THE ANALYSIS AND SIMULATION OF ELECTROMAGNETIC WAVE DIFFUSION INTO BIOLOGICAL TISSUES WITH TIME AND DISTANCE VARIATIONS

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "THE ANALYSIS AND SIMULATION OF ELECTROMAGNETIC WAVE DIFFUSION INTO BIOLOGICAL TISSUES WITH TIME AND DISTANCE VARIATIONS"

Transkript

1 . Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 9), - Mayıs 9, Karabük, Türkiye ELEKTROMAGNETİK DALGALARIN BİYOLOJİK DOKULAR İÇİNDEKİ YAYILIMININ MESAFE VE ZAMAN İLE ANALİZİ VE SİMÜLASYONU THE ANALYSIS AND SIMULATION OF ELECTROMAGNETIC WAVE DIFFUSION INTO BIOLOGICAL TISSUES WITH TIME AND DISTANCE VARIATIONS Cafer BUDAK a * ve M. Bahattin KURT b a * Batman Üniveristesi, Batman, Türkiye, b Dicle Üniversitesi, Diyarbakır, Türkiye, Özet Günümüzde teknolojinin ulaşılmaz hızı baş döndürmektedir. Özellikle li yıllara doğru artan bu hız ile birlikte Elektromanyetik Alan (EM) kaynaklarının çeşitliliği ve sayısı da çığ gibi arttı. Bu durum ise insanların her zamankinden daha fazla radyo frekans (RF) alanlara maruz kalmasına sebep olmaktadır. Bu çalışmada güçlü sayısal yöntemlerden olan FDTD (Finite Difference Time Domain) tekniği kullanılarak, elektromanyetik alanın doku ile etkileşimi, doku içerisindeki iletimi ve emilimi (SAR; Specific Absorption Rate) incelenmiştir. EM alanın doku ile emilimi birçok değişkenden oluşan karmaşık bir fonksiyondur. Bu emilimi etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu çalışmada, doku üzerindeki emilim(sar) değerini etkileyen önemli parametrelerden olan mesafe ve zaman faktörlerinin değişimi bilgisayar ortamında kaynak kodlar yazılarak incelenmiştir. Her ne kadar konu ile ilgili profesyonel ticari yazılımlar varsa da, bunlara alternatif yazılım üretilmeye çalışılmıştır. Yazılan bilgisayar kodları ile elde edilen simülasyon sonuçlarında, hem doku içindeki EM alanların yayınımı görselleştirilmiş hem de uzaklık ve zaman parametrelerinin değişiminin SAR değeri üzerindeki grafiksel sonuçları elde edilmiştir. Yazılımlarda farklı ortam parametrelerinin değiştirilebilir olması konu ile ilgili daha sonra çalışacak kişilere problemin çözümünde adaptasyonu sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: FDTD, SAR. Abstract The technologies are rapidly developed in the present. Especially, at the end of the last century, the variation of electromagnetic fields with number of them was actually increased. Thus, human are affected more than ever from the Radio waves. In this study, The FDTD (Finite Difference Time Domain) method was used to clarify the interaction between electromagnetic fields and brain tissues, and transfer and diffusion through the tissues with SAR(Specific Absorption Rate). This interaction is effected by different parameters. Computer codes were used to specify the effects of time and distance on SAR. Even though, there are professional commercial softwares related with this field, alternative software was developed. By the simulation obtained from computer codes, both electromagnetic waves which goes through the tissues were visualized and the effects of time and distance on SAR were graphically obtained. Because, the situation variables are inconstant, one can study the SAR for determining effects of mobile phone on human brain to solve the problem. Keywords: FDTD, SAR.. Giriş Günlük yaşantımıza son on yılda giren cihazların sayısı şu ana kadar bulunan cihazların sayısından fazladır. Bu durum da her zamankinden daha fazla kontrolsüz elektromanyetik alan demektir. Bu artışla birlikte, kullanılan bu kaynakları insan vücudunu ne şekilde etkilediği soruları akla gelmiştir. Özellikle cep telefonları ve diğer mobil kaynaklar başta akla gelenlerdir Elektromanyetik dalgalarla her zamankinden daha fazla iç içe yaşan insanoğlu bunlardan ne kadar etkilendiğini bilmek istemektedir. Elektromanyetik dalgaların simülasyonlarına yeterince hakim olunduktan sonra, Hesap uzayı içerisine afa eşdeğerine sahip kas, kemik, beyin sıvısı özelliğini taşıyan kübik yapıda model iki farklı kısımda incelenmiştir. Birinci kısımda eşdeğer model kaynağa iki farklı mesafede yerleştirilerek incelenmiş, ikinci kısımda ise eşdeğer modele değişik marufiyet süreleri incelenmiştir. Çalışmada en yaygın yöntemlerden biri olan Zamanda Sonlu Farklar yöntemi (FDTD) kullanılmış, EM dalga yayınım problemleri için farklı ortamlarda dalga hareketlerinin bir, iki ve üç boyutlu bilgisayar programları kullanılarak simülasyonları yapılmıştır. Üç boyutlu program kodları geliştirildikten sonra hesap uzayı içine kafa eşdeğeri dielektrik madde konularak düzlemsel bir dalganın bu yapı içinde EM alan enerjisinin dokularda yarattığı etkiler için Özgül Soğurma Oranı (SAR: Specific Absorption Rate) parametresi ele alınmıştır. Geliştirilen kodlar sayesinde, profesyonel olarak piyasada satılan programlara alternatif geliştirilmeye çalışılmıştır. Mevcut kodlar daha da geliştirilebilir ve bunlara ara yüz ve grafik özellikleri eklendiği takdirde diğer profesyonel yazılımlardan hiçbir farkı olmayacaktır. Programların esnekliği sayesinde yapı içerisine daha karmaşık modeller eklenip değişik sonuçlar gözlemlenebilir. IATS 9, Karabük Üniversitesi, Karabük, Türkiye

