Kongo Ulusal Müze Enstitüsü Araflt rma Görevlisi Çev:Ayfle MERAL

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kongo Ulusal Müze Enstitüsü Araflt rma Görevlisi Çev:Ayfle MERAL"

Transkript

1 Orta Afrika da Sa l k Sorunlar ve Kalk nma Yard mlar : Kongo Demokratik Cumhuriyeti Örne i Joël IPARA MOTEMA Kongo Ulusal Müze Enstitüsü Araflt rma Görevlisi Çev:Ayfle MERAL Girifl 21. yüzy lda Afrika kaynamaktad r. Ba ms zl k döneminden itibaren bu k tay sarsan çok biçimli kriz, herkes taraf ndan zaten bilinmektedir. Yer yer Orta Afrika ülkelerinin büyük bir bölümünde varolan farkl dinamiklerden, siyasi, ekonomik ve toplumsal ve sa l ksal kötüleflmeden bahsedilir ve bununla ilgili olarak üzüntü duyuldu u söylenir. Günümüzde Büyük Göller krizi, insanl a karfl ciddi suçlar meydana getirerek, Afrika k tas nda özellik kazanm fl, bu suçlar toplumlar n günlük yaflamlar n fazlas yla etkilemifl ve özel sektörün yat r m flanslar n ciddi anlamda k sm flt r. S tma, çocuk felci, uyku hastal (trypanosomiase), isala ba l hastal klar, kolera, verem gibi hastal klar birkaç Afrika toplulu unda ciddi boyutlarda zararlara neden olmufltur. Bu patolojiler sa l a karfl bir tehdit oluflturdu u gibi Orta Afrika n n kalk nmas na da engel olmaktad r. Bu yüke bir de H V/A DS eklenmifltir; bu hastal n sonucu sürdürülebilir kalk nma elde edebilmek ve kalk nma için biny l n hedeflerine ulaflmak (WHO) için yap lan bütün gayretleri riske atabilir. Bu bulafl c hastal klar topluluklar n sa l n tehlikeye att gibi dünyada ve Afrika da vuku bulan ölümlerin üçte biri bunlardan kaynaklanmaktad r. Buradaki bildirimiz flu soruya cevap vermeyi dilemektedir: kalk nma amaçl yard m n yeri Orta Afrika da sa l k sorunlar n n çözümünün neresindedir? Kongo Demokratik Cumhuriyeti, yukar da tasvir etti imiz durum için örnek teflkil edecektir. Bu soru iyice düflünülmeyi ve uygulamal bir yönelim sunabilmek için sa l k uzmanlar, sosyologlar ve antropologlar n ortak bir ba-

2 386 Sahra Alt Afrika / Sub-Saharan Africa k fl n gerektiren bir sorudur. Buna ulaflmak için ilk önce Afrika da ve özellikle Kongo Demokratik Cumhuriyeti nde sa l k durumunun kötüleflmesinin nedenlerini incelemenin daha faydal olaca kanaatindeyiz. Orta Afrika da ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti nde Sa l k Durumunun Kötüleflmesi lk önce genel olarak Afrika n n bilimsel denilen modern t bb n uygulamas n temel alan eski metropollerinin sa l k sistemini miras ald n burada belirtelim de Lapika Dinomfu bu t bb n sembolü olarak modern hastane, günümüzde, savanan n ve Afrika orman n n ortas nda, baflka bir yere aitmifl gibi görünüp, sömürge projesinin Afrika topraklar na uyarlamak istedi i bir medeniyetin kal nt s olarak yükselmektedir demifltir. Bu t p sisteminin söz konusu topraklara yerleflmesi, sömürge döneminde özellik d fl katk lar n mekanizmalar sayesinde gözle görünür bir geliflme sergilemifltir: ithal edilmifl bat l bir t bb n maliyetini karfl layacak güçte bir sa l k sisteminin yönetimini sa layan güçlü bir ekonomi. Böylece o dönemlerde sa l k sistemi Afrika da az çok düzgün bir flekilde ifllemifl ve yaln zca kolayca afl labilir birkaç sorunla karfl laflm flt. Fakat 1960 l y llarda ülkelerin birço u ba ms zl klar na ulafl rken bat tarz sa l k sistemi varl n sürdürmüfltür; fakat onu ayakta tutan d fl katk lar zamanla azalm fl ve bu nedenle toplumun büyük bir kesiminin baflvuramayaca bir hastane alan yaratm flt r. Orta Afrika da toplumun sa l k durumunun kötüleflmesi, Afrika ülkelerinin 1980 li y llardan beri tan k olduklar siyasi-askeri ve ekonomik krizlere büyük ölçüde ba l olan sa l k sisteminin sapmas yla ve uygun olmayan yap - sal ayarlama önlemleriyle (PAS) aç klanmaktad r. Bu önlemler, sa l k sorunlar na pratik çözümler getirece i yerde sa l k sektöründe var olan mevcut sorunlar da fliddetlendirmifltir. Afrika devletlerinin toplumsal masraflar, sa l k sektöründe büyük yank - lar do uran belirgin bir çöküfle tan k olmufllard r. Birçok t bbi altyap h zl bir bozulmaya maruz kalm flt r; bu da sa l k sektöründe baflka ülkelerde daha iyi yaflam olanaklar arayan bir beyin göçüne neden olmufltur. Buna bir de Orta Afrika n n eko sisteminin bozulmas ve büyük göller bölgesinde çevrenin fakirleflmesi (özellikle sular n kirlenmesi, ormanlar n kesilmesi, vs.) eklenmifltir; bütün bunlar n da topluluklar n sa l k durumlar üzerinde olumsuz etkileri olmufltur. Hatta dünya ölçe inde sürdürülebilir kalk nma için biny l n hedeflerinin (OMD) ve WEHAB (su, enerji, sa l k, tar m ve biyo-çeflitlilik üzerine giriflim) çal flma grubunun önceliklerinin yer ald birkaç giriflim, toplumun sa l n yükseltmek için gelece i ipotek alt na alma-

3 Sa l k ve Kalk nma Yard mlar 387 dan do al kaynaklar n ak ll yönetimini uygulamaya çal flmaktad r. (UNES- CO, 2005) Günümüzde çevre iflletme koflullar n iyilefltirmedikçe, hastas z ve hastal ks z bir dünyada sa l kl yaflaman n düflünülmesi mümkün de ildir. Özellikle insan sa l n n, ekosistemin sa l na ba l oldu unu hat rlad m zda bu daha da aç k bir biçimde ortaya ç kmaktad r. Sosyal bilimlerde ve sa l k alanlar nda araflt rmac lar, flimdiden CRDI (Uluslararas Kalk nma Araflt rma Merkezi) düzeyinde bu soruyu ele almaktad rlar. Bu araflt rmac lar n çal flmalar göstermifltir ki, çevrenin bozulmas n n kökeninde insan n davran fl bulunmaktad r (Lebel, 2003). Ekosistemlerin sa l yla onun içinde ikamet eden insanlar n sa l n n bar flmas, yeni bir araflt rma çerçevesi gerektirmektedir; bu çerçeve ise hem bilim adamlar n, hem toplulu un üyelerini, hem geleneksel otoritelerin temsilcilerini, hem de ilgili gruplar bir araya toplamal d r. Bu da, bizleri kamu sa l sorununa çözüm olas l klar n azami hale getirmek için toplumun müdahillerinin genifl bir kat l m na baflvurmaya davet etmektedir. Bu flekilde yoksullu u azaltmak ve sürdürülebilir kalk nmaya do ru ilerlemek için toplumlar n ve çevrelerinin sa l n iyilefltirebilecek durumda olabilece iz. Bu yönde hiçbir çaba sarf edilmezse, bunun sonuçlar hesaplanamayacak kadar büyük olacakt r. Geliflmekte olan ülkelerde ço unlu u çocuk olan iki milyondan fazla kifli, her y l içilebilir su yoklu undan, tatmin edici sa l k kurumlar n n yetersizli- inden kaynaklanan hastal klardan ve suyun tafl d sar l ktan ölmektedir. S tma, kolera ve tifo gibi bulafl c hastal klar su kaynaklar n n kirlenmesine ve sa l k kurumlar n n eksikli ine s k s k ya ba l d r. Her y l bir milyondan fazla kifli s tmadan ölmektedir; bunlar n %90 Afrika n n Sahra alt bölgesinde bulunmaktad r. Ölüm daha çok çocuklar vurmaktad r; OMS nin (Dünya Sa l k Örgütü) 2003 tarihli raporuna göre her gün 300 den fazla Afrikal çocuk ölmektedir. Fark edildi i gibi s tman n bask n olmas sulama, ormans zlaflt rma ve tarlalaflt rma gibi insan faktörlerine s k s k ya ba l d r. Orta Afrika n n alt bölgesinde oldu u gibi bu sorunlar n art k kan tlanmas na gerek kalmam flt r y l nda Birleflmifl Milletler Örgütünün (BM) merkezi New York ta Biny l Zirvesi dolay s yla toplanan devlet ve hükümet baflkanlar, Biny l ilan n kabul etmifl ve temel de er olarak do aya dokunulmamas na desteklerini yinelemifllerdir. Bu iyi niyet ilanlar na ra men, 2002 y l nda Johannesburg da yap lan Dünya Sürdürülebilir Kalk nma Zirvesi ndeki kat l mc lar n yapt klar gözlemlere göre 24 milyon insan uygun sa l k ve temizleme sistemine hala ulaflm fl de il-

4 388 Sahra Alt Afrika / Sub-Saharan Africa dir. Bu zirvenin bak fl na göre at klar, kirleme ve kötü hijyen koflullar Afrika n n say s z ailesinin sa l k ve fakirlik sorunlar n n aras nda yer almaktad r. Biraz önce tasvir etti imiz sa l k ve sosyal durumun kötüleflmesinin geniflli i hem sa l a ba l altyap lar bak m ndan hem de k tan n kalk nmas bak m ndan son derece kayg vericidir. En az ndan bunlar art k kaç n lmaz bir sorunsall k haline gelmifltir. Sonuç olarak flunlar gözlemlemekteyiz: Modern t bb n maliyetinin giderek yükselmesinden dolay topluluklar taraf ndan ulafl lamaz olmas ; Sa l k yap lar n n kötüleflmesinden kaynaklanan temel t bbî hizmetlerin yoklu u; Özel sa l k merkezlerinin ve ofislerinin ço almas ; Orta Afrika da halk n büyük bir k sm için sa l k sisteminin krizine alternatif olarak geleneksel t bb n kullan lmas ; Eskiden ortadan kald r lm fl olan asalaksal ve iltihapl patolojilerin tekrar ortaya ç kmas (çocuk felci, sar humma, tüberküloz, A DS, vs.) 1960 tan 1970 e kadar geleneksel t p yaln zca Afrika n n k rsal kesimlerinde varl n sürdürebilmifl olsa da, günümüzdeki sa l k sisteminin krizleri bu t bb, varl flu an tart fl lmaz olan kentsel bölgelere kadar yerleflmeye götürmüfltür te Dünya Sa l k Örgütü (OMS) Sekretaryas n n raporu flunu bildirmektedir: Gana da, Mali de, Nijerya da ve Zambiya da faydal bitkiler yüksek ateflli çocuklara yap lan ilk müdahalenin %60 n oluflturmaktad r. Afrika da ve Kuzey Amerika da yap lan araflt rmalar, A DS li olan kiflilerin %75 inin tamamen ya da baflka t bbi uygulamalar n yan s ra geleneksel t bba baflvurduklar n göstermektedir. * Geleneksel t bba olan ilgi, Afrika n n kentsel kesimlerde son y llarda artm flt r. Bu gerçe in fark nda olan DSÖ nün stratejisi 2002 den beri üye devletlerin hükümetlerine flunu flart koflmufltur: Geleneksel t bb n önemli yönlerini, geleneksel t p alan nda ulusal politikalar ortaya koyarak ve programlar uygulayarak ulusal sa l k sistemlerine dâhil etmek; geleneksel t bb n akli kullan - m n gelifltirmek. 1 Bunun d fl nda Afrika Birli i (UA), 1978 de temel sa l k hizmetleri konusunda Alma Ata bildirgesinden bu yana, 1980 de Afrika da sa l n geliflmesi

