole Klinik veya Beyaz Önlük Hipertansiyonu Bazı hastaların gün için de kan ba sıncı de ğerleri normal olmasına rağmen kli nik te öl çü len kan ba sıncı de ğerlerinin yüksek çıkması genel olarak beyaz önlük hipertansiyonu (izole klinik hipertansiyon) olarak tanımlanmaktadır. 45

4 Burçak Kılıçkıran, Zeki Öngen Yapılan çalışmaların hepsinde olmamakla birlikte bazı ça lışmalarda izole klinik hi per tan si yo nu ile he def or gan hasarı ve me tabolik anormallikler arasında ilişki bildirilmiştir. Bu sebeple izole klinik hipertansiyonu sanıldı ğı ka dar masum bir fenomen olmayabilir. Bu tip hastalarda HOH veya yüksek risk profili mevcut ise ilaç tedavisi uygulanmalı dır. LABORATUVAR TESTLERİ VE DİĞER TANISAL İŞLEMLER Tedaviye başlanmadan önce rutin laboratuvar testleri; elektrokardiyogram, idrar analizi, hematokrit, plazma glukoz düzeyi, serum potasyum, kreati nin (GFR de ğer len di ril me si), kal si yum, ürik asit ve li pid pro fi li (HDL, LDL, trigliserid) yapılmalı dır. Dirençli hipertansiyon durumunda veya hedef organ tutulumu lehine bulgular var ise ek tetkikler önerilmelidir. (Önerilen testler: Ekokardiyografi, karotis ultrasonu, mikroalbuminüri (diyabetiklerde zorunlu test), fundoskopi (ağır hipertansiyonda). HT saptanan eriş kin le rin an cak %5-10 un da kan ba sıncı ar tı şına neden olan bir sebep saptanabilir. Çok şiddetli kan basıncı ar tışları, hipertansiyonun ani ola rak başlaması, ilaç te da vi si ne ya nıt vermemesi gibi durumlar sekonder hipertansiyon şüphesini arttı rır. HT nin saptanabilen sebepleri; Kronik böbrek yetersizli ği Renovasküler hipertansiyon Feokromasitoma Primer aldosteronizm Cushing sendromu Aort ko arktasyonu Tiroid ve paratiroid hastalıkları Uyku apnesi İlaçların neden olduğu (nonsteroid antienflamatuar ilaçlar; kokain, amfetamin; sempatomimetikler (dekonjestan ve anorektikler); oral kont ra sep tif ler; ad re nal ste ro id ler; sik los po rin ve tak ro li mus; erit ropoetin) Sekonder hipertansiyon dü şünülen hastalarda renin, aldosteron, kortikosteroidler, katekolaminlerin ölçülmesi; renal, adrenal ultrason, bilgisayarlı tomografi, beynin manyetik rezonansla görüntülenmesi gerekebilir. 46

5 Sistemik Arter Hipertansiyonu KOMPLİKASYONLAR Hipertansif hastalarda organ tutulumu lehine kanıtlar dikkatlice araş tırılmalı dır. Yük sek kan ba sıncı koroner arter hastalıkları için ba ğımsız risk faktörüdür. Hafif-orta derecde hipertansiyonu olan hastaların 1/3 ün den fazlasında sol ventrikül hipertrofisi (SVH) saptanmaktadır. Etkili antihipertansif tedavi ile sol ventrikül hipertrofisinde gerileme görülebilmektedir. 1. Aterosklerotik Komplikasyonlar HT hastalarda en sık ölüm ne de ni ate rosk le roz komp li kas yon la rından kaynaklanmaktadır (kararsız angina pektoris, akut miyokard infarktüsü ve ani ölüm) 2. Kar di yak Fonk si yon Bo zuk lu ğu Uzun süreli yüksek kan basıncı nın bir di ğer etkisi diyastolik ve sistolik disfonksiyondur. Sistolik disfonksiyon miyokard iskemisi, infarktüsü, fibrozisi veya kardiyomiyopati sebebi ile geli şirken, diyastolik disfonksiyon sistolik fonksiyonların korunmuş ol du ğu olgularda SVH nedeni ile geli şebilir. SVH olan ol gu lar da kar di yak arit mi ve ani ölüm ler da ha yay gın görülmektedir. 3. İn me Hemorajik ve tromboembolik inme için HT majör risk fak tö rü dür. Sis to lik kan ba sıncı, diyastolik kan basıncına göre, inme insidansı ile da ha ya kından iliş ki li dir. Kan ba sıncı yükseldikçe inme sıklı ğı nın art tı ğı, te da vi ile bu ora nın etkili bir şekilde azaldı ğı görülmektedir. Tromboembolik inmedeki rolü ise karotis ve beyin arterlerindeki aterosklerozu hızlandırması olarak bilinmektedir. 4. Hi per tan sif Böb rek Has ta lık la rı HT nefroskleroza yol açarak kronik böbrek yetersizli ğine sebep olabilir. HT se be bi ile olu şan ya da kö tü le şen böbrek hasarı serum kreatinin düzeyinde artış olması, mikroalbüminüri, makroalbüminüri, kreatinin klirensinde düşme olması durumlarında düşünülmelidir. 5. Aor ta ve Pe ri fe rik Ar ter Has ta lık la rı Pe ri fe rik da mar lar da ate rosk le ro zun iler le me si ne yol açar. Yük sek kan basıncı asendan aortada disseksiyona yol açan ve kötüleştiren bir faktör olma- 47

6 Burçak Kılıçkıran, Zeki Öngen sı nın ya nı sıra özellikle abdominal aortada anevrizma oluşumuna, aterosklerotik sü re cin iler le me si ne yol aça rak kat kıda bulunur. 6. Göz Keith Wagener ve Ba ker HT nin göz di bin de yap tı ğı de ği şiklikleri dört sı nıfa ayırmışlardır. Günümüzde hastalar erken dönemde saptandıkları için 1. (arteriollerde incelme) ve 2. (arteriollerin ven üzerine baskı sı) derece değişiklikler sık görülmektedir, fakat bunların prognostik de ğeri olduğuna ilişkin kanıt yok tur. 3. de re ce ve 4. de re ce de ği şiklikler ise ender görülmekte ve ağır hipertansif komplikasyon olarak kabul edilmektedirler. TEDAVİ Tedavide amaç uzun dönemdeki kardiyovasküler, renal, serebral mortali te ve mor biditede azalma sağlamaktır. Bu ama ca ulaş mak için da ha ön ce yukarıda bahsetti ğimiz bütün geriye çevrilebilir risk fak törlerinin (sigara, diyabet, dislipidemi) tedavi edilmesi, yükselmiş kan ba sıncı nın hedef düzeylere indirilmeye çalı şılması gerekmektedir. Bahsedilen hedef kan basıncı dü zeyleri kılavuzlarda 140/90mmHg altı, di abet ve ya kro nik böb rek has ta lıkları için 130/80mmHg al tı olarak belirtilmiştir. Özellikle 50 ya şındaki hastalarda di yas to lik kan ba sıncı hedefine daha kolay ula şılabilmekte ve klinisyenler diyastolik kan ba sıncındaki yüksekli ği daha ciddi bir gösterge olarak kabul edebilmektedirler, ancak son yapılan çalışmalarda gösterilmiştir ki sistolik kan ba sıncı nı dü şürmek birincil hedef olmalı dır. YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ Kan ba sıncı nı dü şürmede en etkili ya şam tar zı de ği şiklikleri; 1. Kilolu ya da obez hastalarda kilo kaybı nın sağlanması (potasyum ve kalsiyum açı sından zengin bir diet düzenlenmesi) 2. Tuz kı s ıtlaması (di et ile gün lük sod yum alı mı 100mmol ü (2,4g sod yum ve ya 6g sod yum klo rid) aşmamalı) 3. Meyve/sebze tüketiminin arttı rılması, doy muş/total yağ tüketiminin azaltılması 4. Aşı rı al kol alı mı nın azal tılması (maksimum erkeklerde günde 2 bardak, kadınlarda günde 1 bardak) 5. Sigara kullanı mına son verilmesi 6. Fiziksel egzersiz Ya şam tar zı de ği şik lik le ri kan ba sıncı nı dü şürmenin yanı sıra, antihipertansif 48

7 Sistemik Arter Hipertansiyonu ilaçların etkinli ğini attırmakta, kardiyovasküler riski azaltmaktadır İLAÇ TEDAVİSİ Başlangıç ilaç tedavisi hasta özelliklerine, eş lik eden di ğer hastalıklara da ya na rak dü zen len me li dir. Bu amaç la bir çok ça lışmalar sonrası etkinlikleri kanıtlanmış çok sa yı da ilaç sı nıfları kullanı mı mıza sunulmuş tur. Bu ilaç sı nıfları; 1. Ti azid gru bu diüretikler 2. Lup diüretikleri 3. Po tas yum tu tu cu di üre tik ler 4. Aldosteron reseptör blokerleri 5. Beta blokerler (BB) 6. Kom bine alfa-beta blokerler 7. ACE-İnhibitörleri (ACEİ) 8. Anjiyotensin II antagonistleri (ARB) 9. Kalsiyum kanal blokerleri-nondihidropridinler (KKB) 10. Kalsiyum kanal blokerleri-dihidropiridinler 11. Alfa-blokerler 12. Santral etkili ilaçlar 13. Direkt vazodilatatörler JNC VII klavuzunda tiazid tipi diüretiklerin hipertansiyonlu birçok hastada tek ba şına ya da kombinasyon olarak di ğer sı nıflar ile birlikte (ACE-inhibitörleri, ARB, BB; KKB leri. gibi) kullanılması gerekti ği vurgulanmış tır. Bir çok has ta da tek bir ilaç ile he def kan ba sıncı düzeylerine ula şılamadı ğı görülmektedir, bu has talar çoğu za man iki ve ya da ha fazla antihipertansif ilaca gereksinim duymaktadır. Uygun dozlarda kullanı lan bir ilaç la he def kan düzeyin ula şılmadı ğı durumlarda farklı bir sı nıftan ikinci bir ilaç tedaviye eklenmelidir. Kan basıncı he def kan ba sıncı düzeyinden 20/10 mmhg yüksek olan hastalarda (yani kan basıncı 160/90) ise baş lan gıç te da vi si iki ilaç ile olmalı, bu iki ilaç kom bi ne pre pa rat ola rak ya da ay rı ay rı reçete edilebilinir. Şe kil 1 de JNC VII kılavuzunda belirtilen HT tedavisinde son çalışmalar ışı ğında hazırlanmış algoritm gösterilmektedir. Görüldü ğü üzere tiazid tipi diüretikler ve kombinasyon tedavisi ön plana alınmış t ır. Özel du rumlar adı 49

8 Burçak Kılıçkıran, Zeki Öngen Yaam tarz deiiklikleri Kan basnc hedef dzeyine (<140/90) ulalamamas (Diabetik ve kronik bbrek hastalklarnda <130/80 olmas) Balang ila seimi Elik eden hastalk olmad durumlar zel durumlar Klinik klavuzlara ve alma sonularna g elik eden hastalk durumunda yararl 1.derece HT 2.derece HT olduu gsterilmi ilalar; (SKB veya(skb 160 veya DKB 90-99mmHg) DKB 100mmHg) Kalp yetersizlii: Diretik, BB, ACE, -En ok tiazidlersklkla iki ila ARB, Aldos ant. -ACEI, ARB, BB, kombinasyonu Miyokard infarkts BB, ACE; KKBleri tercih (genellikle tiazid sonras: ile Aldos. Ant. edilebilir veya kombine ACEI, Yksek koroner arter Diretik, BB, ACE, KKB kombine edilebilir. veya ARB, veya BB, hastal riski: veya KKBi) Diyabet: Diretik, BB, ACE, ARB, Kronik bbrek ACE, ARB hastalklar: Rekrren inmeden Diretik, ACE korunmada: YETERSZ YANIT -DOZU ARTTIR VEYA BAKA LALAR EKLE -Hipertansiyon konusunda uzmanlam hekimler ile konsultasyon Şekil 1. Hipertansiyon tedavisi algoritmi (JNC VII kılavuz önerisi) 50

9 Sistemik Arter Hipertansiyonu altında belirtilen eşlik eden hastalıklar durumunda ise bazı ilaç grup la rı di ğerlerine göre ön plana çıkmaktadır. ÖZEL DU RUM LAR İskemik Kalp Hastalıkları Tipik angina pektorisin hipertansiyona eşlik etti ği durumlarda sıklıkla ilk tercih BB olmaktadır; kontrendikasyon var ise uzun etkili KKB leri kullanılabi li nir. Akut ko ro ner send ro mun eşlik etti ği durumlarda BB ve ACE-İ te davideki ilk tercihler olmalı dır. Ay rıca bu hastalarda statin tedavisi ve aspirin kullanı mı önemlidir. Kalp Yetersizliği Asemptomatik kalp yetersizliği olgularda ACE-İ ve BB, semptomatik olgular da ve son dö nem kalp ye ter siz li ğinde ACE-İ, BB, ARB; aldosteron antagonistleri, lup diüretikleri önerilmelidir. Diyabet Ço ğu va ka da <130/80mmHg he de fi ne ula şıl ma sı için kom bi nas yon tedavisi gerekmektedir. ACE-İ ve ARB ler ile tedavi diabetik nefropatinin ilerlemesini yavaşlatmakta ve albuminüriyi azaltmaktadır, ay rıca ARB lerin makroalbüminüri geli şimini azalttı ğı gösterilmiş tir. Tip 1 ve ya Tip 2 di abe tik hastalarda mikroalbüminüri varlı ğı, kan ba sıncı düzeyinden ba ğımsız ola rak, antihipertansif tedavi için endikasyon olarak kabul edilmekte ve te davi özellikle bir renin-anjiyotensin blokeri ile yapılmalı dır. Tiazid tipi diüretikler, BB ler, ACE-İ, ARB ve KKB leri diabetli hastalarda kardiyovasküler hastalık ve in me insidansı nı azaltmaktadırlar. Kronik Böbrek Yetersizliği (KBY) KBY, glomerüler filtrasyon hı zı nın 60ml/dk1,73m 2 al tına düşmesi (kreati ni nin er kek ler de >1,5mg/dl, ka dın lar da >1,3 mg/dl ol du ğu du rum) ve ya al bu mi nü ri (>300 mg/gün) ol ma sı durumudur. HT bu hastaların bir ço ğunda mevcuttur ve agresif olarak tedavi edilmesi gerekmektedir. Yukarıda da bahsedildiği gi bi ACEİ ve ARB le rin di abe tik olan ve ol ma yan böb rek hastalıkları nın ilerlemesinin önlenmesinde olumlu etkileri vardır. Bu ilaç lar kreatinin düzeylerinde hafif artış yapabilir. Bazal kreatinin de ğerine göre yak- 51

10 Burçak Kılıçkıran, Zeki Öngen la şık %35 e ka dar olan ar tışlar kabul edilebilir ve eğer hiperkalemi geli şimi söz konusu değil ise ila cın kesilmesi gerekmemektedir. Böbrek yetersizli ğinin ilerlediği dö nem ler de ( GFR <30ml/dk1,73m 2, se rum kre ati nin 2,5-3mg/dL) di ğer ilaç sı nıflarına ilave artan dozlarda loop diüretik kullanı mı sıklıkla gerekmektedir. Serebrovasküler Hastalıklar Akut in me sırasında kan basıncı nı akut dü şürmenin riski ve yararı konusu henüz açıklı ğa ka vuşmamış t ır, ancak hastanın durumu stabille şinceye kadar kan ba sıncı nı yak la şık 160/100 mmhg ci va rında tutmak uygun bir yakla şım olacaktır. ACE-İ ve ti azid ti pi di üre tik kom bi nas yon la rı nın tek rar eden in me sıklı ğı nı azalt tı ğı saptanmış t ır. Metabolik Sendrom Metabolik sendrom aşa ğıda belirtilen beş du rum dan üçü nün ya da da ha fazlası nın bulunması ola rak ta nımlanmaktadır. 1. Abdominal obezite (bel çevresinin erkeklerde >102cm, kadınlarda >88 cm olması) 2. Glukoz intoleransı (aç lık kan şekeri 110mg/dL) 3. Kan ba sıncı 130/85 olması 4. Yükselmiş trigliserid düzeyi ( 150 mg/dl) 5. Dü şük HDL dü ze yi (er kek ler de <40mg/dL, ka dınlarda <50 mg/dl) Bu hastalarda yoğun ya şam tar zı de ği şikli ği ve mev cut olan her bir kom ponentinin tedavi edilmesi gerekmektedir. Yaşlılarda Hipertansiyon Kan ba sıncı kontrolünün en dü şük ol du ğu grup tur ve bu grup has ta la rın tedavisinde genellikle aynı prensipler geçerli olmakla birlikte postural hipotansiyon daha sık rastlandı ğı için başlangıçta daha düşük doz lar ile baş lamak bazı olgularda gerekebilir. Unutulmaması gerekilen husus bu grup hastalarda kan ba sıncı hedeflerimizin genç hastalara göre farklı olmadı ğı dır. Postural hipotansiyon: aya ğa kalk ma ile kan ba sıncı nın >10mmHg düşmesine baş dönmesi ve bayılmanın eşlik etmesidir. Sistolik hipertansiyonlu yaş lı hastalarda, diabetiklerde, diüretik, venodilatör (nitrat, alfa-bloker, sildenafil 52

11 Sistemik Arter Hipertansiyonu benzeri ilaçlar) alanlarda daha sık gö rülür. Bu hastalarda aşı rı vo lüm azalmasından ve hızlı bir şekilde antihipertansif ilaç dozunun arttı rılmasından kaçı nılmalı dır. Kadınlarda Hipertansiyon Oral kontraseptif ilaçlar kan basıncında artı şa yol aça bilir, bu sebeple OKS kul la nan has ta lar da za man za man kan ba sıncı kontrolü yapılmalı dır. HT ge lişmesi durumunda başka bir kontrasepsiyon yönteminin uygulanması dü şünülmelidir. Menopozal hormon replasman tedavisi ise kan basıncında artı şa yol aç maz. Günümüzde gebelikte hipertansiyon sistolik kan basıncı nın 140mmHg ya da di yas to lik kan ba sıncı nın 90mmHg ol ması şeklinde tarif edilmektedir. Bu hastalar dikkatlice takip edilmelidir. Tedavideki amaç annedeki riski azaltmaktır, ancak seçilen ilaçlar hem etkili olmalı hemde fetus için güvenilir olmalı dır, bu amaç la al fa me til do pa, be ta-blo ker ler ve va zo di la ta tör ler ter cih edilen ilaçlar olmaktadır. ACE-İ ve ARB ler fetal defektlere yol açabilme potansiyellerinden dolayı gebelerde kullanılmamalı dır. Gebelere tuz kı sıtlaması nın olmadı ğı nor mal bir di yet öne ri lir. Pre ek lamp si ge be li ğin 20. haf ta sından sonra ge li şir ve ye ni başlayan veya kötüle şen hipertansiyona, albüminüri, hiperürisemi ve bazen koagülasyon anomalileri eşlik edebilir. Bazı hastalarda hipertansif acillere yol açabilir, eklampsi geli şebilir. Bir gebe kadında SKB 170 ya da DKB 110mmHg olu şu acil durum olarak kabul edilmelidir. Bu durumlarda mutlaka hastanede hospitalize edilerek hasta monitörize edilmelidir. Ciddi preeklampsi, eklampsi durumlarında erken doğum dü şünülmeli, parenteral antihipertansif ve antikonvulsan tedavi başlanmalı dır. Hipertansif Aciller Hipertansif kriz hedef organları ve prog no zu teh dit eden şi dd et li kan basıncı yükselmesidir. Bu durum kan ba sıncı nın bir-iki sa at için de IV te da vi ile dü şürülmesi gereken hipertansif aciller ile birkaç saat ile saat arasın da oral ya da IV te da vi ile dü şürülmesi gereken hipertansif öncelikler ol mak üze re iki gru ba ay rı lır. Teadavideki primer amaç ilk birkaç saat içinde ortalama arter basıncı nı %15-25 ora nın da ya da di yas to lik kan ba sıncı nı mmHg ya dü şürmektir. Tedavide kullanılan ajanlar eşlik eden klinik durumlara göre deği şiklik gösterebilmektedir (Kullanı lan ajan lar; BB ler, la betolol, Na nitroprussid, furosemid, nitrogliserin, hidralazin vb.) 53

12 Burçak Kılıçkıran, Zeki Öngen Dirençli Hipertansiyon Diüreti ği de içe ren üç ilaç tan olu şan kom bi nas yo na rağmen hedef kan basıncı düzeylerine ula şılamaması durumudur. Sekonder hipertansiyon, tedaviye uyumsuzluk, sı vı yüklenmesi, yetersiz diüretik tedavisi, uygun olmayan kombinasyon kullanılması, ilaçlarla ilgili diğer nedenler (eşlik eden diğer hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların hipertansiyona yol açması) dirençli hi per tan si yo na yol aça bi lir. TAKİP İlaç tedavisi başlanan hastalarda hedef kan basıncı düzeylerine ula şıncaya kadar aylık kont rol ya pılmalı dır, ancak ikinci derece hipertansiyon grubundaki hastalarda daha sık ara lıklarla kontrol yapmak gerekebilir. Kan basıncı kontrol altına alındıktan sonra eş lik eden cid di bir kli nik olay ya da he def organ hasarı yok ise 3-6 ay ara lık lar ile kont rol, bu gi bi du rum lar da ise da ha sık ara lıklarla kontrol uygun olabilir. Serum potasyum ve kreatinin yılda 1-2 kez kontrol edilmelidir. JNC VII kılavuzunda hasta- doktor ilikisinin HT tedavisindeki önemi üzerinde durulmuştur. Hastanın ve ai le si nin bil gi len di ril me si, ile ti şimin arttırılması doktoruna kar şı güvenin artması nı sağlarken, hastanın tedaviye motivasyonunu arttırmaktadır. İLAÇ LA RIN YA RAR LI ET Kİ LE Rİ NİN OL DU ĞU Dİ ĞER KLİ NİK DU RUM LAR Ti azid ti pi di üretikler osteoporoza bağ lı demineralizasyonu yavaşlatmakta faydalı dır. BB ler at ri al ta şiaritmi/atriyum fibrikasyonu, tirotoksikoz, migren, esansi yel tre mor ve pre ope ra tif hi per tan si yon te da vi sin de ter cih edi len ilaç lar dır. KKB le ri Ray na ud fe no me ni ve ba zı aritmilerde yararlı olabilir. Alfa-blokerler prostat hipertrofisi olan hastalarda faydalı etkileri vardır. İLAÇ LA RIN KUL LA NIL MA MA SI GE RE KEN DU RUM LAR Ti azid di üretikleri gut ta nı sı olan hastalarda kullanılmamalı dır. BB ler cid di de re ce AV blok olan, as tım ve reaktif havayolları has talıklarında kullanı mından kaçı nılmalı dır. KKB leri (verapamil, diltizem) 2-3. derece A-V blokta, konjestif kalp yetersizli ğinde kullanılmamalı dır. ACEİ ve ARB ler ge be ler de ve do ğurmayı dü şünen kadınlarda, bilateral 54

13 Sistemik Arter Hipertansiyonu renal arter dalı ğı olan has ta lar da kont ra in di ke dir ve ay rıca ACEİ leri anjiyoödem öyküsü olan hastalarda kullanılmamalı dır. Özellikle ilaç kullanı mı olmadan potasyum düzeyi >5,0mEq/L olan hastalarda aldosteron antagonistleri veya potasyum tutucu diüretikler hiperkalemiye yol açabileceklerinden kullanımlarından kaçı nılmalı dır. SON KILAVUZLAR ÜZERİNE TARTIŞMALAR JNC VII kılavuzundaki pre hi per tan si yon sı nı fı nın eklenmesi büyük tartışmalara, sorulara yol açmış t ır. Avrupa klavuzunda prehipertansiyon tanı sı nı sı nıflandırmaya eklememiş, bu ko nuda çekingen kalınmış, diabetik hastalar ya da miyokard infarktüsü, inme geçirmiş hastalarda prehipertansif kabul edilen sı nırların hipertansiyon göstergesi olabilece ğini, ancak hiçbir risk faktörü olmayan hastalarda bu grubun normotansif olarak dü şünülmesi gerekti ğini belirtmişlerdir. Kan basıncı 120/80 mmhg sap ta nan bir has ta nın eskiden sağlıklı kabul edilirken, şimdi prehipertansif tanı sı konulması nın toplum üzerinde ters etki yarataca ğı konusunda çelişkiler mevcuttur.ancak JNC VII kılavuz komitesi prehipertansiyon kavramı nın hastanın ya şamı boyunca hipertansiyon ge lişmesi açı sından daha riskli olduğunun göstergesi olduğunu, hastalık göstergesi olmadı ğı nı, za ten bu grup has ta la ra özel du rum lar ha riç ilaç te da visi önerilmesinin gerekli olmadı ğı nı, an cak ya şam tar zı de ği şiklikleri ile daha sağ lıklı bireyler olacakları konusunda hastaların bilgilendirilmesi gerekti ğini belirtmişlerdir. Her iki kılavuza aynı ka nıtlara dayanarak hazırlansa da tedavi şekli konusunda farklı lıklar mevcuttur. Avrupa kılavuzu direkt olarak bir ilaç grubunu ön pla na çıkarmamış, tedavideki en önemli hedefin kan basıncı nı dü şürmek olduğunu ve ilaç seçiminde maliyet bir yana bırakı lırsa, klinisyenin tercihini birçok faktörün etkileyebilece ğini (eşlik eden hastalıklar, hedef organ hastalı ğı, di ğer risk faktörlerinin varlı ğı vb.) belirtmiş ler ve te davide hastaların tümünde olmasa bile çoğunda tedavinin aşamalı ola rak başlatılması gerekti ğini vurgulamışlardır. Tedavide yapılabilecek seçimler açı sından Avrupa kılavuzunda iki kol mevcuttur. Bir kolu monoterapidir, ba şarı sız ise ilaç do zu art tı rılması ya da fark lı bir ilaca geçilmesi stratejilerinin uygulanabilece ği halen kontrol sağlanamadı ise kom binasyon tedavisi yapılabilece ği belirtilmiştir, ikinci kol dü şük doz da iki ilaç kom binasyonu ile ilaç tedavisine başlanması dır, hedeflere ulaşılamadı ğı durumda üçüncü bir ilaç eklenebilece ği ya da, ön ceki kombinasyo nun tam doz da verilebileceği belirtilmiştir. Avrupa kılavuzu tedavi seçimi 55

14 Burçak Kılıçkıran, Zeki Öngen konusunda hekimi daha serbest bırakıyor gibi görünmektedir. Özet le; 50 ya şın üs tündeki bireylerde sistolik kan basıncı nın >140mmHg ol ması kardiyovasküler hastalıklar için diyastolik kan basıncı düzeyine göre daha önemli bir risk faktörüdür. Kardiyovasküler hastalık lar için risk 115/75 mmhg ile baş la mak ta ve her 20/10 mmhg kan ba sıncında artış ris ki iki ka tına çıkarmaktadır. Bir çok has ta he def kan ba sıncına ula şa bil mek için iki ve ya da ha faz la ilaca gereksinim duymaktadır. Komplikasyonsuz birçok hipertansif hastada ilaç tedavisinde tiazid tipi diüretikler kullanılmalı dır. Yük sek risk fak tör le ri ne sa hip olan ve ya komp likasyon olan hastalarda etkinli ği ka nıtlanmış ilaç lar ilk ter cih ola rak kul la nılmalı dır. Eşlik eden risk faktörlerinin tedavisi yapılmalı dır. Antihipertansif tedavi genellikle hayat boyu sürer. HT ta nı sı konulmuş hastalarda tedavinin kesilmesi, kan basıncı de ğer le ri nin er ya da geç te da vi öncesi değerlerine dönmesine yol açacaktır. Öte yan dan kan ba sıncı uzun sü redir kont rol al tında olan hastalarda, ilaçların sa yı sın da ya da do zun da aşamalı azaltma yapılabilir, ancak bu durumlarda mutlaka kan basıncı yakın dan takip edilmelidir. Dok tor has ta ilişkisi, hastanın dok tora güven mesi tedavide çok önem li yer teşkil etmektedir. 56

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma

İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Nörolog Olmayanlar İçin Nöroloji Sempozyum Dizisi No: 42 Ocak 2005; s. 9-16 İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma Prof. Dr. Birsen

Detaylı

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

Gü ven ce He sa b Mü dü rü Güvence Hesabı nın dünü, bugünü, yarını A. Ka di r KÜ ÇÜK Gü ven ce He sa b Mü dü rü on za man lar da bi lin me ye, ta nın ma ya S baş la yan Gü ven ce He sa bı as lın da ye - ni bir ku ru luş de ğil.

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

7 Mayıs, 2015 - Antalya

7 Mayıs, 2015 - Antalya 7 Mayıs, 2015 - Antalya Dernekler Uzlaşı Raporu Kurulu Dernek Türk Kardiyoloji Derneği (TKD) Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği (TİHUD) Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) Türk Nefroloji

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK 13 298 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. IIF KOU ALATIMLI 2. ÜİTE: ELEKTRİK VE MAYETİZMA 4. Konu MAYETİZMA ETKİLİK ve TET ÇÖZÜMLERİ 2 Ünite 2 Elektrik ve Manyetizma 2. Ünite 4. Konu (Manyetizma) A nın Çözümleri 3. 1. Man ye tik kuv vet ler,

Detaylı

Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi. Prof. Dr. Oktay Ergene

Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi. Prof. Dr. Oktay Ergene Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi Prof. Dr. Oktay Ergene Yeni Hipertansiyon Kılavuzları ESC/ESH 2013 JNC-8 ASH/ISH 2014 CHEP 2014 NICE 2011 Kan BasıncıDüzeylerine İlişkin Tanımlar

Detaylı

www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr

www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr Bu broşürü size ulaştıran: www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr Yaşamaya yeniden başlamak İndeks Önsöz...4 İlk Uygulama...5 Gögüs Protezinin Seçimi...6 Slikon Protezler...8 Bakım...9 Lenfödem...10

Detaylı

De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz.

