T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 3023 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1975 S YAS TAR H-II

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 3023 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1975 S YAS TAR H-II"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 3023 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1975 S YAS TAR H-II Yazarlar Doç.Dr. Kemal YAKUT - Doç.Dr. Esra YAKUT (Ünite 1, 2) Prof.Dr. Erel TELLAL (Ünite 3, 4) Prof.Dr. Ça r ERHAN (Ünite 5, 6) Yrd.Doç.Dr. Gökhan ERDEM (Ünite 7) Yrd.Doç.Dr. Gökhan ERDEM - Arfl.Gör. Özge ÖZKOÇ (Ünite 8) Editör Prof.Dr. lber ORTAYLI ANADOLU ÜN VERS TES

2 Bu kitab n bas m, yay m ve sat fl haklar Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Ö retim tekni ine uygun olarak haz rlanan bu kitab n bütün haklar sakl d r. lgili kurulufltan izin almadan kitab n tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kay t veya baflka flekillerde ço alt lamaz, bas lamaz ve da t lamaz. Copyright 2013 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN Ö RET M TASARIM B R M Genel Koordinatör Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Genel Koordinatör Yard mc s Arfl.Gör.Dr. rem Erdem Ayd n Ö retim Tasar mc lar Doç.Dr. Murat Ataizi Yrd.Doç.Dr. Mestan Küçük Grafik Tasar m Yönetmenleri Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Ö r.gör. Nilgün Salur Dil Yaz m Dan flmanlar Emine Koyuncu Gözde Metin Kitap Koordinasyon Birimi Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Dizgi Aç kö retim Fakültesi Dizgi Ekibi Siyasi Tarih-II ISBN Bask Bu kitap ANADOLU ÜN VERS TES Web-Ofset Tesislerinde adet bas lm flt r. ESK fieh R, Ocak 2013

3 çindekiler iii çindekiler Önsöz... K saltmalar... vii ix kinci Dünya Savafl na Giden Yol ( )... 2 BÜYÜK ÇÖKÜfi VE ULUSLARARASI S STEM N ZAYIFLAMASI... 3 AVRUPA DA REJ M DE fi KL KLER N N MEYDANA GELMES... 5 talya da Faflist Rejimin Kurulmas... 5 Almanya da Nasyonal Sosyalizmin (Nazizmin) Egemen Olmas... 7 Sovyetler Birli i ve Stalin in Mutlak ktidar Japonya da Militarist Yönetim ve Yay lmac l k Çeflitli Avrupa Ülkelerinde Faflizm ngiltere Fransa Portekiz Çeflitli Ülkelerde AVRUPA DA STATÜKONUN BOZULMASI Almanya n n Versailles Bar fl Antlaflmas n Bozma Çabalar Almanya n n Çekoslovakya daki Südetler Bölgesini Ele Geçirmesi spanya ç Savafl talya n n Yay lmac Politikas talya n n Habeflistan flgali talya n n Arnavutluk u flgali Sovyetler Birli i-almanya Sald rmazl k Pakt UZAK DO U DA STATÜKONUN BOZULMASI Japonya n n Mançurya y flgal Etmesi Çin-Japon Savafl Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar kinci Dünya Savafl ( ) SAVAfiIN BAfiLAMASI VE YAYILMASI Polonya n n flgali ngiltere nin Savafla Girmesi ve Denizlerde Savafl n Bafllamas Sovyetler Birli i nin Balt k Ülkelerine Yerleflmesi Danimarka ve Norveç in flgal Edilmesi Bat Cephesi nin Aç lmas Manfl Cephesi Atlantik Savafl Kuzey Afrika Cephesi Balkan Cephesi Almanya n n Sovyetler Birli i ne Sald rmas ABD nin Savafla Girmesi SAVAfi SIRASINDA GERÇEKLEfiT R LEN ÖNEML S YASAL BULUfiMALAR Atlantik Bildirisi Kazablanka Konferans Washington Konferans Quebec Konferans ÜN TE 2. ÜN TE

4 iv çindekiler Moskova Konferans Kahire Konferans Tahran Konferans Yalta Konferans Potsdam Konferans SAVAfiIN SONA ERMES Avrupa da Savafl n Sona Ermesi Uzak Do u da Savafl n Sona Ermesi K NC DÜNYA SAVAfiI NDA TÜRK YE N N DIfi POL T KASI Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE 4. ÜN TE 5. ÜN TE Savafl Sonras nda Dünya Düzeni ( ) DEMOKRAS CEPHES N N DA ILMASI: MÜTTEF KLER ARASI ANLAfiMAZLIKLAR ABD N N ÇEVRELEME POL T KASI SSCB VE DO U AVRUPA DA SOVYET BENZER REJ MLER SO UK SAVAfi KAVRAMI VE B RLEfiM fi M LLETLER DÜZEN So uk Savafl Birleflmifl Milletler Sistemi SAVAfiTAN SONRA DÜNYANIN D ER BÖLGELER NDEK GEL fimeler Orta Do u Asya Latin Amerika Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar So uk Savafl ta T rmanma ( ) ÇEVRELEMEN N KURUMSALLAfiMASI VE ULUSLARARASI BUNALIMLAR Asya Geliflmeleri Orta Do u Geliflmeleri Bat Avrupa Geliflmeleri BA LANTISIZLAR VE SÖMÜRGEDEN KURTULUfi (DEKOLON ZASYON) SOVYET DIfi POL T KASI VE DO U BLOKU S LAHLANMA YARIfiI Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yumuflama YUMUfiAMA DÖNEM N N BAfiLAMASI Yumuflama Öncesi Diyalog Aray fllar

5 çindekiler v Cenevre Görüflmeleri Bar fl çinde Bir Arada Yaflama ABD-SSCB Gerginli inin Zirveye T rmanmas Küba Devrimi U-2 Olay Küba Bunal m KÜBA BUNALIMI NDAN SONRA DO U-BATI L fik LER Do u ve Bat Bloklar Aras ndaki Gerilimin Azalmas Çin-Sovyet Anlaflmazl n n Derinleflmesi ve ABD-ÇHC liflkileri Vietnam Savafl Varflova Pakt çindeki Sorunlar Bat Bloku çindeki Sorunlar Amerikan-Frans z Gerginli i Türk-Amerikan Sorunlar Türk-Yunan Sorunlar AVRUPA BÜTÜNLEfiMES AKÇT den Roma Antlaflmas na De Gaulle ve Avrupa Bütünleflmesi lerde Avrupa Bütünleflmesi ORTA DO U GEL fimeler Arap- srail Savafl Ürdün ç Savafl Arap- srail Savafl ve M s r- srail Bar fl Petrol Bunal m Lübnan ç Savafl Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar kinci So uk Savafl Dönemi YEN D NAM KLER VE ETK LER Bat Dünyas n n Ekonomik Hegemonyas Ekonomik Çöküfl Sürecinde Do u Bloku Ba ml l k Sarmal nda Üçüncü Dünya ABD VE BATI BLOKU ABD Bat Avrupa SSCB VE DO U BLOKU SSCB Do u Avrupa ÜÇÜNCÜ DÜNYA Orta Do u Geliflmeleri SSCB nin Afganistan flgali ran slam Devrimi ran-irak Savafl Lübnan ç Savafl ve srail in Lübnan flgali Güneydo u Asya Geliflmeleri Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE

6 vi çindekiler 7. ÜN TE 8. ÜN TE So uk Savafl n Sona Ermesi ABD VE BATI BLOKU ABD BATI AVRUPA Avrupa Entegrasyonu: Bütünleflme ve Derinleflme ki Almanya n n Birleflmesi SSCB VE DO U BLOKU SSCB Do u Avrupa ÜÇÜNCÜ DÜNYA Orta Do u Geliflmeleri Güneydo u Asya Geliflmeleri Latin Amerika Geliflmeleri Afrika Geliflmeleri Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Küreselleflme ve Yeni Dünya Düzeni ( ) YEN DÜNYA DÜZEN N N TEMEL D NAM KLER YEN DÜNYA DÜZEN NDE KAZANANLAR VE KAYBEDENLER: BATI-DO U ABD Avrupa ve Avrupa Birli i Rusya Federasyonu Eski Do u Bloku Ülkeleri ORTA DO U GEL fimeler Körfez Savafl Orta Do u Bar fl Süreci ran n Nükleer Program EYLÜL SALDIRILARI VE ABD Afganistan Savafl Irak Savafl ASYA, AFR KA VE LAT N AMER KA GEL fimeler Asya Afrika Latin Amerika Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar

7 Önsöz vii Önsöz Siyasi Tarih, Uluslararas liflkiler disiplininin vazgeçilmez bir parças d r. Baflta devletler olmak üzere, uluslararas aktörleri ve birbirleriyle olan iliflkileri anlamak, analiz etmek ve yorum yapabilmek için öncelikle bu iliflkilerin geçmiflini ve gelifltikleri koflullar bilmek gerekir. Siyasi Tarih II kitab, Uluslararas liflkiler lisans ö rencileri için dünya tarihini II. Dünya Savafl ndan itibaren ele almaktad r. So uk Savafl dönemiyle uluslararas sistemin iki kutuplu bir düzene geçmesi ve aras dönemde So uk Savafl n uluslararas politikan n temel belirleyicisi olmas, Siyasi Tarih aç s ndan da önemlidir. Kitab n z n birinci ünitesinde, Avrupa da iki dünya savafl aras ndaki bunal ml dönem ve II. Dünya Savafl na sürüklenifl anlat lmaktad r. Avrupa daki rejim de ifliklikleri, statükonun dolay s yla var olan dengelerin bozulmas n beslemifl, Alman ve talyan yay lmac politikalar ve Uzakdo u da Japonya n n sald rgan politikalar, büyük güçlerin ç kar çat flmalar n küresel bir mücadeleye dönüfltürmüfltür. kinci ünitede ise II. Dünya Savafl n n patlamas, savafl s ras ndaki siyasi iliflkiler, diplomasi ve savafl n sona erdirilmesi incelenmektedir. Almanya ve Sovyetler Birli i nin (SSCB) ç kar alanlar üzerinde anlaflmalar ve Polonya n n iflgali sonras nda, savafl n Balt k ülkelerine, Bat cephesine (Hollanda, Belçika, Fransa), Atlantik Okyanusuna, Kuzey Afrika ve Balkanlar a s çramas gecikmedi. Almanlar n Sovyetler e savafl ilan etmesi ve Amerika Birleflik Devletleri nin (ABD) savafla kat lmas oluflacak yeni düzen üzerinde son derece önemli olmufltur. Savafl s ras nda yap lan konferanslar ise siyasi anlamda iki kutuplu sistemin yap tafllar n oluflturdu. Üçüncü ünitede, savafl s ras nda ABD, ngiltere ve SSCB aras nda kurulan iflbirli inin hangi koflullar alt nda ve hangi anlaflmazl klarla bozuldu u ele al nm flt r. So uk Savafl n bafllamas na neden olan politikalar ve Birleflmifl Milletler in (BM) kurulmas ; uluslararas politikan n temel kavramlar ndan olan güç dengesi, kolektif güvenlik ba lam nda dönemin geliflmeleriyle anlat lmaktad r. So uk Savafl n dünyan n çeflitli bölgelerindeki geliflmelere yans malar da ele al nm flt r. Dördüncü ünite, So uk Savafl ta t rmanman n yafland dönemi ve silahlanma yar fl n anlat rken, özellikle Asya, Orta Do u ve Bat Avrupa daki geliflmelerin uluslararas bunal mlara dönüflmesi incelenmektedir. Ba lant s zlar hareketi, ABD ve SSCB nin lider olduklar Bat ve Do u Bloklar n n kendi iç meseleleri, ideoloji ve örgütleri ve iki blokun birbirleriyle rekabetleri yer almaktad r. Beflinci ünitede ise So uk Savaflta yumuflamay getiren flartlar de erlendirilmektedir. ki blok aras ndaki iliflkilerin geçirdi i de iflim ve bafllayan diyalo un yan s ra Bat Avrupa daki bütünleflme (entegrasyon) hareketi ve Orta Do u daki geliflmeler bu dönemin önemli unsurlar d r. Alt nc ünite, II. So uk Savafl dönemini ve bu dönüflümü yönlendiren Bat Bloku ve ABD deki geliflmeleri, uluslararas sistemdeki di er dinamikleri ve ekonomi politi i de dikkate alarak aç klamaktad r. Bu ba lamda, SSCB ve Do u Blokunun

8 viii Önsöz geçirdi i de iflimin nedenleri ve Üçüncü Dünya Ülkelerinin ba ml l k konular ele al nm flt r. Yedinci ünitede, dünya siyasi tarihinde ve uluslararas iliflkilerde bir paradigma de iflimine yol açan So uk Savafl n sona ermesi anlat lmaktad r. SSCB ve Do- u Avrupa da komünist rejimlerin çöküflü, SSCB nin çözülmesi ve bu geliflmelerin Üçüncü Dünya Ülkelerine etkileri ele al nm flt r. Sekizinci ünitede ise son olarak, So uk Savafl sonras nda ortaya ç kan Yeni Dünya Düzeninin temel özellikleri, küreselleflme ve her iki blokun geçirdi i dönüflüm anlat lmaktad r. 11 Eylül sald r lar sonras ndaki krizler, savafllar ve küreselleflmenin uluslararas iliflkilere etkileri, Asya, Afrika ve Latin Amerika da yaflanan geliflmelerle aç klanmaktad r. Ders kitab n z çal flt n zda göreceksiniz ki Uluslararas liflkiler disiplini dünya siyasi tarihini anlayabilmek, analiz edebilmek ve dersler ç karabilmek üzerine kuruludur. Günümüze iliflkin politikalar anlamak, de erlendirmek ve gelece e yönelik ç kar mlarda bulunabilmek için tarih bilmek son derece k ymetlidir. Baflta Uluslararas Politika, Uluslararas Ekonomi, Uluslararas Hukuk ve Uluslararas liflkiler Kuramlar olmak üzere disiplinin tüm dallar, olaylar n tarihsel geliflimini kavramaya dayal d r. Dolay s yla, uzaktan ö renme tasar m ilkelerine göre haz rlanan ve kendi kendine ö renmeyi kolaylaflt ran yap s yla kitab n z, alan çal flmalar n zda bafll ca kaynaklar n zdan biri olacakt r. Editör Prof.Dr. lber ORTAYLI

9 K saltmalar ix K saltmalar AAET: Avrupa Atom Enerjisi Toplulu u AB, ABD: Avrupa Birli i, Amerika Birleflik Devletleri ABD: Amerika Birleflik Devletleri AET: Avrupa Ekonomik Toplulu u AG K: Avrupa Güvenlik ve flbirli i Konferans AKÇT: Avrupa Kömür ve Çelik Toplulu u AKKA: Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Antlaflmas ANC: Afrika Ulusal Kongresi BAB: Bat Avrupa Birli i BAC: Birleflik Arap Cumhuriyeti BDT: Ba ms z Devletler Toplulu u BAB: Bat Avrupa Birli i BAC: Birleflik Arap Cumhuriyeti BDT: Ba ms z Devletler Toplulu u BM: Birleflmifl Milletler CENTO: Merkezi Andlaflma Örgütü CIA: Merkezi stihbarat Teflkilat COMECON: Karfl l kl Ekonomik Yard mlaflma Konseyi ÇHC: Çin Halk Cumhuriyeti DVC: Demokratik Vietnam Cumhuriyeti ECOSOC: Ekonomik ve Sosyal Konsey EFTA: Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi ELAS: Ulusal Kurtulufl Ordusu EURATOM: Avrupa Atom Enerjisi Toplulu u FKÖ: Filistin Kurtulufl Örgütü HAMAS: slami Direnifl Örgütü IAEA: Uluslararas Atom Enerjisi Kurumu INF: Orta Menzilli Füze Antlaflmas KDHC: Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti KDHC, KC: Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti, Kore Cumhuriyeti MC: Milletler Cemiyeti NAFTA: Kuzey Amerika Ülkeleri Serbest Ticaret Anlaflmas NATO: Kuzey Atlantik Antlaflmas Örgütü NPT: Nükleer Silahlar n Yay lmas n Önleme Anlaflmas OECD: Ekonomik flbirli i ve Kalk nma Örgütü SEATO: Güney Do u Asya Antlaflmas Örgütü SSCB: Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli i UÇK: Kosova Kurtulufl Ordusu UNAMIR: Ruanda ya Yard m Gücü UNHCR: Mülteciler Yüksek Komiserli i UNITAF: Birleflmifl Milletler Birleflik Bar fl Gücü UNSCOM: Birleflmifl Milletler Özel Komisyonu UNSCOP: Filistin Özel Komisyonu

10 1S YAS TAR H-II Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Büyük çöküfl ve uluslararas sistemin zay flamas n aç klayabilecek, Avrupa da rejim de iflikliklerinin meydana gelmesini betimleyebilecek, Avrupa da statükonun bozulmas n ifade edebilecek, Uzak Do u da statükonun bozulmas n aç klayabilecek bilgi ve becerilere sahip olacaks n z. Anahtar Kavramlar Versailles Bar fl Antlaflmas 1929 Dünya Ekonomik Bunal m Faflizm Nazizm Hitler Mussolini Karlsbad Program Anti-Komintern Pakt Münih Konferans Yat flt rma Politikas Çelik Pakt Falanjist Parti Mançurya Kwantung Ordusu çindekiler Siyasi Tarih-II kinci Dünya Savafl na Giden Yol ( ) BÜYÜK ÇÖKÜfi VE ULUSLARARASI S STEM N ZAYIFLAMASI AVRUPA DA REJ M DE fi KL KLER N N MEYDANA GELMES AVRUPA DA STATÜKONUN BOZULMASI UZAK DO U DA STATÜKONUN BOZULMASI