2 Budak, C. ve Kurt, B.. Zamanda Sonlu Farklar Yöntemi İlk defa 966 yılında Kano Yee [] tarafından ortaya atılan bu yöntem, 99 lı yıllarda bilgisayarların hız ve kapasitelerindeki büyük artış sayesinde hemen her türlü probleme uygulanabilir hale gelmiştir. Genel halde üç elektrik alan ve üç manyetik alan bileşenlerinin uzayın seçilen ayrık noktalarında ayrık zaman aralıklarında hesaplanması ilkesine dayanır. Seçilen hesap uzayının her noktasında sürekli elektrik ve manyetik alanlar hesaplandığı için hızlı ve yüksek kapasiteli bilgisayarlara gerek duyulur. hesaplanırken, manyetik alanlar t= t/, t/, t/, vb. adımlarında hesaplanmaktadır. Böylece hesaplama bir elektrik alanlar bir manyetik alanlar diye iteratif olarak sürdürülür. Her hesaplama alanında courent [] kararlılık koşulu ve sayısal dispersiyon [] göz önüne alınmalıdır. Aksi takdirde simülasyonlar gözükmeyecek ve örtüşmeler meydana gelecektir. Şekil de hesaplama yapılan hücrelerdeki elektrik ve manyetik alan gösterimleri görülmektedir. Şekil. Hesaplama yapılan elektrik ve manyetik alanların hücre içindeki konumları. Şekil. Birim Yee Hücresinde E ile H ın küp Üzerindeki Konumları. Belirtilen kriterler uygulandıktan sonra Şekil de bir Gauss tipi dalga kullanarak yapılan simülasyonda hesap uzayı içerisinde yayılan dalganın dielektrik ortama çarpması iki boyutlu olarak gösterilmiştir. İteratif FDTD denklemlerinde herhangi bir ortam, üç ortam parametresi ile temsil edilir. Bunlar; dielektrik sabiti ε, manyetik geçirgenlik µ ısıl kayıpları temsil eden iletkenlik σ dır. Bunlardan ε ve σ elektrik alan bileşenlerinin hesaplandığı denklemlerde, µ ise manyetik alan bileşenlerinin hesaplandığı denklemlerde görünmektedir [] ε σ t n t E (i, j, k) = Ex (i, j, k ) [H yn (i, j, k) H yn (i, j, k )]+ ε +σ t (ε +σ t) z t [Hzn (i, j, k) Hzn (i, j, k )] (ε +σ t) y () -.6 n x Hxn (i, j, k) = Hxn (i, j, k ) t µo z [Eyn (i, j, k ) Eyn (i, j, k )] + t [Ezn (i, j, k ) Ezn (i, j, k)] (µo y Şekil. İki boyutta EM dalganın dielektrik ortama çarpma anı. () Denklem () de Elektrik alanlar hesaplanırken denklem () de manyetik alanlar hesaplanmaktadır. Her birim Yee hücresinde üç elektrik ve üç manyetik alan bileşeni bulunur. Her hücre (i, j, k) etiketi ile anılır. Bunlar sırasıyla x, y ve z'de ki hücre indisleridir. Bir hücre içerisindeki altı bileşen de aynı (i,j,k) etiketi ile gösterilir Şekil den görüldüğü gibi, bu bileşenlerin hücre içi yerleşimi farklıdır. Örneğin, Ex(i,j,k) hücrenin x-kenar ortasında iken, Hz(i,j,k) hücrenin xy-yüzey ortasında bulunur. Yani elektrik alanlar hücre kenarlarında, manyetik alanlar hücre yüzeylerindedir. Aynı hücrede, elektrik ve manyetik alanların yerleşimleri gibi, hesaplandıkları zaman adımları da farklıdır. Elektrik ve manyetik alanlar birbirinden t/ kadar farklı zamanlarda hesaplanırlar. Yani elektrik alan bileşenleri t=, t, t, t, vb. adımlarında. SAR (Specific Soğurma Oranı Absorption Rate) Özgül Elektromanyetik alanın doku ile etkileşimi ve doku ile içerisindeki iletimi ise birçok değişkenden oluşan karmaşık bir fonksiyondur. Bu işlem için özgül soğurma oranı SAR, parametre olarak kullanılır. Belli bir dokuda SAR değeri: SAR = σ E ρ () Bu eşitlikte E, doku içinde indüklenen rms elektrik alan (V/m). ρ = kg/m³ cinsinden doku yoğunluğu.

3 Budak, C. ve Kurt, B. σ =dokunun Siemens/metre cinsinden iletkenliğidir.. Dokulardaki Enerji Emilimini Belirleyen Faktörler Bu bölümde EM dalga kaynağının değişik mesafelerdeki konumuna göre elde edilen grafikler gösterilmiştir... 8 Mhz kaynak konumu x=9 Bir tek parametre kullanarak SAR değerini hesaplamak kesinlikle doğru sonuç vermeyecektir. Hesaplama aralığına birçok etken etkilemektedir. Bunlar burada saydıklarımızın dışında, etkisi çok az olan bilinen veya bilinmeyen birçok farklı etkide yine söz konusudur. Burada sadece bilinen ve etkisi en fazla olduğu kabul edilen faktörlerden bahsedilmiştir. 6 x - 8 Mhz Kaynak Konumu x=9.. Dielektrik Özellikler EM alanların biyolojik dokular içerisindeki uzaysal dağılımı ve Büyüklüğü dokuların dielektrik özelliklerine bağlıdır. Dokuların dielektrik sabiti ve iletkenlik gibi dielektrik özellikleri baskın olarak su içeriği tarafından belirlenir. Yüksek su içeriği olan dokular göz, kas, deri, karaciğer, böbrek; orta miktarda su değeri içeren beyin, akciğer ve kemik iliği ve düşük su içeriği olanlar yağ ve kemiktir. Dokuların dielektrik özellikleri, frekans ve sıcaklığa bağlı olarak da değişim göstermektedir. Frekans arttıkça, dielektrik sabiti ε düşerken, σ iletkenlik değeri yükselir [,6]. 6 6 x - Oluşturulan hesap uzayı 6x6x6=9.66 hücre olarak seçilmiş olup içine yerleştirilen kafa eşdeğeri modeli ise8x8x8=.8 hücreden oluşturulmuştur. Eşdeğer kafa modeli Şekil deki gibidir. Şekilden de incelenebileceği gibi ortada beyin sıvısı, bunu kaplayan kemik dokusu ve en dış katmanda ise kas dokusu yerleştirilerek EM dalgalarının bu eşdeğer doku içindeki yayınım incelenmiş ve bu modele göre grafik sonuçları elde edilmiştir. Eşdeğer doku modeli her ne kadar basit şekilde oluşturulmuş ise de kompleks olarak oluşturulan modellerden farklı grafikler elde edilmemiştir. Şekil. Kaynağın x=9 Noktasına Yerleştirilmesi... 8 Mhz kaynak konumu x= 8 Mhz Kaynak Konumu x= x Şekil. Eşdeğer Kafa Modeli. Her Hücrede oluşan Ex, Ey, Ez Bileşenlerinin genliklerinden oluşan toplam elektrik alanın genliği bir periyotluk zaman diliminde ortalaması grafiklerde görülmektedir.. Kaynağın Farklı Uzaklıklardan Uyarılması

