Ekstrakorporeal Yaşam Desteği Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS) Dr. Nermin KELEBEK GİRGİN Uludağ ÜTF, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Yoğun Bakım BD Ø Renal replasman tedavisi Ø Karaciğer destek sistemleri Ø Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu Ø Ekstrakorporeal karbondioksit eliminasyonu Ø Ventriküler destek sistemleri Ekstrakorporeal Yaşam Desteği Ø Belirli bir süre Ø Potansiyel olarak geri dönüşümlü Ø Kalp ve/veya akciğer fonksiyon bozuklukları Ø Vücut dışı dolaşım ve/veya solunum desteği Geçmişten Günümüze. Ø 1953, Gibbon J, başarılı KPB kullanımı Ø 1972, Hill ve ark., ilk başarılı Ø 1976, Barlett ve ark., yenidoğan, Ø 1979, Gattinoni L, ARDS, veno-venöz Ø 1981, Kolobow ve ark., klinik ve deneysel Ø > 1990, kullanımı : Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu ECCO 2 R: Ekstrakorporeal karbondioksit eliminasyonu Ø 2009, pandemik H1N1,.. Geçmişten Günümüze. uygulanımı Pediatrik olgular %40 Erişkin olgular %650
Ekstrakorporeal Destek Teknikleri Veno-arteryel (V-A) ECLS Veno-venöz (V-V) ECLS Ekstrakorporeal Membran Oksijenasyonu () Yüksek PaO 2 sağlar PaO 2 desteği düşük Perfüzyon gereksinimi düşük Perfüzyon gereksinimi yüksek Pulmoner dolaşımı bypass eder Pulmoner kan akımını korur Pulmoner arter basıncını düşürür Mikst venöz oksijen basıncını arttırır Kardiyak destek sağlar Kardiyak destek sağlamaz Arteryel kanülasyon gerektirir Sadece venöz kanülasyon gerektirir Veno-arteriyo-venöz (V-A-V) ECLS Pulmoner + kardiyak yetmezlikte uygulanır devresi Ø Kanüller Ø Pompa Ø Tubing set Ø Membran oksijenatör Ø Oksijen mikseri Ø Eksternal ısıtıcı Ø Akım ölçer
Endikasyonları Heparinizasyon Ø 50-100 IU/kg bolus + 10 IU/kg/st infüzyon Ø ACT (150-200 sn) ya da aptt (1.5 X kontrol) Ø ACT/aPTT < istenen değer 3-5 IU/kg heparin iv bolus Ø ACT A firması (150-180) B firması (160-180) C firması (180-200) Pulmoner Ø ARDS V-V Ø Pnömoni Ø Pulmoner emboli Ø Pulmoner kontüzyon Ø Akciğer Tx si/sı destek Kardiyak Ø Kardiyak cerrahi sı destek Ø Kalp Tx si/sı destek Ø Dirençli kardiyak arrest (E-KPR) Ø Miyokart infarktüsü Ø Kardiyodepresan ilaç overdozu Acil V-A Endikasyonları 1- Hipoksik solunum yetmezliği a- Mortalite riski %50 ECLS düşünülmeli 2- Yüksek Pplat (> 30 cmh 2 O) ile MV desteğine rağmen CO 2 PaO 2 /FiO 2 < 150 (FiO 2 >%90 ve/veya ALI skoru 2-3) 3- Ciddi hava kaçağı olan durumlar b- Mortalite riski %80 ECLS uygulamalı PaO 2 / 4- AC Tx listesinde olup entübasyon gereksinimi olma FiO 2 < 100 (80) (FiO 2 >%90 ve/veya ALI skoru 3-4) 5- Acil (6 saat kardiyak/solunum optimal uygulanan kollapsı tedavilere (PE, havayolu rağmen) obstrüksiyonu vs) ASAIO Journal 2008;54:3-10.
1- Kesin kontrendikasyon YOK Kontrendikasyonları 2- Relatif kontrendikasyon: ya rağmen prognoz? ARDS - Akciğer Koruyucu Ventilasyon Ø Düşük tidal volüm (< 6 ml/kg) Ø Düşük plato basıncı (<28-30 cmh2o) Ø Uygun PEEP a- MV 7 gün + yüksek değerler (FiO 2 >%90, Pplat > 30 cmh 2 O) b- Ciddi immunsüpresyon (nötropeni < 400/mm 3 ) c- Yeni veya büyüyen SSS kanaması d- Geri dönüşümsüz SSS hasarı veya terminal dönem malignite e- Yaş: Sınır yok. Yaşla birlikte artan riskler? Düşük TV (6-8 ml/kg) Plato basıncı < 30 cmh 2 O Normal TV (12 ml/kg) Plato basıncı<50 cmh 2 O Akciğer Koruyucu Ventilasyon Düşük TV < 7 ml/kg Orta TV 7 < TV 9 ml/kg Yüksek TV > 9 ml/kg ECCO 2 R Daha az ventilasyon Akciğer hasarı Lancet 2009;374:1351-63. Yaşam oranı %63 Klasik tedavi %47
ECCO 2 R Yaşayanlarda: Yaş APACHE II, SOFA ve MODS skorları 48 saat PaO 2, FiO 2 1-Klasik devresi 2-Pompasız ECCO 2 R devresi Endikasyonlar Ø ARDS Ø AC Tx köprüsü Ø KOAH? Ø Astım? Ciddi ARDS de tedavisinin başarısında: Erken başlangıç Genç hasta başlama sırasında organ disfonksiyon skoru Interventional Lung Assist (ILA) Interventional Lung Assist (ILA) Ø Basit / hızlı uygulanma Akım probu Ø Arter-ven kateterizasyonu Ø Arter- ven basınç gradienti (noradrenalin!) Ø CO 2 uzaklaştırma (+) Ø Oksijenasyon Oksijen kaynağı Ontorio Health Technology Assessment Series 2012: 10 (5). TV < 6 ml/kg (4 ml/kg) + ECCO 2 R Burki NK, CHEST 2013;143.678-86. VV-ECCO 2 R erken uygulanırsa IMV desteği gerekmeyebilir!!! İnflamatuar sitokinler
Ø Entübasyon Ø Sedasyon Ø Uzamış MV Ø Spontan solunum Ø Konuşma Ø Oral beslenme Ø Aktif fizyoterapi ASAIO Journal 2008;54:3-10. E-KPR E-KPR Kontrendikasyonlar Ø Ciddi intrakraniyal kanama Ø Geri dönüşümsüz hastalık Ø Uzamış KPR
Komplikasyonları 23.951 olgu 2604 (%10.9) nörolojik komplikasyon Nöbet (986, %4.1) Stroke (980, %4.1) ISH (862, %3.6) dan Ayrılma 1- Akım basamak basamak 1 L/dk azaltılır ya da SaO 2 > %95 olacak şekilde 2 L/dk ya düşür 2- SaO 2 stabil olunca (MV: PSV ya da CPAP 20 cmh 2 O), + Koruyucu AC ventilationu Gaz değişimi yeterli: 24 st FiO 2 < 0.40 PaO 2 ~ 80 mm Hg PaCO 2 ~ 35 mm Hg dan Ayrılma Evet Kan akımı ~ 1.5 L/dk Taze gaz akımı ~ 1.0 L/dk AKG, MV stabil taze gaz akımı kapatılır 3-1 saat süre, SaO 2 >%95 ve PCO 2 < 50 mmhg ayrılır 4- PCO 2 > 50 mmhg CO 2 için seçici devreye geçilir Hayır 24 st tekrar değerlendir Taze gaz akımı kesilir ~ 60 dk AKG, MV stabil Evet Hayır ayrılır Regensberg Üniv., 2014 Kliniğimizde ECLS Olgu 1: 55 yaş, E Ø Pulmoner fibrozis (Akciğer Tx listesinde) Ø Solunum sıkıntısı YB (pulmoner fibrozis, pnömoni)
PaO 2 mmhg PCO 2 mmhg Kliniğimizde ECLS Günler Yatış 1 2 3 4 27 38 42 53.7 122.8 82 86.4 75 84 497 184 85 150 71 67 121 44.2 51.6 56.2 88 59 77.1 38.4 56 47 96 54 54 34 Olgu 2: 53 y, K Ø Geçirilmiş Tbc+ sağ pnömonektomi Ø YB yatış tanısı: Pnömoni Ø Şuur açık-koopere ph 7.37 7.32 7.31 7.23 7.34 7.27 7.57 7.28 7.44 7.09 7.34 7.31 7.42 Maske NIMV NIMV ETT IMV ILA ILA 2. ILA 2. ILA Tx Tx Kliniğimizde ECLS Günler Yatış 1 2 9.. 29...... PaO2 102.1 105.4 129.1 97.3 226.1 76.1 116.6 165.5 120.7 PCO2 104 80.4 68.4 82.5 49.1 68.4 81.8 105.7 48.7 ph 7.20 7.26 7.37 7.36 7.39 7.38 7.34 7.20 7.50 NIMV NIMV ETT-IMV ECCO 2 R ECCO 2 R ECCO 2 R sonlan ECCO 2 R sonlan - 2.ECCO 2 R 55 2.ECCO 2 R Ø Cerrah Ø Anestezist / YB uzmanı Ø Perfüzyonist Ø Hemşiresi Ø YB Hemşiresi ECLS Ekibi sonuçlarını iyileştirenler Ø Zamanlama Ø Sistemin yönetimi Ø Ekibin tecrübesi Teşekkürler..