11 kinci Dünya Savafl na Giden Yol ( ) BÜYÜK ÇÖKÜfi VE ULUSLARARASI S STEM N ZAYIFLAMASI Birinci Dünya Savafl ndan sonra Paris te kurulmaya çal fl lan sistem uzun süreli olmad. Konuyla ilgili araflt rma yapanlar n büyük bir bölümü, buna yol açan etkenlerden birinin antlaflmalar n a r hükümler içermesi ve cezaland r c bir yaklafl mla kaleme al nm fl olmas n göstermektedirler. Gerçekten de Frans z Mareflali Ferdinand Foch antlaflmalar n mürekkebi kurumadan büyük bir ileri görüfllülükle bar - fl n asl nda yirmi y ll k bir ateflkesten baflka bir fley olmad n ileri sürmesi ortaya ç kan foto raf aç klam flt. Avrupa da 1919 dan sonra sa lanmaya çal fl lan istikrar, 1929 Küresel Ekonomik krizle temellerinden sars ld ve bu büyük çöküflle Locarno sistemi belirsizli e sürüklendi. Bu ba lamda revizyonistler Paris te yenilenlere zorla dayat lan antlaflmalar geçersiz k lmak için sab rs zlanmaya bafllam fllard Ekonomik Krizi üzerine çal flanlar n bir k sm alacakl devletler olan ABD, ngiltere ve Fransa n n dünya ekonomisini korumak için ifl birli ine gitmemeleri nedeniyle çöküflün çok fliddetli oldu unu vurgulamaktad rlar. Bu ekonomik krizin nedenleri üzerine çeflitli tezler olmakla birlikte, iki görüfl öne ç km flt r. Birincisi, ABD ekonomisinin savafl sonunda afl r büyümesinden dolay uluslararas ekonomide artan dengesizliktir. kincisi ise ünlü ngiliz iktisatç s John Maynard Keynes e aittir. Keynes, y llar aras nda düflük ham madde fiyatlar n n ve l ml bir biçimde yükselen ücretlerin, fiyatlar ve de sanayi kârlar n n artmas na yol açt n öne sürdü. Buradan hareketle büyük oranda kârlar n ve yat r mlar n art - fl ndaki çekicilik, borsa spekülasyonlar n n artmas na neden oldu, böylece üretim potansiyeli talepten daha h zl artt. Bu fazla kapasite, sermayenin kâr oran n n düflmesine yol açt ndan, borsa endifle ve pani e kap ld. ABD nin New York borsas nda 24 Ekim 1929 da bafllayan ve k sa sürede küresel krize dönüflen bu olay, laissez-faire sistemine öldürücü bir darbe vurdu. Denizafl r rekabet Avrupa tar m n sekteye u ratt ndan ilk çöken sektör bu alan oldu. ABD, Kanada, Arjantin ve Avustralya n n savafl öncesinde Avrupa ülkelerine satt - bu day miktar 7 milyon tondan azken 1929 a gelindi inde bu miktar 19 milyon tona ulaflm flt. Tar m ürünlerinde dünya ölçe inde afl r bir arz fazlas birikmiflti. Bunun sonucu olarak, temel tar msal ürünlerin bileflik fiyat ortalamas %30 civar nda düfltü. Çiftçiler fiyattaki düflüflü dengelemek için verimi daha da artt rmaya çal flt lar li y llar n sonuna do ru dünyadaki tar msal üretim miktar %30-80 do- John Maynard Keynes 1883 te Cambridge de do du. lgi alan matematikti ancak ekonomiye yöneldi de dönemin en düzeyli entelektüel grubu Cambridge Havarileri ne seçildikten sonra okutman olarak para ekonomisi dersleri vermeye bafllad da King s College n sürekli akademisyen kadrosuna dahil oldu. Birinci Dünya Savafl boyunca Hazine de çal flt da The Economic Consequences of the Peace (Bar fl n Ekonomik Sonuçlar ) yay nlad ve ayn zamanda Paris Bar fl Konferans na ngiltere Hazine Bafltemsilcisi olarak kat ld. Bu kitap, yaln zca yenilenlerden al nan tazminat maddesinin etkili bir elefltirisi olmay p Keynes e uluslararas ün getiren bir yap tt. Ard ndan 1925 te Winston Churchill in iktisadi politikas n elefltiren The Economic Consequences of Mr. Churchill (Bay Churchill in Ekonomik Sonuçlar ) adl kitab n yay nlad larda ekonomiyi kökünden de ifltiren ve bir mihenk tafl olan The General Theory of Employment, Interest and Money ( sthdam, Faiz ve Paran n Genel Teorisi) baflta olmak üzere kuramsal yap tlar kaleme ald. De iflime verilen ad yla Keynesyen Devrim, klasik iktisad n her arz kendi talebini yarat r varsay m n n hatal oldu unu, zira gelirlerin tümünün harcanmad n kan tlad. Keynesyen kuram n özü, efektif talebin yarat lmas yd. Keynes Nisan 1946 da öldü.

12 4 Siyasi Tarih-II lay nda artt. Bu politika krizi tetiklemiflti. Soruna çözüm bulmak amac yla 1930 un ilk aylar ndan 1931 in ortalar na kadar 16 uluslararas konferans gerçeklefltirildi. Ancak etkin çözümler bulunamad. Krizi tetikleyen geliflmelerden bir di eri de Avrupa n n kalk nmas nda önemli rolü oynayan ABD yard mlar n n 1928 y l ortalar ndan itibaren alabildi ine azalm fl olmas d r. Almanya 1927 de 967 milyon dolar borç alm fl iken, bu miktar 1929 da 482 (milyon dolara) düfltü. Bunun sonucunda borçlu ülkeler 1928 de ald klar ndan daha fazlas n faiz, kâr pay ve anapara olarak geri ödemek zorunda kald lar da net sermaye ihracat n n 363 milyon dolara düflmesi, yani %85 gerilemesiyle finans krizi derinleflti. Mallar n fiyatlar 1928 in ortalar nda düflüfle geçti. S n rl zenginlik, 1928 ve 1929 da bitme noktas na geldi ve Avrupa ekonomisi çöküflten kurtulamad da ABD borsas ndaki Kara Perflembe her fleye ra men bir dönüm noktas oldu. Bu olay, görülmemifl bir flok yaratarak giriflimcilerin yat r m yapma, tüketicilerin sat n alma cesaretini k rd. Bankerler borç vermemeye bafllad. ABD de para arz n n yavafllamas ve Fransa Merkez Bankas alt n rezervinin azalmas da krizi derinlefltirdi. Çeflitli ülkelere 1930 da 1,5 milyar dolar kredi veren ABD ve ngiltere, bu miktar bir sonraki y l 30 milyon dolara düflürmüfllerdi. Kredi alma ve geri ödeme konusunda yaflan lan t kan kl k dalga dalga ekonomik sektörleri etkisi alt na ald. Üretici ülkelerde üretim azald, çal flanlar ya ifllerini kaybetti ya da ald klar ücretlerle al m yapamaz hâle geldiler. Bu da imalat sanayisinde, g da tedarikinde ve hizmet endüstrisinde sat fllar azaltt. Hiç kuflkusuz ham madde ithalat talebinin düflmesi, ham madde ihrac yla gelir elde eden geliflmemifl ülkeleri zora soktu. Ekonomik kriz nakliyat, sigortac l k ve bankac l k sektörlerini de etkisi alt na ald ve sektörlerin ifl hacminin daralmas na yol açt. Krizin en büyük etkilerinden biri de toplumsal yap da görüldü ve iflsizli i artt rd. flsizlik 1932 de ABD de 12 milyon, Almanya da ise 5 milyona f rlam flt. En iyimser tahminle dünyada 30 milyonu geçen bir iflsiz kitlesi oluflmufltu. Öte yandan Sovyetler Birli i benimsedi i siyasi ve ekonomik sistem nedeniyle krizden di er Avrupa ülkelerine oranla daha az etkilendi. Bu ülkenin sosyalist yöneticileri kapitalizme yönelttikleri elefltirilerin hakl ç kt n ve ideolojik olarak sosyalizmin güvenilir oldu unu ifade etmeye bafllad lar. Stalin 1931 de sosyalist anavatan m z n yenilmesini ve ba ms zl n kaybetmesini ister misiniz? Bunu istemiyorsan z, geri kalm fll na en k sa zamanda son vermelisiniz diyerek halktan fedakârl k istedi Dünya Ekonomik Krizi kapitalist ekonomik modelin en büyük krizlerinden biri kabul edilmektedir. Ancak siyasi sistem üzerinde de etkili oldu ve 1919 dan sonra kurulmaya çal fl lan uluslararas sistemin baflar s zl a u ramas n n nedenlerinden biri say ld. Milletler Cemiyeti uluslararas sorunlar çözmede ve sald rgan ülkelere karfl etkili bir yapt r ma sahip olmamas nedeniyle zay flad. Japonya n n Mançurya y ele geçirmesi ve Milletler Cemiyeti üyesi olan Çin in tüm itirazlar n n sonuçsuz kalmas yeni dönemin en trajik geliflmelerinden biri kabul edilmektedir. Japonya, Mançurya y iflgal ederek 1933 te Milletler Cemiyeti üyeli inden ayr lmakla sadece Uzak Do u da dengeleri bozmakla kalmad, ayn zamanda 1919 dan beri sürdürülmeye çal fl lan ortak güvenlik sistemi ile genel silahs zlanma giriflimlerinin de baflar s zl a u ramas n da h zland rd. Nitekim Milletler Cemiyetinin 1925 y l ndan beri üzerinde durdu u silahs zlanma konusu 2 fiubat 1932 de Cenevre de 62 ülkenin kat l m yla düzenlenen konferansta ele al nd ancak uluslararas sistemin koflullar n n de iflmesi, Japonya n n Mançurya ya sald rmas, Almanya n n eflitlik ilkesinde srar etmesi ve ABD ile ngiltere nin etkili bir siyaset yürüteme-

13 1. Ünite - kinci Dünya Savafl na Giden Yol ( ) 5 mesi gibi nedenlerden dolay baflar s zl a u rad. Sald rgan devletler tüm güçleriyle silahlanmaya bafllad Dünya ekonomik krizi ABD de ç k p bütün dünyay etkisi alt na ald ndan liberal demokrasi anlay fl na duyulan güven azald, talya da faflizm ve Almanya da Nazi hareketi ekonomik ve siyasal bunal m n büyüklü ü karfl s nda güç kazand. Milletler Cemiyeti nin öngördü ü uluslararas sistem sorguland, ortak güvenlik ve silahs zlanma çabalar büyük çapta baflar s zl a u rad. AVRUPA DA REJ M DE fi KL KLER N N MEYDANA GELMES talya da Faflist Rejimin Kurulmas 1919 Paris Bar fl Konferans ndan sonra kurulmaya çal fl lan uluslararas sistem k - r lgand ve savafl n galipleri ile ma luplar n tatmin etmemiflti. talya, Birinci Dünya Savafl nda yar m milyon yurttafl n kaybetti, sakat kalm fl milyonlarcas n n a r sorumlulu unu üstlenmek zorunda kald. Savafl risorgimentonun (19. yüzy l ile 20. yüzy l n bafllar nda talya yar madas nda bulunan devletleri tek çat alt nda birlefltirmeyi amaçlayan siyasi ve sosyal hareket) bir devam olarak gören talya, çarp flmalar n ço undan yenik ayr ld ve arzulad toprak kazançlar n elde edemedi. Paris Bar fl Konferans nda daha önce 26 Nisan 1915 tarihinde gizli bir flekilde yap lm fl olan Londra Antlaflmas gere ince kendisine vaad edilen topraklara kavuflamad. Trieste ve Dalmaçya k y lar üzerindeki srar n sürdürdü. Fiume nin (bugünkü Rijeka) Yugoslavya ya b rak lmas na itiraz etti ve bar fl görüflmelerinden çekildi. talyan bas n flair-yazar ve komutan Gabriele d Annunzio taraf ndan at lan Sakatlanan Zafer söylemini yo un bir flekilde ifllemeye bafllad. Birinci Dünya Savafl na kat lm fl ve yararl l klar göstermifl olan d Annunzio 11 Eylül 1919 da savafltan sonra iflsiz kalm fl askerlerle Fiume üzerine bir yürüyüfl düzenledi. 16 ay süreyle Fiume de kara gömlekli, belleri b çakl, flapkalar nda kurukafa olan taraftarlar na faflist propaganda yapt. Savafl s ras nda oldu u gibi sonras nda da toplumdaki eflitsizlikler derinleflti. Ülke savafltan sonra büyük bir ekonomik çöküntü içine girdi inden, enflasyon korkunç boyutlara yükseldi. K rsal kesimlerde ve kentlerde halk hareketleri bafl gösterdi. Baz iflçiler, talyan Sosyalist Partisi nin iç sorunlarla bo ufltu u bir dönemde fabrikalar iflgal ederek fabrika konseyleri kurdular. Antonio Gramsci nin önderli- inde fabrika konseyleri hareketini bafllatan ve yöneten sol kanat, proletarya diktatörlü ü nü de parti diktatörlü ü nü de reddetti ve anti-bolflevik, özyönetimci bir tav r tak nd. Sosyalist Parti yönetimi Mart 1919 dan sonra Komünist Enternasyonel e kat ld. Bir ay sonra Nisan da bir grup Kara Gömlekli Faflist, Parti nin yay n organ Avanti gazetesinin binas n yakt lar de - iki k z l y l olarak an l r - art arda grevler düzenlendi. Fakat istenilen baflar sa lanamad. Bu arada büyük ifl adamlar ve toprak sahipleri daha yo un bir flekilde faflist hareketleri maddi olarak desteklemeye bafllad. Po vadisinin bütün köylerinde büyük toprak sahiplerinin çocuklar n n liderlik yapt faflist eylem mangalar oluflturuldu. Dahas bu eylem mangalar jandarma ve ordu gibi devletin güvenlik güçlerinden de destek almaya bafllad lar. Giovanni Giolitti Hükûmeti nin istikrarl olmayan politikas ve sosyalistler ile komünistlerin etkili olamayan ç k fllar faflizmin kolayca boy atmas - na yol açt. Gabriele d Annunzio 1863 te Pescara da do du. talya y 1915 in May s ay nda savafla sokan grubun içerisinde yer ald. Birinci Dünya Savafl nda cesur davran fllar nedeniyle kahraman olarak görüldü. Havva Kuvvetlerinde çeflitli baflar l uçufllar yapt. Savafltan sonra 1919 da Fiume yi iflgal ederek daha da popüler oldu de Fiume yi terk etti. Ölümüne kadar Garda gölü yak nlar ndaki evinde yaflad. Bir çok eser yazd de Gardone Riviera da öldü.

14 6 Siyasi Tarih-II 1 Mussolini ye Göre Faflizm: Faflist anlay fl bir devlet bireycili idir. Faflist için her fley devlet içindir; devlet d fl nda insansal ya da ruhsal hiçbir fley yoktur... Devlet d fl nda ne bireyler, ne de siyasal partiler, sendikalar, dernekler gibi gruplar vard r. Onun için faflizm, s n flar tek bir iktisadi ve ahlaksal gerçeklikte birlefltiren devlet bütünlü ünü tan mayan ve s n f savafl yla tarihsel ak fl sertlefltiren sosyalizmin karfl s ndad r. Faflizm s n f ç karlar n devlet birli inde birlefltiren korporasyonlar sistemine de er verir. (Mussolini n talyan Ansiklopedisi ne yazd Faflizm maddesinden bir bölüm) Foto raf 1.1 Kara Gömlekliler Faflizmin ortaya ç kmas ile ilgili flu kayna önerebiliriz: Zeev Sternhell, Faflist deolojinin Do uflu, (Çev: fiule Çiltafl), stanbul: Ayr nt Yay nlar, Mussolini hangi yöntemleri kullanarak iktidara geldi? talya da halk a rlaflan sosyal ve ekonomik sorunlar nedeniyle çaresizdi. Milliyetçi bir gazeteci iken orduya kat larak savaflan ve savafl sonras nda politik hayata a rl n koyan Benito Mussolini, ekonominin kötü gidiflat n iyi de erlendirdi ve 1919 da savafl birli i anlam na gelen Fascio di Combattimento ya dayal yeni bir siyasi hareket kurdu. Bu hareket iktidara ulaflmak için fliddet dâhil her yönteme baflvurdu. Militanlar sendikalar n, sol-komünist gruplar n ve seçimle gelmifl devlet adamlar n n üzerinde bask kurarak bu kesimleri y ld rd. fl yerlerini yak p y kt. Mussolini, bu afl r sa c sokak hareketini 7 Kas m 1921 de Partito Nazionale Fascista ad yla partilefltirdi. Savafl birlikleri ad verilen sokak güçlerini Kara Gömlekler ad yla Partinin alt örgütü olarak yeniden yap land rd. Faflist Parti, Paris Bar fl Konferans nda küçük düflürüldü ünü öne sürdü ü talya y güçlendirece ini ve Roma mparatorlu u nun ihtiflaml günlerine geri dönülece ini vaat etti. Yöneticiler ve anayasal kurumlar, faflizmi kontrol alt na alamad. Gittikçe güçlenen Faflist Parti ve onun alt örgütü Kara Gömlekliler, 28 Ekim 1922 de Napoli den Roma üzerine bir yürüyüfl düzenleyerek Hükûmeti tehdit etti. Hükûmet istifa etti. flçi ve sosyalist hareketleri bast rmak isteyen Kral III. Victor Emmanuel, Mussolini yi hükûmeti kurmakla görevlendirdi. Yeni Baflbakan, Faflist Parti d fl ndaki bütün partileri kapatt. Sendikal hareketleri tasfiye etti. Kitap ve gazetelere sansür getirerek özgürlükleri ve demokrasiyi ortadan kald rd. Ülkedeki az nl klara karfl afl r milliyetçi bir politika izleyerek, bunlar talyanlaflt rmaya çal flt. Devleti kutsallaflt rd ve her alanda faflizmin ilkelerini egemen k ld. Roma mparatorlu u nu diriltmek üzere Akdeniz çevresinde sömürgeler elde etmeye yöneldi. Mussolini nin Anadolu yu da içine alan bu yay lma politikas, Türk- talyan iliflkilerinde gerginlik yaratt.