De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz. 01-10 NÜHAL: 01-10 NÜHAL 03.09.2008 12:46 Sayfa 1 De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz. Alfa 166nız, Al fa Ro meo ya öz gü; gü ven lik, kon for ve sü rüş mem nu

Detaylı

Afetler ve İlişkilerimiz

Afetler ve İlişkilerimiz Afetler ve İlişkilerimiz DEPREM KAYIPLARIMIZ VE YAS Sayfa 2 DEPREM, KAYIPLAR VE EŞLER ARASI İLİŞKİLER Sayfa 10 DEPREM, KAYIPLAR VE DOSTLUKLAR Sayfa 14 DEPREM KAYIPLARIMIZ VE YAS Aşa ğı da ki bil gi ve

Detaylı

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA YÖNETMELİK 23 424 SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ

Detaylı

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz:

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz: 001-023 TÜRKÇE N HAL:001-023 TÜRKÇE N HAL 08.08.2008 13:30 Sayfa 1 Değerli Müşterimiz, Fiat Stilo yu seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Bu kitab, yeni otomobilinizin tüm özelliklerini tan man za ve onu mümkün

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BELGELENDİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI YENİ DÜNYANIN YENİ YÖNETİM SİSTEMLERİ TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ 1 TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 13.03.2014 TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ

Detaylı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı 4. - 5. sınıflar için Öğrenci El Kitabı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı nın 28.08.2006 tarih ve B.08.0.TTK.0.01.03.03.611/9036 sayılı yazısı ile Denizler Yaşamalı Programı nın*

Detaylı

Hipertansiyonda Tedavi Algoritması. Dr. Alparslan Ersoy

Hipertansiyonda Tedavi Algoritması. Dr. Alparslan Ersoy Hipertansiyonda Tedavi Algoritması Dr. Alparslan Ersoy Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 6.Uludağ Nöroloji Günleri, 11 Mart 2011 Kan Basıncı kanın damar duvarına yaptığı basınç Komplike

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ Hangi antihipertansifler kullanılmalı? Dr. Celalettin USALAN JNC-8 HT KILAVUZU JNC-7; 2003.. And then we wait and wait JNC kılavuzları JNC7 Non-sistematik analiz

Detaylı

HİPERTANSİF HASTAYI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr. Melda Dilek Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi

HİPERTANSİF HASTAYI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr. Melda Dilek Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi HİPERTANSİF HASTAYI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr. Melda Dilek Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Tanım Kan basıncının sistolik için 140mmHg, diyastolik için 90 mmhg ve üzerinde olmasıdır. Evans ve Rose

Detaylı

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Basit ve ucuz bazı testlerle erken saptandığında önlenebilir veya ilerlemesi geciktirilebilir olmasına karģın,

Detaylı

Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi

Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi Dr. Ali Düzova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Pediatrik Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi 27. Ulusal Nefroloji, Hipertansiyon,

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Dünyada Hipertansiyon

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr!

DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr! DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr! 6 Ma yýs 1972, üç ko mü nist ön de rin, dev ri me bað lý lý ðýn, halk la rýn kur tu luþ mü ca de le si ne i nan cýn, mark sizm-le ni nizm bay

Detaylı

Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir

Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir Belda Dursun 1, Betül Altay-Özer 2, Aytül Belgi 3, Çağatay Andıç 4, Aslı Baykal 2, Ali Apaydın 3,

Detaylı

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli?

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Gerçek bir pozitiflik söz konusu mudur?

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Kombinasyon tedavisi. Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD

Kombinasyon tedavisi. Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD Kombinasyon tedavisi Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD Kan basıncı (KB) kontrolünde güncel yaklaşım: Daha iyi etki mekanizması Tedavide KB kontrolünün ötesi fayda Daha iyi tedavi uyumu (motive hasta,

Detaylı

Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller

Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller Asemptomatik ciddi HT (hedef organ hasarı yok KB>180/110 Hipertansif

Detaylı

DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ

DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ. 99 98 9 ( ).( ).( ) ( ).( ).( ) = = = 00 00 ( ).. + bulunur. 5. a b+ = 0 ise b a b + = 0 ve b 0 ol ma lı b dir. a. + 0 ol ma lı a 0 a. A). = ise ( ) = B). = ise ( ) =

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek 2 Egzersiz programına başlamadan önce bireyin aşağıdaki değerlendirmesinin

Detaylı

ÖNSÖZ Doğan HASOL. UZMAN GÖRÜŞÜ Prof. Dr. Metin TAŞ. Yap -Endüstri Merkezi Araşt rma Bölümü - Önsöz

ÖNSÖZ Doğan HASOL. UZMAN GÖRÜŞÜ Prof. Dr. Metin TAŞ. Yap -Endüstri Merkezi Araşt rma Bölümü - Önsöz Yayımlayan YAPI-ENDÜSTRİ MERKEZİ The Building Information Centre, Istanbul Hazırlayan YEM ARAŞTIRMA BÖLÜMÜ (YEMAR) Yapı Bilgi Merkezi Bölüm Yöneticisi BİRGÜL YAVUZ YEM Araştırma Sorumlusu ANIL KAYGUSUZ

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar

Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar Dr.Şükrü ULUSOY KTÜ T p Fakültesi Nefroloji BD Niçin güncelleme? Son iki yıl içindeki klavuzu etkileyebilecek çalışmaların

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Konunun Önemi Gebelikte karşılaşılan en sık dahili sorun HİPERTANSİYON (Tüm gebeliklerin % 6-8 i) 1. Kronik

Detaylı

HİPERTANSİYON. Asist.Dr.Sülbiye AYDOĞAN GÜVEN DANIŞMAN: Yrd.Doç.Dr.A.Selda TEKİNER

HİPERTANSİYON. Asist.Dr.Sülbiye AYDOĞAN GÜVEN DANIŞMAN: Yrd.Doç.Dr.A.Selda TEKİNER HİPERTANSİYON Asist.Dr.Sülbiye AYDOĞAN GÜVEN DANIŞMAN: Yrd.Doç.Dr.A.Selda TEKİNER HİPERTANSİYON Küresel sağlık sorunu Küresel ekonomik yük Erken mortalite Erken morbidite Önlenebilir Tedavi edilebilir

Detaylı

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26 ÜRESE AYNAAR BÖÜ 6 ODE SORU DE SORUARN ÇÖZÜER d d noktası çukur aynanın merkezidir ve ışınlarının izlediği yoldan, yargı doğrudur d noktası çukur aynanın odak noktasıdır d olur yargı doğrudur d + d + dir

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz:

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz: 001-023 TÜRKÇE N HAL:001-023 TÜRKÇE N HAL 08.08.2008 13:30 Sayfa 1 Değerli Müşterimiz, Fiat Stilo yu seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Bu kitab, yeni otomobilinizin tüm özelliklerini tan man za ve onu mümkün

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR. Eğitim Koordinatörlüğü

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR. Eğitim Koordinatörlüğü TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR Eğitim Koordinatörlüğü BANA 3 SORU SOR Herkes sağlıkla ilgili konularda bilgi sahibi olmak, sorularına

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA HİPERTANSİF HASTA DEĞERLENDİRMESİ NASIL OLMALI? Dr. Kübra KAYNAR

BİRİNCİ BASAMAKTA HİPERTANSİF HASTA DEĞERLENDİRMESİ NASIL OLMALI? Dr. Kübra KAYNAR BİRİNCİ BASAMAKTA HİPERTANSİF HASTA DEĞERLENDİRMESİ NASIL OLMALI? Dr. Kübra KAYNAR Hipertansiyon Prevalansı 50 Yüzde % 40 30 20 31.8 27.5 36.1 10 0 Tüm grup Erkek Kadın Hypertension in Turkey Altun et

Detaylı

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon HİPERTANSİYON Dr. Hatice ODABAŞ Yüksek Kan Basıncının Nasıl Bir Tehlikesi Vardır?

Detaylı

Nasıl, ne kadar fizik egzersiz. Dr. Harun Akar Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji

Nasıl, ne kadar fizik egzersiz. Dr. Harun Akar Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Nasıl, ne kadar fizik egzersiz Dr. Harun Akar Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji (SKB 120 139 ve / veya DKB 80 89 mmhg) National Heart Foundation WHO, International Society of Hypertension

Detaylı

İnt. Dr. Seda KARATAŞ Aralık 2013

İnt. Dr. Seda KARATAŞ Aralık 2013 İnt. Dr. Seda KARATAŞ Aralık 2013 İnsan sağlığını, sağlığa bağlı yaşam kalitesini ve yaşam süresini olumsuz etkileyebilecek kadar yüksek olan arteriyel kan basıncı değerlerine yüksek kan basıncı (hipertansiyon)

Detaylı

Hemşirelik Mesleğinin Erkek Üyelerine Toplumun Bakış Açısı

Hemşirelik Mesleğinin Erkek Üyelerine Toplumun Bakış Açısı ORİJİNAL ARAŞTIRMA Hemşirelik Mesleğinin Erkek Üyelerine Toplumun Bakış Açısı Seher ÜNVER, a Emine DİRİ, b İlker ERCAN c a Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği AD, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

1. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı

1. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı 1. sınıflar için Öğretmen El Kitabı HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Selahiddin Ö ÜLMÜfi (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi) Yrd. Doç. Dr. Cem BABADO AN (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi)

Detaylı

Cerrahpa şa Tıp Fakültesi Çocuk Sağ lı ğı ve Has ta lıkları Anabilim Dalı Adolesan. Adolesan Polikliniğinin Hasta Dağılımı

Cerrahpa şa Tıp Fakültesi Çocuk Sağ lı ğı ve Has ta lıkları Anabilim Dalı Adolesan. Adolesan Polikliniğinin Hasta Dağılımı İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Adolesan Sağlığı Sempozyum Dizisi No: 43 Mart 2005; s. 183-187 Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Adolesan

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı HİPERTANSİYON Prof. Dr. Mustafa ARICI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim Üyesi

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

Dirençli Hipertansiyon. Doç. Dr. Rahmi Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Ünitesi

Dirençli Hipertansiyon. Doç. Dr. Rahmi Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Ünitesi Dirençli Hipertansiyon Doç. Dr. Rahmi Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Ünitesi Kontrolsüz Hipertansiyon = Dirençli Hipertansiyon Kontrol Oranları - 2007

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF-

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- OBEZÝTE (ÞÝÞMANLIK) ÝLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI EYLEM PLANI (2010-2014) OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve

Detaylı

Din İstismarı Üzerine

Din İstismarı Üzerine ARAŞTIRMA VE İNCELEME Din İstismarı Üzerine Prof.Dr. Hüseyin CERTEL a a Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Din Psikolojisi AD, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Isparta Ge liş Ta ri hi/re

Detaylı

Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Akut Böbrek Yetmezliği -Tanım Glomerüler filtrasyon hızının saatler-günler

Detaylı

Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT

Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT Prof. Dr. Gültekin Süleymanlar CREDIT Çalışması Koordinatörü Kronik Böbrek Hastalığı Sık görülen, Renal ve

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 5 BÖÜ RENER 1 2 ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ T aralığı yalnız, T aralığı ise yalnız kaynaktan ışık alabilir aralığı her iki kaynaktan ışık alabileceğinden, + ( + yeşil) = renkte görünür I II O IV III

Detaylı

Kardiyovasküler hastalık sürecini değiştirebilir miyiz? ARB lerin rolü. Dr Ömer Kozan DEÜTF İzmir

Kardiyovasküler hastalık sürecini değiştirebilir miyiz? ARB lerin rolü. Dr Ömer Kozan DEÜTF İzmir Kardiyovasküler hastalık sürecini değiştirebilir miyiz? ARB lerin rolü Dr Ömer Kozan DEÜTF İzmir Kan basıncı ölçümü Kan basıncı yatar, oturur, ayakta ölçülebilir. Oturur durumdayken sırt rahatça bir yere

Detaylı

Günlük GüneşlIk. Şarkılar. Ali Çolak

Günlük GüneşlIk. Şarkılar. Ali Çolak Günlük GüneşlIk Şarkılar Ali Çolak Alý Ço lak; 1965 yýlýnda Na zil li de doð du. Ga zi Üni ver si te si Teknik Eði tim Fakülte si nde baþ ladýðý yüksek öðre ni mi ni, Do kuz Eylül Üni ver si te si Bu ca

Detaylı

Kontrolsüz z Hipertansiyon: Hastaya / Hekime Ait Faktörler

Kontrolsüz z Hipertansiyon: Hastaya / Hekime Ait Faktörler Kontrolsüz z Hipertansiyon: Hastaya / Hekime Ait Faktörler Prof. Dr. Mehmet Şükrü Sever İstanbul Tıp T p Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 11. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek B Hastalıklar kları Kongresi 13-17

Detaylı

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ 1. Dünyada kalp-damar hastalıkları ile ilgili epidemiyolojik gerçekler 1.1. Kalp ve Damar Hastalığı Kavramı 1.2. Dünyada Kalp ve Damar Hastalıklarının Epidemiyolojisi

