Lomber Disk Herni Ameliyat ında Hastalar ın Evde İyile şmelerini Haland ırmada Hem şirenin Eğitici Rolünün Etkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Lomber Disk Herni Ameliyat ında Hastalar ın Evde İyile şmelerini Haland ırmada Hem şirenin Eğitici Rolünün Etkisi"

Transkript

1 Lomber Disk Herni Ameliyat ında Hastalar ın Evde İyile şmelerini Haland ırmada Hem şirenin Eğitici Rolünün Etkisi Mevlüde KARADA *, Güler AKSOY ** ÖZET Çalışmam ız lomber disk herni ameliyat ı olan hastalara taburcu olmadan önce verilen, planl ı ve etkili hem şirelik eğitiminin evde iyile şmeyi h ızland ırmaya olan etkisini incelemek amac ıyla deneysel olarak yap ılm ıştır. Şubat 1997-Şubat 1999 tarihleri arasında deneysel olarak gerçekleştirilen araştırman ın evrenini, Cumhuriyet Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Nöroşirurji servisinde lomber disk herni ameliyat ı planlanan ve uygulanan hastalar oluşturmu ştur. Deney grubunda 30, kontrol grubunda 30 olmak üzere toplam 60 hasta örneklemi oluşturmu ştur. Deney grubundaki hastalara lomber disk herni ameliyatı öncesi ve sonras ı dönemlerde araştırmacı tarafından eğitim verilmi ş, eğitimin sonunda hastalara eğitim kitapç ığı verilmiş, kontrol grubundaki hastalar sadece rutin serviş hizmetlerini alm ışlardır. Araştırmada veriler 2 soru formu, 1 ölçek kullan ılaı-ak toplanm ıştı,: Veriler yüzdelik, ki kare, ba ğıms ız gruplarda iki ortalan ıa arasındaki fark ın önemlilik testi ile de ğerlendirilmiştir. Bu araştırmada elde edilen bulgulara göre, deney ve kontrol grubundaki hastaların sosyo-demografik özellikleri ile ya şam ko şullarının benzer olduğu bulunmu ştur. Grupların iyile şme sürecinde yaşadıkları sorunlar karşılaştırılm ış ve eğitim verilen deney grubunun sorun ortalama puanının kontrol grubuna göre daha düşük oldu ğu saptanm ıştır. Deney grubundaki hastaların büyük ço ğunluğunun iyile şme sürecinde aktivitelerini doğru düzenlediği, %86.7'sinin ameliyat olduktan ay sonra işe-ev i şine başladığı, kontrol grubunun büyük çoğunluğunun iyile şme sürecinde aktivitelerini yanl ış düzenlediği, %43.3' ünün henüz işe-ev i şine başlamadığı, %40' ın ın ise ameliyat olduktan ay sonra işe başladığı belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Lomber disk herni, herr ışirenin eğitici rolü, evde iyile şme Düşünen Adam; 2002, 15(4): SUMMARY Our work had been achieved to observe the effect of a planned and effective nurse education on people who had lumbar disc herniation operation to increase recovery at home. This experimental research had been done between February of 1997 and February of And the patients who took place in this experimental research had been choosen among the patients who had on operation in the Neuroscience service of the Research Hospital of Cumhuriyet University. There had been totally 60 patient in the research. 30 of them vere in the experiment group and 30 of them were in the control gr -oup. The patients who were in the experiment group had been trained before and after lumbar laminectomy, but the patient who were in the control group had been giyen only normal hospital service. The experimental group had also taken a training book. The outcomes at this research had been put into practice as 2 question and 2 scales. The outcomes has been evaluated in soṁe different ways. That percentage, chi-square, significance test about the difference between the percentage of independent group, Mann- W hitney U test, the significance test on the difference between the to means and paired two san ıple test were used. According to the findings of this research it has been found that patients' sociodemographic peculiarities and life conditions have a similaı-ity in the experiment group and control g ıvup. In the recovery period problems experienced by the two groups have been compared, besides it has been understood that educated experiment groups' problem average point is lower thatr that of control group. It is also that realised that the great majority of patients in the experiment group arrange their activities properly during recovery, 86.7 per cent of those patients commence to work or housework in 1.5 or 2 months later after they have been operated, the great nıqjority of patients in the control group have prepared their activities incorrectly, 43.3 per cent of those patients have not begun to work or housework yet, 40 per cent of those start to work in 1.5 or 2 months later after they have been operated. Key words: Lumbar disc herniation, the education role of nursing, recovery at home * C.O. Hem şirelik Yüksekokulu Cerrahi Hastal ıklar ı Hem şireli ği Anabilim Dal ı, Öğretim Üyesi, ** İ.Ü. Florance Nightingale Hem şirelik Yüksekokulu Cerrahi Hastal ıklar ı Hemşireliği Anabilim Dal ı, Öğretim Üyesi 245

2 Lomber Disk Herni Ameliyannda Hastalar ın Evde iyileşmelerini H ızlandırmada Hemşirenin Eğitici Rolünün Etkisi G İR İŞ 1. Problemin Tan ımlanmas ı Uzun süren ve fonksiyon kay ıplanna neden olan bel ağnlann ın, en çok maddi kayba yol açan kronik hastal ıklardan biri oldu ğu bilinmektedir. ABD'de endüstriyel yaralanmaların %15'inin ve tazminat ödemelerinin %20'sinden fazlas ın ın bel ağrıları nedeniyle olduğu, kronik bel a ğrıs ının tan ı ve tedavisinin ABD'de bir günde milyonlarca dolara mal oldu ğu belirtilmektedir. Ayr ıca bel ağ'nlann ın hastalarda ve ailelerinde olu şturdu ğu emosyonel yıkımın derecesinin kesin olarak saptanmas ının olanaks ız olduğu da vurgulan aktad ır (5,6,19,21,22). Bel ağn ları= %90-95'inde nedenin omurgada oluşan a şınma ve y ıpranmalar oldu ğu, bunun intervertebral disk hernilerinin olu şumuna zemin haz ır-ladığı bilinmektedir (621). 6-8 hafta içinde iyile şmeyen, diagnostik testlerle klinik bulgular ı uyumlu olan lomber disk hemili hastaların tedavisinde cerrahi giri şim önemli bir yere sahiptir (5 '6,19,12). Literatürde lomber disk herni ameliyatı olan hastalarda en az alt ı hafta iyile ştirmeyi ve komplikasyonlan azaltmaya yard ım edebilecek özel giri şimlerin uygulanmas ın ın gerekti ği vurgulanmaktad ır. Bu hastalar ın bakım ında en önemli noktan ın da e ğitim oldu ğuna dikkat çekilmektedir. Ameliyat olan hastalar ın yeni ya şam biçimlerine uyumlar ı, evdeki yaşam ın ı olabildi ğince bağıms ız sürdürebilmeleri öz bak ııııı na ili şkin gerekli bilgi ve beceriyi ö ğrenmesiyle mümkün olabilece ği bilinmektedir (9,10,12,19). Hastalar ın ameliyat öncesi ve sonras ı hastanede kal ış sürelerinin olabildi ğince kısa olmas ında sağlıklı bak ım kaynaklar ının mali yükünün fazla ve s ınırl ı olmas ının etkili olduğu aç ıktır. Hastalar ın taburcu olduklar ı nda kar şılaşabilecekleri sorunlar ı bilmeden ya da çözümleyemedikleri çe şitli sorun ve endi şelerle kendi ortamlanna dönmelerine neden olan bu durumun duygusal aç ıdan olduğu kadar hastal ığı ile ba ş etmede de zorluklar ya şanmas ına neden oldu ğu gözlenmektedir. Bak ım ın evde devam ı için yeterli gerekli bilgi ve beceriden yoksun olarak eve dönen hastan ın, sağlığın ı yeniden kazanmada ba şarısız olabilece ği gözard ı edilmemelidir. Literatürde evde kul- lanacağı ilaçlar hakk ında yeterli bilginin olmamas ı- n ın, terapötik dozun çok üstünde ya da alt ında ilaç almas ına, yetersiz yara bak ım ının önemli enfeksiyonlara; aktivite düzeyinde yanl ış alg ılamaların ise yaralanmalara kaynak olu şturabilece ği vurgulanmaktad ır (9,12,16,22). Hastaların kendi bak ımları (öz bakım) konusunda yeterli haz ırl ık sonucu önlenebilmesi olas ı nedenlerle polikliniğe başvurmas ı ya da hastaneye yeniden yatmas ı, hem hasta hem de sa ğlık bakımı kaynakları aç ısından ek yükleri ve kay ıplar' da beraberinde getirmektedir. Bu ba ğlamda hastalar ın ameliyat öncesi ve sonras ı gereksinimleri olan çe şitli bakım aktivitelerinin evde, hasta ve ailesi taraf ından südürülmesinin en doğru yol olduğu üzerinde durulmaktad ır (3,4). Hastaların sağlık durumlar ı ile taburcu olduktan sonra evde günlük ya şam aktivitelerini düzenleme konusunda bilgi almalar ının ameliyat sonras ı iyile şmeye ili şkin olumlu sonuçlar elde edilmesinde önemli rol oynad ığı bilinmektedir. Ayr ıca sağlıklı yaşam bi="- şkin duyarl ılık ve sağlığın korunmas ı bilincinin giderek artmas ı, bireylerin kendi bakımlanna çimine ili katıl ım ını artırmaktadır. Yap ılan çal ışmalar, hastaların ameliyat sonras ı yaşayabilecekleri sorunlara ve evde iyileşme sürecinde karşılaşabilecekleri olas ı sorunlara ve çözümlerine yönelik daha fazla bilgi ve öneri alma iste ğinde olduklar ını göstermektedir. Taburculuk eğitimi verilen hastalar ın, öz bak ım yeteneklerine paralel olarak kendilerine güvenlerinin arttığı, hastaneye veya poliklini ğe tekrarl ı başvuruların azald ığı, yaşam kalitesinin yükseldi ği vurgulanmaktad ır (3-5,9). Hem şirenin eğitici ve dan ışmanl ık rollerini etkin bir biçimde kullanarak ameliyat öncesi ve sonras ı dönemde eğitim vermesi, lomber disk herni ameliyat ı olan bireyin varolan durumunu geli ştirmeyi ve en üst düzeyde sürdürmeyi ö ğrenmesine yard ımc ı olarak üretken ya şam ına geri dönü şüne olanak sağlayacaktır (10,12,16). Çal ışmam ız lomber disk herni ameliyat ı olacak hastalara taburcu olmadan önce verilen planl ı ve etkili hem şirelik eğitiminin evde iyile şmeyi h ızlandırmadaki etkisini incelemek amac ıyla deneysel olarak yap ılmıştır. 246

