Stratejik Yönetim (Misyon ve Vizyon) 1
Yönetim Modeli 2 Stratejik Yönetim 3 İnsan Kaynakları Yönetimi 1 Liderlik Sistemi 6 Performans Yönetimi 4 Diğer Kaynakların Yönetimi 5 Süreç Yönetimi 2
Stratejik Yönetim Aşamaları Vizyon Müşteri/paydaş Ürün/hizmet Misyon Değerler Stratejiler Kritik Performans Ölçüleri Yıllık Hedefler Stratejik Amaçlar Durum Analizi (PESTS ve SWOT) ve Perf. Değerl. Fark Analizi Eylem Planları Alternatif Planlar Uygulama 3
Mevcut Durum Analizi: Şu anda neredeyiz? Nerede olmak istiyoruz? 4 Hedefe doğru ilerlediğimizi nasıl bileceğiz? Strateji oluşturma Olmak istediğimiz yere nasıl gideceğiz? Stratejik Yönetim Performans Yönetimi Misyon: Neden varız? Vizyon
Stratejik Yönetim Stratejik Amaçlar Beş yıl sonra nerede olmak istiyoruz? Vizyon Nerede olmayı hayal ediyoruz? Misyon Neden varız? Mevcut Durum Analizi Şu anda neredeyiz? 1 2 3 4 5 Yıllık Hedefler Kilometre taşları? 5
Stratejik Yönetim Misyon ( kurumun içine bakarak çıkarılır ) Değerler ( kurumun içine bakarak çıkarılır ) Vizyon ( kurum için düşlenen gelecek oluşturulur) 6
Misyon Kavramı 7
Stratejik Yönetim Aşamaları Vizyon Müşteri/paydaş Ürün/hizmet Misyon Değerler Stratejiler Kritik Performans Ölçüleri Yıllık Hedefler Stratejik Amaçlar Durum Analizi (PESTS ve SWOT) ve Perf. Değerl. Fark Analizi Eylem Planları Alternatif Planlar Uygulama 8
Misyon* (fr:mission) (tr:ulugörev ulugörev, özgörev,, amaç, görev) Bir kimse, kurum veya kuruluşun var oluş nedeni, Bir kimse, kurum veya kuruluşun yapması beklenen görevi dir. *: Türk Dil Kurumu Sözlüğü ne göre 9
Misyon Üstlenmek* özel bir görevi üzerine almak tır. *: Türk Dil Kurumu Sözlüğü ne göre 10
Misyon İfadesi; Kurumun aldığı temel kararlara bir çerçeve oluşturabilmeli istendiğinde başvuru kaynağı olmalı var oluş amacını berrak ve tutarlı bir şekilde açıklamalı kurumun neden ve ne için var olduğunu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde anlatmalı 11
Kamu Kurumlarının Misyon İfadesi; Elbette kanun ve yönetmelikler ile çerçevesi çizilmiştir fakat Kurumun paydaşlarına yönelik bir heyecanı genelde içermemektedir. 12
Misyon ifadesi neden önemlidir? Hizmet alanlarımızı gösterir Ne yapmamız gerektiğini belirler Kurumun değişmez karakterini tanımlar 13
Misyon Cümlesi; Temel var oluş nedenimiz? Müşterilerimiz kimler? Ne tür Ürün/Hizmetler sunuyoruz? Ürün/Hizmetlerimizi nasıl sunuyoruz? sorularını özetler. 14
Misyon ifadesi nin Bir paragraftan uzun olmaması, Açık, Anlaşılır, Herkes tarafından aynı ölçüde algılanabilir, Temel değerler ile uyumlu olması tercih edilir. 15
Misyon Oluşturma NE yapmamız gerekiyor/bekleniyor? Bunları KİM için yapıyoruz? Hangi yöntem, yaklaşım ve değerler ile NASIL üretiyoruz, nasıl çalışıyoruz? Bunları NEDEN yapıyoruz, neden varız? 16
Misyon İfadesi Oluştururken Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar Kurumun temel iş alanı ne olduğunun sorgulanması gerekmektedir. Ayrıca kurumu özel veya ayrı kılan özellikler ve yükümlülükleri listelenebilir. Kurumdan hizmet alan kesimler, sunduğu hizmetler listelenmelidir. 17
Misyon İfadesi Oluştururken Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar Bundan üç veya beş yıl öncesine göre kurumun amaçlarında veya hizmetlerinde oluşan değişiklikler ve dikkate alınması gereken ekonomik değişkenler özetlenebilir. Misyon ifadesi paydaşların ilgilendikleri veya alacakları planlanan faydayı yansıtmalı, kurum ile ilgili olarak Hükümet Programında ifade edilen politikalara uyumlu olmalıdır. 18
Misyon İfadesi Oluştururken Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar Misyon ifadesi kurumun belirgin bir biçimde etki edebileceği alanları tarif etmelidir. Aksi halde, yani kurumun etkileyebilme şansı olmayan alanları kapsayan misyon ifadeleri amaçlara ne derece ulaşıldığının ölçülmesi sırasında karışıklığa neden olabilir. Misyon ifadesinin oluşturulmasında görevin gerçekleştirilmesinin ölçülebilir olması gözetilmelidir. 19
Misyon Oluşturma Ne? Hizmet alanların ihtiyaçları, Kurumdan beklenen ürün ve hizmetler Nasıl? yaklaşımlar, yöntemler, performans düzeyi Neden? Var oluş nedeni, kuruluş amacı Kime? Hizmet Alan Kesimler 20
TÜSSİDE Misyonu Ne? Eğitim, danışmanlık, araştırma ve yayın hizmeti Neden? daha etkin yönetilmesi ve sürekli gelişimi için Nasıl? insan odaklı yaklaşımlar ile Kime? Kurum ve Kuruluşlara 21
TÜSSİDE Misyonu Kurum ve kuruluşların KİMLER? daha etkin yönetilmesi ve sürekli gelişimi için, NEDEN? eğitim, danışmanlık, araştırma ve yayın hizmetlerini NE? insan odaklı yaklaşımlar ile sunmak, NASIL? 22
TÜSSİDE Misyonu Kurum ve kuruluşların daha etkin yönetilmesi ve sürekli gelişimi için, eğitim, danışmanlık, araştırma ve yayın hizmetlerini insan odaklı yaklaşımlar ile sunmaktır. 23
MÜ-Mühendislik Fakültesi Misyonu (1994 2000) Üstün nitelikli mühendis yetiştirmek, ülkemizde bilgi ve teknolojinin üretilmesine, yönetilmesine, kullanılmasına ve yayılmasına katkıda bulunmak 24
Misyon Analizi Ne? Üstün nitelikli mühendis, bilgi ve teknoloji Neden? B&T üretimine, yönetimine, kullanılmasına ve yayılmasına katkı Nasıl? Kime? Mühendis ihtiyacı olan kurumlar, öğrenciler, toplum 25
Takım Çalışması Kurumun misyon ifadesi ait misyon üçgenini oluşturunuz. Misyon üçgenlerinden yola çıkılarak ortak bir misyon ifadesine ulaşalım. 26
Misyon Oluşturma Ne? Hizmet alanların ihtiyaçları, Kurumdan beklenen ürün ve hizmetler Nasıl? yaklaşımlar, yöntemler, performans düzeyi Neden? Var oluş nedeni, kuruluş amacı Kime? Hizmet Alan Kesimler 27
Vizyon Kavramı 28
Stratejik Yönetim Aşamaları Vizyon Müşteri/paydaş Ürün/hizmet Misyon Değerler Stratejiler Kritik Performans Ölçüleri Yıllık Hedefler Stratejik Amaçlar Durum Analizi (PESTS ve SWOT) ve Perf. Değerl. Fark Analizi Eylem Planları Alternatif Planlar Uygulama 29
Mevcut Durum Analizi: Şu anda neredeyiz? Nerede olmak istiyoruz? 30 Hedefe doğru ilerlediğimizi nasıl bileceğiz? Strateji oluşturma Olmak istediğimiz yere nasıl gideceğiz? Stratejik Yönetim Performans Yönetimi Misyon: Neden varız? Vizyon
Vizyon* (fr:vision) (tr:özülkü, uludüş, geniş görüşlülük) Gösterim, Geniş görüş, ileri görüş. Görme gücü, önsezi, algılamada olağanüstü yetenek ve seziş, bir şeyin tasarlanış veya görülüş tarzı, hayal gücü ile zihinde yaratılan simge, derin görme, ileriyi görme *: Türk Dil Kurumu Sözlüğü ne göre 31
Kurumsal Vizyon İfadesi bir kurum veya kurumun uzun vadede ulaşmak istediği yer ve durumu, ilerleyeceği yönü 32
Vizyon İfadesi Doğru ya da yanlış değildir Gerçekleşmek zorunda değildir Heyecan vericidir 33
Vizyon İfadesi Geleceğin nasıl olması gerektiğini veya nasıl olabileceğini gösterir. Önümüzde nasıl bir gelecek fotoğrafı görüldüğünü veya görülmek istendiğini anlatır. Özellikle kurum çalışanları için ilham vericidir. Çalışanların niçin çalıştıklarının bilincinde olmalarına yardımcı olur. Kuruma olan aidiyet duygusunu arttırır. 34
Vizyon İfadesi Değişim için bir gerekçe-zorunluluk sunar, İlham verir, Mevcutla yetinmeden daha ileriye ve yukarıya bakmamızı sağlar. 35
Vizyon İfadesi Kurum/Kuruluşların misyonuna ve faaliyetine anlam kazandırır, Çalışanların faaliyetlere katılımını güçlendirir, Çalışanların enerjilerini temel hedeflere odaklayabilmesine yardımcı olur, Dikkatimizi günlük eylem ve sorunların üzerine çıkarıp gidiş yönümüzün doğru olduğunu görmemizi sağlar 36
Misyon - Vizyon Misyon Bugünü yansıtır Müşterileri belirler Temel süreçleri belirlemeye yarar Performans ölçütlerini belirlemeye yarar Vizyon Yarını gösterir İlham vericidir Kurumun gitmek istediği yönü belirler Stratejik karar ölçütlerini belirlemeye yarar 37
VİZYON OLUŞTURMA yaklaşımları Vizyon ifadesi sonuçları niteliksel/niceliksel olarak tanımlayabilir; Japon ürünlerinin yaygın kötü imajını değiştiren firma olmak, (Sony-1950 ler) Her evde bir bilgisayar ve üzerinde Microsoft un ürünü, (Microsoft-1970 ler) Ticari havacılıkta egemen oyuncu olmak ve dünyayı jet çağına getirmek, (Boeing-1950) 38
VİZYON OLUŞTURMA yaklaşımları Vizyon ifadesi müşterek düşman tanımlamak biçiminde olabilir; Adidas ı silmek, (Nike-1960 lar) Yamaha yı imha edeceğiz, (Honda-1970 ler) 39
VİZYON OLUŞTURMA yaklaşımları Vizyon ifadesi iç dönüşüm yoluyla büyümek olabilir; TÜSSİDE Vizyonu Harvard Üniversitesi Vizyonu 40
Sonuçta Eyleme geçirilmemiş vizyon sadece güzel bir hayaldir. Eğer vizyonsuz bir takım eylemler içindeyseniz bu ise koşuşturmadır. Fark; vizyonu belirlenmiş ve o vizyonu gerçekleştirmeye yönelik eylemler yapan kurumu oluşturarak gerçekleştirilir. 41
Vizyonumuzu Belirlerken Bize Yardımcı Olabilecek Sorular 42
Vizyonumuza Ulaştığımızda; Paydaşlarımız kim olacak? Paydaşlarımızla ilişkilerimiz nasıl oluşacak? Onlar için üreteceğimiz değer ne olacak? Hangi hizmetleri gerçekleştiriyor olacağız? Rekabet üstünlüğümüz ne olacak? 43
Vizyonumuza Ulaştığımızda; Nasıl bir kurum olarak algılanacağız? Çalışanlar gözünde nasıl bir kurum olacağız? Değerlerimiz neler olacak? Kurumumuzun toplum içindeki rolü ne olacak? Dünyaya ve topluma katkımız neler olacak? 44
Vizyonumuza Ulaştığımızda; Arzu edilen gelecek ve bu gelecekte oluşması beklenen / istenen eğilimler / durumlar neler olacak? Gelecekte varlığına ihtiyaç duyulmasını sağlamak için geliştirilmesi gereken özellikler neler olmalıdır? Kurumun gelecekte topluma / ülkeye verebileceği / vermek istediği katma değerler nelerdir? Kurumun uzun dönemde neleri başarmış olması yönetimi ve çalışanlarını mutlu ederdi? 45
Takım Çalışması Kuruma ait bir vizyon ifadesi oluşturunuz. Oluşturulmuş olan vizyon ifadelerinden yola çıkarak ortak bir vizyon ifadesine ulaşalım. 46
Değerler 47
Stratejik Yönetim Aşamaları Vizyon Müşteri/paydaş Ürün/hizmet Misyon Değerler Stratejiler Kritik Performans Ölçüleri Yıllık Hedefler Stratejik Amaçlar Durum Analizi (PESTS ve SWOT) ve Perf. Değerl. Fark Analizi Eylem Planları Alternatif Planlar Uygulama 48
Kültür Bileşenleri Dil İlkeler ve Değerler Araç gereç Kurumsallaşma 49
Misyon, Değerler ve Vizyon kuruluşun bütünlüğünü sağlar NEDEN varız? NASIL yapacağız? NEREYE yöneleceğiz? MİSYONUMUZ DEĞERLERİMİZ VİZYONUMUZ 50
Değerler Sistemi KİŞİSEL BOYUT; Bizi yönlendiren ilkeler, davranışlar, alışkanlıklar. KURUMSAL BOYUT; Kurum için hayat ta ve iş yapma biçimin de neyin önemli olduğu, bir faaliyetin yürütülmesi veya bir seçeneğin değerlendirilmesi ile ilgili ilkeler ve davranışlar. TOPLUMSAL BOYUT; Toplumsal düzeni sağlayan kurallar, ilkeler ve tercihler. 51
Değerler DAVRANIŞLARIMIZI şekillendirir DAVRANIŞLARIMIZ SONUÇLARI oluşturur Sonuçlardan memnun değilsek davranışlarımızı değiştiririz. oysa Davranışlar kurumsal değerlere göre değiştirilmelidir 52
Değerler erler Neden Önemlidir? Kurumun karar alma kriterlerini ve kuruma yön veren etik alanı belirler Paydaşların güven, inanç ve katılımını sağlar Misyon ve Vizyonumuzu şekillendirir çünkü Misyon ve Vizyonumuz değerlerimizin yansımasıdır 53
Değerler; Kişisel Değerler Kurumsal Değerler 54
Kişisel Değerlerimizi Neler Şekillendirir? Kültür Aile Eğitim... Kişisel Değerler... Din 55
Kurumsal Değerler Çalışanların kurum hakkındaki gerçek duygu ve inançlarını yansıtır Kurumun hizmet alanları, paydaşları ve çalışanları arasındaki ilişkileri belirler Kurumun çalışma felsefesidir 56
Kurumsal Değerlerin Gruplanması Hedeflerle ilgili; Sonuç odaklı, Kaliteye bağlı, Hizmet odaklı, Büyümeye açık, Teknolojiyi izleyen,... İlişkilerle ilgili; İşbirlikçi, Rekabetçi, Hoşgörülü, Resmi, Uzlaşmacı, Eşitlikçi, Bağışlayıcı, Sözünü tutan, Ilımlı, Çevreye saygılı,... Yönetimle ilgili; Görünür üst yönetim, Bürokratik, Hiyerarşik, Güvenli, Kurallarla değil kültürle yönetim, Mali olarak kontrol altında,... Sosyal ilişkilerle ilgili; Açık, Müdahaleci, Saygın, Güçlü bağlar kuran, Evrensel, Entegrasyon, Tedarikçilere destek,... Çalışma anlayışıyla ilgili; Araştırmacı, Çalışkan, Fırsatçı, Rasyonel, Girişimci, Yenilikçi, Tutucu, Radikal, Disiplinli,... İş Yapma Felsefesi ile ilgili; Politikalara bağlı, Bölünerek çoğalan, Yatırımcı, Stratejik düşünen, Borçtan korkan, Sinerji yaratan,... 57
Kurumsal/Kişisel Değerler Yönetimi Değerler Kuruma Katkı Benzer Farklı Üretken Üretken değil 1 2 3 4 1 : Uygun/sorun yok (ideal durum) 2 : Olumlu sonuçlara odaklan 3 : Kişisel gelişim ihtiyacı/yetkelendir 4 : Sorun var/önlem al 58
Değer İfadeleri Çalışanları teşvik edici nitelikte olmalı, Rehberlik etmeli, yönlendirici olmalı, ( verdiğim sözü tutarım gibi) Katılımı genişleten ve kavrayıcı olmalı, Liderlik sistemine temel oluşturmalı, Zamana dayanıklı olmalı, Kağıt üzerinde kalmamalı, kurum kültürü içinde yaşıyor/içselleştirilmiş olmalı. 59
Değer İfadeleri Çok genel ya da çok özel ifadeler olmamalı, Dar meslek terimleri şeklinde olmamalı, Çatışmalara neden olmamalı, İddialı ama bize ait olmayan ifadeler olmamalı. 60
Kurumsal Değerlerin Belirlenmesi Az sayıda, baskın ve öncelikli ilkeleri belirle (Çok sayıda değer ifadesi odaklanma zorluğu yaratır) Her değer bir veya bir kaç kelime ile ifade edilebilir (Tek kelimelik ifadenin yanına açıklayıcı bir cümle eklemek yararlı olur) 61
Kurumsal Değerlerin Belirlenmesi Değer ifadeleri semboliktir. (Çalışanlar ve kurum için çok anlamlıdır) Bazı değerler kurumun daha iyi algılanması için topluma açıklanır.(kuruma rekabet avantajı sağlayanlar dışında) Amaç en güzel değerleri listelemek değildir. 62
Kurumsal Değerlerin Taranması VAROLAN DEĞERLER Kurumumuzda en çok önem verilen (davranışlarımızı etkileyen) ilkeler, yaklaşımlar nelerdir? Kurumumuzla ilgili kararların oluşturulmasında nelere (ilkeler, anlayışlar) önem verilir? Hangi kavramlar, ilkeler, davranış kalıpları çalışanlara bu kurumu hatırlatır? Bizden hizmet alanlar bizi nasıl görüyor, nasıl tanımlıyor? 63
Kurumsal Değerlerin Taranması ARZU EDİLEN DEĞERLER Toplumun kurumumuzda hangi değerleri görmesini isteriz? Önümüzdeki yıllarda (1,5,20,... yıl) kurumumuzun hangi değerlere sahip olmasını isteriz? Bizden hizmet alanların gözünde nasıl bir imajımızın olmasını isteriz? 64
Kurumsal Değerlerin Analizi VAROLAN değerler ile ARZU EDİLEN değerler arasında belirgin bir FARK varsa; Değerler gözden geçirilmeli. 65
Farklılık Yaratarak Bütün Oluşturmak Kurumlarda genel olarak işin ne kadar iyi yapıldığına bakılır. Performans ölçüleri; işin ne kadar çabuk, ne kadar ekonomik, ne kadar nitelikli yapıldığını değerlendirir. *Sonuçları yorumlarken kurumsal değerler de gözönünde bulundurulmalı, farklılık kurumsal değerlerden kaynaklanıyor olabilir. 66
Takım Çalışması Değerler Taraması Sizce Var Olan Değerleriniz nelerdir? 67