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

Ayhan Kaya. Mordem'in Güncesi MORDEMİN GÜNCESİ. WEŞANEN SERxWEbûN 83

Ayhan Kaya. Mordem'in Güncesi MORDEMİN GÜNCESİ. WEŞANEN SERxWEbûN 83 Ayhan Kaya Mordem'in Güncesi Ayhan Kaya MORDEMİN GÜNCESİ WEŞANEN SERxWEbûN 83 Ayhan Kaya Mordem'in Güncesi Weşanên Serxwebûn: 83 Birin ci baskı: Kasım 1996 Kan daha da akacak, çünkü ülkemiz bizim kanımıza

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ Yaşar Çalışkan 1, Halil Yazıcı 1, Tülin Akagün 1, Nadir Alpay 1, Abdullah Özkök 1, Nihat Polat

Detaylı

HİPERTANSİYONDA HASTA ODAKLI TEDAVİ. Dr. Seyit Mehmet KAYACAN İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı

HİPERTANSİYONDA HASTA ODAKLI TEDAVİ. Dr. Seyit Mehmet KAYACAN İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı HİPERTANSİYONDA HASTA ODAKLI TEDAVİ Dr. Seyit Mehmet KAYACAN İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı Türkiye de Hipertansiyon 40 35 30 31,8 30,3 27,5 28,4 36,1 32,3 25 20 15 2003 2012 10

Detaylı

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I

KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I Üniversite Hazırlık / YGS Kolay Temel Matematik 0 KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I. 8 ( 3 + ) A) 7 B) 8 C) 9 D) 0 E) 6. 3! 3 ( 3 3)": ( 3) A) B) 0 C) D) E) 3. 7 3. + 5 A) 6 B) 7 C) 8 D) 0

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

HİPERTANSİYON. Dr. A. Özlem DURMUŞ. Ekim 2008

HİPERTANSİYON. Dr. A. Özlem DURMUŞ. Ekim 2008 HİPERTANSİYON Dr. A. Özlem DURMUŞ Ekim 2008 Tanım Hipertansiyon (HT) Arteryal kan basıncındaki kalıcı ve anormal yüksekliktir. HİPERTANSİYON Arteriyel kan basıncının devamlı yükselmesi ile kendini gösteren

Detaylı

AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR. 17 MART 2011 PERÞEMBE / 75 Kr www.ye ni as ya.com.tr FO TOÐ RAFLAR: A A

AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR. 17 MART 2011 PERÞEMBE / 75 Kr www.ye ni as ya.com.tr FO TOÐ RAFLAR: A A SiyahMaviKýrmýzýSarý ua. Turan Alkan ualper Görmüþ ucemil Ertem ucengiz Aktar uhayreddin Karaman uhüseyin Gülerce uýbrahim Kiras umehmet Altan umustafa Akyol umümtaz er Türköne unecmiye Alpay uosman Can

Detaylı

sigorta BIRLIK ten Organ nakli ve

sigorta BIRLIK ten Organ nakli ve ISSN: 13057839 Ocak - Mart 2012 SAYI: 27 BIRLIK ten TÜRK YE S GORTA VE REASÜRANS fi RKETLER B RL YAYINIDIR Organ nakli ve sigorta Organ ve doku naklinde, hekimlerin verdikleri zarar nedeniyle ödemek zorunda

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

SA TIŞ NOK TA SI. www.ot to bock.com.tr

SA TIŞ NOK TA SI. www.ot to bock.com.tr www.ot to bock.com.tr SA TIŞ NOK TA SI Te ker lek li San dal ye Kİ ME, Nİ ÇİN, NA SIL? www.ot to bock.com.tr Te ker lek li San dal ye; Ki me, ni çin, na sıl? İn deks Te ker lek li San dal ye de Otur mak.......................................

Detaylı

Kýsa kýsa... Kýsa kýsa... Kýsa kýsa... Kýsa

Kýsa kýsa... Kýsa kýsa... Kýsa kýsa... Kýsa IVUS ( Ýntravasküler Ultrason) Yöntemiyle Koroner Arter Hastalýðýný Gerilettiði Gösterilen Ýlk Statin AS TE RO ID Çalýþmasý'nda, ro su vas ta ti nin (CRES TOR ) ate - rosk le ro zun ter si ne çev ril me

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

E. AHMET TONAK 1951, İstanbul doğumlu. 1972 de İTÜ den makine mühendisi olarak mezun oldu. 1972-1973 döneminde Yeni Ortam gazetesinde ve Asyalı

E. AHMET TONAK 1951, İstanbul doğumlu. 1972 de İTÜ den makine mühendisi olarak mezun oldu. 1972-1973 döneminde Yeni Ortam gazetesinde ve Asyalı 420 E. AHMET TONAK 1951, İstanbul doğumlu. 1972 de İTÜ den makine mühendisi olarak mezun oldu. 1972-1973 döneminde Yeni Ortam gazetesinde ve Asyalı dergisinde çalıştı. 1973 te İsveç e, ardından ABD ye

Detaylı

Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI

Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI Sağlık Bakanlığı Yaklaşımı ve Son Ulusal Veriler A-Rakamlarla Diyabet B-Sağlık Bakanlığınca Yapılanlar

Detaylı

Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde

Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde Doç.Dr. Bilal SAMBUR a a Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi, ISPARTA Ya zış ma Ad re si/cor res pon den ce: Doç.Dr. Bilal SAMBUR Süleyman Demirel

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

Kadınlar ve Hipertansiyon. Prof. Dr. Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD 21. 05. 2010

Kadınlar ve Hipertansiyon. Prof. Dr. Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD 21. 05. 2010 Kadınlar ve Hipertansiyon Prof. Dr. Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD 21. 05. 2010 Konuşma Planı Kadınlarda hipertansiyon prevalansı, farkındalık, tedavi ve kontrol oranları

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

Tüketici Kültürlerinin Yükselişi ve Düşüşü

Tüketici Kültürlerinin Yükselişi ve Düşüşü Tüketici Kültürlerinin Yükselişi ve Düşüşü Erik As sa do uri an * 2009 ta rih li Ap tal lık Ça ğı (The Age of Stu pid) ad lı bel ge sel de, muh te me len dün ya da ka lan son in san olan kur gu sal bir

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

HİPERTANSİYON TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ

HİPERTANSİYON TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ HİPERTANSİYON TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Kan basıncı nedir ve nasıl meydana gelir? Vücudun yapıtaşları hücrelerdir. Hücrelerin beslenmesi ve enerji üretebilmesi için gereken maddeler ve oksijen

Detaylı