Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Transkript

1 Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 10.Bölüm Tarımsal Pazarlama Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından Faydalanılmıştır.

2 2 Pazarlamanın Tanımı ve Önemi Kök olarak Pazar, piyasa anlamına gelen «market» kelimesinden türemiştir. En çok kabul gören tanımlar: Bir yönetim bilimi olarak pazarlama kişisel ya da karşılıklı kazanç sağlamak amacıyla, müşteriler ile satıcılar arasında istenilen mal ve hizmet değişimlerini sağlayan programların analizi, planlaması, uygulanması ve kontrolüdür. P.Kotler Amerikan Pazarlama Derneğine göre: «Mal ve hizmetlerin üreticiden tüketicilere akışını yönlendiren işletme faaliyetlerinin performansı» Pazarlama, malların ve hizmetlerin üreticiden tüketiciye ulaşımı aşamasında arz, talep, fiyat ve masraf faktörlerinin, çeşitli zaman, yer ve şekildeki durumlarını inceleyen bir bilimdir. T.Güneş

3 3 Pazarlama Yaklaşımları Değişim (mübadele) ile ilgili fonksiyonlar Fiziksel fonksiyonlar Pazarlamayı kolaylaştırıcı fonksiyonlar

4 4 Pazarlamanın Ana Hizmetleri Toplama İşleme Dağıtım

5 5 Pazarlamanın Yardımcı Hizmetleri Yardımcı Hizmetler Dereceleme Standardizasyon Kalite Kontrol Paketleme ve Ambalajlama Depolama Taşıma Risk Taşıma Fiyat Saptama Finansman Muhasebe İşleri Satış Reklam (Talep Yaratma) Pazar Bilgilerini Toplama ve Yayma

6 6 Pazarlama Karması Firmanın hedef pazardaki amaçlarını yerine getirmesi için kullandığı araçların tümüdür. Ürün Fiyat Tutundurma Dağıtım 1.Ürün: Malın bir yerden bir başka yere götürülmesi anlamına gelen «dağıtım» olarak kullanılmaktadır.

7 7 Pazarlama Karması 2.Fiyat: Pazarlama karmasını en önemli unsurudur. Diğer unsurlar maliyeti artırırken, fiyat bu maliyetleri ve karı karşılamaktadır. Fiyat kararları alınırken ürün, tutundurma ve dağıtım unsurları dikkatle incelenmeli ve buna göre fiyat düzeyi belirlenmelidir. 3.Dağıtım: Dağıtım fonksiyonu ile ürünler tüketicilerin istediği zamanda ulaştırılmaktadır.

8 8 Pazarlama Karması 4.Tutundurma (Promosyon): Satış geliştirme faaliyetlerinin tümüne tutundurma ya da başka bir deyişle promosyon denmektedir. 5 temel amacı vardır Reklam Satış promosyonu Halkla ilişkiler Kişisel satış Doğrudan pazarlama

9 9 Pazarlama Kanalları Tarım ürünleri çoğunlukla üreticiler tarafından doğrudan doğruya en son tüketiciye satılmazlar. Üretimden sonra çeşitli kanallardan geçerek ve bu kanallarda değişik olaylarla karşılaşarak son tüketiciye ulaşırlar. Pazarlama veya dağıtım kanallarında çok sayıda pazarlama aracıları bulunur Komisyoncu Aracı Tüccar Dağıtıcı Toptancı Perakendeci Simsar

10 10 Pazarlama Kanalları Ürünlere göre kanalların uzunluğu ve aracıların sayı ve tipleri değişse de Aşamasız Bir Aşamalı İki Aşamalı Tüketici Üç Aşamalı :Üretici-Tüketici :Üretici-Perakendeci-Tüketici :Üretici-Toptancı-Perakendeci- :Üretici-Toptancı-Yarı Toptancı- Perakendeci-Tüketici

11 11 Pazarlama Marjları Tüketicilerin satın aldığı son ürüne ödeyecekleri fiyat ile, üreticilerin ürettikleri hammadde için elde ettikleri fiyat arasındaki fark, pazarlama maliyeti veya pazarlama marjı olarak tanımlanır. Toplam pazarlama marjı, pazarlama aşamalarında (toplama, işleme ve dağıtım gibi) meydana gelen marjların toplamını kapsar. Pazarlama masrafları ve marjları ülkeni ekonomik kalkınmasını ortaya koyan bir gösterge sayılabilmektedir.

12 12 Pazarlama Marjları Ülke ekonomisi geliştikçe ve toplum yaşam standardı yükseldikçe, harcanan paranın daha az bir kısmı hammaddeler için harcanmakta ve önemli bir kısmı işleme, taşıma, depolama, reklam gibi hizmetlere harcanmaktadır. Tarım ürünleri fiyatlarının esas itibariyle toptancı pazarlarında oluştuğu ifade edilmektedir. Bu nedenle, perakende fiyatlar ve üretici fiyatları toptancı fiyatlarından türemişlerdir.

13 13 Pazarlama Örgütleri Pazarlama Kooperatifleri Tanzim Satış Mağazaları Toptancı Halleri ve Toptan Satış Mağazaları Borsalar Perakende Satış Mağazaları Vadeli İşlem Piyasaları

14 14 İletişim Bilgilerim Doç.Dr.Tufan BAL Süleyman Demirel Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Isparta. e-posta: