KREDİ TALEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Transkript

1 KREDİ TALEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

2 YARARLANILAN KAYNAKLAR - KREDİ TALEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Öztin AKGÜÇ (ARAYIŞ BASIM) - MALİ TABLOLAR ANALİZİ Dr. Öztin AKGÜÇ (ARAYIŞ BASIM) - İŞLETME FİNANSININ TEMELLERİ BREALEY, MYERS, MARCUS (LİTERATÜR) - FİNANSAL YÖNETİMİN İLKELERİ BRIGHAM, HOUSTON (NOBEL) - İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müş. Odası 2

3 HAFTANIN EKONOMİ HABERİ 3

4 4

5 5

6 6

7 7

8 8

9 Türkiye nin en fazla ihracatı AVRUPA ya + Türkiye nin en fazla ithalatı enerji (petrol vb.) -$ İthalatın ihracattan fazla olan kısmı DIŞ TİCARET AÇIĞI Açığın dış ticaret işlem hacmine (ihracat+ithalat) oranı % 20 nin üzerinde trend olarak kalırsa ekonomik tehlike sinyali olarak algılanır. İhracatın ithalatı karşılama oranı devamlı % 60 ın altında kalırsa olumsuz. 9

10 TEMEL MALİ TABLOLAR 10

11 MALİ TABLOLARIN DÜZENLENME AMACI KARAR VERİCİLERE YÖNELİK OLARAK FİRMANIN; MALİ DURUMU FAALİYET PERFORMANSI NAKİT AKIŞLARI HAKKINDA BİLGİ VERMEK AMACIYLA RAPORLAMAKTIR. 11

12 MALİ TABLOLAR OTOMOBİLİN GÖSTERGE PANELİNE BENZER. OTOMOBİLİN PANELİNDE BULUNAN GÖSTERGELER BİR BÜTÜN OLARAK ARAÇ DURUMUNA DAİR BİLGİ VERİR. BU BİLGİLER OTOMOBİLİN ANLIK DURUMA İLİŞKİN OLABİLECEĞİ GİBİ KÜMÜLATİF VERİ ÖZETİ DE OLABİLİR. MALİ TABLOLAR İŞLETME YÖNETİMİNİN PERFORMANSINI GÖSTEREN VEYA GELİŞMELERE KARŞI UYARI SİNYALLERİ İÇEREN BİLGİ SETİ OLUŞTURURLAR. 12

13 MALİ TABLOLAR ANALİZİ NEDİR? MALİ TABLOLARDA YER ALAN KALEMLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN VE BUNLARIN ZAMAN İÇİNDE GÖSTERDİĞİ EĞİLİMLERİN İNCELENMESİDİR. MALİ TABLOLAR ANALİZİNİN AMACI: BANKALAR İÇİN MALİ TABLOLARIN ANALİZİNDE AMAÇ; TABLOLARIN DÜZENLENDİĞİ TARİHTE FİRMANIN BORÇ ÖDEME GÜCÜNE SAHİP OLUP OLMADIĞINI SAPTAMAK, BORÇ ÖDEME GÜCÜNÜN GELECEKTE DE DEVAM ETME OLASILIĞINI TAHMİN ETMEKTİR. 13

14 FİRMANIN GEÇMİŞ DÖNEM GELİRLERİNDEKİ EĞİLİMİ DİKKATE ALINARAK FAALİYETLERİYLE GELECEK DÖNEMDE KREDİ ÖDEMESİNE YETECEK FON YARATMA GÜCÜ HAKKINDA KESİN KAANAT EDİNİLMELİDİR. 14

15 KREDİ DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE BANKA ANALİSTLERİ TARAFINDAN KREDİ TALEP EDEN FİRMANIN SON 3 YILA AİT VERGİ DAİRESİ VEYA YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR ONAYLI BİLANÇO VE GELİR TABLOLARI ÜZERİNDEN ANALİZ YAPILIR. ANCAK, MALİ TABLOLAR DOĞRU MUHASEBE İŞLEMLERİ İLE DÜZENLENMEDİĞİ TAKDİRDE HİÇBİR ANALİZ TEKNİĞİ FİRMANIN MALİ DURUMU HAKKINDA GÜVENİLİR SONUÇLARA ULAŞTIRMAZ. 15

16 FİRMALARIN MALİ TABLOLARINI KASTEN VEYA HATALI OLARAK GENEL KABUL GÖRMÜŞ MUHASEBE İLKE VE YÖNTEMLERİNE AYKIRI BİÇİMDE DÜZENLENMELERİNE KARŞI FİNANSAL ANALİZ SIRASINDA ANA HESAPLARIN İÇERİĞİ DİKKATLİCE İRDELENMELİDİR. 16

17 BİLANÇO MAKYAJI - VİTRİN SÜSLEME MALİ TABLODA OYNAYARAK DURUMU FARKLI GÖSTERMEK DAHA İYİ GÖRÜNÜM DAHA KÖTÜ GÖRÜNÜM 17

18 BİLANÇO MAKYAJI - VİTRİN SÜSLEME 1) OLDUĞUNDAN DAHA İYİ GÖSTERMENİN AMACI - KREDİTÖRLERİ VE YATIRIMCILARI İKNA ETMEK AMACIYLA FİRMANIN MALİ BÜNYESİNİ GÜÇLÜ, FAALİYETLERİNİ KÂRLIYMIŞ GİBİ YANSITMAK. - FİRMA HAKİM ORTAKLARININ YÜKSEK FİYATTAN HİSSE SATIŞI YAPABİLMESİ İÇİN ŞİRKETİN PİYASA DEĞERİNİ SPEKÜLATİF OLARAK ARTIRMAK. - FİRMA YÖNETİCİLERİNİN OLUMSUZLUKLARI PATRONDAN GİZLEMEK VEYA ZAMAN KAZANMAK AMACIYLA YÖNETİM BAŞARISIZLIKLARINI MUHASEBE HİLELERİYLE ÖRTMEK. 18

19 BİLANÇO MAKYAJI - VİTRİN SÜSLEME 2) OLDUĞUNDAN DAHA KÖTÜ GÖSTERMENİN AMACI - FİRMANIN DAHA AZ VERGİ ÖDEMEK İSTEMESİ, HATTA HİÇ VERGİ ÖDEMEMEK İSTEMESİ, - FİRMANIN KÜÇÜK ORTAKLARINA TEMETTÜ ÖDEMEK İSTEMEMESİ, - FİRMANIN HİSSE PAYLARINI DÜŞÜK FİYATTAN UCUZA GERİ TOPLAMAK İSTEMESİ SEBEPLERİYLE GERÇEKLEŞENDEN DAHA DÜŞÜK KÂR VEYA ZARAR AÇIKLAMASI. 19

20 BİLANÇO MAKYAJI - VİTRİN SÜSLEME MALİ TABLOLAR ÜZERİNDEKİ YANILTICI UYGULAMALAR: - VARLIKLARIN (ÖZELLİKLE SABİT KIYMETLERİN) AŞIRI İYİMSER DEĞERLERLE GÖSTERİLMESİ - BORÇLARIN GERÇEKTE OLDUĞUNDAN DÜŞÜK GÖSTERİLMESİ, BAZI KALEMLERİN GİZLENMESİ - VARLIKLARIN (OLDUĞUNDAN DAHA LİKİT), KAYNAKLARIN (OLDUĞUNDAN DAHA UZUN VADELİ) SINIFLANDIRILMASI 20

21 BİLANÇO NETLEŞTİRME (AKTARMA - ARINDIRMA) MALİ ANALİZİN GÜVENİLİRLİĞİ İÇİN MALİ TABLOLAR ANLAŞILIR VE KARŞILAŞTIRILABİLİR OLMALIDIR. - MALİ ANALİST FİRMANIN MALİ TABLOLARI ÜZERİNDEKİ VERİYİ FARKLI BİLGİ KAYNAKLARINDAN DOĞRULAMALIDIR. - FİRMA MUHASEBESİNİN ŞEFFAFLIĞI DEĞERLENDİRİLMELİ, GEREKİRSE BAZI KALEMLERDE DÜZELTME* YAPILMALIDIR. 21

22 FİRMA MALİ TABLOLARINI KİMLERLE PAYLAŞIR? ÜST YÖNETİM, FİNANS BİRİMİ İÇ DENETİM ORTAKLAR, YATIRIMCILAR MALİ TABLOLAR KREDİTÖRLER, PROJE ORTAĞI, TEDARİKÇİLER BAĞIMSIZ DENETÇİ, SPK, BİST, MALİYE 22

23 FİRMA MALİ TABLOLARINI KİMLERLE PAYLAŞIR? - SERMAYE HAREKETİNİN YETERİNCE DERİNLEŞMEDİĞİ - VERGİ SALIMI VE TOPLANMASINDA SIKINTI YAŞANAN - DENETİM ETKİNLİĞİNİN YETERLİ SEVİYEDE OLMADIĞI PİYASALARDA MALİ TABLO PAYLAŞIMI DETAY VE ŞEFFAFLIK YÖNLERİNDEN SUNUM YAPILAN KİŞİYE GÖRE DEĞİŞEBİLİR. (Bankacı gerçek kaydı araştırır, sorgular.) 23

24 FİRMA MALİ TABLOLARINI KİMLERLE PAYLAŞIR? FİRMANIN FAALİYETLERİ VE MALİ DURUMU HAKKINDAKİ EN KAPSAMLI, SAĞLIKLI VE GÜNCEL BİLGİYE İLK ÖNCE FİNANS YÖNETİCİ VE ORTAKLARININ ERİŞTİĞİ VARSAYILIR. FİRMAYA DOĞRUDAN YATIRIMDA BULUNMAYA NİYETLİ ORTAK ADAYLARI İLE GEREKTİĞİNDE GİZLİLİK ANLAŞMASI YAPILARAK DETAYLI BİLGİ PAYLAŞILDIĞI BİLİNMEKTEDİR. FİRMANIN VADELİ OLARAK HAMMADDE VEYA HİZMET SATIN ALDIĞI BÜYÜK TEDARİKÇİLERİNE REKABET İZİN VERDİĞİ ÖLÇÜDE MALİ VERİ PAYLAŞIMI MÜMKÜNDÜR. 24

25 FİRMA MALİ TABLOLARINI KİMLERLE PAYLAŞIR? FİRMANIN SERMAYE PİYASASI DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMLARI İLE MALİYE BAKANLIĞINA BEYAN ETTİĞİ MALİ TABLOLAR MEVZUATA GÖRE UYGUN ŞEKİL VE İÇERİKTEDİR. BANKA VE DİĞER FİNANSMAN KURULUŞLARI GİBİ KREDİ SAĞLAYICILAR FİRMANIN MALİ VERİLERİNE ŞEFFAFLIK VE GÜNCELLİK YÖNLERİNDEN ORTA SEVİYEDE HAKİMDİR. ÖZELLİKLE KREDİ İLİŞKİSİ UZUN SÜREDİR DEVAM EDEN BİR FİRMANIN GENEL GİDİŞATINI -ÖRNEĞİN KAYITDIŞI SATIŞI VEYA STOK DURUMU GİBİ YÖNLERİYLE- TANIMA SÜRECİ KADEMELİ İLERLER. 25

26 İÇ ANALİZ DIŞ ANALİZ MALİ TABLOLAR MALİ TABLOLARIN ANALİZİNE KİMLER İHTİYAÇ DUYAR? YÖNETİCİLER KREDİTÖRLER FAALİYET SONUÇLARINI DEĞERLEME VE REVİZYON SERMAYENİN KULLANIM ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ KREDİNİN GERİ ÖDENMEME RİSKİNİN SAPTANMASI NEDEN? ŞİRKETİN PİYASADAKİ DEĞERİ İLE KÂRLILIĞININ İZLENMESİ ORTAKLAR YATIRIMCILAR 26

27 MALİ TABLOLARIN ANALİZ AMAÇLARI YÖNETİM ANALİZİ YATIRIM ANALİZİ KREDİ ANALİZİ FİRMA DEĞERİNİN MAKSİMİZE OLMASINDAN ÇIKARI BULUNAN KİŞİLERE MALİ ANALİZ AVANTAJ SAĞLAR. 27

28 MALİ TABLOLARIN KULLANIM SINIRLARI MALİ TABLOLAR; - GENEL BİLGİ DÜZEYİNDEKİ KULLANICILARA YÖNELİKTİR. - NİHAİ NİTELİKTE DEĞİL, BELLİ BİR TARİHE ÖZGÜDÜR. - ÖZNEL DÖNEMSEL DEĞERLEME YÖNTEMLERİNİ İÇERİR. - CARİ DEĞERLER DEĞİL, TARİHİ MALİYETLERE GÖREDİR. - SATINALMA GÜCÜNDEKİ DEĞİŞİKLİĞİ YANSITMAZLAR. - NAKİT DEĞİL, TAHAKKUK ESASINA GÖRE DÜZENLENİR. - ÖZET OLUP TÜM İŞLETME BİLGİLERİNİ İÇERMEZLER. 28

29 MALİ TABLOLARIN KULLANIM SINIRLARI MALİ TABLOLAR KRİSTAL KÜRE DEĞİLDİR. FİRMA HAKKINDA HANGİ SORULARI SORACAĞIMIZI HATIRLATIRLAR; GENELLİKLE SORULARIN YANITLARINI İÇERMEZLER. 29

30 MALİ TABLOLAR İKİ SINIFTA İNCELENİR: TEMEL MALİ TABLOLAR - BİLANÇO - GELİR TABLOSU EK MALİ TABLOLAR - FON AKIM TABLOSU - NAKİT AKIM TABLOSU - KÂR DAĞITIM TABLOSU - SATIŞLARIN MALİYETİ - ÖZKAYNAK DEĞİŞİM 30T.

31 GELİR TABLOSU BİLANÇO MALİ TABLOLAR TEMEL MALİ TABLOLAR BİLANÇO VE GELİR TABLOSUDUR. FİRMANIN BELLİ BİR TARİH İTİBARİYLE SAHİP OLDUĞU VARLIKLARININ DAĞILIMINI VE BU VARLIKLARIN FİNANSMANINDA KULLANILAN KAYNAKLARIN DAĞILIMINI GÖSTEREN ÇİZELGEDİR. FİRMANIN BİR DÖNEM BOYUNCA ELDE ETTİĞİ GELİRLER İLE AYNI DÖNEM İÇİNDE KATLANDIĞI TÜM MALİYET VE GİDERLERİ LİSTE HALİNDE GÖSTEREN VE GELİR - GİDER FARKINI KÂR VEYA ZARAR OLARAK ÖZETLEYEN CETVELDİR. 31

32 BİLANÇO SİYAH-BEYAZ FOTOĞRAF GİBİDİR. 32

33 FİRMANIN BELLİ BİR TARİHTE SAHİP OLDUĞU VARLIK VE KAYNAKLARI BİLANÇODA HAREKETSİZ GÖRÜNTÜLENİR. 33

34 GELİR TABLOSU ÖZET BİLGİLERİ VERİR. 34

35 FİRMANIN BİR DÖNEM BOYUNCA DİNAMİK BİÇİMDE ÇALIŞAN GELİR VE GİDER HESAP KALEMLERİNİ ÖZETLER. 35

36 BİLANÇO GELİR TABLOSU AKTİF PASİF Dönen Varlıklar 400 Duran Varlıklar 600 Toplam 1000 KV Borçlar 200 UV Borçlar 300 Özsermaye 500 Toplam 1000 BİLANÇONUN TARİHİ, İLİŞKİLİ GELİR TABLOSUNUN DÖNEM SONU TARİHİ İLE AYNIDIR. Satışlar Satışların Maliyeti (6.000) Faaliyet Giderleri (2.950) Faaliyet dışı gelirler 200 Faaliyet dışı giderler (100) Finansman giderleri (300) Olağandışı gelirler 50 Olağandışı giderler (250) Vergi (450) Dönem Net Kârı

37 BİLANÇO İSTENEN HER TARİHTE FİRMANIN FOTOĞRAFINI GÖSTERMEK ÜZERE DÜZENLENEBİLİR. ANCAK GENELLİKLE BİLANÇO DÜZENLEME TARİHLERİ ÜÇER AYLIK DÖNEM SONLARIDIR. 31 MART 30 HAZİRAN 30 EYLÜL ARA DÖNEM BİLANÇOSU (İSTEĞE BAĞLI GEÇİCİ NİTELİKLİ) 31 ARALIK YILSONU BİLANÇOSU (KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ ZORUNLU EKİ) 37

38 GELİR TABLOSU ÜÇER AYLIK DÖNEM SONLARINDA GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMESİ ZORUNLU EKİ OLARAK DÜZENLENİR 31 MART 30 HAZİRAN 30 EYLÜL 31 ARALIK GEÇİCİ GELİR TABLOSU (GEÇİCİ VERGİ BEY. ZORUNLU EKİ) 31 ARALIK KESİNLEŞMİŞ GELİR TABLOSU (KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ ZORUNLU EKİ) 38

39 BİLANÇO GELİR TABLOSU AKTİF PASİF Dönen Varlıklar 400 Duran Varlıklar 600 Toplam 1000 KV Borçlar 200 UV Borçlar 300 Özsermaye 500 Toplam 1000 GELİR TABLOSUNU ETKİLEYEN HER İŞLEM EŞANLI OLARAK BİLANÇOYU DA ETKİLER. Satışlar Satışların Maliyeti (6.000) Faaliyet Giderleri (2.950) Faaliyet dışı gelirler 200 Faaliyet dışı giderler (100) Finansman giderleri (300) Olağandışı gelirler 50 Olağandışı giderler (250) Vergi (450) Dönem Net Kârı

40 AKTİF ELMA LTD. ŞTİ. BİLANÇOSU PASİF 40

41 AKTİF ELMA LTD. ŞTİ. BİLANÇOSU PASİF DÖNEN VARLIKLAR (1 yılda nakde çevrilebilir) YABANCI KAYNAKLAR (Kısa Vadeli Borçlar < 1 yıl) DURAN VARLIKLAR (1 yıldan uzun kullanılabilir) (Uzun Vadeli Borçlar > 1 yıl) ÖZKAYNAKLAR (Sermaye ve benzeri kaynak) 41

42 SORU, GÖRÜŞ, ÖNERİ? TEŞEKKÜRLER.