5 Sa l k ve Kalk nma Yard mlar 389 flart, 1987 de temel ilaçlarla ilgili Bamako giriflimi, 2001 de ulusal sa l k sistemlerinde geleneksel t bb n rolünün gelifltirilmesiyle ilgili bölgesel strateji (Kongo Demokratik Cumhuriyeti bu stratejiye kat lm flt r) ve yak n bir tarihte her Afrika ülkesinin, kendi ulusal sa l k sisteminde geleneksel t bb dâhil etmesi için mücadele eden devlet ve OUA hükümet baflkanlar n n y llar yla ilgili yak n zamandaki bildirileri. Bu türden bölgesel siyasi anlaflmalar somutlaflt rmak için Kongo Demokratik Cumhuriyeti 2002 y l ndan itibaren geleneksel t bb n ve faydal bitkilerin bir ulusal yayg nlaflma program n meydana getirmifl ve geleneksel t bb n kurumsallaflmas için gerekli belgeleri oluflturmufltur (geleneksel t pla ilgili politika, tüzüksel çerçeve, deontoloji ve geleneksel pratisyen mesle inin uygulama kodu). Durumun ciddiyetini ortaya koymak için Sahra alt Afrika s n ve özellikle Kongo-Kinflasa y k r p geçiren birkaç vakay belirledik. Orta Afrika daki Sa l k Sorunlar Bask n ve aniden ortaya ç kmas aç s ndan söz konusu hastal klar fazla say dad r. Bu konuda flu hastal klar sayabiliriz: leri solunum yollar enfeksiyonu (I.R.A.), ishaller, kolera, s tma, beslenme bozuklu u, afl yla önlenebilir hastal klar (k zam k, ) Orta Afrika da sa l tehdit eden felaketlerden yaln zca baz lar d r. Gerçekten de Dünya Tar m Örgütü ne göre (2005), çocuk ölümlerinin %70 inin befl temel nedeni vard r: ishalli hastal k, üst solunum yollar n n ileri enfeksiyonu, beslenme bozuklu u, s tma ve k zam k. Bu veriler, Afrikal çocuklar n ço u zaman bu hastal klara yakaland klar - n göstermektedir. Bu hastal klardan yaln zca birini iyilefltirmek, onlar ölümcül neticeler do urabilecek gizli hastal klardan korumak için yeterli de ildir. A DS/H V e gelince bu hastal n topluluk üzerindeki etkisi çok ciddi boyuttad r; bununla beraber bu salg n hastal n n mücadele önlemlerini somut eylemler takip etmedi i takdirde son 40 y l n kalk nmas n yok edece i aç kt r. Bu da hükümetler, Sivil Toplum Örgütleri (STK) ve Uluslararas Topluluk için çok büyük bir sorundur. Bu hastal klar basit bir sa l k sorunu olmaktan ç k p sürdürülebilir kalk nman n büyük bir sorunu haline gelmifltir. Oranlar n dengeye varm fl gibi görünse de bu izlenimi yaratan A DS ten kaynaklanan ölümlerin ço almas ve yeni enfeksiyonlar n aral ks z yükselmesidir. Sahra alt Afrika bünyesinde dünya nüfusunun yaln zca %10 unu bar nd rmaktad r, fakat burada yaflayan insanlar n üçte ikisi H V virüsü tafl maktad rlar te bu bölgedeki yeni enfeksiyonlar n say s n n 3,2 milyon oldu u varsay lmaktad r; genç kad nlar ve k zlar özellikle risk alt ndad rlar ve bu böl-

6 390 Sahra Alt Afrika / Sub-Saharan Africa gede H V/A DS le yaflayan gençlerin %75 ini teflkil etmektedirler. Gidiflat tersine dönmedikçe biny l n kalk nma hedeflerinin gerçekleflmesi tehlikeye at lm fl olacakt r. Bu rakam ne kadar endifle verici olsa da A DS, Afrika da tabu konusudur. D fllanma, ayr mc l k korkusu öylesine yüksektir ki, 10 kifliden yaln zca 1 kifli seropozitif oluflundan haberdard r. Sahra n n güneyinde Afrikal halk n geliri y lda 600 dolardan daha düflüktür ve baz ülkelerde insanlar günde 1 dolardan daha az parayla yaflamlar n sürdürmektedirler. Bu da antiretroviral tedavilere baflvurma imkân n vermemektedir. Sa l k politikalar n amaçlar n gerçeklefltirmek için gerekli olanaklara sahip olmad klar ve A DS e karfl mücadelede geleneksel pratisyenler, uyan fl denilen kiliselerin papazlar n, sosyal çal flanlar, özel flirketler gibi yerel partnerleri dâhil edemedi i ölçüde hastal - n büyük zararlar vermeye devam edece i aflikard r. nsan ve havyan topluluklar n n yükselen hareketlili iyle sa l k sorunlar - n n ve hastal klar n göz önünde bulundurulmas, ele al nacak tart flmalar n ve eylemlerin holistik 2 bir aç dan konumland r lmas n gerektirir. Topluluklar, ekolojik çevre ve hastal k vektörleri aras ndaki bu iliflkinin ortaya ç kar lmas Marbourg salg n n n ve Ebola ateflinin ortaya ç k fl yla art k kan tlanmas na gerek olmayan bir gerçektir de co rafyac Max Sorre bunu patojen karmafla terimiyle do ru tasvir etmifl, daha sonraki uzmanlar da bu terimi epidemiyolojik manzara ve patosenoz (Fleuret ve Sechet, 2004) gibi kavramlarla geniflletmifllerdir. Daha ziyade Orta Afrika söz konusu oldu u için bu kavramlar savafllarla, toplum göçleriyle, çevre kötüleflmeleriyle tekrar gündeme gelmifltir. Sa l k sorunlar, bizleri hastal eko-sa l k görüflü dâhilinde kavramaya davet etmektedir. Burada insan yaflam n n bütün boyutlar yla (sular n kalitesi, yaflam, çal flma çerçevesi, zararl fleyler, at klar, toplumsal kar fl kl klar, vs.) ilintili genifl bir araflt rma alan söz konusudur. Sa l k ve Kalk nmaya Destek: Kongo Demokratik Cumhuriyeti Deneyimi Sa l k sorunlar Kongo Demokratik Cumhuriyeti nin kalk nma gayelerinin merkezinde yer al r. Yerleflik hastal klar n büyük bir k sm n n mevcut oldu u bir ba lamda sa l k göstergeleri dünyan n en düflükleri aras nda yer almakta ve biny l için kalk nma hedeflerine ulafl lmas aç s ndan kat edilecek mesafe oldukça uzundur (ODM). Bununla beraber 2004 te Geçifl ve At l m için Asgari Ortakl k Program n n (PMPTR) gözlemlerine göre ba ms zl takip eden ilk y llarda Kon-

7 Sa l k ve Kalk nma Yard mlar 391 go devletinin, Uluslararas Toplulu un ve Sivil Toplum Örgütlerinin (özellikle dinsel örgütlerin) dan fl kl çabalar ölüm ve hastal k oran nda ciddi bir gerileme sa lam flt. Böylece 1960 ile 1980 y llar aras nda afl kampanyalar çok iyi yürütüldü- ü dönemde küçük yafltaki çocuklar n ölümünde %40 kadar bir düflüfl ve büyük yafltaki çocuklar n ölümünde de üçte birlik oran nda bir azalma kaydetmifltir. Bu dönemde Kongo Demokratik Cumhuriyeti nde kamu sa l sektörü, finansman aray fl düzleminde oldu u kadar kurumsal düzleminde de yetkinlik ve yenilikçi ünvan n gelifltirmifltir. Bu performanslar 1980 li y llarda y pranm flt r (yap sal ayarlama politikas na geçildi i y l). Bu dönemde sa l k sisteminin finansman halk n (masraflar n yaklafl k %60 n üstlenmekteydi) ve sermaye sahiplerinin katk lar na dayanmaya bafllam flt. Fakirli i önlemek için toplumsal-sa l k düzleminde yap sal ayarlama program n n vaatleri halkta bofl umutlar do urmufltur. Eylül 1978 de 2000 y - l ndan önce uygun sa l k ve sosyal ödemeler sa layarak bütün dünya halklar n n sa l n korumak ve daha iyiye götürülmesinin, bütün canl lara ayn flanslar ve sa l k yap lar na ulaflma olanaklar n sa laman n gereklili ini vurgulayan Alma Ata Uluslararas Konferans n n edinimleri kayda de er bir baflar sergilememifltir. Kongo Demokratik Cumhuriyeti, sa l k bölgeleri oluflturarak köy düzeyine kadar temel sa l k hizmetleri idaresini merkezi olmaktan ç karmay baflaran Afrika ülkelerinden biridir. Sa l k bölgesi 3 kavram, Kongo Demokratik Cumhuriyeti nde sa l k hizmetleri idaresi aç s ndan kamu kurumlar yla özel kurumlar aras ndaki iflbirli i kavram na iyi bir örnektir. Günümüzde bu sa l k alanlar n n büyük bir k sm sivil toplum yap lar taraf ndan idare edilmektedir ve bu alanda özel sektör bazen aktif bir rol oynam flt r. Kongo Demokratik Cumhuriyeti nin ba ms zl na ulaflt 1960 dan 1965 y l na kadar ülke, birkaç baflkald r n n varl ndan dolay siyasi bir istikrars zl k dönemine tan k olmufltur den 1990 a kadar Kongo, sosyal-ekonomik durumun yavafl, ilerlemeci ve derin bir kötüleflme ba lam yla s n rl noktasal silahl çat flmalar n tehdit etti i k smi bir istikrar gibi birkaç aflamadan geçmifltir. Bu durum Kongo Demokratik Cumhuriyeti yle ortaklar aras ndaki ikili iflbirliklerinin at l m kazanmas nda faydal olmam flt r. Bu andan itibaren ülkenin toplumsal, ekonomik ve sa l k göstergelerinde derin bir yavafllamaya neden olan birbirini izleyen krizler meydana gelmifltir.

8 392 Sahra Alt Afrika / Sub-Saharan Africa Ekonomik düzlemde yukar da bahsi geçen Geçifl ve At l m için Asgari Ortakl k Program n n (PMPTR) uzmanlar n n verdikleri rapora göre Kongo Demokratik Cumhuriyeti, kifli bafl ve y ll k 110 dolarl k bir gayri safi yurtiçi hâs las (GSYH) ile dünyan n en fakir ülkelerinden biridir. Bu genel durum, Bandundu ve Do u illerinde 32 dolar, Afla Kongo ve Katanga illerinde 138 dolar ile Kinflasa da 323 dolar aras nda de iflen bölgeler aras nda bir eflitsizli i gizlemektedir da nsanî Kalk nma ndeksi 0,429 du, bu rakam hem Sahra alt Afrika n n ortalamas n n (0,467) ve en az geliflmifl ülkelerin ortalamas n n (0,442) alt ndad r de Kongo Merkez Bankas n n göz önünde bulundurdu u 162 ülke aras nda Kongo 142. s rada yer almaktad r. Bu kötü ekonomik gösterge, Kongo nun yüksek potansiyelde olan insan ve çok zengin olan do al kaynaklar - n n bollu uyla tezat teflkil etmektedir. Bu durumda Bretton Woods kurumlar yla ( MF ve Dünya Bankas ) müzakereler, dönemini kuflatan Yeniden Yap land rma ve Rehabilitasyon Çok Sektörlü Program çerçevesinde devam etmektedir. Bunun d fl nda Kongo hükümeti genel hedefleri afla da verilen kalk nma vizyonunu yans tan ulusal kalk nma plan na sahiptir: Ekonomik etkinli in kötüleflmesini durdurmak ve at l m kazanmas için gerekli koflullar bir araya toplamak amac yla siyasi, ekonomik, finans ve toplumsal çevreyi dengelemek; Fakirli in azalmas na katk da bulunmak için kalk nma eylemlerine giriflmek amac yla bu dengeyi uzun süre korumak. Sa l k profili düzleminde Kongo sa l k sektörü, derin bir krizden geçmektedir l y llar n bafllar nda s k nt l olan durum, 1996 dan itibaren çat flmalar n yeniden bafllamas yla daha da kötüleflmifltir. Fakirlik, içilebilir suya ulafl m, okuma yazma oran ve demografik a rl k gibi sa l n temel belirleyici unsurlar n inceledi imizde DSÖ/OMS nin 1980 ile 1997 y llar aras nda takip etti i ve 1998 y l nda durum tespiti esnas nda al nan göstergelerin büyük bir ço unlu unun sa l k sisteminin tedrici olarak y k l fl n ve halk n sa l k durumunun kötüleflti ini görmekteyiz. Günümüzde bu durum özellikle savafltan dolay sürekli daha da ciddi boyutlara varmaktad r. Nüfusun dörtte üçü kaliteli sa l k hizmetleri alamamakta ve sa l k alanlar n n yar s ndan ço u (ülkede bulunan 306 sa l k alan üzerinden 170 tanesi) hiçbir yap sal destek alamamaktad r. En zay f gruplar n sa l k durumu k rsal kesimde oldu u gibi kentsel kesimde de kayg vericidir. S n r

9 Sa l k ve Kalk nma Yard mlar 393 Tan mayan Doktorlar n (MSF) yak n zamanda gerçeklefltirilen araflt rmalar, Kongo Demokratik Cumhuriyetinin epidemiyolojik profilini çizmektedir. Bu bölgede beslenme bozuklu undan, asayifl yoklu undan ve ekonomik istikrars zl klardan dolay zay f düflmüfl halklar üzerinde olumsuz etkileri olan enfeksiyonlu ve parazitli patolojiler bask nd r. Daha önceden denetim alt na al nabilinmifl hastal klar n hortlamas gözlemlenmifltir: Günümüzde hasta kifliyle trypanosomiasis (Afrika uyku hastal ), 2001 de 41 ölümle sonuçlanan 425 vaka ile veba, 7 milyon kifliyi etkileyen onchocerciasis (nehir körlü ü) ve ülkenin geneli için 1/ den fazla bir rakamla cüzam ön s ralar almaktad r. Afl gibi önleyici tedbirler ço u zaman iyi anlafl lmam flt r, bu da k zam k, çocuk felci ve bo maca gibi bulafl c hastal klar n n ani yay lmas n aç klamaktad r. Ebola (Kikwit) ve Marbourg (Watsa) virüslü hemorrajik atefl, Monkey pox (bir tür çiçek hastal ) (Sankuru, Ekvator, Bandundu, Bat Kasai) gibi ortaya ç kan hastal klar, koleran n, basilli dizanterinin, serebrospinal menenjitin ve s tman n eklendi i yerel salg n hastal klarda bir patlama gözlemlenmektedir. Bu hastal klar Kongo Demokratik Cumhuriyeti nde vuku bulan ölümlerin bafll ca sebepleridir. Temel sayr l k ve ölüm nedenleri aras nda flunlar belirlenmifltir: Özellikle çocuklarda yüksek oranda ölüme neden olan (ölümlerin % u) ve ilaçlara yüksek bir direnç gösteren s tma; Kongo Demokratik Cumhuriyeti nde savafllardan dolay beslenme bozuklu u bütün bölgelerde her zaman mevcuttur; HIV/AIDS: Aids ensidans nda ciddi yükselmelerle neticelenen (mülteci ve göç etmifl) topluluklar n hareketi, askeri gruplar n yer de ifltirmesi, bilgilendirme yoklu u, temel önleyici araçlara ulaflamama, denetimsiz kan aktar - m gibi birçok etken A DS in ortaya ç k fl na elveriflli bir zemin haz rlamaktad r (günde 70 yeni vaka ve PNLS 2005 e göre de ülkede 3 milyon kifli bu hastal a yakalanm flt r); Temel sa l k hizmetlerinin kuflat c l n n zay f olmas ndan dolay tüberküloz konusunda Kongo Demokratik Cumhuriyeti Afrika da 4. s rada ve dünya ölçe inde hastal n %80 a rl n tafl yan 22 ülke aras nda 11. s rada yer almaktad r; 2005 te Afrika nsan Trypanosomiasisine karfl Ulusal Mücadele Program n n (PNLTHA) tahminlerine göre Afrika uyku hastal hastal k kaynaklar nda yaflayan 12,5 milyon insandan yeni hastan n varl tespit edilmifltir.

10 394 Sahra Alt Afrika / Sub-Saharan Africa Listenin ayr nt l olmad n n fark nday z. Kongo Demokratik Cumhuriyeti nin sa l k durumu, sivil toplum örgütlerinin sunduklar kalk nmaya destekleri gibi d fl katk lara büyük ölçüde ba l d r. Bu nedenle de sa l k finansman nda devlet, sahada etkin de ilken, devletsel olmayan ortaklar n belirgin varl sa l k sektörüne katk da bulunmaktad r. Toplumun üstlendi i sa l k hizmet maliyeti, fakir halk t bbi hizmetlerden yoksun b rakarak endifle verici bir flekilde yükselmifltir. T p personelinin ek ödeme taleplerine s kça rastlanmaktad r ve ödeme yapamayan hastalar, ald klar hizmetin bedelini ödeyene kadar de erli mallar ipotek alt na al nmas yla ya da ço u zaman zorla hastanede tutulmakla yüz yüze kal rlar. Özel bak m sistemi Kongo cüzdanlar için ço u zaman ulafl lamaz miktarlardad r. Bu son y llarda sektördeki durumun iyilefltirilmesi için hükümetin 1999 da yapt genel kuruldan beri belli say da eylemler gerçeklefltirilmifltir. Bu da, hasta bak c ve t p personelinin tedrici olarak maafl ödemelerinin yeniden yap lmaya bafllanmas n, kamu finanslar n n istikrara kavuflmas n, sa l k alanlar na destek veren sivil toplum örgütleri aktörleriyle iflbirli inin güçlendirilmesini gerektirir. Türkiye nin Kalk nmas na Destek: Kongo Demokratik Cumhuriyeti için ne tür bir f rsatt r? Kongo Demokratik Cumhuriyeti nde sa l k finansman konusunda devletin sahada zay f bir etkilili i sahip olmas ndan ve özel ortaklardan ola anüstü bir yard m al nmas ndan dolay sa l k sektöründe yat r m f rsatlar yaratmak için ikinci uluslararas Türkiye-Sahra alt Afrika konulu 2. Uluslararas Türk-Afrika Kongresi ni düzenleyerek yön tayin eden Türkiye gibi d fl ortaklara daha çok aç lmak gerekti i kan s nday z. Böyle bir ortak, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ne flu imkânlar sa layacakt r: Ulusal programlar n flekillendirerek kurumsal olanaklar, parazitli ve enfeksiyonlu hastal klara karfl mücadeleyi, laboratuarlar, araflt rma merkezlerini, üniversiteleri ve sahada eylem kapasitesini en yüksek noktas na ulaflt rmak için sa l k alanlar n kuvvetlendirmek; Varolan hastane ve sa l k altyap lar n tekrar kullan ma sokmak, ard ndan yenilerin infla edilebilece i yerleri incelemek; Günlük ifllerinde verimli olabilmeleri için medikal, paramedikal ve bilimsel personelin düzeyini ayarlamak.

11 Sa l k ve Kalk nma Yard mlar 395 Böyle bir eylem, devlet özel sektörleriyle ve sivil toplum örgütleriyle yap sal bir iflbirli ine finansman yönünden kat l rsa ancak somut neticeler elde edebilir. Bu flekilde Kongo devleti sürdürülebilir kalk nma yolunda ilerleyebilmek, savafl ve kar fl kl k dönemlerinin neden oldu u gecikmeleri kapatmak için sa l k sistemini canland rmay baflarabilir. B BL YOGRAFYA - Kongo Merkez Bankas (2001), Histoire de la situation macro-économique et perspective d avenir (Makroekonomik durumun tarihi ve gelecek), Haziran, Kinshasa. - CRDI (1988) «la recherche participative au CRDI» (CRD ye kat l mc araflt rma) Multigr Çal flma Grubunun Doküman, s Erick Vidjin A, (2005), Formation d auto-perfectionnerment des guérisons, pour leur meilleure implication dans les défis sanitaires liées au développement «METHO- DE FAPEG» Ed. Metraf ISSN , s Fleuret S., Sechet R. (2004), Sa l n sosyal co rafyas ve sosyal boyutlar, ESO kolokyumu metni (Géographie sociale et dimensions sociales de la santé), Paris. - Lebel J., (1963), La santé : une approche écosystémique (Sa l k : ekosistemik bir yaklafl m). CRDI LAPIKA D., (1983), Pour une médicine d éco-développementale au Zaïre (Zaire de eko-kalk nma t bb için), Sosyolojide doktora tezi, Louvain Katolik Üniversitesi, Belçika. - MSF (2001), Acces to heath and violence in DRC, results of five epidemiogical surveys, december. - DSÖ (2003), Su hakk, Cenevre. - DSÖ (2003), Afrika Malaria Raporu, Cenevre. - Olivier de SARDAN J.P. (1998), Anthropologie et Développement. Essai en Socio-Anthropologie du changement social. Paris, Karthala, s KDC nde Geçifl ve At l m için Asgari Ortakl k Program (P.M.P.T.R.), B.M, PNUD, MONUC, Kas m 2004, s PNUD (2000), Kongo Demokratik Cumhuriyeti nde nsan Kalk nma raporu, s UNESCO (2005), E itim konusunda küresel giriflimler aras nda ba lar, Teknik Dosya n 1. - UNESCO (1995), Yarat c Çeçifltilili imiz, Kültür ve Kalk nma üzerine Dünya Komisyonu nun raporu, Paris.

12 396 Sahra Alt Afrika / Sub-Saharan Africa Notlar 1 Afrika geleneksel T p : Aids/V H enfeksyonuna karfl önlemlere katk, AMS/Afrika Bölge Müdürünün 31 A ustos 2005 tarihinde yapt bildiri. 2 Holistik : bilimsel bir önermenin her zaman içinde bulundu u çevreye göre de erlendirilmesi gerekti ini ileri süren epistemolojik teoriye dair. 3 Sa l k bölgesi Kongo için sa l k düzenlemesi ve planlamas için ifllevsel ve temel bir düzeyi oluflturur. Bir sa l k alan, k rsal kesimde ile kifli ve kentsel kesimde ile kifli aras nda bir nüfus bar nd ran s n rla belirli co rafik bir aland r.

ORTA AFRİKA DA SAĞLIK SORUNLARI VE KALKINMA YARDIMLARI: KONGO DEMOKRATİK CUMHURİYETİ ÖRNEĞİ. Yazan Joël IPARA MOTEMA

ORTA AFRİKA DA SAĞLIK SORUNLARI VE KALKINMA YARDIMLARI: KONGO DEMOKRATİK CUMHURİYETİ ÖRNEĞİ. Yazan Joël IPARA MOTEMA ORTA AFRİKA DA SAĞLIK SORUNLARI VE KALKINMA YARDIMLARI: KONGO DEMOKRATİK CUMHURİYETİ ÖRNEĞİ Giriş Yazan Joël IPARA MOTEMA 21. yüzyılda Afrika kaynamaktadır. Bağımsızlık döneminden itibaren bu kıtayı sarsan

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations 201 B RLEfiM fi M LLETLER ÇOCUKLARA YARDIM FONU (UNICEF) Ertan KARABIYIK UNICEF Türkiye Türkiye Temsilcili i E itim Bölümünün Çal flmalar Türkiye nin E itimle lgili Temel Göstergeleri Okul Öncesi E itim

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM

YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM Enerjinin Önemi Enerji, Dünyamızın en önemli ihtiyaçlarından biridir. Türkiye nin son otuz yılda enerji talebi yıllık ortalama %8 artış göstermiştir.ülkemiz elektrik enerjisinin

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Sinan MESUTER Eylül 2012 SUNUM PLANI I. PROJE TEKLİF ÇAĞRISI YÖNTEMİYLE SAĞLANAN DOĞRUDAN FİNANSMAN DESTEĞİ II. DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ

Detaylı

Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I

Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I KOMİSYON BAŞKANI: OSMAN FEYZİ BOYNER Amaç: Küresel ekonomik trendler çerçevesinde gelişen dış ticaret ve yatırım olanaklarını takip ve analiz etmek, Doğrudan yabancı

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

SOSYAL-EĞİTİM-BEŞERİ BİLİMLER

SOSYAL-EĞİTİM-BEŞERİ BİLİMLER III. ULUSLARARASI KOP BÖLGESEL KALKINMA SEMPOZYUMU SONUÇ BİLDİRGESİ (22-24 Ekim 2015 Aksaray Üniversitesi) KOP Bölgesi üniversiteleri arasında eğitim-öğretim, araştırma-geliştirme ve toplumsal hizmet gibi

Detaylı

Kırsal Kalkınmada Yönetişim. Şanlıurfa Örneği Ülker Şener-Evren Aydoğan

Kırsal Kalkınmada Yönetişim. Şanlıurfa Örneği Ülker Şener-Evren Aydoğan Kırsal Kalkınmada Yönetişim Şanlıurfa Örneği Ülker Şener-Evren Aydoğan Çalışmanın arka planı Amaç: Kırsal kalkınmada yönetişim mekanizmalarının nasıl işlediği ve hangi araçların kullanıldığı Urfa özgülünde

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Çev: Ayfle Merve KAMACI

Çev: Ayfle Merve KAMACI 243 ECO T CARET VE KALKINMA BANKASI VE ECO BÖLGES NDE SÜRDÜRÜLEB L R KALKINMA Ömer Faruk BAYKAL ECO Ticaret ve Kalk nma Bankas, Genel Müdür Yard mc s Çev: Ayfle Merve KAMACI ECO Ticaret ve Kalk nma Bankas

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

GYODER SEKTÖR BULUŞMASI 28 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

GYODER SEKTÖR BULUŞMASI 28 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ GYODER SEKTÖR BULUŞMASI 28 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının değerli yöneticileri, Sermaye piyasalarımızın ve basınımızın

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER nternet, her fleyi de ifltirdi Hat rlamak ve zihnimizi kullanmak konusunda, geleneksel yöntemlerimizden h zla uzaklafl yoruz. Be endi imiz bir yeme in tarifini,

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

HASAR TÜRLER NE GÖRE BAfiVURU ADETLER OCAK-ARALIK 2009/2010

HASAR TÜRLER NE GÖRE BAfiVURU ADETLER OCAK-ARALIK 2009/2010 2010 Y l nda Güvence Hesab na Yap lan lar Rekor Düzeyde Artt A. Kadir KÜÇÜK Güvence Hesab Müdürü üvence Hesab nda 2010 y l nda yap - G lan baflvurularda yüzde 111 gibi rekor bir art fl yaflan rken, toplam

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

SA LIK SORUNLARI ve BARINMA KO ULLARI

SA LIK SORUNLARI ve BARINMA KO ULLARI MEVS ML K TARIM LER N SA LIK SORUNLARI ve BARINMA KO ULLARI YEN EH R/ÇARDAK ÖRNE BURSA TAB P ODASI USTOS 2010 BURSA TAB P ODASI 2 GÖZLEMLER: Bar ve Demokrasi Partisi l Ba kanl n ba vurusu üzerine, geçici

Detaylı

MÜSİAD Kadın Girişimciler Zirvesi. Kapanış Konuşması. 27 Mayıs 2016. İş Dünyamızın, STK'ların Değerli Bşk ve Temsilcileri,

MÜSİAD Kadın Girişimciler Zirvesi. Kapanış Konuşması. 27 Mayıs 2016. İş Dünyamızın, STK'ların Değerli Bşk ve Temsilcileri, MÜSİAD Kadın Girişimciler Zirvesi Kapanış Konuşması 27 Mayıs 2016 Saygıdeğer (Emine Erdoğan) Hanımefendi, Sayın Bakanım, (Fatma Ramazanoğlu), İş Dünyamızın, STK'ların Değerli Bşk ve Temsilcileri, Değerli

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

Endüstri 4.0. nsanl n Gelece i. Tümüyle bilgisayar

Endüstri 4.0. nsanl n Gelece i. Tümüyle bilgisayar Endüstri 4.0 ve nsanl n Gelece i Tümüyle bilgisayar 40 y l içinde sistemli ve yapay insanlar n yapt zeka donan ml makinelerin, üretim ve hatta bilgisayarlar n her ifli makine ve hizmet sektöründe çal flmas

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili?

Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili? Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Hasan Çağlayan Dündar Araştırmacı Ayşegül Dinççağ Araştırmacı

Detaylı

Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar. www.gedikdokum.com

Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar. www.gedikdokum.com www.gedikdokum.com Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar Is tma sistemlerinin balanslanmas sayesinde tüm sisteme do ru zamanda, gerekli miktarda debi ve dolay s yla gereken s her koflulda sa lanabilir.

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29 Dünyanın Derdi Depresyon Dünyada 120 milyon kişi depresyonda. 185 ülkenin verilerine göre 2020 yılında kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada depresyon olacak. İSTANBUL - Türkiye psikiyatri Derneği'nin

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme

Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme Girifl Kapsam Tan mlar Muhasebe Standartlar yla lgisi Uygulama Tart flma Aç klama Yükümlülü ü Standartlardan Ayr lma Hükümleri Yürürlük

Detaylı

Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN*

Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN* Yeni Nükleer Reaktörler: Tasar m Kriterleri Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN* Girifl: Nükleer reaktörler halen dünyadaki elektrik üretiminin %16-17 sini sa lamaktad rlar. 50 y l aflk n bir geçmifle sahip nükleer

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr )

SERA GAZI EMİSYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) SERA GAZI EMİSYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) Şimdiye kadar, bir rapordaki tablonun, grafik ve matematiksel denklem niteliğinde olan

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

BU DAY, UN. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 NEWS. ve SEKTÖRÜMÜZ.

BU DAY, UN. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 NEWS. ve SEKTÖRÜMÜZ. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 BU DAY, UN ve SEKTÖRÜMÜZ. Ülkemizdeki bu day ve un sektörümüz y ldan y la geliflim göstermektedir. Ülkemizin bu day yetifltirilme elveriflligi, un fabrikalar m z n teknolojik

Detaylı

Girişimcileri destekleyen

Girişimcileri destekleyen Girişimcileri destekleyen kurum ve kuruluşlar KONUYA BAŞLARKEN 1. 2. Girişimci adayları kuracakları işlerle ilgili ne gibi desteklere ihtiyaç duyarlar? Kredi, hibe, teşvik kavramları size ne ifade etmektedir?

Detaylı

Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği

Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği Dursun Yıldız SPD Başkanı 2 Nisan 2016 Giriş Gelişmenin ve karşı duruşun, doğuya karşı batının, kuzey kıyısına karşı güney kıyısının, Afrika ya karşı

Detaylı

Balkanlar da Refah: Kısa Rapor

Balkanlar da Refah: Kısa Rapor The study underlying the results published in this paper was conducted as part of research financed under the Research and Technology Innovation Fund (KTIA_AIK_12-1-2013-0043) called Adaptation and ICT-supported

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Çevre İş Sağlığı Güvenliği ŞİRKETLER

Detaylı

YARGITAY 2. HUKUK DA RES

YARGITAY 2. HUKUK DA RES YARGITAY 2. HUKUK DA RES 2674 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 2. HUKUK DA RES E: 2005/20742 K: 2006/5715 T: 18.04.2006 M RASÇILIK SIFATI M RASIN NT KAL ZAMAN YÖNÜNDEN UYGULANACAK

Detaylı

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I İLİŞKİSEL PAZARLAMA 31 MAYIS 2014 K O R A Y K A R A M A N

Detaylı

Mant ksal Çerçeve Yakla

Mant ksal Çerçeve Yakla MÇY Mant ksal Çerçeve Yakla MÇY 1970 te USAID taraf ndan tasarlama, planlama ve de erlendirme için geli tirilmi olan yöntem. Bugün uluslararas kurulu lar n üçte ikisi taraf ndan; AB, Dünya Bankas, Asya

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR

KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR Sektörlere Göre Dağılım 60 %52 50 %39 %46 Tarım 40 Sanayi 30 % 14 %19 %21 İnşaat 20 %8 10 % 1 Hizmetler 0 KADIN ERKEK 2

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 28 Aralık 2012 İÇİNDEKİLER Ara Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların

Detaylı

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir.

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir. A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 16 Temmuz 2014 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fonun Yatırım Amacı Portföy Yöneticileri Fon Toplam Değeri Portföyünde

Detaylı

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum. Değerli konuklar, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) çalışmaları kapsamında düzenlediğimiz Kurumsal Yönetim konulu toplantımıza hepiniz hoş geldiniz. 11 Aralık 2001 tarihli Bakanlar

Detaylı