Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara ***

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara ***"

Transkript

1 7-12 Yaþ Arasý Sokak Çocuklarýnýn Farklý Yerlerdeki Yaþýtlarýyla Karþýlaþtýrmalý Beslenme Durumlarý Nutritional Status of Homeless Children at the Age of 7-12, in Comparison with Children at the Same Age Living in Other Places Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara *** Öz Bu çalýþma sokak çocuklarýnýn beslenme durumlarýnýn farklý yerlerde barýnan yaþýtlarýnýn beslenme durumlarýyla karþýlaþtýrýlmasý amacýyla yapýlmýþtýr. Çalýþmaya 7-12 yaþ arasý barýnaðý olmayan sokak çocuklarý (n:20), Ankara Sokak Çocuklarý Araþtýrma Merkezi'nde (ASÇÇM) barýnan çocuklar (n:60), Ankara Atatürk Çocuk Yuvasý nda (AÇY) bulunan çocuklar (n:60) ve kontrol grubunu oluþturmak üzere aileleri ile yaþayan çocuklar (n:70) rasgele örnekleme yöntemiyle seçilerek katýlmýþtýr. Gruplar arasýndaki farkýn önemi için SPSS 11.0 istatistik programýnda "Student's t Testi" uygulanmýþ ve deðerlendirilmiþtir. Çocuklarýn öðün daðýlýmlarýna bakýldýðýnda barýnaksýz grubunun hiç sabah kahvaltýsý yapmadýðý ve sabah kahvaltý yapanlarýn oranýnýn diðer gruplarda da düþük olduðu görülmüþtür. Gruplarýn günlük enerji alýmlarýnýn kontrol grubundan daha az olduðu, AÇY ve Barýnaksýz grubun kontrol grubuna göre günlük enerji alýmlarýnýn istatistiksel olarak farklý olduðu (sýrayla p<0.001, p<0.1) saptanmýþtýr. Protein alýmlarýnda da ayný fark gözlenmiþtir (AÇY;p<0.001, Barýnaksýz; p<0.05). Demir alýmlarýnda gruplar arasý istatistiksel fark bulunmazken, her üç grubun da kalsiyum alýmýnýn kontrol grubuna göre önemli derecede az olduðu saptanmýþtýr (ASÇÇM;p<0.01, AÇY;p<0.001, Barýnaksýz; p<0.001). Anahtar Sözcükler: Sokak çocuklarý, beslenme, büyüme-geliþme. Giriþ Ülkelerin kalkýnmýþlýðýnýn belirlenmesindeki ölçütlerden biri saðlýklý (özellikle genç) insan gücüdür. Ülkemiz gibi nüfusunun yüzde 40'ný oluþturan okul çaðý çocuklarýnda bunun önemi daha da artmaktadýr (1). Geliþmekte olan ülkelerde kent nüfusunun doðum hýzý ve göçlere baðlý olarak artmasý, sokak çocuklarýnýn sayýsýnýn ve sorunlarýnýn çoðalmasýna neden olmaktadýr. Sokak çocuklarý terimi 1851 yýlýnda H. Maylnew (2) tarafýndan evsiz, evlerinden kaçmýþ çocuklar için kullanýlmýþtýr. Bu çocuklarýn bir kýsmý ailelerine ekonomik destek saðlama çabasýnda olup, aileleri ile iliþkileri kesilmemiþtir. Bir kýsmý da tamamen ailesiz ve korumasýzdýr (1). Üretime katkýda bulunmak, topluma yük Abstract The aim of this study is to compare the nutritional status of homeless children with children at the same age who live in other places. The study includes 20 homeless children with no shelter, 60 children from Ankara Homeless Children Research Center (AHCRC), 60 children from Ankara Atatürk Children's Home (ACH); and as a control group, 70 children at the age of 7-12 years who live with their parents were randomly enrolled. In order to assess the significance of the differences between the groups, Student's t test was applied by the SPSS 11 statistics software and the results were evaluated. When examining the distribution of meals, it was noted that the children in the group with no shelter never have breakfast, and the ratio of those having breakfast in the other groups is also low. It was determined that the daily energy intake is lower than that of the control group, and that the daily energy intake values of the ACH and the Shelterless group were significantly different when compared to the control group (p<0.001, p<0.1, respectively). The same difference was observed in dietary protein intake (p<0.001, p<0.05, respectively). While no statistically significant difference was found in dietary iron intake, dietary calcium intake values of all three groups were found to be significantly lower than that of the control group (AHCRC, p<0.01; ACH, p<0.001; homeless children group, p<0.001). Key Words: Homeless children, nutrition, growth and development. olmamak ve yararlý olmak için vücut ve mental saðlýk gereklidir. Ýnsan haklarýndan biri olan beslenme ve barýnma, saðlýk ve üretkenlik için zorunludur (1,3). Dolayýsýyla, bireyin yaþamýný sürdürebilmesi ve sosyal olabilmesi için; beslenme, barýnma, giyinme, hareket etme, dinlenme, öðretim ve eðitim gibi çeþitli gereksinmeleri karþýlanmalýdýr (1). Beslenmenin önemi, çocuklarda büyüme ve geliþme devam ettiðinden eriþkinlerden daha çok ön plana çýkar. Fiziksel ve sosyal büyümegeliþme ve saðlýklý kiþiliði bulma ancak doðru çevrede olasýdýr (1,4). Barýnmasýz, korunmasýz ve aç kiþi yalnýzca topluma yük olmamakta, *Prof.; Hacettepe Ü. Beslenme ve Diyet. Böl. Bes. Bilim. AD, Ankara **Arþ. Gör.; Hacettepe Ü. Beslenme ve Diyet. Böl. Bes. Bilim. AD, Ankara ***Hacettepe Ü. Beslenme ve Diyet. Böl. Bes. Bilim. AD, Ankara 2006 cilt 15 sayý 1 11

2 ayný zamanda çeþitli sorunlara da neden olabilmektedir. Ülkemizde adölesan çaðýndaki sokak çocuklarýnýn sayýsý istatistiklere göre civarýndadýr (5). Nüfusumuzun büyük bir bölümünü okul çaðý çocuklarýnýn oluþturmasý ve bunlar arasýnda sokak çocuklarý oranýnýn yüksek bulunmasý nedeniyle farklý yerlerde barýnan çocuklarýn beslenme durumlarýný yukarýda belirtilen nedenlerden dolayý saptamak amacýyla bu araþtýrma planlanmýþtýr. Gereç ve Yöntem Yedi-on iki yaþlarý arasýnda Ankara sokaklarýnda yaþayan ve barýnaðý olmayan (I. Grup 20 kiþi), Büyükþehir Belediyesi ne baðlý Ankara Sokak Çocuklarý Araþtýrma Merkezi'nde (ASÇÇM) barýnan (II. Grup 60 kiþi), Ankara Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'na (SHÇEK) baðlý Ankara Atatürk Çocuk Yuvasý nda bulunan (III. Grup 60 kiþi) ve aileleri ile yaþayan (IV. Kontrol Grup, 70 kiþi) gönüllüler arasýndan rasgele örneklemle çocuklar araþtýrmanýn kapsamýna alýnmýþtýr. Antropometrik ölçümleri; hassas terazi ile aðýrlýklarý, esnemeyen mezura ile boy uzunluklarý alýnmýþ, bu deðerler kullanýlarak; Vücut Kütle Göstergesi (VKG=Vücut aðýrlýðý, kg / boy uzunluðunun karesi, m 2 ) formülüyle hesaplanmýþtýr. Üst orta kol çevresi (ÜOKÇ) ölçümü scapulanýn acromial process ile ulnanýn olecranon process arasýndan alýnmýþtýr (6). Tablo 1. Gruplardaki çocuklarýn yaþ daðýlýmlarý Yaþ Gruplar (yýl) Kontrol ASÇÇM AÇY ÇÞ Barýnaksýz Sayý % Sayý Sayý %% Sayý % Sayý % Toplam Yiyecek tüketimleri ve sýklýðý kendilerinden, ailelerinden ve barýndýklarý kurumlardan ayrý ayrý soruþturma yöntemi ile, hafta içinden iki ve hafta sonundan bir gün alýnarak saptanmýþtýr. Bir günlük fiziksel aktivite türü ve zamaný ise izlenerek kaydedilmiþtir. Antropometrik veriler "National Centre for Health Statistics" (NCHS) Standardýna (7), besin tüketim miktarý "Yiyecek Bileþimleri Cetveli" kullanýlarak (8) hesaplanmýþ ve "Recommended Daily Allowance" (RDA) (9,10) göre bu yaþ grubunda cinsiyet farký gözetilmeden deðerlendirilmiþtir. Fiziksel aktivite ise Physical Activity Rate (PAR) olarak hesaplanmýþtýr (11). Verilerin istatistiði, yüzde alýnarak ve gruplar arasý farkýn önemi için "Student's t Testi" uygulanarak deðerlendirilmiþtir (12). Sonuçlar Çocuklarýn yaþ daðýlýmýnda; kontrol grubu dýþýnda diðer gruplarda yedi yaþ çocuðu bulunmamaktadýr. En düþük sayý sekiz yaþ olup, bunu hemen hemen her grupta yaþ artýþýna göre sayý artarak diðer yaþlar almaktadýr. En yüksek sayý ise her grupta 12 yaþ olduðu dikkati çekmektedir (Tablo 1). Gruplar arasýnda aðýrlýk (30±1.47 kg), boy (128±3.11 cm) ve üst orta kol çevresi (20±0.62 cm) ortalama deðerleriyle en düþük grup barýnaksýz sokak çocuklarý olmaktadýr (Tablo 2). Buna karþýn VKG ortalamasý (19±0.73 kg/m 2 ) ile en yüksek deðerde bu gruba aittir. Bu ve diðer gruplarýn deðerleri, kontrol grubuna göre p< derecesinden farklý bulunmuþtur. Boy uzunluðu ortalamasýnda ise; en yüksek deðerin kontrol grubunda bulunduðu ve bu deðerin barýnaksýz grup deðerinden istatistiksel açýdan farklý olduðu (136±0.01 cm) (p<0.02), buna karþýn üst orta kol çevre deðerlerinin hem kontrol, hem de ASÇÇM ve ASY gruplarýnda ayný olduðu görülmektedir (Tablo 2). Gruplardaki çocuklarýn antropometrik ölçüm deðerlerinin persentil ortalamalarý Tablo 2. Gruplardaki çocuklarýn antropometrik ölçüm deðerleri (x+se) Ölçümler Kontrol ASÇÇM AÇY Barýnaksýz (n=70) (n=60) (n=60) (n=20) Aðýrlýk (kg) Boy (cm) ** ÜOKÇ (cm) ** VKG (kg/m 2 ) * * * *p<0.001, ** p< cilt 15 sayý 1 12