15 1. Ünite - kinci Dünya Savafl na Giden Yol ( ) Almanya da Nasyonal Sosyalizmin (Nazizmin) Egemen Olmas Almanya Birinci Dünya Savafl ndan çekildikten k sa bir süre sonra önemli siyasal bunal mlarla karfl laflt. Nitekim bir hafta sonra (3 Kas m 1918), Kiel Liman nda ayaklanan denizciler gemilere ve tersanelere K z l bayrak çekerek sosyalist devrimi bafllatt lar. Ayaklanma iki gün içinde bütün liman ve endüstri kentlerine s çrad. flçi ve asker konseyleri kuruldu. 9 Kas m 1918 de mparatorlu a son verilerek Alman Cumhuriyeti ilan edildi. Friederich Ebert in baflkanl nda çeflitli sosyalist gruplar n temsilcilerinin yer ald bir hükûmet kurulmaya çal fl ld. Ancak, Karl Liebknecht ve Rosa Luxemburg un lideri bulundu u Spartakistler Birli i nin hükûmette yer almamas, sosyalistler aras nda ilk ciddi krize yol açt. Hükûmete kat lmam fl olan Spartakistler genel grev ve askerî k fllalar n boflalt lmas ça r s nda bulundu. Ayn gün Hükûmet Baflkan Ebert in Ludendorff tan baflkomutanl devralm fl olan General Groener le uzlaflmas ve mparatorluk tan arta kalan orduyla ittifak kurmas, ordunun daha sonraki y llarda devletin hemen bütün alanlar nda vesayet kurmas na zemin haz rlad. Alman sosyalistleri aras nda görüfl ayr l klar artt ve bir grup sosyalist Rosa Luxemburg ile Karl Liebknecht in liderli inde 31 Aral k 1918 de Almanya Komünist Partisi ni kurdu. Bu partinin itici gücü olan Spartakistler, Ocak 1919 da Berlin de büyük ayaklanma haz rl na giriflti. Hükûmet baflkan Ebert, Sovyetler e benzer iflçi ve asker birliklerini da tmak ve ayaklanmay bast rmak için sosyal demokrat bakan Gustav Noske yi görevlendirdi. Noske, devrimci solu sindirmek ve da tmak için bir milis gücü oluflturdu. Milis gücüne mparatorlu un subaylar ve erbafllar, nasyonalistler, küçük burjuvalar ve bafl bofl gezenler kat ld. Bu milis güç, Spartakistlerin destekledi i Berlinli iflçilerin ayaklanmas n kanl bir biçimde bast rd. Demokratik sosyalizmin öncüleri kabul edilen Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht öldürüldüler. Spartakistlerin ayaklanmas bast r ld ktan sonra 19 Ocak 1919 da yap lan seçimler sonucu oluflan Ulusal Meclis, Berlin yak nlar nda bulunan Weimar da topland. Ulusal Meclis, 11 fiubat 1919 da Friedrech Ebert i devlet baflkanl na seçti. ki gün sonra da Philipp Scheidemann hükûmeti kurmakla görevlendirildi. Böylece Weimar Cumhuriyet i kurulmufl oldu. Weimar Cumhuriyeti Hükûmeti, Bavyera da gazeteci ve ba ms z sosyalistlerden bir pasifist olan Kurt Eisner in liderli indeki devrimci hareketi bast rd ktan sonra, tüm ülkede kontrolü sa lad. Ancak yeni hükûmet, ülkenin karfl karfl ya bulundu u sorunlar çözmekte yetersiz kald. Savafl, Almanya n n iki milyondan fazla insan kaybetmesine ve milyonlarcas n n sakat kalmas na neden olmas n n yan s ra tarihin kaydetti i en büyük sefaletlerden biriyle yüz yüze kalmas na da yol açt. Savafl öncesinde dünya ekonomisinin en güçlü devletlerinden biri olan Almanya da sanayi yerle bir oldu. Kentlerde iflsizlik, yoksulluk, sefalet ve iflçi gösterileri birbirini izledi. Hatta bazen ma azalar ya malanarak, toplumsal fliddet üst noktaya ç kart ld. Özellikle, 28 Haziran 1919 da a r koflullar tafl yan Versailles Antlaflmas n n imzalanmas, siyasi yelpazenin sa nda ve solunda bulunan tüm Almanlar n tepkisine yol açt. Alman kamuoyu, bar fl antlaflmas n n öngördü ü ödemelerin yap lmas n, Alsace-Lorraine nin Fransa ya verilmesini, Kuzey Scheswig in Danimarka ya b rak lmas n, Eupen ve Malmedy in Belçika ya terk edilmesini büyük bir öfkeyle izledi. Bunlara ek olarak Cumhuriyet yönetiminin iç ve d fl politikadaki baflar s zl, ekonomik ön- 7 Nasyonal sosyalizm siyasal olarak faflizmin Almanya da uygulanm fl hâlidir. Ancak hem talyan faflizmini hem de Alman nasyonal sosyalizmini tek bir kavram alt nda toplamak do ru görünmekle birlikte teorik olarak baz farkl l klar da içermektedir. talyan faflizminde devlet en yüksek amaçt r ve kutsald r. Hitler 1924 te Mein Kampf da (Kavgam) bu farkl l a dikkat çekmiflti: Devlet bir amaç de il, bir araçt r. Büyük bir uygarl n kurulmas için, devlet en önde gelen koflullardan biridir. Ama bu yüksek uygarl n do rudan olarak ilk koflulu de ildir. Çünkü uygarl k özellikle uygarl k kurma yetene i olan bir rk n varl nda sakl d r. Biz nasyonal sosyalistler için devlet bir biçimden ibarettir. Devletin, daha do rusu bu toplulu un içeri i millettir.

16 8 Siyasi Tarih-II 2 Foto raf 1.2 Hitler in siyasal düflüncesi hangi temel esaslar içermekteydi?. lemler almadaki yetersizli i, iflsizlik sorununu ve sefaleti de art rm flt. Alman mark n n de erinin düflmesi halk n yaflam n zorlaflt rm flt. Örne in bir somun ekmek al nabilmesi için büyük miktarda mark ödenmesi gerekiyordu. Bu arada Frans zlar n 1923 y l nda, savafl tazminat n n ödenmemesini bahane ederek Ruhr bölgesini iflgal etmesi, kamuoyunun Versailles Antlaflmas na olan tepkisini daha da artt rd. Antlaflma ve antlaflmay kabul etmifl olan herkes, Alman halk n n düflman olarak say ld. Almanya n n askerî bak mdan yenilmemifl oldu u, yaln z nifak ve ihanet sonucunda y k ld varsay m yüksek sesle konuflulmaya baflland. Demokratik partilerin iktidara gelebilmek ve monarflinin y k lmas n sa lamak amac yla cephe gerisini sabote ettikleri ileri sürüldü. Hitler in siyasal düflüncesi hangi temel esaslar içermekteydi? Politik, toplumsal ve ekonomik çalkant lar içinde bocalayan Almanya da, savafltan sonra ordudan onbafl rütbesiyle terhis olan Adolf Hitler, yar gönüllü, yar savunma gruplar n n emrinde çal flmaya bafllad. Hitler, milliyetçi gruplar içinde yapt propaganda çal flmas sonucu y ld z h zla parlad. Alman flçi Partisi ne 1 Ocak 1920 de üye oldu. Parti nin Anton Drexler (baflkan) Gottfried Feder ve fanatik bir anti-semitist olan gazeteci Dietrich Eckart taraf ndan haz rlanan program n 24 fiubat 1920 de Münih in ünlü birahanesi Hofbrauehaus da düzenlenen bir toplant da okudu. leriki y llarda ad m ad m gerçeklefltirilecek olan bu program n belli bafll ilkeleri flunlard r: Bütün Almanlar n bir büyük Almanya içinde birleflmesi, Versailles Antlaflmas n n ilgas, sömürgelerin yeniden kazan lmas, Yahudilerin toplum yaflam ndan d fllanmas ve yabanc say larak yabanc lar yasas na tabi tutulmas, faizci anlay fl n ortadan kald r lmas, büyük iflletmelerde kâra ortakl k, yafll l k sigortas, toprak reformu, e itimin halka yay lmas, bir halk ordusunun kurulmas, ücretli askerli in kald r lmas ve çal flanlar n n asla Yahudi olmad bir bas n n oluflturulmas gibi. Bu program n okunmas ndan k sa bir süre sonra partinin ad Alman Nasyonal-Sosyalist flçi Partisi olarak de ifltirildi. Hitler, konuflmac olarak kat ld birçok toplant da Versailles Antlaflmas n n getirdi i tutsakl ktan kurtulma, Alman rk n n üstünlü ünü savunma, Yahudi düflmanl (anti-semitizm) ve iflsizli e çare bulma gibi konular iflledi de Anton Drexler in yerine Partinin baflkan oldu. ki y l sonra da Dietrich Eckart an Parti nin yay n organ olan Völkischer Beobachter in yönetimini devrald. Münih te 8-9 Kas m 1923 te ünlü birahane bask n n ger-

17 1. Ünite - kinci Dünya Savafl na Giden Yol ( ) 9 çeklefltirdi. Baflar s z olan bu darbe giriflimi sonucunda 5 y la mahkûm olduysa da 9 ay sonra serbest b rak ld. Partisi da t lm fl olmas na ra men Adolf Hitler, bütün Almanya da tan nan biri olmufltu. Tutuklulu u s ras nda ideolojisini ve demagojisini net bir flekilde ortaya koyan Mein Kampf (Kavgam) yazd. Hitler, 1925 te faaliyet yasa kalkan Alman Nasyonal Sosyalist flçi Partisi ni yeniden örgütledi. Özel görevler için SS leri (Schutzstaffel-Koruma Bölü ü) kurdu. Partisine destek sa lamak amac yla, ideolojisine sempati duyan çeflitli toplumsal kimselerden kitle örgütleri oluflturdu. Hitler, Nasyonal Sosyalist Alman Ö renciler Birli i, Ö retmenler Birli i, Hukukçular Birli i ve Hekimler Birli i gibi örgütlerle nasyonal sosyalist hareketin özellikle gençler ve küçük burjuvazi aras nda h zla geliflmesini sa lad. Faflist hareketlerin ortaya ç kmas ve örgütlenmesi için flu kayna okuyabilirsiniz: Wilhelm Reich, Faflizmin Kitle Ruhu Anlay fl, (Çev: Bertan Onaran), stanbul: Payel Yay nlar,1979. Nazi ideolojisinin yükselmesinde savafl tazminatlar n n -yeni bir ödeme düzeni öngören Young ve Dawes planlar na ra men- ödenmesinde s k nt çekilmesi ve 1929 Dünya ekonomik bunal m n n toplumu etkilemesi büyük rol oynad. Ekonomik bunal mdan dolay birçok küçük fabrika ve orta iflletme iflas etti. Alt milyondan fazla Alman iflsiz kald. Birçok çiftçi ürün fiyatlar n n h zla düflmesinden dolay arazilerini satmak zorunda kald. Bu çöküntü halk n radikal partilere kaymas na neden oldu. Nitekim Nasyonal Sosyalizm 1930 seçimlerinde Parlamentodaki milletvekili say s n 12 den 107 ye ç kard. Sorunlar n yeni bir hükûmetin kurulmas yla afl labilece ini düflünen Cumhurbaflkan Hindenburg, Baflbakan Bruning in çekilmesini istedi. Aristokrat ve Katolik kökenli Franz Von Pepen i hükûmeti kurmakla görevlendirdi. Yeni baflbakan hükûmet üyelerinin büyük ço unlu unu asalet unvan tafl yan kiflilerden seçti. Alay ve elefltirilerin boy hedefi hâline gelen hükûmet, ülkenin sorunlar n çözemedi. Siyasal ve ekonomik kaosun hüküm sürdü ü bir süreçte yap lan 1932 Alman parlamento seçimlerinde Hitler in partisi 603 üyelikten 230 unu kazanarak, ülkenin en büyük siyasal güçlerinden biri hâline geldi. Alman sanayicilerinden bir grup da Hitler e destek vermeye bafllad. Cumhurbaflkan Hindenburg, 30 Ocak 1933 te önlenemeyen ve dizginlenemeyen Hitler i, 1933 ilkbahar nda yeni seçimlere gitme kofluluyla baflbakanl a atad. Böylece, demokratik bir ortamda rkç söylemler benimseyen Nasyonal Sosyalist flçi Partisi iktidara ulaflt. Öteden beri Alman liberalleri, sosyalistleri ve komünistleri, nasyonal sosyalizmin zafer kazanarak iktidara gelebilece ine inanmam fllard. Ancak Hitler in baflbakanl n kutlayan kahverengi gömlekli Nazizm yanl s gençler, yozlaflm fl burjuva kültürü olarak nitelendirdikleri Sigmund Freud un psikanaliz metinlerini, Thomas Mann n, Jack London n, Ernest Hemingway in, Karl Marx n, Friedrich Engels in ve Albert Einstein gibi de iflik siyasal görüflteki yazarlar n kitaplar n yakarken ac gerçekle yüz yüze gelmifllerdir.

18 10 Siyasi Tarih-II Foto raf 1.3 Nazizm yanl s Alman üniversite ö rencilerinin kitap yakmas (10 May s 1933). William Sheridan Allen,Naziler ktidar Nas l Ele Geçirdi?, (Çev: Zarife Biliz), stanbul: Alk m Yay nevi, Hitler, iktidara gelir gelmez efli görülmemifl bir ustal kla ve h zla harekete geçti. Bir yandan endifleli müttefiklerini rahatlat rken, öte yandan art arda ç kartt kararnamelerle diktatörlü ünü kurmaya bafllad. 3 fiubat 1933 te ordu komutanlar yla yapt görüflmede iç ve d fl politikada izleyece i stratejiyi aç klad. Hitler e göre, ilk yap lmas gereken politik gücün tekrar ele geçirilmesiydi. Buna göre iç politikada; mevcut durumun tam tersine döndürülmesi, amaca ayk r düflen farkl düflüncelere göz yumulmamas, Marksizmin kökünün kurutulmas, gençli e ve halka savafl n tek çözüm oldu u fikrinin yerlefltirilmesi ve en kat biçimiyle otoriter devlet yönetiminin kurulmas gerekiyordu. D fl politikada ise Versailles Antlaflmas n n ortadan kald r lmas ve bunun için müttefikler bulunmas yoluna gidilmeliydi. Hitler, amaçlar na ulaflmak için her yönteme baflvurdu ilkbahar seçimlerinden önce 27 fiubat 1933 te Berlin de Reichstag binas (parlamento) kundakland. Nasyonal Sosyalist iktidar n dönüm noktalar ndan biri olan bu ünlü olay, Alman Komünist Partisi ne mal edildi. Yang n kamuoyunu galeyana getirmek ve komünistleri ezmek için Nasyonal Sosyalistler taraf ndan tertiplendi i bilinmektedir. Nitekim Nasyonal Sosyalistlerin, 5 Mart 1933 te yap lan seçimlerden sonra oluflturduklar koalisyon hükûmeti, Komünist Parti yi feshetti. Hitler, Nasyonal Sosyalist flçi Partisi parlamentoda salt ço unlu u sa layamamakla birlikte, iktidara geliflini Potsdam da Büyük Fredrich in mezar bafl nda gösteriflli bir törenle kutlad. Hitler in diktatörlü ünü mutlaklaflt ran ise Yetki Yasas n n Sosyal Demokrat Parti nin muhalefetine ra men parlamentoda kabul edilmesidir. Bu düzenlemeyle Reichtag n (parlamento) kanun ç karma yetkisi hükûmete devredildi. Gerçekte ise Hitler ola anüstü yetkilerle donat ld. Hiçbir diktatörün bu kadar kesin bir gücü olmam flt. Nasyonal Sosyalist iktidar n ilk günlerinden itibaren devlet ayg t gözden geçirildi. Ârilefltirme bahanesiyle bütün memurlar elekten geçirildi. Polis teflkilat Gestapo Devlet Gizli Polisi ad yla merkezîlefltirildi. Yahudi tüccarlara boykot

19 1. Ünite - kinci Dünya Savafl na Giden Yol ( ) 11 bafllat ld. Sendika ve siyasal partiler kapat ld. 14 Temmuz 1933 te ç kar lan bir yasayla Nasyonal Sosyalist flçi Partisi Almanya n n tek partisi ilan edildi. Nasyonal Sosyalist ideolojiyi benimsemeyenler ya öldürüldü ya da toplama kamplar na gönderildi. Hatta Nasyonal Sosyalist flçi Partisi nin sol kanad n temsil eden Gregor Strasser ve benzerleri, milis güç niteli inde olan ve Nasyonal Sosyalizmin yerleflmesinde büyük katk larda bulunmufl SA lar n liderleri ve bir zamanlar Hitler e destek vermifl olan baz generaller öldürüldü. Siyasi sürgünler, Yahudiler, eflcinseller, kamu davalar ndan hüküm giyenler, topluma ayak uyduramayanlar ve hatta Bibelfroscher mezhebinin zarars z müritleri temerküz kamplar na gönderildiler. Parti, k sa bir süre içinde 1933 yaz sonunda mevcut devlet ayg t na tamamen hâkim oldu. Bütün bu geliflmeler olurken flafl rt c bir flekilde demokratik Weimar Anayasas n n kâ t üzerinde geçerlili ini korumas na izin verildi ve ç kart lan yasalarla siyasal-ideolojik de iflim meflrulaflt r lmaya çal fl ld. Hitler, Cumhurbaflkan Hindenburg un 2 A ustos 1934 te ölümü üzerine Cumhurbaflkanl k ve baflbakanl k makamlar n flahs nda birlefltirerek führer oldu. Orduya ve kiliseye de hükmetti. Hitler, totaliter devlet anlay fl n yerlefltirdikten sonra Almanya n n s n rlar d fl nda kalm fl bulunan bütün Almanlar n birlefltirilmesini ve bir tek devlet alt nda toplanmas n, Do u da yaflam alan oluflturulmas n esas ald. Amaçlar na ulaflmak için Versailles Antlaflmas n n s n rlay c hükümlerini ortadan kald rd. Alman Ordusu nun toplam gücünü artt rd. Locarno Antlaflmas ndan ayr ld ve askersiz bölge olan Ren bölgesini iflgal etti. Nasyonal Sosyalist flçi Partisi nin iktidara gelmesi ve statükonun de ifltirilmesine yönelik faaliyetlerde bulunmas, devletler aras nda yeni ve önemli anlaflmazl klar ortaya ç kmas na neden oldu. Sovyetler Birli i ve Stalin in Mutlak ktidar Rusya da Birinci Dünya Savafl s ras nda yaflanan Bolflevik Devrimi (1917) dengeleri alt üst etmiflti. Lenin in baflkanl ndaki Bolflevik Hükûmet, Çarl k yönetiminin savafl s ras nda yapm fl oldu u gizli antlaflmalar aç klad. Bolflevik Hükûmet savafltan çekilerek Almanya ve müttefikleriyle 3 Mart 1918 de Brest-Litovsk Antlaflmas n imzalad. Lenin in bu yolu tercih etmesindeki temel neden yeni rejimi güçlendirmekti. Bir yandan iç savafl, öte yandan Komünist Partisi ndeki görüfl ayr l klar yeni rejimin k sa sürede kökleflmesini engelledi. Uzun süre Parti içi tart flmalarda; devlet örgütünün merkezîyetçi ve bürokratik bir nitelik kazanmas, ekonomik yönetimin örgütlenmesi, Parti içi demokrasi sorunu ile sendikalar n ifllevi ele al nd. Birçok araflt rmac temel sorunun, devrimin umulan n aksine Rusya gibi gerek toplumsal iliflkiler gerekse üretim iliflkileri aç s ndan geri özelliklere sahip bir ülkede patlak vermesinin ortaya ç kard n öne sürmektedir. Lenin ve devrimin di er önderleri, 1921 y l n n bafllar nda dikkatlerini iç savafltan iç bar fla do ru çevirdiler. Pek çok köylünün kendilerinden so umas na neden olan fazla tah la zorla el koyma sürecinin yerine baflka uygulamalara yönelmek zorunda kald lar. Vahim düzeye ulaflm fl olan yak t, yiyecek ve ulafl m sorununu çözmeleri, sanayi ve g da üretimini yeniden canland rmalar, iflçiler ve köylüler aras nda birli i sa lamalar gerekiyordu. Lenin, Komünist Parti nin 1921 y l n n Mart ay nda yap lan X. Kongresi nde Yeni Ekonomi Politikas (NEP) olarak bilinen ünlü önerisini ortaya att. NEP le köylülerin tah l na el koymak yerine bu kesime çok daha düflük oranl yeni bir vergi getirilmesine, köylülerin ellerindeki fazla ürünü satmak için serbest ticaret yapabilmelerine, baflta tar m olmak üzere küçük ticaret ve atölye üretiminde kapitalist giriflimlere izin verilmesine olanak sa land. Böyle-

20 12 Siyasi Tarih-II 3 ce ekonomi yeniden yap land r larak kapitalist ülkelerin sosyoekonomik geliflmifllik düzeyine ulafl lacakt. Özellikle de köylülü ün talepleri karfl lanarak rejimin istikrara kavuflturulmas sa lanacakt. Ancak Parti içinde devrimin liderleri aras nda NEP odakl tart flmalar sona ermedi. Lenin 1924 te öldü ünde, Komünist Parti devlet iktidar n eline alarak konumunu sa lamlaflt rm fl, Bat l emperyalist ordular ve yerel karfl devrimciler yenilgiye u rat lm fl, kilit önemdeki sanayi sektörleri devletlefltirilmifl, köylülere toprak da - t lm fl ve sanayi ile g da üretimi yeniden canland r lm flt. Lenin in ölümünden sonra Joseph Stalin in iktidar eline geçirmesiyle Leon Troçki, Nikolay Buharin, Lev Borisoviç Kamanev ve Grgori Zinovyev gibi devrimin etkili mimarlar aras ndaki ideolojik tart flmalar daha da belirginleflti. Stalin, bütün dikkatini tek ülkede sosyalizmin infla edilmesine, h zl sanayileflmeye, büyük ölçekli kolektif çiftliklerin gelifltirilmesine ve s nai geliflim ile tar msal üretimin efl güdümünü sa layacak merkezî planlaman n gerçeklefltirilmesine toplad. Stalin uygulamalar yla bu döneme damgas n vurdu. Felsefeden ekonomiye, filolojiden tarihe ve geneti e kadar her alandaki do rular Stalin taraf ndan belirlendi. ktidar n oda nda bulunan Stalin in kiflisel yönetimi bir Stalin kültü ile de güçlendirildi. O, yeni dünyan n dâhisi, ça n en büyük bilgini, komünizmin önderi ve tüm çal flanlar n dostu ve ö retmeni olarak selamland. Stalin bu süreçte Komünist Parti deki sol ve sa muhalefeti temsil eden eski yol arkadafllar n tasfiye etti. Düzmece mahkemelerle ya kurfluna dizdirdi ya da sürgüne gönderdi. Her türlü bask araçlar n kullanarak milyonlarca insan n hayat pahas na Sovyetler Birli i ni k sa süre içerisinde yar feodal bir toplumdan sanayileflmifl bir topluma dönüfltürmeye çal flt. Öte yandan devletin askerî gücü olan K z l Ordu nun güçlendirilmesine çal flarak Bat l güçlere gözda verdi. Hitler le anlaflarak Polonya n n bir k sm n ve Balt k Devletlerini ele geçirmeye çal flt. kinci Dünya Savafl ndan önce Stalin in yönetiminde Sovyetler Birli i uluslararas iliflkilerde önemli bir aktör hâline gelmiflti. Japonya da Militarist Yönetim ve Yay lmac l k Japonya da yönetici seçkinler 19. yüzy l n ortalar ndan itibaren devlet ayg t n militarist ve modernleflmeci anlay flla biçimlendirmeye çal flt lar. Reformcu güçlerin destekledi i genç imparator Mutso-hito 1868 de ayd nlanm fl yönetim anlam na gelen Meici ad n alarak bu dönemi bafllatt. Modernleflme yukar dan afla ya do ru yap ld ve bunun sonucunda feodal yap dönüfltürülmeye çal fl ld. Öte yandan eski egemen güçler de dönüflerek kendilerini yenileyerek yeni iktidar yap s nda varl klar n sürdürdüler. Meici dönemi 1937 ye kadar sürdü ve bu dönemde devlet deste iyle güçlü bir sanayi burjuvazisi oluflturuldu. Japon kapitalizminin bu h zl büyüme evresinde köylüler üzerinde bask kuruldu ve genifl halk kitleleri zorbal a dayal yöntemlerle yönetildi. Japon yay lmac l n n temel nedenleri nelerdir? Japonya daki militarist modernleflme için flu kayna önerebiliriz. Murat Belge, Militarist Modernleflme Almanya, Japonya ve Türkiye, stanbul: letiflim Yay nlar, 2012.

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r.

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) 1/11/85 YAT Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. 1. TEHL KELER Bu sigorta, her zaman burada gönderme yap lan istisnalara ba l olarak,

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN "INSTITUT DU BOSPHORE YILLIK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN INSTITUT DU BOSPHORE YILLIK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN "INSTITUT DU BOSPHORE YILLIK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI 18 Mart 2016 İstanbul, Hilton Hotel Harbiye Sayın Büyükelçiler, Değerli Konuklar, 2009 yılında

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I

Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I KOMİSYON BAŞKANI: OSMAN FEYZİ BOYNER Amaç: Küresel ekonomik trendler çerçevesinde gelişen dış ticaret ve yatırım olanaklarını takip ve analiz etmek, Doğrudan yabancı

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI Haberler 4857 SAYILI fi KANUNU LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI 14 May s 2004 tarihinde Sendikam z Binas Mesut Erez Konferans Salonunda 4857 Say l fl Kanunu le lgili Yönetmeliklerin

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

Atatürk Döneminde Türkiye Cumhuriyeti Ermeni Soyk r m Propagandas n Nas l Susturdu?

Atatürk Döneminde Türkiye Cumhuriyeti Ermeni Soyk r m Propagandas n Nas l Susturdu? OTOPS Cengiz Özak nc 77 y l sonra ilk kez yay mlanan belgelerle Atatürk Döneminde Türkiye Cumhuriyeti Ermeni Soyk r m Propagandas n Nas l Susturdu? Y l, 1933. Ermeni Tehciri nin üzerinden 18 y l geçmifl;

Detaylı

13. HAFTA PFS105 TÜRK EĞİTİM TARİHİ. Prof. Dr. Zeki TEKİN. ztekin@karabuk.edu.tr

13. HAFTA PFS105 TÜRK EĞİTİM TARİHİ. Prof. Dr. Zeki TEKİN. ztekin@karabuk.edu.tr 13. HAFTA PFS105 TÜRK EĞİTİM TARİHİ Prof. Dr. Zeki TEKİN ztekin@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İçindekiler CUMHURİYET DÖNEMİNDE MESLEKÎ TEKNİK EĞİTİMDE

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir 1915-1918 Çanakkale Hava Savafllar Bilindi i gibi Osmanl savafla girdi inde birkaç cephesi vard r. Ancak en önemlisi buradaki Çanakkale Cephesidir. Adeta savafl n can damar

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL YAYIN GÖSTERGELERİ (II) 1981-2007 TÜRKİYE, ÜLKELER VE GRUPLAR

TÜRKİYE BİLİMSEL YAYIN GÖSTERGELERİ (II) 1981-2007 TÜRKİYE, ÜLKELER VE GRUPLAR 3.2.Etki De erine Göre ABD 1981-2007 döneminde üretti i 6.634.586 adet yay na ald 137.391.957 at f say s ile 20,71 lik etki de erine sahip olup 14,17 lik DÜNYA ortalama etki de erinden yakla k % 50 daha

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

Bir Ülke Bir Bayrak. Temel Kaynak 5. Toplum Hayat m z

Bir Ülke Bir Bayrak. Temel Kaynak 5. Toplum Hayat m z SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 5 Bir Ülke Bir Bayrak Toplum Hayat m z Toplum, bireylerden oluflur. Toplum içinde bireyler sürekli birbirleriyle iletiflim hâlindedirler. liflkileri düzenleyen yaz l ve yaz

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Mart 2015 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2015 ŞUBAT İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME İlk İki Ayda 2,7 Milyar Dolarlık

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

İKİ SAVAŞ ARASINDA AVRUPA

İKİ SAVAŞ ARASINDA AVRUPA İKİ SAVAŞ ARASINDA AVRUPA 1-Barışın Sürekliliğini Sağlama Çabaları Birinci Dünya Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Wilson,barışın korunması için bir uluslararası örgütün kurulmasını

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ I Doç. Dr. Yonca Deniz GÜROL YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ II YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ Yay n No : 2377 flletme-ekonomi Dizisi : 447 1. Bask Ocak 2011 - STANBUL

Detaylı

: Büyük Britanya Birle ik Krall. : Anayasal Monar i

: Büyük Britanya Birle ik Krall. : Anayasal Monar i STANBUL T CARET ODASI AVRUPA B RL VE ULUSLARARASI B RL UBES NG LTERE ÜLKE RAPORU Nisan 2011 C.D.O. 1 I. GENEL B LG LER Resmi Ad Yönetim ekli Co rafi Konumu Zaman Ayar : Büyük Britanya Birle ik Krall :

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl

Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Tarih yazan Gazi Osman Pafla Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl s ras nda Türk askerinin yazd

Detaylı

YARGITAY 2. HUKUK DA RES

YARGITAY 2. HUKUK DA RES YARGITAY 2. HUKUK DA RES 2674 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 2. HUKUK DA RES E: 2005/20742 K: 2006/5715 T: 18.04.2006 M RASÇILIK SIFATI M RASIN NT KAL ZAMAN YÖNÜNDEN UYGULANACAK

Detaylı

SOSYAL GÜVENL K REFORMUNDA ASKERL K BORÇLANMASI

SOSYAL GÜVENL K REFORMUNDA ASKERL K BORÇLANMASI SOSYAL GÜVENL K REFORMUNDA ASKERL K BORÇLANMASI Resul KURT* I. G R fi 5510 say l Sosyal Sigortalar ve Genel Sa l k Sigortas Kanunu 16.06.2006 tarih ve 26200 say l Resmi Gazetede yay nlanm flt r. 5510 say

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu

umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu C umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu Çankaya Köflkü nde Cumhurbaflkan smet nönü, 1942 y l nda hergün sabah akflam büyük bir dikkat ve merakla Hitler in Rusya topraklar ndaki ilerlemesini

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti?

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Bütün Dünya da yazmaya bafllad m ilk y llarda, Kraliçe Marie Antoinette in, Frans z Devrimi s ras nda, Ekmek

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri Mikroekonomik Analiz I IKT701 1 3 + 0 6 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih, Talep, Maliyet, Üretim, Kar, Arz.

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

Araştırma Notu 11/113

Araştırma Notu 11/113 Araştırma Notu 11/113 29 Nisan 2011 MİLLETVEKİLİ DAĞILIM SENARYOLARI VE YENİ ANAYASA Seyfettin Gürsel 1 Yönetici Özeti 12 Haziran milletvekili seçimlerinden çıkacak yeni TBMM nin bileşimi sadece iktidarı

Detaylı

DEVRİM KOLEKTİF DEHADIR Toplumda her gün tekrarlanan, olup biten olaylara yüzeysel bakmak yaygındır, neredeyse bir düşünce sistemi özelliği

DEVRİM KOLEKTİF DEHADIR Toplumda her gün tekrarlanan, olup biten olaylara yüzeysel bakmak yaygındır, neredeyse bir düşünce sistemi özelliği DEVRİM KOLEKTİF DEHADIR Toplumda her gün tekrarlanan, olup biten olaylara yüzeysel bakmak yaygındır, neredeyse bir düşünce sistemi özelliği kazanmıştır. Özel mülkiyet ilişkilerine dayalı düşünce biçimi

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul 49 50 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 2008 yılında ABD de ipotekli konut kredisi piyasasında ortaya çıkan ve hızla tüm dünya ekonomilerinde

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

BU DAY, UN. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 NEWS. ve SEKTÖRÜMÜZ.

BU DAY, UN. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 NEWS. ve SEKTÖRÜMÜZ. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 BU DAY, UN ve SEKTÖRÜMÜZ. Ülkemizdeki bu day ve un sektörümüz y ldan y la geliflim göstermektedir. Ülkemizin bu day yetifltirilme elveriflligi, un fabrikalar m z n teknolojik

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (TEKNE - SÜRE) (Yard mc tercüme metin) TEKNE 1/11/95

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (TEKNE - SÜRE) (Yard mc tercüme metin) TEKNE 1/11/95 ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (TEKNE - SÜRE) (Yard mc tercüme metin) 1/11/95 TEKNE 1. TEHL KELER Bu sigorta, her zaman burada gönderme yap lan istisnalara ba l olarak, geminin (afla dakiler) nedeniyle

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

Asgari Ücret Denklemi

Asgari Ücret Denklemi Asgari Ücret Denklemi Av. Mesut Ulusoy MESS Hukuk Müflaviri ve Dr. Aykut Engin MESS E itim Müdürü flçilere normal bir çal flma günü karfl l olarak ödenen ve iflçinin g da, konut, giyim, sa l k, ulafl m

Detaylı

PROJEKS YON YILLIK TÜFE. > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü.

PROJEKS YON YILLIK TÜFE. > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü. TÜRK YE N N GÖSTERGELER PROJEKS YON > Haz rlayan: Alaattin AKTAfi ala.aktas@gmail.com > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü. Ocakta yüzde 0,80

Detaylı

Temel Kaynak 4. Ülkeler

Temel Kaynak 4. Ülkeler SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 4 Uzaktaki Arkadafl m Ülkeler Dünya n n 1/4 i karalarla kapl d r. Karalar, büyük parçalar hâlinde de bulunmaktad r. Buna k ta denir. Dünya da 6 k ta vard r. Bunlar, Asya Amerika

Detaylı

Lozan Bar fl Konferans (1)

Lozan Bar fl Konferans (1) ATATÜRK ÜN DÜNYASI Cengiz Önal Lozan Bar fl Antlaflmas, Türk Ulusu nun aleyhine as rlardan beri haz rlanm fl olan ve Sevr Antlaflmas yla ikmal edildi i zannedilen büyük bir suikast n çöküflünü ifade eden

Detaylı

POMPA ve KOMPRESÖRLER

POMPA ve KOMPRESÖRLER POMPA ve KOMPRESÖRLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi POMPA ve KOMPRESÖRLER SITCNo :742,743 ArmonizeNo :8413,8414 TÜRKİYE DE ÜRETİM

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

AB ve sosyal politika: giri. Oturum 1: Roma dan Lizbon a

AB ve sosyal politika: giri. Oturum 1: Roma dan Lizbon a AB ve sosyal politika: giri Oturum 1: Roma dan Lizbon a AB entegrasyonu Gönüllü süreç Ba ms z Devletler ortak politikalar tasarlamak ve uygulamak amac yla uluslarüstü yap lara Uluslararas Antla malar yoluyla

Detaylı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Overview Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industrylevel, and Firm-level Perspective

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Çeviren: lknur SARSILMAZ

Çeviren: lknur SARSILMAZ 307 UBCCE ve FAAL YET ALANI MURAT ZÖNGÜR UBCCE Genel Sekreteri Çeviren: lknur SARSILMAZ Karadeniz ve Hazar Denizi Giriflim ve fl Dünyas Konfederasyonlar Uluslararas Birli i (UBCCE) Genel Sekreteri olarak

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

ÇÖZÜM Say : 90-2008. Mustafa BAfiTAfi* I-G R fi

ÇÖZÜM Say : 90-2008. Mustafa BAfiTAfi* I-G R fi ÇÖZÜM Say : 90-2008 KISM SÜREL VEYA ÇA RI ÜZER NE ÇALIfiANLAR LE BU KANUNA GÖRE EV H ZMETLER NDE AY ÇER S NDE 30 GÜNDEN AZ ÇALIfiANLAR 01.10.2010 TAR H NE KADAR YEfi L KART ALAB LECEKLER Mustafa BAfiTAfi*

Detaylı

YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI

YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI KARAR ELEfiT R S YASAL FA Z UYGULAMASI VE B R YARGITAY KARARI KARAR ELEfiT R S Av. MEHMET BAYRAKTAR* I- G R fi 2003, 2004 ve 2005 Mali Y l Bütçe Kanunlar ile; 3095 say l Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine

Detaylı

Altın Piyasası Haftalık Temel ve Teknik Görünüm (2-6 Mart 2015)

Altın Piyasası Haftalık Temel ve Teknik Görünüm (2-6 Mart 2015) 2 Mart 2015 Altın Piyasası Haftalık Temel ve Teknik Görünüm (2-6 Mart 2015) Hafta başında Yunanistan meselesinde çözüme yaklaşıldığı yönünde haberlerin ardından altın fiyatlarında aşağı yönlü baskı hakim

Detaylı

RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender Bölükbaşı. Filistin ile yatıp, Gazze ile kalkıyoruz.

RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender Bölükbaşı. Filistin ile yatıp, Gazze ile kalkıyoruz. - Günlük siyaset acının üstünü nasıl örter? - Gazze yi ve Filistin i içselleştirmek yerine farz olarak görenlerin destansı trajik hali - BM Genel Sekreteri, AKP Kadın Kolları ve Hrant Dink Ortak paydası

Detaylı