Tedarik Zinciri Yönetimi

Transkript

1 Tedarik Zinciri Yönetimi -Dağıtım Planlaması- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

2 Dağıtım Tedarik zinciri içerisindeki ürün akıșları incelendiğinde üç temel akıș görülmektedir: Tedarik edilen girdilerin akıșı İmalat sürecindeki bileșenlerin akıșı Tamamlanmıș ürünlerin akıșı Girdilerin akıșı tedarik fonksiyonu ile, imalat sürecindeki akıșlar ișletme içi materyal yönetimi ile, tamamlanmıș ürünlerin müșteriye akıșı ise dağıtım fonksiyonu ile gerçekleștirilmektedir.

3 Dağıtım Dağıtım fonksiyonunun amacı müșterinin istediği ürünlerin, istediği miktarda, istediği zamanda ve istediği yerde teslim edilmesinin sağlanmasıdır. Bu amacın sağlanması, tedarik zincirinin lojistik sistemi içerisinde önemli bir bölümü kapsamaktadır. Sağlıklı bir dağıtım yapısı, müșterinin tatmin edilmesini ve pazar payının arttırılmasını maliyetleri de en küçük kılacak șekilde bașarabilmelidir. Dağıtım, doğrudan ya da dolaylı (aracılar yoluyla) olarak gerçekleștirilebilir.

4 Dağıtım Dağıtım fonksiyonu, üretim fonksiyonunun ortaya koyduğu çıktıyı pazarda talep olușuncaya kadar saklar ve talep oluștuğunda talebi karșılamak üzere teslim ederek arz ve talebi eșleștirir. Bu nedenle dağıtım sistemi içerisinde depolama ve teslim etme faaliyetleri önem tașır. Bu faaliyetlerin en uygun maliyet düzeyinde bașarılabilmesi, iyi bir dağıtım ağı tasarımı ve dağıtım planlaması yoluyla mümkündür. Dağıtım sisteminin yapısını ürün özellikleri, dağıtım yapılması gereken coğrafi alan, dağıtım yapılacak pazarın yapısı gibi etkenler belirleyecektir.

5 Dağıtım Planlaması Dağıtım sistemi planlaması içerisinde çeșitli faaliyetler yer alır: Üretim tesislerinin, depoların, dağıtım merkezlerinin yerlerinin belirlenmesi Depolama ve teslim faaliyetlerinin eșgüdümlenmesi Ürün teslimatının programlanması Teslimat araçlarının yüklenmesi Araç rotalarının belirlenmesi Dağıtım faaliyetlerinin kontrolü Bunun haricinde dağıtım sistemlerinin etkili bir șekilde eșgüdümlenmesi ve yönetimi için bilginin yönetimi de dağıtım planlamasında göz önünde bulundurulmalıdır.

6 Dağıtım Planlaması Dağıtım planlamasında uzun dönemde dağıtım sisteminin olușturulmasından kısa dönemde dağıtım sistemi içerisindeki ișlerin gerçekleștirilmesinin planlamasına kadar değișen durumlar söz konusudur. Ayrıca dağıtımın düzey sayısına bağlı olarak da planlama farklılık göstermektedir. Kısa dönem planlamada sipariș büyüklüğü/yeniden sipariș noktası gibi geleneksel maliyet odaklı yaklașımlar kullanılabildiği gibi Dağıtım Gereksinim Planlaması'ndan da yararlanılabilmektedir.

7 Dağıtım Planlaması İyi bir dağıtım planlaması sonucunda: Daha düșük stok düzeyi Daha az satıș kaybı Teslimatlarda daha az gecikme Daha kısa teslim zamanları Daha güvenilir müșteri hizmeti

8 Dağıtım Maliyetleri Dağıtım maliyetleri müșteriye sunulacak hizmet düzeyine bağlı olarak değișmektedir. Hizmet düzeyi arttıkça, bu hizmet düzeyini sağlamak için gerekli maliyetler de artacaktır. Müșteri hizmet düzeyini Teslimat hızı Zamanında teslimat oranları Teslimat șekilleri Teslimat miktarları gibi etkenler belirler.

9 Dağıtım Gereksinimleri Planlaması (DRP) Dağıtımda stok kontrolünü sağlar. Çok sayıda ürünün, çok sayıda stok noktasında kontrolünü sağlar. Çok düzeyli bir dağıtım ağının yönetimine izin verir. Stok düzeyleri düzgün olmayan bir talep yaratır. Bu talebin yönetilmesini sağlar. Talep yapısının bağımlı olduğunu varsayar. Talep tahmini yerine gereksinimler hesaplanır. Stokta bulundurmak yerine akıșın planlanmasını sağlar. Stokun yerini bilgi alır. Ana üretim programının olușturulmasına temel teșkil eder.

10 DRP Uygulaması Temel düzeyde tüketim tahminleri gerekir. Dağıtım ağı tasarımının bilinmesi gerekir. Stok durumunun bilinmesi gerekir. Sipariș verilerinin bilinmesi gerekir. Gereksinimler geriye doğru planlanır. Brüt gereksinimlerden net gereksinimler hesaplanır. Gereksinim zamanları belirlenir. Planlanan siparișler verilir.

11 DRP Uygulaması-Örnek Bilgisayar tedarik zincirinin dağıtım ağı yapısı așağıdaki gibidir. Üretim süresi: 1 hafta Parti büyüklüğü: 3000 adet Fabrika Dağıtım Merkezi Teslimat süresi (TS): 2 hafta Parti büyüklüğü (PB): 2000 adet TS: 2 hafta PB: 500 adet Perakendeci A TS: 4 hafta PB: 1000 adet Perakendeci B TS: 1 hafta PB: 300 adet Perakendeci C

12 DRP Uygulaması-Örnek Perakendecilerin 12 haftalık satıș tahminleri Tablo 1'dedir. Kapanan bir mağazadan 300 adet bilgisayar, 4. planlama haftasında B perakendecisine teslim edilmek üzere sevk edilmiștir. Tablo 1 Haftalık Talep Tahminleri (adet) Perakendeci A Perakendeci B Perakendeci C Tablo 2 Mevcut Stok ve Güvenlik Stoku Düzeyleri (adet) Fabrika Dağıtım Merkezi Perakendeci A Perakendeci B Perakendeci C Mevcut stok Güvenlik stoku

13 DRP Uygulaması-Örnek Perakendeci A Haftalar Talep Brüt İhtiyaç Planlı Teslimat Net İhtiyaç Dönem sonu stok Planlanan teslimat Verilmesi planlanan sipariș

14 DRP Uygulaması-Örnek Perakendeci B Haftalar Talep Brüt İhtiyaç Planlı Teslimat 300 Net İhtiyaç Dönem sonu stok Planlanan teslimat Verilmesi planlanan sipariș

15 DRP Uygulaması-Örnek Perakendeci C Haftalar Talep Brüt İhtiyaç Planlı Teslimat Net İhtiyaç Dönem sonu stok Planlanan teslimat Verilmesi planlanan sipariș

16 DRP Uygulaması-Örnek Dağıtım Merkezi Haftalar Talep Brüt İhtiyaç Planlı Teslimat Net İhtiyaç Dönem sonu stok Planlanan teslimat Verilmesi planlanan sipariș

17 DRP Uygulaması-Örnek Fabrika Haftalar Talep Brüt İhtiyaç Planlı üretim Net İhtiyaç 2000 Dönem sonu stok Planlanan üretim 3000 Verilmesi planlanan üretim emri 3000

18 DRP Programlama temellidir. Miktarları ve teslimat zamanlarını temel alır, maliyetleri hesaba katmaz. Çok sayıda, birbiriyle ilișkili ürünlerin ve dağıtım ağındaki konumların yönetilmesini sağlar. Basit bulușsal yaklașımı kullanır. Dağıtım planı ile ilgili bilgi paylașımının kolaylașmasını, gerektiğinde kolayca bilgi güncelleme yapılabilmesini sağlar. Depo ve araç kapasitelerinin planlanmasına yardımcı olur.

19 DRP Müșteriye yakın noktalara olan bilgi akıșını hızlandırır. Talep tahmini bilgilerinin güvenilirliğini arttırır. Dağıtım süresini azaltır. Mevcut stokları, üretim programlarını ve dağıtım olanaklarını hızlı bir șekilde değerlendirerek en uygun çözümü bulur. Dağıtım merkezlerinde stok optimizasyonu yapılmasına olanak sağlar. Stok miktarlarını azaltır ve stok maliyetlerinden tasarruf sağlar. Müșteriye sunulan hizmet düzeyi artar ve stoksuzluk maliyetleri azalır. Dağıtımın planlı yapılması sonucu, sık ve ekonomik olmayan dağıtımın önüne geçilir. Uzun süreli nakliye anlașmaları yapma olanakları doğar. Tașımada optimizasyon yapılabilir; tesis, araç ve çalıșanlardan daha verimli yararlanılması sağlanabilir.

20 DRP Üretimdeki kapasite kısıtlarının ve dağıtımdaki ișe bașlama maliyetlerinin yönetilmesinde sınırlıdır. Sabit ve değișken nakliye maliyetlerinin yönetilmesinde sınırlıdır. Alternatif tedarik kaynaklarının yönetilmesinde sınırlıdır. Ağ içerisindeki çapraz sevkiyatların yönetilmesi zordur. Dağıtımı hızlandırma seçenekleri fark edilmeyebilir.