3 Tablo 3'te verilmektedir. Buna göre kontrol grubundaki çocuklarýn aðýrlýk ( ) ve boy ( ) persentil ortalamalarý diðer gruplardaki çocuklara göre fazladýr. Barýnaksýz sokak çocuklarýnýn ÜOKÇ persentil ortalama deðeri ( ) diðer gruplardaki çocuklara göre daha yüksektir. Buna karþýn gruplar arasý istatistiksel fark saptanmamýþtýr. Tablo 4'te gruplarýn çeþitli yiyecekleri tüketim sýklýðý gösterilmiþtir. Kontrol grubu etyumurtayý haftada 3-4 kez, süt-yoðurt, sebze-meyve, ekmek grubu ile þekerli yiyecekleri her gün 2-4 kez tüketmektedir. ASÇÇM grubu et-yumurtayý haftada 3-4 kez, süt-yoðurd, sebze-meyveyi ve þekerli yiyecekleri günde bir kez, ekmek grubunu ise günde 2-4 kez almaktadýrlar. AÇY grubu etyumurtayý haftada 3-4 kez, süt-yoðurdu, sebze-meyveyi, ekmek grubunu ve þekerli yiyecekleri günde 2-4 kez tüketmektedirler. Buna karþýn barýnaksýz sokak çocuklarý; etyumurtayý ancak haftada bir, süt-yoðurt, sebze-meyve ve þekerli yiyecekleri günde bir, ekmek grubunu ise günde 2-4 kez alabilmektedirler. Çocuklarýn öðün daðýlýmlarýnda dikkati Tablo 3. Gruplardaki çocuklarýn antropometrik ölçüm deðerlerinin persentil ortalamalarý (x+se) Ölçümler Kontrol ASÇÇM AÇY Barýnaksýz (n=70) (n=60) (n=60) (n=20) Aðýrlýk (kg) Boy (cm) ÜOKÇ (cm) VKG (kg/m 2 ) *p<0.001, ** p<0.02 Tablo 4. Gruplarýn yiyecek tüketim sýklýðý Y i y e c e k G r u p l a r ý Tüketim Sýklýðý Et-Yumurta Süt-Yoðurt Sebze Meyve Ekmek Seker Sayý % Sayý % Sayý % Sayý % Sayý % Sayý % Hiç Kontrol ASÇÇM AÇY Sokak Çocuk Hergün 1 kez Kontrol ASÇÇM AÇY Sokak Çocuk Hergün 2-4 kez Kontrol ASÇÇM AÇY Sokak Çocuk Haftada 1 kez Kontrol ASÇÇM AÇY Sokak Çocuk Haftada 3-4 kez Kontrol ASÇÇM AÇY Sokak Çocuk Ayda 1 kez Kontrol ASÇÇM AÇY Sokak Çocuk cilt 15 sayý 1 13

4 çeken noktanýn, barýnaksýz grubun hiç sabah kahvaltýsý olmadýðý, öðle yemeklerinin ancak yüzde 25'nin yapabildiði, akþam yemeklerinde ise bu oranýn yüzde 75'e çýktýðýdýr (Tablo 5). Diðer bir nokta da sabah kahvaltý yapanlarýn oranýnýn diðer gruplarda da düþük olduðudur. Kontrol ve ASÇÇM grubunda en fazla akþam öðünü, AÇY grubunda da en fazla öðle öðünü tüketilmektedir. Gruplarýn günlük enerji alýmlarýnýn kontrol grubundan daha az olduðu, AÇY ve Barýnaksýz grubun kontrol grubuna göre günlük enerji alýmlarýnýn farklýlýðýnýn istatistiksel olarak önemli olduðu (sýrayla p<0.001, p<0.1) saptanmýþtýr. Protein alýmlarýnda da ayný fark gözlenmiþtir (AÇY;p<0.001, Barýnaksýz; p<0.05). Demir (Fe) alýmlarýnda gruplar arasý istatistiksel fark bulunmazken, her üç grubun da kalsiyum (Ca) alýmý kontrol grubuna göre önemli derecede az olduðu saptanmýþtýr (ASÇÇM;p<0.01, AÇY;p<0.001, Barýnaksýz; p<0.001) (Tablo 6). Tüm gruplardaki çocuklarýn günlük enerji alýmlarýnýn, enerji harcamalarýna göre daha az olduðu Tablo 7'de görülmektedir. Bu yetersizlik kontrol grubunda p<0.1, ASÇÇM grubunda p<0.001, AÇY grubunda p<0.001 ve Barýnaksýz grupta p<0.001 düzeyinde önemlidir. Enerji harcamada gruplar arasý en büyük fark ise kontrol grubu ile ASÇÇM Tablo 5. Gruplarýn en fazla yiyecek tükettikleri öðün daðýlýmlarý Gruplar Öðünler Sabah Öðle Akþam Toplam Sayý % Sayý % Sayý % Sayý % Kontrol ASÇÇM AÇY Barýnaksýz Tablo 6. Gruplardaki çocuklarýn ortalama günlük enerji ve besin alýmlarý (x+se) *p<0.1, ** p<0.05, *** p<0.01, **** p<0.001 arasýnda bulunmuþtur (p<0.001). Tartýþma Bir ülkenin kalkýnmýþlýk düzeyinin belirlenmesinde o ülkenin saðlýklý insan gücünün önemli bir rolü vardýr. Saðlýklý insan gücü ise çocukluktan baþlayarak saðlýðýnýn bilincinde olan, saðlýðýný koruyabilen ve saðlýðý bozulduðunda fark edebilen bireylerin yetiþtirilmesi ile olanaklýdýr. Ülkemizde nüfusun yüzde 40'ýný oluþturan okul çaðý çocuklarýnýn toplumun saðlýk düzeyinin yükseltilmesinde önemli rolü olduðu düþünülmektedir. Çünkü okul çaðý çocuklarý için büyüme, geliþmeye, hýzlý öðrenmeye ve bilgi-beceri kazanmaya sürekli açýk olan bir dönemdir. Bu özellikleri olan çocuðun aile ortamýnda kazanmaya baþladýðý saðlýkla ilgili yanlýþ ya da eksik davranýþlarý okulda verilecek saðlýk eðitimiyle düzeltilebilmektedir (1,4). Tüm geliþmekte olan ülkeler gibi ülkemizde de milyonlarca çocuk okul ve oyun çaðýnda çeþitli iþlerde çalýþarak yaþam kavgasý vermektedir. Bedensel, ruhsal geliþimlerini tamamlayamamýþ çocuklarýn çalýþtýrýlmalarýnýn en olumsuz sonuçlarý saðlýk alanýnda görülmektedir. Deðiþik nedenlerden dolayý yetersiz beslenen çocuðun çalýþmasýyla birlikte gereksinimi artmakta buna karþýn beslenmesi iyice yetersiz kalmaktadýr (13,14). Bu çalýþmada; 7-12 yaþ grubu arasýndaki barýnaksýz sokak çocuklarýnýn, belirli bir merkeze baðlý olarak yaþayan çocuklarýn ve evde ailesiyle birlikte yaþayan ve çalýþmayan çocuklarýn beslenme durumlarý ile beslenme sorunlarý evde yaþayan ve çalýþmayan çocuklarla (kontrol grubu) karþýlaþtýrýlarak incelenmiþtir. Günümüzde çocuklarýn büyüme ve geliþme Kontrol (n=70) ASÇÇM(n=60) AÇY (n=60) Barýnaksýz (n=20) Enerji (kkal) **** * Karbonhidrat (gr) Protein (gr) **** ** Demir (mg) Kalsiyum (mg) *** **** **** Tablo 7. Gruplardaki çocuklarýn ortalama günlük enerji alýmlarý ve harcamalarý (x+se) Kontrol (n=70) ASÇÇM(n=60) AÇY (n=60) Barýnaksýz (n=20) Enerji alýmý (kkal) * ** ** ** Enerji harcama (kkal) *** * p<0.1, ** p<0.001, *** p< cilt 15 sayý 1 14

5 düzeyi, toplumlarýn saðlýk ve beslenme durumunu ortaya koyan iyi bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Çocuklarýn büyüme ve geliþme düzeyini ortaya koymak için en pratik yöntemin ise antropometrik ölçümler olduðu da bilinmektedir (15,16). Yaptýðýmýz bu çalýþmada antropometrik ölçümlerden vücut aðýrlýðý (kg), boy (cm), ÜOKÇ (cm) ölçümleri alýnmýþ, çocuklarýn boy ve aðýrlýklarý ile VKG (kg/m 2 ) hesaplanmýþtýr. Çocuklarýn gruplara göre ayrý ayrý antropometrik ölçümleri deðerlendirildiðinde kontrol grubu, ASÇÇM ve AÇY grubunun aðýrlýk ortalamalarýnýn çok yakýn olduðu ve barýnaksýz sokak çocuklarýnýn aðýrlýk ortalamasý en düþük olan grup olduðu görülmüþtür. Yine gruplar arasýnda boy ortalamalarý karþýlaþtýrýldýðýnda boy uzunluðu en düþük olan grubun barýnaksýz sokak çocuklarý grubu olduðu, boy uzunluðu en yüksek olan grubun ise kontrol grubu olduðu ve bunun da istatistiksel açýdan önemli olduðu (p<0.02) görülmüþtür. Barýnaksýz sokak çocuklarýnýn çalýþma ve yaþam koþullarýndan dolayý karþýlaþtýklarý beslenme sorunlarýnýn diðer gruptaki çocuklara göre daha fazla olduðu yadsýnamaz. Yeterli ve dengeli beslenemeyen çocuklarda aðýrlýk yetersizliðinin ve boy kýsalýðýnýn olasý bir durum olduðu düþünülürse çalýþmada çýkan bu sonuç beklenildiði gibidir (16,17). Gruplardaki çocuklarýn ÜOKÇ deðerlerinin ortalamalarý karþýlaþtýrýldýðýnda kontrol grubu, ASÇÇM ve AÇY grubunun ÜOKÇ deðerleri birbirine çok yakýn bulunmuþ ve gruplar arasý karþýlaþtýrmada istatistiksel fark bulunmamýþtýr (p>0.05). Tüm gruplar arasýnda ÜOKÇ deðerlerinde en düþük grubun barýnaksýz sokak çocuklarý grubu olduðu görülmüþtür. Üst orta kol çevresi iskelet kasý ve protein kitlesinin iyi bir göstergesidir (6). Barýnaksýz sokak çocuklarý grubunun beslenmelerinde yetersizlik olduðu düþünülürse çocuklarýn iskelet kasý ve protein kütlesinin göstergesi olan ÜOKÇ deðerinin düþük olmasý beklenen bir durumdur. VKG ortalamalarý gruplar arasýnda karþýlaþtýrýldýðýnda; kontrol grubunun VKG deðerleri düþük, barýnaksýz sokak çocuklarýnýn ise yüksektir. Bunun bir nedeni olarak barýnaksýz sokak çocuklarýnýn boy uzunluklarýnýn kýsa olmasýndan kaynaklandýðý ve bu çocuklarda VKG'nin tek baþýna güvenilir bir ölçüm olamayacaðýdýr. Çalýþmaya katýlan çocuklarda PEM oranýna bakýldýðýnda en fazla PEM'in ASÇÇM grubunda (yüzde 39) daha sonra sýrasýyla AÇY grubunda (yüzde 32), barýnaksýz sokak çocuklarý grubunda (yüzde 30) ve kontrol grubunda (yüzde 13) olduðu görülmüþtür. Gruplardaki çocuklarýn PEM görülme oranýnýn kontrol grubundaki çocuklara göre istatistiksel açýdan önemli olmadýðý saptanmýþtýr (p>0.05). Kontrol grubundaki çocuklarýn yüzde 8'i hafif þiþman, yüzde 6'sý þiþman olarak belirlenirken diðer gruplarda þiþman çocuk olmadýðý saptanmýþtýr. Bunun nedenleri arasýnda ASÇÇM, AÇY ve barýnaksýz sokak çocuklarý grubunda bulunan çocuklarýn genelde çalýþýyor olmasý, günlük aktivitelerinin çok olmasý ve rahat bir aile ortamýnda yaþayamamalarý gösterilebilmektedir (13,14). Okul çaðý çocuklarýnýn en önemli beslenme sorunlarýndan biri öðün atlama durumudur. Öðün atlama; okula gidip gelme saatlerinin uygun olmamasý, okulda kalma süresinin uzun olmasý ve okul çocuðunun daha önce düzenli bir beslenme alýþkanlýðý kazanmamýþ olmasý nedenleriyle okul çaðý çocuklarýnýn beslenmesinde sorunlar olabilmektedir (1). Öðün atlama durumu deðerlendirilirken kahvaltýya daha çok önem verilmelidir. Özellikle okul çaðý çocuklarýnýn kahvaltý yapmalarý gerekirken çeþitli nedenlerle ya hiç yapýlmamakta ya da dengesiz bir kahvaltýyla çocuklar okula gitmektedirler. Kahvaltýnýn biliþsel iþleve etkisini inceleyen çalýþmalarda; kahvaltý yapmadan okula giden öðrencilerin biliþsel iþlevinin olumsuz etkilendiði gösterilmiþtir (18). Yaptýðýmýz çalýþmada çocuklarýn öðün tüketim durumlarý deðerlendirilmiþtir. Kontrol grubunun ve ASÇÇM grubunun yüzde 10'u sabah kahvaltýsý yaparken, AÇY grubunun yüzde 13'ü sabah kahvaltýsý yapmaktadýr. Çocuklarýn öðün daðýlýmlarýnda dikkati çeken bir nokta, barýnaksýz grubun hiç sabah kahvaltýsý olmadýðý, öðle yemeklerini ancak yüzde 25'ninyiyebildiði, akþam yemeklerinde ise bu oranýn yüzde 75'e çýktýðýdýr. Barýnaksýz sokak çocuklarýnýn çalýþýyor olmalarý ve belli bir merkeze baðlý olmamalarý nedeniyle öðle yemeklerini düzenli tüketemedikleri belirlenmiþtir. Öðle ve akþam öðününü genelde bütün gruplar tüketmekte olup ASÇÇM ve AÇY grubundaki çocuklarýn öðle 2006 cilt 15 sayý 1 15