4 Budak, C. ve Kurt, B.. x Mhz Time Step= 8 Mhz Time Step= x Şekil 6. Kaynağın x= noktasına yerleştirilmesi.. 6 Şekil ve 6 daki kaynak konumuna göre simülasyon sonuçları incelendiğinde, EM kaynağı eşdeğer kafa modeline yakın olduğu zaman (x=) hem kafatasında hem de beyin dokusunda maksimum değerler alırken, EM kaynağa uzak olan kısımda (x=9) sadece kafatasında yüksek değer aldığı görülmektedir. 6. Zaman Adımının Etkisi Bu bölümde eşdeğer kafa modelinin EM dalgaya değişik maruz kalma sürelerine göre elde edilen grafikler gösterilmiştir Mhz Time Step= 9 x x - 8 Mhz Time Step= Şekil 8. Time Step=. Şekil 7 ve 8 deki zaman etkeni göz önüne alınarak simülasyon sonuçları incelendiğinde ise maruz kalınan süre arttıkça (time step=) eşdeğer kafa modelinin tüm noktalarında SAR değerlerinde artışlar görülmüştür. 7. Sonuçlar 6 x -. Bu çalışmada EM dalgaların canlı dokular üzerindeki etkilerini incelemek için FDTD yöntemi kullanılarak bir insan kafa eşdeğer modeli üzerinde gerek Em kaynağın canlıya olan uzaklığı ve gerekse EM kaynağın etki süreleri dikkate alınarak incelemeler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde geliştirilen programın mantıklı sonuçlar verdiği gözlenmiştir. Bu çalışmadaki nihai amacımız bu tür çalışmalar için hazırlanmış ticari yazılımlar yerine alternatif yerli yazılımlar gerçekleştirmek suretiyle dışa bağımlılığı ve işin maddi külfetini azaltmaktır. Bu hedefe ulaşmak için çalışmalarımız devam etmektedir. Kaynaklar Şekil 7. Time Step=. [] Yee, K.S. Numerical Solution of Initial Boundary Value Problems In-volving Maxwell's Equations in Isotropic Media. IEEE Trans. Antennas and Propagal, 966 [] Sevgi, L. Elektromagnetik Problemler ve Sayısal Yöntemler, Birsen Yayınevi, İstanbul, 999. [] Hagness, S. C., A. Taflove, and J. E. Bridges, Wideband ultralow reverberation antenna for

5 biological sensing, Electronics Lett., Vol., 997, pp. 9-9 [] Akleman, F., Zamanda Sonlu farklar yöntemi ve yutucu sınır koşulları, İstanbul Teknik Üniversitesi, 998. [] Chou C.K., Bassen H, Osepchuk J, Balzano Q, et al. Radio Frequency Elektromagnetic Exposure: Tutorial Review on Experimental Dosimetry. Bioelectromagnetics 996; 7: 9-8 [6] Durney C.H., Massodi H, Iskander MF. Radiofreqsuency Radiation Dosimetry Hadbook. th ed. Utah: (Report TR-8-7) Brooks Air Force Base,TX: USAF School of Aerospace Medicine; 986. Budak, C. ve Kurt, B.

Dairesel Dalga Kılavuzlarının 2 Boyutlu FDTD Yöntemi le Modellenmesi

Dairesel Dalga Kılavuzlarının 2 Boyutlu FDTD Yöntemi le Modellenmesi Dairesel Dalga Kılavuzlarının 2 Boyutlu FDTD Yöntemi le Modellenmesi Yavuz EROL, Hasan H. BALIK Fırat Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisli i Bölümü 23119 Elazı yerol@firat.edu.tr, hasanbalik@gmail.com

Detaylı

Mayın Tespit Sistemlerinin Elektromanyetik Olarak Modellenmesi

Mayın Tespit Sistemlerinin Elektromanyetik Olarak Modellenmesi Mayın Tespit Sistemlerinin Elektromanyetik Olarak Modellenmesi Uğur OĞUZ 1 ve Levent GÜREL 2 Öz Bu bildiride yere nüfuz eden radar (ground penetrating radar: GPR) sistemlerinin modellenmesi ve benzetimlerine

Detaylı

ARACA MONTELİ İLERİ BAKAN YERE NÜFUZ EDEN RADAR SİSTEMLERİNİN ZUSF YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ

ARACA MONTELİ İLERİ BAKAN YERE NÜFUZ EDEN RADAR SİSTEMLERİNİN ZUSF YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ ARACA MONTELİ İLERİ BAKAN YERE NÜFUZ EDEN RADAR SİSTEMLERİNİN ZUSF YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ M. Burak Özakın (a), Serkan Aksoy (a), A. Serdar Türk (b), M. Dağcan Şentürk (b) (a) Gebze Teknik Üniversitesi,

Detaylı

900 MHz GSM CİHAZLARININ (CEP TELEFONLARININ) VÜCUTTA OLUŞTURDUĞU TERMAL ETKİ

900 MHz GSM CİHAZLARININ (CEP TELEFONLARININ) VÜCUTTA OLUŞTURDUĞU TERMAL ETKİ 900 MHz GSM CİHAZLARININ (CEP TELEFONLARININ) VÜCUTTA OLUŞTURDUĞU TERMAL ETKİ A.Hikmet Eriş Tıbbi Radyofizik Uzmanı Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi İstanbul Termal Kamera Normal kameralar görüntüyü

Detaylı

ELEKTROMAGNETİK IŞIMANIN; SEMCAD-X PAKET PROGRAMI KULLARAK 3D MODELLENMESİ, SİMÜLASYONU VE DEĞERLENDİRMESİ

ELEKTROMAGNETİK IŞIMANIN; SEMCAD-X PAKET PROGRAMI KULLARAK 3D MODELLENMESİ, SİMÜLASYONU VE DEĞERLENDİRMESİ ELEKTROMAGNETİK IŞIMANIN; SEMCAD-X PAKET PROGRAMI KULLARAK 3D MODELLENMESİ, SİMÜLASYONU VE DEĞERLENDİRMESİ O. Mete Şaşmaz 1 Arif DOLMA 2 1,2 Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektronik ve Haberleşme

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

Kara Mayınlarını Tespit Eden Radarların Tasarımı ve Elektromanyetik Olarak Modellenmesi

Kara Mayınlarını Tespit Eden Radarların Tasarımı ve Elektromanyetik Olarak Modellenmesi Kara Mayınlarını Tespit Eden Radarların Tasarımı ve Elektromanyetik Olarak Modellenmesi Levent GÜREL ve Uğur OĞUZ Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Bilkent Universitesi, Ankara lgurel@bilkent.edu.tr.

Detaylı

Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. Ders içeriği

Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. Ders içeriği ANTENLER Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü Ders içeriği BÖLÜM 1: Antenler BÖLÜM 2: Antenlerin Temel Parametreleri BÖLÜM 3: Lineer Tel Antenler BÖLÜM 4: Halka Antenler

Detaylı

USMOS 2011 ODTÜ, ANKARA

USMOS 2011 ODTÜ, ANKARA KUVAZİ-STATİK ZAMAN UZAYI SONLU FARKLAR YÖNTEMİ İLE DALGA DENKLEMİ TABANLI İKİ BOYUTLU KARTEZYEN KOORDİNATLARDA DÜŞÜK FREKANSLI METAL DETEKTÖRÜ BENZETİMİ Mehmet Burak Özakın, Serkan Aksoy Gebze Yüksek

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi

Elektromanyetik Dalga Teorisi Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-2 Dalga Denkleminin Çözümü Düzlem Elektromanyetik Dalgalar Enine Elektromanyetik Dalgalar Kayıplı Ortamda Düzlem Dalgalar Düzlem Dalgaların Polarizasyonu Dalga Denkleminin

Detaylı

Wi-Fi Haberleşmede İnsan Kafası Modelinde Sar Değerinin Hesaplanması ve Ölçüm Çalışması

Wi-Fi Haberleşmede İnsan Kafası Modelinde Sar Değerinin Hesaplanması ve Ölçüm Çalışması S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ T E K N İ K B İ L İ M L E R M E S L E K Y Ü K S E K O K U L U S U L E Y M A N D E M I R E L U N I V E R S I T Y T E C H N I C A L S C I E N C E S V

Detaylı

İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan. Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER

İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan. Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER 1 Elektrik Alanı Elektrik alanı, durağan bir yüke etki eden kuvvet (itme-çekme) olarak tanımlanabilir. F parçacık tarafından hissedilen

Detaylı

1.Giriş. 2. Mikrodalga Antenler ve Baz İstasyonları

1.Giriş. 2. Mikrodalga Antenler ve Baz İstasyonları 1.Giriş Radyasyon günlük yaşamda her yerde karşımıza çıkmaktadır. Radyasyon bir maddenin elektronmanyetik dalga ve ya ışınım olarak aktarmış olduğu enerjidir. Radyasyon ışınımı 3 türe ayrılmaktadır. Alfa

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3

Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3 Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3 Faz ve Grup Hızı Güç ve Enerji Düzlem Dalgaların Düzlem Sınırlara Dik Gelişi Düzlem Dalgaların Düzlem Sınırlara Eğik Gelişi Dik Kutuplama Paralel Kutuplama Faz ve Grup

Detaylı

SU ALTI AKUSTİĞİ TEMELLERİ & EĞİTİM FAALİYETLERİ

SU ALTI AKUSTİĞİ TEMELLERİ & EĞİTİM FAALİYETLERİ SU ALTI AKUSTİĞİ TEMELLERİ & EĞİTİM FAALİYETLERİ Doç. Dr. Serkan AKSOY T.C. Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü - (GYTE) Elektronik Mühendisliği Bölümü E-mail: saksoy@gyte.edu.tr SUNUM PLANI 1. Eğitim Öğretim

Detaylı

İyonlaştırmayan EM Dalga Maruziyeti

İyonlaştırmayan EM Dalga Maruziyeti İyonlaştırmayan EM Dalga Maruziyeti 05 Kasım 2015 FMO/Ankara Mehmet GÜLŞEN Başkanlık Müşaviri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) mehmet.gulsen@btk.gov.tr Sunum Planı Ülkemizde BTK EM Maruziyet

Detaylı

MİKRODALGA ÖLÇÜM TEKNİKLERİ

MİKRODALGA ÖLÇÜM TEKNİKLERİ MİKRODALGA ÖLÇÜM TEKNİKLERİ Dr. Murat CELEP TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ 02 Nisan 2014 1 İÇERİK Ölçme Mikrodalga gürültü S-parametreleri Network Analyzer Spektrum analyzer SAR ölçümleri 2 ÖLÇME (?)

Detaylı

WLAN Kanalları İçin Bant Durduran Frekans Seçici Yüzey Tasarımı

WLAN Kanalları İçin Bant Durduran Frekans Seçici Yüzey Tasarımı WLAN Kanalları İçin Bant Durduran Frekans Seçici Yüzey Tasarımı 1 İfakat Merve Bayraktar, 2 Nursel Akçam ve 2 Funda Ergün Yardım 1 Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Ankara, Türkiye 2 Gazi Üniversitesi, Ankara,

Detaylı

Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. Permission required for reproduction or display. BÖLÜM 7. Adi Diferansiyel Denklemlerin Sayısal Çözümü

Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. Permission required for reproduction or display. BÖLÜM 7. Adi Diferansiyel Denklemlerin Sayısal Çözümü Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. Permission required for reproduction or display. BÖLÜM 7 Adi Diferansiyel Denklemlerin Sayısal Çözümü Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. Permission required

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi

Elektromanyetik Dalga Teorisi Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-1 Diferansiyel Formda Maxwell Denklemleri İntegral Formda Maxwell Denklemleri Fazörlerin Kullanımı Zamanda Harmonik Alanlar Malzeme Ortamı Dalga Denklemleri Michael Faraday,

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. D+U+L Saat. Kodu Yarıyıl ELEKTROMAGNETİK TEORİNİN ANALİTİK ESASLARI. EE529 Güz 3+0+0 3 7. Ön Koşul Dersleri. Dersin Koordinatörü

DERS BİLGİLERİ. D+U+L Saat. Kodu Yarıyıl ELEKTROMAGNETİK TEORİNİN ANALİTİK ESASLARI. EE529 Güz 3+0+0 3 7. Ön Koşul Dersleri. Dersin Koordinatörü DERS BİLGİLERİ Ders ELEKTROMAGNETİK TEORİNİN ANALİTİK ESASLARI Kodu Yarıyıl D+U+L Saat Kredi AKTS EE529 Güz 3+0+0 3 7 Ön Koşul Dersleri EE323 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü

Detaylı

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Bu tür akışölçerlerde, akışta kısıtlama yapılarak yaratılan basınç farkı (fark basınç), Bernoulli denkleminde işlenerek akış miktarı hesaplanır. Bernoulli denkleminin

Detaylı

FDTD Tekniği İçin Yeni Bir Alt Izgaralama Algoritması. A Novel Subgridding Algorithm For FDTD Technique

FDTD Tekniği İçin Yeni Bir Alt Izgaralama Algoritması. A Novel Subgridding Algorithm For FDTD Technique FDTD Tekniği İçin Yeni Bir Alt Izgaralama Algoritması A Novel Subgridding Algorithm For FDTD Technique Yavuz EROL 1, Hasan H. BALIK 2 1 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Fırat Üniversitesi yerol@firat.edu.tr

Detaylı

Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir.

Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir. Küçük Sinyal Analizi Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir. 1. Karma (hibrid) model 2. r e model Üretici firmalar bilgi sayfalarında belirli bir çalışma

Detaylı

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Nesrin İLGİN

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Nesrin İLGİN Nesrin ilgin:sablon 02.01.2013 14:49 Page 27 Periyodik Sınır Şartlarına Maruz Kalan Çok Katmanlı Duvarlarda Sıcaklık Dağılımının ANSYS'de Analizi Meral ÖZEL Nesrin İLGİN Abs tract: ÖZET Bu çalışmada, çok

Detaylı

Geometrik Optik ve Uniform Kırınım Teorisi ile Kapsama Alanı Haritalanması

Geometrik Optik ve Uniform Kırınım Teorisi ile Kapsama Alanı Haritalanması Geometrik Optik ve Uniform Kırınım Teorisi ile Kapsama Alanı Haritalanması - ST Mühendislik Dr. Mehmet Baris TABAKCIOGLU Bursa Teknik Üniversitesi İçerik Hesaplamalı Elektromanyetiğe Genel Bakış Elektromanyetik

Detaylı

GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ Gıdalara uygulanan çeşitli işlemlere ilişkin bazı hesaplamalar için, gıdaların bazı fiziksel özelliklerini yansıtan sayısal değerlere gereksinim bulunmaktadır. Gıdaların

Detaylı

İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler

İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler Buraya dek sınırsız ortamlarda tek başına bulunan antenlerin ışıma alanları incelendi. Anten yakınında bulunan başka bir ışınlayıcı ya da bir yansıtıcı,

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II ZAMANA BAĞLI ISI İLETİMİ 1.Deneyin Adı: Zamana bağlı ısı iletimi. 2. Deneyin

Detaylı

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI 465 100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI Ahmet MEREV Serkan DEDEOĞLU Kaan GÜLNİHAR ÖZET Yüksek gerilim, ölçülen işaretin genliğinin yüksek olması nedeniyle bilinen ölçme sistemleri ile doğrudan ölçülemez.

Detaylı

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Mutlu SEÇER* ve Özgür BOZDAĞ* *Dokuz Eylül Üniv., Müh. Fak., İnşaat Müh. Böl., İzmir ÖZET Bu çalışmada, ülkemizde çelik hal

Detaylı

Mehmet Sönmez 1, Ayhan Akbal 2

Mehmet Sönmez 1, Ayhan Akbal 2 TAM DALGA BOYU DİPOL ANTEN İLE YARIM DALGA BOYU KATLANMIŞ DİPOL ANTENİN IŞIMA DİYAGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Mehmet Sönmez 1, Ayhan Akbal 2 1 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Fırat Üniversitesi

Detaylı

DAİRESEL DALGA KILAVUZLARININ OPTİMİZE EDİLMİŞ İLETİM HATTI MATRİS MODELİ İLE TAM DALGA ANALİZİ

DAİRESEL DALGA KILAVUZLARININ OPTİMİZE EDİLMİŞ İLETİM HATTI MATRİS MODELİ İLE TAM DALGA ANALİZİ DAİRESEL DALGA KILAVUZLARININ OPTİMİZE EDİLMİŞ İLETİM HATTI MATRİS MODELİ İLE TAM DALGA ANALİZİ Ayhan AKBAL1 Hasan H. BALIK2 Özet Düşük firekaslarda kullanılan yaklaşımlar yüksek frekanslarda geçerli olmadığında

Detaylı

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım 2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI 2.1. Tanım Regresyon analizi, bir değişkenin başka bir veya daha fazla değişkene olan bağımlılığını inceler. Amaç, bağımlı değişkenin kitle ortalamasını, açıklayıcı

Detaylı

100 KHZ- 3 GHZ FREKANS SPEKTRUMUNDA ORTAMDAKĐ ELEKTROMANYETĐK KĐRLĐLĐĞE GSM BANDLARININ ETKĐLERĐ

100 KHZ- 3 GHZ FREKANS SPEKTRUMUNDA ORTAMDAKĐ ELEKTROMANYETĐK KĐRLĐLĐĞE GSM BANDLARININ ETKĐLERĐ 100 KHZ- 3 GHZ FREKANS SPEKTRUMUNDA ORTAMDAKĐ ELEKTROMANYETĐK KĐRLĐLĐĞE GSM BANDLARININ ETKĐLERĐ Özgür GENÇ 1 1 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Selçuk Üniversitesi, Konya 1 e-posta: ozgurgenc@ageselektrik.com

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Bahaddin SİNSOYSAL 2. Doğum Tarihi: Ünvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Bahaddin SİNSOYSAL 2. Doğum Tarihi: Ünvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: 1. Adı Soyadı: Bahaddin SİNSOYSAL 2. Doğum Tarihi: 02.0.1969. Ünvanı: Doç. Dr.. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Matematik Karadeniz Teknik Üniversitesi 1991 Y. Lisans Matematik

Detaylı

Waveguide to coax adapter. Rectangular waveguide. Waveguide bends

Waveguide to coax adapter. Rectangular waveguide. Waveguide bends Rectangular waveguide Waveguide to coax adapter Waveguide bends E-tee 1 Dalga Kılavuzları, elektromanyetik enerjiyi kılavuzlayan yapılardır. Dalga kılavuzları elektromanyetik enerjinin mümkün olan en az

Detaylı

Şekil 1. DEÜ Test Asansörü kuyusu.

Şekil 1. DEÜ Test Asansörü kuyusu. DOKUZ EYLÜL ÜNĐVERSĐTESĐ TEST ASANSÖRÜ KUYUSUNUN DEPREM YÜKLERĐ ETKĐSĐ ALTINDAKĐ DĐNAMĐK DAVRANIŞININ ĐNCELENMESĐ Zeki Kıral ve Binnur Gören Kıral Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine

Detaylı

Doğrusal Demet Işıksallığı 2. Fatma Çağla Öztürk

Doğrusal Demet Işıksallığı 2. Fatma Çağla Öztürk Doğrusal Demet Işıksallığı Fatma Çağla Öztürk İçerik Demet Yönlendirici Mıknatıslar Geleneksel Demir Baskın Mıknatıslar 3.07.01 HPFBU Toplantı, OZTURK F. C. Demet Yönlendirici Mıknatıslar Durgun mıknatıssal

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 5- SONLU FARKLAR VE İNTERPOLASYON TEKNİKLERİ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ MAK 210 - Sayısal Analiz 1 İNTERPOLASYON Tablo halinde verilen hassas sayısal değerler veya ayrık noktalardan

Detaylı

12. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ. Okt. Yasin ORTAKCI.

12. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ. Okt. Yasin ORTAKCI. 1. HAFTA BLM33 SAYISAL ANALİZ Okt. Yasin ORTAKCI yasinortakci@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi SONLU FARKLAR İNTERPOLASYONU İleri Yönlü Sonlu Farklar İterpolasyonu

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemesi İstatistiksel Mekanik II: Alanların İstatistiksel Fiziği 2008 Bahar

MIT Açık Ders Malzemesi İstatistiksel Mekanik II: Alanların İstatistiksel Fiziği 2008 Bahar MIT Açık Ders Malzemesi http://ocw.mit.edu 8.334 İstatistiksel Mekanik II: Alanların İstatistiksel Fiziği 008 Bahar Bu malzemeye atıfta bulunmak ve Kullanım Şartlarımızla ilgili bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms

Detaylı

UME DE AC AKIM ÖLÇÜMLERİ

UME DE AC AKIM ÖLÇÜMLERİ VII. UUSA ÖÇÜMBİİM KONGRESİ 543 UME DE AC AKIM ÖÇÜMERİ Mehedin ARİFOVİÇ Naylan KANATOĞU ayrettin ÇINAR ÖZET Günümüzde kullanılan yüksek doğruluklu çok fonksiyonlu kalibratör ve multimetrelerin AC akım

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ BÖLÜM 7 DİELEKTRİK KAYIPLARI VE

YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ BÖLÜM 7 DİELEKTRİK KAYIPLARI VE EM 420 Yüksek Gerilim Tekniği YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ BÖLÜM 7 DİELEKTRİK KAYIPLARI VE KAPASİTE ÖLÇME YRD.DOÇ. DR. CABBAR VEYSEL BAYSAL ELEKTRIK & ELEKTRO NIK Y Ü K. M Ü H. Not: Tüm slaytlar, listelenen

Detaylı

genlik dalgaboyu yayılma yönü (metre)

genlik dalgaboyu yayılma yönü (metre) ELEKTROMANYETİK DALGALAR VE İNSAN SAĞLIĞI Prof. Dr. Gülbin Dural ODTÜ Elektrik Elektronik Müh. Böl. gulbin@metu.edu.tr 12 Kasım 2008 Prof. Dr. G. Dural, ODTÜ EEMB 1 Sunum Planı Giriş Standart Çalışmaları

Detaylı

RADYATÖR ARKALARINA YERLEŞTİRİLEN YANSITICI YÜZEYLERİN RADYATÖR ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

RADYATÖR ARKALARINA YERLEŞTİRİLEN YANSITICI YÜZEYLERİN RADYATÖR ETKİNLİĞİNE ETKİSİ RADYAÖR ARKALARINA YERLEŞİRİLEN YANSIICI YÜZEYLERİN RADYAÖR EKİNLİĞİNE EKİSİ Mert ÜKEL Müslüm ARICI Mehmet Fatih BİNGÖLLÜ Hasan KARABAY ÖZE Bu çalışmada yapılardaki radyatörlerin arkalarına yerleştirilen

Detaylı

GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 1 1.GİRİŞ

GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 1 1.GİRİŞ GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 1 1.GİRİŞ GÖRÜNTÜ İŞLEME Hafta Hafta 1 Hafta 2 Hafta 3 Hafta 4 Hafta 5 Hafta 6 Hafta 7 Hafta 8 Hafta 9 Hafta 10 Hafta 11 Hafta 12 Hafta 13 Hafta 14 Konu Giriş Digital Görüntü Temelleri-1

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

İçerik. TBT 1003 Temel Bilgi Teknolojileri

İçerik. TBT 1003 Temel Bilgi Teknolojileri TBT 1003 Temel Bilgi Teknolojileri İçerik H0. Giriş ve Ders İçeriği Tanıtım H1. Donanım ve bilgisayarlar. H2. Donanım uygulamaları ve işletim sistemleri. H3. Kelime İşlemciler H4. Kelime İşlemci Uygulama

Detaylı

ELEKTROMANYETİK DALGALAR DERSİ YAZ DÖNEMİ

ELEKTROMANYETİK DALGALAR DERSİ YAZ DÖNEMİ DERS İÇERİĞİNE GENEL BAKIŞ ELEKTROMANYETİK DALGALAR DERSİ 2015-2016 YAZ DÖNEMİ Yrd. Doç. Dr. Seyit Ahmet Sis seyit.sis@balikesir.edu.tr, MMF 7. kat, ODA No: 3, Dahili: 5703 1 DERS İÇERİĞİNE GENEL BAKIŞ

Detaylı

Matematik Ders Notları. Doç. Dr. Murat Donduran

Matematik Ders Notları. Doç. Dr. Murat Donduran Matematik Ders Notları Doç. Dr. Murat Donduran Mart 18, 28 2 İçindekiler 1 Tanımlı Integral Uygulamaları 5 1.1 Olasılık.............................. 5 3 4 İÇINDEKILER Bölüm 1 Tanımlı Integral Uygulamaları

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri 2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2005 (1) 49-54 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Akışkanlar Mekaniği Ve İklimlendirme Sistemlerinde Sonlu Elemanlar

Detaylı

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 İletim Hatları İLETİM HATLARI İletim hatlarının tarihsel gelişimi iki iletkenli basit hatlarla (ilk telefon hatlarında olduğu gibi) başlamıştır. Mikrodalga enerjisinin

Detaylı

Mustafa TEMİZ ve Mehmet ÜNAL* Pamukkle Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, 20020, Denizli

Mustafa TEMİZ ve Mehmet ÜNAL* Pamukkle Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, 20020, Denizli Pamukkale Ünirsitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Cilt 15 Sayı 2 2009 Sayfa 300-304 Yarıiletken Tekli Basamak Kırılma İndisli Lazerlerde Olasılık Kayıp Oranlarının Alternatif Analizi The Alternati Analysis

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

U.Ü. Mühendislik Mimarlık Fakültesi Elektronik Mühendisliği Bölümü ELN3102 OTOMATİK KONTROL Bahar Dönemi Yıliçi Sınavı Cevap Anahtarı

U.Ü. Mühendislik Mimarlık Fakültesi Elektronik Mühendisliği Bölümü ELN3102 OTOMATİK KONTROL Bahar Dönemi Yıliçi Sınavı Cevap Anahtarı U.Ü. Mühendislik Mimarlık Fakültesi Elektronik Mühendisliği Bölümü ELN30 OTOMATİK KONTROL 00 Bahar Dönemi Yıliçi Sınavı Cevap Anahtarı Sınav Süresi 90 dakikadır. Sınava Giren Öğrencinin AdıSoyadı :. Prof.Dr.

Detaylı

4. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ. Okt. Yasin ORTAKCI.

4. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ. Okt. Yasin ORTAKCI. 4. HAFTA BLM33 SAYISAL ANALİZ Okt. Yasin ORTAKCI yasinortakci@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi BLM33 DOĞRUSAL OLMAYAN (NONLINEAR) DENKLEM SİSTEMLERİ Mühendisliğin

Detaylı

CEP TELEFONLARINDAN YAYINLANAN ELEKTROMAGNETİK RADYASYON ÖLÇÜMLERİ VE MARUZ KALMA STANDARTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

CEP TELEFONLARINDAN YAYINLANAN ELEKTROMAGNETİK RADYASYON ÖLÇÜMLERİ VE MARUZ KALMA STANDARTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ CEP TELEFONLARINDAN YAYINLANAN ELEKTROMAGNETİK RADYASYON ÖLÇÜMLERİ VE MARUZ KALMA STANDARTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Alper Firengiz Aktül Kavas, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Elektrik-Elektronik

Detaylı

Elektromanyetik Alanlar ve Kanser. Uz.Dr.Ezgi Hacıkamiloğlu 0 5380574146 ezguner@gmail.com

Elektromanyetik Alanlar ve Kanser. Uz.Dr.Ezgi Hacıkamiloğlu 0 5380574146 ezguner@gmail.com Elektromanyetik Alanlar ve Kanser Uz.Dr.Ezgi Hacıkamiloğlu 0 5380574146 ezguner@gmail.com Türkiye de ve Dünyada Kanser 1 2012 den 2025 e Dünyada Kanser 14 milyon yeni vaka 19,3 milyon 8.2 milyon ölüm 11

Detaylı

ELEKTROMANYETİK DALGALAR

ELEKTROMANYETİK DALGALAR ELEKTROMANYETİK DALGALAR Hareket eden bir yük manyetik alan oluşturur. Yük sabit hızla hareket ederse, sabit bir akım ve sabit bir manyetik alan oluşturur. Yük osilasyon hareketi yaparsa değişken bir manyetik

Detaylı

MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEMENİN TEMELLERİ. Yrd.Doç.Dr. Ayşegül Yurt Dokuz Eylül Üniversitesi Medikal Fizik AD.

MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEMENİN TEMELLERİ. Yrd.Doç.Dr. Ayşegül Yurt Dokuz Eylül Üniversitesi Medikal Fizik AD. MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEMENİN TEMELLERİ Yrd.Doç.Dr. Ayşegül Yurt Dokuz Eylül Üniversitesi Medikal Fizik AD. Tanı amaçlı tüm vücut görüntüleme yapılır. Elektromanyetik radyasyon kullanır. İyonlaştırıcı

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 30, 427-435, 2012 Research Article / Araştırma Makalesi EFFECT OF THE FEED LINE ON THE RADIATION PATTERN OF THE SMALL

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ KİMYA ANABİLİM DALI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ KİMYA ANABİLİM DALI İlaç Tasarımında Yeni Yazılımların Geliştirilmesi: Elektron Konformasyonel-Genetik Algoritma Metodu ile Triaminotriazin Bileşiklerinde Farmakofor Belirlenmesi ve Nicel Biyoaktivite Hesabı; ERCİYES ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Fonksiyon Optimizasyonunda Genetik Algoritmalar

Fonksiyon Optimizasyonunda Genetik Algoritmalar 01-12-06 Ümit Akıncı Fonksiyon Optimizasyonunda Genetik Algoritmalar 1 Fonksiyon Optimizasyonu Fonksiyon optimizasyonu fizikte karşımıza sık çıkan bir problemdir. Örneğin incelenen sistemin kararlı durumu

Detaylı

MONTE CARLO BENZETİMİ

MONTE CARLO BENZETİMİ MONTE CARLO BENZETİMİ U(0,1) rassal değişkenler kullanılarak (zamanın önemli bir rolü olmadığı) stokastik ya da deterministik problemlerin çözümünde kullanılan bir tekniktir. Monte Carlo simülasyonu, genellikle

Detaylı

Yönerge, elektromanyetik alanlardan kaynaklanan iki tür doğrudan biyofiziksel etki tanımı yapmaktadır

Yönerge, elektromanyetik alanlardan kaynaklanan iki tür doğrudan biyofiziksel etki tanımı yapmaktadır EMF Direktifi Kısa adı "EMF Direktifi", resmi başlığı "DIRECTIVE 2013/35/EU OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL olan 26 Haziran 2013 tarih, 2013/35 sayılı Avrupa İş Güvenliği Yönergesi, işçilerin

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I TAŞINIM VE IŞINIMLA BİRLEŞİK ISI TRANSFERİ DENEY FÖYÜ 1. Deney Amacı Farklı

Detaylı

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE OPTİK MALZEMELER ARAŞTIRMA GRUBU SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE Birhan UĞUZ 1 0 8 1 0 8 1 0 İçerik Elipsometre Nedir? Işığın Kutuplanması Işığın Maddeyle Doğrusal Etkileşmesi Elipsometre Bileşenleri Ortalama

Detaylı

TAŞINIMIN FİZİKSEL MEKANİZMASI

TAŞINIMIN FİZİKSEL MEKANİZMASI BÖLÜM 6 TAŞINIMIN FİZİKSEL MEKANİZMASI 2 or Taşınımla ısı transfer hızı sıcaklık farkıyla orantılı olduğu gözlenmiştir ve bu Newton un soğuma yasasıyla ifade edilir. Taşınımla ısı transferi dinamik viskosite

Detaylı

Radar Denklemi P = Radar işareti Radar Vericisi. RF Taşıyıcı. Radar Alıcısı. EM Alıcı işleyici. Veri işleyici. Radar Ekranı

Radar Denklemi P = Radar işareti Radar Vericisi. RF Taşıyıcı. Radar Alıcısı. EM Alıcı işleyici. Veri işleyici. Radar Ekranı Radar Denklemi Radar işareti Radar Vericisi RF Taşıyıcı EM Alıcı işleyici Radar Alıcısı Veri işleyici Radar Ekranı P = r P t G G t (4 ) r 3 R 4 2 Radar Denklemi ve Radar Kesit Alanı P = r P t G G t (4

Detaylı

FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis

FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis Keziban KOÇAK İstatistik Anabilim Dalı Deniz ÜNAL İstatistik Anabilim Dalı ÖZET Son yıllarda

Detaylı

A) DENEY NO: HT B) DENEYİN ADI: Doğrusal Isı İletimi Deneyi

A) DENEY NO: HT B) DENEYİN ADI: Doğrusal Isı İletimi Deneyi 10 A) DENEY NO: HT-350-01 B) DENEYİN ADI: Doğrusal Isı İletimi Deneyi C) DENEYİN AMACI: Aynı boyutlarda ve aynı malzemeden yapılmış bir katı çubuk boyunca ısının doğrusal olarak nasıl iletildiğini göstermek,

Detaylı

18.034 İleri Diferansiyel Denklemler

18.034 İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Yiğitcan Eryaman 1, Haydar Çelik 1, Ayhan Altıntaş 1, Ergin Atalar 1,2 1 Bilkent Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği

Detaylı

İTKİLİ MOTORLU UÇAĞIN YATAY UÇUŞ HIZI

İTKİLİ MOTORLU UÇAĞIN YATAY UÇUŞ HIZI İTKİLİ MOTORLU UÇAĞIN YATAY UÇUŞ HIZI Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi 26470 Eskişehir Yatay uçuş sabit uçuş irtifaında yeryüzüne paralel olarak yapılan uçuştur.

Detaylı

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ PROJE BAŞLIĞI Mühendislik Problemlerinin Bilgisayar Destekli Çözümleri Proje No:2013-2-FMBP-73 Proje Türü ÖNAP SONUÇ

Detaylı

Malatya Şehir Merkezi ve Yakın Bölgelerinde Uzun Süreli Elektromanyetik Kirlilik Ölçüm Çalışmaları ve Haritaları

Malatya Şehir Merkezi ve Yakın Bölgelerinde Uzun Süreli Elektromanyetik Kirlilik Ölçüm Çalışmaları ve Haritaları Malatya Şehir Merkezi ve Yakın Bölgelerinde Uzun Süreli Elektromanyetik Kirlilik Ölçüm Çalışmaları ve Haritaları Teoman KARADAĞ 1, Ali Rıza ÖZDEMİR 2, Teymuraz ABBASOV 3 1,3 İnönü Üniversitesi Mühendislik

Detaylı

Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu

Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu 427 GÜÇ ELEKTRONİĞİ Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu Simülasyon. Amaç: Bu simülasyonun amacı R ve RL yüklerine sahip tek-faz yarım dalga diyot doğrultucunun çalışma ve karakteristiğinin incelenmesidir..2

Detaylı

Bölüm-4. İki Boyutta Hareket

Bölüm-4. İki Boyutta Hareket Bölüm-4 İki Boyutta Hareket Bölüm 4: İki Boyutta Hareket Konu İçeriği 4-1 Yer değiştirme, Hız ve İvme Vektörleri 4-2 Sabit İvmeli İki Boyutlu Hareket 4-3 Eğik Atış Hareketi 4-4 Bağıl Hız ve Bağıl İvme

Detaylı

PARABOLİK DENKLEMLERDE BİLİNMEYEN KAYNAK TERİMLERİNİN BULUNMASI İÇİN PROSEDÜR VE PROGRAMLAR. Alper Bostancı

PARABOLİK DENKLEMLERDE BİLİNMEYEN KAYNAK TERİMLERİNİN BULUNMASI İÇİN PROSEDÜR VE PROGRAMLAR. Alper Bostancı öz PARABOLİK DENKLEMLERDE BİLİNMEYEN KAYNAK TERİMLERİNİN BULUNMASI İÇİN PROSEDÜR VE PROGRAMLAR Alper Bostancı BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ Şubat 2002 Bu tez çalışmasında parabolik

Detaylı

1203608-SIMÜLASYON DERS SORUMLUSU: DOÇ. DR. SAADETTIN ERHAN KESEN. Ders No:5 Rassal Değişken Üretimi

1203608-SIMÜLASYON DERS SORUMLUSU: DOÇ. DR. SAADETTIN ERHAN KESEN. Ders No:5 Rassal Değişken Üretimi 1203608-SIMÜLASYON DERS SORUMLUSU: DOÇ. DR. SAADETTIN ERHAN KESEN Ders No:5 RASSAL DEĞIŞKEN ÜRETIMI Bu bölümde oldukça yaygın bir biçimde kullanılan sürekli ve kesikli dağılımlardan örneklem alma prosedürleri

Detaylı

SIĞA VE DİELEKTRİKLER

SIĞA VE DİELEKTRİKLER SIĞA VE DİELEKTRİKLER Birbirlerinden bir boşluk veya bir yalıtkanla ayrılmış iki eşit büyüklükte fakat zıt işaretli yük taşıyan iletkenlerin oluşturduğu yapıya kondansatör adı verilirken her bir iletken

Detaylı

İNM Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI. Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı

İNM Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI. Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı İNM 424112 Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI Yapıların Depreme

Detaylı

NX Motion Simulation:

NX Motion Simulation: NX Motion Simulation: Mekanizma Hareket Analizi UNIGRAPHICS NX yazılımının modüllerinden biri olan NX Motion Simulation, NX Dijital Ürün Tasarımı ailesinin mühendislik bileşenlerinden birisidir. Motion

Detaylı

rasgele değişkeninin olasılık yoğunluk fonksiyonu,

rasgele değişkeninin olasılık yoğunluk fonksiyonu, 3.6. Bazı Sürekli Dağılımlar 3.6.1 Normal Dağılım Normal dağılım hem uygulamalı hem de teorik istatistikte kullanılan oldukça önemli bir dağılımdır. Normal dağılımın istatistikte önemli bir yerinin olmasının

Detaylı

Doç. Dr. A. Oral Salman Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Doç. Dr. A. Oral Salman Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Doç. Dr. A. Oral Salman Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Sunum Başlıkları: Biraz Fizik: Elektromanyetik Dalgalar, EM Spektrum, EMD ların Enerjisi, EMD ların maddeyle etkileşimi

Detaylı

Askeri Hedeflerin Radar Ara Kesitlerinin (RCS) Hesaplanması ve Görünmezlik (Stealth) Tekniklerinin Geliştirilmesi

Askeri Hedeflerin Radar Ara Kesitlerinin (RCS) Hesaplanması ve Görünmezlik (Stealth) Tekniklerinin Geliştirilmesi Askeri Hedeflerin Radar Ara Kesitlerinin (RCS) Hesaplanması ve Görünmezlik (Stealth) Tekniklerinin Geliştirilmesi RCS Hesaplamaları Levent GÜREL 1 Uçak, helikopter, roket veya gemi gibi büyük geometrilerin

Detaylı

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM Yavaş değişen akımların analizinde kullanılacak genel denklem bir kanal kesitindeki toplam enerji yüksekliği: H = V g + h + z x e göre türevi alınırsa: dh d V = dx dx

Detaylı

TELSİZ İLETİŞİM / GSM

TELSİZ İLETİŞİM / GSM TELSİZ İLETİŞİM / GSM Çevre, Sağlık, Güvenlik Bu dokuman Telsiz iletişim ve GSM sistemlerinin ile sağlık ve güvenlik konusunda Türk halkını doğru bilgilerle bilgilendirmek amacıyla ilgili yerli ve uluslararası

Detaylı

Işıma Şiddeti (Radiation Intensity)

Işıma Şiddeti (Radiation Intensity) Işıma Şiddeti (Radiation Intensity) Bir antenin birim katı açıdan yaydığı güçtür U=Işıma şiddeti [W/sr] P or =Işıma yoğunluğu [ W/m 2 ] Örnek-4 Bir antenin güç yoğunluğu Olarak verildiğine göre, ışıyan

Detaylı

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Olasılığa ilişkin olayların çoğunluğunda, deneme sonuçlarının bir veya birkaç yönden incelenmesi

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİNİN ELEKTROMANYETİK ALAN HARİTASININ ÇIKARILMASI

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİNİN ELEKTROMANYETİK ALAN HARİTASININ ÇIKARILMASI Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 4(2), 93-97, 2016 e-issn: 1308-6693 Araştırma Makalesi Research Article Journal of Engineering Sciences and Design 4(2), 93-97, 2016 DOI: 10.21923/jesd.44044 SÜLEYMAN

Detaylı

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK. İlhan AYDIN

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK. İlhan AYDIN BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK İlhan AYDIN SIMULINK ORTAMI Simulink bize karmaşık sistemleri tasarlama ve simülasyon yapma olanağı vermektedir. Mühendislik sistemlerinde simülasyonun önemi

Detaylı

Elektromanyetik Alan Kaynakları (1)

Elektromanyetik Alan Kaynakları (1) (4) Elektrostatik Giriş Elektrostatik zamana bağlı olarak değişen elektrik alanlar için temel oluşturur. Pek çok elektronik cihazın çalışması elektrostatik üzerine kuruludur. Bunlara örnek olarak osiloskop,

Detaylı

Asıl başlık stili için tıklatın Ulusal Metroloji Enstitüsü ve Mikrodalga Metrolojisi

Asıl başlık stili için tıklatın Ulusal Metroloji Enstitüsü ve Mikrodalga Metrolojisi Asıl başlık stili için tıklatın Ulusal Metroloji Enstitüsü ve Mikrodalga Metrolojisi Dr. Murat CELEP 2015 Asıl başlık(ölçüm stili için tıklatın Metroloji bilimi) 2 Asıl başlık stili için tıklatın Tarihçesi

Detaylı

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Öğr. Gör. Kenan KARAGÜL, Öğr. Gör. Nigar KARAGÜL, Murat DOĞAN 3 Pamukkale Üniversitesi, Honaz Meslek Yüksek Okulu, Lojistik Programı, kkaragul@pau.edu.tr

Detaylı