3 Lomher Disk Herni An ıeliyat ında Hastaların Evde iyileşmelerini Huland ırmada Henışirenin Eğitici Rolünün Etkisi GEREÇ VE YÖNTEM Araşt ırman ın Örneklemi Araştırman ın örneklemini tarihleri aras ında C.Ü. Ara ştırma ve Uygulama Hastanesi Nöro şirurji servisinde lomber disk herni ameliyat ı olan 18 yaşından büyük, en az ilkokul mezunu, Sivas ili belediye s ınırları içinde oturan hastalar olu şturmu ştur. Örnekleme deney grubunda 30 kontrol grubunda 30 olmak üzere 60 hasta al ınm ıştır. Araştırma öncesi ilgili bölüm sorumluları ile görü şülerek onayları al ınmış, ayn ı zamanda hastalara çal ışman ın amac ı anlat ılarak kat ılmak isteyenler ara ştırma kapsam ına al ınm ışt ır. Ara şt ırman ın ilk bir y ılında ameliyat olan hastalar kontrol grubunu, ikinci bir y ılında ameliyat olan hastalar ise deney grubunu olu şturmu ştur. Deney grubuna lomber disk herni ameliyat ı öncesi ve sonras ı dönemlerde ara ştırmac ı tarafından eğitim verilmi ş, kontrol grubu sadece rutin servis hizmetlerini alrru şlardır. Yerlerin Toplanmas ı Araştırmada veriler ara ştırmac ı tarafından geli ştirilen 2 soru formu, 2 ölçek kullan ılarak toplanm ıştır. For ın I (Taburculuk Öncesi Veri Formu): Hastalar ın tan ıtıc ı özelliklerini, evde iyile şme sürecine yönelik bilgilerini belirlemek amac ıyla haz ırlanm ıştır. F(irm II (Iyile şme Süreci Veri Formu): Hastalar ın evde iyile şme sürecinde ya şadıklar ı sorunlar ve bunların çözümüne yönelik yapt ıkları uygulamaları belirlemek amac ıyla haz ırlanm ıştır. Say ısal Değerlendirme Skalas ı : İlk uygulamaları Budzynski ve Melzack taraf ından yap ılan say ısal değerlendirme skalas ı, ağrının şiddetini de ğerlendirmeye yönelik olarak hastan ın ağrıs ın ı say ılar ile aç ıklamas ını sağlamak amac ıyla kullan ılm ıştır. Say ısal değerlendirme skalas ında 0-10 aras ında puan vard ır. 0 ağrı olmadığın ı, 5 orta şiddette ağny ı, 10 dayan ılmaz derecede şiddetli ağrıyı ifade etmektedir 04). Ön Uygulama Veri toplama formlar ının anla şılabilirliğini belirlemek amac ıyla C.Ü. Araştırma ve Uygulama Hastanesi Nöro şurirji servisinde lomber disk herni ameliyat ı olan deney ve kontrol grubunun özelliklerini taşıyan 10 hastaya ön uygulama yap ılm ıştır. Uygulama sonuçları değerlendirilerek, gerekli düzenlemeler yap ılmıştır. Eğitim Planlar ın ın Geliştirilmesi Çe şitli kaynaklardan yararlanarak haz ırlanan hasta eğitim planları, omurgan ın anatomik yap ıs ı, hastal ığa ilişkin bilgi, ameliyat sonras ı yap ılacak uygulamalar, yataktan kalkma ve yatma kurallar ı, yatakta yat ış pozisyonları, iyileşme döneminde ya şanabilecek sorunlar ve çözümleri, iyile şme döneminde günlük yaşam aktivitelerinde dikkat edilmesi ve uyulmas ı gereken kurallar, do ğru vücut mekaniklerini kullanma ve günlük aktivitelerinde do ğru vücut mekaniklerine ili şkin örnekleri içermektedir (2-13,19-22). Eğitim içeriğinin hastalar taraf ından daha iyi anlaşılmas ına sağlamak amac ıyla, konulara uygun resimler hazırlatılm ıştır. Kitapçığın Geliştirilmesi Ameliyat ve taburculuk anksiyetesi nedeniyle verilen bilgileri unutma olas ılığın ı azaltmak amac ıyla "Sorunsuz Ya şama Merhaba" isimli bir kitapç ık haz ırlanmıştır. e ğitim kitapç ıkları hastalara verilmeden önce bel ağrısı olan farklı eğitim düzeylerindeki 10 ki şiye okutularak kitapç ıkların anlaşıp anlaşılmadığı test edilmi ştir. Bireylerin geri bildirimleri do ğrultusunda gerekli düzeltmeler yap ılmıştır. Soru Formlar ının ve Eğitim Plan ının Uygulanmas ı Deney grubundaki hastalara servise kabul edildikleri gün omurgan ın anatomik yap ıs ı, hastal ığı hakkında bilgi, ikinci gün yatağa yatma ve kalkma kurallar ı, ameliyat sonras ı yapacaklar ı egzersizler, ameliyat sonras ı birinci ve ikinci gün hastalar ın ameliyat sonras ı yap ılacak uygulamalar ı yapmalar ı desteklenmi ş, 247

4 Lomber Disk Huni An ıeliyannda Hastalar ın Evde İyilesınelerini H ızland ırmada Hernşirenin Eğitici Rolünün Etkisi üçüncü veya dördüncü günler taburcu olduktan sonra kar şılaşabilecekleri sorunlar ve çözümlerine yönelik bilgi, dördüncü veya be şinci günler taburcu olduktan sonra evde günlük ya şam aktivitelerin düzenlemeye ili şkin bilgi verilmi ş, hastalar ın taburcu olacaklar ı gün Form I ve say ısal ağn skalas ı, taburcu olduktan üç ay sonra ise Form II ve say ısal ağn skalas ı uygulanm ışt ır. Kontrol grubundaki hastalara taburcu olacaklar ı gün Form I, say ısal ağn skalas ı, taburcu olduktan üç ay sonra Form II ve say ısal ağn skalas ı uygulanm ıştır. Deney grubundaki hastalara gereksinimlerine göre planlanan e ğitimin uygulanmas ı için 6-8 kez, kontrol grubundaki hastalar ise 2 kez ziyaret edilmi ştir. Ziyaret süreleri dakika aras ında deği şiklik göstermi ştir. Deney grubuna e ğitim planı uygulan ırken karteksler, resimler, kitapç ık ve denrıonstrasyon yöntemi kullan ılm ıştır. Verileri ıı Değerlendirilmesi Bilgi Sorular ın ın Değerlendirilmesi Bilgi sorular ı değerlendirilirken aç ık uçlu sorular grupland ır ılm ış ve kapal ı uçlu sorularla birlikte araşt ırmac ı tarafından kodlanm ışt ır ve sorular verilen puanlarla de ğerlendirilmiştir. Yanl ış yan ıt veren ve bilmiyorum diyenlere "0" puan, k ısmen doğru bilenlere "1" puan, do ğru yan ıt verenlere ise "3" puan verilerek hastalar ın bilgi puanları hesaplanm ıştır. Taburcu Olduktan Sonra Uygulamaya Yönelik Sorular ın Değerlendirilmesi Hastalar ın taburcu olduktan sonra evde iyile şme sürecinde ya şad ıkları sorunlar ın herbirine "1" puan verilmi ş ve bu puanlar toplanarak her hastan ın "iyile şme sürecinde ya şanan sorun puan ı" elde edilmi ştir. Daha sonra deney ve kontrol grubu için bu puanlar ın ortalamalar ı al ınm ışt ır. Hastalar ın ya şad ıkları sorunların çözümüne yönelik uygulamalar ın puanland ırılmas ı ise yanl ış uygulama yan ı t ı veren ya da "hiç bir şey yapmad ım" yan ıtı verenlere "0" puan, k ısmen doğru uygulama yan ıtı veren lere "1 " puan, do ğru uygulama yan ıt ı verenlere de "2" puan verilerek yap ılm ıştır. Sorunların çözümüne yönelik uygulamalar yukar ıda belirtildiği şekilde değerlendirildikten sonra bu puanlar toplanarak "ya şanan sorunlar ı çözümleme puan ı" elde edilmi ştir. Daha sonra deney ve kontrol grupları için bu puanlar ın ortalamaları al ınmıştır. Araştırma verilerinin de ğerlendirilmesinde yüzdelik, ki kare, ba ğıms ız gruplarda iki ortalama aras ındaki fark ın önemlilik testi kullan ılmıştır. Veriler ara ştırmac ı tarafından elde kodlanm ış olup, verilerin tablola ştırılmas ı ve istatistiksel testler bilgisayar yard ımı ile yap ılm ıştır. BULGULAR VE TARTIŞMA Hastalar ın tanıtıc ı özellikleri incelendi ğinde, deney grubundaki hastalar ın %46.7'si (n=14), ya ş grubunda iken kontrol grubundaki hastalar ın % 43.3'ü (n=13) ya ş grubundad ır. Yaş grubu aritmetik ortalamas ı deney grubunda 44.06±11.64, kontrol grubunda 41.33±8.53 olarak elde edilmi ştir. Deney ve kontrol grubu aras ındaki fark istatistiksel olarak anlaml ı bulunmamıştır (t=1.037) (p>0.05). Her iki gruptaki hastalar ın büyük çoğunluğu ilköğretim mezunu olup, evlidir. Deney grubunun yar ısı (%50), kontrol grubunun %43.4'ü (n=13)'ü i şte çalışmaktad ır. Deney grubundaki hastalar ın %60' ı (n=18), kontrol grubundaki hastalar ın %30'u (n=9) herhangi bir nedenle daha önce ameliyat olmu ştur. Deney ve kontrol grubundaki hastalar ın tan ıtıc ı özellikleri ile ilgili dağıl ımda, sadece daha önce ameliyat olma dışında aradaki fark istatistiksel olarak anlaml ı bulunmamıştır (p>0.05). Ayr ıca ara ştırma kapsam ına al ınan hastalar ın yaşam ko şulları ile ilgili özellikler aras ındaki fark istatistiksel olarak anlaml ı bulunmamıştır (p>0.05). Bu sonuç, her iki grupta yer alan hastalar ın daha önce ameliyat olma d ışında benzer özellikler göstermesi, grupların homojenliği aç ısından önemlidir. Tablo l'e göre taburculuk öncesi dönemde ise deney grubunun bilgi puan ortalamas ı 35.0±1.85, kontrol grubunun 15.76±7.18'dir. Aradaki fark çok önemli bulunmu ş, deney grubunun ameliyat öncesi ve tabur- 24S

5 Lomber Disk Huni An ıeliyatında Hastalar ın Evde iyilesmelerini H ırland ı rmada llenışireni ıı Eğitici Rolünün Etkisi Tablo 1. Hastalar ın taburculuk öncesi bilgi puan ortalamalar ın ı n karşı laştır ı l ınas ı. Tablo 2. Taburculuk öncesi iyile şme dönemine ili şkin bilgi alma durumlar ının da ğıl ımı. Deney Kontrol Deney n=30 Kontrol n=30 Bilgi düzeyinin n x±sd n x±sd t p ıilçüldü ğü dönem Taburculuk ± ± <0.01 öncesi Sağl ık personelinden bilgi alma durumu Taburculuk öncesi iyileşme sürecine yönelik Alan Almayan Say ı % Say ı % Toplam x2=20 p>0.05 culuk öncesi bilgi puanlar ının daha yüksek oldu ğu belirlenmi ştir (p<0.01) (Tablo 1). Bu fark ın deney grubuna uygulanan sa ğlık eğitimine bağlı geli ştiği söylenebilir. Elde edilen bulgulara dayanarak ameliyat öncesi ve taburculuk öncesi dönemlerde deney grubuna verilen planl ı eğitimin hastaların bilgi düzeyini art ırmada etkili oldu ğu söylenebilir. Tablo 2'de deney grubundaki hastalann % 100'ünün taburculuk öncesi dönemde hem şireden (ara ştırmac ı) bilgi aldığı belirlenmi ştir. Kontrol grubundaki hastaların %50'sinin (n=15) ise taburculuk öncesi iyile ş- me sürecine yönelik bilgi ald ıkları görülmektedir. Deney ve kontrol grubu aras ındaki fark ın istatistiksel olarak anlaml ı olduğu ve deney grubunun gerekli bilgiyi ald ıklar ı belirlenmi ştir (p>0.05) (Tablo 2). Acaro ğlu ve Aksoy'un (1990) yapt ığı çalışmada hastaların çoğuna taburcu olurken e ğitim yap ıldığı belirlenmi ştir. Bizim kontrol grubundaki hastalann bilgi alma yüzdelerinin dü şük olduğu görülmektedir ( 1 ). Taburculuk öncesi iyile şme sürecine ili şkin öğrenilmek istenilen konulara incelendi ğinde, deney grubundaki hastalar ın %80'inin (n=24), kontrol grubundaki hastalar ın %16.7'sinin (n=5) sa ğlık personelinden ö ğrenmek istedi ği korunun bulunmad ığı dikkati çekmektedir. Deney grubundaki hastalar ın %13.4'ü (n=4) evde kullanacağı ilaçlar haldenda bilgi almak isterken, kontrol gr'ı bundaki hastalar ın %30'u (n=9) günlük yaşam aktivitelerini düzenleme, %23.4'ü (n=7) evde Tablo 3. Taburculuk öncesi iyileşme sürecine ili şkin öğrenilmek istenilen konular ın dağılım ı. Öğrenmek istedikleri konular Günlük ya şam aktivitelerini düzenleme Evde dikkat etmesi gereken kurallar Deney n=30 Kontrol n=30 Say ı % Say ı % Yatak istirahatinin süresi Evde kullanacağı ilaçlar Egzersizler 6 20 Evde ağnyla baş etme Hastal ığın tekrarlama riski Bilgi isteği olmayan Toplam dikkat etmesi gereken kurallar, %20'si (n=6) ise yapacağı egzersizler hakk ında bilgi almak istemektedir. Ayrıca kontrol grubundaki hastalar ın bilgi edinmek istedikleri konuların fazla say ıda olmas ı, hastalann bilgi gereksinimlerinin fark ında oldu ğunu gösterebilir (Tablo 3). Bu sonuçlara dayanarak deney grubundaki hastalar ın gereksinimlerine yönelik verilen sağlık eğitim hizmetinin, iyile şme dönemine yönelik bilgi gereksinimlerini karşıladığı söylenebilir. Shotkin, Bolt ve Norton (Feingold 1991) yapt ıkları 249

6 Lomber Disk Herni Ameliyat ında Hastalar ın Evde İyileşmelerini H ızlandl ımada Henışirenin Eğitici Rolünün Etkisi Tablo 4. İyileşme sürecinde yaşanan sorunlara ilişkin ortalama puanlar. Tablo 6. İyileşme sürecinde aktiviteleri düzenleme durumlar ına ili şkin dağıl ım. Gruplar n x±sd Deney Kontrol Deney Kontrol ± ±1.88 t=3.21 p<0.05 Aktivitelerin Düzenlenmesi Say ı % Say ı % 1. Hafta Tablo 5. İyileşme sürecinde yaşanan sorunların çözümlenmesine ili şkin ortalama puanlar. Doğru düzenleme yapan Yanl ış düzenleme yapan x 2=33.61 p<0.05 Gruplar n x±sd 4. Hafta Deney Kontrol ± ±I.65 t=1.74 p>0.05 Doğru düzenleme yapan Yanl ış düzenleme yapan x 2=38.57 p< Ay çalışmalar ında bel ağrısı olan hastalar ın taburcu olduktan sonra evde bakım ın devam ı, hareket lus ıthl ı- kontrollere gelme zaman ı, günlük yaşam aktivitelerini düzenleme konusunda bilgi istediklerini ifade etmi şlerdir ( 12). Çal ışmam ızın bulgular' Shotkin, Bolt ve Norton'un bulgularıyla paralellik göstermektedir. Doğru düzenleme yapan Yanlış düzenleme yapan 3. Ay Doğru düzenleme yapan Yanl ış düzenleme yapan TOPLAM kin problemler ya şadıkları belirlenmi ştir. x 2=35.30 p<0.05 x 2=35.30 p<0.05 İyileşme sürecinde ya şanan sorunlara ili şkin ortalama puan ın deney grubunda 2.30±1.36, kontrol grubunda ise 3.66±1.88 oldu ğu görülmektedir. Yap ılan istatistiksel değerlendirmede deney ve kontrol grubu aras ındaki fark anlaml ı bulunmu ş, deney grubunun daha az sorun yaşadığı belirlenmi ştir (p<0.05) (Tablo 4). Bu bulgulara dayanarak taburculuk öncesi deney grubuna verilen planl ı eğitimin hastaların iyile şme sürecinde daha az sorun ya şamalar ında etkin olduğunu söyleyebiliriz. Literatürde de ameliyat öncesi ve sonras ı eğitim alan hastalar ın daha az ağrı yaşadıkları, daha az komplikasyon geli şerek iyile şmenin h ızlandığı belirtilmektedir (2,3,5,6,11,15,16). İyile şme sürecinde deney grubunun en fazla bel ve/veya bacak ağrıs ı, bacaklarda uyu şma-kar ıncalanma, ameliyat yerinde ağn, defekasyonda de ğişim sorunu ya şad ıklar ı, kontrol grubunun ise en fazla bel ve/veya bacak a ğrısı, bacaklarda ayaklarda kar ıncalanma uyu şma, ameliyat yerinde a ğn, idrar yollar ına ili şkin problem (inkontinans) ve ameliyat yerine ili ş - Literatürde ameliyat sonras ı ağn şiddetinde azalma olmas ına karşın, hastaların bir süre bel ve/veya bacak ağrısı, bacaklarda ayaklarda kar ıncalanma uyu şma sorunu yaşabildiği belirtilmektedir (5,6,8,10,19). İyileşme döneminde görülen a ğrıların, doku travmas ına, dokuda olu şan ödeme, sinir irritasyonuna ba ğl ı olarak olu şan kas spazmlar ına, doğru vücut mekaniklerine dikkat edilememesine ve intervertebral disk mesafe enfeksiyonlar ına bağl ı olabildiği gibi, aktivitelerin artmas ına bağl ı olarak skar dokusunun gerilmesi sonucu da olu şabileceği bildirilmektedir (5,7,12,18,19 ). Bacaklarda ayaklarda kanncalanma-uyu şma sonucu oluşan sinir irritasyonuna ba ğlı olarak nöral fonksiyonların bozulmas ı sonucu olu şan idrar yollar ına ilişkin problem (inkontinans) mesanenin detrüsor kaslanna spinal kordun duyu impulslar ını ta şıyan yolların ve spinal korddan eksternal sfinktere motor impulslan taşıyan yolların bozulmas ı nedeniyle olu ş- tuğu ifade edilmektedir (7,12). Ayrıca ameliyat yerine ili şkin problemler ise ameliyat s ıras ında olu şan dura y ırtıklarının iyi kapıtlam ıs ı- na, sütürlarm aç ılmas ına, insizyonel yara enfeksiyonuna bağlı geliştiği bildirilmektedir (12,19,21). 250

7 Lomber Disk Herni Ameliyat ında Hastaların Evde İyile şmelerini H ızland ırmada Henışirenin Eğitici Rolünün Etkisi Tablo 5'de iyileşme sürecinde ya şanan sorunlar ın çözümlenmesine ili şkin ortalama puanlar incelendiğinde, deney grubunun sorun çözümleme ortalama puan ın ın 2.50±1.59 olduğu, kontrol grubunun sorun çözümleme puan ın ın ise 1.76±1.59 oldu ğu görülmektedir. Yap ılan istatistiksel de ğerlendirmede gruplar aras ındaki sorun çözümleme puanlar ı farkı önemli bulunmam ış, her iki grupta da çözümleme durumnun birbirine yak ın olduğu görülmü ştür (p>0.05) (Tablo 5). Bu durumun deney grubundaki hastalar ın daha az sorun ya şamalarından, sorun yaşayan baz ı hastalar ın ise yaşadıkları sorunları önemsiz bulduklarından hiçbir şey yapmamalarından kaynakland ığı kan ısınday ız. iyile şme sürecinde ya şanan sorunlar ın çözüm uygulamalar ın ı incelendi ğinde deney grubunun büyük çoğunluğunun edindikleri bilgiler do ğrultusunda sorunlar ı çöziimlemeye çal ıştıkları, kontrol grubunun büyük ço ğunluğunun sorunun kendiliğinden geçmesini bekledi ği ve hiçbir şey yapmadığı belirlenmi ştir. Taburculuk öncesi deney grubuna verilen planl ı eğitimin hastaların iyileşme sürecinde ya şadıkları sorunları çözümlemede etkili oldu ğunu söyleyebiliriz. Literatürde de iyile şme sürecinde kar şılaşılabilecek sorunlar ve bu sorunlar ın çözümüne yönelik bilgi alan hastalar ın iyileşme süreçlerinink h ızlandığı, daha k ısa sürede sorunlar ın ı çözümledikleri ve yeni durumlar ına uyum sağladıkları belirtilmektedir (12,13,15,16,19,21,22). Hastaların taburcu olduktan sonra iyile şme sürecinde aktivitelerini düzenleme durumlar ı değerlendirildiğinde, deney grubundaki hastalar ın büyük çoğunluğunun doğru düzenleme yapt ığı, kontrol grubunun büyük ço ğunluğunun ise yanl ış düzenleme yapt ığı belirlenmi ş ve deney ve kontrol grubu aras ındaki fark istatistiksel aç ıdan anlaml ı bulunmu ştur (p<0.05) (Tablo 6). Literatürde aktivite k ısıtlamas ının spinal yap ıların desteklenmesini ve iyile şmesini sağlamada önemli olduğu, ameliyat sonras ı aktivite düzenlemelerinin en ince ayr ıntısına kadar yaz ılı olarak hastaya verilmesi gerekti ği belirtilmektedir (18,19,77,82). Tablo 7. iyileşme sürecinde ev i şlerine/işe başlama zaman ın ve yaşanan sorunlar ın dağılımı. Deney n=30 Kontrol n=30 Ev işlerine/i şe başlama Say ı % Say ı % ay sonra ba şlayan ay sonra ba şlayan hafta sonra ba şlayan Henüz başlamayan Ev işleri/i şini yaparken yaşanan sorunlar Ağrı Spazm 5.88 Bacak uyu şması Sorun yaşamayan Deney grubuna verilen planl ı eğitimin yan ı s ıra verilen eğitim kitapç ığının hastalar ın aktivite düzenlemelerini doğru yapmalar ında etkin olduğunu söyleyebiliriz. Özer (Tunal ı 1991) ameliyat sonras ı aktivite düzenleme programna hastalar ın %90' ın ın uyduğunu ve doğru aktivite düzenlemesi içinde olduklar ını belirtmiştir. Çal ışmamızda elde ettiğimiz bulgular, Özer'in bulgulanyla paralellik göstermektedir (20). Deney grubunun %86.7'sinin (n=26) ameliyat olduktan ay sonra i şe/ev i şine başladığı, kontrol grubunun %43.3'ünün (n=13) henüz i şe/e vi şine baş - lamadığı, %40' ının (n=12) ameliyat olduktan ay sonra i şe/ev i şine başladığı bulunmuştur. Hastaların e ş işleri/i ş yaparken ya şadıklar ı sorunlara bakıldığında deney grubundaki hastalar ın %70'inin (n=21) sorun ya şamadığı, %30'unun (n=9) ağn yaşadığı, kontrol grubunun %64.70'inin (n=11) a ğn yaşadığı, %23.52'sinin (n=4) sorun ya şamadığı belirlenmiştir (Tablo 7). Literatürde günlük aktif ya şama dönme süresinin bireyden bireye de ğişmekle birlikte 45 gün ile 3 ay aras ında de ğiştiği belirtilmektedir. Ayr ıca hastalar ın ameliyat sonras ı 2. haftadan itibaren basit ev i şleri yapabileceği, 4-8 hafta sonra part-time yada ofis i şlerine ba şlayabileceği, ancak 3-6 ay uzun süre oturma ve ağırlık kaldırman ın yap ılmaması gerektiği vurgulanmaktad ır (9,22). 251

8 Lomber Disk Herni. Ameliyat ında Hastaların Evde İyileşmelerini H ızlandırnıada Hemşirenin Eğitici Rolünün Etkisi Tablo 8. Eski normal yaşant ılar ına göre dönüp-dönmeme konusundaki dü şüncelerin dağıl ım ı. Tablo 9. Hastalar ın şimdiki sağl ık düzeylerini nas ı l değerlendirdiklerinin da ğı l ım ı. Deney n=30 Kontrol n=30 Deney Kontrol Sorunlar ın Çözümü Normal yaşant ı s ına geri döndü ğünü dü şünen Normal ya şanfisma k ısmen döndü ğünün dü şünen Normal ya şant ı s ı na geri dönmedi ğini dü ş ünen Toplam Say ı % Say ı % Sağlık Düzeylerini Değerlendirme Say ı % Sayı % % % % % % 20 ve alt ı Toplam Hurme laminektomi sonuçlar ını ameliyattan 6 ay sonra değerlendirdiği çalışmas ında, hastalar ın %85'inin çal ışabildiğini belirtmiştir. Çal ışmam ızda deney grubundan elde etti ğimiz bulgularm Hurme'nin bulgular ıyla paralel oldu ğu görülmektedir (18). Bu sonuçlara dayanarak deney grubuna verilen planl ı eğitimin etkin oldu ğunu söyleyebiliriz. Deney grubunun verilen bilgiler do ğrultusunda aktivite düzenlemesini doğru yapt ığı, buna bağlı olarak hastalar ın egzersiz ve ev i şini-i şini yaparken daha az sorun yaşadığı, kontrol grubunun ise yanl ış bilgilenme veya belgisizlik nedeniyle daha fazla sorun ya şadığı burada da deney grubuna verilen e ğitimin etkin olduğu söylenebilir. Literatürde ameliyat sonras ı hareket k ısıtl ılığını, doğru vücut mekaniklerini kullanman ın önemini aç ıklayan broşürlerin, hastalar ın kendi bakım sorumlulu ğu alarak gerekli aktivite düzenlemesini yapmas ına yardımc ı olduğu belirtilmektedir. Ayr ıca ameliyat sonras ı bel okulu eğitimi alan hastaların daha az sorun ya şadığı ve fonksiyonel kapasitelerinin artt ığı da belirtilmektedir (5,6,12,19,20,22). Deney grubunda taburculuk öncesi iyile şme sürecinde dikkat edilecek uygulamalar konusunda verilen planl ı ve etkili sa ğlık eğitiminin ve e ğitim kitapç ığın ın, hastalar ın egzersiz, i şi-ev i şi yaparken ya şadığı sorunlarla ba ş etmelerinde etkili oldu ğu söylenebilir. Deney grubundaki hastalar ın %73.4'ü (n=22) normal yaşant ıs ına geri döndü ğünü düşünürken, kontrol grubundaki hastalar ın %33.3'ü (n=10) normal ya- şantısına geri döndüğünü, %30'u (n=9) ise normal yaşant ıs ına kısmen döndüğünü ifade etmi ştir. Normal yaşantısına geri dönmedi ğini dü şünen hastalar deney grubunun % 23.3'ünü (n=7) kontrol grubunun % 36.7'sini (n=11) olu şturmaktad ır (Tablo 8). Literatürde, ameliyat sonras ı bel okulu eğitimi alan hastalar ın daha az sorun ya şayarak en k ısa zamanda eski sağlıklann ı kazand ıkları ve yaşam kalitelerinin yükseldiği belirtilmektedir (6,12,19,22). Deney grubunun büyük ço ğunluğunun eski normal yaşant ılarma dönmelerinden ald ıkları planl ı ve etkili sağlık eğitiminin etkili oldu ğunu dü şünülebilir. Hastaların iyileşme sürecinde sa ğl ık düzeylerini nas ıl değerlendirdikleri incelendi ğinde, deney grubunun %40' ı (n=12) %80-70, % 36.7'si (n=11) %90-100, %20'si (n=6) % oran ında eski sağlığın ı kazandığın ı ifade ederken, kontrol grubunun %33.3'ü (n=10) %60-50, %26.7'si (n=8) %80-7, %20'si (n=6) ise % 20 ve daha az oran ında eski sağl ıklarını kazandıklann ı ifade etmi şlerdir (Tablo 9). Bu bulgulara dayanarak deney grubunun büyük ço ğunluğunun %70 ve üzerinde eski sa ğlığın ı kazandıkları, kontrol grubunun büyük ço ğunluğunun ise %60 ve alt ı 'oran ında eski sağlıklarını kazand ıkları sonucuna ulaşabiliriz. Deney grubuna verilen planl ı ve etkili sağlık eğitiminin bu grup hastalarda biraz daha yüksek oranda eski normal sağl ıkların ı kazanmalar ında etkili olduğu kanıs ındayız. 252

9 Lomber Disk Herni Ameliyat ında Hastalar ın Evde iyileşmelerini H ızland ırmada Hemşirenin Eğitici Rolünün Etkisi SONUÇ ve ÖNERİLER Çal ışmam ız, lomber disk hemi ameliyat ı olan hastalara taburcu olmadan verilen, planl ı ve etkili hemşirelik e ğitiminin evde iyile ştirmeyi h ızlandırmaya olan etkisini incelemek amac ıyla deneysel olarak yap ılmıştır. Araştırmam ızdan elde edilen sonuçlar: - Deney ve kontrol grubunun taburculuk öncesi bilgi puan ortalamalar ı aras ındaki fark istatistiksel aç ıdan çok önemli bulunmu ştur (p<0.01). - Deney ve kontrol grubu aras ında iyile şme sürecinde yaşanan sorunlara ili şkin ortalama puanlar aras ındaki fark istatistiksel aç ıdan anlaml ı bulunmu ş (p<0.05), yaşanan sorunlar ın çözümlenmesine ili şkin ortalama puanlar aras ındaki fark anlaml ı bulunmamıştır (p>0.05). - Hastalar ın iyile şme sürecinde en fazla ya şad ıkları sorunlar ın bel ve/veya bacak a ğrısı, bacaklarda ayaklarda kar ıncalanma uyu şma, ameliyat yerinde a ğn, defekasyonda de ği şim, barsaklarda gaz, idrar yollar ına ili şkin problemler, ameliyat yerine ili şkin problem olduğu belirlenmi ştir. - Deney grubundaki hastalar ın %86.7'sinin, kontrol grubunun % 40' ının ameliyat olduktan ay sonra i şe-ev i şine başladığı belirlenmi ştir. - Deney grubundaki hastalar ın %73.4'ünün normal yaşant ıs ına geri döndü ğünü, kontrol grubunun %33.3'ünün normal yaşantıs ına geri döndü ğünü, %30'unun ise normal ya şantısma kısmen geri döndüğünü dü şündükleri belirlenmi ştir. - Deney grubundaki hastalar ın büyük çoğunluğunun %70 ve üzerinde eski sa ğlığını kazandığı, kontrol grubundaki hastalar ın büyük çoğunluğunun ise %60 ve alt ı oranında eski sağlıklar ını kazand ıkları belirlenmi ştir. ÖNERİLER Bu ara ştırmadan elde edilen verilerin de ğerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki öneriler geli ştirilmiştir. - Nöro şirurji servisinde çal ışan hem şirelerin e ğitici rollerinin daha etkin hale getirilmesi için hem şirelerin gereksinimlerine uygun hizmet içi e ğitim programlarının düzenlenmesi, - Lomber disk herni ameliyatı olan hastalara ve ailesine, hastaneye kabul, ameliyat öncesi ve taburculuk sonras ı iyileşme sürecine yönelik bilgiler içeren eğitim kitapç ığı yada bro şürlerin verilmesi, - Hastanelerde bel a ğrısı sorunu olan hastalar ya da lomber disk herni ameliyat ı olan hastalara e ğitim vermek üzere bel okulunun aç ılması için organizasyonun bir ekip taraf ından belirlenen program çerçevesinde hem şire ağırl ıkl ı olarak yap ılmas ı, - Yaz ılı ve görel medya yoluyla bel a ğrıları ve korunma yollarına ilişkin duyarlılığın arttırılmas ı konusunda toplumun bilinçlendirilmesi, ba şvurabilecekleri ünitelerin bildirilmesi, - Halk sağlığı hemşireleri tarafından ev ziyaretlerinde hastalar ın izlenmesi, yardıma gereksinimleri olduğunda yardım edilmesi ve yönlendirilmesi, KAYNAKLAR 1. Acaroğlu R, Aksoy G: Cerrahi hem şirelerinin ameliyat sonras ı bakıma ilişkin uygulamalar ının saptanmas ı. Uluslararas ı Cerrahi Kongresi 90. Cerrahi Hem şireliği Seksiyonu Konu şmalan ve Bildirileri, Hilal Matbaac ıl ık Koll. Şti. 30 May ıs-1 Haziran 1990 İstanbul, s:40-51, Berker E, Özaras N: Bel okulu. Omurilik ve Omurga Cerrahisi. Zileli M, Özer F (Eds), Saray Medila Yay ıncılık, İstanbul s: , Brown M, Seltzer DG: Perioperative care in lumbar spine surgery. Orthop Clin North Am 22: , Brown DS: Hospital discharge preparation for homeward bound elderl. Clin Nurs Res 4: , Bryant GA: When your patient needs back surgery. RN 55:46-51, Cailliet R: Bel A ğrıs ı Sendromlar ı. Tuna N (çev), Nobel T ıp Kitabevleri, İstanbul, Canobbio MM: Mosby's handbook of patient teaching. Mosby, St Louis, p: , Carpenito LJ: Nursing care plans a documentation, Second Edition, J.B. Lippincott Company, Philadelphia, Chose AJ: Outpatient management of low back pain. Orthop Nurs 11:11-21, Devoti AL: Lumbar laminectomy diagnosis to discharge. J Neurosci N ursing 15: , Dobree L: Preoperative advice for patients. N ıırs Stand 4:28-30, Feingold DJ, Peck SA, Reinsma EJ, Rudo SC: Complications of lumbar spine surgery. Orthop Nurs 10:39-51, Gonet L, Kryzman A: Preventing back pain through education. Nurs Stand 5:25-27, Güzeldemir E: A ğr ı değerlendirmeye yöntemleri. Sendrom 253

10 Lomber Disk Herni An ıellyatında Hastaların Evde İyileşmelerini H ızlandırmoda Hemsirenin Eğitici Rolünün Etkisi 7:11-21, Handcock M, Knight D: 1mproving discharge planning standards. N ıırs Stand 6:38-40, Henderson A, Philips S: Surgical patients information needs on discharge: Are they being met? Int J Nursing Prac 2: , Herz DA, Looman JE, Lewis SK: Informed consest: is it a myth? Neurosurgery 30: , H urme M, Alaranto H: Factors predicting the result of surgery for lumbar intervertebral disk herniation. Spine 12:933-38, Lenke LG, Moore S, Gaehle KE, West S: Lumbar disk herniation. AORN J 59: , Özer F, Pamir N: Lomber disk hernilerinde cerrahi giri şimler. Bel Ağr ı s ı Sendromlar ı (Çev. Ed: Tuna N), Nobel T ıp Kitabevleri, İstanbul, s , Rothrock JC: Perioperative nursing care planning. Second Edition, Mosby, St Louis s , Shatkin JD, Bolt BM, Norton MD: Teaching program for patients with Iow back pain. J Neurosci Nurs 19: ,

T.C. IZMİR BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SATINALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET ALIMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE

T.C. IZMİR BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SATINALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET ALIMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE T.C. IZMİR BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SATINALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET ALIMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve Kapsam MADDE 1- (1)

Detaylı

Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi

Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi Eda DOLGUN *, Yelda CANDAN DÖNMEZ** ÖZET Amaç: Çalışmada hastaların ameliyat öncesi döneme ait bilgi gereksinimlerinin belirlenmesi

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Kalite standartlarına göre bir eğitim araştırma hastanesinde yatak sayısının %5 i oranında 3.düzey yoğun bakım yatağı ve

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans ( x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ

HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ KONU BAŞLIKLARI Hemşirenin eğitici rolü ve iletişim Hasta ve aile eğitimi Hasta eğitiminin