6 yemeði tüketimi sýrasýyla yüzde 40, yüzde 68 bulunmuþ olup bu, bir kuruma baðlý olmanýn öðünlerini düzene koyduðunu ve öðün atlama oranýný azalttýðýný göstermektedir. Bu çalýþmada tüm gruptaki çocuklarýn miktar olarak en fazla yiyecek tükettikleri öðünün akþam öðünü olduðu görülmektedir. ASÇÇM ve AÇY grubundaki çocuklarla kontrol grubundaki çocuklarda düzenli öðün saatlerine baðlý olarak olasý bu sonuçla, barýnaksýz sokak çocuklarýnýn gün boyu çalýþmalarý nedeniyle akþam öðününde tüketimlerinin artmasý beklenen bir sonuçtur. Yiyecek tüketim sýklýklarý incelendiðinde etyumurta ve süt-yoðurt gibi yiyecekleri en az tüketen grubun barýnaksýz sokak çocuklarý olduðu görülmektedir. Et-yumurta, süt-yoðurt grubundaki yiyeceklerin protein içerikleri yüksektir. Yüksek protein içerikli yiyecekler büyüme-geliþmede önemli rol oynar. Barýnaksýz sokak çocuklarýnýn, bu gruptaki yiyecekleri tüketme sýklýðýnýn az olmasýnýn bunlarýn maliyetinden de kaynaklandýðý düþünülebilir (19). Çalýþmadaki çocuklarýn günlük enerji ve besin ögesi alýmlarý incelendiðinde en fazla enerji alýmýnýn kontrol grubunda, yine en az enerji alýmýnýn barýnaksýz sokak çocuklarý grubunda olduðu bulunmuþ, AÇY ve Barýnaksýz grubun kontrol grubuna göre günlük enerji alýmlarýnýn farklýlýðýnýn istatistiksel olarak önemli olduðu (sýrayla p<0.001, p<0.1) saptanmýþtýr. Karbonhidrat ve protein alýmlarý incelendiðinde; en fazla karbonhidrat ve protein alýmýnýn ASÇÇM grubunda, en az barýnaksýz sokak çocuklarý grubunda olduðu, kontrol grubuyla kýyaslandýðýnda ise AÇY ve Barýnaksýz sokak çocuklarý gruplarýnýn protein alýmlarýnda istatistiksel açýdan farklý olduðu saptanmýþtýr (p<0.001, p<0.05). Ortalama olarak demir alýmý en fazla ASÇÇM, en az AÇY grubunda olup demir alýmlarýnda gruplar arasý istatistiksel fark bulunmamýþtýr. Ortalama kalsiyum alýmýnýn en fazla kontrol grubunda, en az ise barýnaksýz sokak çocuklarý grubunda olduðu görülmüþtür. Bu sonuç boy uzunluðu ortalamasýnda en yüksek deðerin kontrol grubunda bulunduðu ve bu deðerin barýnaksýz grup deðerinden istatistiksel açýdan farklý olduðu sonucunu desteklemektedir. Her üç grubun da kalsiyum alýmýnýn kontrol grubuna göre önemli derecede az olduðu saptanmýþtýr (ASÇÇM;p<0.01, AÇY;p<0.001, Barýnaksýz; p<0.001). Barýnaksýz sokak çocuklarý grubunda etyumurta, süt-yoðurt gibi protein, demir ve kalsiyum içeriði yüksek yiyeceklerin az tüketilmesine baðlý olarak bu besinlerin alýmlarýnda yetersizlik olduðu söylenebilir. Endonezya'da sokak çocuklarýnda yapýlan bir araþtýrmada da bu gruptaki çocuklarýn yetersiz protein aldýklarý belirtilmiþtir (3). Ülkemizde ve geliþmekte olan ülkelerde bu yaþ grubundaki çocuklarýn en önemli sorunlarýndan biri yetersiz demir alýmýdýr. Adölesanlarda her iki cinsiyette de demir yetersizliðine rastlanmaktadýr (11). Çalýþmaya katýlan çocuklarda önerilen düzeyde olmamasýna karþýn yetersiz demir almamalarýnýn baþýnda kurubaklagil yemeklerini sýk tüketiyor olmalarý gelmektedir. Tüm gruplardaki çocuklarýn yetersiz kalsiyum almalarýnýn nedeni ise az miktarda süt-yoðurt tüketiyor olmalarýdýr. Özellikle büyüme ve geliþme çaðýnda kemik yoðunluðu en üst düzeye çýkmaktadýr. Bu dönemde yetersiz kalsiyum alýmý ileriki yaþlarda görülen diþ çürükleri, osteomalasia ve osteoporoz için risk faktörü oluþturmaktadýr. Özellikle barýnaksýz sokak çocuklarý grubunda yetersiz süt-yoðurt grubu yiyecek tüketmesiyle birlikte kalsiyum alýmý düþük bulunmuþtur. Kalsiyum alýmýn yetersiz olmasýyla birlikte tüm gruplardaki çocuklarýn boylarýnýn persentil ortalamalarýnýn yüzde arasýnda olmasý beklenen bir sonuç olup bu sonuç diðer çalýþmalarla benzerlik göstermektedir (2,4). Çocuklarýn günlük enerji ve besin ögesi alýmlarý RDA'ya göre deðerlendirildiðinde; kontrol gurubu ve ASÇÇM grubundaki çocuklarýn sýrasýyla yüzde 70, yüzde 57'sinin enerji alýmlarý normal, AÇY grubunun ve barýnaksýz sokak çocuklarý grubunun yaklaþýk yüzde 50'sinin normalin altýnda olduðu bulunmuþtur. Tüm gruplardaki çocuklarýn yüzde 50'sinden fazlasýnýn karbonhidrat alýmlarý normalin üzerinde bulunmuþtur. Protein alýmlarý ise; kontrol grubu, ASÇÇM ve barýnaksýz sokak çocuklarý grubunun çoðunun (sýrasýyla yüzde 77, yüzde 78, yüzde 70) alýmlarý normalin üstünde, AÇY grubundaki çocuklarýn protein alýmlarý ise diðer gruplardan daha az olmakla birlikte (yüzde 57'si) normalin üzerinde bulunmuþtur. Kontrol grubu ve 2006 cilt 15 sayý 1 16

7 barýnaksýz sokak çocuklarýnýn çoðunun (yüzde 72, yüzde 65'inin) demir alýmlarý normal bulunmuþtur. AÇY grubunun yarýsýnýn demir alýmlarý normal bulunmuþken ASÇÇM grubundaki çocuklarýn yüzde 67'sinin demir alýmlarý normalin üzerinde bulunmuþtur. Kalsiyum alýmlarý incelendiðinde ise tüm gruplarýn kalsiyum alýmlarý yetersiz bulunmuþtur. Tüm gruplardaki çocuklarýn günlük enerji alýmlarýnýn harcamalarý deðerlendirildiðinde gruplarda enerji alýmýnýn en fazla olduðu grup kontrol grubu ( ), en az olduðu grup ise AÇY grubu ( ) olduðu saptanmýþtýr. Enerji harcamasý ise ASÇÇM grubunda en fazla ( ), kontrol grubunda ise en az ( ) olarak bulunmuþtur. Tüm gruplardaki çocuklarýn günlük enerji alýmlarýnýn harcamalarýna göre daha az olduðu dikkati çekmiþtir. Kontrol grubuyla ASÇÇM grubunun enerji harcamasý arasýnda istatistiksel açýdan önemli fark saptanmýþtýr (p<0.001). Kontrol grubu ve diðer gruplar arasýndaki fark ise istatistiksel açýdan önemli bulunmamýþtýr (p>0.005). Çocuklarda büyümeyi saðlamak için enerji alýmý enerji harcamasýna eþit olmalýdýr. Ancak yeterli enerji alýndýðýnda büyüme-geliþme saðlanabilmektedir (20). Gruplardaki çocuklarýn enerji harcamasýnýn alýmýndan fazla olmasý fiziksel aktivitelerinin para kazanma çabasý ile daha fazla olmasýndan kaynaklanabileceðini düþündürmektedir. Bununla birlikte tüm gruplardaki çocuklarýn ancak yaklaþýk %50-70'inin önerilen enerjiyi aldýklarý da gözlenmektedir. Enerji dengesindeki bu negatif tablo, çocuklarýn geliþiminde geriliðe ve ileriki dönemde saðlýk sorunlarýna neden olabilmektedir (20). Yarýnýmýzý oluþturacak olan çocuklarýmýzýn öncelikle bedensel ve zihinsel saðlýklarýný geliþtirmemiz gerekmektedir. Bu nedenle tüm çocuklarýn barýnak, yemek ve eðitim gereksinmeleri en kýsa zamanda ve uygun düzeyde saðlanmalýdýr. Ýletiþim: Dr. Makbule Gezmen E-posta: Kaynaklar 1- Aydýn A. Okul Çaðý Çocuklarýnýn Beslenme, Aðýz ve Genel Vücut Hijyenine Ýliþkin Uygulamalarý ve Varolan Saðlýk Sorunlarýnýn Belirlenmesi. H.Ü Saðlýk Bilimleri Enstitüsü Uzmanlýk Tezi, Görker I, Aygülü S. Ýstanbul Sokak Çocuklarý ile Yapýlan Bir çalýþma. Cerrahpaþa Týp Dergisi 2000; 5(2): Avoya SO, Esamai FO. Health Problems of Street Children in Eldoret Kenya. East Afr Med 2001; 78 (12): Ersoy G. Okul Çaðý ve Spor Yapan Çocuklarýn Beslenmesi. Ata Ofset, Ankara, Türkiye Çalýþan Çocuklar. T.C Baþbakanlýk Devlet Ýstatistik Enstitüsü, Uluslararasý Çalýþma Örgütü, Ankara, Pekcan G. Malnutrisyon; Hastanýn Antropometrik Yönden Deðerlendirilmesi ve Ýzlenmesi. Enteral ve Parenteral Beslenme. Türkiye Diyetisyenler Derneði Yayýný:8, Ankara, Pekcan G. Hastanýn Beslenme Durumunun Saptanmasý. Diyet El Kitabý. Hatipoðlu Yayýnevi, 3. baský. Ankara, Besinlerin Bileþimleri. Türkiye Diyetisyenler Derneði Yayýný:1. 3.Baský, Ankara, Tables For Dietary Reference Intakes For Energy, Carbohydrate, Fiber, Fat, Fatty Acids, Cholesterol, Protein and Amino Acid. Institute of Medicine of the National Academies. The National Academies Press, USA, Dietary Reference Intake. The National Academies Press, USA, Baysal A. Beslenme. Hatipoðlu Yayýnevi, 10.baský, Ankara, Sümbüloðlu,K., Sümbüloðlu, V. Biyoistatistik. Hatiboðlu Yayýnevi, 8. baský, Ankara, Türkmen Z, Ýlik B. Sokakta Çalýþan Çocuklar, Ankara, Ekim, Altýnbaþ B. Ankara Sokaklarýnda Çalýþan Çocuklar. Ýletiþim Yayýnevi, Ýstanbul, Baysal A, Aksoy M, Bozkurt N ve ark. Diyet El Kitabý, 4. Baský, Hatipoðlu Yayýnevi, Ankara, Hayran O. Çocuklarda Beslenme ve Büyümenin Deðerlendirilmesi Açýsýndan Antropometrik Ölçümlerin Anlamý ve Yorumu. Beslenme ve Diyet Dergisi 1990; 19: Türkmen Z, Ýlik B. Ýstanbul Sokaklarýnda Çalýþan Çocuklar. Araþtýrma Projesi Dokümaný, Ýstanbul, Eylül, Baysal A. Kahvaltý ve Okul Baþarýsý. Beslenme ve Diyet Dergisi 1996; 28(1): Gross R., Landfried B, Herman S. Height and Weight as a Reflection of The Nutritional Situation of School-Aged Children Working and Living in The Street of Jakarta. SOS Sci Med 1996; 43(4): Lifshitz F, Moses N. Textbook of Pediatric Nutrition, cilt 15 sayý 1 17

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi The Analysis of the General Psychological Conditions of Nurses Dr. Serpil Yýlmaz*, Rabia Hacýhasanoðlu**, Zeynep Çiçek** Öz Hemþirelik, insanlarla iliþkiye

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7 TEST 8 Ünite Sonu Testi 1. 40 m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 2. A noktasýndan harekete baþlayan üç atletten Sema I yolunu, Esra II yolunu, Duygu ise III yolunu kullanarak eþit sürede B noktasýna

Detaylı

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor Türkiye'nin insanlarý, mevcut saðlýk düzeyini hak etmiyor. Saðlýk hizmetleri için ayrýlan kaynaklarýn yetersizliði, kamunun önemli oranda saðlýk

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý

Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2007: 5 (1): 31-35 ARAÞTIRMA Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý Uz. Dr. Ayfer Gözü Dicle Üniversitesi Týp Fakültesi,

Detaylı

ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ

ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ IBB_DERGI_Layout 1 30.11.2011 16:26 Page 181 ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ Evren Ebru ALTINCI 1 Ýlker YÜCESÝR 2 1Ýstanbul

Detaylı

Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý

Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý Tobacco Smoking Among the Executives of the Turkish Medical Association Dr. Özen Aþut*, Dr. Sibel Kalaça** Özet Sigara içme alýþkanlýðý; yaygýnlýðý

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

BÝR KAMU KURULUÞUNDA ÇALIÞAN KADINLARLA ÇALIÞMAYAN KADINLARIN GEBELÝK SORUNLARI YÖNÜNDEN KARÞILAÞTIRILMASI

BÝR KAMU KURULUÞUNDA ÇALIÞAN KADINLARLA ÇALIÞMAYAN KADINLARIN GEBELÝK SORUNLARI YÖNÜNDEN KARÞILAÞTIRILMASI BÝR KAMU KURULUÞUNDA ÇALIÞAN KADINLARLA ÇALIÞMAYAN KADINLARIN GEBELÝK SORUNLARI YÖNÜNDEN KARÞILAÞTIRILMASI Dr. Çiðdem ÇAÐLAYAN Yrd. Doç. Kocaeli Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý A.D. Özet Bu çalýþmanýn

Detaylı

Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence

Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence Dr. Esma Demirezen*, Dr. Gülhan Coþansu* Öz Günümüzde gençler biyolojik ve psikososyal

Detaylı

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ*

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ* Dr. Sevgi CANBAZ Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Tevfik SÜNTER Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Yýldýz PEKÞEN Prof., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak.

Detaylı

AYDIN DA ZAMANINDA VE PREMATÜRE DOÐAN BEBEKLERÝN AÐIRLIK, BOY,

AYDIN DA ZAMANINDA VE PREMATÜRE DOÐAN BEBEKLERÝN AÐIRLIK, BOY, ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2000; 1(2):17-22 Klinik Araþtýrma AYDIN DA ZAMANINDA VE PREMATÜRE DOÐAN BEBEKLERÝN AÐIRLIK, BOY, BAÞ ÇEVRESÝ ÖLÇÜMLERÝ VE PONDERAL ÝNDEKSLERÝ Münevver TÜRKMEN 1, Ferrin AYDOÐAN

Detaylı

Ankara'da iki kýz öðrenci yurdunda kalan öðrencilerin beslenme alýþkanlýklarý

Ankara'da iki kýz öðrenci yurdunda kalan öðrencilerin beslenme alýþkanlýklarý Gülhane Týp Dergisi 2008; 50: 102-109 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2008 ARAÞTIRMA Ankara'da iki kýz öðrenci yurdunda kalan öðrencilerin beslenme alýþkanlýklarý Mahir Güleç (*), Nurcan Yabancý (**), Ercan

Detaylı

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerde Þiþmanlýk Prevalansý

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerde Þiþmanlýk Prevalansý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerde Þiþmanlýk Prevalansý Prevalence of Obesity Among Teachers Employed Within City Town of Kayseri Provinence Mualla Aykut Professor

Detaylı

Halkla Ýliþkiler ve Cinsiyet

Halkla Ýliþkiler ve Cinsiyet Halkla Ýliþkiler ve Cinsiyet Damla YILDIRIM, Selin METÝN Ýzmir Ekonomi Üniversitesi Ýletiþim Fakültesi Özet Literatürde öðrenciler üzerinde yapýlan çalýþmalar cinsiyete göre ileriye dönük mesleki algýlarý

Detaylı

Altý-onbir yaþ grubu çocuklarýn aðýz-diþ saðlýðý yönünden deðerlendirilmesi

Altý-onbir yaþ grubu çocuklarýn aðýz-diþ saðlýðý yönünden deðerlendirilmesi Gülhane Týp Dergisi 2005; 47: 114-118 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2005 ARAÞTIRMA Altý-onbir yaþ grubu çocuklarýn aðýz-diþ saðlýðý yönünden deðerlendirilmesi Ceyhan Altun (*), Günseli Güven (*), Feridun

Detaylı

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý Köylerden (kýrsal kesimden) ve iþ olanaklarýnýn çok sýnýrlý olduðu kentlerden yapýlan göçler iþ olanaklarýnýn fazla olduðu kentlere olur. Ýstanbul, Kocaeli, Ýzmir, Eskiþehir, Adana gibi iþ olanaklarýnýn

Detaylı

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Aslý Eker*, Mine Yurdakul* Öz Bu çalýþma hastanede

Detaylı

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.

Detaylı

Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu

Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu Burnout Syndrome Among Last Year Medical Students of a Medical Faculty in Ankara Dr. Mehmet Güdük*, Dr. Þerafettin Erol*,

Detaylı

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu Opinions of Primary Care Health Workers on Family Medicine

Detaylı

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz****

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz**** Ýstanbul'da Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Kadýnlarýn Genel Saðlýk Anketine Göre Ruhsal Durumlarýnýn Deðerlendirilmesi Assessment of the Psychological Status of Women Who Applied to a Primary Care Unit in

Detaylı

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir Ebelik Son Sýnýf Öðrencilerinin Aile Planlamasý Eðitimi Etkinliðinin Deðerlendirilmesi* The Evaluation of the Educational Activitres of Pregraduate Midwifery Students on Family Planning Methods Dr. Emel

Detaylı

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer*****

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer***** Sývas Ýl Merkezi nde Sosyoekonomik Düzeyi Farklý Üç ÝlköðretimOkulu Öðrencilerinde Kiþisel Hijyen Alýþkanlýklarý Personal Hygiene Behaviors of The Students Attending in Primary Schools, in Sývas Dr. Selma

Detaylı

10. 4a5, 2b7 ve 1cd üç basamaklý sayýlardýr.

10. 4a5, 2b7 ve 1cd üç basamaklý sayýlardýr. 5. ACB + AC BC iþlemine göre, A.C çarpýmý kaçtýr? 0. 4a5, b7 ve cd üç basamaklý sayýlardýr. 4a5 b7 cd A) B) 4 C) 5 D) 6 E) olduðuna göre, c + b a + d ifadesinin deðeri kaçtýr? A) 8 B) C) 5 D) 7 E) 8 (05-06

Detaylı

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Reports) Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi The Relation Between Anxiety

Detaylı

makale (7). Kiþinin saðlýðý ile yaptýðý iþ arasýnda birbirini etkileyen dinamik

makale (7). Kiþinin saðlýðý ile yaptýðý iþ arasýnda birbirini etkileyen dinamik BÝR TEKSTÝL FABRÝKASI ÇALIÞANLARINDA RUHSAL BELÝRTÝLERÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ Ayþe Berrin YÜCEL*, Zeynel SÜTOLUK **, Ferdi TANIR ***, Muhsin AKBABA **** Çalýþma hayatýnda stres ve sebep olduðu saðlýk problemleri

Detaylı

Dt. Erdal ÖZCAN * Yrd. Doç. Dr. Sinan EVCÝL* Dt.Hacer TURGUT** Doç. Dr. Mehmet YILDIZ **

Dt. Erdal ÖZCAN * Yrd. Doç. Dr. Sinan EVCÝL* Dt.Hacer TURGUT** Doç. Dr. Mehmet YILDIZ ** ATATÜRK ÜNÝVERSÝTESÝ DÝÞ HEKÝMLÝÐÝ FAKÜLTESÝNE BAÞVURAN HASTALARDA KLÝNÝÐE BAÞVURMA NEDENÝ ÝLE EÐÝTÝM DURUMU, YERLEÞÝM YERÝ ÝLE DÝÞ FIRÇALAMA ALIÞKANLIÐI ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ Dt. Erdal

Detaylı

Giriþ Yaþlanma kaçýnýlmaz sosyal, biyolojik, bir yaþam sürecidir. Altmýþ beþ yaþ üzeri kiþiler geriatrik yaþ grubu olarak tanýmlanmaktadýr

Giriþ Yaþlanma kaçýnýlmaz sosyal, biyolojik, bir yaþam sürecidir. Altmýþ beþ yaþ üzeri kiþiler geriatrik yaþ grubu olarak tanýmlanmaktadýr Karamürsel Ýlçesi nde Yaþayan Yaþlýlarýn Sosyal Yaþama Ýliþkin Özellikleri Characteristics of the Elderly People Residing in Karamursel District, Regarding Social Life Dr. M. Eþber Özkömür*, Dr. Nüket

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi

Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi Yrd. Doç. Dr. Kemal TURHAN a, Neslihan KALAYCI b, Serbülent ÜNSAL b, Vildan KAYIKÇI

Detaylı

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy****

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy**** Eskiþehir'de Yaþlýlarýn Sosyoekonomik Özellikleri ve Saðlýk Durumlarý Socio-economical Characteristics and Health Status of Elderly People in Eski ehir Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Hangi þeklin tam olarak yarýsý karalanmýþtýr? A) B) C) D) 2 Þekilde görüldüðü gibi þemsiyemin üzerinde KANGAROO yazýyor. Aþaðýdakilerden hangisi benim þemsiyenin görüntüsü deðildir?

Detaylı

SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI

SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 2, Yýl: 8, Aralýk 2008 SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI Türkan

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler

Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler Metabolic Regulation and Related Factors in Diabetic

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 63-69 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Levent Akýn (*), Nilüfer Özaydýn

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

29 Fizik Tedavi Alan Hastalarýn Yaþam Kalitesinin Deðerlendirilmesi Assessment For Quality Of Life Of Patients Receiving Physical Therapy 1 Yrd.Doç. Dr.Birsen ALTAY 2 Yrd.Doç. Dr. H.Demet GÖNENER 1 Hemþ.

Detaylı

ANKARA ili YAŞ GRUBU

ANKARA ili YAŞ GRUBU Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe J. ofspor! Sciences 2005, 16 (1), 19-29 ANKARA ili 11-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARıN FiziKSEL AKTiviTE VE BAZI BESLENME ALıŞKANLıKLARı Dr. savaş KUDAŞ*, Dr. Bülent ÜLKAR**, Dr.Ali

Detaylı

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi ARAÞTIRMA Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi Depression, Death Anxiety and Daily Life Functioning in the Elderly Living in Nursing Home

Detaylı

ÇALIÞMA YAÞAMI VE KADIN SAÐLIÐI

ÇALIÞMA YAÞAMI VE KADIN SAÐLIÐI M. Nihal ESÝN Yrd. Doç. Dr., Ýstanbul Üniv. Florence Nightingale Hemþirelik Yüksekokulu Nilüfer ÖZTÜRK Ýstanbul Üniv. Florence Nightingale Hemþirelik Yüksekokulu ÇALIÞMA YAÞAMI VE KADIN SAÐLIÐI Özet Kadýnlar

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Birsen CEYHUN*, Ömer OÐUZTÜRK**, Ayþe Gülsen CEYHUN*** ÖZET Alkol ve diðer maddelerin kötü kullanýmý ülkemizde yaygýn bir sosyal sorun haline

Detaylı

Üsküdar Ýlçesi Açýk Yeþil Alan Durumunun Ýrdelenmesi

Üsküdar Ýlçesi Açýk Yeþil Alan Durumunun Ýrdelenmesi Üsküdar Ýlçesi Açýk Yeþil Alan Durumunun Ýrdelenmesi 13, 52, 38-44 2004 Yýldýz AKSOY Bahçeþehir Üniversitesi, Mimarlýk Fakültesi, Ýç Mimarlýk ve Çevre Tasarýmý Bölümü, ÝSTANBUL Özet Üsküdar Ýlçesi yeþil

Detaylı

Dr. Hakan Altýntaþ*, Dr. Funda Sevencan**, Dr. Tuðba Aslan***, Dr. Murat Cinel***, Dr. Engin Çelik***, Dr. Fatih Onurdað***

Dr. Hakan Altýntaþ*, Dr. Funda Sevencan**, Dr. Tuðba Aslan***, Dr. Murat Cinel***, Dr. Engin Çelik***, Dr. Fatih Onurdað*** HÜTF Dönem Dört Öðrencilerinin Uyku Bozukluklarýnýn ve Uykululuk Hallerinin Epworth Uykululuk Ölçeði ile Deðerlendirilmesi The Evaluation of Sleep Disorders and Sleepiness State with Epworth Sleepiness

Detaylı

Süleyman Demirel Üniversitesi öðrencilerinin beslenme alýþkanlýklarý

Süleyman Demirel Üniversitesi öðrencilerinin beslenme alýþkanlýklarý ARAÞTIRMA Süleyman Demirel Üniversitesi öðrencilerinin beslenme alýþkanlýklarý Mustafa Saygýn*, Kurtuluþ Öngel**, Sadettin Çalýþkan*, Mehmet Ali Yaðlý***, Mehmet Has****, Taner Gonca****, Yücel Kurt*****.

Detaylı

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý*

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Dr. Burcu Tokuç**, Dr. Muzaffer Eskiocak***, Dr. Galip Ekuklu***,Dr. Ahmet

Detaylı

DÜ ÜK GEL R. Kötü konut ko ulları. Kötü çevre ko ulları Sa lıksız içme suyu Sa lıksız tuvalet Kapalı ortam hava kirlenmesi.

DÜ ÜK GEL R. Kötü konut ko ulları. Kötü çevre ko ulları Sa lıksız içme suyu Sa lıksız tuvalet Kapalı ortam hava kirlenmesi. Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2003; 46: 251-260 Yorum Yoksulluk ve çocuklar üzerine etkileri Þükrü Hatun 1, Nilay Etiler 2, Erdem Gönüllü 3 Kocaeli Üniversitesi Týp Fakültesi 1 Pediatri Profesörü,

Detaylı

Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 25-29 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi Aygül Akyüz (*), Gülten Güvenç (*), Tülay

Detaylı

Bu çalışma jurimiz tarafından Diyetetik Programında Yüksek Lisans Tezi olarak kabul edilmiştir.

Bu çalışma jurimiz tarafından Diyetetik Programında Yüksek Lisans Tezi olarak kabul edilmiştir. iii Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğüne, Bu çalışma jurimiz tarafından Diyetetik Programında Yüksek Lisans Tezi olarak kabul edilmiştir. Juri Başkanı: Prof. Dr. Sevinç Yücecan Yakın Doğu Üniversitesi

Detaylı

ÝÞ GÜVENLÝÐÝ KONUSUNDA BÝLGÝ-TUTUM VE DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ *

ÝÞ GÜVENLÝÐÝ KONUSUNDA BÝLGÝ-TUTUM VE DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ * Dr. Elçin BALCI Uzm., Erciyes Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Ýskender GÜN Yrd. Doç., Erciyes Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Alper KAYA Kayseri H.M. Güldüoðlu Saðlýk Ocaðý Baþ Tbb. KTO-Ýþçi Saðlýðý

Detaylı

Ankara Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Saðlam Çocuk Ünitesinde Ýzlenen Olgularýn Deðerlendirilmesi

Ankara Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Saðlam Çocuk Ünitesinde Ýzlenen Olgularýn Deðerlendirilmesi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Reports) Ankara Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Saðlam Çocuk Ünitesinde Ýzlenen Olgularýn Deðerlendirilmesi Evaluation of Children Followed-Up at the Well-Child Unit of Ankara

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Orhan DOÐAN* ÖZET Bu çalýþmada mezuniyet öncesi ve/veya sonrasý psikiyatri eðitimi ve hizmeti veren

Detaylı

Süleyman Demirel Üniversitesi öðrencilerinin beslenme alýþkanlýklarýnýn araþtýrýlmasý

Süleyman Demirel Üniversitesi öðrencilerinin beslenme alýþkanlýklarýnýn araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA 5 Özet Süleyman Demirel Üniversitesi öðrencilerinin beslenme alýþkanlýklarýnýn araþtýrýlmasý Üniversite gençliðinin barýnma, saðlýk, ekonomik, eðitim ve beslenme gibi bir çok sorunlarý vardýr.

Detaylı

Bu çalışma jürimiz tarafından Besin ve Beslenme Bilimleri Programında Yüksek Lisans Tezi olarak kabul edilmiştir.

Bu çalışma jürimiz tarafından Besin ve Beslenme Bilimleri Programında Yüksek Lisans Tezi olarak kabul edilmiştir. iii Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğüne, Bu çalışma jürimiz tarafından Besin ve Beslenme Bilimleri Programında Yüksek Lisans Tezi olarak kabul edilmiştir. Jüri Başkanı: Prof.Dr. Sevinç YÜCECAN Yakın

Detaylı

KKMM, maliyetsiz, her zaman uygulanabilen ve kadýnlarýn mahremiyetinin korunduðu, evinde tek baþýna rahatlýkla uygulayabileceði bir muayenedir. Bu ned

KKMM, maliyetsiz, her zaman uygulanabilen ve kadýnlarýn mahremiyetinin korunduðu, evinde tek baþýna rahatlýkla uygulayabileceði bir muayenedir. Bu ned DERLEME Kadýnlarýn Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM) Ýle Ýlgili Bilgi, Tutum ve Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination Of Women s Knowledge, Attitude And Behaviours About The Self Examination Of

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

Yasemin Taþ**, Dr. Dilek Aslan***, Dr. Ýskender Sayek****

Yasemin Taþ**, Dr. Dilek Aslan***, Dr. Ýskender Sayek**** Doktorluk Mesleðini Çocuklar Resimlerine Nasýl Yansýtýyorlar? 7-12 Yaþ Grubu Çocuklar Arasýnda Yapýlmýþ Bir Örnek* How Do Children Reflect the "Physician" Profession to Their Drawings? An Example Conducted

Detaylı

Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý

Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý ARAÞTIRMALAR / Researches Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý Mothers' Information Status about Complications of Immunization and Childhood Vaccine

Detaylı

Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students

Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students Dr. Güngör Güler**, Dr. Mine Bekar**, Dr. Nuran Güler**, Dr. Semra Kocataþ*** Özet

Detaylı

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý An Intervention Study on Handwashing Among Secondary School Students in Ankara Mehmet Kaya M.D.

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

0 KLÝNÝK ARAÞTIRMA Romatolojik Sorunu Olan Hastalarda Yaþam Kalitesi ve Bazý Semptomlarla Ýliþkisi Quality Of Life Patients With Rheumatologic Problems And Its Correlates With Some Symptoms Arþ.Gör. Seda

Detaylı

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi ARAÞTIRMA Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi The Efficacy of Psychoeducation as an Adjuvant Therapy in Generalized Anxiety Disorder Havva

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi The level of knowledge of inpatiens at Erciyes University hospital on the patient

Detaylı

Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma

Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma ARAÞTIRMA Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma Reliability Study of Turkish Version of Children s Behavior Questionnaire Short Form and

Detaylı

Kemoterapi alan hastalarýn sosyodemografik ve tanýsal özellikleri

Kemoterapi alan hastalarýn sosyodemografik ve tanýsal özellikleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kemoterapi alan hastalarýn sosyodemografik ve tanýsal özellikleri Sociodemographic and diagnostic characteristics of patients treated with chemotheraphy Gamze Gököz Doðu,

Detaylı

PAZARDA ÇALIÞAN ÇOCUKLARIN ÇALIÞMA KOÞULLARI VE SAÐLIK DURUMLARI *

PAZARDA ÇALIÞAN ÇOCUKLARIN ÇALIÞMA KOÞULLARI VE SAÐLIK DURUMLARI * PAZARDA ÇALIÞAN ÇOCUKLARIN ÇALIÞMA KOÞULLARI VE SAÐLIK DURUMLARI * Nurcan KOLAÇ Öðr. Gör. (Msc), Marmara Üniv. Hemþirelik Y.O. Halk Saðlýðý AD. Ayþe ERGÜN Yrd. Doç., Marmara Üniv. Hemþirelik Y.O. Halk

Detaylı

ÇOCUKLARDA BESLENME. Dr.Belkıs Kütük Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Liv Hospital Ankara

ÇOCUKLARDA BESLENME. Dr.Belkıs Kütük Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Liv Hospital Ankara ÇOCUKLARDA BESLENME Dr.Belkıs Kütük Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Liv Hospital Ankara **Bir ülkenin sosyal ve ekonomik yönden, beklenen uygarlık seviyesine ulaşabilmesi, ancak bedensel ve zihinsel

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Kistik Fibrozisli Çocuk ve Ergenlerde Psikopatoloji ve Tedavi Uyumu White T, Miller J, Smith GL ve ark. (2008) Adherence and psychopathology in children and adolescents with cystic

Detaylı

Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik

Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik ARAÞTIRMA Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik Müge Oðuzberk 1, Arzu Aydýn 2 1 Psk., Lodos Özel Eðitim Okulu, 2 Yrd.Doç.Dr., Mersin Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, Mersin ÖZET Amaç:

Detaylı

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim Matematik 1. Fasikül ÜNÝTE 1 Geometriye Yolculuk ... ÜNÝTE 1 Geometriye Y olculuk Çevremizdeki Geometri E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim E E E E E Üçgenler

Detaylı

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN YAZ OKULU Çocuklarýnýza YAZ KEYFiNi GYM PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN ONLINE KAYIT facebook.com/gympark instagram.com/gym_park twitter.com/gym park info@gympark.com.tr www.gympark.com.tr 0 236 233 00 55 0

Detaylı

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi ARAÞTIRMA 1 Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi Fahriye Oflaz, Huriye Varol GATA Hemþirelik Yüksek Okulu 06010 Etlik-Ankara Özet Amaç: Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

DENEME Bu testte 40 soru bulunmaktadýr. 2. Bu testteki sorular matematiksel iliþkilerden yararlanma gücünü ölçmeye yöneliktir.

DENEME Bu testte 40 soru bulunmaktadýr. 2. Bu testteki sorular matematiksel iliþkilerden yararlanma gücünü ölçmeye yöneliktir. 1. Bu testte 40 soru bulunmaktadýr. 2. Bu testteki sorular matematiksel iliþkilerden yararlanma gücünü ölçmeye yöneliktir. 1. a, b, c birbirinden farklý rakamlardýr. 2a + 3b - 4c ifadesinin alabileceði

Detaylı

GATA Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'ne 2002-2004 yýllarý arasýnda viral hepatit nedenli yatýþlarýn sýklýðý ve daðýlýmý

GATA Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'ne 2002-2004 yýllarý arasýnda viral hepatit nedenli yatýþlarýn sýklýðý ve daðýlýmý Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 125-131 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA GATA Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'ne 2002-2004 yýllarý arasýnda viral hepatit nedenli yatýþlarýn sýklýðý ve Türker Türker

Detaylı

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN SOSYODEMOGRAFÝK VE ÇALIÞMA YAÞAMI ÖZELLÝKLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Özet.

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN SOSYODEMOGRAFÝK VE ÇALIÞMA YAÞAMI ÖZELLÝKLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Özet. SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN SOSYODEMOGRAFÝK VE ÇALIÞMA YAÞAMI ÖZELLÝKLERÝNÝN Dr. Sevgi CANBAZ Yrd. Doç. Ondokuz Mayýs Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý A.D. DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

Detaylı

Bafra Balýk Gölleri'nden Ulugöl'de Tatlýsu Istakozu (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823)'nun Yumurta Verimliliði

Bafra Balýk Gölleri'nden Ulugöl'de Tatlýsu Istakozu (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823)'nun Yumurta Verimliliði Yunus Araþtýrma Bülteni 2013 (1): 20-26 www.sumae.gov.tr/yunus ISSN 1303-4456 Bafra Balýk Gölleri'nden Ulugöl'de Tatlýsu Istakozu (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823)'nun Yumurta Verimliliði * Gülþen

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Major Depresyon, Davraným Bozukluðu ve Madde Kullaným Bozukluðu olan Ergenlerde Fluoksetin ve Biliþsel Davranýþcý Terapinin Karþýlaþtýrýldýðý Randomize Kontrollü Çalýþma Riggs

Detaylı

Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý

Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý Burcu Çakaloz 1, Semra Kurul 2 1 Uz. Dr., Pamukkale Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

M.Ü. Teknik Eðitim Fakültesi Makina Eðitimi Bölümü Üretim Planlama ve Kontrol Ana Bilim Dalý

M.Ü. Teknik Eðitim Fakültesi Makina Eðitimi Bölümü Üretim Planlama ve Kontrol Ana Bilim Dalý Endüstri Mühendisliði Dergisi Cilt: 16 Sayý: 1 Sayfa: (16-29) Makina Mühendisleri Odasý MESLEKÝ TEKNÝK EÐÝTÝMDE TALAÞLI ÝMALAT ATÖLYELERÝNÝN AMPÝRÝK BÝR ÇALIÞMA ÝLE ERGONOMÝK AÇIDAN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ Ahmet

Detaylı

Çocuklarda Ev Kazalarý Domestic Accidents in Children

Çocuklarda Ev Kazalarý Domestic Accidents in Children Çocuklarda Ev Kazalarý Domestic Accidents in Children Dr. Onur Özlem Köse*, Dr. Nadi Bakýrcý** Öz Ev kazalarý, bir evin içinde ya da ona ait yakýn çevrede olan kazalardýr. Türkiye'de 1-4 yaþ arasý çocuk

Detaylı

.:: TÇÝD - Tüm Çeviri Ýþletmeleri Derneði ::.

.:: TÇÝD - Tüm Çeviri Ýþletmeleri Derneði ::. Membership TÜM ÇEVÝRÝ ÝÞLETMELERÝ DERNEÐÝ YÖNETÝM KURULU BAÞKANLIÐINA ANTALYA Derneðinizin Tüzüðünü okudum; Derneðin kuruluþ felsefesi ve amacýna sadýk kalacaðýmý, Tüzükte belirtilen ilke ve kurallara

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri Assertiveness levels of nurses Birgül Özkan, Msc, Department of Nursing, Kayseri Atatürk Health Vocational School, Erciyes University,

Detaylı

GİRNE DE YAŞAYAN 19-65 YAŞ YETİŞKİN BİREYLERİN DİYET KALİTE İNDEKSİ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

GİRNE DE YAŞAYAN 19-65 YAŞ YETİŞKİN BİREYLERİN DİYET KALİTE İNDEKSİ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA K.K.T.C. YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GİRNE DE YAŞAYAN 19-65 YAŞ YETİŞKİN BİREYLERİN DİYET KALİTE İNDEKSİ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Dyt. Ayşe OKAN TIBBI BESLENME TEDAVISI PROGRAMI

Detaylı

ARAÞTIRMA 19 Ýlköðretim Öðrencilerinde Obezite Geliþimini Etkileyen Risk Faktörleri Ersin Uskun *, Mustafa Öztürk *, Ahmet Nesimi Kiþioðlu *, Sema Kýrbýyýk **, Reha Demirel*** Özet Obesite eriþkinlerde

Detaylı

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez?

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez? 5. SINIF COÞMY SORULRI 1. 1. BÖLÜM DÝKKT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. Kazan Bardak Tam dolu kazandan 5 bardak su alýndýðýnda kazanýn 'si boþalmaktadýr. 1 12 Kazanýn

Detaylı

ATATÜRK ÜNÝVERSÝTESÝ DÝÞ HEKÝMLÝÐÝ FAKÜLTESÝNDE ÇALIÞAN DÝÞ HEKÝMLERÝ VE HEMÞÝRELERÝN MESLEKÝ DURUM DEÐERLENDÝRMESÝ, BÖLÜM II: TÜKENMÝÞLÝK

ATATÜRK ÜNÝVERSÝTESÝ DÝÞ HEKÝMLÝÐÝ FAKÜLTESÝNDE ÇALIÞAN DÝÞ HEKÝMLERÝ VE HEMÞÝRELERÝN MESLEKÝ DURUM DEÐERLENDÝRMESÝ, BÖLÜM II: TÜKENMÝÞLÝK ATATÜRK ÜNÝVERSÝTESÝ DÝÞ HEKÝMLÝÐÝ FAKÜLTESÝNDE ÇALIÞAN DÝÞ HEKÝMLERÝ VE HEMÞÝRELERÝN MESLEKÝ DURUM DEÐERLENDÝRMESÝ, BÖLÜM II: TÜKENMÝÞLÝK Yard. Doç. Dr. Saip DENÝZOÐLU* Araþ. Gör. Rahþan AKYIL*** ÖZET

Detaylı

Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri

Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri Knowledge levels of physicians working in Kayseri on patient rights Ali Özer, Dr., MD.

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı