KIRŞEHİR İLİNDE TABİAT TURİZMİ MASTER PLANI ( ) TASLAK

KIRŞEHİR İLİNDE TABİAT TURİZMİ MASTER PLANI (6 9). GİRİŞ TASLAK. Tabii Alanlar, Yöre İnsanının Geleneksel Hayatı, Kırsal Kalkınma, Sürdürülebilir Turizm Alternatifi Ve Kırşehir Vilayetinde Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Tabiatı korumanın geleceği kırsal alanların geleceğine, kırsal hayatın korunmasına ve sağlıklı yürüyen bir kırsal ekonomiye bağlıdır. Kırsal alanlardaki düşük ve dağınık nüfus ile beraber yetersiz gelir söz konusu olduğunda bu alanların turizm köyleri vb. gibi faaliyetler için kullanılması söz konusu olacaktır. Bu tür girişimlerin önemli bir kısmı korunan alanlarda veya dışında yapılmaktadır. Bazı etkinliklerin korunan alanlara ve tabiata çok zarar verdiği de görülmektedir. Bu sebeple tabiatı korumakla vazifeli olan bizlerin çevremiz ile iyi bir proaktif ilişkiler içinde olmamız gerekmektedir. Proaktif kişi; ilişkilerde ve faaliyetlerde inisiyatifi eline alan kişi demektir. Tabiattaki faaliyetlerin kontrolü için Orman ve Su İşleri Bakanlığı taşra kuruluşlarının kırsal sahalarda tabiat turizminin geliştirilmesinde öncü olması doğru bir harekettir. Son yıllarda sivil toplum kuruluşları ve diğer kamu kurum ve kuruluşları; statülü korunan alanlar, tabii alanlar, kırsal kalkınma, kalkınma için işbirliği gibi konuları tamamıyla farklı bir bakış açısı ile algılamaya başlamışlardır. Tabiat ve geleneksel kültürler üzerinde turizmin meydana getirdiği olumsuz tesirler ve bunların neticesinde duyulan korkular kitle turizmine karşı alternatif, çevreye duyarlı turizmi ve tabiatı korumayı öne çıkarmıştır. Sürdürülebilir tabiat turizmi ve ekoturizm tabiatın korunması için bir umut olarak ortaya çıkmıştır. Algılamadaki bu değişiklik, tabii alanlar, korunan alanlar ve çevresinin bölgesel planlamasında turizme ilişkin proje ve çalışmaların giderek artmasına yol açmıştır. Bu sayede turizm, zaman içinde kırsal alanların kalkınmasında, yoksulluğun azaltılması ve yöresel kültürel zenginliğin korunmasında anahtar bir rol haline gelmiştir. Sürdürülebilir tabiat turizmi, kırsal ekonominin çeşitlendirilmesi, kırsal nüfus için yeni bir bakış açısı meydana getirilmesi, yoksulluğun ve kırsal göçün azaltılmasında önemli seçeneklerden biri olarak görülmektedir. Ancak, turizmin yalnızca yerel ekonomi ile doğru şekilde bütünleştirildiği takdirde beklentileri karşılayabileceği ve yöre halkı ile diğer ilgi gruplarına fayda sağlayacağı unutulmamalıdır.. TABİİ ALANLAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA 98 li yıllardan itibaren Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), çevre konularına ilişkin çalışmaları arttırmış, Bu çalışma giderek artan bir etkinin meydana gelmesini sağlamıştır. Dünya Çevre Kalkınma Komisyonu nca 987 yılında tamamlanan çalışmalar sonunda ortak

geleceğimiz adlı bir rapor hazırlanmıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, çevre ve kalkınma konularına çok farklı yaklaşılması gerektiği bu raporda vurgulanmıştır. Kalkınmanın ve insanlığın sahip olduğu kaynakların sürdürülebilir olduğuna vurgu yapılmıştır. Raporda ortaya konulan sürdürülebilir kalkınma kavramı, insanların elinde bulundurduğu ve onlara muhtaç olduğu ekolojik, kültürel ve sosyoekonomik kaynakların nadir ve eşsiz olduğu görüşüne varılmıştır. Bir sahanın sahip olduğu kaynaklar, çok farklı maksatlar için kullanılabilmektedir. Örneğin, bir orman, kereste imalatı için kullanılabilirken, üzerindeki ağaçlar kesilerek ziraat toprağı olarak kullanılabilmekte ayrıca korunan alan olarak da ayrılabilmektedir. Alanın ve alanda yaşayan yöre halkının özelliklerine bağlı olarak bu seçeneklerden bazıları uygulanabilirken, bazıları ise kesinlikle uygulanamaz. Yalnızca korumacı bir yaklaşım içine girildiğinde doğru görülen seçenek ormanın el değmemiş eski haline bırakılması olsa da, yöre halkı ve diğer iş gruplarının bu kaynakların sürdürülebilir kullanımı hayat kalitelerini yükseltmek için ormandan hak iddia etmeleri mevzubahistir. Bu sebeple yüzde yüz sürdürülebilir kalkınmaya her zaman ulaşılamasa da bu hedef üzerine yoğunlaşılmalıdır. Tabii ve korunan kırsal alanlarda, geçmişten günümüze yerel topluluklar ile arazinin beraberliği çok önemlidir. Korunan alan ağı büyüdükçe korunan alan kavramının anlamı da değişmeye ve gelişme göstermeye başlamıştır. Bu gelişme içinde yöre insanlarının varlığı ve faydalanmalarının sürdürülebilirliği de öne çıkmaktadır. Bir tabii alan ve korunan alanın içinde yer aldığı bölgenin sürdürülebilir kullanımı, turizm, ekolojik ziraat, hayvancılık, yeni bölgesel ürünler, sürdürülebilir ormancılık, hatta enerji üretimindeki yatırımlarla birlikte düşünüldüğünde daha başarılı olacağı açıktır. Tabii alanlarda faaliyetlerin açıklanmasında Kırsal alan, Kırsal kalkınma ve Sürdürülebilir Kalkınma gibi kavramlar değerlendirilmelidir. Bu kavramlara baktığımızda; Kırsal Alan; Şehir diye tabir edilen yerleşme sahalarının dışında kalan ziraatla ilgili etkinliklerin yapıldığı alanları da içeren köy, mezra, kom vb. adlarla adlandırılan ve anılan insan yerleşimlerinin var olduğu alanları kırsal alan olarak tanımlayabiliriz. Kırsal Kalkınma Kavramı: Kırsal kalkınma, küçük toplulukların içinde bulundukları ekonomik, toplumsal ve kültürel şartları iyileştirmek maksadıyla giriştikleri çabalarının, devletin bu konudaki çabalarıyla birleştirilmesi, bu toplulukların tüm ülke insanlarının tümüyle kaynaştırılması ve ulusal kalkınma çabalarına tam katkıda bulunmalarının sağlanma süreci şeklinde tanımlanmıştır. Kırsal Alan Kalkınması; Hem eğitim hem de kuruluş işi olup, kırsal alan; toplumun ihtiyaçlarının göz önünde tutulması, kırsal alan kalkınma politikası ile ilgili planların alınması sırasında topluma zorla kabul ettirilmemesi gereken bir konudur. Toplum istediklerini elde etmedikçe kırsal alan çalışmalarına katılmayacaktır. Ziraatsal çalışmalar, beslenme, eğitim,

mesleki önderlik ve öğretim, kooperatifler, el sanatları, küçük sanayiler, sosyal güvenlik çalışmaları, planlama ve sağlık politikaları nitelikleri kırsal alan ve ülke planları ile bir bütünlük içinde olmalıdır. Sürdürülebilir Kalkınma: Ekolojik, ekonomik ve sosyokültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmaktadır. Burada ekolojik, ekonomik ve sosyo kültürel sürdürülebilirlik şartlarının tamamının sağlanması önemlidir. Kırsal alanlar turizm ve boş zamanların değerlendirilmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Kırsal alan, turistlere sakin ve huzurlu bir seçenek sunmaktadır. 5 yılında yapılan bir araştırmada; Fransız vatandaşları tatillerinin, %5 sini ya bir ailenin yanında ya da bir arkadaşının evinde, %6 sı evlerinde geçirdiklerini ve %9 luk bir kısmı ise kırsal alanda ikinci bir eve sahip olduklarını ifade etmişlerdir. Kırsal alanlar tabiat için önemli role sahiptir. Tabii kaynakların korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi, tabii felaketlere karşı koruma, iyi hayat şartlarının korunması ve tabii manzaranın korunması tabii çevre ile ilgili hususlardır..3 SÜRDÜRÜLEBİLİR TABİAT TURİZMİ Sürdürülebilir kalkınma, ekolojik, ekonomik ve sosyokültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmaktadır. Sürdürülebilir turizmin gelişimi de sürdürülebilir kalkınma ile bağlantılı bir yaklaşımdır. Sürdürülebilir turizmin gelişiminde turistlerin ve ziyaret edilen yerlerin bugünkü ihtiyaçlarının, gelecekteki fırsatları koruyup geliştirerek ve genişleterek karşılanması maksatlamaktadır. Bu yaklaşım, ekonomik, sosyal ve estetik ihtiyaçların, kültürel bütünlüğün, gerekli ekolojik süreçlerin, biyolojik çeşitliliğin ve kırsal hayatı destekleyen süreçlerin devamını içermektedir. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Kuruluşu nun tanımına göre sürdürülebilir bir turizm gelişimi; Çevresel kaynakların en iyi şekilde kullanılmasını sağlamalı, Ziyaret edilen toplulukların sosyokültürel yapısına, gelenekselliğine saygı göstermeli, Bütün ilgi gruplarına adil bir şekilde dağıtılan sosyoekonomik faydalar ile tutarlı ve uzun vadeli ekonomik faaliyetler ortaya koymalıdır. Buna göre sürdürülebilir kırsal/tabiat turizminin gelişme ölçütleri; a. Biyolojik çeşitliliğin korunması, b. Ekonomik tutarlılık, c. Kültürel zenginlik, d. Yöre halkının refahı, e. İstihdam kalitesi, f. Sosyal eşitlik, g. Ziyaretçi memnuniyeti, h. Yetkinin yerele doğru dağıtılması, 3

i. Toplumun genelinin refah ve mutluluğu, j. Fiziki bütünlük, k. Kaynakların etkin kullanımı, l. Çevre temizliğidir. Korunan alanlar açısından; tabiatın seçkin parçaları olan korunan alanlar ile turizm arasındaki bağ, korunan alanların tarihçesi kadar eskidir. Korunan alanlar turizme, turizm de korunan alanlara ihtiyaç duymaktadır. Turizm korunan alanların kurulması ve yönetiminde göz önüne alınması gereken önemli bileşendir. Turizm; aynı şekilde koruma altında olmayan flora ve faunanın tutunduğu tabiat alanlarına ve insanın yaşadığı sahalardaki yöresel kültüre de bağımlıdır. Bu bağımlılık tabiat ve kültürün bozulmaması için tedbirleri gerektirir. Bu tedbirlerin neler olacağının sürdürülebilir kırsal kalkınma ilkeleri çerçevesinde tespiti de mecburiyettir. Turizmin önemli bir ekonomik faaliyet olması ve tüm göstergelerin bu faaliyetin büyüme eğiliminde olacağı yönünde olması önemli bir husustur. Turizmdeki büyümeyle beraber sürdürülebilir turizm, ekoturizm gibi tabiatla ilgili turizme olan talep artmış ve turizm ürünleri ile destinasyonlar çeşitlenmiştir. Turistlerin talepleri de değişmiş ve çeşitlenmiştir. Turistlerin talepleri konaklamada konforun sağlanması yanında, yöreye özgü kültürel değerler hakkında bilgi edinme, yöre halkıyla iletişim, bölgenin flora ve faunası, özel ekosistemler, tabii hayat ve bunların korunması da dahil olmak üzere daha mesuliyet bir seyahat deneyimi kazanmak da söz konusudur. Beklenen büyüme ve yeni eğilimler turizmi o kadar stratejik bir konuma taşımıştır ki, turizm eşsiz özellikli tabii veya korunan alanların sürdürülebilirliğinin yanı sıra bu alanların çevresinde yaşayan yöre halkının kalkınma potansiyeline de müspet etki sağlayabilmektedir. Bu durumda turizm, tabii alanların korunması ve yöre halkı ile ziyaretçilerin çevre bilincinin arttırılmasında kullanılabilecek çok önemli bir araçtır. Dolayısıyla turizm sayesinde koruma çalışmaları için gerekli mali kaynakların kazanılmasının yanı sıra ziyaretçiler ile yöre halkına yönelik bilinçlendirme ve eğitim programlarının oluşturulması ve uygulanması gibi hedeflere de kolayca ulaşılabilmektedir. En önemli hususta; turizm faaliyetlerinin uzun dönemde sürdürülebilir olması için geniş kapsamlı, dikkatli, katılımcı ve paylaşımcı olarak planlaması, sürecin etkin yönetimi ve takip edilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, bu faaliyetlerin geri dönüşü mümkün olmayan olumsuz etkileri ortaya çıkacak ve turizm bu alanları tahrip eden bir faktör haline gelebilecektir. İşte bu nedenle; SÜRDÜRÜLEBİLİR TABİAT TURİZMİ GELİŞME (MASTER) PLANI çalışmasına lüzum duyulmuştur. 4

.4 SÜRDÜRÜLEBİLİR TABİAT TURİZMİ GELİŞME STRATEJİSİ Yukarda da bahsedildiği üzere, insan kullanımı bakımından hassas olan sahalarda turizm söz konusu olduğunda turizmin iyi planlanması ve yönetilmesi önemli olmaktadır. Alışılmış turizm stratejileri ile Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Gelişme Stratejisi arasındaki fark şudur; alışılmış usullar yukarıdan aşağıya bakış açısı ile uygulanmaktadır. Yani kararlar merkezden alınmakta ve uygulanması için yerele taşınmaktadır. Yöre halkı katılımcı olamamaktadır. Sürdürülebilir turizm ise aşağıdan yukarıya bir yaklaşım için gayret göstermektedir. Bu yaklaşımda yöre halkının beklentileri ele alınır, yönetime katılmasını sağlayıcı yapı kurulur, yörenin kalkınma potansiyelini bünyesinde barındıran tabii değerlerin korunması için ortak kararlar alınır. Karar almanın yanında uygulama ve takip etme aşamalarında da yöre halkının bilgisini, becerilerini, en uygun şekilde kullanmak esastır. Bu yaklaşım yöre halkının, yerel otorite ve organizasyonların yetkilendirilmesine dayanır. Sürdürülebilir turizm gelişim aşamasında tabiat ve çevresinin ortak çıkarları söz konusudur. Konaklama ve diğer turizm altyapıları mümkün olduğunca tabii alan dışında olmalıdır. Bu durum tabiata ve kültüre zararı en aza indirdiği gibi ev pansiyonculuğu gibi faaliyetlerin yapılmasıyla yöreye faydayı arttırabilir. Yöre halkı ve diğer bölgesel ilgi grupları turizm gelişiminde önemli ortaklardır. Söz konusu gruplar turiste konaklama imkanı sunacaklar, sunacakları ürünün kalitesinin korunmasında da mesuliyet alacaklardır. Günübirlik ziyaretçiler yerine uzun süreli konaklamaya lüzum duyan turistle hedefleniyorsa, tabii ve kültürel mirasa dayalı çekim noktaları, el sanatları gibi faaliyetler ortaya konmalıdır. Tabii alanlar genellikle çok hassastır, bu sebeple ekolojik değerler, belirli bir saha ile sınırlı olmayacaktır. Geleneksel hayat, yerel kültür, kırsal, sosyal ekonomik yapılar da aynı zamanda turizmin temel kaynağı olmaktadır. Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Gelişme (Master) Planı nın ilimizde/bölgemizde ve ülkemizde tabiat turizmine konu olacak sahaların tüm ilgi grupları için anlamlı ve cazip bir bakış açısına dayandırılmasına esas olmalıdır. Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Gelişme (Master) Planı nda turizm; tabiatı koruma, kırsal kalkınma için bir araç olarak ele alındığından, tabiat turizmi yönetim planı olarak ele alınmalıdır. Halihazırda olan turizm etkinlikleri de tartışılmalı, değerlendirilmelidir. İlde sürdürülemez olan turizm veya gelir getirici faaliyetler de tanımlanmalıdır. Ayrıca iyi bir yönetim için tehditler ve fırsatlar da ele alınarak bunlardan hareketle ortaya çıkacak fikirler ortaya konmalıdır. Tabiata dayalı turizm yönetiminin entegre bir anlayışla (alan ve çevresinin sahip olduğu tabii, tarihi ve sosyoekonomik kaynakların bütüncül ele alınması) değerlendirilmesi de önemlidir. Turizm gelişimi genel olarak piyasa talebine göre yönlendirilir. Bir alanın turizm potansiyelinin değerlendirilmesi, rekabetçi özgün ve özellikli bir destinasyon oluşturması için gerçekçi beklentiler ortaya konulmalıdır. Yüksek ekolojik değerlere sahip olan sahalar yüksek turizm değeri içermeyebilir. Turizm, ancak doğru pazar ürünlerini hedeflediği zaman başarılı 5

olabilir. Özellikle hassas tabiat alanlarında taşıma kapasitesi düşük iken, bu alanlardan beklenen faydalar yüksek olmaktadır. Taşıma kapasitesinin düşüklüğü sınırlı sayıda turist demektir. Bu sebeple taşıma kapasitesinin değerlendirilmesi de önemlidir. Entegre Tabii Alan Yönetimi, Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Gelişme (Master) Planı ile tabiat ve turizm yönetimi için tüm ilgi gruplarının desteğini almayı hedefler. Tüm ilgi gruplarının etkin desteği önem taşır. Turizm gelişiminin karmaşık yapısı göz önüne alınırsa, ilgi gruplarının etkin iş birliği oldukça önemlidir. Planın herkes tarafından sahiplenilmesi ayrıcalık olacaktır. Sürdürülebilir kırsal kalkınma için kapsamlı bir vizyon belirlenmesine de ihtiyaç vardır. Pazarlama Stratejisi; Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Gelişme (Master) Planı nın bir parçasıdır. Kalkınma ve rekabete açık ürünpazar kombinasyonu için yaratıcı yaklaşımlar içermelidir. Pazarlar, hedef gruplar, turist sayısı, ürünler, hizmetler, yaratıcı yaklaşımlar bu stratejide yer almalıdır. Turizm Destinasyonu Yönetimi; Yaygın bir stratejik yaklaşım olup, destinasyonu rekabete açık hale getirir, bir turizm pazarını iyi bir şekilde yönetmek, pazarlamak, bir destinasyonu rekabetçi yapabilmek için gereken tüm unsurları içeren bir yaklaşımdır. İyi tanımlanmış maksatlar ve göstergelerle mantıksal bir çerçeve kurmak, ayrıntılı bütçe, mali portre ve ilgi gruplarının tümüne açık vazife ve mesuliyet veren bir iş planı hazırlamak gereklidir. Ziyaretçinin Takip Edilmesi ve Ziyaretçi Yönetim Planı: Madem ki tabiat gibi hassas bir sistemde çalışılıyor, bu durumda turist ziyaretinin ilkelerini belirleyen bir ziyaretçi yönetim planı lüzumludur. Aynı zamanda da hem geri bildirim temin etme, hem de taşıma kapasitesinin kontrolü için takip etme programı da olmalıdır. Geri bildirimler kalitenin arttırılması, sunumların taleplere uygun hale getirilmesi (iyileştirilmesi), hizmetteki aksamaların ve tabiatta ki değişimlerin takibi için çok önemlidir. Şu unutulmamalıdır ki; turizm, tabiatın korunması için ortaya konan ana hedeflere ulaşmak garanti edildiği takdirde teşvik edilmelidir.. SÜRDÜRÜLEBİLİR TABİAT TURİZMİ GELİŞİMİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR. KAYNAK ANALİZİ Gelişme planı ve stratejisi için öncelikle kaynak analizi yapılması mecburidir. Bir alanın sahip olduğu kaynaklar, o alanın kalkınması için bir sermaye veya potansiyel oluşturmaktadır. Bu kaynakların analizi de önemli veri ve bilgi oluşturulmasını temin etmektedir. 6

Ekolojik ve kültürel kaynakların yanında sosyoekonomik özellikler de turizm gelişimi için önemli bir temel oluşturmaktadır. Örneğin kırsal turizmin, ziraatsal faaliyetleri desteklemediği durumlarda kırsal turizmin gerçekleştirildiği bölge hem kendi sermayesini hem de kırsal olma özelliğini kaybedecektir. Gerek turizm potansiyeli gerekse taşıma kapasitesi turizm kaynaklarının mevcut durumuna bağlı olduğundan kaynak envanterinin mutlaka yapılması gerekir... Kaynak Analizinde Ele Alınacak Unsurlar a. Tabii Kaynaklar: Turizmin gelişimi için önemli olan yöreye özgü tabii kaynaklardır. Bu kaynakların hali hazırdaki ekonomik kullanımları, korunma durumları, statüleri, iklim gibi turizm gelişimi için potansiyel kaynakların envanterini içermektedir. Seçkin Tabii Kaynaklar: Turizm yalnızca korunan tabiat parçaları ile ilgili değildir. Eşsiz manzaralar, dağlar ve nehirler gibi ve korunmayan türler de turizm için ilgi çekici olmaktadırlar. Örneğin; ormandaki ağaçların üzerinde gezinen sincapları, konakladığımız evin penceresinden gözlemlemek son derece çekicidir. Bir orman öncelikli olarak odunculuk maksadıyla kullanılsa da dağ bisikleti gibi bir aktivite için ortamı çekici hale getirebilmektedir. Seçkin Tabii Kaynakların Hali hazırdaki Ekonomik Kullanımlarının Tanımlanması Tabii kaynakların çok çeşitli kullanımları söz konusudur, ormanların odunculuk, nehirler ve göllerin sportif balıkçılık, su sporları ve enerji üretmek için kullanımları gibi. Bu kullanımlardan bazıları gelenekseldir ve düşük etkilere sahiptir. Bazıları ise sürdürülebilir değildir. Bu sebeple bunlar turizm gelişimi için de uygun değildir. Kaynağın Korunma Durumu ve Statüsü: Bazı tabii kaynaklar mevcut kanunlarla korunur. Bunların turizmde kullanımı da bu kanunlara uygun olmalıdır. İklim; Mevsimlerin dağılımı, ortalama sıcaklık, nem ve günlük ortalama optimal güneş ışığı saatlerine bağlı olarak iklim analizi yapılmaktadır. Burada önemli olan iklimin farklı mevsimlerde turizm için elverişli olup olmadığıdır. Turizm Gelişimi İçin Potansiyel Tabii Kaynaklar: Potansiyel kaynakların tespiti turizm planlaması için önemli ve özellikle yönlendirici olmaktadır. Tüm bu kaynakların envanter çalışmalarının haritaya aktarılması, turizm ürünleri ve hizmetlerinin gelişmesi ve altyapı ile tesislerin fiziksel planlaması için önemli olmaktadır. b. Kültürel Kaynaklar: Kültürel kaynakların envanteri tabii kaynaklara ilişkin çalışmalara benzerlik göstermektedir. Özellikle tabii ve kültürel kaynaklardan oluşan kombinasyonlar, turistler tarafından yüksek ilgi ile karşılanmaktadır. Kültürel mirasın korunmasının önemi konusunda farkındalık meydana getirilebilirse, sürdürülebilir turizm gelişimine ve tabiat korumaya verilen destek artacaktır. c. SosyoEkonomik Kaynaklar: Altyapı, insan kaynakları ve farklı ekonomik sektörlerin bileşimini içermektedir. Bu konuda yapılacak envanter çalışması, birbiri ile bağlantılı birçok 7

farklı unsurlar içermesi ve bu unsurların turizm gelişimi için ilk bakışta kavranamaması mümkündür. Bölgenin kalkınma potansiyelinde, sosyal ve ekonomik rekabet edebilirlik unsurları büyük öneme sahiptir. Yerel nüfusun turizme yaklaşımı, turizm sektöründe çalışma isteği gibi bazı unsurların turizm ile doğrudan ilişkisi bulunmaktadır. Altyapı: Bir bölgenin turizmde rekabet edebilirliği ve kalkınma seviyesinin tespiti için altyapı kalitesi önemli bir göstergedir. Altyapının kalitesi, yerel nüfusun hayat kalitesini ortaya koymanın yanı sıra turizm gelişimi için de mecburi bir şarttır. Alan, güvenli içme suyu, donanımlı sağlık tesisleri gibi temel unsurları içermiyorsa turizm gelişimi asla başarılı olamayacaktır. Altyapının farklı unsurları için şartlar, kalite ve gelecekteki durum değerlendirilmelidir. Kaynak halihazırda turizm için mi kullanılmaktadır? Sorusu hem kaynağın turizm gelişimi için önemi konusunda hem de kaynak kalitesi hakkında göstergeleri ortaya koyabilmektedir. Su kaynaklarına yönelik etütler; kaliteli su kaynağının sağlanması, su kaynağının sürdürülebilir kullanımı ve su çıkarmanın çevresel etkisini de içerir. İletişim ağına yönelik etütler; turistlerin refahı ve turizm gelişimi için önemli olan cep telefonları da olmak üzere telefon ve internet ağlarının kalitesine yönelik etütleri içermektedir. Sağlık hizmetlerinin; kalite, miktar ve coğrafi dağılımı son derece önemlidir. Güç kaynaklarına yönelik etütler; elektrik şebekesi, ısınma ve yemek pişirme için enerji kaynaklarının varlığı önemlidir. Her ne kadar resmi standartlara göre planlansa ve tehlike içermese de turistler nükleer santrallerin yakınında konaklamamaktadır. Su ve toprak kirliliği etkisi olan atık su sistemleri önemli olup, bölgeye gelen turistlerin sayısı ile meydana gelecek atık su miktarı da dikkate alınmalıdır. Katı atıkların düzenli depolaması toplum için olduğu kadar çevre için de önemlidir. Katı atıkların görüntü kirliliğine de yol açması ayrı bir menfi etkisidir. Yol ağlarının durumu; çoğu turistin tercihlerini yaparken en önemli etkendir. Güvenlik; kamu güvenliğini ve asayişi sağlamak turist güvenliği gibi unsurlar önemli olmaktadır. Aşırı kar yağışı, kanyon veya dağ kurtarma timlerinin olup olmaması da çok önemlidir. Politik istikrarsızlık ve suçlar; turist için caydırıcı etki yapmaktadır. İnsan Kaynakları; Bir bölgenin insan sermayesini ifade eden bu unsur, turizm gelişiminde anahtar etmenlerden biridir. İnsan kaynakları hem hizmeti hem de manevi nitelikteki kültür ve kimliği oluşturmaktadır. İnsan kaynaklarına ilişkin etütler aşağıdaki unsurları içermelidir; Yöre halkının nüfusu, Göç vb. eğilimler, 8

Demografik yapı, Aktif nüfus ve yapısı, eğitim seviyesi, potansiyel bilgi ve beceriler, açık fikirlilik, geleceğe odaklanma, çalışma ahlakı, Yöreye özgü geleneksel ekonomik faaliyetleri ve yöresel sanatları yapabilme, Turizm gelişimine ilişkin tutum, misafir severlik duygusu, hizmete yönelim, Sosyal tutarlılık, esneklik, mevcut sosyal ilişkilerin kalitesi ve aralarındaki işbirliğini içeren sosyal yapı, Yerel kurumlar, idareler, yönetişim, bürokrasiden kaçınma vb. hususlarla finansal kaynaklar ve yönetimleri, Alanın kültürü ve kimliği, alanda etkin vazife alacak kişilerin ortak değerleri, ilgileri, yaklaşımları, algılama şekilleri, özel ilgi ve becerileri, özgün gelenekler, o topluma ait olma ve o toplumda yaşamaktan onur duyma gibi durumları içerir, Farklı ekonomik sektörler; söz konusu coğrafi bölgeye ve ile yoğunlaşma durumları, firma sayısı, ölçeği, ortalama karlılık, geleceğe yönelik bakış açısı, pazarları ve dış ilişkileri, sektörler arası işbirliği son derece önemlidir, tüm sektörler turizm sektörü ile ilişkili olabilmektedir. Kaynak analizinin neticeleri; sürdürülebilir turizm yönetimi ve kalkınmada sermayeyi oluşturan kullanılabilir kaynaklara genel bir bakışı sağlamakla beraber, bölgenin mevcut kalkınma durumunu ve sürdürülebilirliğini değerlendiremeye yönelik bir resim sunmaktadır. Analiz aynı zamanda; bölgenin sürdürülebilir kalkınmasına yönelik bir vizyon oluşturulmasını ve turizm gelişiminin diğer sektörlerle bütünleştirilmesini sağlayacaktır.. TURİZM POTANSİYELİ Yüksek değerlere sahip tabii ekolojik sahalar her zaman yüksek turizm potansiyeli içermezler; Bazı tabiat parçaları araştırma yapan uzmanlara, iyi eğitimli ekoturistlere hitap etmektedir. Bu alanlar sayıca az olduğu için de sınırlı bir turizm potansiyeli içerirler, Bazı tabii sahalar, erişim, güvenlik gibi nedenlerle turistler için elverişli olmayan yerlerde bulunurlar, Ekolojik kaynakların kullanımlar karşısındaki duyarlılığı (taşıma kapasitesi), ziyaretçi girişinde kısıtlamalara sebep olmaktadır, Bir sahanın daha fazla turist çekebilmesi için ihtimalleri ortaya koyan turizm potansiyeli önemli bir konudur. Turizm potansiyelinin tespiti için arz ve talebin ortaya konması gerekir. Bu potansiyel sınırlıysa başarılı bir turizm girişimini başlatmak imkanı olmayacaktır. Turizm ekonomik bir faaliyet olduğundan ancak turizm pazarında sürdürülebilirliği için bir talebi karşılaması lüzumludur. 9

Turizme ilişkin motivasyon ve istekler değişkendir, kaynakların değeri aynı kalırken değişen tüketici davranışları turizm potansiyelini etkilemektedir. Dolayısıyla turizm potansiyeli tüketicinin bakış açısı (talebi) ile değerlendirilmelidir. Turizm potansiyeline ilişkin veri toplarken, istatistiki veriler, anketler gibi usullarla veri elde edilebilir, ayrıca derinlemesine görüşmeler, katılımcı gözlemleme, olaylar üzerinde çalışmalar ile veri elde etmek için kullanılan niteliksel araştırma metotları kullanılmaktadır. Turizm potansiyeli için turizm talebi incelemesi aşağıdaki hususların tespiti ile yapılabilir; Halen yapılan turizm, Halihazırdaki turist miktarı, Her bir ziyaretçinin günde harcadığı miktar, Ortalama kalma zamanları, Turist profili, Dürtü analizi; hangi temel etmenlerin turistler için rol oynadığı,(tabiat, kültür, sağlık, güneş, vb.) Benzer bir il veya saha ile kıyaslama yapılması, milli veya milletlerarası bir il ile kıyaslama yapılması ve neden o ilin tercih edildiği, Gelecekte rakip olacak iller hangileridir, nedeni, Turizm arzı incelemesinde ise aşağıdaki hususlar öne çıkmaktadır; İlimizde bir uluslararası havaalanı var mıdır veya yakın bir ilden yararlanma imkanı makul müdür? Alan ulaşım hangi araçlarla olur?(demiryolu, özel taşıt, genel taşımacılık, vd.), bunlara yaklaşım nasıl olmaktadır (kötü, yeterli, iyi gibi), Alana ulaşma durumu (kolayrahat, çaba ile, zor ve tehlikeli) İle gelmek için yabancı turistler ülkemizden vize alıyor mu? Sahamızın istikrarlı bir yönetimi var mı?, Güvenlik ve ulaşım açısından ne gibi problemler yaşanabilir? Alt yapı incelemesi; taşımacılık ağı, yerel yolun durumu (toprak, asfalt), anayolla bağlantısı, demiryolu ağı, yerel genel taşımacılığın yaygınlığı, program, ücretler, hat/duraklar, döngü patikaları, patikalar, yollar, işaret levhaları, genel enformasyon levhaları, araçotobüs park kapasitesi, bilgi alma, tercüme kolaylıkları, Yiyecek içecek ve barınma; restoran sayısı, restoranların sınıflandırılması (iyisayısı, orta iyisayısı vb.) Hangi standartta yiyecek sunuluyor? (yüksek, yeterli, kötü)

İl ve çevresinde ne tür barınma alanları var? (otel, hotel, yatak kapasitesi, rota üstü barınma kulübeleri, bungalov, parkları, kamp alanı, diğerleri), Hangi standartlarda barınma sunuluyor? (yüksek, yeterli, kötü), İlinizin seçkin özellikteki tabii alanlarının özellikleri (sundukları ile tek mi?, biraz farklı mı?, diğer seçkin özellikli yerlere benziyor mu?), Alan turist gezi rotasına girecek şekilde turistlerin ilgisini çekebilecek diğer sahalara yakın mı? (diğer çekici sahalara yakın, orta derecede potansiyel, düşük veya yakında böyle bir potansiyel bulunmamakta), İlin alanlarında yaban hayatı; (bayrak tür, ilginç diğer türler, temsil edici yaban hayatı, farklı yaban hayatı takip etme aktiviteleri, yürüyerek, botla, gözlem noktası ile vb.), Yaban hayatı takip etme de tatmin edicilik durumu (garanti etme, genellikle, şans veya mevsime bağlı), Bölgedeki önemli yaban hayatının tanımı, Yardımcı tesislerin durumu (rekreasyonel, spor, diğer; durumu:kötüyeterliiyi), Kaynakların turizm potansiyelinin değerlendirilmesi; tabii değerler: (sahiller, sahil kayalıkları, kumullar, dağlar, ormanlar, korunmuş izole olmuş alanlar, şelaleler, göller, nehirler, mağaralar, yaban hayatı, hayvankuş, deniz canlıları, iklim, diğerleri), kültürel değerler; (tarihi binalar, tarihi yerler, anıtlar, arkeolojik yerler ve koleksiyonlar, folklor ve gelenekler, el işleri, müzeler, sahne sanatları, sanayi mirası vb.) Toplumun turizm potansiyeli; (insan kaynakları; aktif nüfusun büyüklüğü ve yapısı, eğitim düzeyi ve profesyonel bilgi, beceriler, eğitimler, orijinalkarakteristik ve geleneksel özellikleri, ekonomik faaliyetlersanatlar profesyonel olmayanlar dahil, resmi olmayan bilgi ve beceriler, turizm gelişimine yaklaşımlar, misafir severlik anlayışı, hizmet eğilimleri, yerel kuruluş ve idareler ile yönetişim, alanın kültürü ve kimliği, Ekonomik kaynakların turizm potansiyeli; (ziraat, ormancılık, balıkçılık, sanayi ve diğer), Altyapı; (su sistemleri, ulaşım ağları, sağlık imkanları, ulaşım terminalleri, enerji kaynakları, kanalizasyon sistemleri, katı atık ve yok etme sistemi, caddeler/yollar, güvenlik sistemleri vb.) İş ve hizmet altyapısı; (fırınlar, kasaplar, bakkallar, süpermarketler, doğrudan satış yapan çiftlikler, kiralık araç, servis istasyonları, taksiler, otobüsler, kiralık bisiklet, kiralık spor malzemeleri ve bakımı, postaneler, bankacılık hizmetleri, doktorlar, dişçiler, eczaneler, kafe ve restoranlar, atm ler, bankalar, diğer iş ve hizmetler.) Turizm Talebi; Turizmin mevcut durumunun incelenmesi;

Ziyaretçi; boş zamanlarını geçirmek için bir yere gelen kişi olarak tanımlanabilir, turist ise alanda bir veya daha fazla gece konaklamaktadır. Her turist bir ziyaretçidir, ancak her ziyaretçi turist değildir. Dolayısı ile turist ve ziyaretçi sayılarının ayrılması gerekmektedir. Ziyaretçi ve turist ayrımı farklı talepleri sebebi ile yapılmak durumunadır, ayrıca her ikisinin de farklı etkileri bulunmaktadır. Bir turistin ortalama harcaması alanda daha fazla zaman geçirdiğinden, konaklamaya, ilave yiyecek ve içeceğe ödeme yaptığından genellikle daha yüksek olmaktadır. Turizme ilişkin mevcut durumun ortaya konabilmesi için; Turist ve ziyaretçileri ayrı ayrı sayısı (yıllık, mevsimlik, aylık, haftalık, günlük), Son on yılda turistlerin/ziyaretçilerin değişimi, Ortalama kalış süreleri, konaklama ve ulaşım şekilleri önemlidir. (Sürdürülebilir tabiat turizm gelişme planımızda ana unsur turizm olduğundan; turizme ilişkin veri kullanılamaz olduğu hallerde ikinci en iyi seçenek olarak ziyaretçilere ait veriler üzerinden değerlendirme yapılması mecburiyeti doğmaktadır). Turist başına ortalama harcama, Grup hacmi ve düzeni, Turistlerin ağırlıklı yaş grubu, Yaptıkları faaliyetler, Ziyaret edecekleriettikleri yere ilişkin seçimleri, Memnuniyeti, deneyimleri ve para harcama şekilleri, İkinci ziyaretlerin yüzdesi ve sayısı, Kullanılabilir ilave veriler. Talep incelemesinde ilimizi rakip olarak gördüğümüz veya bizimle rekabet eden benzer il veya illerle karşılaştırmak faydalı ve yerinde olacaktır. Turizm Arzı: Konum Faktörü; Bir ilin başka turizm pazarları ile ilişkili olarak nasıl konumlandığını, bir turistin alana ulaşmak için harcadığı zamanı, parayı/enerjiyi belirtir. Bir saha ne kadar güzel olursa olsun, hedef grup tarafından kolayca ulaşılabilir değilse asla başarılı bir turizm gelişimi sağlanamayacaktır. Yerel nüfusun değil turistin algılama durumu dikkate alınmalıdır. Örneğin bakir alanları ziyaret etmekten zevk alan ve ilkel patika yollarla

ulaşılan yerleri ziyaret etmek isteyen turistler için düşünülen uzak mesafeler için alanın sınırlı sayıda turist potansiyeli olacaktır. Uzun mesafeden gelen turistler için hava alanına uzaklık çok önemlidir, Tur operatörlerinin çoğu havayolu ulaşımını mecburi görmektedirler, bu sebeple bağımsız turistler veya tur operatörleri hedeflenebilir, Tren, otobüs veya özel araçlarla erişim de konum faktörleri içinde önemlidir, Alana ziyaret iklim şartları açısından da kısıtlı imkanlara neden olabilir, İle özgü yapılan bürokratik işlemlerin bıktırıcılığı da önemlidir, sık sık güvenlik birimleri tarafından kimlik sorulmak, aranmak gibi, Turizm arzında; işaretlemeler, doğru yönlendirmeler, bilgiye ulaşma kolaylığı da önem arz etmektedir. Haritalar, broşürler, internet imkanı, kılavuz ve rehberler önemli bir arz faktörüdür. Yiyecek içecek sunumu ve konaklama arzı; Sunumun ürün ve hizmet kalitesi, hijyenik standartlar, özgünlük/otantik, yöresel olması, yer ve ürünlerin çeşitliliği, ortam ve konukseverlik önemlidir. Restoranların sınıflaması önceden yapılırsa turist için kolaylık olacaktır. Konaklama tüm türleri içerebilmelidir, ürün ve hizmetlerin kaliteli olması, özellikle hijyeniklik konaklamada çok önemlidir. Tabii Alanın Kendine Has Özellikleri; Tabii alanların değer yaratması, kırsal kalkınmada rol oynaması beklentisi de son yıllarda öne çıkan bir görüştür. Tabii alanların alternatif kaynak kullanımına dönüştürülmesi için yapılan baskılar sonucu tehdit altında olduğu yerlerde devamlılığını sürdürebilmeleri, diğer alternatif kaynak kullanımları karşısında koruma ve kullanma dengesinin uzun dönemli ekonomik değerinin gösterilebilmesine bağlıdır. Tabiat ve kültürel miras, yaban hayatının gözlemlenmesi, yöreye özgü özellikler ve korunması gereken öncelikli türler, tabiat ile ilgili çalışan ve tabiatın kıymetini bilen ekoturistler için son derece önemlidir..3 TAŞIMA KAPASİTESİ Belirli bir sürede ( yıl, ay, hafta, gün, saat ) bir bölgenin alabileceği ziyaretçi sayısı veya bölgenin kaynakları üzerinde istenmeyen veya planlanmamış etkilere sahip olmayan ve sürdürülebilir kalkınmayı tehdit etmeyecek düzeyde bir alanda aynı anda bulunabilecek ziyaretçi sayısı, Bir bölgenin, hayati önemde olduğu düşünülen değerleri, ekolojik süreç ve koşulları tehlikeye atmadan ve sürdürülebilir kalkınma imkanlarını azaltmadan belirli bir süre boyunca 3

destekleyebileceği insan faaliyetlerinin (ağaç kesimi, avlanma, ziraat) ve diğer etmenlerin (örn: iklim değişikliği, kirlenme.vb.) baskısı, Ziyaret edilen bir alan veya tesisin sahip olduğu kaynaklar üzerinde koruma maksadıyla tehlikeye atmadan, istenmeyen ve planlanmayan etkilere neden olmadan belirli bir süre (yıl, ay, gün, an) boyunca alabileceği ziyaretçi sayısı şeklinde tanımlanmaktadır. Taşıma kapasitesi, Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Gelişme (Master) Planında önemli bir planlama aracıdır. Turizmin gelişimi ve korunmasında önemli bir kavramdır. Taşıma kapasitesinin analizi ve takip edilmesi, yönetim kararları yönünden girdi sağlayacaktır. Taşıma kapasitesi sayesinde kullanımı sınırlamak, en elverişli ziyaretçi sayısını tamamlayarak müspet etkileri azamiye çıkartmak, olumsuz etkileri en aza indirmek mümkün olabilecektir. Kısaca Tabiat Turizmi Gelişme (Master) Planındaki sürdürülebilirlik taşıma kapasitesinin aşılmaması ile temin edilir. Ziyaretçi sayısı ve etkinin büyüklüğü arasında doğrudan ilişki vardır. Ancak alan içinde tek tehdit unsuru ziyaretçiler değildir. Tabiat için önemli olan tehditlerin tümünün birleşik etkisidir..3.. Taşıma Kapasitesinin Elemanları; Sosyal Taşıma Kapasitesi, Turizm için yerel tolerans limitleri olarak tanımlanmakta olup yöre halkı üzerindeki olumsuz etkilerinden ve ziyaretçiler ile yöre halkı arasındaki çatışmalardan kaçınılmasını içerir. Bu unsurun turizm gelişimi içerisinde anahtar rolü vardır. Yöre halkı turizmi desteklemezse kalkınma asla olmaz. Yerel kabulü belirleyen temel etmenler, sosyal yapı ve kültürün hassaslığı, toplumun değişimin üstesinden gelebilme yeteneği, turizmin algılanışı, yöre halkı ile ziyaretçilerin ilişkileri, kullanıcı grupların davranışları, birbiri ile uyumu ve paydaş olmanın ekonomik ve toplumsal faydalarıdır. Ekonomik Taşıma Kapasitesi; Sürdürülebilir bir turizm gelişiminde turizm, ekonomik yapı ile bütünleşmiştir ve diğer sektörleri de desteklemektedir. Ekonomik taşıma kapasitesi; turizm gelişimini sağlayan bir yerel ekonomi ve yerel ekonominin sürdürülebilirliğini sağlayan bir turizm gelişimi anlamına gelmektedir. Yani temel kıstas; turizm gelişimi ile yerel ekonomi arasındaki sinerjidir. Ekonomik taşıma önemli olan iki unsur; Beklenen faydaları temin etmek için asgari turist sayısı ve ekonominin üstesinden gelebileceği azami turist sayısıdır. Ekolojik Taşıma Kapasitesi; Ekolojik taşıma kapasitesi, ziyaretçilerin/turistlerin ziyaret edilen alandaki ekosistemler, ikamet yerleri ve canlı türleri üzerinde ortaya koyduğu ekolojik zararlardır. Burada, ekolojik 4

değerlerin, ziyaretçi akışlarının ve davranışlarının uzun süreli ve sistematik olarak takip edilmesi ve veri toplanması önemli olmaktadır. İdari/fiziki Taşıma Kapasitesi; Fiziki taşıma kapasitesi aynı anda ve belirli bir zamanda müşteri olarak alınabilecek ziyaretçi sayısıdır. Bu kapasite, alana uygun insan sayısına, yani alanın büyüklüğü ve diğer fiziki şartlar (tabii, coğrafi koşullar ve hava şartları) ile turizm altyapısının kapasitesine dayanmaktadır. Burada temel göstergeler; kalabalık, kuyruklar ve trafik sıkışıklığıdır. Fiziksel kapasite yönetiminin verimliliği ve etkinliği şu unsurlara bağlıdır; Organizasyon kaynaklarının kapasitesi (insan ve ekonomik kaynaklar vb. gibi), Ziyaretçi yönetiminin kapasitesi, Bir sahanın ziyaretçi kullanımına/ turizm gelişimine karşı hassas olan kaynakları: Kırmızı liste ve endemik türlerin habitatları, alanın savunmasız olan diğer kaynakları, göçe hassas türler, Ziyaretçi yönetimi de dahil olmak üzere yönetim maksatları ve hedefleri: Genel bir tabiat koruma planı, maksatlar, hedefler ve tabiat koruma politikası, tür koruma politikaları, bölgeleme sistemi, takip etme sistemi, Ziyaretçiler/turistler, turizm gelişimi ve etkileri üzerine veriler; tüm güzergahlar, tesisler, konaklama ve ziyaretçi/turist için olan etkinlikler ve detaylı haritalar, ziyaretçi sayısı, özellikleri, akımları, ziyaretçi modelleri, etkinlikler ve mevsime bağlı özelliklere ilişkin bilgiler vb., ziyaretçiler tarafından özel olarak gerçekleştirilen faaliyetler, ziyaretçi etkilerine ilişkin veriler, etkilerin takip edilmesi ve değerlendirilmesine ilişkin usullar, ölçütler ve göstergeler. Coğrafi bilgi sistemleri (CBS) teknikleri ile bilgilerin gösterilmesi mümkündür. Psikolojik Taşıma Kapasitesi; Psikolojik taşıma kapasitesi bir alanın belirli bir zaman diliminde ziyaretçi deneyimleri üzerinde olumsuz etkilenmeye sebep olmaksızın kaldırabileceği maksimum ziyaretçi sayısıdır. 3. İLGİ GRUBU ANALİZİ VE YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI 3. İLGİ GRUPLARI/PAYDAŞLAR İlgi grupları, belirli bir koruma ve sürdürülebilir kalkınma projesi ile ilgili olarak fayda sağlayan, projenin içinde yer alan veya söz konusu projeden olumlu ya da olumsuz etkilenen bireyler, gruplar veya organizasyonlar olarak tanımlanabilirler. Paydaşlar, bir problemi çözmek için sürdürülebilir tabiat turizmi gelişimine ve maksadına ulaşmak için güvenebileceğimiz kişilerdir. İlgi gruplarının hepsi sürdürülebilir tabiat turizmi gelişimine ortak değildir veya olmaları gerekmez. Çünkü bir ortağın projeye olumlu bir bakışı, tutumu olmalıdır ve maksadına ulaşmak için işbirliği yapmalıdır. 5

Bazen bir ilgi grubu projeye olumsuz bakabilir ve hatta aktif bir tehdit bile olabilir, ilgi gruplarını işbirliği yapılanlar haline getirmek onlara paydaş değeri verilmesi ile mümkün olur. 3. İLGİ GRUBU KATEGORİLERİ Turizmde ilgi grupları; Yöre halkı, kişiler ve kurumlar, Alana dayalı ilin mesuliyet yöneticileri, Bölgesel yetkililer, Ulusal yetkililer, Turizm ofisleri, yerel turizm organizasyonları, konaklama ve hizmet sunanlar, taşımacılar, Turizmle ilgili sektörler, Ziraat, ormancılık ve balıkçılık gibi farklı ekonomik sektörlerin temsil edildiği ticaret ve sanayi odaları ve el sanatları ile ilgili birimler, İşçi sendikaları, dernekler, STK lar, Eğitim ile ilgili birimler, 3.3 İLGİ GRUBU ANALİZİ İlgi grubu analizi sürdürülebilir tabiat turizmi gelişme planının ortaya konması ve uygulamasında yer alan farklı taraflara ilişkin genel bir takip sahibi olabilmek, niyet okumak için kullanılan bir araçtır. Yalnızca bir envanter olarak ele alınmamalıdır, sürdürülebilir tabiat turizmi gelişme planının planlanmasında potansiyel ortaklarımızın kimler olduğunu ve hangi tarafla çelişkiler yaşayacağımızı bize bildirmektedir. Ayrıca projenin farklı seviyelerinde destek temini için de son derece elverişli bir analizdir. İlgi grupları analizine dayalı olarak sürdürülebilir tabiat turizmi gelişme planının yönetiminden mesuliyet bir organizasyon oluşturulmalıdır. Sürdürülebilir tabiat turizmi gelişimi için, detaylı bir ilgi grubu analizi ilgi gruplarının; Genel hedeflerini, Turizmden beklediği faydaları Turizmdeki rollerini tanımlamalıdır. Bu süreç; şu adımlardan oluşur;. İlgi gruplarının tanımlanması,. Her ilgi grubunun çıkarlarının, önceliklerinin ve değerlerinin belirlenmesi, 3. Her ilgi grubunun davranışlarının belirlenmesi, 4. İlgi grubunun gücünün ve ilgi grupları arasındaki muhtemel koalisyonlarının gücünün tahmin edilmesi, 5. İlgi gruplarının mevcut ihtiyaçlarının ne düzeyde karşılandığının değerlendirilmesi, 6

6. İlgi grupları ile birebir iletişimlerin başlatılması ve ilgi gruplarının güveninin kazanılması, 7. Ortak menfaatler, sinerji ve başarı unsurlarının tanımlanması, 8. Paydaşların bir araya getirilmesi, 9. Ortak hedef ve maksatlar ve onlara ulaşmak için gerekli olan stratejinin ortaya konması,. Organizasyon çerçevesinin oluşturulması,. Uygulama (zaman çizelgesinin ve hedeflerin ortaya konması, iletişim organizasyonunun oluşturulması, ilgi gruplarına somut mesuliyetlerin verilmesi.). Takip etme ve geri bildirimin yapılması 3.4 TOPLUM TEMELLİ YAKLAŞIM Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Gelişme Planı nın hazırlanmasında toplum temelli yaklaşım uygulanması neticesinde; Yöre halkı için sürdürülebilir geçim kaynakları ortaya koymak, Toplulukların kendi yapılarını korumalarını teşvik etmek ve Tabii alanların koruma hedeflerinde yerel faydayı oluşturmak mümkündür, Toplum temelli turizmin en önemli özelliği, tabii kaynakların kalitesi ile alanın kültürel mirasının bozulmamış ve turizmle güçlendirilmiş olmasıdır. Tabii çevre üzerindeki olumsuz etkiler en aza indirilmeli ve yerel kültür korunmalıdır. Turizm, insanların kendi yerel kültürlerini yaşatma ve değerlendirmeye teşvik etmelidir. 3.5 YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI İlgi grubu analizine dayalı olarak, korunan alan ve çevresi için, Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Gelişme Planını takip etme veya biçimlendirmek maksadıyla, korunan alan yönetimi ve tüm ilgi gruplarının resmi işbirliğine dayalı bir organizasyon oluşturulmalıdır. Bu işbirliği Valiye imzalatıldığı takdirde resmi bir dokümandır. Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Gelişme Planını uygulamak, desteklemek ve mesuliyetini, karar verme gibi hususları düzenler. 3.6.TARİHÇE Kırşehir, çok önemli coğrafi konuma sahip olması sebebiyle başlangıçtan günümüze kadar önemli kültürlerin yaşandığı bir yer olmuştur. Kırşehir Müzesi nde teşhir edilen eserler ve kazı raporlarına göre, Kırşehir tarihinin Tunç Dönemi (M.Ö. 3), Hititler Dönemi (M.Ö. 85), Pers Dönemi (M.Ö. 54633), Kapadokya Krallığı Dönemi (M.Ö. 333 M.S. 8), Roma Dönemi (M.S. 8395), Bizans Dönemi (M.S. 3957), Anadolu Selçuklu Dönemi (738), Beylikler ve Osmanlılar Dönemini geçirmiş olduğu görülmektedir. (Kırşehir Yıllığı, 993) Kırşehir, Kapadokya ve Ihlara Vadisinin giriş kapısı, gelmiş geçmiş medeniyetlerin beşiği, tarihi eserlerin, termal kaynakların, sanat ve kültürün birleştiği bir şehrimizdir. 7

Kırşehir in en eski tarihi Hititlerle başlar. Bilinen en eski haritalarda Kırşehir in adı Akuae Saravenae yani Su Şehri olarak kayıtlıdır. Kırşehir daha sonra Frigler, Pers, Helenistik Devir ve Kapadokya Krallığı, Roma ve Bizanslıların egemenlikleri altında kalmıştır. Anadolu kapıları 7 yılında yapılan Malazgirt Savaşı sonucunda Türklere açılmış ve Selçuklular döneminde Kırşehir in adı Gülşehri olmuştur. Yine bu dönemlerde Kırşehir Orta Çağ Anadolu tarihinde pek çok önemli rol oynamış olan Ahi liğin merkezi olmuş, bu kuruluşun kurucusu Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi nin öğrencilerinden Süleyman Türkmani ve Mehmet Aksarayi Kırşehir e gelerek Mevlevi Tekkeleri kurmuşlardır. Ayrıca aynı döneme damgasını vuran şair, düşünür ve mutasavvıflarımızdan Aşık Paşa, Caca Bey, Ahmedi Gülşehri, Hacı Bektaşı Veli, Taptuk Emre ve Yunus Emre de Kırşehir de yaşamıştır. Kırşehir in, Osmanlılar yönetimine tam olarak geçişi II.Murat zamanında olmuştur. Bu devirde Fatih Sultan Mehmet zamanında Kırşehir de Celali İsyanları dışında önemli olaylar görülmez. Kırşehir İli Milli Mücadele yıllarında da kendisine düşen vazifeyi yapmış, şehit ve 37 gaziyle bunu kanıtlamıştır. (Kaynak: Kırşehir İli Turizm Envanteri, ; Kırşehir Yıllığı, 993) İlimizin tarihi ve kültürel çevresinde yeralan yapıların büyük bir bölümü Selçuklular ve bir kısmı da Osmanlılar dönemine aittir. Bunların başlıcaları; Cacabey Camii (Medresesi), Lala (Lale) Camii, Alaaddin Camii, Ahievran Camii, Kapıcı Camii, Çarşı Camii, Melikgazi Kümbeti, Fatma Hatun Kümbeti, Aşık Paşa Türbesi, Ahi Evran Türbesi, Kesikköprü Kervansarayı dır. Hristiyan aleminin ilk kiliseleri olması nedeniyle turistlerin ilgisini çeken kiliselerin başlıcaları, Üç Ayak Kilisesi, Derefakılı Kiliseleri, Aflak ve Aksaklı Kiliseleri, Manastır ve Keşiş Sarayıdır. İlimizin önemli yer altı şehirleri, Mucur Yeraltı Şehri, Dulkadirli İnlimurat Yeraltı Şehri, Kümbetaltı Yeraltı Şehri dir. İlimiz merkez ve ilçelerinde çok sayıda tescilli ve tescilsiz höyükler bulunmaktadır. İlimizin mesire yerlerinin en önemlileri Hirfanlı Baraj Gölü kıyıları ve Seyfe Gölü çevresidir. Kırşehir in en önemli kaplıcaları, Terme Kaplıcası, Karakurt Kaplıcası ve Bulamaçlı Kaplıcasıdır. 3.7 KIRŞEHİR İLİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ 3.7.. İlin Jeomorfolojik Özellikleri 3.7. Jeolojik Özellikleri İl toprakları genellikle 9 m yüksekliğindeki yaylalardan oluşmuştur. Bu yaylalardan, çoğu kuzeyde Delice Irmağına ve güneyde Kızılırmak a karışan, orta derecede yarıklar açarak vadiler meydana getiren akarsular geçer. Yayla üzerinde yükseltileri 7 metreye ulaşan dağınık dağlar bulunur. 8

İlin başlıca dağları merkez ilçesinin kuzeydoğusunda 679 metreye yükselen Kervansaray Sıradağları, kuzeybatısında Naldöken, Üçkuyu Dağları, Kargasekmez Dağı ve Cemele (Çayağzı) dağları yer alır. Ayrıca, Çiçekdağı ilçesinin güneybatı doğrultusunda uzanan ve yüksekliği 55 metreyi bulan Çiçekdağı Sıradağları görülür. Kaman ın güneydoğusunda Baran (7 metre), güneyde Aliöllez, kuzeyinde Buzluk Dağı belli başlı yükseltilerdir. İlin en yüksek dağı ise 7 metre ile Kargasekmez Dağıdır. Kırşehir ilinin en büyük ovası, halk arasında çöl diye de adlandırılan Malya Ovası dır. Bu ova merkez ilçenin kuzeyinde bulunmaktadır. Tektonik oluşum neticesi göl suları çekildikten sonra ova oluşmuştur. Malya Tarım İşletmesi nin üzerinde kurulduğu bu ovanın alanı 4 km kadardır. İl toprakları Kızılırmak havzası içinde yer alır. Orta Kızılırmak yaylasından geçen özler, küçüklü büyüklü vadiler oluşturur. Bu vadiler içinde en önemlileri Kılıçözü, Acıöz ve Manözü dür. İlde irili ufaklı bir çok akarsu bulunmaktadır. Bu akarsular Kızılırmak ile Delice Irmağına dökülür. Kızılırmak, Kırşehir in 7 km. güneyinden geçen, akış rejimi ise çok düzensiz bir nehirdir. Merkez İlçedeki Kılıçözü, Aydınlar Köyü dolaylarındaki dağlarla Çoğun çevresindeki Buzluk Dağı ndan çıkar. Ayrıca Sıddıklı Deresi de merkez ilçe sınırları içerisindedir. Çiçekdağı ilçesinin kuzey sınırlarında Delice Irmağı, batısında Kılıçözü vardır. Sularını Baran dağlarından alan Değirmen Özü, Darı Özü, Acıöz le birleştirerek Delice ırmağına dökülür. Ayrıca Cefalık dağından çıkan Hamamözü de Kızılırmak a dökülür. Çiçekdağı ile Kaman arasında Manözü vardır. Mucur ilçesinin belli başlı akarsuyu ise Acıöz dür. İl sınırları içerisinde tabii göl yok denecek kadar azdır. Yalnız Mucur ilçesinin kuzeyinde yer alan Seyfe Gölü tek tabii göldür. Bu gölün deniz yüzeyine yükseltisi metre dir. Suyun en yüksek olduğu dönemde göl alanı 5 km dir. Suyu tuzlu olup derinliği en fazla 65 cm. dir. Kırşehir, ortalama yüksekliği m. ye ulaşan bir yayla görünümündedir. Kırşehir masifi olarak adlandırılan bu plato, birkaç dağ kütlesi ile engebelenmiş, Kızılırmak, Delice Irmağı ve kolları tarafından yarılmış dalgalı bir düzlüktür. İl topraklarının %64,5 i plato, %7, si dağlık alan, %8,3 ü de ova ile kaplıdır. Yerleşim birimleri genellikle akarsuların aktığı vadilerde sıralanmıştır. Konut ve sanayi alanlarının uygun yerlerde kurulup kurulmadığı konusunda il ve ilçeler bazında yapılmış bir çalışma yoktur. İl merkezindeki yerleşme vadide olup, etrafında dağlar yükseldiğinden ve hava sirkülasyonu fazla olamadığından hava kirliliği yönünden hassas bir alandır. Kırşehir yöresi Orta Anadolu Masifi nin (ilk kütle) bir parçasıdır. Kızılırmak yayı içerisinde yer alan Kırşehir Masifi Türkiye nin 9 büyük masifinden en büyüğü olup, Tuz Gölü nün altında da devam ettiği tahmin edilmektedir. İlin yüzey şekilleri İç Anadolu Bölgesi ile birlikte Üçüncü Jeolojik Devir olan Meozoik üst Reosen döneminde karalaşarak oluşmuş, billurlu eski kayalardan meydana gelmiştir. Kırşehir de karstik şekillerinin bütün örneklerini görmek mümkündür. Türkiye nin en geniş kapalı havzası olan İç Anadolu Havzası nın doğusundadır. Bu havza yeryüzü şekillerini ve iklimi etkilemektedir. 9

Bölgenin tabii yapısının oluşumunda Üçüncü Zaman özelliklerine rastlanır. Asıl görünümünü Alp kıvrımları sırasında kazanmıştır. Yöre incelendiğinde dört ayrı oluşum ve değişik dönem yer yapısı görülür. Kuzeybatıgüneydoğu yönünde uzanan fay boyunca yeni alivüyonlar bu çizginin doğusunda geniş bir alanda (Seyfe Gölü çöküntü alanı), başkalaşım dizilerinden billurlu sistler, batısında mermerleşmiş kireç taşı, bir parçada dolomitler yer alır. Diğer yerlerde ise üçüncü zamanın, ikinci yarısına değin neojen göl tortuları ile kaplıdır. Orta Anadolu billurlu kütlelerin başkalaşım dizi yönleri yörelere göre değişir. Bu yöre KırşehirKaman dolayında, kuzeybatıgüneydoğu doğrultusundadır. Kırşehir yakınlarında Kervansaray Dağları nın mermerleri güneydoğu lütesyon katmanları üzerine sürüklenmiştir. Kırşehir billurlu kütlelerinin başkalaşım yaşı kesin olarak belirlenememiştir. Ancak Kaman ın batısında yer alan Karalan Dağları nın başkalaşımının Tebeşir Dönemi (Zura) öncesine rastladığı kesin olarak belirlenmiştir. Başkalaşım katmanlarının altındaki oluşumların, Paleozoik Dönem e ait olduğu sanılmaktadır. Kırşehir in kuzeybatısındaki Kalkanlı, Kargasekmez sıradağlarının kuzeydoğugüneybatı doğrultusu enine bir kesitle incelendiğinde kireçli sist, fillatlar ve yeşil sistler, mermer kuşakları, ufak taneli billurlu kuvarsitler ile muhasist, kalsist ve mermer katmanları sıralandığı görülür. Kırşehir Manfisi, yaklaşık 5 metre kalınlıkta bir yapıdır. Kırşehir, Orta Anadolu nun fay hattı üzerinde yer alır. Karsal oluşumun neticesi olarak metamorfik (başkalaşım) sıralarının kıvrılmakırılma eksenleri, kuzeybatıgüneydoğu doğrultusunda yer almaktadır. İkinci bir kırık hat ise ilin Ankara il sınırını oluşturacak şekilde kuzeye doğru sokulur. İlk kıvrımların yer aldığı doğrultu 5 kilometre uzunluğunda bir fay çizgisi oluşturur. Kırşehir içerisinde yer alan Terme Kaplıcası nın suyu, bu fay çizgisinin derinliklerinden gelen sıcak şifalı bir sudur. Kırşehir deki fay hatları ve çevreleri, depremlerin çok olduğu tektonik çukurluklar ve kırıklar dizisi içinde, öbür bölümleri ikinci ve üçüncü deprem kuşağı içinde kalmaktadır. (Kaynak: Kırşehir Yıllığı, 993) 3.7.3. İklim Özellikleri Kırşehir de İç Anadolu Bölgesi nde hakim olan tipik kara iklimi hüküm sürer. Kışları soğuk ve sert, yazları sıcak ve kurak geçer. İlkbahar yağmurlu, sonbahar az yağmurludur. İç Anadolu yu çeviren Toroslar ve Kuzey Anadolu sıradağları, Akdeniz in ve Karadeniz in ılıman iklimini iç kesimlere sokmamaktadır. Bu nedenle bölgede Doğu Anadolu Bölgesi nde ki gibi (sürekli olmasa da) kara iklimi özellikleri görülür. İlin rakımı 985 m, kuş uçumu denizden uzaklığı; güneyde Akdeniz de Anamur Burnuna 36 km, kuzeyde Karadeniz e Sinop a 334 km dir. (Kırşehir Yıllığı, 993) Kırşehir İklimi: Kırşehir ili İç Anadolu bölgesinde yer aldığından tipik karasal iklim özelliğindedir. Kışları soğuk ve yağışlı, yazları sıcak ve kuraktır. (Kaynak: Kırşehir Meteoroloji Müdürlüğü nün 9.3. tarih ve 757 sayılı yazısı.)

3.7.4. Hidrografya Kızılırmak: Bütün çığırı Türkiye topraklarında olan Kızılırmak, Sivas Kızıl dağ'da doğar. Bafra Ovası ndan Karadeniz'e dökülür. Türkiye'nin uzunluk bakımından en büyük (.355 km) akarsuyu olup, bunun ilimiz sınırları içindeki uzunluğu km'dir. Kızılırmak, antik çağda tuzlu akarsu anlamına gelen "Halys" adıyla anılır. Genellikle Jipsli araziden akarak gelen Kızılırmak'ın suları tuzlu ve acıdır. Fakat bu durum ziraatta sulamayı olumsuz etkilememektedir. Kırşehir, Kızılırmak Havzası üzerinde olmasına rağmen, ova ve sulanan alan bakımından fakirdir. Yağmur ve kar suları ile beslenen, il çıkışında ölçülmüş ortalama debisi 3 hm 3 /yıl olan Kızılırmak'ın rejimi düzensizdir. İlkbahar başlarında yükselmeye başlayan suları, ilkbahar sonunda en yüksek seviyeye ulaşır. Sıcak ve kurak geçen yaz aylarında buharlaşmanın artmasıyla azalan suları Temmuz ayında en düşük seviyededir. Irmak üzerindeki Hirfanlı Barajı enerji üretimi, taşkın tedbir maksadıyla kurulmuştur. Ayrıca baraj gölünde balıkçılık yapılmaktadır. Kılıçözü Çayı: Kızılırmak'ın il içinde kalan kuzey kolunu oluşturan çay Baran Dağı'nın kuzey yamacından doğar. Kırşehir merkez ve Güzler Köyü'nü geçerek Taka mevkiinde Kızılırmak'a karışır. Kuzeygüney doğrultusunda 8 km uzunluğa sahip olup; İl sınırları içindeki uzunluğu 69 km dir. Sulu ziraatinde kullanılan çayın üzerinde, sulama ve taşkın tedbir maksadıyla Çuğun Barajı, İğdeliöz, Kılıçözü ve Güzler sulama regülatörleri yapılmıştır. Düzensiz bir rejime sahip çayın yıllık ortalama debisi 34,3 hm 3 /yıl olup, çayın suları yaz mevsiminde azalır, kış ve ilkbahar aylarında ise yağışlar ve eriyen kar suları nedeniyle zaman zaman taşkınlar olmaktadır. Keşkerliözü: Yıllık ortalama debisi 9,4 hm 3 olan derenin üzerinde kurulu bulunan Kültepe Barajı sulama maksadıyla yapılmıştır. Malaközü: Yıllık ortalama debisi 9, hm 3 olan derenin üzerinde sulama maksadıyla kullanılmak üzere Karaova Barajı yapılmıştır. Körpeliboğaz Deresi: Yıllık ortalama debisi,3 hm 3 olan derenin üzerinde sulama maksadıyla kullanılmak üzere Sıddıklı Barajı yapılmıştır. Göller, Göletler ve Rezervuarlar Tabii Göller; Seyfe Gölü: Küçük bir kapalı havza niteliği taşıyan göl, yazın iyice sığlaşır ve büyük bir kesimi tuzlu bataklığa dönüşür. Yüzölçümü 56,5 km olup farklı mevsimlerdeki alanı değişebilmektedir. Gölün en derin yerindeki su yüksekliği 6 cm arasındadır. Göl batısında bulunan Seyfe ve kuzeyinde yer alan Badılı köylerinden çıkan pınarlar, dip kaynakları, drenaj alanı ye yüzeysel akışın ve göl alanına düşen yağışlarla beslenmektedir. Boşalımı ise buharlaşma ile gerçekleşmektedir. Yörenin çok az yağış alması gölü besleyen derelerin yazın büyük ölçüde kurumasıdır. Yüksek buharlaşmanın da etkisiyle su seviyesi yazın oldukça düşer ve büyük bir kesimi tuzlu bataklığa dönüşür.

Obruk Gölü: İlin Nevşehir sınırı yakınında Obruk Köyü'nde bulunan, karstik oluşumlu bir göldür. Baraj Gölleri; Hirfanlı Baraj Gölü: Kaman a bağlı Hirfanlı Köyü yakınında elektrik üretmek ve sulamada kullanmak maksadıyla yapımı 959 yılında tamamlanmış ve 8 Ocak 96 yılında açılmıştır. Açıldığı yıl itibariyle Türkiye'nin en büyük, bugün ise 4. barajı olan Hirfanlı'nın alanı 63 km, dolgu yüksekliği 83 m dir. Baraj gölünün uzunluğu 75 km olup, en geniş yeri 5 km'dir... m' dolgu malzeme ile yapılan barajdan, yılda 4 milyon kw/sa enerji üretilmektedir. Baraj santrali 4 türbinden meydana gelmektedir. Yapıldığı günden bu yana bölgenin iklimini olumlu etkileyen baraj gölünde, kerevit, sazan, yayın gibi türlerden oluşan tatlı su balıkçılığı yapılmakta ve yöre insanına gelir kaynağı sağlamaktadır. Baraj Gölü, yörenin plaj ve piknik gibi ihtiyaçlarını da gidermektedir. Çoğun (Çuğun) Baraj Gölü: Kırşehir ilinin kuzeybatısında, Çuğun Köyü sınırları içinde Kılıçözü Çayı üzerinde kurulu olan baraj gölü il merkezine km uzaklıktadır. Sulama ve taşkın koruma maksadıyla yapılan göl, 97 yılında tamamlanarak, sulamaya 976 yılında geçilmiştir. Göl hacmi,6 hm 3 ve yüzey alanı,7 km olan baraj gövdesinin yüksekliği 4 m olup, kaya dolgu tipindedir. Baraj gölü ile 397 ha alan sulanmaktadır. Ayrıca gölde başta aynalı sazan olmak üzere tatlı su balıkları üretilmektedir. (Kaynak: DSİ. Şube Müdürlüğü ve İl Tarım Müdürlüğü verileri, 7) Karaova Barajı: Kırşehir, AkpınarKaraova Köyü'nün 3 km güneydoğusunda Delice Irmak'ın kollarından Manahözü Çayı üzerindedir. Sulama maksadıyla 997 de hizmete açılan baraj gölünün hacmi 64,9 hm 3, yüzey alanı 3,47 km, gövde yüksekliği 63,7 m olup, toprak dolgu tipindedir. Baraj suyu ile 45 ha alan sulanabilmektedir. Kültepe Barajı: Kırşehir'in güneyinde KırşehirOrtaköy yolunun 43. km sinde km içeride Ulupınar Köyü nün 4 km doğusundadır. Sulama ve taşkın tedbir maksadıyla toprak dolgu tipinde yapılan baraj gölünün hacmi 5,5 hm 3, yüzey alanı,3 km, gövde yüksekliği 46,7 m olup, 983 yılında işletmeye açılmıştır. Barajın kaynağında ve yan kolları üzerinde 5 adet gölet yer almaktadır. Bu göletlerin etkisiyle sorunlarının çözümü maksadıyla baraja, Kızılırmak'tan pompaj planlama çalışmaları yapılmaktadır. Baraj sayesinde 778 ha alan sulanabilmektedir. Sıddıklı Barajı: Kırşehir ilinin 4 km batısında Sıddıklı Küçükboğaz Köyü yakınlarındadır. Sulama maksadıyla yapılan baraj gölünün hacmi 8,5 hm 3, yüzey alanı,65 km, gövde yüksekliği 53 m olup, 998 yılında tamamlanmış, 9 yılında işletmeye açılmıştır. Baraj sayesinde 4945 ha alan sulanabilmektedir. (Kaynak: DSİ. Bölge. Şube Müdürlüğü nün 7.4. tarih ve 573434 sayılı yazısı.) Deniz Kırşehir ilinin denize kıyısı bulunmamaktadır.

3.7.5. Toprak Özellikleri Genel Toprak Yapısı BÜYÜK TOPRAK GRUBU KURU TARIM SULU TARIM BAĞBAHÇE ZEYTİNLİK ÇAYIR MERA ORMAN FUNDALIK YERLEŞİM YERİ ALLÜVİAL TOPRAKLAR 49 8883 3534 36 34 798 3598 457 TOPLAM ALLÜVİAL SAHİL BATAKLIKLAR 4 4 KOLLUVİAL TOPRAKLAR 3887 3457 737 3335 555 56 955 43 945 ÇORAK TOPRAKLAR 4 36 457 KAHVERENGİ ORMAN TOPRAKLARI KİREÇSİZ KAHVERENGİ TOPRAKLAR KESTANE RENGİ TOPRAKLAR 4773 384 86 397 379 49455 3349 475 3946 8939 3 57 6 3783 4785 9 863 45657 48 85 47 3 8835 54 3 54 KESTANE RENGİ 543 64 67 KIRMIZI AKDENİZ TOPRAKLARI KIRMIZI KAH.AKDENİZ TOPRAKLARI KİREÇSİZ KAHVERENGİ TOPRAKLAR 638 34 93 5 79 556 9686 777 645 369 76 948 474 4 847 733 3767 978 377 466 456 3468 995 85 465 RENDZİNALAR 64957 85 9873 344 63577 9848 365 76977 VERTİSOLLER 5 5 75 SİEROZEMLER 58 58 REGOSOLLER 857 46 4 89 36 366 5598 BAZALTİK TOPRAKLAR 444 69 58 4894 TOPLAM 36366 6536 66 45 358 559 44444 59853 66 897 (Kaynak: İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nün 9.4. tarih ve 59867 sayılı yazısı.) 3.7.6. Arazi Varlığı Kırşehir in 657.679 hektarlık yüzölçümünün % 69 u yani 454.7 hektarı ziraat arazisi vasfındadır. İşlemeli ziraat arazisi olan I. II. III. IV. Sınıf topraklar toplamı 3.4 hektar olup, ziraat arazisini % 8 ini teşkil etmektedir. (Kaynak: İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nün 9.4. tarih ve 59867 sayılı yazısı.) 3

3.7.7. Orman Varlığı Kırşehir ili genel sahası 674.479,5 ha., Kırşehir ili orman sahası 5.63, ha. dır. Çiçekdağı ilçesinde bulunan ormanlık sahalarda anakaya (granit, granadiorit, andasittir, dasit)dir. Yetişme ortamı üniteler ve özellikleri açısından arazinin jeolojik yapısına, rakam ve bakısına göre farklılıklar gösteren yetişme ortamı mevcuttur. Engebe durumu; fazla meyilli olmayan geniş düzlükler halindedir. Asli ağaç türü meşedir. Meşe yanında karaçam meşçereleri mevcuttur. Kırşehir İli Orman Envanteri: ORMANLIK ORMANSIZ GENEL SAHA : 563 ha dır. : 649.46.5 ha dır. : 674.479.5 ha dır. Ormanların tamamı devlet mülkiyetindedir. 997 yılı ve sonraki ağaçlandırma sahaları hariç karaçam ormanları 559 hektar, meşe ormanları 4.54 hektardır. İlimizde 3 yılları arasında 9459 ha. Saha ağaçlandırılmıştır. Meşe ormanları bozuk meşe baltalığı karakterinde olup, planlı kesime tabi tutulmamaktadır. Ortalama yılda ha. meşe ormanında rehabilitasyon çalışması yapılmaktadır. (Kaynak: Kırşehir Orman İşletme Müdürlüğü nün.5. tarihli ve 54 sayılı yazısı.) 3.7.8. FloraFauna ve Hassas Yöreler Seyfe Gölü Ramsar Alanı ve Çevresinde Tespit Edilen Endemik Bitki Türleri; Kırşehir İli Endemik Bitkiler Listesi Familya Tür Türkçe Adı İngilizce Adı Acanthaceae Acanthus hirsutus Boiss. Ayı Pençesi Acanthus Apiaceae Bupleurum heldreichii Boiss.& Bal. Tavşan Kulağı Apiaceae Bupleurum sulphureum Boiss.&Bal. Tavşan Kulağı Apiaceae Bupleurum turcicum Snogerup Tavşan Kulağı Apiaceae Eryngium bithynicum Boiss. Çakır Dikeni Apiaceae Prangos melicarpoides Boiss. Asa Var. melicarpoides Otu 4

Asteraceae Archillea aleppica DC. Subsp. Civan Zederbaueri (Hayek) Hub.Mor. Perçemi Asteraceae Anthemis wiedemanniana Fisch & Mey Papatya Türkçe İngilizce Familya Tür Adı Adı Asteraceae Cousinia halyensis Hub.Mor. Cosinia Asteraceae Crepis macropus Boiss. & Heldr. Hindiba Asteraceae Helicrysum arenarium (L.) Moench. Ölmez Subsp. Aucheri (Boiss.) Davis & Kupicha Asteraceae Onopordum anatolicum (Boiss.) Eig Boraginaceae Boraginaceae Brassicaceae Brassicaceae Brassicaceae Caryophyllaceae Caryophyllaceae Caryophyllaceae Caryophyllaceae Caryophyllaceae Caryophyllaceae Caryophyllaceae Chenopodiaceae Chenopodiaceae Convolvulaceae Onosma armenum DC. Onosma tauricum Pallas e Willd. Var. tauricum Alyssum pateri Nyar Subsp. Pateri Alysum praeco Boiss. & Bal. Var. Albiflorum Dubley Erysimum torulosum Hub.Mor. Arenaria ledebouriana Fenzl var. ledebouriana Dianthus anatolicus Boiss. Dianthus balansae Boiss. Gypsophila eriocaly Boiss. Gypsophila parva Bark. Minuartia anatolica (Boiss.) Woron. Var. Arachnoidea Mc. Neill. Saponaira prostrata Willd. Subsp. prostrata Cyathobasis fruticulosa (Bunge) Aellen Salsola stenoptera Wagenitz Convolvulus assyricus Griseb Otu Eşek Dikeni Emzik Otu Emzik Otu Uyuz Otu Uyuz Otu Erysimum Kum Otu Karanfil Karanfil Gysophila Gysophila Minuatya Soda Otu Akşam Sefası Akşam Sefası Sütleğen 5

Convolvulaceae Euphorbiceae Fabaceae Fabaceae Fabaceae Fabaceae Fabaceae Fabaceae Fabaceae Fabaceae Convolvulus galaticus Rostan e Choisy Euphorbia anacampseros Boiss. Var. anacampseros Astragalus condensatus Ledeb. Astragalus karamacisus Boiss.&Bal. Astragalus kırshehirius Astragalus lycius Boiss. Astragalus lydius Boiss. Astragalus tokatensis Fischer Ebenus laguroides Boiss. Var. laguroides Onobrychis armena Boiss.&Huet. Geven Geven Geven Geven Geven Geven Ebenus Korunga Türkçe İngilizce Familya Tür Adı Adı Lamiaceae Marrubium parviflorum Fisch.& İt Sineği Mey. Subsp. Oliodon (Boiss.) Seybold Kudus Lamiaceae Phlomis armeniaca Willd. Ada çayı Malvaceae Alcea apterocarpa (Fenzl) Boiss. Hatmi Ranunculaceae Consolida glandulosa (Boiss. &Huet) Hazeren Bornm. Rubiaceae Crucianelle distachia Boiss. Scrophulariaceae Linaria corifolia Desf. Nevruz Scrophulariaceae Linaria genistifolia (L.) Nevruz Scrophulariaceae Miller subsp. Confertiflora (Boiss.) Rubiaceae Crucianelle distachia Boiss. Scrophulariaceae Linaria corifolia Desf. Nevruz Scrophulariaceae Linaria genistifolia (L.) Nevruz Scrophulariaceae Miller subsp. Confertiflora (Boiss.) Davis Scrophulariaceae Verbascum vulcanicum Boiss.&Heldr. Sığır 6

Var. vulcanicum Kuyruğu Scrophulariaceae Veronica orientalis Miller subsp. nimrodi Yavşan (Richter e Stapf) M.A. Fischer Otu Teke Solanaceae Lycium anatolicum A. Baytop & R Mill. Dikeni Soğan Liliaceae Allium cappadocicum Boiss. Elym Elymus lazicus (Boiss.) Melderis subsp. Poaceae Divaricatus (Boiss.&Bal.) Melderis Poaceae Puccinellia koeieana Melderis subsp. Anatolica Kit Tan İlimiz genelinde fauna ve endemik hayvanlarla ilgili yapılmış bir çalışma bulunmaktadır. Seyfe Gölü ve çevresinde yapılan çalışmalara göre yöredeki nesli tehlikede olan fauna ve endemik hayvan türleri aşağıda belirtilmiştir. İki Yaşamlılar (Amfibiler) Seyfe Gölü nde 5 iki yaşamlı (amfibi) türü tespit edilmiştir. Bu türlerden üçü BERN EK de kesin koruma altına alınan fauna türleri arasındadır. Diğerleri BERN Ekkapsamındadır. Bilinen hiçbir amfibi türü ise ERL de yer almamaktadır. Sürüngenler Seyfe Gölü sürüngenler listesi 8 türden ibaret olup, 3 tür BERN Ek de yer almaktadır. Diğer 5 tür ise BERN EK3 de yeralmaktadır. ERL listesinde yeralan 3 türden Testudo gracea (Tosboğa) zarar görebilir (VU) sınıfında, Emys orbicularis (Benekli Kaplumbağa) az riskli tehlikeye yakın (LR:nt) sınıfında bulunmaktadır. Lacerta clarkorum ise EN sınıfında olup, tehlikede olarak değerlendirilmektedir. Kuşlar Göldeki kuşların sayı ve çeşitliliği göç dönemlerinde ve kış aylarında artmaktadır. Göl ve çevresi birçok su ve step kuşu için çok önemli beslenme, barınma ve üreme alanları oluşturmaktadır. ERL ye göre tehlike altında olan 4 tür belirlenmiştir. Bunlardan Ansar albifrons (Akalınlı kaz), Aythya nyroca (Akgöz), Falco naummanni (Kızıl kerkenez) hassas (VU) statüsünde, Circus macrourus (Bozkır delicesi) az risklitehlikeye yakın (LR:nt) statüsündedir. Bern Sözleşmesi EK kapsamında 48 tür, EK3 kapsamında ise 49 tür tespit edilmiştir. 7

Alanda yapılan ornitolojik çalışmalar sonucu kalabalık sürüler oluşturan türlerin küçük akbalıkçıl (Egretta garzetta), boz kaz (Anser anser), flamingo (Phonicopterus ruber), akalınlı kaz (Anser alfibrons), angıt (Tadorna ferruginea), suna (Tadorna tadorna), çamurcun (Anas crecca), boz ördek (Anas strepera), çıkrıkçın (Anas querquedula), kaşıkgaga (Anas clypeata), turna (Grus grus), bataklık çulluğu (Gallinago gallinago), karabaş martı (Larus ridibundus), incegaga martı (Larus genei), gümişi martı (Larus argentatus) ve deniz kırlangıcı (Gelochelidon nilotica) olduğu belirlenmiştir. Alanda üreyen önemli kuş türleri ise küçük akbalıkçıl (Egretta garzetta), flamingo (Phonicopterus ruber), angıt (Tadorna ferruginea), suna (Tadorna tadorna), çıkrıkçın (Anas querquedula), uzunbacak (Himantopus himantopus), kılıçgaga (Recurvirostra avocetta), kaşıkgaga (Anas clypeata), gümişi martı (Larus argentatus), karabaş martı (Larus ridibundus), gülen sumru (Gellochelidon nilotica) ve mahmuzlu kızkuşu (Hoplapterus spinosus) olarak saptanmıştır. Memeliler Seyfe Gölü ve çevresinde 3 memeli türü tespit edilmiştir. tür Bern Sözleşmesi EK de, 6 tür ise EK3 kapsamında yeralmakta olup, Rhinolophus hippossideros (Nalburunlu küçükyarasa), Myotis capaccinii (Uzunkulaklı yarasa), Spala leucodon (Kör fare) ERL de zarar görebilir (VU), Myotis myotis (Farekulaklı büyükyarasa), Miniopterus schreibseri (Uzukanatlı yarasa), Sciurus anamolus (Anadolu sincabı), Cricetulus migratorius (Cüce avurtlak), Dryomys nitedula (Ağaç faresi, Cevizkıran) az risklitehlikeye yakın (LR:nt) sınıfında yeralmaktadır. (Kaynak: Çevre Bakanlığı, Çevre Koruma Genel Müdürlüğü Hassas Ekosistemler ve Korunan Alanlar Dairesi Başkanlığı, Uluslar arası Önemi Olan Sulak Alanların Biyolojik ve Ekolojik Yönden Araştırılması Projesi, Alt Proje II, Kasım 999) Endemik Hayvanlar Seyfe Gölü alanı ve ilimiz genelinde fauna ve endemik hayvanlar: Memeliler Kurt, Tilki, Yaban Domuzu, Tavşan, Gelincik, Kirpi, Kelengi, Tarla Faresi, Su Faresi, köstebek. Sürüngenler Yılan, Kertenkele, Sülük, Solucan, Kurbağa, Su Kurbağası, Kıraç Kurbağası, Kaplumbağa, Su Kaplumbağası, Kıraç Kaplumbağası, Kırkayak, Çayan. Su Hayvanları Böcekler Sazan Balığı, Kambur Sazan, Aynalı Sazan Kum Balığı, Kadife Balığı, Istakoz, Yılan Balığı. Bal Arısı, Yaban Arısı (Eşek Arısı),Kelebek, Çekirge, Karasinek, Sivrisinek, At Sineği, Yeşilbaş Sineği, Uğur Böceği, Kurt Sineği, Böğelek Sineği, Helikopter Böceği (Peygamber Böceği), Örümcek, Kene, Yavsu, Buğday Böceği, Süne, Kımıl, Ateş Böceği, Kara Fatma, Sümüklü Böcek, Salyangoz, Karınca, Mayıs Böceği, Tırtıl, Hamam Böceği, Dana Burnu, Makas Böceği (Elma Böceği), Çırçır Böceği. Kuşlar Seyfe Gölü Kış Ortası Su Kuşu Sayımları (KOSKS) Neticeleri. Nokta: Seyfe Köyü içindeki gölet 8

S.NO TÜRLER SAYI Büyük Ak Balıkçıl 8 Angıt 6 3 Çamurcun 8 4 Yeşilbaş 5 Kaşıkgaga 6 Saz Tavuğu 7 Sakarmeke 39. Nokta: Kirli Göl Mevkii S.NO TÜRLER SAYI Flamingo 8 Angıt 7 3 Suna 93 4 Fiyu 4 5 Kaşıkgaga 6 Tanımsız Martı 54 3. Nokta: Yarbaşı Mevkii S.NO TÜRLER SAYI Flamingo 68 ALANDA GÖRÜLEN TOPLAM KUŞ TÜRÜ VE SAYISI Büyük Ak Balıkçıl 8 Flamingo 548 3 Angıt 78 4 Suna 93 5 Fiyu 4 9

6 Çamurcun 8 7 Yeşilbaş 8 Kaşıkgaga 9 Saz Tavuğu Sakarmeke 39 Tanımsız Martı 54 Toplam su kuşu sayısı 876 3.7.9. Yerleşim Alanları ve Nüfus Şehrimiz toplam 5 mahalleden oluşmaktadır. Şehir merkezinin tamamı 88.4 kişi olan şehirde en yoğun mahalleri şu şekildedir. Medrese Mahallesi 39 konut 434 kişi, Aşıkpaşa Mahallesi 97 konut 334 kişi, Yenice Mahallesi 49 konut 96 kişi, diğer mahalleler 9 konut ve 4887 kişiden oluşmaktadır. (Kaynak: Kırşehir Belediyesi verileri, 5) (Kaynak: TÜİK yılı verileri) İl ve İlçeler Genel Nüfus Sayımı Kesin Neticeleri TÜİK Verileri Yıllık Artış Hızı Toplam Şehir Köy Toplam Şehir Köy Toplam Şehir Köy Merkez 5.78 88.5 6.973 5.554.499 5.55 7,9,58 53, Akçakent 7.7.68 6.43 4.668 97 3.696 45,49 4,6 5,36 Akpınar 3.349 3.596 9.653 8.745 3.84 5.56 38,45 3,96 5,3 Boztepe.89 5. 5.67 5.5.79.73 55,68 53,4 58,56 Çiçekdağı.59 6.683 4.376 6.6 6.465 9.75 3,75 3, 35,9 Kaman 6.99 7.96 3.957 4.586.966 9.6 34,7,94 47,5 Mucur 4.945 4.676.69 8.84.4 6.44 5,5 5,3 4,4 TOPLAM 53.39 47.4 5.87.5 58.79 6.836,37 6,4 47,38 Yararlanılan Kaynaklar TÜİK verileri, 3.7.. Ziraat ve Hayvancılık İlin tarla bitkileri 6 tür ile toplam.87.9 Dekarlık ekilişe sahiptir. Tarla bitkileri ekiliş alanı %8 lik oranla huhubat (buğday, arpa, çavdar, yulaf) ilk sırada yer almaktadır. Bunu sırayla %3 3

baklagiller (nohut, fasülye, yeşil mercimek), %5,5 endüstri bitkileri (ayçiçeği,şeker pancarı,), %, yem bitkileri (korunga, fiğ, yonca, mısır) Kırşehir ilçeleri itibari ile toplam 454.7 hektar ziraat arazisine sahip olup, bunun 3.94 hektarı fiilen sulanmaktadır. Sulanan arazinin.897 hektarı ( %7 ) devlet sulaması,.7 hektarı halk sulaması şeklindedir. Kırşehir in toprak ve topografik durumu dikkate alındığında 454.7 hektar olan ziraat arazisinin 366. hektarının sulanabilir vasıfta olduğu tespit edilmiştir. Kısaca ziraat arazisinin %8,54 ü sulanabilir özellikte olmasına rağmen ancak % 6,84 ü sulanabilmektedir. Bu da yıllık yağışın 354 mm civarında olduğu ilimizde sulamanın önemini belirtmekle birlikte bu alandaki yetersizliği bariz olarak göstermektedir. (Kaynak: İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nün 9.4. tarih ve 59867 sayılı yazısı.) Kırşehir ilinde ekiliş alanı olarak %87 oranla tarla bitkileri ilk sırayı almaktadır. Mevcut üretilen tahılların pazarlanmasında herhangi bir sorun olmayıp İlimiz bünyesinde en büyük alıcı Devlet Mahsulleri Ofisi dir. Bunun yanında Kırşehir ilinde yem ve un fabrikalarının yoğun olması da pazarlama ile ilgili sorunları ortadan kaldırmaktadır. (Kaynak: İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nün 9.4. tarih ve 59867 sayılı yazısı.) Kırşehir de sadece ayçiçeği ve şeker pancarı endüstri bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Bunun en büyük sebebi ise Kırşehir in karasal iklim kuşağı etkisinde olmasıdır. Kırşehir İli içerisinde bütün Türkiye de olduğu gibi şeker pancarına kota uygulanmaktadır. Ayçiçeğine ise böyle bir sınırlama yoktur. Kırşehir de endüstri bitkileri ekiliş alanları toplam ziraat alanının %5 i kadardır. Bu konuyla ilgili geniş bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir. İlimizde üretilen şekerpancarı mevcut şeker fabrikasına satışı yapılıp işlenmektedir. Üretim kota karşılığında yapılmaktadır. İlimizde çerezlik ayçiçeği ekilişi yağlık ayçiçeğine göre son yıllarda artmaktadır. Bunun en büyük nedeni pazarlamadaki arz faktörüdür. Sıdıklı Bölgesinde Sulama imkânı sebebiyle patates yetiştiriciliği yaygınlaşmaktadır. (Kaynak: İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nün 9.4. tarih ve 59867 sayılı yazısı.) İlimiz bünyesindeki meyve yetiştiriciliği ile ilgili olan bilgiler aşağıdaki tablolarda verilmiştir. İlimizde soğuk hava deposu olmadığından dolayı üretilen meyveler kendi ilimizde bulunan mevcut marketlerde tüketime sunulmaktadır. İlimizde soğuk hava deposu olmadığından dolayı üretilen meyveler kendi ilimizde bulunan mevcut marketlerde tüketime sunulmaktadır. İlimizde bulunan sebzeler semt pazarlarında tüketiciye sunulmakta, bir kısmı da köylüler tarafından kışlıkları karşılanmak üzere konserve olarak değerlendirilmektedir. 8 mayıs tarihinde ilimizde açılan meyve sebze hali tam randımanlı olarak faaliyet göstermesiyle beraber meyve sebzelerin değerlendirilmesi daha kontrollü olacaktır. ilimizde Süs bitkileri Üretimi Yoktur. 3

Hayvansal Üretim İlimiz Merkez ve İlçelerde ve bunlara bağlı köylerde TÜRKVET sistemine kayıtlı toplam 4.944 büyükbaş hayvan işletmesi bulunmakta ve bu işletmelerde toplam 96.6 adet büyükbaş hayvan bulunmaktadır. Mevcut hayvanların 48. kadarı besi maksatlı 7. kadarı damızlık inek ve düvelerden oluşmakta kalan. kadarı dişi erkek buzağı ve danalardan oluşmaktadır. Mevcut hayvanlar çoğunlukla kültür ırkı hayvanlar olup,yaklaşık 5. adedi siyahalaca,6. adedi siyah alaca melezi, 5. adedi montofon,4. adedi montofon melezi,4. adedi simental ve 6. adedi simental melezi ve kalan miktarlarda yerli ırktan oluşmaktadır. İlimizde Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği büyük oranda besi işletmesinden oluşmakta yetiştirilen hayvanlar ilimizde bulunan 4 adet. sınıf mezbahalarda kesimi yapılmakta, üretilen etlerin yaklaşık %6 İstanbul,%3 u Anakara ve % luk kısmı da İlimizde tüketime sunulmaktadır. İlimizde üretilen sütler ilimizde bulunan adet süt fabrikası ve çevre illerden gelen süt toplayıcıları tarafından değerlendirilmekte çoğunlukla da köylerde üreticiler tarafından kendi imkanları ile değerlendirilmektedir Üretim sırasında oluşan gübre atıkları üreticiler tarafından kendi tarlalarında gübre olarak değerlendirilmektedir. İlimizde Büyükbaş canlı hayvan ihracatı yapılmamaktadır. İlimizde yaklaşık 5.97 civarında küçükbaş hayvan mevcut olup bunun 8. akkaraman. merinos kalan kısmı da yerli ırktan oluşmaktadır. Kıl ve tiftik keçisi üretimi yok denecek kadar azdır. İlimizde yetiştirilen küçükbaş hayvanlar genellikle et üretimde değerlendirilmektedir. İlimizde mevcut mezbahalarda kesimi yapılan kuzu etleri büyük oranda İstanbul ve Ankara illerine sevk edilmektedir. Küçükbaş hayvanlarda genellikle süt sağımı yapılmamaktadır. Köylerde sağım yapan yetiştiriciler kendi imkanları ile peynir yapmakta ve semt pazarlarında satışını yapmaktadır. Küçükbaş hayvanlara ait atıklar yetiştiriciler tarafından kendi tarlalarında gübre olarak değerlendirilmektedir. İlimizde küçükbaş hayvan ihracatı yapılmamaktadır. İlimizde merkezde ve mucur ilçesinde tane olmak üzere toplam 3 adet yumurta çiftliği bulunmakta ve bunlar büyük oranda ilimizin ve çevre illerin yumurta ihtiyacını karşılamaktadır. Bunların dışında köylerde köy tavukçuluğu yapılmakta ve kendi ihtiyaçlarını karşılamaktadırlar. İlimizde TÜRKVET sistemine kayıtlı 48 adet arıcılık işletmesi bulunmaktadır. Bunun yanında ilimize gezginci arıcılar yem bitkilerinin çiçeklenme döneminde (korunga,fiğ,vs.) gelip (Muğla,Mersin, Burdur,Denizli illerinden) konaklamakta üretilen ballar yetiştiriciler tarafından büyük oranda ilimizde tüketime sunulmaktadır. İlimizde birlik yeni kurulmuş olup, arıcılarımız işletme vasfını yeni kazanmışlardır. İlimizde İpekböcekçiliği faaliyeti yapan kişi ve kuruluş bulunmamaktadır. İlimizdeki Organik Ziraat Faaliyetleri, halihazırda Kaman İlçemizde Savcılı Meryemkaşı köyünde Güçlü Tekstil Makine Tarım İşletmeleri Sanayi Tic. Ltd. Şti. nin organik ziraatle iştigal ettiği ve 37,6 dekar alanda ceviz ve badem yetiştirdiği, bu kuruluş dışında ilimizde organik ziraatla uğraşan şahıs ya da tüzel kişilik bulunmadığı tespit edilmiştir. Bölgemizde organik ziraat faaliyetlerini yoğunlaştırmak 3

maksadıyla Orser sertifikasyon kuruluşu ile Kaman İlçesi Savcılı Büyükoba kasabasında Temmuz tarihinde bir eğitim toplantısı yapılmış olup, toplantıya ilgili kuruluş adına temsilci katılmış, toplantıda organik ziraatın önemi, organik ürünlerin insan beslenmesindeki önemi anlatılmıştır. Söz konusu toplantıya çiftçi katılmıştır. İlimizde Beğendik, Turka AVM, Bim ve KİLER gibi satış yerlerinde organik ürünlerin satışa arz edildiği, bu ürünlerin Organik Tarım Birimi ve Kontrol Şube Müdürlüğü elemanları ile ortaklaşa denetimi yapılmış olup, üretimi izinsiz ürünlerin satılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca ilimizde meyvesebze Pazar yerleri denetimi yapılarak bazı satıcıların satışa arz edilen ürünler üzerinde organik ürün olmadığı halde organik ürün ibaresi yazıp satışa arz ettikleri duyumları üzerine denetim yapılmış ancak bu konuda herhangi bir tespite rastlanmamıştır. Organik Ziraat Kanunu ile ilgili gerekli sirküler mektuplar pazar satış yerlerinde satış yapan pazarcılara verilerek kendileri bilgilendirilmiştir. Ekimkasımaralık aylarında 3 köyde 53 çiftçiye organik ziraat eğitimi verilmiş olup, bu eğitimler halen devam etmektedir. Alternatif ürünlerden organik ziraatin, ülkemiz ve ilimiz ziraati için önem taşıdığı, tüketicilerin her geçen gün kalıntısız, sağlıklı gıda maddeleri tüketme eğilimlerine girdikleri görüldüğünden ilimizde de organik ziraat faaliyetlerinin artması gerektiği, bunun içinde müdürlüğümüz, elemanlarının konuya hassasiyet göstermeleri gerektiği, yılı içerisinde özellikle ziraat danışmanlarının devreye konularak organik ziraatin ilimizde yaygınlaşmasını sağlamak başlıca hedeflerimiz arasına alınmıştır. (Kaynak: İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nün 9.4. tarih ve 59867 sayılı yazısı.) 3.7.. Sanayi ve Teknoloji İl nüfusunun %65 ini çiftçi, ziraat ve hayvancılıkla uğraşanlar, geri kalanını ticaret ve sanayici oluşturmaktadır. Bundan dolayı İl ekonomisi ziraata dayanmaktadır. Ayrıca yurt dışında yirmi bine yakın bir işçi grubu da ilimizin ekonomik hayatına katkı sağlamaktadır. Kırşehir in sanayisini özel sektör kuruluşları meydana getirmektedir. Şeker fabrikası ve Malya Tarım İşletmesi tesisleri kamuya aittir. Sanayi kuruluşlarında yaklaşık 433 kişi istihdam edilmektedir. Organize Sanayi Bölgesi dışında kalan sanayi kuruluşlarının ekserisi KırşehirAnkara ve KırşehirKayseri yolu üzerinde bulunmaktadır. Bu kuruluşlar un, karma yem, giyim eşyası, çorap, mermer, oni, mobilya, lastik, hijyenik kağıt, plastik, inşaat malzemeleri, kireç, hazır beton, kalsit, Kaya tuzu, inşaat tuğlası, bims, akümülatör, çelik döküm, metal eşya sanayi dallarında üretim faaliyetlerinde bulunmaktadırlar. İlimiz mekezinde bulunan Kılıçözü Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooparatifi 99 yılında faaliyete geçmiş olup toplam iş yeri sayısı 7 dur. 44 işyeri dolu olup, 7 i boştur. Kırşehir Organize Sanayi Bölgesi parsalizasyon çalışmaları 988 yılında başlamıştır. hektar alana sahiptir. 7 parsel arsa 65 firmaya tahsis edilmiştir. Bunlardan firma inşaatına devam etmekte, firma proje aşamasında, 6 firma üretimi durdurmuş, 39 firma ise üretimine devam etmektedir. Bu işyerlerinde 99 kişi çalışmaktadır. Tüm işyerleri faaliyete geçtiği zaman 3 kişi istihdam edeceği varsayılmıştır. Organize Sanayi Bölgesi haricinde ilimiz merkezinde 6 adet işyeri faaliyetdedir. Boztepe Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooparatifi 99 yılında faaliyete geçmiş olup, 38 işyeri mevcuttur. Ancak işyeri boştur. Kooparatif fesh edilmiştir. Malya Tarım İşletmesi ile bir adet özel sektöre ait un fabrikası mevcut olup, un fabrikası atıl durumdadır. 33

Çiçekdağı Küçük Saynayi Sitesi 7 yılında faaliyet geçmiş olup, 56 işyerinde 34 işyeri dolu, işyeri boştur. Çiçekdağı nda bu işyerlerinde başka irili ufaklı 4 adet işletme mevcuttur. Kaman Organize Sanayi Bölgesi 8 hektar olarak planlanmış olup, 5 hektarlık alanın altyapısı tamamlanmış ve alanın üzerinde 7 parsel arsa üretilmiş, parsel tahsis yapılmış, adedi kendi imkanları ile elektrik ve su getirerek üretime başlamıştır. Altyapısı hazır vaziyette olup, su ve elektrik getirme çalışmaları devam etmektedir. Bu işyerleri haricinde 9 işyeri daha mevcut olup bir tanesi atıl vaziyettedir. Mucur küçük sanayi sitesi 984 yılında faaliyete geçmiş olup 4 işyeri vardır. Ancak 7 adedi boştur. Bunlar hariçinde 5 adet tesis daha faaliyet göstermektedir. Mucur Organize Sanayi Bölgesi Müteşebbis heyeti 4 yılında faaliyetine başlamış 5 hektar alan üzerinde istimlah çalımalarına başlamıştır. İlimiz merkez ilçedeki taş ocakları; Kayabaşı Mah. Obruk mevkii, Özbağ kasabasıkızılcaköy Keçikalesi mevkiinde, Mucur ilçesindeki taş ocakları; Budak Köyü, Kalem Kuyusu mevkiinde, Kaman ilçesindeki taşocakları; Sarıuşağı Mah.,Devederesi Mevkii, Meşeköy, Kocacık mevkii, Hacıpınar Mahallesinde işletilmektedir. Feldspat ocağı, Akpınar ilçesi, Boyalık Köyü civarında işletilmesi planlanmakta, Kalsit ocağı, Akpınar ilçesi, Çiftlik Mehmetağa köyü civarında, florid, Akçakent ilçesi Yeniyapan köyü civarında, tuz yatakları, Tepesidelik ve Sekili de, mermer ocağı, Mucur ilçesi, Budak köyü, Burçalık mevkiinde işletilmektedir. (Kaynak: Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü nün 4.4. tarih ve 98 sayılı yazısı.) 3.7.. Altyapı, Ulaşım, Haberleşme ve Konaklama Kırşehir in içme ve kullanma suyu ihtiyacı yer altı su kaynaklarından sağlanmaktadır. Şehrimizin içme suyu kapasitesi yenilenen isale hattı ile 45 l/sn dir. Toplam 9 hazneden alınan içme suları adet su deposunda toplanıp, klorlandıktan sonra şehre dağıtımı yapılmaktadır. Kırşehir de temin edilen içme sularının %8 lik kısmı Belediyenin 5 m3 lük su deposundan şebekelere verilmektedir. İsale boruları çelik ve PVC borulardan oluşmaktadır. İller Bankası tarafından programlanan pis su arıtma tesisi alanının kamulaştırma işlemleri bitmiş ancak şehrimiz halen pis su arıtma tesisine kavuşamamıştır. Kızlırmak Nehrinden Ankara ya su temini yapılacak olması nedeniyle projesi çizilmiş olan atıksu arıtma tesisi ASKİ (Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi) tarafından yapılması planlanmaktadır. İlin ulaşımı için ilgili çevresel değerlerin ve çevresel etkilerin ortaya çıkarılması için gerekli bilgilerden; Kırşehir ili sınırlarında 69 km. Devlet yolu, 59 km. İl Yolu olmak üzere toplam 58 km. yol ağı bulunmaktadır. Bu yol ağının 5 km. si BSK, 488 km.si Sathi kaplama, 6 km. si parke, 9 km. si ise geçit vermez yollardır. İlimiz bünyesinde hiçbir raylı sistem mevcut değildir. İlimiz sınırları içerisinde demiryolu bulunmamaktadır. İlimizin denize kıyısı yoktur. İlimizin denize kıyısı olmadığından deniz taşımacılığı da yapılmamaktadır. 34

İlimiz sınırları içerisinde havaalanı bulunmamaktadır. Kırşehir il sınırları dahilinde bulunan telefon kablolarının %4 si yer altı, %58 i havai olarak çalıştırılmaktadır. KırşehirNevşehirNiğdeAksaray Planlama Bölgesi /. ölçekli Çevre Düzeni Planı ile 5 yılı hedef alınarak planlama bölgesinde sürdürülebilir kalkınma ilçesi çerçevesinde, yaşanabilir bir çevre yaratılması; sosyal, kültürel ve tarihsel kimliğin korunması, çevre ve kalkınma politikaları kapsamında sektörel gelişme hedeflerine uygun olarak belirlenen planlama ilkeleri doğrultusunda sağlıklı gelişmenin ve büyümenin sağlanması maksadıyla 9..8 tarihinde onaylanmıştır. Çevre Düzeni Planı Kırşehir merkez ve ilçede yer alan 3 belediyenin tamamını ihtiva etmektedir. Çevre Düzeni Planı nın J33, L3, M3 nolu paftalarında değişiklik yapılmış ve 4.6. tarihinde onaylanmıştır. (Kaynak: Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü İmar İskan ve Kooperatif Şube Müdürlüğü nün 6.4. tarih ve 75 sayıda kayıtlı yazısı.) İlimizde Avea, Turkcell, ve Vodafone bulunmaktadır. firmalarına ait kurulu toplam 8 adet Baz İstasyonu (Kaynak: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Spektrum Yönetimi Dairesi Başkanlığı nın 7.4. tarih ve 4358/9 sayılı yazısı.) 3.7.3. Madencilik İlimizde sanayi madenleri grubunda flüorit, feldspat, kireçtaşı, kuvars, mermer, tuz ve demir maden yatakları mevcut ve işletilmektedir. İlimiz, Çiçekdağı ilçesi, Alimpınar ve Beşikli Köyleri sınırları dahilinde iki adet kömür ocağı mevcut olup, sözkonusu kömür ocakları önceki yıllarda kısmen işletilmiştir Ancak şu anda sadece Alimpınar Köyü sınırları içindeki sahada kömür çıkarma çalışmaları devam etmektedir. (Kaynak: Çiçekdağı Mal Müdürlüğü verileri, 5) 3.7.4. Enerji Kırşehir de ortalama güneşlenme müddeti 7 saat dakikadır. Bu yıl ise ortalama 7 saat 4 dakika olmuştur. En çok güneşlenme Temmuz ( saat 7 dakika), en az güneşlenme Şubat (3 saat 8 dakika) ayında görülmektedir. En erken yaz günü Mart ta en geç 4 Kasım da görülmüştür. İl içinde ortalama akım(su).89 litre/sn/km dir. Ortalama akış/yağış oranı,5 dir. Irmak ve çayların ortalama debileri aşağıda açıklanmıştır. (Kaynak: DSİ. Bölge. Şube Müdürlüğü nün 7.4. tarih ve 573434 sayılı yazısı.) 3.8. İLGİ GRUBU ve PAYDAŞ ANALİZİ ) KIRÇED. Kırşehir Kültür Sanat ve Çevre Koruma Derneği ) SEYGED. Seyfe Gölü Ekoloji Derneği İlimizde aktif olarak faaliyet gösteren ve ön plana çıkan dernekler yukarıda belirtilmiştir. 35

4. KIRŞEHİR DOĞA TURİZMİ ARZI 4. KIRŞEHİR İN DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ (DOĞA TURİZMİ ARZI) 4..KIRŞEHİR ilinin Tabiat Turizmi (Arzı) Değerleri ve Bilinirlik Değerlendirmesi 4.3. KIRŞEHİR İlinde Tabiat Turizmi Maksatlı Kullanılan ve Koruma Statülü Alanlar Aşıkpaşa Tabiat Parkı Seyfe Gölü Tabiatı Koruma Alanı 3Seyfe Gölü Ramsar Alanı 4Seyfe Gölü. Derece Sit Alanı 5Hirfanlı Baraj Gölü 6Kocabey Tabiata Yeniden Kazandırma ve Peyzaj Onarım Proje Sahası 4.4. Seçkin Özellikli Diğer Sahalar GÖLLER Hılla Gölü Çoğun Baraj Gölü BARAJLAR Hirfanlı Barajı ŞİFALI SULAR Terme Kaplıcası Karakurt Kaplıcası DAĞLAR ÇiçekdağıÇamlıktepe 36

AkçakentYetikliYağmurdere Baranlı Dağları Kervansaray Dağları AKARSULAR Kızılırmak Arz analizi tabloları; Değerin bilinirliği; Bölgesel seviyede B, Ülke seviyesinde T, Milletlerarası seviyede: M TABİAT PARKI Adı İlçesi Bilinirlik Aşıkpaşa Tabiat Parkı Merkez BÇok TABİATI KORUMA ALANI RAMSAR SİT ALANI Adı İlçesi Bilinirlik Seyfe Gölü Tabiatı Koruma Alanı Ramsar Alanı. Derece Sit Alanı Mucur MÇok 3Milli Park ve benzeri sahalar Adı İlçesi Bilinirlik Hirfanlı Baraj Gölü Kaman TÇok 4Milli Park ve benzeri sahalar Adı İlçesi Bilinirlik Kocabey Tabiata Yeniden Kazandırma ve Peyzaj Onarım Proje Sahası Merkez BÇok KIRŞEHİR AŞIKPAŞA TABİAT PARKI ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler Şehir merkezine yakın olması, Bozkır iklimine ait ve kendine özgü bir ekosisteme sahip olması, bilinirlik Peyzaj projesinin uygulama aşamasında olması, 37

Fırsatlar Tehditler Bakir bir alan olması, Kuraklık KIRŞEHİR SEYFE GÖLÜ TKA,SEYFE GÖLÜ RAMSAR, SEYFE GÖLÜ I.DERECE SİT ALANINA ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler Bilinirlik, çeşitli kuş türlerinin bulunduğu saha olması, Ulaşım ve su alanının yetersiz olması, konaklama imkanının azlığı Fırsatlar Tehditler Tarihi göç yolları üzerinde bulunması ve etrafında hüyüklerin bulunması Kuraklık KIRŞEHİR HİRFANLI BARAJ GÖLÜNÜN ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler Ulaşım güzergahının önemli şehirlere yakınlığı, ziraat alanlarına yakınlığı, bilinirlik, çeşitli kuş türlerinin bulunduğu saha, Fırsatlar Balıkçılığın yapılması, su sporları yapılabilmesi, dinlenme imkanı tanıması Konaklama yerinin olmaması, Tehditler Toprak erozyonuna sebep verme ihtimali KIRŞEHİR KOCABEY TABİATA YENİDEN KAZANDIRMA VE PEYZAJ ONARIM PROJESİNE ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Kızılırmak a yakın olması, yaban hayatının bulunması Fırsatlar Önemli bir rekreasyon alanı sunması Zayıf Yönler Bilinirliği az, ulaşım sıkıntısı, konaklama yerinin olmaması, Tehditler Kuraklık, ziraatsal faaliyetlere yakın olması, 38

Milli Park ve benzeri sahalara dayalı tabiat turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin tedbirlenmesine ve tabiat turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; Koruna alanların daha etkin tanıtımı, mevcut plan ve projelerin hayata geçirilmesi önem arz etmekte ve öncelikler arasında yer almalıdır. 4.5 KIRŞEHİR İLİNDE TABİAT TURİZMİ ÇEŞİTLERİ Kuş Gözlemciliği Tabiat Yürüyüşü (Trekking) Sportif Olta Balıkçılığı Bisiklet Turizmi Foto Safari Kamp Karavan Turizmi KIRŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNİN ÖNE ÇIKAN TABİAT TURİZMİ DEĞERLERİ MATRİSİ Aktivite/değer Merkez İlçesi Çiçekdağı İlçesi Mucur İlçesi Boztepe İlçesi Akçakent İlçesi Akpınar İlçesi Kaman İlçesi Değerler toplamı 9 7 3 9 9 9 5 Kuş Gözlemciliği Tabiat yürüyüşü Bisiklet Turizmi Peyzaj güzelliği/fotosafari (PF) Kır havasında şehir merkezleri(khşm) Kelebek gözlemciliği imkanı(keg) Kuş gözlemciliği imkanı(kug) Sportif balıkçılığı imkanı(sob) olta 39

Milli park vb sahalar(mp) Estetik şelale bulunan yerler(eş) Estetik göl/baraj olan yerler(egb) Tescilli avlak sahası (AvS) Yabana hayatı geliştirme sahası(yhgs) Tarihi eserler, sit alanı (Ts) Peyzaj değeri yüksek yerler,fotoğrafik yerler (P) Jeolojik jeomorfolojik değerler (Jm) ve Kamp ve Karavan Turizmi 5. SEYFE GÖLÜ TABİATI KORUMA VE RAMSAR ALANI DEĞERLENDİRİLME VE POTANSİYEL GELİŞTİRME İMKANLARININ ORTAYA KONULMASINA İLİŞKİN ANALİZLER Seyfe Gölü İç Anadolu Bölgesi nde orta Kızılırmak Bölümü nde yer alan Kırşehir ilinin doğusunda tektonik kökenli çukurlukta yer alan Seyfe Gölü, karayolu ile Ankara iline km. Kayseri linine 5 km., Kırşehir iline ise 36 km. uzaklıktadır. Alan 989 yılında 863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca I. Derece Tabii Sit, 99 yılında Milli Parlar kanunun uyarınca Tabiatı Koruma alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır. 994 yılında ise Ramsar Sözleşmesi Listesi ne dahil edilerek alanın ekolojik karakterinin aynen koruyacağı uluslar arası düzeyde taahhüt edilmiştir. Milli Parklar Kanunu tabiatı koruma alanlarında bilim ve eğitim maksatlı faaliyetlerin dışında hiçbir faaliyete izin vermemektedir. Ancak alanda yıllardan beri ziraat yapılmakta ve hayvan otlatılmaktadır. Kanuna rağmen bu faaliyetler tabiatı koruma alanı ilan edildikten sonra da devam etmiştir. 4

Seyfe Gölü ve Orta Kızılırmak Havzası ile Delice Havzaları arasında kuş göç yollarının üzerinde yer alan önemli sulak alanlardan biri olması yanında ülkemizdeki 3 Ramsar alanından da bir tanesidir. Kuş gözlemciliğinin yapılabileceği en güzel yer ise Seyfe Gölü Kuş Cenneti dir. Yapılan gözlemler neticesinde göl ve çevresinde 86 kuş türü tespit edilmiştir. Bu kuş türleri arasında en çok dikkati çekenler arasında şüphesiz flamingolar yer almaktadır. Ayrıca Seyfe Gölü Kuş Cennetti. Derece tabii sit alanı, Tabiatı Koruma Alanı ve Ramsar Sözleşmesi kapsamına alınan, tabiat turizmi açısından oldukça önemli bir göldür. Bu anlamda Yerel Sulak alan Komisyonunca da Seyfe Gölü Yönetim Planı çerçevesinde Seyfe Gölü nü eski canlılığına kavuşturmak için çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Seyfe Gölü Tabiatı Koruma Alanı 7 Ha. dır. Önümüzdeki 3 yıl için Turist artış öngörümüz %5 olarak tahmin edilmektedir. Sahanın Turizm Talebi Değerleri tablosu Halihazırda ki ziyaretçi Sahayı gezmek maksatlı gelen ve konaklayan kişi yoktur. sayısı Ziyaretçi (konaklamayanlar) : kişi/yıl Para harcama Konaklama, yemeiçme, yanında yöresel el sanatı ve yöresel kurutulmuş veya konserve ürünler alınarak para ödeme şekilleriyle Kişi başına tespit edilmiş bir harcama yoktur. Ziyaretçi Profili Bireysel gezginler : % 4 Eşler: % Aileler : % Tur grupları (tanıdık ve benzer talepteki kişilerin bir araya gelmesi şeklinde) : % Diğerleri : % Gelişlerinin İlk 5 Sebebi Tabiat Gezileri, Fotosafari, 3 Botanik gezileri, 4 Yaban Hayatı ve Kuş Gözlemciliği (fauna gezileri), 5 Tabiat Eğitimi Programları 4

Kıyaslanabileceği saha Yoktur. Ulaşılabilirlik Analizi Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Alana Ulaşım Özel taşıt ( ) Toplu taşıma ( ) Diğerleri ( ) (Bisiklet, motosiklet, yürüyüş, atlı vb.) Ulaşım için problemler: Yoktur. Orta derecede yakın; 3 saat (4 saat arasında) Ziyaretçinin Genel ulaşım kanaati: Ulaşım sorunu yoktur. Altyapı Analizi Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Genel yer işaret levhaları Bilgi panoları Araçlar için park kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Yeme içme konaklama analizi Restoranların durumu Kategori Sayısı Açıklama Turistik Yoktur Yerel Yoktur Yemek Standartları Yüksek standartlı yemek sunanlar : Yeterli ve yöresel standartta yemek sunanlar: Kötü standartta yemek sunanlar : Barınma imkanları Kategori Kuruluş Sayısı Yatak Sayısı Oteller Hosteller (Misafirhaneler) Yatak&kahvaltı oteli Rota üstü kulübeler Bungalov tarzı Kamp alanı Diğerleri: Pansiyon (iyikötüorta) 4

Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri Sunduğu değerlerden Alan turist ziyaret döngüsüne girecek şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? Alandaki yabanıl varlıklar Tekeşsiz olanlar var mı? Biraz farklı ama değerli olanlar Diğer ilgi çeken yerlere benzer olanlar Hayır VarYok Yoktur Yoktur Vardır Hangi Sahalar Bayrak türler.. Diğer ilginç yaban.. hayatı (fauna) Neler? Sultan Sazlığı Sunduğu özellikleri Kuşlar Flamingolar.. tür Endemik bitkiler,. tür Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı (Varsa) Tatmin edici yaban Memeliler Kuşlar Açıklama hayatı izleme imkanı Garanti edilen türler var FLAMİNGO mı? Genellikle rastlanma ÖRDEK TÜRLERİ ihtimali Şans veya mevsime bağlı olanlar GÖÇMEN SU KUŞLARI Alanda bulunan tesisler Sahadaki tesisler Yetersiz Yeterli İyi Durum Açıklaması Rekreasyonel tesisler Sahada ZTM harici Spor tesisleri Diğerleri tesis yoktur. Taşıma Kapasitesi Analizi Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi Değerlendirme Şekli: Tamamen Sağlanabiliyor, Genel Olarak Sağlanıyor, 3 Veri Yok, 4 Çoğunlukla Sağlanamıyor 5 Hiç Sağlanamıyor Göstergeler 3 4 5 Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç,istek ve teklifleri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi 43

Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkanı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm tabiatın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Neticeleri; Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Genel etkiler Müspet /menfi Korunan alan üzerindeki etki Kamping&piknik MÜSPET Ahşap Hediyelik eşyaların satılması, Dağcılık,trekking Su sporları Rafting Olta balıkçılığı Normal spor etkinlikleri Yeme içme Tabiat yürüyüşü MÜSPET Mağaracılık Kanyoning Yaban hayatı gözlemi MÜSPET Bilimsel geziler MÜSPET Kabul edilebilir Etki Kabul edilemez Kabul edilebilir ancak; Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; Ekolojik göstergeler 3 4 5 44

Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Turizm gelişimi sebebi ile balık miktarı azalmıştır Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Neticeleri; Fiziki/idari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi; (Akıcı, Yeterli İyi, 3 Fena Değil, 4 Kötü, 5 Çok Kötü) Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite 3 4 5 Altyapı Korunan alana giriş yolları Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma araçları Park girişi Park etme akış Park yeri imkanları Yer sayısı Biletleme yönlendirme Bilgi imkanları İşaret levhaları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Ofisler Basılı ve görsel materyal Yiyecek içecek temini Tedarik Ticaret Seçenekler Kolaylık tesisleri Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı izleme noktaları Sayısı ve uygunluğu Aktiviteler seçenekler Paket tabiat turları Bisiklet kiralama Araç kiralama Atkatır kiralama Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; Alanı gezen turistlerin yerli/yabancı dinlenme ve konaklamalarına imkan tanıyacak tesislerin alana yakın yerleşim yerlerinde köy veya ilçe merkezinde olabilir. Kapadokya geçiş bölgesi olması nedeniyle turlarla turistlerin alana gelmesi teşvik edilmelidir. 45

Psikolojik Taşıma Kapasitesi: Turistlerden kaynaklanan herhangi bir olumsuz durum davranışsal durum söz konusu olmamıştır. Genel kanı vatandaşlardan, yöre halkından olumlu yöndedir. KIRŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNİN KIYAS USULU İLE KISA DEĞERLENDİRMESİ Karşılaştırma usulu, kapsam dahilindeki unsurun benzerleri ve rakipleri ile arasındaki farkı görmesi ve daha ilerlemesine itici güç olması maksat edinilerek verimliliği arttırma usuludur. Karşılıklı bilgi alışverişi olarak değerlendirilen bu usulda, kopyalama değil, kendi ürünlerimize yönelik ilham almak, uyarlamak hedeftir. Gelecek eğilimlerini şimdiden görüp, müşterinin isteklerini şimdiden karşılamaya hazırlıklı olmayı gerektirir. Karşılaştırma yapılan ilçenin/ilin başarılı oluğu hususta takip ettiği yolun ilçede/ilde alınabilirliği araştırılmalıdır. KIYAS USULU İLE TABİAT TURİZMİ POTANSİYELİ YÜKSEK OLAN BAZI İLÇELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KIRŞEHİR İLİ İlçe Kıyaslanan İl/ilçe Kıyaslama sebebi, Örnek Alınacak Deneyim Merkez KIRŞEHİR Aktivite Turistlere sağlanan aktiviteler ve Merkez imkanları alışveriş imkanlarının sağlanması. Mucur, Seyfe Merkez/Seyfe Flamingolar başta olmak üzere su kuşları gözlemi 46 Tabiatı Koruma Alanı içinde yeralan korunması uluslararası düzeyde taahhüt edilmesi NOT: Sonraki bölümde verilecek tabiat turizmi stratejilerinde yapılan detaylı karşılaştırmaların neticelerine göre stratejik faaliyetler oluşturulacaktır.. KIRŞEHİR İLİ SÜRDÜRÜLEBİLİR TABİAT TURİZMİ STRATEJİLERİ 6..GELİŞME STRATEJİLERİ Strateji. Tabiat turizmi yatırım projelerine uygulamak için teşviklerin sağlanması ile Kırşehir'de turizm sektöründe yatırımların artırılması Strateji. Bölge turizm yönetim ve gelişim planının hazırlanması 6.. PAZARLAMA STRATEJİSİ Strateji. Tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin etkinliğinin artırılması Strateji. Bölge halkının ekoturizm faaliyetlerine katılımının sağlanması Strateji 3. Özel ilgiye yönelik zengin içerikli turların planlanması 6.3. ZİYARETÇİ YÖNETİMİ STRATEJİSİ Strateji.Ekoturizm alanlarının korunması ve denetiminin sağlanması Strateji. Alan bilgisine sahip rehberlerin yetiştirilmesi

Strateji 3. Ziyaretçi davranışlarının değiştirilmesinin sağlanması 6.4. TAKİP VE DEĞERLENDİRME STRATEJİSİ (TURİZMİN ETKİLERİNİN VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN TAKİPLENMESİ) Strateji. Turizmin etkilerinin takip etmesi için takip birimlerince göstergelerden yararlanılması NOT: Her strateji için ayrı ayrı eylem (Faaliyet) tabloları oluşturulacaktır. 47

6..GELİŞME STRATEJİLERİ Strateji : Tabiat turizmi yatırım projelerine uygulamak için teşviklerin sağlanması ile Nevşehir'de turizm sektöründe yatırımların artırılması Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlangıç tarihi 6 Süresi 7 8 9 Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler Eko turizm finansman imkanlarının belirlenmesi Turizm faaliyetleri konusunda sağlanan teşviklerin belirlenmesi ve bu belirlenen teşviklerin dışında eko turizm faaliyetlerine yönelik verilebilecek destekler konusunda ilgili kurumlar ile görüşmeler yapılması. Bu konuda plan süresince odak toplantısı yapılarak eko turizme yönelik alternatif 5 farklı kurumun desteği sağlanacak. Belediyeler, muhtarlıklar Ekoturizm Dernekleri, Bankalar, İlgili devlet kuruluşları 4 Eko turizm yatırımlarına yönelik fizibilite çalışmalarının yapılması Eko turizm yatırımları için yatırımcılara fizibilite çalışması desteği verilecektir. Bu konuda plan süresince eko turizm yatırım rehberi hazırlanacak ve potansiyel yatırımcı için fizibilite çalışması yapılacaktır. Ahi Evran Üniversitesi 5

6..GELİŞME STRATEJİLERİ Strateji : Bölge turizm yönetim ve gelişim planının hazırlanması Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlangıç tarihi Süresi 6 7 8 9 Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 6 Turizm Yönetim ve Gelişim Planının Hazırlanması Turizm faaliyetlerinin sağlıklı bir zeminde ve sürdürülebilir bir şekilde devam ettirilebilmesi için Turizm Yönetim ve Gelişim Planı hazırlanacaktır. Bu konuda plan süresince ilgili kurumların bir araya gelmesi sağlanacak ve yönetim planına son şekli verilecektir. Belediyeler, muhtarlıklar 4

6..PAZARLAMA STRATEJİLERİ Strateji : Tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin etkinliğinin artırılması Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlangıç tarihi Süresi 6 7 8 9 Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 7 Turizm Bilgilendirme Merkezleri kurulması Favori ilçelerde bilgilendirme merkezleri kurulacaktır, Bu merkezlerin atıl okul binaları veya köy evlerinin kiralanması veya restorasyonu ile oluşturulması sağlanacaktır. Belediyeler, Muhtarlıklar, İlgili dernekler 7 3'a kadar ayrı yerde bilgilendirme merkezi kurulacaktır. 8 Eko turizm alanlarına yönelik tanıtım faaliyetlerinin yapılması Altyapı eksiklikleri giderilen eko turizm alanlarının etkin tanıtımı gerçekleştirilecektir. Bu konuda plan süresince ulusal ve yarışmalar ve festivaller organize edilecek ve eko turizm alanlarını tanıtıcı belgeseller hazırlatılacaktır. Belediyeler, Muhtarlıklar, Seyahat Acentaları, Tur Operatörleri 9 9 Tur operatörlerine, gazeteci ve televizyonculara saha tanıtımı Tur operatörlerin, gazeteci ve televizyonculara eko turizm sahaları gezdirilerek tanıtılacak, görüşleri ve değerlendirmeleri alınarak sahaların iyileştirilmesi sağlanacaktır. Dernekler,

6..PAZARLAMA STRATEJİLERİ Strateji : Bölge halkının ekoturizm faaliyetlerine katılımının sağlanması Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar Ekoturizm eğitimi Yöre halkının tabiat eğitimi Yerel halkının ekoturizm hakkında eğitimi, Ekoturizme sunulabilecek ürünlerin geliştirilmesi ürünleri geliştirilmesi konusunda eğitilmesi. Bu konuda plan süresince kurs açılarak eğitimin sağlanması. Tabiatı anlatmak için yöre halkın eğitilmesi, ayrıca çocukların eğitimi. İşbirliği ortakları Belediyeler, muhtarlıklar, Ekoturizm Dernekleri, Üniversiteler Muhtarlıklar, Belediyeler Başlangıç tarihi 7 5 Süresi 6 7 8 9 Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler Gönüllülük sisteminin oluşturulması Tabiat gönüllülerinin seçimi ve eğitimi.. TEMA, Üniversiteler 7

6..PAZARLAMA STRATEJİLERİ Strateji 3: Özel ilgiye yönelik zengin içerikli turların planlanması Eylem no 3 Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar Haritaların oluşturulması Ekoturistler için rotaların yer aldığı haritaların oluşturulması ve basımı. Plan boyunca odak grup toplantılarında öne çıkan eko turizm faaliyetleri için en az farklı turizm aktivitesi için rotalar hazırlanacak ve haritalar bastırılacaktır. İşbirliği ortakları Tabiat dernekleri, Belediyeler, Muhtarlıklar, Acentalar, Turist rehberleri Başlangıç tarihi 5 Süresi 6 7 8 9 Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 4 Yöre halkına girişimcilik eğitimlerinin verilmesi ve girişimleri için destek sağlanması Belirlenen eko turizm rotalarında yer alan köy ve beldelerdeki halka girişimcilik eğitimleri verilecek ve kendi işini kurmak isteyen girişimciler desteklenecektir. Muhtarlıklar, Belediyeler 7 5 Tur güzergahlarındaki alt ve üstyapı eksikliklerinin giderilmesi Belirlenen eko tur güzergahları üzerindeki alt ve üstyapı eksikliklerinin giderilmesi sağlanacaktır. Plan dönemi boyunca farklı eko turizm aktivitesi için alt ve üstyapı eksiklikleri giderilecektir. Muhtarlıklar, Belediyeler, Dernekler 9

6.3. ZİYARETÇİ YÖNETİMİ STRATEJİLERİ Strateji : Ekoturizm alanlarının korunması ve denetiminin sağlanması Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlangıç tarihi Süresi 6 7 8 9 Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 6 Eko turizm alanlarının fiziksel, sosyal ve ekolojik taşıma kapasitelerinin belirlenmesi Eko turizm alanlarının taşıma kapasiteleri bilimsel olarak ortaya konulacaktır. Tabiat dernekleri, Belediyeler, Muhtarlıklar, Acentalar, Turist rehberleri 7 Yöre halkının tabiat eğitimi Tabiatı anlatmak için yöre halkın eğitilmesi, ayrıca çocukların eğitimi. Muhtarlıklar, Belediyeler 7 Gönüllülük sisteminin oluşturulması Tabiat gönüllülerinin seçimi ve eğitimi. TEMA 9

6.3. ZİYARETÇİ YÖNETİMİ STRATEJİLERİ Strateji : Alan bilgisine sahip rehberlerin yetiştirilmesi Eylem no 7 Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar Rehber eğitimi Kırşehir de tamamı yöre halkından profesyonel turist rehberi olmak üzere isteyen rehberin eko turizm konusunda uygulamalı eğitime tabi tutulması ve sertifikalandırılması sağlanacaktır. İşbirliği ortakları TEMA 5 Başlangıç tarihi Süresi 6 7 8 9 Bütçesi ve Finans kaynağı 5. TL Orman ve Su İşleri, Çevre ve Şehircilik Bakanlıkları, Üniversite Göstergeler rehbere eko turizm eğitimi verilmesi 8 Yerel profesyonel av kılavuzu eğitimi Av turizmi için Kırşehir e gelenlere rehberlik etmesi için yöre halkından av kılavuzu olarak yetiştirilecektir. Avcı dernekleri 5 5. TL Kültür ve Turizm, Orman ve Su İşleri, Kalkınma Bakanlıkları 5 yerel av kılavuzunun yetiştirilmesi

6.3. ZİYARETÇİ YÖNETİMİ STRATEJİLERİ Strateji 3: Ziyaretçi davranışlarının değiştirilmesinin sağlanması Eylem no Öncelik 9 Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar Ziyaretçi bilgilendirilmelerinin yapılması Yöre halkı ile etkileşimin artırılması Eko turizm faaliyetlerine katılan turistlere eko turizm alanlarının tabii ve tarihi geçmişi ve özellikleri ile ilgili kısa bilgilendirmeler yapılarak ziyaretçi kaynaklı çevre zararları minimum düzeye indirilecektir. Eko turizm faaliyetleri için bölgeye gelen turistlerin yöre halkı ile etkileşiminin artırılması sağlanacaktır. Yöre halkının sosyal organizasyonlarına turistlerin katılımı sağlanacak ve yörede yetişen organik ürünlerin turistlere tanıtımı sağlanacaktır. İşbirliği ortakları Üniversiteler, Belediyeler, Muhtarlıklar, Dernekler Yöre halkı, Rehberler Başlangıç tarihi 7 7 Süresi 6 7 8 9 Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler

6.4. TAKİP VE DEĞERLENDİRME STRATEJİLERİ (TURİZMİN ETKİLERİNİN VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN TAKİP EDİLMESİ) Strateji : Turizmin etkilerinin takip edilmesi için takip birimlerince göstergelerden yararlanılması Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlangıç tarihi Süresi 6 7 8 9 Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler Değişimin sınırlarının belirlenmesi Tabii ve kültürel değerleri etkileyen tüm turizm faaliyetlerinin kabul edilebilir değişimin sınırlarının belirlenmesi, bu çalışmanın hedefi yöresel düzeyde kabul edilebilir sınırların tespitidir. PANParks gerçekleştirme programının takip edilmesi PANParks uygulamalarının takip edilmesi, ilerlemenin raporlanması,, Dernekler 4 Dernekler 4 3 Çevresel etkilerin takip edilmesi İndikatörlere göre takip edilecektir. Dernekler, 4 4 Ekonomik etkilerin takip edilmesi İndikatörlere göre takip edilecektir. Dernekler, Üniv. 5 Sosyal ve kültürel etkilerin takip edilmesi İndikatörlere göre takip edilecektir. Dernekler, 4 6 Sürdürülebilirliğin takip edilmesi İndikatörlere göre takip edilecektir. Dernekler, 4 4 7 Uyumun takip edilmesi Kurallar sistemine uyumun takip edilecek, uyumsuzluk hususları incelenecek, uzlaşma arayışı, çözüm geliştirme, raporlama ve değerlendirme, yaptırım uygulanmasına karar verilecektir. 8 Takibi raporlama, değerlendirme ve geri bildirimlere dönüştürülmesi Tabii ve kültürel değerlere etki yapan Faaliyetlerin sınırlara göre durumunun takip edilmesi ve raporlama, değerleme ve geri bildirimlerin yapılması sağlanacaktır. Dernekler 4 Dernekler 4

HAZIRLAYAN Kırşehir İli Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürü KONTROL EDEN I. Bölge Müdürlüğü/../ Şube Müdürü Uygun Takdim. Bölge Müdürü... Vali Yardımcısı Tabiat Turizmi Master Planının uygulanması UYGUNDUR. VALİ