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı

ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı Atatürk Üniv. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. Cilt: 2. Sayı: 2, 1999 ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı ÖZET Sevinç YAMAN'... ** Nurgül BOLUKBAŞ Çalışma annelerin fitığı olan çocuklarına

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

: Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Maltepe Eğitim Köyü Başıbüyük Maltepe-İstanbul : behiceekici@hotmail.com

: Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Maltepe Eğitim Köyü Başıbüyük Maltepe-İstanbul : behiceekici@hotmail.com ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : BEHİCE EKİCİ İletişim Bilgileri Adres Mail 2. Doğum Tarihi : 20.10.1963 3. Unvanı : Yard. Dr. 4. Öğrenim Durumu : : Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Maltepe Eğitim Köyü

Detaylı

pecya Çocuk Psikiyatrisi Polikliniğine Başvuran Çocuklar ın Demografik Özellikleri İle ilgili Bir Çal ışma

pecya Çocuk Psikiyatrisi Polikliniğine Başvuran Çocuklar ın Demografik Özellikleri İle ilgili Bir Çal ışma Çocuk Psikiyatrisi Polikliniğine Başvuran Çocuklar ın Demografik Özellikleri İle ilgili Bir Çal ışma Sema Tanr ıöver*, Nihat Kaya**, Ümran Tüzün*, Kay ıhan Aydoğmuş*. ÖZET İstanbul Üniversitesi tıp Fakültesi

Detaylı

Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi

Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi Spontan Foot Drop (Düşük k Ayak) Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi Dr. Mustafa Akgün, Dr. Zehra Akgün, Dr. Christoph Garner Mentamove Merkezi Bursa Türkiye Keywords: Lumbar Disc Disease, Foot Drop,

Detaylı

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ SELDA ARSLAN 1,FİGEN BEKAR TUNÇALP 2 1 Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü; 2 Selçuk Üniversitesi

Detaylı

pecya Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** SUMMARY ÖZET

pecya Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** SUMMARY ÖZET Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** ÖZET Bu çal ışmada Erzurum Yeti ştirme Yard ımda ve aileleri ile birlikte lise çağındaki erkek gençler arasında

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi İçindekiler Bel fıtığı nedir? 4 Bel fıtığı teşhisi nasıl yapılır? 6 Bel fıtığı tedavisi nasıl yapılır? 7 Barricaid için bir aday

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

YÖNETMELİK. c) Merkez (Hastane): Selçuk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini (Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesini),

YÖNETMELİK. c) Merkez (Hastane): Selçuk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini (Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesini), 31 Mart 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28250 Selçuk Üniversitesinden: YÖNETMELİK SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

: İçerenköy Mh. Kayışdağı Cd. No: 32 Ataşehir/İSTANBUL. Education: License: Celal Bayar University School of Nursing, Department of Nursing, 2007.

: İçerenköy Mh. Kayışdağı Cd. No: 32 Ataşehir/İSTANBUL. Education: License: Celal Bayar University School of Nursing, Department of Nursing, 2007. CURRICULUM VITAE Ela Yılmaz Instructor Birth Date : 15.09.1984 Birth place Work Address : Kdz.Ereğli : İçerenköy Mh. Kayışdağı Cd. No: 32 Ataşehir/İSTANBUL Phone: 0 216 500 41 66 Fax: 0 216 576 50 76 E-mail:

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (2), 76-90 GELişTiRiLMiş OYUN-EGZERSiZ PROGRAMıNıN ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Fabna KERKEZ ÖZET Bu çalışmanın amacı

Detaylı

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Rehabilitasyon Hizmetlerinin Önemi SUNUŞ Tıbbi Rehabilitasyonun

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

Nihal BOSTANCI *, Nesrin AŞTI ** ÖZET. pecya ABSTRACT

Nihal BOSTANCI *, Nesrin AŞTI ** ÖZET. pecya ABSTRACT Hemşirelerin Ruh Sağlığı Bozuk Olan Bireylere Karşı Tutum ve Davran ışlarının Değerlendirilmesi Nihal BOSTANCI *, Nesrin AŞTI ** ÖZET Amaç: Bu çal ışma, hem şirelerin ruh sağlığı bozuk olan bireylere karşı

Detaylı

ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI ALANYA PUBLIC EDUCATION CENTRE S FINAL INFORMATIVE MEETING OF THE GRUNDTVIG

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS NEDİR? Omurga, omur adı

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Uygulama Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim

Detaylı

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR Son yıllarda dünyada meydana gelen hızlı gelişme ve değişmeler her alanda olduğu gibi sağlık bakım sistemi üzerinde de etkisini göstermektedir. Toplum, nüfus özellikleri, ekonomi,

Detaylı

GENEL YARARLAR. Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi

GENEL YARARLAR. Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi GENEL YARARLAR Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi Yara bakımında hangi zorluklar ile karşılaşıyorsunuz? Sağlık profesyonelleri ve KCI daima yaraları daha hızlı ve daha etkin

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

BİR DEVLET HASTANESİNİN CERRAHİ BİRİMLERİNDE YATAN HASTALARIN ÖĞRENİM GEREKSİNİMLERİNİN SAPTANMASI 1

BİR DEVLET HASTANESİNİN CERRAHİ BİRİMLERİNDE YATAN HASTALARIN ÖĞRENİM GEREKSİNİMLERİNİN SAPTANMASI 1 BİR DEVLET HASTANESİNİN CERRAHİ BİRİMLERİNDE YATAN HASTALARIN ÖĞRENİM GEREKSİNİMLERİNİN SAPTANMASI 1 *Fatma ORGUN ** Gülden ŞEN * Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Öğretim ABD **Ege Üniversitesi

Detaylı

pecya Huzur Evinde Kalan Ya şl ıların Psikososyal Yönlerinin incelenmesi Nurgül BÖLÜKBA Ş *, Hatice ARSLAN *

pecya Huzur Evinde Kalan Ya şl ıların Psikososyal Yönlerinin incelenmesi Nurgül BÖLÜKBA Ş *, Hatice ARSLAN * Huzur Evinde Kalan Ya şl ıların Psikososyal Yönlerinin Nurgül BÖLÜKBA Ş *, Hatice ARSLAN * ÖZET Bu çalışma huzurevinde kalan ya şlıların psikososyal yönlerini, ya şlıl ıkta ilgili düşüncelerini ortaya

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi

Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi Okmeydanı Tıp Dergisi 28(3):146-15, 12 doi:.5222/otd.12.146 Araştırma Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi Hacer Özkul Özel *, Demet Yurtsever **, Sevginaz Mutlu

Detaylı

ABSTRACT SERAP YALÇIN* YADİGAR ARPA* AYŞE CENGİZ* SUNA DOĞAN*

ABSTRACT SERAP YALÇIN* YADİGAR ARPA* AYŞE CENGİZ* SUNA DOĞAN* Hemşirelerin Hastaların Taburculuk Eğitim Gereksinimlerine Yönelik Görüşleri ile Hastaların Eğitim Gereksinimlerine Yönelik Görüşlerinin Karşılaştırılması A Comparison of Nurses and Patients Opinions About

Detaylı

1 9 1 4 1 0 1 6 1 9 1 1-2012

1 9 1 4 1 0 1 6 1 9 1 1-2012 1 3 1 4 1 9 1 1 1 2 1 9 1 4 1 1 1 2 1 9 1 7 1 4 1 9 1 4 1 7 1 1 1 8 1 9 1 0 1 4 1 9 1 7 1 1 1 7 1 9 1 8 1 7 1 8 1 2 1 9 1 9 1 8 1 2 1 9 1 0 1 2 1 4 1 1 1 6 1 1 1 9 1 9 1 8 1 8 1 8 1 1 1 9 1 8 1 7 1 9 1

Detaylı

HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ

HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ Eğitim istendik davranış değişikliklerini gerçekleştirecek bilimsel yapıdaki planlı etkinlikler bütünüdür. Bu nedenle hasta eğitimi hastanın istendik davranışları kazanarak sağlığına

Detaylı

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ *

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * İlkay COŞKUN GÜNER** Fatma DEMİR *** Kabul Tarihi: 12.07.2005 ÖZET Günümüzde insanların günlük yaşamlarının yaklaşık

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

IHALE ILAN İ KORKUTEL İ ILÇESI KÖYLERINE HIZMET GÖTÜRME B İRLIĞI BAŞKANLIĞINDAN

IHALE ILAN İ KORKUTEL İ ILÇESI KÖYLERINE HIZMET GÖTÜRME B İRLIĞI BAŞKANLIĞINDAN IHALE ILAN İ KORKUTEL İ ILÇESI KÖYLERINE HIZMET GÖTÜRME B İRLIĞI BAŞKANLIĞINDAN Korkuteli İlçesi Köylerine Hizmet Götürme Birli ği Başkanl ığınca Korkuteli Cumhuriyet İlkö ğretim Okulu Onar ım İşi Köylere

Detaylı

SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS

SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS ÖNCE ZARAR VERME HATA İNSANA ÖZGÜDÜR!! Hasta düşmeleri, tüm Dünya da sağlık bakım kurumlarında önemli bir hasta güvenliği

Detaylı

Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i

Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i Devrim ÖZDEM R ALICI * Özet Bu ara t rmada 2002-2003

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998 1. Adı Soyadı : Feyzan CANKURTARAN 2. Doğum Tarihi : 26.07.1977 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4.Öğrenim Durumu : Doktora 5.Çalıştığı Kurum : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

2103 yılı faaliyet raporu

2103 yılı faaliyet raporu Türk Nöroşirürji Derneği Spinal ve Periferik Sinir Cerrahisi Eğitim ve Öğretim Grubu 2103 yılı faaliyet raporu Grubumuz son olarak 23.11.2013 tarihinde yapılan yönetim kurulu toplantısında üyeliğe kabul

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004 EVDE BAKIM HİZMETLERİ Ayşe Güler Aralık 2004 Tanım Bireylere yaşam siklusu içinde, kendi yerleşim alanlarında sağlık hizmeti sağlayan, sağlık bakım sunum sisteminin geniş ve bütüncül bir parçasıdır. Diyabet

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

pecya L İSE ÖĞRENC İLER İN İN S İĞARA IÇME ALIŞKANLIĞI DEĞİŞKENLER ARASINDAK İ İ LIŞK İLER İLE BAZI

pecya L İSE ÖĞRENC İLER İN İN S İĞARA IÇME ALIŞKANLIĞI DEĞİŞKENLER ARASINDAK İ İ LIŞK İLER İLE BAZI 14- Pfeffer, C.R.: Suicidal Behavior among Children and Adolescents: Risk Identification and Intervention American Psychiatric Press. Review of Psychiatry Vol 7. Edited by Allen J. Frances, Robert E. Halles

Detaylı

BİR SAĞLIK KURULUŞUNDA HEMŞİRELER TARAFINDAN YAPILAN HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNİN İNCELENMESİ. *Serpil Türker,** Zelha Türk

BİR SAĞLIK KURULUŞUNDA HEMŞİRELER TARAFINDAN YAPILAN HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNİN İNCELENMESİ. *Serpil Türker,** Zelha Türk BİR SAĞLIK KURULUŞUNDA HEMŞİRELER TARAFINDAN YAPILAN HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNİN İNCELENMESİ *Serpil Türker,** Zelha Türk * Eğitim Gelişim Hemşiresi ** Sorumlu Hemşire Acıbadem Fulya Hastanesi 23-25 Kasım

Detaylı

Postpartum dönemde anne ve babaların yenidoğan ARAŞTIRMA bakımına (Research ilişkin gereksinimlerinin Report) belirlenmesi

Postpartum dönemde anne ve babaların yenidoğan ARAŞTIRMA bakımına (Research ilişkin gereksinimlerinin Report) belirlenmesi Postpartum dönemde anne ve babaların yenidoğan ARAŞTIRMA bakımına (Research ilişkin gereksinimlerinin Report) belirlenmesi POSTPARTUM DÖNEMDE ANNE VE BABALARIN YENİDOĞAN BAKIMINA İLİŞKİN GEREKSİNİMLERİNİN

Detaylı

ÜZERiNE ETKiSi. performansı etkilemediğini göstermektedir. Anahtar Kelime/er: Kreatin, kreatin fosfat, futbol, slalom koşusu, performans.

ÜZERiNE ETKiSi. performansı etkilemediğini göstermektedir. Anahtar Kelime/er: Kreatin, kreatin fosfat, futbol, slalom koşusu, performans. Spor Bilimleli Dergisi Hacettepe f. ofsport SCİences 2000, 11 (1-2-3-4), 56-63 KREATiN YÜKLEMENiN DÜZ VE SLALOM KOŞULARıNDA, SPRiNT PERFORMANSı ÜZERiNE ETKiSi Asaf ÖZKARA *, Rüştü GÜNER**Burak KUNDURACIOGlU*

Detaylı

Kulakl ı Pulluk İrnalat ı nda İş Analizleri

Kulakl ı Pulluk İrnalat ı nda İş Analizleri TARIM BILIMLERI DERGISI 1997. 3 (3) 47-51 Kulakl ı Pulluk İrnalat ı nda İş Analizleri Ercan GÖRÜR 2 İ lknur DURSUN 2 Geli ş Tarihi : 27.11.1997 Özet : Bu ara ştı rmada, bir pulluk fabrikas ı nda kulakl

Detaylı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı Özgeçmiş Kişisel Bilgiler Adı Sema Soyadı KOÇAŞLI Doğ.Yeri Eskişehir Doğ.Tar. 04.04.1979 Uyruğu T.C. Email skocasli@yahoo.com.tr Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Doktora İstanbul Üniversitesi 2011

Detaylı

ERÜ. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 2. SINIF UYGULAMA DEĞERLENDİRME FORMU (HEMŞİRELİK ESASLARI)

ERÜ. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 2. SINIF UYGULAMA DEĞERLENDİRME FORMU (HEMŞİRELİK ESASLARI) ERÜ. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 2. SINIF UYGULAMA DEĞERLENDİRME FORMU (HEMŞİRELİK ESASLARI) No: Dersin Adı: DEĞERLENDIRME KRITERLERI Klinikler ı. PROFESYONEL DAVRANıŞLARıN 1 GELIŞTIRILMESI

Detaylı

HEMŞİRELERİN KARİYER PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN KARİYER PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN KARİYER PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN BELİRLENMESİ Medicana İnternational Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdür Yardımcısı Uz.Hem.Ayşe MUTLU KARİYER Kariyer kişisel ve örgütsel hedeflerle

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Yetişkinde Gergin Omurilik Sendromu ve Eşlik Eden Toraks Deformitesi Gergin omurilik, klinik bir durumdur ve zemininde sebep olarak omuriliğin gerilmesi sonucu

Detaylı

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY GİRİŞ Yaşlılık Dünya Sağlık Örgütü tarafından 65 yaş ve üzeri dönem olarak tanımlamakta; Fiziksel görünüm, güç ve rol kaybı yaşanılan, yaşlılık dönemindeyeti

Detaylı

Sapdöver Harman Makinas ı Üretiminde İş Ak ış Diyagram ı na Göre İş Etüdü*

Sapdöver Harman Makinas ı Üretiminde İş Ak ış Diyagram ı na Göre İş Etüdü* TARIM BILIMLERI DERGISI 2001, 7 (2), 78-83 Sapdöver Harman Makinas ı Üretiminde İş Ak ış Diyagram ı na Göre İş Etüdü* Suphi A.YALÇINKAYA 1 Ali İ hsan ACAR 2 Geli ş Tarihi: 31.01.20001 Özet: Bu çal ışmada

Detaylı

Nesrin AŞTI* ÖZET. pecya SUMMARY

Nesrin AŞTI* ÖZET. pecya SUMMARY Elektro Konvülsif Tedavi Uygulanacak Psikiyatri Hastalar ında Gözlenen Korku ve Anksiyetenin Giderilmesinde Terapötik Hem şirelik Yaklaşım ın ın Etkisini Araştırmak Nesrin AŞTI* ÖZET Bu çalışman ın amacı,

Detaylı

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Giriş

Detaylı

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi!

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! Hasta Bilgilendirme Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! 2 AOK-Curaplan Diyabet Tip 2 AOK Curaplan nedir? AOK Curaplan, Tip 2 Diyabet hastal ğ olan

Detaylı

Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Yaşlı nüfusa ilişkin en önemli sorunlardan biri bakım sorunudur. Yaşlı bakımı çok kapsamlı ve pahalı bir hizmettir. Özellikle 75 yaşın

Detaylı

Hemşire Ve Ebelerin Maneviyat Ve Manevi Bakıma İlişkin Düşünceleri

Hemşire Ve Ebelerin Maneviyat Ve Manevi Bakıma İlişkin Düşünceleri Hemşire Ve Ebelerin Maneviyat Ve Manevi Bakıma İlişkin Düşünceleri Melahat AKGÜN KOSTAK*, Ülfiye ÇELİKKALP**,Melike DEMİR*** ÖZET Amaç: Bu araştırma hemşire ve ebelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin

Detaylı

Türkiye Barolar Birli ğ i Ba ş kanl ığı

Türkiye Barolar Birli ğ i Ba ş kanl ığı DANI ŞTAY BAŞKANLI ĞI'NA YÜRÜTMENIN DURDURULMASI İSTEMLİDİ R. DAVACI Türkiye Barolar Birli ği Ba şkanl ığı VEK İLLER İ : Av. Özge KÖKSAL MUTLU, Av. Ekim ERGÜN Ayn ı Adreste. DAYALI T.C. Ba şbakanl ık KONU

Detaylı

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gül (Oban) Dikeç 2. Doğum Tarihi : 08.02.1986 3. Akademik Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Hemşirelik Yüksek Okulu Koç Üniversitesi

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1 TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1 Vertebral Kolon 33 omur 23 intervertebral disk 31 çift periferik sinir VERTEBRA KIRIKLARI 3 OMURGANIN EĞRİLİKLERİ Servikal bölgede

Detaylı

UMU ETKİLEYEN ETKİLEYEN ETMENLER ETMENL

UMU ETKİLEYEN ETKİLEYEN ETMENLER ETMENL Kurum ve kuruluşlarla ilişki bulunmamaktadır CEZA SORUMLULUĞU KALDIRILAN OLGULARDA ZORUNLU AYAKTAN TEDAVİYE UYUMU ETKİLEYEN ETMENLER Dr.Sena Yenel Özbay CEZA SORUMLULUĞUNUN KALDIRILMASI Suç eyleminin gerçekleştiği

Detaylı

AMAÇ: Hastalarımızın ve hasta yakınlarının tedavi öncesi, tedavi sırasında ve tedavi sonrasında bilgilendirilmesini ve eğitilmesini sağlamak.

AMAÇ: Hastalarımızın ve hasta yakınlarının tedavi öncesi, tedavi sırasında ve tedavi sonrasında bilgilendirilmesini ve eğitilmesini sağlamak. AMAÇ: Hastalarımızın ve hasta yakınlarının tedavi öncesi, tedavi sırasında ve tedavi sonrasında bilgilendirilmesini ve eğitilmesini sağlamak. KAPSAM: Tüm ayaktan ve yatarak tedavi gören hasta ve hasta

Detaylı

PLANLI EĞİTİM VE DANIŞMANLIĞIN KADINLARIN AİLE PLANLAMASI HİZMETLERİNDEN MEMNUNİYET DÜZEYİNE ETKİSİ*

PLANLI EĞİTİM VE DANIŞMANLIĞIN KADINLARIN AİLE PLANLAMASI HİZMETLERİNDEN MEMNUNİYET DÜZEYİNE ETKİSİ* PLANLI EĞİTİM VE DANIŞMANLIĞIN KADINLARIN AİLE PLANLAMASI HİZMETLERİNDEN MEMNUNİYET DÜZEYİNE ETKİSİ* Nülüfer ERBİL** Türkan PASİNLİOĞLU*** Kabul Tarihi: 12.01.2007 ÖZET Bu çalışma, aile planlaması (AP)

Detaylı

5 Ms.N AVUKATLAR GÜNÜ. Av. Adil Giray ÇELİK (*)

5 Ms.N AVUKATLAR GÜNÜ. Av. Adil Giray ÇELİK (*) 5 Ms.N AVUKATLAR GÜNÜ Av. Adil Giray ÇELİK (*) 1. 5 Nisan 1958 Baro Ba şkanları İzmir Toplantısı 3 Ocak 1934'de İzmir'de yap ılan "Türkiye Avukatlar Birli ği" toplantısmda; "Türkiye Barolar ınm aynı çatı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tez Başlığı: Hemşirelerin verimliliğe ilişkin tutumları ve bir ölçek geliştirme çalışması

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tez Başlığı: Hemşirelerin verimliliğe ilişkin tutumları ve bir ölçek geliştirme çalışması ÖZGEÇMİŞ 1. Adı-Soyadı: NİLGÜN GÖKTEPE 2. Doğum Tarihi: 30.03.1977 3. Unvanı: Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik İstanbul Üniversitesi 1998 Yüksek

Detaylı

29 Ekim 2015, Perşembe

29 Ekim 2015, Perşembe 1 TÜRKÇE KONUŞULAN ÜLKELER KONGRESİ KONUK ÜLKE; KAZAKİSTAN 08:00-09:15 AÇILIŞ 08:00-08:12 Neden Türkçe? MN Doral(Tr) 08:12-08:24 Türkçesi konuşulan ülkeler Ö. Aydıngöz(Tr) 08:24-08:36 Birlikteliğimiz V.

Detaylı

pecya Huzurevindeki Ya şlı Bireylerde Ya şam Kalitesi ve Bireye Özgü Etkenler ile İlişkisi Alev KILIÇOĞLU *, Ç ınar YENİLMEZ ** ÖZET

pecya Huzurevindeki Ya şlı Bireylerde Ya şam Kalitesi ve Bireye Özgü Etkenler ile İlişkisi Alev KILIÇOĞLU *, Ç ınar YENİLMEZ ** ÖZET Huzurevindeki Ya şlı Bireylerde Ya şam Kalitesi ve Bireye Özgü Etkenler ile İlişkisi Alev KILIÇOĞLU *, Ç ınar YENİLMEZ ** ÖZET Amaç: Bu çal ışmada huzurevinde kalan yaşl ıların yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi

Detaylı

Dersin Tanıtımı: TEORİ + DERS ADI DERS KODU YARIYIL. (Saat) Sağlık ve Hemşirelik I HSH 105 1 4+4 8 DERSİN DÜZEYİ

Dersin Tanıtımı: TEORİ + DERS ADI DERS KODU YARIYIL. (Saat) Sağlık ve Hemşirelik I HSH 105 1 4+4 8 DERSİN DÜZEYİ Dersin Tanıtımı: DERS ADI DERS KODU YARIYIL TEORİ + UYGULAMA AKTS (Saat) Sağlık ve Hemşirelik I HSH 105 1 4+4 8 DERSİN DİLİ DERSİN TÜRÜ DERSİN DÜZEYİ ÖĞRETİM ELEMAN(LAR)I DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI DERSİN

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

Tar ımsal Yap ı lar İçin Farkl ı Kafes Kiri ş Sistemlerinin Boyutsal ve Ekonomik Yönden Karşı la şt ı r ılmas ı

Tar ımsal Yap ı lar İçin Farkl ı Kafes Kiri ş Sistemlerinin Boyutsal ve Ekonomik Yönden Karşı la şt ı r ılmas ı TAR İM BILIMLERI DERGISI 1997, 3 (3) 34-42 Tar ımsal Yap ı lar İçin Farkl ı Kafes Kiri ş Sistemlerinin Boyutsal ve Ekonomik Yönden Karşı la şt ı r ılmas ı Metin OLGUN', Hasbi YAPRAK 2 Geli ş Tarihi : 03.11.1997

Detaylı

Hasta Çalışan Güvenliğinde Enfeksiyon Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları

Hasta Çalışan Güvenliğinde Enfeksiyon Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları Çalışan Güvenliğinde n Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları Yrd.Doç. Dr. Arzu ORGAN PAU. Đ.Đ.B.F. Kınıklı Kampüsü DENĐZLĐ Tarık GÜRBÜZ BSK nesi DENĐZLĐ 1.Özet 2009

Detaylı

Biyoteknoloji Yükselen Sektör. Dr.Nezih Hekim Dr.Pakize İ.Tarzi Laboratuarları İstanbul

Biyoteknoloji Yükselen Sektör. Dr.Nezih Hekim Dr.Pakize İ.Tarzi Laboratuarları İstanbul Biyoteknoloji Yükselen Sektör Dr.Nezih Hekim Dr.Pakize İ.Tarzi Laboratuarları İstanbul Dr.Pakize İ.Tarzi Sağlık Kurumları Kimdir? Dr.Pakize İ.Tarzi Sağlık Kurumları 1949 yılında Kadın ve Çocuk Hastanesi

Detaylı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı Ameliyat Sırası Hasta Bakımı AMAÇ Hastanın ameliyat sırası hemşirelik bakımının sürdürülmesi ve karşılaşabileceği komplikasyonların önlenmesidir. TEMEL İLKELER Ameliyat sırası dönemde hemşirelik bakımı;

Detaylı

HİSTEREKTOMİ AMELİYATI SONRASINDA ORTAYA ÇIKAN SORUNLARLA BAŞETMEDE PLANLI ÖĞRETİMİN ETKİSİ *

HİSTEREKTOMİ AMELİYATI SONRASINDA ORTAYA ÇIKAN SORUNLARLA BAŞETMEDE PLANLI ÖĞRETİMİN ETKİSİ * C. Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2001, 5 (2) HİSTEREKTOMİ AMELİYATI SONRASINDA ORTAYA ÇIKAN SORUNLARLA BAŞETMEDE PLANLI ÖĞRETİMİN ETKİSİ * Handan GÜLER **, Lale TAŞKIN *** ÖZET Bu çalışma histerektomi

Detaylı

ARAŞTIRMA. Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanları, bel ağrısı, Oswestry Sorgulama Formu.

ARAŞTIRMA. Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanları, bel ağrısı, Oswestry Sorgulama Formu. ARAŞTIRMA F.Ü.Sağ.Bil.Tıp Derg. 2012; 26 (2): 65-72 http://www.fusabil.org Müjgan SOLAK KABATAŞ Meryem KOCUK Öznur KÜÇÜKLER Ege Üniversitesi, Ödemiş Sağlık Yüksekokulu, İzmir, TÜRKİYE Sağlık Çalışanlarında

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

Türkiye'de Madde Kullananlar ın Profili: Hastane verilerinin incelenmesi. Ahmet TÜRKCAN ÖZET. pecya SUMMARY

Türkiye'de Madde Kullananlar ın Profili: Hastane verilerinin incelenmesi. Ahmet TÜRKCAN ÖZET. pecya SUMMARY Türkiye'de Madde Kullananlar ın Profili: Hastane verilerinin Ahmet TÜRKCAN ÖZET Türkiye'de madde kullananlara ait hastane verileri çoğunlukla 'e lara ili şkindir. Poliklinik başvuruları ve özel kurumlara

Detaylı

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi *Ac badem Üniversitesi 2. Geleneksel Bilgi Güncelleme Sempozyumunda Sunulmu tur 1-BASINÇ YARASI Tan m Evreleri

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Bahçelievler Deneme

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Bahçelievler Deneme ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Kübra YILMAZ ŞENYÜZ Doğum Tarihi: 28/05/1987 Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Lise Bahçelievler Deneme 2004 - Mezun Lisesi Lisans Akdeniz Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Cerrahpa şa Tıp Fakültesi Çocuk Sağ lı ğı ve Has ta lıkları Anabilim Dalı Adolesan. Adolesan Polikliniğinin Hasta Dağılımı

Cerrahpa şa Tıp Fakültesi Çocuk Sağ lı ğı ve Has ta lıkları Anabilim Dalı Adolesan. Adolesan Polikliniğinin Hasta Dağılımı İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Adolesan Sağlığı Sempozyum Dizisi No: 43 Mart 2005; s. 183-187 Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Adolesan

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili İç Hastalıkları Hemşireliği Uygulama Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (x ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X)

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı